PThU Jaarverslag 2022 | Verandering in beweging

Jaarverslag

2022

Verandering in beweging

Protestantse Theologische Universiteit Inspiring wisdom

2 // 104

Bestuurlijk jaarverslag 2022

4 // 104

Voorwoord jaarverslag 2022

gedaan. Dit resulteerde in aansprekende onderzoeksprojecten; in een voortgaande uitrol van de

Met trots en dankbaarheid kijken wij als college van

sinds 2021 verbeterde driejarige ambtsmaster - ook

bestuur van de Protestantse Theologische Universi-

al maakt de evaluatie van het onderwijs duidelijk dat

teit terug op het verslagjaar. Na het intensieve jaar

niet alle verbeterdoelstellingen reeds zijn gereali-

2021, dat gedomineerd werd door de coronacrisis,

seerd - ; in valorisatie en ‘vermarkting’ van onze

hebben onze medewerkers en studenten grote

theologische kennis via het kenniscentrum; en het

veerkracht getoond. Die is op twee manieren

vele en belangrijke werk van onze ondersteuners

duidelijk naar voren gekomen.

(voor en achter de schermen). Verder hebben we onze wetenschappelijke staf weten te verrijken met

Om te beginnen was 2022 het eerste volledige jaar

enkele uitstekende nieuwe collega’s.

onder het gesternte van het in 2021 vastgestelde Instellingsplan 2021-2026 Theologisch kleur bekennen.

Het is zonder meer indrukwekkend wat een relatief

De prioriteiten die we ons voor 2022 ten doel

kleine gemeenschap als de PThU allemaal voor

hadden gesteld, vloeiden voort uit dit plan. De

elkaar krijgt. Al gaat dit niet zonder slag of stoot,

hoofdstukken over onderzoek, onderwijs en valori-

want vanwege onze geringe omvang komt er veel

satie maken zichtbaar welke resultaten we hebben

werk neer op relatief weinig schouders. Dat speelt

geboekt.

ons met name parten in de ondersteuning, in welk domein we bovendien te kampen hebben met een

Ten tweede was 2022 een transitiejaar, omdat het

zeer krappe arbeidsmarkt, wat het vervullen van

mede in het teken stond van de aanstaande verhui-

vacatures bemoeilijkt. Als bestuur baart ons dit bij

zing van de PThU naar Utrecht. De voorbereiding

vlagen zorgen, juist in de transitiefase. Over dit alles

daarvan vroeg veel van diverse collega’s, met name

zijn en blijven we echter onderling goed met elkaar

in de ondersteuning. Op het moment van de publica-

in gesprek, zodat we met elkaar een begaanbare weg

tie van dit jaarverslag is de nieuwe locatie in Utrecht

uitstippelen. Daarin is onze universiteitsraad een

inmiddels publiek bekend is. In 2022 was dat nog niet

goede en belangrijke gesprekspartner.

het geval. En dat was voor onze studenten en medewerkers bij vlagen lastig, vanwege de onzeker-

Wij bedanken langs deze weg al onze studenten en

heden die dat met zich meebracht. Desondanks

collega’s voor dat wat zij voor de PThU hebben

hebben zij allen met veel toewijding hun werk

gedaan in 2022. En wij wensen u veel leesplezier.

5 // 104

Verandering in beweging

Verandering in beweging

6 // 104

Inhoudsopgave Bestuurlijk jaarverslag

3

Voorwoord College van Bestuur

4

Hoofdstuk 1

| Verslag van de Raad van Toezicht 1.1 Verslag 1.2 Toezicht 1.3 Samenstelling

9 10 11 12

Hoofdstuk 2

| Verslag van de Universiteitsraad

15

Hoofdstuk 3

| Protestantse Theologische Universiteit: profiel en kerncijfers 3.1 Missie 3.2 Juridische en interne structuur 3.3 Kerncijfers 2022

17 18 18 19

Hoofdstuk 4

|

Hoofdstuk 5

Onderwijs 4.1 Bachelorprogramma’s 4.2 Premaster 4.3 Masteropleiding 4.4 Medezeggenschap: opleidingscommissies 4.5 Kwaliteitsafspraak en studievoorschotmiddelen

| Onderzoek 5.1 Doelen op het gebied van onderzoek vanuit het Instellingsplan 5.2 Onderzoeksdoelen voor het jaar 2022 5.3 Onderzoeksresultaten over 2022 5.4 Onderzoeksresultaten 5.5 Financiering onderzoek 5.6 Wetenschappelijke integriteit 5.7 Kwaliteitszorg

21 22 23 23 25 25 31 32 32 33 36 37 37 38

7 // 104

Hoofdstuk 6

| Kenniscentrum 6.1 Doelen 6.2 Resultaten 6.3 Evaluatie

39 40 40 43

Hoofdstuk 7

|

Horizontale dialoog

46

Hoofdstuk 8

|

Bedrijfsvoering 8.1 HR en Financiën 8.2 Onderwijs- en onderzoeksondersteuning 8.3 Marketing en communicatie

47 48 49 50

Hoofdstuk 9

|

Financiën 9.1 Resultaat jaarrekening 2022 9.2 Eigen vermogen, liquiditeit, voorzieningen 9.3 Financiële ratio’s 9.4 Treasury 9.5 Investeringen 9.6 Helderheid bekostiging 9.7 Profileringsfonds 9.8 NPO-middelen 9.9 Continuïteitsparagraaf 9.10 Declaraties bestuur

53 54 54 55 55 55 55 55 56 58 65

Hoofdstuk 10 |

Intern risicobeheersings- en controlesysteem 10.1 Planning en control 10.2 Risicobeheersing

67 68 68

Hoofdstuk 11 |

Bestuursverklaring

71

Jaarrekening 73

Verandering in beweging

1. Verslag van de Raad van Toezicht

Verandering in beweging

10 // 104

1.1.

Verslag

een nieuwe vestigingsplaats. In het narratief verantwoordde het bestuur aan de hand van daartoe

De Raad van Toezicht houdt toezicht op de uitvoe-

vooraf geselecteerde determinanten de keuze voor

ring van de werkzaamheden en op de uitoefening

de stad Utrecht. Op 21 april 2022 nam de Generale

van de bevoegdheden van het College van Bestuur,

Synode een overeenstemmend besluit met het voor-

oefent het werkgeverschap uit over de bestuurder

nemen van de PThU zich te verplaatsen naar Utrecht.

en is gesprekspartner op strategisch niveau van het

De Auditcommissie van de raad heeft vervolgens na

College van Bestuur. De Raad van Toezicht ziet toe op

overleg met het College van Bestuur het financieel

de naleving van de op de PTHU van toepassing zijnde

kader vastgesteld waarbinnen het bestuur zich kan

wettelijke voorschriften; op de rechtmatige verwer-

bewegen in zijn zoektocht naar een passende huis-

ving en doelmatige besteding van middelen; als-

vestingslocatie die tegemoetkomt aan de eisen die

mede op het systeem van kwaliteitszorg. Ook staat

de PThU daaraan stelt.

de Raad van Toezicht het College van Bestuur met raad terzijde. Daarnaast heeft hij in opdracht van de

De besluitvorming in de Generale Synode omtrent de

Generale Synode een speciale verantwoordelijkheid

hervestiging van de PThU te Utrecht bracht aan het

met betrekking tot de instandhouding van de oplei-

licht dat de onderscheiden bestuurlijke, besluitvor-

ding van predikanten voor de Protestantse Kerk in

mende en toezichthoudende verantwoordelijkheden

Nederland (PKN). Voor de toezichthoudende verant-

van College van Bestuur, Raad van Toezicht en Gene-

woordelijkheid heeft de raad een toezichthoudend

rale Synode verheldering verdient in het licht van

kader vastgesteld. Het toezicht op het bestuur en het

de op de PThU van toepassing zijnde governance-­

bestuur van de PThU is in overeenstemming met de

structuur die recht doet aan zowel het zijn van zelf-

Code goed bestuur universiteiten.

standig onderdeel van de kerk als het zijn van publiek bekostigde instelling van wetenschappelijk onderwijs.

De Raad van Toezicht vergaderde in 2022 regulier vijf

De raad zal actief betrokken zijn bij dit proces van

maal en tevens belegde zij de jaarlijkse heidag met

herijking.

het College van Bestuur. De voorbereiding van de besluiten en bespreekpunten voor de vergadering

In nauwe afstemming met het College van Bestuur

van de Raad van Toezicht in voltallige samenstelling

heeft de raad het met groeiende zorg de binnen de

vindt plaats binnen de commissies die de raad heeft

PKN gevoerde discussie over het ambt van predikant

geïnstalleerd, te weten een Audit-, Kwaliteits- en

nauwlettend gevolgd. Op verschillende momen-

Remuneratie/organisatiecommissie. Afhankelijk

ten en aansluitend op de beslismomenten in dit

van de aard en inhoud van het besluit of bespreek-

proces heeft de raad het belang voor de kerk van

punt vindt de voorbereiding daarop plaats binnen

het academisch-theologisch profiel van de predi-

een van deze commissies en geeft deze de raad ter

kant nadrukkelijk onder de aandacht gebracht van

zake advies.

het moderamen en de synode. De raad zal ook in het komende jaar dit intern kerkelijke proces blij-

Het jaar 2022 was het eerste van de beleidsperiode

ven volgen.

2022-2026, die in het teken staat van de realisatie van het instellingsplan ‘Theologisch kleur beken-

Op de jaarlijkse heidag heeft de raad met het college

nen’. Onderdeel van dit plan is de vestiging van de

van gedachten gewisseld over diens voornemen

PThU op één locatie. In 2022 werd de raad nauw

om in het kader van de hervestiging in Utrecht

betrokken bij de voorbereiding en goedkeuring van

een nieuwe bacheloropleiding te ontwikkelen; een

het bestuursbesluit om Utrecht aan te wijzen als

opleiding die met behoud van een theologische

vestigingsplaats voor deze unilocatie . Het besluit

kern zodanig verbreed wordt dat deze opleiding ook

tot goedkeuring van de hervestiging van de PThU in

aantrekkelijk wordt voor studenten die zich niet bij

Utrecht werd genomen nadat de Universiteitsraad

voorbaat geroepen weten om het ambt van predi-

instemde met dit voornemen daartoe en nadat de

kant te gaan vervullen en eventueel na afronding van

raad kennis had genomen van het door het bestuur

de bacheloropleiding uitstromen naar niet-theologi-

geschreven strategisch narratief bij de keuze van

sche masteropleidingen. Het bestuur oriënteert zich

11 // 104

daartoe op aard en inrichting van de programma’s

Utrecht;

die aan university colleges worden aangeboden.

• het jaarverslag en de jaarrekening 2021;

De raad had prof. dr. James Kennedy, voormalig

• de begroting en jaarplan 2023;

decaan van het university college van de Universiteit

• de financiële kwartaalrapportages en bijbehorende

Utrecht, uitgenodigd om zijn visie te geven op succesfactoren voor een dergelijke - brede – opleiding.

De raad ontleende daaraan belangrijke input voor de betrokkenheid op het bestuurlijke ontwikkelproces van een nieuwe bacheloropleiding.

prognoses; • de bevordering van dr. Petruschka Schaafsma tot hoogleraar Theologische Ethiek; • de bevordering van dr. Edward van ’t Slot tot hoogleraar Beroepsvorming en Spiritualiteit; • de benoeming van dr. Hanna Rijken als universitair

De raad heeft inmiddels ingestemd met het stre-

docent Theologie en de Kunsten in het bijzonder de

ven van het bestuur om per 1 september 2025 een

Kerkmuziek;

nieuw ontworpen bacheloropleiding aan te bieden in Utrecht, met dien verstande dat de bacheloropleiding Theologie (joint degree) opleiding met de VU tenminste tot dat tijdstip doorloopt (en mogelijk ook daarna) en er in geen geval een gat ontstaat in het

• de benoeming van dr. Louise Nelstrop als hoogleraar Kerkgeschiedenis; • de benoeming van dr. Aza Goudriaan als universitair hoofddocent Kerkgeschiedenis; • de benoeming van dr. Peter van Egmond als

aanbieden van een bacheloropleiding door de PThU.

universitair docent Kerkgeschiedenis;

De raad heeft voorts goedkeuring verleend aan het

• de benoeming van dr. Arnold Huijgen als

besluit van het College van Bestuur om met ingang

hoogleraar;

van 1 september 2024 de instroom voor de master-

Dogmatiek;

opleiding Theologie (Predikantschap) te Groningen

• de benoeming van dr. Bosco Bangura als

te beëindigen. Voor wat betreft de overige twee mas-

universitair docent Interculturele Theologie;

teropleidingen heeft de raad het voornemen van het bestuur om deze uiterlijk per 1 september 2024 te verplaatsen naar Utrecht goedgekeurd.

1.2.

Toezicht

De Raad van Toezicht heeft waardering voor de

In aanvulling op bovenstaand verslag wordt, ter

voortvarende wijze waarop het College van Bestuur

verantwoording van het uitgeoefend toezicht, hier

in 2022 de uitvoering van het instellingsplan ter hand

specifiek ingegaan op enkele punten die in dat kader

heeft genomen, de bedrijfsvoering verder heeft

aandacht vergen.

geprofessionaliseerd en tot een reeks van veel belovende nieuwe benoemingen in de wetenschappelijke

De Raad van Toezicht oefent toezicht uit en verga-

staf is gekomen. De raad heeft op voorstel van het

dert daartoe regelmatig met het College van Bestuur.

bestuur zijn goedkeuring gehecht aan het voornemen

De raad hanteert bij zijn toezicht de Code goed

tot benoeming van verschillende nieuwe leden van

bestuur universiteiten. De raad bespreekt jaarlijks

de wetenschappelijke staf, respectievelijk voorgeno-

gezamenlijk met het College van Bestuur (heidag)

men bevorderingen van zittende wetenschappelijke

de algemene gang van zaken, specifieke aandachts-

stafleden; besluiten die mogelijk waren door de in

punten (in dit verslagjaar bijvoorbeeld de toekomst

de begroting 2022 opgenomen investeringsruimte

van de bachelor) en het onderlinge functioneren.

voor het aantrekken van wetenschappelijk personeel

De vergaderingen worden voor wat de aspecten

op grond van het in 2021 goedge­keurde meerjarige

financiën, kwaliteit, organisatie en remuneratie

‘Investeringsplan wetenschappelijke staf’.

voorbereid in de daartoe ingestelde commissies uit de raad. De verplaatsing van de zetel van de uni-

De belangrijkste besluiten van de Raad van Toezicht

versiteit naar Utrecht, de uitvoering van het nieuwe

in 2022 waren de benoeming van Van Ree Accoun-

instellingsplan en de voorbereiding van een nieuwe

tants BV tot nieuwe externe accountant met ingang

bachelor hebben daarbij in het afgelopen jaar bijzon-

van boekjaar 2022 en de goedkeuring van:

dere aandacht gekregen. Voorts heeft de raad, via

• het besluit tot verplaatsing van de PThU naar

een daartoe aangewezen lid uit de raad, overleg met

Verandering in beweging

12 // 104

de Universiteitsraad en het College van Hoogleraren

diging plaatsgevonden. De bezoldiging van het

over de gang van zaken aan de universiteit.

College van Bestuur voldoet aan de wet normering topinkomens.

De raad heeft vanwege de kerkordelijke plaats en functie van de PThU en de relatie uit dien hoofde

Ieder jaar evalueert de Raad van Toezicht zijn eigen

met de PKN een bijzondere taak als het gaat om het

functioneren. Iedere twee jaar evalueert de raad

toezicht op de inhoud van de predikantsopleiding.

het eigen functioneren en de samenwerking met

Hierover wordt periodiek verslag gedaan aan de

het College van Bestuur met behulp van externe

Generale Synode van de PKN. Mede in het licht van

begeleiding. De bevindingen van de externe adviseur

de verhuizing naar Utrecht en de mogelijke implica-

worden afzonderlijk en gezamenlijk met het college

ties daarvan voor de bachelor opleiding, heeft de

besproken. Dit heeft in 2021 voor het laatst plaatsge-

raad zowel in april als in november dit onderwerp

vonden en zal in 2023 wederom plaatsvinden.

met de Generale Synode vergadering en verantwoording afgelegd over het gevoerde beleid.

De Auditcommissie heeft in het afgelopen jaar,

1.3.

Samenstelling

naast de reguliere bespreking van de financiële

De leden van de Raad van Toezicht worden benoemd,

gang van zaken, bijzonder overleg gevoerd met het

geschorst en ontslagen door de Generale Synode

College van Bestuur in verband met de huisvesting in

van de PKN.

Utrecht en de kosten van verhuizing. De commissie heeft daarnaast de reorganisatie van het beheer van

De Raad van Toezicht is zodanig samengesteld dat de

de financiële middelen en de financiële organisatie

leden ten opzichte van elkaar en van het College van

indringend met het college besproken.

Bestuur onafhankelijk en kritisch kunnen opereren.

Het principe van onafhankelijkheid is daarmee

De Kwaliteitscommissie werd in 2022 ingesteld.

geëerbiedigd. De leden van de Raad van Toezicht

Met de rector werden benoemingen, het onder-

opereren collegiaal en besluiten in collectiviteit.

wijs en de inrichting van het onderzoek besproken.

Tegelijk hebben de leden elk een eigen portefeuille

Ingevolge het instellingsplan PThU 2021-2026 werd

en aandachtsgebied. De leden ontvangen voor hun

en wordt de organisatie van het onderzoek opnieuw

toezichthoudende taken geen persoonlijke financiële

ingericht. 2022 was het ook het jaar dat de nieuwe

vergoeding anders dan de vergoeding als lid van de

masteropleiding in werking trad, terwijl de bachelor-

Raad van Toezicht.

opleiding Theologie (joint degree) met de Vrije Universiteit in het licht van de zetelverplaatsing nader

De Generale Synode besloot in 2022 de voorzitter

werd overwogen. Gegeven dat de verschillende

van de raad, mr. J.P.H. Donner, te benoemen voor

onderdelen van onderwijs en onderzoek inhoude-

een tweede termijn voor de duur van vier jaar.

lijk in beweging zijn, heeft geen aparte bespreking

De Raad van Toezicht bestond in 2022 uit de vol-

plaatsgevonden van het reguliere systeem van kwa-

gende leden:

liteitszorg. Voor het verslag met betrekking tot het toezicht op de besteding van de studievoorschotmid-

• mr. J.P.H. Donner (voorzitter)

delen wordt verwezen naar paragraaf 4.5.6.

- benoeming tot en met 30 april 2026

Er hebben zich in het afgelopen jaar uit een oogpunt

- Nevenfuncties: voorzitter van de Carnegie-

van integriteit geen bijzondere feiten of vraagstuk-

Stichting Vredespaleis en voorzitter van

ken voorgedaan die de aandacht vroegen. Er zijn bij

het bestuur van de Haagse Academie voor

de raad ook geen klachten dienaangaande bekend.

Internationaal Recht, Minister van Staat,

(tweede termijn)

president van de Raad van Toezicht van de De Remuneratiecommissie heeft met beide leden van het College van Bestuur het functioneren besproken. Er heeft geen wijziging van de bezol-

Oorlogsgravenstichting • Ir. H.A.C. Branderhorst (profiel nieuwe vormen van kerk-zijn, vicevoorzitter)

13 // 104

- Benoeming tot en met 31 december 2023

• dr. A.G.L. van Nieuwpoort (profiel predikant)

(tweede termijn)

- benoeming tot en met 31 mei 2025

- hoofdfunctie: bestuurder SWZ Wassenaar

(tweede termijn)

- nevenfuncties: geen

- Hoofdfunctie: predikant Duinzichtkerk

• mr. G. Endedijk (profiel bedrijfsvoering financiën)

’s-Gravenhage

- Benoeming tot en met 30 november 2025

- Nevenfuncties: voorzitter Rochus Zuurmond

(tweede termijn)

leerstoel voor de Bijbelse Theologie, Secretaris

- Hoofdfunctie: advocaat, oprichter en partner

Stichting Floating Clinic, oprichter en voorzitter

Lennox Litigation B.V.

De Nieuwe Bijbelschool

- Nevenfuncties: Bestuurslid Stichting Drugspastoraat Amsterdam, lid Raad van

Vanuit de Raad van Toezicht onderhoudt prof. dr. J.J.

Toezicht Bijbels Museum in Amsterdam, lid

Graafland het contact met de Universiteitsraad.

Adviescommissie buitenland van de Nederlandse

De Raad van Toezicht heeft drie voorbereidende en

Orde van Advocaten, advocaat-lid Hof van

adviserende commissies:

Discipline in Utrecht, lid Generaal College van Opzicht PKN, Docentschappen voor onder meer

Remuneratiecommissie:

voor Grotius Academie en Beroepsopleiding

-

mr. J.P.H. Donner (voorzitter)

Advocatuur

-

mr. G.C. Endedijk

-

ir. H.A.C. Branderhorst

• prof. dr. J.J. Graafland (profiel hoogleraar) - benoeming tot en met 28 februari 2024 (eerste termijn)

Auditcommissie:

- hoofdfunctie: full time hoogleraar Economie,

-

mr. G. Endedijk (voorzitter)

Onderneming en Ethiek aan Tilburg University

-

ir. H.A.C. Branderhorst

- nevenfuncties: lid bestuur Stichting Verburg Fonds, lid curatorium Stichting

Kwaliteitscommissie:

Christelijke Filosofie, ouderling kerkenraad

-

dr. A.G.L. van Nieuwpoort (voorzitter)

wijk B StJansgemeente Gouda, voorzitter

-

prof. dr. J.J. Graafland

thuisfrontcommissie voor Koen en Petra den Hartog

Verandering in beweging

2. Verslag van de Universiteitsraad

Verandering in beweging

16 // 104

De PThU heeft een Universiteitsraad (UR) ingesteld,

zitting genomen in de projectgroep over de Kwali-

bestaande uit acht leden, van wie de helft uit en

teitsafspraak PThU 2019-2024. Daarnaast heeft de

door het personeel is gekozen en de andere helft uit

UR heeft op het gebied van onderwijs, naast de

en door de studenten. Taken en bevoegdheden van

jaarlijks terugkerend thema’s als de OER-en en het

de raad zijn geregeld in een Reglement voor de Uni-

studentenstatuut, geadviseerd over de hoogte van

versiteitsraad. De Universiteitsraad voert ten minste

het instellingscollegegeld van de bacheloropleiding

eenmaal per jaar overleg met de Raad van Toezicht.

Theologie (joint degree).

De transitie van de PThU naar een nieuwe unilocatie

In 2022 zijn er verschillende nieuwe leden verko-

stond in 2022 veelvuldig op de agenda. Allereerst

zen, waaronder een promovendus en een postdoc

is intensief gesproken over de afwegingen om voor

als secundi leden. Het is voor de eerste keer dat

Utrecht te kiezen. De UR is ook betrokken geweest

ook leden van het wetenschappelijk personeel

bij het programma van eisen voor de nieuwe locatie

met een tijdelijke aanstelling lid zijn van de UR.

en het programmaplan. De UR fungeert sinds het

Zij representeren hiermee een significante groep

Programmateam Transitie van start is gegaan als

binnen onze organisatie. Uit deze geleding kwam

klankbordgroep daarvoor. Ook is de UR gevraagd

dan ook een advies aan het College van Bestuur

in te stemmen met de beëindiging en verplaatsing

over het beleid rond buitenpromovendi aan de

van de opleidingen van de PThU met het oog op de

PThU. 2022 was ook het jaar waarin medewerkers

unilocatie in Utrecht.

en studenten weer vaker naar de locaties konden komen. Naar aanleiding daarvan kwamen er nieuwe

Twee studentleden zijn geïnterviewd door Beren-

vragen op over hybride werken en de wenselijkheid

schot over de mate waarin en de wijze waarop zij

van aanwezigheid op locatie, zodat men elkaar

worden betrokken bij de implementatie en keuzes

vaker kan ontmoeten. Ook over dit thema heeft de

in de uitvoering van de bestedingsplannen van de

UR geadviseerd.

NPO-middelen. Ook hebben twee studentleden

Deel 1 Bestuursverslag

3. Protestantse Theologische Universiteit: profiel en kerncijfers

Verandering in beweging

18 // 104

3.1

Missie

Als PThU willen wij kerk, academie en samenleving inspireren en vernieuwen. Daartoe vindt kennisuit-

Ons strategische meerjarenplan Theologisch kleur

wisseling plaats via de theologen die wij opleiden; via

bekennen. Instellingsplan Protestantse Theologische

publicaties, seminars, advisering, nascholing en cur-

Universiteit 2021-2026 gaat uit van de volgende

sussen; en doordat organisaties onze wetenschap-

missie: ‘Aan de Protestantse Theologische Universi-

pers weten te vinden voor duiding van situaties en

teit weten wij ons aangesproken door het Evangelie

gebeurtenissen. Wij willen beleidsmakers en andere

van Jezus Christus en de weg die God met Israël en

professionals voeden in hun werk en zelf gevoed

de volken gaat. Van daaruit willen we kerk, academie

worden door de vragen die zij aan ons stellen. Wij

en samenleving inspireren en vernieuwen. We doen

willen de kerk en kerkelijke gemeenten helpen bij het

dat door te onderzoeken hoe Schrift en traditie,

oplossen van vraagstukken waarmee zij zich gecon-

maar ook opvattingen en praktijken, bijdragen aan

fronteerd zien. Zo willen wij in interactie verkeren

het vinden van zin, gerechtigheid en heil.’

met kerkelijke en maatschappelijke instellingen.

En wij willen van ons laten horen in het publieke en

Om kerk, academie en samenleving te inspireren en

kerkelijke domein, waar het debat in onze samenl­

vernieuwen laten wij ons leiden door vier kenmer-

eving wordt gevoerd en waar actuele maatschappe-

ken: diep geworteld, breed georiënteerd, scherp van

lijke en kerkelijke vraagstukken worden besproken.

geest en rijk aan spiritualiteit. Ze markeren de ruimte waarbinnen we aan de PThU academische theologie bedrijven. Deze missie en kenmerken zijn vertaald in een set ambities voor onderzoek, onderwijs en valorisatie.

3.2

Juridische en interne structuur

De PThU is een door de Protestantse Kerk in Wij willen ons onderscheiden door internationaal

Nederland gestichte instelling voor het verzorgen

hooggekwalificeerd theologisch onderzoek. Dit onder-

van theologische wetenschappelijk onderwijs,

zoek voedt het onderwijs en leidt tot waarde-creatie

onderzoek en valorisatie. Als zodanig is de PThU een

voor kerk, academie en samenleving, die daardoor

zelfstandig onderdeel van de kerk met rechtsper-

geïnspireerd en vernieuwd worden. In het onderzoek

soonlijkheid.

richten wij ons op de grote vragen die kerk, academie en samenleving stellen aan de protestantse theolo-

Tegelijk is de PThU een levensbeschouwelijke univer-

gie. Deze leiden tot fundamenteel onderzoek naar

siteit in de zin van artikel 1.3 lid 2 van de Wet op het

de vernieuwing en herbronning die de protestantse

hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek.

theologie nodig heeft. En tot verrijking van kerk en samenleving met nieuwe theologische kennis.

Het College van Bestuur van de PThU is samengesteld uit twee leden: de voorzitter van het College

Door middel van het onderwijs streven wij naar het

van Bestuur en de rector. De leden vormen een colle-

ontwikkelen en overdragen van daadkrachtige pro-

giaal bestuur op basis van een portefeuilleverdeling.

testantse theologie voor kerk, academie en samen-

De portefeuille van de voorzitter omvat de bedrijfs-

leving. Ons theologisch onderwijs is erop gericht dat

voering en de bestuurlijke representatie. Tot de

studenten, te midden van een veelheid aan tradities,

portefeuille van de rector behoort het onderwijs- en

heldere theologische visies op God en wereld en zin

onderzoeksbeleid en de academische representatie

en heil, inspirerend en vernieuwend gestalte kunnen

van de universiteit.

geven. Bij ons afgestudeerde theologen belichamen onze academische deugden: diep geworteld,

Het wetenschappelijk personeel is ondergebracht

breed georiënteerd, scherp van geest en rijk aan

in leerstoelgroepen, waar een leerstoelgroep-voor-

spiritualiteit. Bij de vorming tot theoloog vergroten

zitter het hoofd van vormt. De ondersteunende

studenten niet alleen hun kennis en vaardigheden,

medewerkers zijn werkzaam binnen afdelingen

maar ontwikkelen zij ook een professionele en

waaraan door een hoofd leiding aan wordt gegeven.

spirituele houding.

De leerstoelgroep-voorzitters en de hoofden van de

19 // 104

ondersteunende afdelingen zijn verantwoording verschuldigd aan het College van Bestuur Voor de organisatie en coördinatie van het onderwijs zijn opleidingsmanagers aangewezen voor respectievelijk de bacheloropleiding en de masteropleidingen.

Deze managers zijn werkzaam onder aansturing van het College van Bestuur.

Het College van Bestuur is verantwoording schuldig aan de Raad van Toezicht, die zelf verantwoording verschuldigd is aan de Generale Synode van de Protestantse Kerk.

3.3

Kerncijfers 2022

Studenten Studenten

Totaal

Bachelor

62

Master Gemeentepredikant

106

Master Predikantschap

31

Master Theology

13

Totaal aantal masterstudenten

150

Totaal aantal studenten

212

Personeel Medewerkers Bestuur (fte)

2,00

Wetenschappelijk personeel (fte)

54,30

Ondersteunend personeel (fte)

21,10

Totaal aantal medewerkers (fte)

77,40

Verandering in beweging

20 // 104

Financiën (€ x 1.000) Exploitatie Exploitatie rijks- en overige bijdragen

437,6

Rijks- en overige bijdragen

12.844

bijdragen derden

908,0

Resultaat

437,6

Vermogen Eigen Vermogen

9.108

Totaal Vermogen

11.358

Solvabiliteitsratio

0,80

Liquiditeit Liquide middelen

7.058,6

Netto werkkapitaal

6.504,2

Current ratio

4,98

4. Onderwijs

Verandering in beweging

22 // 104

4.1

Bachelorprogramma’s

besproken en hen is gevraagd om de betekenis en de rol van dialogiseren voor hun eigen cursus

Het lopende onderwijs hebben we uitgevoerd gelijktijdig met onze besluitvorming omtrent de unilocatie

te expliciteren.

-

Het voor studenten verhelderen van de positie

in Utrecht en de besluitvorming over het beëindigen

van de door de docenten gegeven vak(ken) in

van de gezamenlijke bacheloropleiding Theologie

het geheel van de bacheloropleiding en binnen

(joint degree). Dit besluit tot beëindiging zal op

de leerlijnen daarvan.

termijn leiden tot de inrichting van een afbouwre-

-

Door corona en door het ingewikkelde systeem

geling. Zolang hiervan nog geen sprake is, wordt het

voor dossiervorming rondom toetsing, was een

opleidingsprogramma ongewijzigd aangeboden.

achterstand opgelopen in het op de juiste wijze archiveren van de toetsdossiers. De opleidings-

Bacheloropleiding Theologie (joint degree)

directeuren hebben in samenwerking met de

In het academisch jaar 2021-22 hebben we de

Examencommissie eraan gewerkt dit op orde

doorontwikkelde bacheloropleiding Theologie (joint

te brengen, middels heldere uitleg over de te

degree) voor het tweede opeenvolgende jaar aange-

volgen werkwijze en een actieve benadering van

boden. Dit betekent dat het cohort dat instroomde

docenten.

in het cursusjaar 2019-2020 de opleiding op basis

-

Op basis van de uitkomsten van de Nationale

van een overgangsregeling heeft gevolgd. Evenals in

Studenten Enquête (NSE) 2022 blijkt dat tussen

cursusjaar 2020-2021 beïnvloedde de coronacrisis

de verschillende vakken teveel overlap zit

het onderwijs in cursusjaar 2021-2022. In de peri-

en dat de arbeidsmarktvoorbereiding meer

oden 2, 3 en 4 moest het onderwijs voor het over-

aandacht behoeft. Hier wordt in samenwerking

grote deel online aangeboden worden. Zowel van

met de Opleidingscommissie verbetering in

docenten als studenten heeft dit veel flexibiliteit en

aangebracht.

veerkracht gevraagd. Tijdens een rondetafelsessie in juni 2022 bleek dat de studenten uit het eerste

Instroom, doorstroom en uitstroom

en het tweede jaar er – ook in deze uitzonderlijke

De instroom in 2022 was veertien studenten

omstandigheden – in geslaagd zijn met elkaar een

(peildatum 31 december 2022). De daling van

groep te vormen.

het aantal instromende studenten per studiejaar 2020-2021 hangt direct samen met de keuze van de

De voor deze opleiding verantwoordelijke besturen

VU om de opleidingsroutes die tot en met studiejaar

hebben een drietal thema’s prioriteit gegeven met

2019-2020 nog deel uitmaakten van de gezamenlijke

het oog op het verbeteren van het onderwijs:

bacheloropleiding, over te hevelen naar de bachelor-

-

Verhelderen wat er wordt verstaan onder

opleiding Theology and Religious Studies die de

dialogiseren. Dialogiseren is een belangrijke

VU zelf aanbiedt. De zich daarna voortzettende

pijler van de gezamenlijke bacheloropleiding,

daling van de instroom houdt verband met ons voor

maar de opvattingen over wat daaronder wordt

aanvang van studiejaar 2021-2022 genomen besluit

verstaan, blijken vaak impliciet en diffuus. De

om ons onderwijs samen te brengen op één locatie

gelaagdheid van het begrip is met docenten

te Utrecht.

Het rendement ten opzichte van voorgaande jaren ziet er als volgt uit:

Instroom Herinschrijving na 1 jaar Afgegeven diploma’s in studiejaar

20222023

20212022

20202021

20192020

20182019

20172018

20162017

14

18

25

44

32

34

28

14 (78%)

16 (64%)

18 (42%)

27 (79%)

29 (79%)

21 (81%)

12

7

22

13

26

16

23 // 104

Track bacheloropleiding Theologie RUG

disciplinaire als intradisciplinaire seminars aangebo-

De bachelor Theologie van de Rijksuniversiteit

den, die de studenten op weg helpen bij het schrij-

Groningen (RUG), waarin wij een substantieel deel

ven van de thesis. Het schrijven van de thesis zelf is

van het onderwijs (45 ECTS) aanbieden, kreeg in de

een zelfstandig proces onder begeleiding van een

Keuzegids Hoger Onderwijs het kwaliteitszegel ‘top-

supervisor. Voor en na de zomervakantie werden de

opleiding’. De kwaliteitsmeting van de gids is groten-

ervaringen van het eerste jaar geëvalueerd, zowel

deels gebaseerd op studentenoordelen, afkomstig

met docenten als met studenten. Ter voorbereiding

uit de Nationale Studenten Enquête (NSE) 2022.

op het nieuwe academische jaar werden bijvoor-

In 2021-2022 hebben in totaal dertien studenten

beeld de afspraken over de toetsing door middel van

deelgenomen aan de vakken van ons traject binnen

portfolio aangescherpt. Dit leidde tot grotere unifor-

deze bachelor Theologie.

mering van de toetsing op de themavelden. In het najaar konden we een nieuwe groep gemotiveerde

4.2

Premaster

studenten verwelkomen. Zij volgden het programma van het basissemester, met daarin ook twee driedaagse bijeenkomsten op Nieuw Hydepark in Doorn.

Op 1 oktober 2022 stonden er vijftig studenten inge-

Voor de ouderejaars werden er drie themavelden

schreven voor de premaster. Hiervan waren achttien

aangeboden, te weten preken, leren en vernieuwen.

studenten met ingang van 1 oktober 2022 gestart

Daarnaast was er een seminarprogramma voor de

met de premaster. Van de vijftig premasterstuden-

invulling van de vrije ruimte. Door in de afgelopen

ten volgden zes studenten deels onderwijs binnen

jaren studentcohorten op de juiste manier voor te

de bacheloropleiding Theologie joint degree.

sorteren is het mogelijk gebleken om zonder overgangsprogramma te werken. De ten opzichte van

4.3

Masteropleidingen

voorgaande jaren geringe instroom van de eenjarige master voor studiejaar 2022-2023 is het gevolg van een terughoudend wervingsbeleid. Er is besloten tot

Zowel de eenjarige Master of Theology als de drie­

dit beleid in verband met een geplande revisie van

jarige masteropleidingen Theologie (Predikantschap)

het programma.

en Theologie (Gemeentepredikant) hadden in het begin van 2022 nog te maken met de effecten van

4.3.1

de coronacrisis. Gelukkig konden de colleges van het

Omdat in de driejarige masteropleiding het onder-

voorjaarssemester weer op locatie plaatsvinden.

wijs geheel nieuw is en bovendien vaak door docen-

Voor de driejarige masteropleidingen maakte dit

tenteams wordt gegeven, waarvoor veel onderlinge

voorjaarssemester deel uit van het eerste jaar van

afstemming nodig is, was 2022 een intensief jaar

het vernieuwde masterprogramma dat in het najaar

voor de docenten. De samenwerking in teams heeft

van 2021 van start ging. Het vernieuwde concept van

in de meeste gevallen echter bijgedragen tot meer

de opleiding beantwoordt aan doelstellingen op drie

cohesie van het onderwijs en van de verschillende

terreinen: onderwijskundige vernieuwing; verbreding

disciplines en tot meer collegiaal contact. Om het

en betere aansluiting op een veranderend werkveld;

programma als geheel te kunnen monitoren komen

en sterkere profilering van de academische beroeps-

zo’n zes keer per jaar de coördinatoren van de

opleiding tot theoloog-predikant. Dit programma

themavelden en semesters bij elkaar. Dat overleg is

geeft vorm aan de intradisciplinaire en integratieve

behulpzaam om de vinger aan de pols te houden.

benaering van ons onderwijs, dat uitgewerkt wordt

Met name rond het gebruik van portfolio, de nieuw

in colleges, stages en supervisie. In het voorjaar van

ingevoerde toetsvorm, is er met de Examencom-

2022 werd onderwijs aangeboden in vier themavel-

missie overleg geweest over het bewaken van de

den: leidinggeven, vieren, begeleiden en vernieuwen.

kwaliteit van de toetsing.

Onderwijsbeleid en uitvoering

Daarnaast werden het programma voor de masterthesis aangeboden, zowel voor studenten van de

4.3.2

driejarige masteropleidingen als voor de eenjarige

Voor derdejaarsstudenten is conform VSNU-beleid

masteropleiding. In dit programma worden zowel

ook in 2022 een ‘zachte knip’-regeling getroffen,

Toelating masteropleidingen

Verandering in beweging

24 // 104

zodat achterstanden niet zouden leiden tot het

in gezamenlijkheid met het bestuur van de Faculteit

verlies van een vol studiejaar en studenten met een

Religie en Theologie van de VU. De voltallige commis-

beperkte vertraging direct konden doorstromen

sie functioneert tevens als BSA-commissie.

naar de masteropleidingen.

Tijdens de zesjaarscyclus van onderwijskwaliteits4.3.3

Kwaliteit docentencorps

zorg vindt na drie jaar een midterm-evaluatie plaats.

De expertise onder docenten in ontwerp en ontwik-

De uitkomsten van de tussentijdse evaluatie vormen

keling van onderwijs kreeg een extra stimulans door

de basis voor verbetermaatregelen die we in de

een aantal beginnende docenten dat een BKO-

resterende drie jaren van de accreditatietermijn

kwalificatie behaalde.

doorvoeren en monitoren. In het zesde jaar van de accreditatietermijn volgt een externe beoorde-

4.3.4

Toetsing

ling van de opleidingen, op basis van het door de

Het werk van de Examencommissie werd in sterke

Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO)

mate bepaald door de onderwijsherziening en wat

daartoe gehanteerde beoordelingskader met het

daaruit voortvloeide. Er was opnieuw een verhoogd

oog op her-accreditatie.

aantal verzoeken om vrijstellingen, extra herkansingen en aanpassing van individuele programma’s.

Tussentijds en lopende het opleidingsprogramma

De commissie dacht mee over de portfoliotoetsing en

wordt het onderwijs per cursus geëvalueerd door de

over een andere omgang met verzoeken tot vrijstel-

deelnemende studenten en de coördinerend docent.

ling, namelijk op grond van vooropleiding en relevante werkervaring en met behulp van het portfolio.

4.3.6

Resultaten masteropleidingen

Van het cohort 2018-2019 van alle driejarige master4.3.5

Kwaliteitszorg

opleidingen in Amsterdam en Groningen gezamenlijk,

Ten behoeve van het monitoren van de kwaliteit

hebben zeven studenten in studiejaar 2020-2021 hun

van het onderwijs en de toetsing hebben we een

diploma behaald. Het voltijdcohort 2018-2019

onderwijskwaliteitsbeleid en een toetsbeleid vastge-

bestond uit 23 studenten. Het aantal studenten dat

steld. Ons College van Bestuur neemt kennis van de

binnen de nominale duur van hun opleiding (drie

uitkomsten van de evaluaties en besluit indien nodig

jaar) het diploma behaalde bedroeg 30% van het

– het advies van de opleidingscommissie daarbij

totaalcohort voltijdstudenten 2018-2019.

betrekkend – tot het treffen van verbetermaatregelen,

Van het cohort 2017-2018 van alle driejarige master-

die het opleidingsmanagement vervolgens in overleg

opleidingen van Amsterdam en Groningen gezamen-

met de onderwijsgevenden doorvoert. Ten behoeve

lijk, hebben vijf studenten in studiejaar 2020-2021,

van de borging van het voor de opleidingen vastge-

vier jaar na te zijn ingestroomd, hun diploma

stelde toetsbeleid is voor zowel de bachelor- als de

behaald. Dit is 22% van het voltijdcohort 2017-2018.

masteropleidingen een examencommissie ingesteld.

Van dit cohort had 43% (tien studenten) de studie in

De commissie voor de bacheloropleiding is benoemd

drie jaar behaald. Van het cohort voltijdstudenten

2022-2023

2021-2022

2020-2021

2019-2020

2018-2019

2017-2018

Instroom masteropleidingen Theologie (Amsterdam en Groningen)

30

26

40

31

28

45

Instroom masteropleiding Theology (Groningen)

4

18

13

17

11

11

Opleidingsrendement (excl. master Verdieping) na drie jaar van inschrijving

8 (26 % voltijd)

7 (28% (voltijd)

10 (33% voltijd)

9 (27%)

10 (43% voltijd)

Opleidingsrendement (excl. master Verdieping) na vier jaar van inschrijving

4 (16% voltijd)

5 (17 % voltijd)

7 (44 % voltijd)

3 (8%)

5 (15%)

47

29

48

45

35

Afgegeven diploma’s in studiejaar

25 // 104

2017-2018 hebben na vier jaar vijftien een diploma behaald. Het cohort voltijdstudenten 2017-2018 telde 23 studenten. Het percentage studenten van het vol-

4.5

Kwaliteitsafspraak en studievoorschotmiddelen

tijdcohort 2017-2018 dat na vier jaar studie (nominaal

In het kader van toekenning van studievoorschotmid-

vermeerderd met een uitloopjaar) een diploma heeft

delen ten behoeve van de investering in de kwaliteit

behaald is 65%. Voor het cohort 2016-2017 geldt dat

van het onderwijs, hebben we een kwaliteitsafspraak

dit percentage 57% bedraagt.

gemaakt die past bij de onderwijsvisie en daarmee het eigen karakter van onze universiteit. De onder-

Voor deeltijdstudenten geldt dat zij de opleiding

delen van deze kwaliteitsafspraak sluiten aan op

nominaal niet eerder dan in 4,5 jaar kunnen afron-

thema’s die onderdeel uitmaken van het sector­

den. De rendementspercentages van deze groep

akkoord. We hebben er voor gekozen in te zetten op

studenten is niet meegenomen in de tabel op de

de volgende thema’s: meer en betere begeleiding van

vorige pagina.

studenten; vergroten van de onderwijsdifferentiatie; investeren in passende en goede onderwijsfacili-

4.4

Medezeggenschap: opleidingscommissies

teiten; en extra professionalisering van docenten.

We lichten deze thema’s hieronder toe.

Meer en betere begeleiding van studenten

De Opleidingscommissie vormt het medezeggen-

Ter verdere verbetering van de bestaande bege-

schapsorgaan voor het bevorderen en waarborgen

leiding van studenten hebben we afgesproken te

van de kwaliteit van de opleidingen. De commissie

investeren in invoering en aanbod van een ontwik-

bestaat uit acht leden, van wie de helft uit en door

kel-assessment voor studenten. Het assessment zou

het personeel is gekozen en de andere helft uit en

plaats moeten vinden vóór aanvang van de driejarige

door de studenten. Taken en bevoegdheden van

masteropleiding.

de commissie zijn geregeld in een Reglement voor de Opleidingscommissie. Aan onze universiteit zijn

Doel van dit assessment is het zelfinzicht van de stu-

twee van deze commissies verbonden: één voor de

dent te vergroten. Het assessment helpt de student

bacheloropleiding Theologie (joint degree), die we

om na te denken over zijn of haar persoonlijk profiel

samen met de VU aanbieden en waarvoor wij de

als theoloog en predikant. Het geeft ons inzicht in de

helft van het aantal leden hebben aangewezen; en

kennisbasis van de student met het oog op het speci-

één voor onze masteropleidingen. De Opleidings-

fieke karakter van de opleiding. Dit draagt bij aan het

commissie voert ten minste tweemaal per jaar over-

voeren van regie op de aansluiting van de student

leg met het College van Bestuur.

op de opleiding en van de opleiding op een beroepenveld. Daarnaast kan het ontwikkelassessment de

De opleidingscommissie voor de masteropleiding

student helpen bij het maken van passende keuzes

bestaat uit acht leden, vier studenten en vier docen-

door de opleiding heen.

ten, gelijkelijk verdeeld over de beide locaties van de PThU (Groningen en Amsterdam). Eén van de stu-

Vergroten van de onderwijsdifferentiatie

dentleden vertegenwoordigt de deeltijd­studenten.

Het tonen van geestelijk leiderschap in een plura-

Tijdens de vergaderingen overlegt de commissie met

listische samenleving is een essentiële competentie

de opleidingsmanager masteropleidingen en mini-

binnen ons onderwijs. Ook naast en bovenop het

maal drie keer per jaar met de portefeuillehouder

bestaande onderwijsaanbod willen we studenten de

onderwijs van het College van Bestuur. In het ver-

gelegenheid bieden deze competentie verder te ont-

gaderjaar 2022-2023 vergaderde de commissie vier

wikkelen. We bieden daarom trainingen aan waarbij

maal. Gedurende het verslagjaar heeft de commissie

de integratie van kennis en spiritualiteit in interactie

specifiek aandacht gegeven aan de invoering van een

tussen studenten en docenten gestalte kan krijgen.

evaluatiesystematiek en de onderwijskwaliteit van

Binnen deze interactie kunnen studenten hun onder-

de herziene driejarige masteropleiding.

linge verschillen thematiseren, en oefenen in het aanbrengen van verbanden tussen de academische

Verandering in beweging

26 // 104

theologie, de eigen spiritualiteit en geloofsbeleving

4.5.2

en die van anderen.

In 2019 stelde het College van Bestuur heeft een

Interne betrokkenheid totstandkoming plan

projectgroep in, bestaande uit vertegenwoordigers Investeren in passende en goede

van de studenten van de studentengeledingen van

onderwijsfaciliteiten

de Universiteitsraad en van de Opleidingscommis-

Kwalitatief goed onderwijs vergt goede IT-voor-

sie, en de directeur onderwijs. Aan deze groep werd

zieningen. We hebben besloten te investeren in

gevraagd voorstellen te doen voor investeringen

IT-faciliteiten die de mogelijkheden vergroten om

in de kwaliteit van ons onderwijs. De projectgroep

blended learning in te zetten in het onderwijs.

kreeg daarbij de beleidsthema’s en de criteria voor

Blended learning heeft tot doel de leeractiviteiten

beoordeling van de voorstellen als kader mee.

van studenten te intensiveren, het leerproces beter te stroomlijnen en het leerrendement te vergroten.

Een eerste bijeenkomst met onze studenten vond in

Investeren in IT-faciliteiten komt binnen de totale stu-

september 2018 plaats. Daarbij gaf het College van

dentenpopulatie in het bijzonder de deeltijdstuden-

Bestuur uitleg over de aanleiding en achtergronden

ten en premasterstudenten ten goede. Met behulp

van het ingezette traject, dat zou moeten uitlopen

van blended learning kunnen we de opleiding voor

op een plan voor inzet van studievoorschotmiddelen

deze categorieën studenten beter flexibiliseren

door onze universiteit. Tijdens deze bijeenkomst is

en afstemmen op hun situatie, die bestaat uit het

een eerste inventarisatie van voorstellen gehouden.

combineren van studie, werk en privé. Dit ver-

In december 2018 heeft de projectgroep een aantal

hoogt hun leerrendement. Wij hebben relatief veel

van deze voorstellen voor kwaliteitsinvestering

zij-instromende studenten, zodat het benutten van

uitgewerkt. In eerste instantie hebben de studenten

IT-faciliteiten voor deze groep van groot belang is.

van de projectgroep zonder betrokkenheid van de directeur onderwijs een brainstormsessie gehouden.

Investeren in extra professionalisering

In tweede instantie zijn de uitkomsten daarvan met

van docenten

de directeur onderwijs overlegd. Dit overleg leidde

De kwaliteit van onze docenten is in de basis op orde.

tot voorstellen die in een tweetal bijeenkomsten aan

Ze dienen hun BKO te hebben behaald voordat zij

studenten van de vestiging Groningen en de vesti-

onderwijs geven. Een aantal van de docenten beschikt

ging Amsterdam zijn voorgelegd en toegelicht met

over een SKO. In nauw verband met de beoogde

het oog op het peilen van draagvlak. Op basis van

investering in onderwijsfaciliteiten hebben we het

deze twee bijeenkomsten zijn de voorstellen aan-

voornemen te investeren in extra professionalisering

gescherpt en in januari 2019 ter eerste bespreking

van docenten door hen te trainen in eigentijds en

voorgelegd aan het College van Bestuur. Het college

didactisch verantwoord gebruik van IT-mogelijkheden

heeft getoetst of de voorstellen pasten binnen het

voor het aanbieden van hun onderwijs.

instellingsbeleid, de onderwijsvisie en de begroting.

4.5.1

De uitkomst van de bespreking door het College van

Beschikbaar budget

Het door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en

Bestuur leidde tot een uitbreiding van de voorstellen

Wetenschap (OCW) per jaar toegekende budget

met een voorstel namens het bestuur. Deze betrof

vanuit de studievoorschotmiddelen voor de duur van

de inzet van blended learning. Het aangevulde

de kwaliteitsafspraak van 2019 tot en met 2024 is te

voorstel is voorgelegd aan de studentengeledingen

raadplegen in de tabel hieronder.

van de Universiteitsraad en de Opleidingscommissie.

Na bespreking daarvan en het bereiken van over-

Studievoorschotmiddelen 2019-2024 2019 € 23.024

2020

2021

2022

2023

2024

Totaal

€ 27.317

€ 46.386

€ 57.898

€ 61.132

€ 69.000

€ 284.757

27 // 104

eenstemming is op basis van het totale pakket aan

de Opleidingscommissie, nauw betrokken. Dit leidde

voorstellen in januari en februari 2019 een aantal

ertoe dat de aan de herziening van de masterop-

bijeenkomsten belegd voor studenten van de beide

leiding gekoppelde voorgenomen investeringen,

vestigingen. Tijdens deze bijeenkomsten is de keuze

ten laste van het uit de studievoorschotmiddelen

voor de gepresenteerde voorstellen toegelicht. Ver-

beschikbaar gestelde budget in de jaren 2019 en

volgens is in samenspraak met de studenten een pri-

2020, niet kon plaatsvinden. Dit betrof de opzet

oritering aangebracht. Het College van Bestuur heeft

en uitvoering van een ontwikkelassessment voor

deze geprioriteerde voorstellen in februari ter eerste

studenten bij aanvang van de opleiding, de leider-

kennisname voorgelegd aan de Raad van Toezicht,

schapstraining, de ontwikkeling van cursussen op

die deze met instemming begroette. Na deze consul-

basis van blendend learning en de daarmee verband

tatie zijn de voorstellen voorgelegd aan de Universi-

houdende docentprofessionalisering. Vanaf septem-

teitsraad, die er op 12 februari mee instemde.

ber 2021 konden voor de eerste maal ontwikkelassessments worden afgenomen.

Op 7 maart 2019 stelde het College van Bestuur het rapport ‘Kwaliteitsafspraak 2019-2024’ vast.

De beperkende maatregelen in verband met corona

Op 28 maart stemde de Universiteitsraad in met

waarmee we in de loop van 2020 werden geconfron-

het rapport. De Raad van Toezicht gaf op 3 april

teerd en die doorwerkten tot en met het voorjaar

zijn goedkeuring.

van 2022, vormden een tweede omstandigheid die de mogelijkheid beperkte tot het doen van

Op 21 maart 2019 stelde het College van Bestuur –

investeringen volgens het bij de kwaliteitsafspraak

kennisnemend van het instemmingsbesluit van de

opgestelde bestedingsplan. Meerdaagse trainingen

Universiteitsraad en van het goedkeuringsbesluit van

houden op externe locaties bleek – zolang de beper-

de Raad van Toezicht – het rapport ‘Kwaliteitsafspraak

kende maatregelen van kracht waren – onmogelijk.

2019-2024’ definitief vast. Daarna stuurde het college

Eerst in het voorjaar van 2022 konden dergelijke

dit rapport toe aan de door de NVAO geïnstalleerde

trainingen gehouden worden.

commissie ter beoordeling van het plan voor de inzet van studievoorschotmiddelen.

Als gevolg van de coronamaatregelen moest onze organisatie in 2020 een razendsnelle omslag maken

Op 28 mei 2019 bezocht de NVAO-commissie onze

naar volledig online aangeboden onderwijs. Deze

universiteit. Tijdens dit bezoek sprak de commissie

omslag kwam in de plaats van de voorgenomen

met vertegenwoordigers van het College van Bestuur,

geleidelijke ontwikkeling van blended learning. Onze

studenten en de Raad van Toezicht. Uit het rapport

universiteit investeerde in IT-faciliteiten om al het

van de commissie bleek dat de commissie van oor-

onderwijs online te kunnen geven. Het toegekende

deel was dat het plan van onze universiteit voor de

budget vanuit de studievoorschotmiddelen werd

inzet van de studievoorschotmiddelen voldeed aan

daartoe aangewend. De besluiten naar aanleiding

de criteria uit het ‘Protocol voor de beoordeling van

van de coronamaatregelen, werden steeds, nadat

de Kwaliteitsafspraken Hoger Onderwijs 2019-2024’.

ze waren genomen, met de medezeggenschap afgestemd.

4.5.3

Voortgang plan van aanpak

Zoals door het bestuur tijdens het gesprek met de

4.5.4

NVAO-commissie werd toegelicht, was de uitwerking

In het voorjaar van 2022, na afloop van de beper-

van het investeringsplan geïntegreerd in het per sep-

kingen als gevolg van corona, nam het bestuur het

tember 2019 op gang gebrachte project voor herzie-

initiatief om de voortgang van de kwaliteitsafspraak

ning van de driejarige masteropleidingen. Dit project

samen met de medezeggenschap tussentijds te

liep evenwel grote vertraging op, als gevolg waarvan

evalueren en waar nodig de uitvoering ervan bij te

de start van de herziene masteropleidingen eerst

sturen. De Universiteitsraad wees twee studenten

per september 2021 kon plaatsvinden. Bij het proces

aan voor het aandachtsveld kwaliteitsafspraak.

van herziening van de masteropleidingen was de

Tijdens de evaluatie met deze studenten bleek het

medezeggenschap, via zowel de Universiteitsraad als

noodzakelijk de functie van het ontwikkelassess-

Stand van zaken in het verslagjaar

Verandering in beweging

28 // 104

ment, in het licht van het sinds 2021 vernieuwde

het ontwikkelen van geestelijk leiderschap vanuit

opleidingsprogramma, te verduidelijken.

de noodzaak als theoloog constructief en verstaanbaar te kunnen spreken binnen de publieke ruimte.

Deze verduidelijking heeft als doel de meerwaarde

En tenslotte streven wij ernaar een zodanig geestelijk

van het ontwikkelassessment beter voor het voet-

leiderschap bij toekomstige theologen te helpen ont-

licht te brengen onder studenten. Het ontwikkel­

wikkelen, dat deze verantwoord een eigen inbreng

assessment verschaft de student zelfinzicht en biedt

kunnen hebben op plekken in het publieke domein

van aanknopingspunten voor diens ontwikkelmo-

waar verscheidenheid de boventoon voert en waar

gelijkheden. Het assessment helpt de student om

zij hun geestelijk leiderschap inzetten als een vorm

na te denken over zijn of haar persoonlijk profiel als

van ‘academic service’. Op grond van de evaluatie

theoloog en predikant. Het geeft inzicht in de kennis-

met de studenten vanuit de medezeggenschap, en

basis van de student met het oog op het specifieke

met behulp van studentenevaluaties op basis van de

karakter van de opleiding. Dit draagt bij aan het

reguliere interne kwaliteitszorg, stuurt het oplei-

voeren van regie op een passende aansluiting van

dingsmanagement de invulling van de meerdaagse

de studenten op de opleiding en van de opleiding op

training geestelijk leiderschap bij.

een beroepenveld. Tevens kan het ontwikkelassess-

De investering in het benutten van IT-toepassin-

ment de student helpen bij het maken van passende

gen voor het onderwijs beperkt zich tot het in

keuzes door de opleiding heen.

stand houden van de ten tijde van de coronacrisis gepleegde investeringen in het faciliteren van online

Ook de meerdaagse training, waarmee wordt

onderwijs. Bij het ontwerp van een nieuw te ontwik-

geïnvesteerd in de ontwikkeling van geestelijk

kelen IT-landschap, dat als gevolg van het besluit om

leiderschap, verdient een versterkte integratie in

onze universiteit te verhuizen naar Utrecht nood-

het gehele opleidingsprogramma. Met deze trainin-

zakelijk wordt, wordt rekening gehouden met het

gen wil onze universiteit studenten in staat stellen

creëren van faciliteiten voor verbeterde en gemo-

te bepalen wat voor de uitoefening van geestelijk

derniseerde online toepassingen voor het onderwijs.

leiderschap gevraagd wordt; dit in de complexe

Deze zullen vanaf 2024 beschikbaar komen.

samenhang tussen enerzijds hun persoonlijke spirituele en morele identiteit en anderzijds de sterke

De gepleegde investering in docentprofessionaliteit

diversiteit aan spirituele en morele identiteiten in

in de jaren 2021 en 2022 heeft betrekking op het

maatschappelijke en kerkelijke gemeenschappen

behalen van de BKO en SKO. Een professionalisering

waartoe zij zich moeten verhouden; en binnen een

die is gekoppeld aan de inzet van moderne IT-facili-

steeds verder seculariserende context. In het bij-

teiten, houdt gelijke tred met de investering in gemo-

zonder beogen wij als universiteit bij te dragen aan

derniseerde online toepassingen voor het onderwijs.

Realisatie

2019

2020

2021

2022

Prognose 2023

Prognose 2024

TOTAAL

Thema 2 Meer en betere begeleiding

0

0

18.719

16.719

47.281

47.281

130.000

Thema 4 Onderwijsdifferentiatie

0

0

22.975

12.605

7.198

4.650

47.428

Thema 5 Onderwijsfaciliteiten

0

0

4.066

9.672

33.069

33.069

79.877

Thema 6 Professionaliseren

0

0

10.304

10.300

9.396

-

30.000

TOTAAL

0

0

56.064

49.296

96.944

85.000

287.305

23.024

27.317

46.386

60.446

61.132

69.000

287.305

23.024

50.341

40.663

51.813

16.000

0

0

Toekenning via Rijksmiddelen

Rijksmiddelen einde jaar

toekenning

overschot

29 // 104

4.5.5

Reflectie medezeggenschap

De Universiteitsraad is gedurende de vaststelling van

4.5.6

Toezicht op de besteding van de studievoorschotmiddelen Raad van Toezicht

de begroting en de implementatie van de kwali-

De Raad van Toezicht houdt toezicht op de beste-

teitsafspraken door het bestuur geconsulteerd en

ding van de studievoorschotmiddelen. Deze beste-

heeft in dit proces voldoende medezeggenschap

ding vindt plaats ten behoeve van de thema’s die

kunnen uitoefenen. Deze medezeggenschap is recent

zijn opgenomen in het in 2019 vastgestelde en

opnieuw goed zichtbaar geworden in de evaluatie-

door de raad goedgekeurde plan. De voortgang

gesprekken die gevoerd zijn naar aanleiding van het

op de besteding wordt namens de Raad van Toe-

jaarverslag 2021. De uitvoering van de kwaliteits­

zicht door de Kwaliteitscommissie besproken met

afspraken en besteding van de studievoorschotmid-

het College van Bestuur. Tijdens de tussentijdse

delen zijn voldoende toegelicht door het College van

evaluatie van de voortgang die de Kwaliteitscom-

Bestuur. De raad erkent de bijzondere omstandighe-

missie met het bestuur organiseerde, bleek dat

den waardoor de uitvoering in 2019 en 2020 afweek

de realisatie van de voorgenomen bestedingen in

van hetgeen eerder was gepland en begroot. In de

2019 en 2020 achterbleven ten opzichte van de in

evaluatiegesprekken heeft de doelmatigheid van

het plan opgenomen bestedingsraming. Hieraan

deze uitgaven een centrale rol plek ingenomen.

lag – naast de beperkende maatregelen als gevolg

De functie van het ontwikkelassessment was niet

van corona – het uitstel van de implementatie van

geheel duidelijk binnen het huidige onderwijspro-

de herziene masteropleiding ten grondslag. Tot dit

gramma en werd aanvankelijk niet positief ontvangen

uitstel is met instemming van de Raad van Toezicht

door de studenten. De studentengeleding is tevreden

besloten, hetgeen impliciet een uitstel van bijvoor-

met de verwerking van deze feedback, aangezien

beeld de introductie van het ontwikkelassessment

de Universiteitsraad van de studenten gedurende

betekende. In 2022 heeft het College van Bestuur de

dit academisch jaar 2022-2023 hierover positieve

– na de in 2021 gehouden evaluatie met de medezeg-

signalen heeft ontvangen. De onderwijsdifferentiatie

genschap – voorgenomen bijsturing op de plannen

door middel van off-site trainingen, investering in

besproken met en toegelicht aan de Kwaliteitscom-

de docentprofessionaliteit en de implementatie van

missie. Het monitoren van de uitvoering daarvan

IT-toepassingen door middel van blended-learning

vindt plaats in het kader van de bespreking door de

lijken ook sinds dit academiejaar beter tot stand te

Kwaliteitscommissie met het College van Bestuur

komen. In dit academiejaar is de feedback van vorig

over de kwaliteit van het bachelor- en masteronder-

jaar duidelijk toegepast door het College van Bestuur

wijs naar aanleiding van evaluaties. In dit verband

met betrekking tot de kwaliteitsafspraken; hierover is

heeft de Kwaliteitscommissie kennis genomen van

de Universiteitsraad zeer tevreden.

de positieve signalen vanuit de studenten na doorvoering van verbeteringen op grond van de door de studentengeleding van de Universiteitsraad gegeven feedback.

Verandering in beweging

30 // 104

5. Onderzoek

Verandering in beweging

32 // 104

5.1

Doelen op het gebied van onderzoek vanuit het Instellingsplan

om samen onderzoek te doen. Externe financiering weerspiegelt externe betrokkenheid. Daarom is het van belang om de discipline-overstijgende projecten te ontwikkelen met het oog op externe financiering.

In mei 2021 aanvaardde onze universiteit een

Intern geld is met name bedoeld om de verwerving

aangescherpt instellingsplan onder de titel Theo-

van extern geld aan te zwengelen door projectleden

logisch kleur bekennen. Het overkoepelende doel

vrij te maken en externe financiering van interne mat-

is een nauwere samenhang binnen ons onder-

ching te voorzien.

zoek te realiseren, scherper te sturen op de te behalen doelstellingen en beter in te spelen

Over het verloop van een aantal jaren brengen we

op behoeften aan onderzoek zoals die leven in

de vanzelfsprekendheid van de financiering vanuit

kerk, academie en samenleving. In het instel-

de eerste geldstroom terug tot 20% van iemands

lingsplan werden in dat licht verschillende stap-

aanstelling, in plaats van de gebruikelijke 40%.

pen aangekondigd voor de periode 2021 tot

Dat betekent dat we er op koersen om 20% van de

2026. Zij komen in het navolgende aan de orde.

aanstellingsomvang van een hele (vast aangestelde) leerstoelgroep extern te financieren. Het budget dat

De programma’s Mediating Good Life en Moving

daardoor vrijkomt, is beschikbaar voor het College

Identities vormen we om tot investeringsfoci binnen

van Bestuur om binnen de foci nieuwe initiatieven te

het ene onderzoeksprogramma van de universiteit.

steunen. De overgebleven 20% kan een onderzoeker

Bij al het moois dat binnen de twee programma’s

binnen de focus van het onderzoek vrij inrichten, zij

was ontstaan, gingen de twee programma’s steeds

het met voldoende output.

meer functioneren als structuren met de bijbehorende harde grenzen tussen de twee programma’s en zelfs binnen programma’s tussen verschillende projecten. Dat maakte het moeilijker om flexibel

5.2

om te gaan met vragen vanuit kerk, academie en

Onderzoeksdoelen voor het jaar 2022

samenleving. Bovendien is de instelling niet groot

De doelen die voor het jaar 2022 werden gesteld,

genoeg om twee afzonderlijke onderzoeksprogram-

waren primair gericht op het realiseren van de moge-

ma’s te rechtvaardigen. Het onderzoeksprogramma

lijkheidsvoorwaarden voor het werken op de manier

van de universiteit is als zodanig vervat in de missie.

zoals in het Instellingsplan is beschreven:

De programma’s zijn feitelijk nadere bepalingen van

1.

Vaststellen van een onderzoeksstrategie die past binnen het Instellingsplan;

waar we ons op concentreren.

2.

in verband met de overgang naar projectmatig

In plaats van in overkoepelende programma’s bren-

werken vastleggen van werkprocessen en

gen we bredere onderzoeksinitiatieven bij elkaar in

inrichten van een deze werkwijze ondersteu-

projecten die naar hun aard een dynamisch karakter

nende administratie;

hebben. Die projecten hoeven niet zozeer al ons

3.

de organisatie en coördinatie van het onderzoek

onderzoek te omvatten, maar om meer focus aan te

op basis van twee onderzoeksprogramma’s

brengen willen we er wel zoveel mogelijk onderzoek

herinrichten naar sturing op basis van foci en

en onderzoekers in samenbrengen. Deze projecten

projecten;

worden in samenwerking met externe partners vorm-

4.

gegeven en sluiten zo nauw aan bij vragen uit kerk, academie en samenleving. De permanente structuur

leerstoelgroepen; 5.

binnen de universiteit wordt bepaald door de disciplinaire leerstoelgroepen, die ook in financieel opzicht

Het inrichten van een financieel systeem ter ondersteuning van budgethouders;

6.

zoveel mogelijk zelfstandig moeten kunnen opereren.

Dat wil zeggen: ze hebben hun eigen budget. De dis-

het inrichten van budgethouderschap van

Het inrichten van de administratieve organisatie met betrekking tot promovendi;

7.

met het oog op een gewenste cultuuromslag

cipline-overstijgende projecten brengen onderzoe-

vaststellen van gewenst gedrag en gewenste

kers uit verschillende leerstoelgroepen bij elkaar

samenwerkingsvormen;

33 // 104

8.

ter ondersteuning van de uitvoering van onder-

is ‘Ground. Towards a responsible and embodied

zoeksprojecten faciliteren van wetenschappe-

theological view on our relationship with the earth

lijke informatie.

in the context of 21st-century climate and ecological problems’. Een vierde project verkeert nog in de

5.3

Onderzoeksresultaten over 2022

opstartfase: ‘Kerk 2040’.

5.3.1

Moral Compass Project

Het jaar 2022 stond voor het Moral Compass ProTijdens het jaar 2022 zijn de eerste stappen gezet

ject in het teken van oogsten van wat eerder was

in de richting van deze opzet. Per 1 januari 2022 zijn

gezaaid: een internationale conferentie, de publica-

de onderzoeksprogramma’s als structuur binnen de

tie van een internationale bundel, en de voltooiing

universiteit buiten werking getreden. Tegelijkertijd

van het eerste van de zes deelprojecten. Daarnaast

zijn een aantal projectteams waarin onderzoekers

ging het laatste deelproject van start, en vond er

vanuit verschillende leerstoelgroepen participeer-

een wisseling van de wacht plaats op de posities van

den, behouden gebleven en verder uitgebouwd.

projectleider en projectmanager.

Zeven leerstoelgroepen zijn vanaf 1 januari 2022 tot

In maart 2022 vond in Utrecht een internationale

stand gekomen, twee op het gebied van sources,

conferentie plaats met als titel ‘The Search for Moral

twee voor beliefs en twee voor practices. Verder

Common Ground’. Dat thema vormt het hart van het

is het Centrum voor Beroepsvorming en Spiritu-

Moral Compass Project. Het betreft de vraag waar

aliteit (voorheen Seminarium Hydepark), sinds

we in een tijd van moreel pluralisme, relativisme

2013 geïntegreerd in de universiteit, omgevormd tot

en toenemende polarisatie elkaar op moreel vlak

een zevende leerstoelgroep. De Commissie Weten-

kunnen vinden. Is het mogelijk moraal zo ter sprake

schapsbeoefening, tot het einde van 2021 verant-

te brengen dat niet de verschillen in inzichten over

woordelijk voor het onderzoeksbeleid, werd per

het goede maar de gezamenlijke zoektocht ernaar

1 januari 2022 omgevormd tot het Leerstoelgroeps-

voorop staat? Hoe heeft die zoektocht er in het

voorzittersoverleg, een overleg waarvan alle voor-

verleden uit gezien? Welke invloed had de transcen-

zitters van leerstoelgroepen deel uitmaken, samen

dentie van het goede centraal staan, maar daarbij?

met de rector en de voorzitter van het College van

De hoofdsprekers uit heel verschillende vakgebieden

Bestuur (en de ambtelijk secretaris). Ten behoeve

en de call for papers leidden tot een nog grotere

van deze leerstoelgroepen zijn budgetten ontwikkeld

variatie aan disciplines bij de paper presentaties (filo-

en is de financiële administratie zo ingericht dat ze

sofie, theologie, sociologie, psychologie, pastoraat,

de leerstoelgroepen en projecten zo goed mogelijk

musicologie). De sprekers uit binnen- en buiten-

kan faciliteren. Vanuit de samenhang tussen deze

land benaderden de zoektocht naar verbinding op

vernieuwingen is in 2022 een nieuwe manier van

moreel vlak vanuit theoretische (deugd, wet, schep-

werken gestart en beoefend; een proces dat in

pingsorde) en toegepaste vraagstellingen (abortus,

2023 verder wordt voortgezet.

onderwijs, einde van het leven, familie). Dit leidde tot levendige discussies. De kritische hoofdlezing van

Tegelijkertijd werden de bestaande projectinitia-

prof. dr. Nicholas Adams uit Birmingham gaf aanlei-

tieven zoals die zich binnen het kader van de twee

ding tot een verder gesprek dat zal neerslaan in een

buiten werking gestelde programma’s hadden ont-

themanummer van een wetenschappelijk tijdschrift.

wikkeld, gehandhaafd en verder uitgewerkt. Daaruit zijn vier projecten voortgekomen. Het eerste project

In augustus 2022 verscheen in de serie ‘Routledge

dat werd uitgewerkt en al in 2019 van start ging,

Studies in Ethics and Moral Theory’ de bundel The

is het Moral Compass Project. Het tweede project,

Transcendent Character of the Good: Philosophical

dat met name in 2021 en 2022 is ontwikkeld, is het

and Theological Perspectives onder redactie van prof.

project ‘Church and Slavery in the Dutch Empire:

dr. Petruschka Schaafsma (New York, NY: Routledge,

History, Theology, and Heritage’. Het derde project

2023). Dit boek komt voort uit een internationale

dat gedurende 2022 tot ontwikkeling is gekomen,

expert meeting vanuit het Moral Compass Project

Verandering in beweging

34 // 104

in 2020. De bundel bevat bijdragen vanuit de zes

over medische ethiek rond het levenseinde, af.

deel­projecten aan de gezamenlijke hoofdvraag hoe

Uit deze buitengewoon productieve samenwerking

in tijden van moreel pluralisme en polarisatie over

zijn talrijke Nederlandse en internationale weten-

het universele en verbindende karakter van moraal

schappelijke publicaties voortgekomen, variërend

gedacht wordt. Daartoe focust het boek op het trans-

van regiovariatie in het toedienen van euthanasie in

cendente karakter van het goede. Het goede is trans-

Nederland tot de vraag of er gedeelde waarden zijn

cendent in die zin dat het altijd meer is dan concrete

in het denken over een goed levenseinde.

goede dingen, handelingen of individuele voorkeuren. Het functioneert als de pool van een kompas dat

Het zesde en laatste deelproject over mensen-

ons helpt ons morele leven te oriënteren. Als pool is

rechten, in het bijzonder het recht op vrijheid van

het goede zelf niet te vatten. Die kritische spanning

meningsuiting, ging in de zomer van 2022 van start

tussen het transcendente en het concrete goede

met de aanstelling van postdoc dr. Rudmer Bijlsma.

in de wereld wordt in deze bundel onderzocht via

Vanuit zijn wijsgerige en juridische expertise onder-

begrippen als geweten, natuurlijke en goddelijke wet,

zoekt hij hoe bij Spinoza deze vrijheid een belang-

deugd en genade. De twaalf bijdragen zijn in drieën

rijke rol speelt in het denken over een vreedzame

geordend. Deel I bespreekt metafysische kwesties

samenleving in gehoorzaamheid aan God. Spinoza’s

zoals de realistische aard en de eenheid van het

visie betrekt hij op onze tijd, waarin de vrijheid van

goede in relatie tot filosofische, naturalistische en

meningsuiting weer volop actueel is geworden in

theologische benaderingen van Augustinus tot Iris

kwesties als fake news en het centraal stellen van

Murdoch. Deel II verkent de vraag in hoeverre het

deze vrijheid in het denken over mensenrechten.

transcendente goede kan worden gekend en gedaan, in het bijzonder het delicate evenwicht tussen god-

5.3.2

delijk gebod en menselijke deugdzaamheid. Vroege

Het in 2022 door NWO in de open competitieronde

protestantse theologische opvattingen blijken uit-

goedgekeurde project ‘Church and Slavery in the

stekende gesprekspartners voor bezinning op deze

Dutch Empire: History, Theology, and Heritage’ werd

kwesties. Deel III richt zich op de vraag hoe trans-

in 2020 en 2021 ontwikkeld als nieuw onderzoeks­

cendentie in het geding is in twee beladen morele

initiatief binnen het onderzoeksprogramma Moving

kwesties van vandaag: in het transgressieve karakter

Identities (met medewerking van prof. dr. Heleen

van euthanasie en het mysterie van familie. Het boek

Zorgdrager, prof. dr. Annette Merz, prof. dr. Dorottya

is voor iedereen gratis te downloaden (open access

Nagy, dr. Erica Meijers, dr. Rein Brouwer, dr. Gert van

https://library.oapen.org/bitstream/20.500.12657/

Klinken, dr. Jan Krans, dr. Paul Sanders), samen met

57843/1/9781000646245.pdf).

stakeholders uit protestantse gemeenten, waarbij de

Project Church and Slavery

Protestantse Kerk van Amsterdam een leidende rol Na de zomer nam Schaafsma het projectleiderschap

had, en met collega’s van de VU. Het project vraagt

over van prof. dr. Maarten Wisse. Schaafsma was

naar de rol van de protestantse kerk bij het Neder-

vanaf het eerste uur bij het project betrokken, ook

lands slavernijverleden in drie dimensies: (1) de rol

als leider van het deelproject over familieverant-

van theologie en bijbeluitleg in de discoursen over

woordelijkheid. Sinds Wisse het rectoraat van onze

slavernij in verleden en heden, (2) de maatschappe-

universiteit op zich nam bleef er voor hem minder

lijke en financiële betrokkenheid van de protestantse

ruimte over voor dit project. Met de opvolging door

kerk in de koloniale periode bij de slavenhandel

Schaafsma is het leiderschap voor de tweede helft

en de uitbuiting van slaven in de koloniën en (3)

van de loopduur stevig verankerd, wat des te meer

de doorwerking van het slavernijverleden in kerk en

nodig was omdat projectmanager drs. Margriet

maatschappij vandaag.

Westers het project verruilde voor een nieuwe baan.

Zij had de eerste vier jaar een belangrijke rol in het

Nadat in november 2021 de vooraanvraag door

vorm geven aan de samenhang van het project.

NWO was goedgekeurd, werd binnen vier maanden een sterk verbeterde definitieve aanvraag

In december 2022 liep het eerste deelproject, van

geschreven en in februari 2022 door Merz (PThU,

prof. dr. Theo Boer en prof. dr. Stef Groenewoud

penvoerder) en prof. dr. George Harinck (VU, tweede

35 // 104

aanvrager) ingediend (aanvraag zie: www.pthu.nl/

zoek in samenwerking met kerkelijke en maatschap-

kerk-en-slavernij). Dr. Martijn Stoutjesdijk werd als

pelijke partners op de korte en de lange termijn.

postdoc in dienst genomen, om het onderzoek, onafhankelijk van goedkeuring door NWO, alvast

5.3.3

op te starten, de projectgroep te ondersteunen,

In het verslagjaar heeft het project ‘“The Earth is

het onderzoek goed in de publieke belangstelling

the Lord’s.” Renewing Christian Theology from the

te zetten en in aanloop naar het herdenkingsjaar

Ground Up in Times of Climate and Ecological Crisis’

2023 de activiteiten te coördineren. Het in juli

zich ontwikkeld tot het vijfjarige interdisciplinaire

2022 goedgekeurde project (omvang ruim 1 miljoen

onderzoeksproject ‘Ground. Towards a responsible

euro met een looptijd van vijf jaar vanaf 1 januari

and embodied theological view on our relationship

2023) is voor driekwart door NWO en een kwart door

with the earth in the context of 21st-century climate

onze universiteit gefinancierd. Partners zijn de PThU

and ecological problems’. (‘Grond. Naar een verant-

als penvoerder, de VU, de Universiteit van Curaçao

woorde theologische visie op onze verhouding tot

(met de antropologe prof. dr. Rose Mary Allen als

de aarde in de context van 21ste-eeuwse klimaat- en

senior researcher) en NiNsee (Nationaal Instituut

ecologische problemen’).

Project Cluster-project Grond

Nederlands slavernijverleden en erfenis), met daarnaast een grote klankbordgroep van kerkelijke stake-

Het projectteam, bestaande uit onderzoekers uit

holders in Nederland en de voormalige Nederlandse

de systematische theologie, kerkgeschiedenis,

koloniën. Het project is ingebed in een internationaal

praktische theologie en het veld van de beroeps-

netwerk van onderzoekers naar de geschiedenis

vorming van predikanten, staat onder leiding van

van koloniale slavernij en haar doorwerking in het

dr. habil. Mirella Klomp. Het onderzoeksproject

heden. In het project wordt onderzoek verricht door

neemt de urgentie van klimaatveranderingen en

twee fulltime PhD’s (één aan de PThU, één aan de

ecologische problemen als uitgangspunt. Centraal

VU), één postdoc (Stoutjesdijk, PThU), één senior

staat de vraag hoe christenen zich op een theolo-

onderzoeker aan de Universiteit van Curaçao, en

gisch verantwoorde wijze kunnen verhouden tot

met inbreng van eigen onderzoekstijd door senior

de aarde. Om die vraag te beantwoorden kiest

onderzoekers van de VU (Harinck, dr. Dienke Hon-

het onderzoekproject ‘grond’ als focus. Het brengt

dius) en de PThU, waarbij al diverse thematisch

visies op en omgang met landbouwgrond in kaart

verwante onderzoeksprojecten zijn aangesloten.

van boeren en van kerkelijke gemeenten die grond

Aan het NWO-project werken mee: Merz, Zorgdrager,

verpachten. Daarnaast komen theologische visies

Krans, Sanders, Nagy en Meijers, daarnaast: Kirsten

op grond, aarde en bodem in beeld zoals die worden

van der Ham MA (PhD-project racisme), en Klinken,

belichaamd in gebeden, preken en liederen: in de

prof. dr. Aza Goudriaan en dr. Lieve Teugels (slavernij

zondagse eredienst, bij kerkelijke uitvaarten en op

in theologische bronnen jodendom en protestantse

bid- en dankdag in kerkelijke gemeenschappen.

orthodoxie). Door de grondige en tijdige voorberei-

Het project beoogt om, mede met behulp van kennis

ding konden in het verslagjaar al diverse publicaties

uit de filosofie, economie en rurale sociologie en

worden voltooid, die grotendeels in het herden-

samen met betrokken boeren, kerkrentmeesters en

kingsjaar 2023 zullen verschijnen. Ook konden

diakenen, predikanten en gemeenteleden vervol-

afspraken over meewerken aan publieke symposia,

gens een verantwoorde, contextgevoelige theolo-

wetenschappelijke conferenties en mediapro-

gische visie op grond in Nederland te ontwikkelen;

jecten gemaakt worden die in 2023 gerealiseerd

een theologische visie die christenen en christelijke

zullen worden.

gemeenschappen gidst bij hun gelovige verhouding tot de aarde.

Met het binnenhalen van deze prestigieuze beurs op een maatschappelijk hoogst actueel thema, kunnen

In 2022 is, in samenwerking met het Sociaal en Cul-

wij als PThU fundamenteel theologisch en kerkhisto-

tureel Planbureau (SCP), een kwantitatief onderzoek

risch onderzoek doen, waarin de expertise en erva-

voorbereid naar opvattingen en levensbeschouwe-

ring van de eigen staf optimaal benut kan worden en

lijke overtuigingen van de Nederlandse bevolking

waarin veel potentie ligt voor belangwekkend onder-

ten aanzien van klimaatverandering, uitbuiting van

Verandering in beweging

36 // 104

de aarde en de afname van biodiversiteit en over

seniorstaf is ten opzichte van het vorige verslagjaar

de bereidheid om de eigen levensstijl te veranderen

toegenomen.

om een bijdrage te leveren aan het terugdringen van negatieve klimaateffecten.

In de eerste helft van 2023 zal het onderzoeksvoorstel met onderzoeks- en praktijkpartners worden afgerond en wordt verder gewerkt aan de werving van benodigde fondsen. Het project gaat in september 2023 van start.

5.3.4

Project Kerk 2040

2022

2021

Senioronderzoekers (hoogleraar, UHD, UD)

11,12

9,87

Postdoctorale onderzoekers

3,19

2,30

Totaal

14,31

12,17

Voor bijzondere leerstoelhouders en promovendi

In de loop van 2022 zijn de lijnen uitgezet voor een

met dienstverband (aio’s) ziet het overzicht er als

nieuw onderzoekscluster ‘Kerk2040’. Dit onder-

volgt uit.

zoek wordt ontwikkeld in samenwerking met de dienstenorganisatie van de PKN. Beide partners

2022

2021

Bijzondere hoogleraren met dienstverband

0,60

0,29

Promovendi

8,55

9,09

dragen evenredig bij aan het onderzoeksbudget.

De leidende onderzoeksvraag bestaat uit drie delen: (1) Welke bronnen, overtuigingen en praktijken vormen de kern van vitaal en toekomstgericht kerk zijn in 2040 (2) tegen de achtergrond van kerk, samenleving en academie (3) en welke integrale

Het aantal wetenschappelijke artikelen in tijd-

vormen van theologiebeoefening zijn beschikbaar

schriften (refereed) is evenals vorig jaar gestegen,

en nodig om die vraag te beantwoorden? In de

van 31 in 2020 naar 54 in 2021 en naar 58 in 2022.

loop van het jaar zijn de kaders van dit onderzoek

Dit toont de ambities van onze onderzoekers om hun

ontwikkeld. Onderzoek zal zich kenmerken door zijn

onderzoek te presenteren in een goeddeels interna-

diagnostisch, gidsend en encyclopedisch karakter

tionaal veld, maar ook de wetenschappelijke erken-

en door betrokkenheid op praktijken van kerkzijn.

ning voor hun werk.

In de loop van het jaar zijn een eerste deelproject over geloofsleren van jongeren en een tweede

Onderstaande tabel biedt een overzicht van onze

deelproject gericht op kwantitatief onderzoek van

wetenschappelijke output per onderzoeksgroep en

christelijke gemeenschappen van start gegaan en

als geheel, gerealiseerd in het jaar 2022.

zijn stappen gezet voor het ontwikkelen van verdere deelprojecten die in de loop van 2023 zullen

2022

starten. Het onderzoekscluster wordt geleid door dr. Marten van der Meulen vanuit de dienstenorganisatie van de PKN en prof. dr. Benno van den Toren vanuit onze universiteit.

5.4

Onderzoeksresultaten

In deze paragraaf gaan we nader in op de onder-

Artikelen in tijdschriften: refereed

58

Artikelen in tijdschriften: non-refereed

6

Hoofdstukken in boeken / artikelen in bundels

43

Wetenschappelijke boeken

2

Overige publicaties

38

Totaal

152

zoeksresultaten van onze onderzoeksgroep, gerelateerd aan de omvang van de onderzoeksformatie.

De tabel bovenaan pagina 37 biedt een overzicht van onze wetenschappelijke output als geheel per fte

Onderstaande tabel biedt een cijfermatig overzicht

onderzoek in 2022, ten opzichte van de streefwaar-

van de onderzoeksformatie voor het jaar 2022 in

den en het gemiddelde in de vier voorgaande jaren.

vergelijking met 2021. De totale omvang van de

37 // 104

2022

Streefwaarde

2021

Gemiddelde 2016-2021

Artikelen in tijdschriften: refereed

3,90

1,70

4,44

2,83

Artikelen in tijdschriften: non-refereed

0,40

2,00

0,41

0,97

Hoofdstukken in boeken / artikelen in bundels

2,89

4,00

3,62

3,62

Wetenschappelijke boeken

0,13

0,50

0,16

0,35

De wetenschappelijke output is ten opzichte van het

-

research grants: de fte’s onderzoek die vanuit de

jaar 2021 afgenomen, maar is in vergelijking met de

op basis van competitie door externe organisa-

daaraan voorafgaande jaren significant toegeno-

ties zoals NWO en KNAW toegekende middelen

men. Met name geldt dit voor het aantal refereed (peer-reviewed) artikelen in wetenschappelijke

worden gefinancierd; -

contract research: de fte’s onderzoek die op

tijdschriften.

basis van een met een externe organisatie, zoals NWO, KNAW of de Europese Commissie, geslo-

5.5

ten onderzoekscontract gefinancierd worden

Financiering onderzoek

Onderstaande tabel biedt een overzicht van de

met de door deze organisatie toegekende financiering; -

other: de fte’s onderzoek die worden gefinan-

financiering van onze onderzoeksformatie vanuit

cierd met middelen verkregen uit gemaakte

de diverse geldstromen (direct funding, research

afspraken met externe partijen, die niet

grants, contractonderzoek en overig).

onder de andere categorieën kunnen worden ondergebracht.

De categorieën geldstromen die in deze tabel zijn opgenomen worden in het Standard Evaluation Protocol (2015-2021) voor onderzoek onderscheiden.

Deze categorieën zijn:

5.6

Wetenschappelijke integriteit

Onze universiteit onderschrijft de Nederlandse -

direct funding: de fte’s onderzoek die vanuit

Gedragscode Wetenschappelijke Integriteit

de op basis van de rijksbekostiging verkregen

(2018) en heeft een eigen vertrouwenspersoon

middelen worden gefinancierd;

wetenschappelijke integriteit. Klachten worden

Financiering onderzoeksformatie 2022

2022

2021

2021

Fte

Percentage

Fte

Percentage

20,16

73,53

16,02

73,50

0,63

2,30

0,75

3,50

Contract research (3)

0,00

0,00

0,00

0,00

Other (4)

6,63

24,17

5,03

23,06

Total funding

27,42

100,00

21,79

100,00

2.979.358

86,60

2.105.649

84,72

460.948

13,40

379.849

15,28

3.440.306

100,00

2.485.498

100,00

Funding: Direct funding (1)

Expenditure: Personnel costs Other costs Total expenditure

Verandering in beweging

38 // 104

afgehandeld door de wetenschappelijke integriteits-

van de stand van zaken betreffende de verbe-

commissie van de Nederlandse Levensbeschouwe-

termaatregelen die de Visitatiecommissie heeft

lijke Universiteiten (NLU). Kandidaat-promovendi

aangereikt. Binnen onze universiteit is het onder-

ontvangen als onderdeel van de Initial Graduate

zoeksmanagement, dat bestaat uit de leiders van

School een specifieke training op het gebied van

de onderzoeksprogramma’s onder aansturing van

wetenschappelijke integriteit.

de rector, verantwoordelijk voor de interne kwaliteitszorg onderzoek. Jaarlijks stellen we aan de hand

5.7

Kwaliteitszorg

De kwaliteitszorg van het onderzoek kent een zesjarige cyclus, met een tussentijdse evaluatie

van kwalitatieve en kwantitatieve criteria vast of de uitvoering van het onderzoeks- en valorisatiebeleid voldoende is in het licht van de beleidskaders en de doelstellingen van het Instellingsplan.

6. Kenniscentrum

Verandering in beweging

40 // 104

6.1

Doelen

Doorontwikkeling Nascholing en optimalisering samenwerking met de PKN

Opbouw en positionering Kenniscentrum

Voor het programma van Permanente Educatie of

Op 1 januari 2022 startte ons Kenniscentrum voor

Nascholing voor theologen is in samenwerking met

Theologie als het knooppunt waar onderzoek, kerk

de kerk een meerjarenplan opgesteld om te zorgen

en samenleving bij elkaar komen. Het Kenniscentrum

dat de nascholing in vorm en inhoud beter aan-

geeft uitdrukking aan de missie van onze universiteit

sluit bij de behoeften van de doelgroepen en meer

om theologie van waarde te laten zijn voor kerk en

deelnemers bereikt. In 2022 zijn we gestart met het

samenleving, te inspireren en te vernieuwen. Daar-

uitvoeren van dit plan. Enerzijds verrijken we het

naast moet het Kenniscentrum een structuur bieden

aanbod vanuit samenwerkingen, andere cursusvor-

om de scheiding van publieke en private bekostiging

men en het overnemen van aanbod dat de kerk niet

inzichtelijker te maken, private activiteiten kosten-

langer zelf verzorgt. Anderzijds werken we aan een

dekkend te organiseren en meer opbrengsten uit

betere structurele basis door bij de herziening van

andere geldstromen te genereren.

de opdrachtovereenkomst te borgen dat er budget is voor cursusontwikkeling; cursussen ook met minder

Doel voor het verslagjaar was om te zorgen dat het

deelnemers door kunnen gaan; en door de aanmeld-

Kenniscentrum door partners en potentiële part-

en factureringsprocessen beter te stroomlijnen.

ners of afnemers gevonden wordt als de hub waar

De nieuwe medewerker die in 2022 is gestart zal zich

kennis en training beschikbaar is en waar ideeën

voornamelijk met de nascholing bezighouden.

leiden tot samenwerkingen, projecten of evenementen. Dat betekent dat we in dit verslagjaar hebben

6.2

Resultaten

evenementen; en anderzijds in relaties. De kennis-

6.2.1

Opbouw en positionering Kenniscentrum

makelaar is het ‘gezicht’ van het Kenniscentrum en

Sterke externe positionering van het Kenniscentrum

zet in op persoonlijk contact en toegankelijkheid.

is feitelijk een meerjarendoelstelling, waar in het ver-

Voor de buitenwereld en voor de onderzoekers is

slagjaar een start mee is gemaakt door het Kennis-

het Kenniscentrum het aanspreekpunt voor vragen

centrum verder vorm en inhoud te geven (zie 6.2.2.)

of ideeën. Wanneer die ideeën tot een opdracht

en te investeren in middelen en relaties om externe

of gezamenlijk onderzoeksproject kunnen leiden,

contacten te versterken en nieuwe doelgroepen te

dan wordt vanuit het Kenniscentrum verder mee-

bereiken. Zo organiseerden we enkele studiemidda-

gedacht met de onderzoekers en andere betrok-

gen in het najaar en als hoogtepunt aan het eind van

kenen hoe we de samenwerking goed kunnen

het jaar het carolconcert in de Janskerk in Utrecht

vormgeven. Samen met de Grants Office kijken we

met het Choir of Clare College, Cambridge, voorafge-

naar financieringsmogelijkheden.

gaan door een lezing door dr. Hanna Rijken over haar

geïnvesteerd enerzijds in middelen en producten, zoals de website, de podcast Heilige Grond en

onderzoek naar Festival of Carols.

Toekomstige inbedding van het Kenniscentrum binnen de PThU

In november vierden we het eenjarig bestaan van de

Zichtbaarheid naar buiten toe vraagt om een goede

podcast Heilige Grond. In dat eerste jaar zijn er twin-

inbedding in de organisatie, met voldoende capa-

tig afleveringen geweest, die in totaal 17.500 keer

citeit, werkbare structuren en processen en goede

beluisterd werden. In dat jaar hebben we ons als

interne samenwerking. Doelen voor 2022 waren dan

redactie en en in de presentatie verder ontwikkeld

ook dat onderzoekers weten wat ze van het Ken-

en is het format verbeterd. We hebben daarom

niscentrum kunnen verwachten; met welke vragen

besloten de podcast voort te zetten, in de hoop die

of ideeën ze bij het Kenniscentrum terecht kunnen;

stijgende lijn vast te houden en zo voor een brede

en dat de samenwerking met alle ondersteunende

doelgroep de waarde van de theologie voor kerk en

afdelingen op orde is en leidt tot overzicht, efficiëntie

samenleving ervaarbaar te maken.

en rolduidelijkheid.

41 // 104

Voortvloeiend uit de samenwerking tussen Nachtzon

op de ambten of kerkmuziek spraken onze onderzoe-

Media en het Moral Compass Project in het theater-

kers in de media. Daarbij werden onderzoekers niet

stuk Lang zal hij leven!, sloten we met dit mediabedrijf

alleen benaderd om te reageren en te duiden vanuit

een raamovereenkomst voor verdere samenwerking.

hun expertise: verschillende keren waren we ook

Het partnerschap met Nachtzon biedt prachtige

agenderend omdat de media aandacht schonken aan

kansen om onze kennis via mediale formats bij een

onderzoeksprojecten of publicaties. Het onderzoeks-

breed publiek te krijgen. Het theaterstuk, over dilem-

project over kerk en slavernijverleden, verschillende

ma’s rond euthanasie bij dementie, ging in april van

promotieonderzoeken, en zeker ook het theaterstuk

start met twee try-outs. In het najaar speelde het in

Lang zal hij Leven!, kregen veel media-aandacht.

zestien theaters door het hele land. Per dag waren er

Ook gebeurtenissen zoals de aangekondigde verhui-

twee voorstellingen, één voor een specifiek publiek en

zing naar Utrecht, diverse benoemingen en de Ope-

één algemene publieksvoorstelling. Hiermee bereik-

ning Academisch Jaar brachten onze universiteit in

ten we medewerkers van uiteenlopende zorgpartijen,

het nieuws. In student Tabitha van Krimpen als jonge

kerken en kerkelijke professionals en alzheimer- en

Theoloog des Vaderlands hadden we bovendien een

dementieorganisaties, waaronder seculiere organi-

ambassadeur die veel van zich liet horen. Naast deze

saties die zich op beleidsniveau bezighouden met

door de actualiteit van kerk, samenleving en onder-

thema’s rond zorgethiek, dementie en euthanasie.

zoek ingegeven interacties via verschillende media, produceerden de onderzoekers opnieuw een stroom

Visie, missie en opzet van het Kenniscentrum maak-

aan publicaties in vakbladen, populaire tijdschriften

ten we zichtbaar op een speciale website onder de

en boeken. De populaire Bijbelblogs waren ook in het

algemene website van onze universiteit. Hier begint

verslagjaar verantwoordelijk voor een groot deel van

de kennishub-functie al meer zichtbaar te worden,

de bezoeken aan de website.

maar dat vergt in de komende jaren nog sterkere uitbouw in samenhang met de keuzes die op het gebied van onderzoek en onderwijs aan onze universiteit

6.2.2

Toekomstbestendige inbedding van het

worden gemaakt. Momenteel biedt de site vooral

Kenniscentrum binnen de PThU

een overzicht van het cursusaanbod en de kennis­

Rond de interne implementatie van het Kenniscen-

evenementen.

trum als nieuw onderdeel in een verander(en)de organisatiestructuur zijn dit jaar veel stappen gezet

Mede door het organiseren van evenementen,

en hordes genomen. Een aantal processen en struc-

nieuwe cursussen en het verkennen van allerlei

turen is daartoe vormgegeven of verbeterd:

mogelijke samenwerkingen, is het netwerk dit jaar

-

Samen met de financiële afdeling en de Grants

sterk uitgebreid en zijn bestaande relaties met bij-

Office is een werkbare structuur ontworpen

voorbeeld de kerk en de hbo-instellingen verstevigd.

en geïmplementeerd rondom het budgethou-

Daaruit ontstonden ook opdrachten of projecten

derschap en het werken met projectnummers

zoals het inzetten van Nieuw Kerkelijk Peil samen

en kostenplaatsen. De inzichtelijkheid van de

met Kerkpunt, en een voorstel voor actie-onderzoek

financiën en daarmee ook de mogelijkheid om

en valorisatie bij de Protestantse Kerk Amsterdam

daarop (bij) te sturen, is daardoor aanzienlijk

op het gebied van diversiteit en racisme.

verbeterd. Ook allerlei hiermee samenhangende processen zijn nu goed ingericht.

Uiteraard is er niet alleen vanuit het Kenniscentrum

-

Met Bureau Studentzaken zijn de processen van

gevaloriseerd. Onderzoekers waren zichtbaar op

aanmelding tot certificaat voor de verschillende

allerlei podia. Rondom actuele onderwerpen wisten

typen cursussen en trajecten onder de loep

de media onze universiteit goed te vinden en lieten

genomen. Waar nodig zijn deze verhelderd of

we van ons horen in interviews en opinieartikelen,

efficiënter gemaakt, door het aantal variaties

bijvoorbeeld rondom euthanasie, abortus, seksueel

in routes en systemen te vereenvoudigen en

misbruik, de oorlog in Oekraïne, racisme, armoede en

formats te verbeteren. Ook zijn de systemen zo

artificial intelligence. Ook over kerkelijke onderwer-

ingericht dat het mogelijk was om de omslag te

pen zoals het predikantentekort, avondmaal, reflectie

maken van een vaststaand cursusprogramma

Verandering in beweging

42 // 104

-

per collegejaar naar een doorlopend aan te

Primaire Nascholing, die predikanten in de eerste vijf

vullen programma.

jaar van hun werkzame leven verplicht zijn te volgen;

Met HR ontwikkelden we een soepeler werk-

en korte en langerlopende cursussen in de voort-

wijze rondom de inhuur van gastdocenten.

gezette nascholing. Het postacademisch onderwijs

Met Marketing & communicatie maakten we

van onze universiteit staat open voor iedereen die

afspraken over rollen en taakverdeling, bij-

postacademisch theologisch onderwijs wil volgen en

voorbeeld rondom de organisatie van eve-

daarvoor gekwalificeerd is.

nementen. Voor het volgende jaar werken

-

-

we toe naar een meer proactieve vorm van

Primaire Nascholing van Predikanten (PNP)

evenementenplanning.

De Primaire Nascholing van Predikanten neemt

De kennismakelaar is als hoofd Kenniscentrum

twaalf maanden in beslag en is verplicht gesteld

structureel onderdeel van het Bedrijfsvoerings-

door de PKN voor hen die na hun opleiding voor

overleg, incidenteel aanwezig bij het Leerstoel-

een eerste termijn zijn aangesteld als predikant.

groepvoorzittersoverleg en ook onderdeel

Persoonlijke ontwikkeling in het ambt van predikant,

van het ‘hoofdenoverleg’ in het kader van het

vakmatige en geestelijke vorming en training van

verandertraject naar het werken volgens de

specifieke onderdelen van de beroepsuitoefening,

nieuwe structuur.

vormen de hoofdbestanddelen van het programma.

Het Kenniscentrum is ingebed in de workflow die

Kern ervan is de reflectie op de eigen positie en het

is opgesteld voor het uitwerken en voorleggen

eigen handelen. In het verslagjaar liepen verschil-

van onderzoeksideeën en –aanvragen. Hierdoor

lende routes waaraan in totaal 45 predikanten deel-

werd de kennismakelaar in een vroeg stadium

namen. De kans om na ongeveer twee jaar werken

betrokken bij onderzoeksplannen en kon zo advi-

stil te staan met collega’s, te reflecteren op het werk

seren over het werken met het oog op impact en

en te oefenen met op de eigen persoon en situa-

het betrekken van stakeholders. Zo is het besef

tie toegesneden kennis en inzichten voelt voor het

van de meerwaarde van valorisatie-expertise

merendeel van de deelnemers als een geschenk.

onder medewerkers gegroeid en weten zij de weg -

naar het Kenniscentrum steeds beter te vinden.

Voortgezette nascholing

Met betrekking tot lopende valorisatie-activi-

De overige nascholing wordt aangeboden in de vorm

teiten vanuit projecten (zoals het theaterstuk

van cursussen en langere trajecten/opleidingen.

in het kader van het Moral Compass Project)

In totaal participeerden er in het verslagjaar 369 deel-

of vanuit onderzoekscentra (zoals OJKC, IRILIS,

nemers in een vorm van voortgezette nascholing,

CTCW) hebben wij de samenwerking gezocht en

een stijging met 57% ten opzichte van het vorige jaar.

hebben we gekeken naar een taakverdeling en

Deze stijging hangt voor een deel natuurlijk samen

onderlinge profilering.

met de betere mogelijkheden die we dit jaar hadden door het vervallen van alle coronamaatregelen.

Wat daarnaast sterk heeft bijgedragen aan de ver-

Tegelijk ligt het gemiddelde aantal deelnemers per

steviging van het Kenniscentrum is de uitbreiding

cursus wel iets lager dan in 2021, wat een signaal is

van de capaciteit van 0,8 fte naar 1,6 fte. In februari

dat het bredere aanbod en het consequenter laten

startte een nieuwe medewerker, die zich vooral

doorgaan van de cursussen effect heeft gehad op de

bezighoudt met de planning en organisatie rondom

belangstelling voor het totale cursusaanbod. Bij de

de nascholing. Aan het eind van het verslagjaar

lange trajecten was het teleurstellend dat de oplei-

is bovendien een medewerker aangenomen voor

ding Geestelijke Begeleiding niet van start kon gaan

0,4 fte, die in februari 2023 start.

wegens te weinig aanmeldingen. Tegelijk bood dit de kans om de tijd te nemen om de opleiding te herijken,

6.2.3

Programma en doorontwikkeling nascholing

diverse praktische en planningmatige verbeteringen

(postacademisch onderwijs)

in te voeren en een nieuwe docent te werven. Dat lijkt

In het kader van de Permanente Educatie (PE) van de

op dit moment zijn vruchten af te werpen met een

PKN hebben wij als PThU de opdracht om een

toegenomen belangstelling voor de opleiding.

passend cursusaanbod te verzorgen. Dit omvat de

43 // 104

Korte cursussen

Lopende lange trajecten

Gestarte lange trajecten

2022

2021

2022

2021

2022

2021

Aantal aangeboden

21

16

5

5

6

3

Aantal afgenomen

20

11

5

5

5

1

Aantal geannuleerd/uitgesteld

1

5

0

0

1

2

Aantal deelnemers totaal

267

162

52

67

50

6

Ook elders in het aanbod zetten we in op vernieu-

rale Vorming en de opleiding Geestelijke Begeleiding

wing qua thema’s en opzet, maar ook in het zoeken

hebben hun eigen evaluatie en rapportage richting

naar andere vormen en locaties, waardoor het

de respectievelijke hieraan verbonden werkgroepen.

volgen van een cursus soms ook praktisch beter in

De ingevulde evaluaties laten gemiddeld het vol-

te passen is. Het vergroten van de betrokkenheid en

gende beeld zien:

het deelnemeraantal blijft een punt van aandacht.

In het kader van de werving ontwikkelden we een

% 2022

% 2021

uitstekend (10)

6

2

Goed (8/9)

79

79

komst vooraf, waar belangstellenden konden ont-

Redelijk (6/7)

15

19

dekken of de opleiding iets voor hen was. Dat werkte

Slecht (1-5)

0

0

beter format voor de nieuwsbrief, maakten we meer gebruik van kerkelijke kanalen en organiseerden we voor sommige lange trajecten een informatiebijeen-

Categorie

bijvoorbeeld heel goed bij het nieuwe traject over intergenerationeel kerk zijn, dat we samen met de

Dit laat zien dat we in elk geval een constante

Christelijke Hogeschool Ede, Hogeschool Windesheim

kwaliteit bieden, met enige stijging richting een nog

en de PKN ontwikkeld hadden. Dit traject is in het

positievere waardering.

verslagjaar voor het eerst uitgevoerd, en ook meteen met het maximum aantal deelnemers, namelijk 21.

Dit traject was tevens een pilot om te ontdekken of en hoe we deze vorm van samenwerken ook voor het

6.3

Evaluatie

ontwikkelen van andere cursussen kunnen inzetten.

Het verslagjaar was opnieuw een jaar waarin ook

Met deze veranderingen is een begin gemaakt met

universiteitbreed veel in ontwikkeling en verande-

de uitvoering van de afspraken in het kader van het

ring was. Dat zorgde enerzijds voor veel ruimte en

gezamenlijke meerjarenplan met de PKN, dat in het

noodzaak om bovenstaande stappen vorm te geven.

verslagjaar is vastgesteld. In een nieuwe opdracht­

Anderzijds maakt het ook duidelijk dat voor sommige

overeenkomst met de kerk zijn bovendien de rand-

ambities meer tijd nodig is. Zo hangen bijvoorbeeld

voorwaarden rond het cursusaanbod beter geregeld,

de mogelijkheden om publicaties beter te presente-

zoals een eenvoudiger factureringsproces, een

ren ook weer sterk samen met processen rondom

vergoeding die ook het werken met kleine groepen

open science en andere strategische processen die

beter mogelijk maakt en budget voor het gezamenlijk

eerst hun beslag moeten krijgen. Ook zal de pro-

ontwikkelen van nieuwe cursussen.

filering van onze universiteit in de toekomst beter vorm kunnen krijgen als keuzes op het gebied van

De respons op de evaluatieformulieren lag dit jaar

onderzoeksbeleid of erkennen en waarderen verder

met 43% iets lager dan vorig jaar (46%). Vaak wordt

uitgekristalliseerd zijn. Desondanks hebben we over

er na afloop van de cursus ook al in de groep geë-

het geheel genomen in een jaar tijd veel kunnen op-

valueerd of feedback gegeven. Er zijn veertien korte

en uitbouwen en krijgt het Kenniscentrum werken-

cursussen en één traject via de formulieren geëvalu-

derwijs steeds meer vorm. De ontwikkelingen met

eerd. Sommige cursussen waren op het moment van

betrekking tot de nascholing stemmen positief en

verslag nog niet afgelopen of was de evaluatie ervan

bieden ook weer veel kansen voor verdere uitbouw

nog niet beschikbaar. Trajecten zoals Klinische Pasto-

en doorontwikkeling.

Verandering in beweging

44 // 104

7. Horizontale dialoog

Verandering in beweging

46 // 104

Ten behoeve van een goede aansluiting van het

PKN, verder uitgebouwd. Ook in 2022 zijn afspraken

onderwijs op de omliggende academische, kerkelijke

gemaakt voor samenwerking langs drie sporen:

en maatschappelijke ontwikkelingen, onderhoudt

onderwijs, onderzoek en nascholing. Ten minste

het College van Bestuur van onze universiteit ver-

eenmaal per jaar spreekt het College van Bestuur

schillende externe bestuurlijke relaties. Wij beoefe-

met preses en scriba van het moderamen van de

nen de theologie immers in wisselwerking met en

Generale Synode van de PKN.

ten dienste van de academie, de kerk en de samenleving. Dit kunnen we alleen maar waarmaken als

Ons Kenniscentrum heeft impulsen gegeven aan de

we bij het vormen en uitvoeren van beleid in contact

externe profilering van onze universiteit. Zie hier-

staan met onze interne en externe stakeholders.

voor hoofdstuk 6 van dit verslag.

Dat is ook in het verslagjaar gebeurd.

Daarnaast zijn de reguliere periodieke bestuurZo zijn rondom de keuze van de nieuwe vestigings-

lijke overleggen met het bestuur van de Faculteit

locatie tal van consultaties gedaan met externe

Religie en Theologie van de VU en met de Faculteit

belanghebbenden. In het bijzonder met de Raad

Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap van de

van Advies hebben enkele intensieve sessies plaats-

RUG voortgezet.

gevonden, waaronder een met betrekking tot de verbreding van het profiel van de bacheloropleiding.

Onze universiteit participeerde ook in het verslagjaar

Het college kan deze raad om advies vragen over alle

actief in het Netwerk van Levensbeschouwelijke Uni-

zaken die de universiteit aangaan. Met het oog op

versiteiten (NLU); dit ten behoeve van de behartiging

het onderwijsbeleid fungeert de raad als werkvel-

van de bijzondere belangen van de levensbeschou-

dadviescommissie. Het College van Bestuur vraagt

welijke universiteiten met betrekking tot beleidsont-

de raad in elk geval om advies over het strategisch

wikkelingen die op het niveau van het ministerie van

beleid dat de predikantsopleidingen en de relevante

OCW tot stand komen. Via dit netwerk onderhouden

beroepenvelden aangaat.

wij contact met de Vereniging van Samenwerkende Universiteiten (VSNU), waardoor we direct zicht

Voorts hebben wij de vorig jaar versterkte werkrelatie met onze belangrijkste belanghebbende, de

houden op bredere universitaire ontwikkelingen.

8. Bedrijfsvoering

Verandering in beweging

48 // 104

De ondersteuning van onderwijs, onderzoek en

Op het vlak van eHRM-systemen is onderzoek

valorisatie is ingericht op basis van vier afdelingen:

gedaan naar een duurzame en, vanwege de op

de afdeling Onderwijs- en onderzoeksondersteuning

handen zijnde ontvlechting van de VU noodzakelijke,

(die rechtstreeks ondersteunend is aan de primaire

eigen oplossing die past bij de (personeels)omvang

processen onderwijs- en studentenzaken, onder-

van de organisatie. Deze evaluatie heeft als uitkomst

zoeks- en valorisatieondersteuning, bibliotheek,

dat gedurende het komende jaar 2023 het thans

international office); en de stafafdelingen HR en FEZ

geïmplementeerde personeelsinformatiesysteem

(die in de loop van het verslagjaar zijn geïntegreerd

SAP SuccessFactors zal worden geconverteerd naar

in de afdeling HRF) en Marketing & communicatie.

een eigen standalone eHRM oplossing.

8.1

HR en Financiën

8.1.1

Algemeen

Cao HR neemt deel aan het netwerk van volgers van de cao Nederlandse Universiteiten vanuit de VSNU. Door een wetswijziging heeft onze universiteit in

In de bedrijfsvoering wordt het ketenoverstijgend

2020 voor het eerst een eigen cao-akkoord gesloten

werken verder uitgebouwd. Ook dit verslagjaar is

en spreken we van de cao Nederlandse Universi-

ingezet op kwaliteit, samenwerking, expertise en

teiten / Protestantse Theologische Universiteit.

verdere professionalisering. Dit leidde tot een aantal

De inhoud van de eigen cao is gelijk aan die van de

wijzigingen in de samenstelling van het personeels-

andere universiteiten in Nederland.

bestand, waaronder een tijdelijke toename in fte van het ondersteunend personeel om het professionali-

Erkennen en waarderen

seringsinitiatief verder uit te bouwen.

De HR-adviseur maakt deel uit van het HR-netwerk van de Nederlandse Levensbeschouwelijke Univer-

HRF-afdeling

siteiten (NLU). Het gaat er daarbij om het werk van

In 2022 is Financiën overgestapt op een nieuw

wetenschappelijke medewerkers breder te erken-

boekhoudpakket met aanverwante software. Deze

nen en waarderen. Dat betekent: minder nadruk op

overgang is gedurende 2022 afgerond. Daarnaast

aantallen publicaties, meer nadruk op de andere

is in 2022 een start gemaakt met het werken met

domeinen waarbinnen wetenschappers werkzaam

behulp van een nieuwe budgetteringsmethode en is

zijn, zoals onderwijs en valorisatie. Een commissie

een nieuw exploitatiemodel gerealiseerd. In 2023 zal

van medewerkers van de NLU werkt de volgende

hiermee voor het eerst worden gewerkt. Door het

zes thema’s uit: diversiteit en dynamiseren van

gebruik van nieuwe applicaties en efficiëntere werk-

loopbaanpaden; focus op kwaliteit in plaats van

processen is het aantal fte’s binnen HRF afgenomen.

kwantiteit; balans tussen waardering van onderzoek en onderwijs; balans tussen individuele prestaties

De in 2021 ingezette samenvoeging van en samen-

en commissieprestaties; open science; en acade-

werking tussen HR- en FEZ-afdelingen is het afgelo-

misch leiderschap.

pen jaar verder ingericht en geoptimaliseerd. De werkprocessen zijn op elkaar afgestemd en waar

8.1.2

nodig geoptimaliseerd geïntegreerd. De personele

Het personeel is van strategische waarde voor onze

bezetting van HR is op kwalitatieve en duurzame

universiteit. Gezamenlijk werken de wetenschappe-

sterkte gebracht.

lijke staf (WP), de ondersteunende staf (OBP) en het

Omvang en samenstelling personeel

2022

2021

2020

2019

2018

WP

54,30

50,10

51,08

52,38

50,60

OBP

21,10

32,73

27,29

27,30

30,31

Bestuur

2,00

1,90

1,90

0,90

0,90

Totaal

77,40

84,73

80,27

80,58

81,81

49 // 104

bestuur aan het realiseren van de ambities van de

We maken gebruik van een gecertificeerde

organisatie. De totale personeelsbezetting bedroeg

arbodienst die adviseert over arbeidsom­

op 31 december 2022 77,40 fte (inclusief student­

standigheden, (duurzame) inzetbaarheid van

assistenten).

medewerkers en re-integratie.

8.1.3

Diversiteit

Het ondersteunend personeel bestaat in meerderheid uit vrouwen, bij het wetenschappelijk personeel is het omgekeerde het geval. Ons streven is

8.2

Onderwijs- en onderzoeksondersteuning

meer diversiteit in gender, leeftijdsopbouw en een

De ontwikkeling van de onderwijs- en onderzoeks­

internationale achtergrond. Hieronder staan enkele

ondersteuning in verslagjaar 2022 kenmerkt zich

personeelsgegevens per 31 december 2022 in fte’s

door enerzijds beleidsbestendiging en -ontwikkeling,

(exclusief studentassistenten):

anderzijds door voorbereiding op de voorgenomen unilocatie in Utrecht.

Vrouw / man verhouding

Na de aanstelling van een specialist wetenschappelijke informatie eind 2021, is afgelopen jaar gewerkt aan verdere integratie van de onderzoeksondersteuning. Dit resulteerde onder andere in een initiatief dat in 2023 moet leiden tot een instellingsbreed open science beleid.

Het voornemen de universiteitsbibliotheek om te vormen tot informatiedienstverlener is verder

WP

geconcretiseerd in een meerjarenbeleidsplan dat

OBP vrouw

eind 2022 door het College van Bestuur is vastge-

man

steld. Dit plan geeft richting aan de bibliotheek in

Vrouwelijke hoogleraren en internationalisering

een informatielandschap dat in toenemende mate door digitalisering wordt gedomineerd, en sorteert

Indicator

2022

Percentage vrouwelijke hoogleraren (inclusief bijzondere hoogleraren) in fte

28 %

voor op de verhuizing naar Utrecht en de daardoor veranderende samenwerkingsrelatie met de VU en de RUG. In 2023 zal aan dit plan verder uitvoering gegeven worden.

Indicator

2022

Percentage wetenschappelijk personeel met een internationale achtergrond in fte

3,4 %

De afdeling Functioneel Beheer heeft zich in het afgelopen jaar ingespannen om het IT-landschap van onze universiteit robuuster te maken. Zo is

Ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid

intensiever gebruik van modules in ons student­

Indicator

2022

2021

2020

2019

2018

Verzuimpercentage personeel

5,44

3,12

2,84

5,87

4,29

Verzuimpercentage WP

4,62

2,11

1,95

3,29

1,08

Verzuimpercentage OBP

6,26

4,32

5,01

11,96

9,09

Gemiddelde verzuimfrequentie

0,70

0,51

0,46

0,74

0,84

Verandering in beweging

50 // 104

informatiesysteem mogelijk gemaakt en speelde de

voor de continuïteit van dienstverlening deze transi-

afdeling een sleutelrol in de uitfasering van oude

tiefase niet langer duren dan strikt noodzakelijk.

en implementatie van nieuwe financiële applicaties.

Deze applicaties maken ons minder afhankelijk van

8.3

Marketing en communicatie

heeft de afdeling zich ingespannen om het bewust-

8.3.1

Marketing en communicatie

zijn van thema’s rond dataveiligheid en cybersecurity

Marketing & communicatie houdt zich bezig met

te vergroten, en zijn stappen gezet in betere facilite-

advies, inhoud en uitvoering van communicatie-

ring van het hybride werken.

projecten, gericht op het positioneren van onze

storingsgevoelige systeemkoppelingen en beheer­ inspanningen van de VU als IT-dienstverlener. Verder

universiteit, studentwerving en valorisatie. De uitDe functie van de medewerker (Initial) Graduate

gangspunten hiervoor zijn gebaseerd op de beleids-

School is begin van het verslagjaar omgevormd

doelstellingen zoals verwoord in het Instellingsplan.

tot een extra positie bij Bureau Studentenzaken.

In 2022 is, naast de standaard werkzaamheden

Die wijziging maakt het mogelijk de administratieve

gerelateerd aan de focusgebieden corporate com-

ondersteuning van de promotiestudie samen met de

municatie, relatiecommunicatie en online commu-

stageadministratie eenduidig bij de onderwijsonder-

nicatie, veel aandacht besteed aan projecten zoals:

steuning te beleggen en deze minder afhankelijk te

transitieproces en -communicatie, alumnibinding

maken van een specifieke functionaris. Daarvoor zijn

en relatieactiviteiten. Inmiddels heeft de afdeling

inmiddels belangrijke randvoorwaarden geschapen,

een sterke positie verworven binnen de organisatie

maar verdere integratie vraagt ook komend jaar nog

en worden de communicatieadviseurs veelvuldig in

aandacht. Binnen het cluster zijn de voorbereidin-

vroeg stadium betrokken bij verschillende projecten.

gen op de voorgenomen verhuizing naar Utrecht merkbaar ingezet. Er is een gedegen inventarisatie

8.3.2

Positionering PThU

uitgevoerd van de bestaande facilitaire ondersteu-

Met het Instellingsplan is duidelijkheid gekomen

ning en er is een nulmeting van het huidige IT-land-

over de positionering van onze universiteit voor

schap verricht, om zo een goed beeld te hebben van

de periode 2022-2026. De positionering (branding)

de uitgangspositie voor het ontwerp van een nieuwe

van het merk ‘PThU’ is in 2021 verder ontwikkeld en

omgeving.

in 2022 uitgewerkt in de huisstijl, de stijlgids en het communicatieconcept. In het strategische ‘Com-

De studieadviseurs leveren waardevolle informatie

municatiekader 2023-2026’ zijn de uitgangspunten

over onze studentenpopulatie aan, op basis waarvan

beschreven van de communicatie op inhoudelijk

besluiten over verplaatsen en sluiten van opleidin-

niveau en is een contentmarketingstrategie uitge-

gen kunnen worden voorbereid. De afdeling spant

werkt voor de online positionering van PThU als

zich samen met de afdeling Marketing & communica-

kennisinstelling voor theologie.

tie in om studenten zo goed mogelijk te informeren over de transitie. Dat de vacature voor een studen-

8.3.3

tendecaan begin 2022 weer is opgevuld, is daarbij

De onzekerheid rond de verhuizing van de opleidin-

Studentwerving

een positieve ontwikkeling.

gen, alsmede het voortbestaan van de bacheloropleiding Theologie (joint degree), had als gevolg dat er

Vacatures binnen de onderwijs- en onderzoekson-

in 2022 veel onduidelijkheid was voor potentiële stu-

dersteuning zorgen voor de nodige hoofdbrekens.

denten. De inzet van online marketing en een actie-

De voorgenomen verhuizing naar Utrecht zorgt voor

vere advertentiecampagne in printmedia en social

verloop, terwijl anderzijds de krappe arbeidsmarkt

media, heeft er aan bijgedragen dat de studenten-

het ingewikkeld maakt deze vacatures überhaupt,

aantallen redelijk op peil zijn gebleven. In 2022 zijn

laat staan duurzaam, ingevuld te krijgen. Locatie-­

verschillende initiatieven gestart zoals de gezamen-

overstijgende organisatie van de ondersteuning

lijke werving met de dienstenorganisatie van de PKN,

maakt het in sommige gevallen mogelijk in twee ver-

de gezamenlijke werving met Dienst Protestantse

schillende regio’s te werven, maar niettemin moet

Geestelijke Verzorging van de krijgsmacht en de

51 // 104

PKN en is een initiatief gestart voor de gezamenlijke

De volgende resultaten zijn in 2022 gemeten:

werving van studenten in samenwerking met hbo-instellingen CHE en Windesheim. In 2023 worden de

Studentwerving en valorisatie

wervingscampagnes ontwikkeld en ingezet. Met de

-

Aantal klikken op inschrijfknop voor opleidingen

RUG werken we al enkele jaren succesvol samen in

stijgt tussen september 2021 en augustus 2022

de werving voor de bachelor Theologie in Groningen.

met 25% t.o.v. september 2020 - augustus 2021.

In november hebben we in Utrecht onze eerste TOP-

-

dag gehouden, een inspiratie- en voorlichtingsdag over de theologiestudie.

Aantal aanmeldingen voor events stijgt in 2022 met 25% t.o.v. 2021.

-

Aantal downloads stijgt in 2022 met 10% t.o.v.

2021.

8.3.4

Valorisatie

Communicatie op het gebied van valorisatie heeft

Positionering en naamsbekendheid

vorm gekregen in samenwerking met ons Kenniscen-

-

trum. De organisatie van valorisatie-evenementen is overgedragen aan het Kenniscentrum; de inhou-

met 10% t.o.v. 2021.

-

delijke communicatie vindt plaats via de afdeling Communicatie. In 2023 zal deze samenwerking

en uitgevoerd.

8.3.5

Openingspercentage externe nieuwsbrieven stijgt naar 67% in 2022 t.o.v. 2021.

-

verder vorm krijgen. Tevens zal de positionering van het kenniscentrum verder worden ontwikkeld

Aantal gebruikers op de website stijgt in 2022

Aantal abonnees externe nieuwsbrieven stijgt met 10% in 2022 t.o.v. 2021.

-

Aantal persmomenten groeit met 10% in 2022 t.o.v. 2021.

Resultaten

Het meten van de resultaten van de marketing- en communicatie-inspanningen krijgt ook meer vorm.

Verandering in beweging

52 // 104

9. Financiën

Verandering in beweging

54 // 104

9.1

Resultaat jaarrekening 2022

Het jaarrekeningresultaat 2022 van de PThU is € 438k positief. Begroot was een resultaat van € 532k negatief.

Analyse van dit resultaat is weer te geven in een uitsplitsing van resultaten uit (reguliere) bedrijfsvoering en eenmalige resultaten. Een overzicht hiervan is opgenomen in onderstaande tabel (bedragen x € 1.000).

Categorie

Bedrijfsvoering

Eenmalig

Rijksbijdragen Hogere rijksbijdragen op basis van definitieve beschikking DUO

394 (v)

Bijdrage PKN en deelnemersbijdragen aan cursussen hoger Hogere bijdragen door meer cursussen dan begroot

223 (v)

College- en examengelden De college- en examengelden vallen licht lager uit dan begroot.

32 (v)

Bijdragen derden Hogere bijdragen van derden door het starten en continueren van meer projecten dan begroot

413 (v)

Overige baten De overige baten vallen lager uit door lagere contributies en lagere baten gebouwen dan begroot TOTAAL BATEN

-40 (n) 1.021 (v)

Personeelslasten Lagere personeelslasten doordat personeel later in dienst is gekomen of door ontstaan vacatures

100 (v)

Hogere dotaties personele voorzieningen i.v.m. verbeterd inzicht in saldo’s vakantieuren Hogere personeelskosten door meer inhuur voor opvullen vacatures Afschrijvingen

84 (n) -670 (n) 8 (v)

Huisvestingslasten

216 (v)

Overige lasten

370 (v)

Financiële baten en lasten

11 (v)

TOTAAL LASTEN

35 (n)

84 (n)

Het resultaat 2022 van de PThU is € 970k hoger dan de begroting, grotendeels door baten uit reguliere bedrijfsvoering.

9.2

Eigen vermogen, liquiditeit, voorzieningen

Voor kortlopende schulden stond op 31 december een bedrag van ruim € 1,6 miljoen gesaldeerd.

Het publieke eigen vermogen van de PThU is

Per 31 december van het verslagjaar bedroeg het eigen

momenteel hoger dan de door de Onderwijsinspec-

vermogen van de PThU € 9,1 miljoen. De hoogte van

tie gestelde signaleringswaarde. Dit is een tijdelijk

de liquide middelen was op die datum € 7,1 miljoen.

gegeven aangezien de PThU in de meerjarenbe-

De hoogte van de voorzieningen was €0,6 miljoen, te

groting de komende jaren verlies zal maken. Daar-

oormerken als personeelsvoorzieningen (€ 0,5 miljoen)

naast zal in het licht van de verhuizing naar Utrecht

en een voorziening groot onderhoud (€ 0,1 miljoen).

geïnvesteerd worden in de nieuwe locatie. Hiervoor

55 // 104

is het publieke eigen vermogen dat aanwezig is,

Thema 1: Uitbesteding van bekostigd onderwijs

hard nodig. De verhuizing zal verder de signalerings-

aan een niet door de overheid bekostigde private

waarde verhogen en ook een negatief effect hebben

organisatie tegen betaling

op het publieke eigen vermogen.

Binnen de driejarige masteropleiding besteden we een klein onderdeel van het onderwijs uit aan Trai-

9.3

Financiële ratio’s

ningscentrum Kor Schippers en GGZ-Centraal. Dit zijn niet-bekostigde private instellingen die een exposure en een instellingsstage verzorgen op basis van met

Een en ander leidde tot een solvabiliteitsratio van

deze instellingen vastgelegde afspraken. De daarvoor

80%. Ten opzichte van 2021 is deze ratio gestegen

verstrekte vergoeding wordt verantwoord in de jaar-

(2021: 65%). Dit komt met name door de mutaties in

rekening onder overige kosten (stage).

de voorzieningen. De current ratio van 4,98 is sterk toegenomen, met name door lagere kortlopende

Thema 2: Investeren van publieke middelen in

schulden per balansdatum (2021: 2,92).

private activiteiten Wij houden een strikte scheiding aan tussen

9.4

Treasury

publieke en private activiteiten in de administratie en verantwoording van middelen. Voor de voornaamste private activiteit, het verzorgen van de

De niet voor de bedrijfsuitoefening benodigde

permanente educatie van predikanten van de PKN,

liquiditeiten van de PThU worden op basis van het

zijn de middelen afkomstig van de kerk. Dit komt tot

Financierings- en Beleggingsstatuut, in lijn met het

uitdrukking in de onderscheiding van een subsidia-

Algemeen Verbindend Voorschrift van het Ministerie

bele en niet-subsidiabele exploitatierekening in de

OCW rondom ‘beleggen en belenen’, uitgezet in de

jaarrekening. Onze universiteit is geen publiek-pri-

vorm van vastrentende waarden met hoofdsom­

vate arrangementen aangegaan.

garantie waarbij een zeer defensieve beleggingsstrategie wordt gehanteerd. De beleggingen worden

Thema 4: Bekostiging van buitenlandse studenten

tevens getoetst aan het criterium ‘duurzaam en

Wij schrijven jaarlijks een aantal studenten uit het

maatschappelijk verantwoord’.

buitenland in. Deze volgen de eenjarige opleiding Master of Theology. De studenten betalen voor

In 2022 zijn geen nieuwe beleggingen en beleningen

inschrijving het instellingscollegegeld.

geweest. De bestaande beleggingen en beleningen zijn overeenkomstig de regeling ‘Advisering, moni-

Thema 8: Bekostiging van maatwerktrajecten

toring en uitvoering’ geschied in samenwerking met

Maatwerktrajecten, waarbij een derde partij een

ING-Investment Office.

bijdrage betaalt voor het op maat snijden van een bestaande opleiding, komen binnen onze universi-

9.5

Investeringen

In 2022 hebben geen investeringen met betrekking tot de huisvesting van de PThU in Amsterdam en Groningen plaatsgevonden.

teit niet voor.

9.7

Profileringsfonds

Onze universiteit kent een profileringsfonds waaruit we aan studenten die te maken hebben met bij-

9.6

Helderheid bekostiging

zondere omstandigheden, zoals bedoeld in artikel 7.51 WHW, een financiële bijdrage kunnen verstrekken. In 2022 is voor een bedrag van € 15.500 aan

Met betrekking tot de thema’s 1, 2, 4 en 8 die in het

bijdragen uit dit fonds verstrekt. Deze hebben voor

kader van de helderheid betreffende de bekostiging

€ 10.300 betrekking op overmachtssituaties en

op universiteiten van toepassing zijn, kunnen we het

voor € 5.200 op vergoedingen voor deelname aan

volgende opmerken.

bestuurlijke commissies.

Verandering in beweging

56 // 104

Omschrijving

Aantal studenten

Totaal toekenningen

Gemiddelde hoogte toekenningen

Gemiddelde duur toekenningen

Aanvragen:

€ 3.685

€ 3.685

4 maanden

Toewijzingen:

€ 3.685

Aanvragen:

7.400

€ 1.233

10 maanden

Toewijzingen:

7.400

n.v.t

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Studenten in overmachtssituaties

Bestuurders van studie- of studentenverenigingen of MR Overige categorieën

9.8

NPO-middelen

instemming voorgelegd aan de Universiteitsraad, die schriftelijk heeft bevestigd haar instemming te verle-

Op 21 mei 2021 sloten we een bestuurlijk akkoord

nen. Vervolgens heeft het college het bestedingsplan

met de minister van OCW in het kader van het Steun-

definitief vastgesteld en ter verantwoording inge-

programma voor herstel en perspectief. Dit akkoord

diend bij het ministerie OCW.

voorziet in toekenning van extra financiële middelen aan onze universiteit als een van de levensbeschou-

Proces van monitoren bestedingen

welijke universiteiten, in te zetten voor onderwijs

Het monitoren van de voortgang op de in het plan

en onderzoek.

opgenomen bestedingsdoeleinden vindt plaats binnen de reguliere rapportagestructuur, waarin op

De middelen voor onderwijs zijn bedoeld voor het

basis van financiële kwartaalrapportages bepaald

voorkomen of inhalen van studievertraging bij

wordt wat de stand van zaken is met betrekking

studenten die is ontstaan door de coronamaatrege-

tot de realisatie van voorgenomen bestedingen en

len. De middelen voor onderzoek zijn bedoeld om

geprognosticeerde uitgaven. Aan de hand van deze

onderzoekers met een tijdelijk contract, waarvan het

rapportages kan bepaald worden of bijsturing nood-

onderzoek vertraging heeft opgelopen, in staat te

zakelijk is.

stellen hun onderzoek af te ronden.

Bestedingsplan Onderwijs Op grond van het bestuurlijk akkoord heeft ons

Het bestedingsplan voor onderwijs bestond uit de

College van Bestuur een bestedingsplan vastgesteld.

volgende onderdelen:

Met dit document verantwoordt het college de voor-

-

Met ingang van 1 augustus 2021 gedurende

genomen bestedingen van de extra middelen voor

twaalf maanden extra inzet mogelijk te maken

onderwijs en onderzoek en het proces van besluit-

van de studieadviseur voor een omvang van

vorming dat heeft geleid tot het bestedingsplan.

0,1 fte, ten behoeve van de individuele aandacht en begeleiding van studenten.

Proces van vaststelling

-

Het beschikbaar stellen van middelen voor de

Het College van Bestuur heeft in juni 2021 een

organisatie van extra activiteiten die de sociale

besluit genomen over het voornemen van de inzet

cohesie van studenten bevordert. De organisa-

van extra door OCW toegekende bekostigingsmid-

tie hiervan wordt geïnitieerd en gecoördineerd

delen in het kader van het Nationaal Programma

door de studieadviseurs, die studenten en

Onderwijs. Het voorstel tot extra bestedingen voor

docenten betrekken bij activiteiten buiten de

het onderwijs is door het opleidingsmanagement uit-

contacturen, zoals colleges, om. De frequentie

gewerkt in overleg met de studentengeleding van de

waarmee de activiteiten georganiseerd worden

Universiteitsraad. Het voorstel tot extra bestedingen voor onderzoek is door de directeur onderzoek inge-

is twee maal per jaar voor elk cohort.

-

Het beschikbaar stellen van middelen voor

diend bij het College van Bestuur nadat de directeur

het aanbieden aan masterstudenten van een

hierover afstemming had gepleegd met de leerstoel-

extra tweedaagse training op een externe

houders. Het college heeft het bestedingsplan ter

locatie, waarvan één dagdeel bestemd is voor

57 // 104

academische vorming en debat en waarvan

2.

Het bevorderen van sociale bindingen binnen de

drie dagdelen bestaan uit stageoefeningen en

jaargroepen; dit door activiteiten die gezamen-

-opdrachten en reflectie.

lijk door studentendecanen en studenten worden opgezet.

Met het voorstel voor besteding van de middelen

3.

Studenten extra mogelijkheden bieden om in te

in het kader van het onderwijsakkoord, is invulling

halen wat zij gemist hebben aan onderling

gegeven aan de doelstellingen van het bestuur-

vormende dynamiek en trainingen tijdens de

lijk akkoord:

online periode.

4.

1.

Studenten in de gelegenheid stellen tot extra

Enige mate van extra individuele aandacht voor

reflectie en praktijkoefeningen die zij gemist

studenten; enerzijds passief door inventarisatie

hebben in de periode dat op de stageplaatsen

en monitoring van persoonlijk welbevinden van

beperkingen golden ten aanzien van specifieke

de studenten; anderzijds actief door studenten

opdrachten. Dit aanbod vindt plaats via keuze-

uit te nodigen om een goede start in het vol-

workshops, in overleg met studenten.

gende studiejaar te maken en dit vol te houden.

Vanwege de corona-omstandigheden zal deze

De stand van zaken met betrekking tot de realisa-

individuele aandacht meer nodig zijn dan

tie van de bestedingsdoelstellingen ultimo 2022 is

andere jaren.

als volgt: Gepland 2021

Besteed 2021

Gepland 2022

Besteed 2022

Gepland 2023

Gepland 2024

Totaal besteed

Soepele in- en doorstroom

3.000

3.000

11.000

5.474

5.526

0

14.000

Welzijn studenten en sociale binding

1.505

0

1.505

2.450

560

0

3.010

Ondersteuning en begeleiding op het gebied van stages

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Lerarenopleidingen

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Coschappen

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Overig (buiten thema’s)

1.500

0

15.125

3.159

6.733

6.733

16.625

Nog te bestemmen

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Totaal

6.005

3.000

26.130

11.083

12.819

6.733

33.635

Bestedingsplan Onderzoek Het College van Bestuur heeft in 2021 besloten tot verlenging van de aanstelling van een aantal onderzoekers met een tijdelijk dienstverband:

Besteed in euro’s Aantal geholpen onderzoekers – unieke personen

NPO Onderwijsmiddelen

Eigen middelen

91.801

n.v.t.

6

n.v.t.

Verandering in beweging

58 // 104

9.9

Continuïteitsparagraaf

9.9.1

Personeel

Ons personeelsbestand heeft zich in de jaren 2018-2022 als volgt ontwikkeld: 2022

2021

2020

2019

2018

Bestuur

2,00

1,90

1,90

0,90

0,90

Personeel primaire proces

54,30

50,10

51,08

52,38

50,60

Ondersteunend personeel (OBP)

21,10

32,73

27,29

27,30

30,31

Totaal

77,40

84,73

80,27

80,58

81,81

De aanstelling van nieuwe medewerkers heeft plaatsgevonden binnen de meerjarige kaders van de personeelsbegroting.

De prognose van de personele bezetting 2023-2027 laat het volgende beeld zien: 2023

2024

2025

2026

2027

Bestuur

2,00

2,00

2,00

2,00

2,00

Personeel primaire proces

58,4

48,5

53,6

55,6

56,0

Ondersteunend personeel

28,9

26,0

26,0

26,0

26,0

Totaal

89,29

76,53

81,64

83,62

84,00

In de meerjarenbegroting blijft, als gevolg van natuurlijk verloop, de vacatureruimte beschikbaar, waardoor bijsturing op personeelskosten en personele inzet in de komende jaren mogelijk blijft. Voor het aanstellen van wetenschappelijk personeel is een meerjarig investeringsplan opgesteld op basis waarvan de komende jaren posities ingevuld zullen worden.

9.9.2

Studenten

De ontwikkeling van het totaal aantal studenten in de jaren 2019-2022 (peildatum 30 september) was als volgt: 2022-2023

2021-2022

2020-2021

2019-2020

2018-2019

Bachelor

61

73

70

114

103

Masteropleidingen

149

171

158

157

158

Totaal

210

244

228

270

261

De ontwikkeling van het totaal aantal studenten aan onze universiteit laat over de afgelopen jaren – als het gaat om de bacheloropleiding – een dalende trend zien. De significante terugval met ingang van studiejaar

59 // 104

202-2021 houdt direct verband met de beslissing van de VU om naast de gezamenlijke bacheloropleiding een vernieuwd programma van de internationaal georiënteerde bacheloropleiding te ontwikkelen, waarin de tot en met studiejaar 2019-2020 nog van de gezamenlijke opleiding deel uitmakende tracks voor aan de VU verbonden seminaria zijn ondergebracht. Studenten die voorheen inschreven voor de gezamenlijke bacheloropleiding moesten zich per studiejaar 20202-2021 inschrijven voor de andere door de VU aangeboden theologische bacheloropleiding.

De instroom voor de masteropleidingen in studiejaar 2022-2023 is significant lager, mede door een slechts beperkte instroom voor de masteropleiding Theology te Groningen.

De ontwikkeling van het aantal ingeschreven studenten wordt mede bepaald door de relatie tussen instroom en uitstroom. Studiejaar 2020-2021 kenmerkte zich voor wat betreft de masteropleidingen door een relatief hoge instroom en een relatief laag aantal afgegeven diploma’s. Het daaropvolgende studiejaar kende een relatief lagere instroom en een hoger aantal afgegeven diploma’s, hetgeen bij een min of meer stabiele instroom voor de driejarige opleidingen doorwerkt in een lager totaal aantal studenten.

Prognose aantal studenten 2023-2024

2024-2025

2025-2026

2026-2027

2027-2028

Bachelor

60

55

55

57

61

Masteropleidingen

151

150

151

156

162

Totaal

211

205

206

213

223

Voor de jaren na studiejaar 2022-2023 rekent het bestuur met een toename van het aantal studenten. Deze is gebaseerd op de verwachting dat een aantal reeds genomen en toekomstige beleidsmaatregelen op termijn positief zullen uitwerken op de balans van instroom en uitstroom: -

De beoogde bacheloropleiding die in Utrecht na de verhuizing wordt aangeboden zal een nieuw en breder profiel krijgen, dat tot een grotere aantrekkingskracht op een bredere populatie potentiële studenten leidt.

-

De herziening van het opleidingsprogramma van de driejarige masteropleiding vergroot de aantrekkelijkheid voor potentiële deeltijdstudenten om in te stromen. Onder andere biedt deze vernieuwde masteropleiding deeltijdstudenten de mogelijkheid aan deeltijdstudenten om lopende het programma het studietempo te kunnen versnellen of vertragen; en draagt er aan bij dat reeds verworven competenties eenvoudiger gehonoreerd kunnen worden, zodat vrijstellingen kunnen worden gegeven.

-

Het premasterprogramma is zodanig aangepast dat het rendement van dit programma vergroot kan worden, zodat de instroom vanuit dit programma in de masteropleidingen verhoogd wordt.

-

De PThU en de PKN investeren in de gezamenlijke werving van studenten theologie.

-

Ondersteund door een actief beleid op fondswerving voor internationale studentenbeurzen houdt het bestuur vast aan zijn internationaliseringsambitie die tot een groei van het aantal internationale studenten zal leiden.

Verandering in beweging

60 // 104

9.9.3

Meerjarenbalans en meerjarenbegroting

De meerjarenbegroting (zowel balans als staat van baten en lasten) op hoogste aggregatieniveau, op basis van cijfers verslagjaar en prognose jaren t+1 t/m t+5 (t=2022), is als volgt opgesteld: Balans Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

3.253

3.033

13.196

12.891

12.585

12.278

-

17

17

17

17

17

920

593

221

221

221

221

Liquide middelen

7.059

7.266

3.487

3.115

2.741

2.365

Totaal Activa

11.231

10.909

16.921

16.244

15.564

14.881

Eigen Vermogen Publiek

6.155

5.743

5.461

5.211

4.961

4.711

Eigen Vermogen Privaat

2.825

2.825

1.119

959

795

629

649

553

553

553

553

553

Langlopend Vreemd Vermogen

-

-

8.000

7.733

7.467

7.200

Kortlopend Vreemd Vermogen

1.601

1.788

1.788

1.788

1.788

1.788

Totaal Passiva

11.231

10.909

16.921

16.244

15.564

14.881

Balans per 31-12 Materiële Vaste Activa Immateriële Vaste Activa Vorderingen

Voorzieningen

61 // 104

Staat van baten en lasten Bedragen in €1000

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Rijksbijdrage OCW

11.315

11.542

11.772

12.008

12.248

Bijdrage PKN en deelnemers

748

763

778

794

809

College- en examengelden

431

440

448

457

467

2de, 3de en 4de geldstroom

1.050

1.071

1.092

1.114

1.136

Overige baten

4

4

4

4

4

Totaal baten

13.548

13.820

14.094

14.377

14.664

-8.891

-8.725

-9.634

-10.175

-10.541

-735

-372

-380

-387

-395

-9.626

-9.097

-10.014

-10.562

-10.936

Afschrijvingslasten

-243

-304

-305

-306

-307

Huisvestingslasten

-1.155

-1.436

-1.186

-936

-816

Organisatielasten

-2.345

-2.245

-1.822

-1.808

-1.844

Onderwijslasten

-396

-404

-413

-421

-429

Onderzoekslasten

-381

-368

-373

-379

-384

-4.520

-4.757

-4.099

-3.850

-3.780

-5

-405

-392

-378

-365

-14.151

-14.259

-14.504

-14.790

-15.081

Resultaat

-603

-439

-410

-413

-417

Waarvan ten laste van Privaat EV

-154

-157

-160

-163

-167

Waarvan ten laste van Publiek EV

-449

-282

-250

-250

-250

Resultaat

-603

-439

-410

-413

-417

Personele lasten Personeelslasten Overige personeelslasten Totale personele lasten

Materiële lasten

Totaal materiële lasten

Financiële lasten Financiële lasten Totaal lasten

Verandering in beweging

62 // 104

Toelichting op de raming van baten en lasten Financieringsstructuur Onze financieringsstructuur is opgebouwd uit de volgende onderdelen: €

%

10.694

83%

Bijdrage PKN en deelnemers

681

5%

College- en examengelden

463

4%

Bijdragen derden

908

7%

Overige baten

98

1%

12.844

100%

2022 Rijksbijdrage

Totaal

Rijksbijdrage De rijksbijdrage die onze universiteit ontvangt is opgebouwd uit een vaste voetbijdrage voor onderzoek en onderwijs, een dynamisch deel voor onderwijs, gebaseerd op aantal bekostigde inschrijvingen en behaalde graden; een dynamisch deel voor onderzoek, gebaseerd op het aantal bekostigde graden en het aantal promoties; en een deel gekoppeld aan de gemaakte prestatieafspraak, alsmede een bijdrage in het kader van de subsidieregeling tweede graden.

Onderdeel 2022 (x €1.000)

€

%

5.994

56%

527

5%

3.490

33%

Rijksbijdrage OCW onderzoek gebonden dynamisch

623

6%

Rijksbijdrage kwaliteitsbekostiging

60

1%

10.694

100%

Rijksbijdrage OCW onderwijs vast Rijksbijdrage OCW onderwijsgebonden dynamisch Rijksbijdrage OCW onderzoek vast

Totaal

Bijdrage vanuit de PKN Dit is de bijdrage die vanuit de PKN wordt verstrekt voor de verzorging van de verplichte nascholing van predikanten van de kerk. De deelnemersbijdragen zijn inkomsten uit betaling voor deelname door predikanten aan vrijwillig gevolgd aanbod in het kader van postacademisch onderwijs.

Baten uit werk in opdracht van derden Dit zijn gelden die onze universiteit ontvangt voor onderzoeksprojecten in opdracht van externe organisaties (tweede en derde geldstroommiddelen).

Overige baten Hierbij gaat het om vrijwillig bijgedragen contributies door particulieren, alsmede opbrengsten uit verhuur van ruimten op de vestigingen te Amsterdam en Groningen.

Subsidiabel en niet-subsidiabel Binnen het geheel van activiteiten maakt onze universiteit, volgens de criteria met betrekking tot de helderheid bekostiging, onderscheid tussen subsidiabele (publieke) en niet-subsidiabele (private) activiteiten.

De onderscheiden onderdelen binnen het totaal van de baten worden onderscheiden toegerekend aan subsi-

63 // 104

diabele respectievelijk niet-subsidiabele activiteiten en als zodanig in beeld gebracht binnen de begroting en de jaarrekening.

Baten 2022 (x €1.000)

subsidiabel

nietsubsidiabel

10.694

0

College- cursus- les- en examengelden

463

681

Baten uit werk in opdracht van derden

159

749

Overige baten

25

73

11.342

1.502

Rijksbijdrage

Totaal

Onderzoeksmiddelen: tweede en derde geldstroommiddelen Ten aanzien van de onderzoeksmiddelen geldt dat 24,17% van de totale financiële input afkomstig is van vierde geldstroommiddelen.

PThU

2022

Funding Direct funding (1)

20,16 fte

73,53%

Research grants (2)

0,63 fte

2,30%

Contract research (3)

0,00 fte

0,00%

Other (4)

6,63 fte

24,17%

21,42 fte

100,00%

€ 2.979.358

86,60%

€ 460.948

13,40%

€ 3.440.306

100,00%

Total funding Expenditure Personnel costs Other costs Total expenditure

Huisvesting en servicelasten Onderdeel (x €1.000)

(x €1.000)

Huur VU

754

Servicekosten VU incl. bibliotheekvoorzieningen

180

Servicekosten RUG

254

Onderhoud SLA gebouw/installaties Groningen

0

Mutatie onderhoudsvoorziening Groningen

0

Huur externe locaties

216

Totaal huisvesting

1.404

In Amsterdam huren we een verdieping in het hoofdgebouw van de VU. In Groningen hebben we een eigen pand in de directe omgeving van de faculteit van de RUG.

Verandering in beweging

64 // 104

Ontwikkelingen met betrekking tot de staat van

ervan uitgegaan dat deze vacatures één-op-één

baten en lasten 2023 tot en met 2027

worden ingevuld. Dit is op instellingsniveau, dus

Deze meerjarenbegroting is opgesteld op basis van

de instellingsformatieomvang blijft gelijk. Daar-

de volgende uitgangspunten:

naast wordt de beschikbare exploitatieruimte ingevuld met vooral het aannemen van meer

-

De Rijksbijdragen stijgen na 2023 met 2%. De begrote rijksbijdrage voor 2023 zoals deze met

-

-

is per post met de desbetreffende budgethou-

1-2023 is met 4% geïndexeerd, gezien deze nog

der een inschatting gemaakt voor de kosten

wordt aangepast naar het prijspeil 2023 in Rijks-

van 2023. Voor de jaren daarna zijn de kosten

brief 2-2023.

doorgetrokken met een inflatiecorrectie van 2%

De college- en examengelden blijven nagenoeg

per jaar.

-

Vanaf 2023 is in de afschrijvingslasten rekening

jaar. De verwachting is dat de studentenaan-

gehouden met de investering in een uniloca-

tallen stabiliseren c.q. beperkt zullen stijgen.

tie. De voorlopige investering is geraamd op

De personeelslasten zijn op basis van fte’s

€ 13,5 miljoen, welke in 50 jaar wordt afgeschre-

besproken met de desbetreffende budgethou-

ven en een extra afschrijvingslast geeft van

ders voor de periode 2023 t/m 2027. Daarna

€ 250.000 op jaarbasis. Daarnaast wordt voor

zijn deze doorgerekend. Hierbij is zowel de

deze investering € 8.000.000 externe financie-

autonome groei (periodieke groei in salaristre-

ring aangetrokken, welke een rentelast geeft van

den) als loonkostenontwikkeling vanuit de CAO verwerkt. Er is gerekend met een CAO-stijging

-

Ten aanzien van de overige begrotingsposten

de PThU is gecommuniceerd in de Rijksbrief

op het huidige niveau en indexeren met 2% per

-

Wetenschappelijk Personeel (zie ook 4.3.6).

€ 400.000 op jaarbasis.

-

Wat betreft de huisvestingslasten voor Amster-

van 4% in juli 2023 en met 2% per jaar voor 2024

dam en Groningen is uitgegaan van een vermin-

tot en met 2027. De CAO-stijging wordt norma-

dering van 1/3de (258k) ten opzichte van 2024

liter gecompenseerd door het rijk, waardoor

per 2025, 1/3de (258k) ten opzichte van 2024 in

deze post uiteindelijk geen effect heeft op het

2026, en een vermindering van 1/6de (128k) ten

exploitatiesaldo.

opzichte van 2024 in 2027.

De organisatielasten, onderwijslasten en onderzoekslasten indexeren vanaf 2024 met

Algemene reserve (publiek) en egalisatiereserve

2% inflatie per jaar. De organisatielasten zijn

(privaat)

de materiële lasten die met name betrekking

Het Instellingsplan vergt investeringen. In de meer-

hebben op de ondersteuning, zie hiervoor ook

jarenbegroting is hiervoor een bedrag beschikbaar

4.3.3. De onderwijslasten bestaan uit studietoe-

gesteld. Dit heeft effect op de ontwikkeling van onze

lages internationale studenten, lasten kwaliteits-

reservepositie, omdat het eigen vermogen in de

gelden, inhuur externe docenten, en overige

komende jaren verder zal afnemen.

studentenvoorzieningen. De onderzoekslasten

-

zijn de materiële lasten die betrekking hebben

Investeringen

op onderzoek en bestaan uit kosten voor confe-

Wegens de verhuizing van onze universiteit in de

renties, persoonsgebonden budget promovendi

komende jaren naar Utrecht worden substantiële

en internationale samenwerking.

investeringen verwacht, met name op het gebied

In de huidige meerjarenbegroting komt – als

van huisvesting. In de begroting is uitgegaan van

gevolg van natuurlijk verloop – vacatureruimte

de aanschaf en inrichting van een pand. Ook in het

beschikbaar. Dit wordt gezien als onderdeel van

geval van huur zal de inrichting van de huisvesting

de exploitatieruimte. In het huidige model is

tot substantiële investeringen leiden.

65 // 104

9.10

Declaraties bestuur

Overzicht declaraties bestuursleden verslagjaar 2022 (bedragen in € ) Bestuurder

Prof. dr. P.M. Wisse

dr. C.P. Boele

0

0

Reiskosten binnenland

€ 2.837

€ 4.338

Reiskosten buitenland

0

0

Overige kosten

€ 1.341

€ 1.281

Totaal

€ 4.178

€5.619

Representatiekosten

Bovenstaande tabel is ingevuld op basis van de Declaratieregeling CvB-leden Nederlandse Universiteiten die met ingang van 1 januari 2018 van kracht is geworden.

Beheersing van ontslagvergoeding Onze universiteit hanteert met betrekking tot vergoeding bij ontslag een beleid dat overeenkomt met de maximale norm van de per 2013 geldende Wet normering topinkomens (WNT). Dit betekent dat wanneer sprake zou zijn van ontslag van een (top)functionaris, de maximale ontslagvergoeding gelijk is aan de som van de beloning en de voorzieningen ten behoeve van beloningen betaalbaar op termijn over de twaalf maanden voorafgaand aan de beëindiging van het dienstverband, maar niet meer dan € 75.000.

Verandering in beweging

10. Intern risicobeheersingsen controlesysteem

Verandering in beweging

68 // 104

Ons interne risicobeheersings- en controlesysteem

onderzoek en valorisatie kennen een zesjarige

is gebaseerd op het COSO-ERM-model en opge-

cyclus.

bouwd uit verschillende elementen.

Ten derde is een inkoop- en aanbestedingsbeleid

10.1

Planning en control

vastgesteld dat door elke medewerker die op deze terreinen verantwoordelijkheid draagt, gevolgd dient te worden. Contracten hebben we centraal

In de eerste plaats hanteert het College van Bestuur

geregistreerd in een contractenregister en er is een

een set van planning- en control instrumenten in het

proces rond prestatielevering vastgesteld. Interne

licht van financial en management-control, met als

controlewerkzaamheden worden zo volledig moge-

belangrijkste onderdelen:

lijk gedocumenteerd. Periodiek vindt een fraude­

-

risicoanalyse plaats.

Een kaderbrief die de belangrijkste inhoudelijke prioriteiten voor het volgende begrotingsjaar en de voor de begroting vastgestelde kaders bevat.

Deze kaderbrief vormt de start van de cyclus;

10.2

Risicobeheersing

-

het jaarplan plus de begroting;

-

maandelijkse financiële rapportages voor het

Op basis van een risico-inventarisatie zijn de belang-

bestuur;

rijkste strategische risico’s voor onze universiteit

financiële kwartaalrapportages voor bestuur en

hieronder opgenomen.

-

auditcommissie; -

een halfjaarlijkse rapportage op de voortgang

10.2.1

van het jaarplan;

Een strategisch risico is gelegen in de transitiefase

Transitie naar Utrecht

de jaarrekening en het bestuurlijk jaarverslag.

waarin onze universiteit zich bevindt in verband met het in 2021 genomen besluit te verhuizen naar

Basis voor de interne sturing en externe verant-

een nieuwe unilocatie in Utrecht. Die transitie vindt

woording is deze planning- en controlcyclus. Deze

plaats in de periode waarin een nieuw instellings-

cyclus is ingericht volgens de plan-do-check-act

plan van kracht is geworden, met tal van wijzigingen

structuur. Het Instellingsplan vormt het zesjaarlijkse

die daaruit voortvloeien. Dit risico proberen wij

strategische instellingskader waarbinnen jaarlijks

te beheersen door de planning- en controlcyclus

begroting en jaarplan worden vastgesteld als finan-

secuur uit te voeren, zodat we de haalbaarheid van

ciële doorvertaling van de beleidsvoornemens voor

onze (jaar)plannen voortdurend toetsen. Voorts

het daarop betrekking hebbende begrotingsjaar.

investeren we, onder meer door een ontwikkel-

Jaarrekening en jaarverslag worden door het college

traject met ondersteuning van een externe coach,

vastgesteld nadat deze ter goedkeuring zijn voorge-

in de onderlinge samenwerking tussen bestuur

legd aan de Raad van Toezicht.

en leidinggevenden van onderwijs, onderzoek en ondersteuning. En verder hebben we een transi-

In de tweede plaats beschikt onze universiteit voor

tie-programmateam geïnstalleerd (onder leiding van

het doorlopen van de planning- en controlcyclus

een externe programmamanager) die de transitie in

over interne administratieve systemen en procedu-

al zijn facetten in goede onderlinge samenhang in

res. De kwaliteit van deze systemen en procedures

goede banen leidt.

wordt jaarlijks getoetst met behulp van interne evaluaties van processen en op grond van de jaarlijkse

10.2.2

Personeelscapaciteit

interim-controle door de externe accountant. Hier-

Aantrekken en behouden van talent, met name in

van wordt verslag gedaan in de managementletter,

diverse ondersteunende functies, vormt een risico.

die met de auditcommissie wordt besproken.

De arbeidsmarkt is al geruime tijd krap en wij zijn

De planning- en controlcyclus op het niveau van

een kleine instelling. Dat maakt het soms moeilijk

de administratieve organisatie staat ten dienste

om mensen te vinden en aan ons te binden. Dit

van de primaire processen, die zelf zijn ingebed in

risico proberen wij te beheersen door actief het

een cyclus van kwaliteitszorg. Zowel onderwijs als

gesprek aan te gaan met collega’s en waar nodig

69 // 104

hen te faciliteren, alsmede door onze universiteit

10.2.6

als aantrekkelijke werkplek neer te zetten, onder

Een belangrijk risico is het studentenaantal in de

andere via sociale media.

initiële opleidingen. Er zijn verschillende factoren

Studentenaantallen

aanwijsbaar die het risico op een negatieve trend in 10.2.3

Financieel risico

zich dragen:

Onze huidige bekostiging is enerzijds gebaseerd op integratie van de systematiek van bekostiging in het

-

De driejarige masteropleidingen zijn predikants­

bekostigingsstelsel zoals dit voor het hoger onder-

masters. Het is een gegeven dat de PKN zich in

wijs in Nederland is vastgesteld. Anderzijds is voor

een krimpscenario bevindt. Dit brengt met zich

de vaststelling van de hoogte van de onderdelen

mee dat het beroepenveld krimpt. Een verslech-

in de toe te kennen financiering, een aantal spe-

terende arbeidsmarktpositie heeft gevolgen

cifiek op onze situatie bij introductie in het stelsel

voor de aantrekkingskracht van de opleiding.

toegesneden parameters vastgesteld. Dit heeft

-

De focus van de driejarige masteropleidingen op

bijvoorbeeld geleid tot een relatief hoge vaste voet-

het predikantschap vormt een mogelijke belem-

percentage in de bekostiging. Een herziening van

mering voor potentiële studenten die theologie

het bekostigingsstelsel voor het hoger onderwijs is

willen studeren, maar bij aanvang van hun studie

in voorbereiding. Voor zover het relatieve aandeel van het vaste voetpercentage daarbij betrokken

nog niet hebben besloten predikant te worden.

-

Deeltijdstudenten die studie en werk wensen te

wordt, vormt dit voor ons een risico. Dit risico

combineren, kunnen vanwege de huidige pro-

beheersen we door in te zetten op normalisatie van

grammering van de masteropleidingen onvol-

onze exploitatie. Dat wil zeggen dat we, op basis van

doende bediend worden, aangezien de opzet

scenario’s omtrent de ontwikkeling van de hoogte

van doorlopende leerlijnen het modulair aan-

van de bekostiging, de lasten voor onderzoek,

bieden van het onderwijs belemmert. Dit leidt

onderwijs, valorisatie en bedrijfsvoering stapsgewijs

er toe dat we maar in beperkte zin maatwerk

meer in verhouding brengen met wat aan andere

kunnen leveren voor studenten die in deeltijd

universiteiten gebruikelijk is.

willen studeren.

10.2.4

Diploma’s

Dit risico beheersen we met behulp van het per

Het onterecht verstrekken van diploma’s als gevolg

1 september 2021 vernieuwde curriculum van de

van een niet passende aansluiting vanuit een voor-

masteropleiding, dat aansluit op het veranderende

opleiding is een risico. Onze universiteit loopt met

werkveld op basis van uiteenlopende beroepscon-

een relatief grote instroom van studenten die al een

texten; de verandering van het disciplinaire naar

opleiding geheel of gedeeltelijk elders (in binnen- of

het intradisciplinaire karakter van de theologie;

buitenland) hebben gevolgd, een extra risico op dit

en de verandering van een meer schools ingericht

punt. Dit risico beheersen we door monitoring van

programma naar een meer zelfstandig leerconcept.

de kwaliteit van instroom, de onderwijskwaliteit en

Met deze veranderingen beogen we de aantrekkelijk-

de vastgestelde kaders op basis van een Onderwijs-

heid van de theologische opleiding te vergroten, ook

en Examenregeling, en door zorg te dragen voor een

voor studenten die niet van meet af aan theologie

goed functionerende Examencommissie.

studeren om predikant te worden. Met het oog op het vergroten van de studeerbaarheid van de opleidingen

10.2.5

Informatiebeveiliging

en daarmee het verhogen van de aantrekkingskracht

Op het terrein van IT vormt informatiebeveiliging

voor studenten die in deeltijd willen studeren, werken

in toenemende mate een risico. We beheersen dit

we toe naar een specifiek op deeltijdstudenten

risico door, op grond van onze samenwerkings-

toegesneden onderwijsprogrammering. Bovendien

overeenkomst, aan te sluiten bij het preventie en

beheersen we dit risico door actief te investeren in

security-beleid van de VU; een daarop aansluitend

studentenwerving, onder andere door middel van

datamanagementbeleid; en het aantrekken van een

een gezamenlijke campagne met de PKNederland en

functioneel- en applicatiebeheerder.

de hbo-instellingen Christelijke Hogeschool Ede en Hogeschool Windesheim.

Verandering in beweging

11. Bestuursverklaring

Verandering in beweging

72 // 104

Het College van Bestuur bevestigt hierbij (conform de Regeling jaarverslaggeving onderwijs) dat alle bij het College van Bestuur bekende informatie, van belang voor de controleverklaring bij de jaarrekening en de bekostigingsgegevens, ter beschikking heeft gestaan aan de certificerend accountant. Tevens verklaart het College van Bestuur niet betrokken te zijn geweest bij onregelmatigheden, zoals bedoeld in de hiervoor genoemde regeling.

Amsterdam/Groningen, 8 juni 2023

Deel 2 Jaarrekening

Verandering in beweging

74 // 104

Jaarrekening 2022 Balans PThU per 31-12-2022 Balans

31-12-2021

Activa Vaste activa Materiele vaste activa

(bedragen in euro's x 1.000) 31-12-2022

1.1

3.252,8

31-12-2021

3.724,5 3.252,8

Vlottende activa Vorderingen Liquide middelen

1.2 1.3

Totaal activa Passiva Eigen vermogen Voorzieningen Kortlopende schulden

Totaal passiva

2.1 2.2 2.3

1.046,7 7.058,6

3.724,5 890,9 7.597,6

8.105,3

8.488,6

11.358,1

12.213,1

31-12-2022 9.108,0 649,0 1.601,1 11.358,1 11.358,1

31-12-2021 8.670,4 629,8 2.912,9 12.213,1 12.213,1

75 // 104

Staat van baten en lasten PThU per 31-12-2022 Staat van baten en lasten

(bedragen in euro's x 1.000)

Baten Rijksbijdragen Bijdrage PKN en deelnemers College- en examengelden Bijdragen derden Overige baten

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5

Totaal baten Lasten Personeelslasten Afschrijvingen Huisvestingslasten Overige lasten

4.1 4.2 4.3 4.4

Totaal lasten Saldo baten en lasten Financiële baten en lasten

5

Resultaat

Realisatie 2022

Begroting 2022

Afwijking

Realisatie 2021

10.694,2 680,6 463,0 908,0 98,3

10.299,4 457,5 431,0 494,8 140,0

12.844,1

11.822,7

1.021,4

11.996,5

8.413,5 471,7 970,2 2.516,4

7.757,9 479,8 1.186,0 2.885,5

655,6 8,1215,8369,1-

7.763,5 496,11.070,3 2.647,0

12.371,8

12.309,2

62,6

10.984,6

472,3

486,5-

958,8

1.011,9

34,7-

46,0-

11,3

40,0-

437,6

532,5-

970,1

971,9

394,8 10.305,8 223,1 331,2 32,0 430,1 413,2 860,0 41,769,3

Het financiële jaarresultaat 2022 komt uit op € 438k positief, en is daardoor 970k hoger dan begroot. Dit wordt met name veroorzaakt door de volgende factoren: -

Hogere rijksbijdrage: Hogere bijdragen PKN en deelnemers: Hogere bijdragen derden: Hogere personeelslasten: Lagere huisvestingslasten: Lagere overige lasten:

+395k +223k +413k - 656k +216k +369k

Verandering in beweging

76 // 104

Kasstroomoverzicht per 31-12-2022 Kasstroomoverzicht

(bedragen in euro's x 1.000)

Kasstroom uit operationele activiteiten Saldo baten en lasten Aanpassingen voor: - afschrijvingen - mutaties voorzieningen Veranderingen in vlottende middelen: - voorraden - vorderingen - schulden

Totaal kasstroom uit financieringsactiviteiten Mutatie liquide middelen Liquide middelen per 1 januari Liquide middelen per rapportagedatum Mutatie liquide middelen

1.011,9

155,71.311,8-

622,7 287,1 976,6-

546,5

504,3-

1.558,4

34,7-

40,034,7-

40,0-

539,0-

1.518,4

-

Totaal kasstroom uit investeringsactiviteiten Kasstroom uit financieringsactivteiten Nieuw opgenomen leningen Aflossing langlopende leningen

472,3

496,1132,9

Totaal kasstroom uit operationele activiteiten Kasstroom uit investeringsactiviteiten Investeringen in materiele vaste activa Desinvesteringen in materiele vaste activa boekwaarde

Realisatie 2021

471,7 19,2

Totaal kasstroom uit bedrijfsoperaties Ontvangen interest Betaalde interest / kosten Buitengewoon resultaat

Realisatie 2022

22,8-

-

22,8-

-

-

539,0-

1.495,6

7.597,6 7.058,6

6.102,0 7.597,6

539,0-

1.495,6

De mutatie in de liquide middelen is voornamelijk veroorzaakt door het betalen van kortlopende schulden.

77 // 104

Grondslagen Algemene grondslagen voor de opstelling van de jaarrekening De Protestantse Theologische Universiteit is een levensbeschouwelijke universiteit zoals bedoeld in artikel 1.3 lid 2 van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek en is gericht op het verzorgen van wetenschappelijk onderwijs voor een levensbeschouwelijk ambt of beroep. Zij verricht wetenschappelijk onderzoek op levensbeschouwelijk terrein, voorziet in de opleiding tot wetenschappelijk onderzoeker en draagt kennis over ten behoeve van de maatschappij. In het bijzonder is aan de Protestantse Theologische Universiteit krachtens Ordinantie 13 van de Kerkorde van de Protestantse Kerk in Nederland door de generale synode van de Protestantse Kerk de opleiding en vorming van de predikanten van de Protestantse Kerk toevertrouwd. De PThU heeft als KvK nummer 08205747, als statutaire naam “Protestantse Theologische Universiteit (PThU)” en is statutair gevestigd te Kampen.

De jaarrekening van de PThU is opgesteld conform de richtlijnen van de Regeling Jaarverslaggeving onderwijs en overeenkomstig de verslaggevingsvoorschriften en bepalingen zoals weergegeven in Titel 9 Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek. Tevens is Richtlijn 660 van de Raad voor de Jaarverslaggeving gevolgd. In deze richtlijn zijn voor de sector presentatie-, waarderings- en verslaggevingsvoorschriften opgenomen.

De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vinden plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij betreffende grondslag voor de specifieke balanspost anders wordt vermeld, worden de activa en passiva gewaardeerd volgens het kostprijsmodel.

Baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop ze betrekking hebben. Winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verplichtingen en mogelijke verliezen die hun oorsprong vinden voor het einde van het verslagjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden.

De bedragen in de tabellen worden gepresenteerd in duizenden euro's. Als gevolg van afrondingen zijn in sommige gevallen geringe verschillen ontstaan. Deze verschillen tasten het getrouwe beeld van de jaarrekening niet aan en zijn geen belemmering voor het verkrijgen van het vereiste inzicht.

Stelselwijziging Ingaande boekjaar 2022 heeft de PThU een stelselwijziging doorgevoerd inzake de verwerking van groot onderhoud. In het verleden was er geen sprake van een onderhoudsvoorziening. Dit stelsel wordt als niet meer aanvaardbaar beschouwd. Derhalve vormt de PThU een onderhoudsvoorziening per 31-12-2022 voor de nog resterende jaren dat de PThU in Groningen

Verandering in beweging

78 // 104

gevestigd is. Hiervoor neemt de PThU per 31-12-2022 een bedrag op van 72.200 euro als voorziening. Onderstaand staan de wijzigingen weergegeven: Hogere voorziening per 31-12-2022: € 72.200 euro Hogere huisvestingslasten per 31-12-2022: € 72.200 euro Lager Eigen Vermogen per 31-12-2022: € 72.200 euro Foutherstel In de jaarrekening 2022 heeft de PThU een foutherstel doorgevoerd voor de voorziening unilocatie. In onderstaand overzicht staan de wijzigingen weergegeven: Lagere voorzieningen per 31-12-2021: € 560.675.

Lagere organisatielasten per 31-12-2021: € 560.675.

Hoger Eigen Vermogen per 31-12-2021: € 560.675.

Het resultaat boekjaar 2021 is € 560.000 hoger door aanpassing van de vergelijkende cijfers.

Ook heeft de PThU in de jaarrekening 2022 een foutherstel doorgevoerd voor de voorziening meerjarenspaarverlof. In onderstaand overzicht staan de wijzigingen weergegeven: Lagere voorzieningen per 31-12-2021: € 65.000.

Lagere personeelslasten per 31-12-2021: € 65.000.

Hoger Eigen Vermogen per 31-12-2021: € 65.000.

Het resultaat boekjaar 2021 is € 65.000 hoger door aanpassing van de vergelijkende cijfers.

Daarnaast heeft de PThU in de jaarrekening 2022 een foutherstel doorgevoerd voor de reservering vakantieverlofdagen. In onderstaand overzicht staan de wijzigingen weergegeven: Lagere reservering (kortlopende schulden) per 31-12-2021: € 175.000.

Lagere personeelslasten per 31-12-2021: € 175.000.

Hoger Eigen Vermogen per 31-12-2021: € 175.000.

Het resultaat boekjaar 2021 is € 175.000 hoger door aanpassing van de vergelijkende cijfers.

79 // 104

Daarnaast heeft de PThU in de jaarrekening 2022 een foutherstel doorgevoerd voor de voorziening langdurig zieken. In onderstaand overzicht staan de wijzigingen weergegeven: Hogere voorzieningen per 31-12-2021: € 70.000.

Hogere personeelslasten per 31-12-2021: € 70.000.

Lager Eigen Vermogen per 31-12-2021: € 70.000.

Het resultaat boekjaar 2021 is € 70.000 lager door aanpassing van de vergelijkende cijfers.

Daarnaast heeft de PThU in de jaarrekening 2022 een foutherstel doorgevoerd voor de impairment van de Oude Ebbingestraat 25 te Groningen. In onderstaand overzicht staan de wijzigingen weergegeven: Hogere materiële vaste activa per 31-12-2021: € 1.100.000.

Lagere afschrijvingslasten per 31-12-2021: € 1.100.000.

Hoger Eigen Vermogen per 31-12-2021: € 1.100.000.

Het resultaat boekjaar 2021 is € 1.100.000 hoger door aanpassing van de vergelijkende cijfers.

Daarnaast heeft de PThU in de jaarrekening 2022 een foutherstel doorgevoerd voor de nog te betalen kosten 2021. In onderstaand overzicht staan de wijzigingen weergegeven: Hogere schulden per 31-12-2021: € 169.678.

Hogere organisatielasten per 31-12-2021: € 169.678.

Lager Eigen Vermogen per 31-12-2021: € 169.678.

Het resultaat boekjaar 2021 is € 169.678 lager door aanpassing van de vergelijkende cijfers.

Ook heeft de PThU in de jaarrekening 2022 een foutherstel doorgevoerd met betrekking tot het publieke en private eigen vermogen. Bij verkoop van de voormalige Universiteitsgebouwen in Kampen is een fout geconstateerd in de verwerking van de verkoop van een aantal van deze panden in 2014. De verkoopwaarde was ten bate van het publieke eigen vermogen gekomen, waar dat het private eigen vermogen had moeten zijn.

Het gaat hierbij om een bedrag van 684.757 euro. Dit is middels een rechtstreekse mutatie (foutherstel) in het eigen vermogen verwerkt.

Verandering in beweging

80 // 104

Financiële instrumenten Algemeen Onder financiële instrumenten worden zowel primaire financiële instrumenten, zoals vorderingen en schulden, als financiële derivaten verstaan. In de toelichting op de op de balans wordt de reële waarde van het betreffende instrument toegelicht als die afwijkt van de boekwaarde. Indien het financiële instrument niet in de balans is opgenomen wordt de informatie over de reële waarde gegeven in de toelichting onder de ‘Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen’.

De PThU heeft als beleid om geen financiële derivaten te gebruiken.

Voor de grondslagen van primaire financiële instrumenten wordt verwezen naar de behandeling per balanspost.

Kredietrisico Het kredietrisico ten aanzien van de overige vorderingen van de PThU is beperkt aangezien de grootste vorderingen debiteuren met een hoge betrouwbaarheid betreffen.

Reële waarde De reële waarde van de meeste in de balans verantwoorde financiële instrumenten, waaronder vorderingen, liquide middelen en kortlopende schulden, benadert de boekwaarde ervan. De reële waarde van de overige in de balans verantwoorde financiële instrumenten wijkt niet materieel af van de boekwaarde Waarderingsgrondslagen Kasstroomoverzicht Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de indirecte methode.

Materiële vaste activa De materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs, verminderd met de cumulatieve afschrijvingen en indien van toepassing met bijzondere waardeverminderingen. De afschrijvingen worden gebaseerd op de geschatte economische levensduur en worden berekend op basis van een vast percentage van de verkrijgingsprijs, rekening houdend met een eventuele restwaarde. Er wordt afgeschreven vanaf het moment van ingebruikname.

Afschrijving vindt lineair plaats op grond van vastgestelde afschrijvingstermijnen:

81 // 104

gebouwen en verbouwingen

3,3%

Inventaris

10,0%

computerapparatuur en software

25,0%

overige apparatuur

20,0%

Met ingang van 1 januari 2016 is het afschrijvingspercentage voor de verbouwingen voor de locatie Amsterdam verhoogd met 10 procentpunt naar 13,33%. Deze schattingswijziging is conform de bepalingen uit RJ145.301 in de jaarrekening 2016 verwerkt. Materiële vaste activa die niet meer in gebruik is, wordt gewaardeerd tegen de kostprijs of de lagere opbrengstwaarde. Een materieel vast actief wordt niet langer in de balans opgenomen na vervreemding of indien geen toekomstige prestatie-eenheden van het gebruik of vervreemding te verwachten zijn.

Financiële vaste activa De financiële vaste activa (obligaties) worden gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, rekening houdend met individuele lagere marktwaarde van het product, onder toepassing van de effectieve-rentemethode. Gelet de lage rente-impact zijn de financiële vaste activa gewaardeerd tegen nominale waarde.

Vorderingen en overlopende activa De vorderingen en overlopende activa worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. De reële waarde en geamortiseerde kostprijs zijn gelijk aan de nominale waarde. Noodzakelijk geachte voorzieningen voor het risico van oninbaarheid worden in mindering gebracht. Deze voorzieningen worden bepaald op basis van individuele beoordeling van de vorderingen.

Liquide middelen De liquide middelen zijn gewaardeerd tegen nominale waarde.

Voorzieningen Reorganisatievoorziening In verband met de verplaatsing van de bedrijfsactiviteiten vanuit Kampen, Utrecht en Leiden naar Amsterdam en Groningen was een gedetailleerd plan voor de reorganisatie geformuleerd.

De reorganisatievoorziening is per 31-12-2022 geheel vrijgevallen.

Verandering in beweging

82 // 104

Voorziening wachtgelden De PThU is eigen risicodrager voor de WW en de bovenwettelijke werkloosheidsuitkeringen.

Met het oog daarop is een voorziening wachtgelden gevormd. De voorziening omvat de per balansdatum bestaande verplichting.

Voorziening jubileumuitkeringen Op basis van richtlijn 271 wordt het risico inzake de jubileumuitbetaling voortvloeiend uit de arbeidsvoorwaardenregeling gedekt. De bedragen zijn tegen contante waarde opgenomen.

Voorziening verlofsparen Conform eigen personeelsbeleid is terzake van door personeelsleden gespaarde verlofuren het tegoed onder voorzieningen opgenomen.

Voorziening langdurig zieken Voor personeelsleden waarvan verwacht wordt dat zij langdurig ziek zijn, is een voorziening langdurig zieken opgenomen. De hoogte van de voorziening wordt gebaseerd op het ziektepercentage en de nog verwachte ziekteduur.

Voorziening groot onderhoud In de jaarrekening van 2022 is een voorziening voor groot onderhoud opgenomen. Bij het vormen van de voorziening is rekening gehouden met de verwachting dat de PThU op korte termijn afstand doet van het gebouw, vanwege de verhuizing naar Utrecht. De gehanteerde waarderingsmethode is de componentenmethode.

Kortlopende schulden Dit betreffen schulden met een op balansdatum resterende looptijd van ten hoogste één jaar.

Kortlopende schulden worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. De reële waarde en geamortiseerde kostprijs zijn gelijk aan de nominale waarde van de schuld.

Overlopende passiva De overlopende passiva betreffen vooruit ontvangen bedragen die aan opvolgende perioden worden toegerekend en nog te betalen bedragen, voor zover ze niet onder andere kortlopende schulden zijn te plaatsen.

83 // 104

3. Bepaling van het resultaat Algemeen Voor de vaststelling van het resultaat wordt het baten- en lastenstelsel gehanteerd. Voorts worden in de bijlage baten en lasten toegerekend aan de soort exploitatie waarop ze betrekking hebben, te weten subsidiabele en niet subsidiabele exploitatie.

Waar nodig zijn de cijfers voorgaand jaar aangepast aan de classificatie in het lopende jaar.

Rijksbijdrage De ontvangen (normatieve) rijksbijdrage en de niet-geoormerkte OCW-subsidies worden in het jaar waarop de toekenningen betrekking hebben volledig verwerkt als bate in de staat van baten en lasten. Geoormerkte subsidies worden in het jaar waarop toekenningen betrekking hebben verwerkt als bate in de staat van baten en lasten. De besteding wordt verwerkt op de betreffende posten aan de lastenkant. Indien sprake is van een te verrekenen voorschot wordt dit opgenomen onder kortlopende schulden.

College- en examengeld De baten van de collegegelden worden als volgt verantwoord: 1/3 komt ten gunste van het lopend jaar; 2/3 komt ten gunste van het volgende boekjaar en is als vooruitbetaalde collegegelden op de balans onder de kortlopende schulden opgenomen.

Bijdragen derden Hieronder zijn de baten verantwoord die buiten de primaire bekostiging vallen.

Resultaten worden ten gunste of ten laste van de exploitatierekening gebracht naar rato van de voortgang van de gesubsidieerde activiteiten. Het deel van de subsidies waar nog geen activiteiten voor zijn verricht per balansdatum worden verantwoord onder de overlopende passiva.

Giften Giften worden gewaardeerd tegen de reële waarde in de staat van baten en lasten.

Verandering in beweging

84 // 104

Toelichting op de balans 1.1 Materiële Vaste Activa

Aanschafprijs

Cum afschr. en

Boekwaarde vóór

1-1-2022

waardevermind.

foutherstel 1-1-2022

8.273,8

5.735-

2.539,1

1.100,0

3.639,1

-

418,6-

8.273,8

5.053,3-

614,7

529-

85,4

-

85,4

-

53,1-

614,7

582,4-

32,3

8.888,5

6.264,0-

2.624,5

1.100,0

3.724,5

-

471,7-

8.888,5

5.635,8-

3.252,8

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

8.273,8

5.734,7-

2.539,1

1.100,0

3.639,1

-

418,6-

8.273,8

5.053,3-

3.220,5

614,7

529,3-

85,4

-

85,4

-

53,1-

614,7

582,4-

32,3

8.888,5

6.264,0-

2.624,5

1.100,0

3.724,5

-

471,7-

8.888,5

5.635,8-

3.252,8

Materiële vaste activa publiek 1.1.1 gebouwen en terreinen 1.1.2 inventaris en apparatuur Totaal materiële vaste activa publiek Materiële vaste activa privaat 1.1.1 gebouwen en terreinen 1.1.2 inventaris en apparatuur Totaal materiële vaste activa privaat Materiële vaste activa totaal 1.1.1 gebouwen en terreinen 1.1.2 inventaris en apparatuur Totaal materiële vaste activa

Foutherstel

Boekwaarde na

Investeringen Afschrijvingen

foutherstel 1-1-2022

Aanschafprijs

Cum. afschr

Boekwaarde

31-12-2022

31-12-2022

31-12-2022

Alle materiële vaste activa zijn investeringen met publieke middelen.

In 2011 is het pand in Groningen - Oude Ebbingestraat 25 - aangekocht. Vanaf maart 2012 is de gehuurde vleugel bij de VU in Amsterdam verbouwd. De investeringen van beide vestigingen worden vanaf het moment van ingebruikname in 2012 afgeschreven.

In 2021 heeft middels foutherstel een herziening van de bijzondere waardevermindering van het pand in Groningen plaatsgevonden. De boekwaarde van het pand is hierdoor 1,1 miljoen euro hoger op basis van een andere inschatting van de waardering van het pand.

De verzekerde waarde van de gebouwen, inclusief het pand in Groningen en het huurdersbelang in het VU-complex inzake de verbouwingsinvestering, bedraagt € 17,5 miljoen.

1.2 Vorderingen Debiteuren Overlopende activa Totaal vorderingen 1.2.1 Overlopende activa Vooruitbetaalde kosten Verstrekte voorschotten Overige overlopende activa Totaal vorderingen

1.2.0 1.2.1

31-12-2022 524,0 522,6 1.046,7

31-12-2021 243,3 647,6 890,9

31-12-2022 480,3 42,3 522,6

31-12-2021 134,1 0,0 513,4 647,6

Debiteuren: de openstaande vorderingen waaronder in rekening gebrachte bedragen inzake 2de, 3de en 4de geldstroom projecten en vorderingen op studenten betreffende nog niet vervallen termijnen collegegelden.

Overlopende activa: In de overlopende activa zijn vooruitbetaalde bedragen opgenomen, alle vorderingen hebben een verwachte looptijd van minder dan 1 jaar.

3.220,5

85 // 104

1.3 Liquide middelen Kasmiddelen Tegoeden op bank- en girorekeningen Overige Totaal liquide middelen

31-12-2022 0,2 7.058,4 7.058,6

1.3.0 1.3.1 1.3.2

31-12-2021 1,1 7.645,6 -49,0 7.597,6

1.3.1 Tegoeden op bank- en girorekeningen: Banktegoeden aangehouden bij de ING en voor 36 duizend euro bij de Postbank Hamburg. De liquide middelen staan ter vrije beschikking.

1.3.2 Overige: dit had in 2021 betrekking op betalingen of ontvangsten welke op het moment van rapportage nog o.b.v. bankafschriften definitief verwerkt moeten worden op debiteuren en crediteuren. Vanaf 2022 is deze post nihil.

Passiva 2.1 Eigen vermogen

Stand vóór

Foutherstel

foutherstel Algemene reserve Fonds Graduate School Bestemmingsreserve publiek Reserve niet-subsidiabele activiteiten Reserve buitenlandse studenten Bestemmingsreserve privaat Totaal eigen vermogen

Ná foutherstel per

Mutaties

1-1-2022

Resultaatbestemming dotatie

Stand per onttrekking

31-12-2022

5.235,5

904,0

6.139,5

-

-

-113,4

6.026,2

280,2 280,2

-

280,2 280,2

-

-

-

280,2 280,2

1.109,8 456,1 1.565,9 7.081,6

684,8 684,8 1.588,8

1.794,6 456,1 2.250,7 8.670,4

-

643,4 643,4 643,4

-92,5 -92,5 -205,8

2.438,0 363,6 2.801,7 9.108,0

Het eigen vermogen is gesplitst in de algemene reserve de bestemmingsreserve publiek (gevormd met rijksmiddelen) en de bestemmingsreserves privaat (gevormd met nietsubsidiabele middelen).

Bestemmingsreserve publiek: Het fonds Graduate school is vastgelegd vermogen ten behoeve van excellente studenten (o.a. studiebeurzen).

Bestemmingsreserve privaat: - De Reserve niet-subsidiabele activiteiten is de algemene reserve ontstaan uit saldering van niet-subsidiabele resultaten.

- De Reserve buitenlandse studenten is een speciaal voor dit doel bedoeld studiefonds die in het verleden o.a. werd opgebouwd uit particuliere en kerkelijke vrijwillige contributies.

In de jaarrekening 2022 heeft de PThU - voor een omvang van 684.757 euro – geherlabeld van publiek eigen vermogen naar privaat eigen vermogen. Dit komt voort uit foutherstel met betrekking tot een mutatie uit 2014.

Verandering in beweging

86 // 104

31-12-2022

2.2 Voorzieningen Reorganisatievoorziening Personeelsvoorzieningen Voorziening Unilocatie Voorziening Groot Onderhoud Totaal voorzieningen

31-12-2021 na foutherstel

576,8 72,2 649,0

foutherstel 35,5 522,1 72,2 629,7

31-12-2021 vóór foutherstel

5,0 560,772,2 483,5-

35,5 517,1 560,7 1.113,2

Het verloop van de voorzieningen is als volgt: Voorziening

31-12-2021 vóór foutherstel

Foutherstel

Stand per 1-1-2022

Dotaties

Onttrekking

Stand per 31-12-2022

Kortlopende Langlopende deel < 1 jaar deel > 1 jaar

Reorganisatievoorziening

2.2.1

35,5

-

35,5

-

35,5-

-

-

-

Personeelsvoorzieningen Voorziening jubileumuitkeringen Voorziening verlofsparen Voorziening wachtgelden Voorziening langdurig ziek

2.2.2 2.2.3 2.2.4 2.2.5

45,2 465,0 6,9 -

65,070,0

45,2 400,0 6,9 70,0

121,5 56,3

10,452,859,8-

34,7 347,2 68,6 126,3

3,9 34,7 33,1 126,3

30,8 312,5 35,5 -

Overige voorzieningen Voorziening Unilocatie Voorziening groot onderhoud

2.2.6 2.2.7

560,7 -

560,772,2

72,2

-

-

72,2

36,1

36,1

1.113,2

483,5-

629,7

177,8

158,5-

649,0

234,1

414,9

Totaal voorzieningen

2.2.1 Reorganisatievoorziening: Op basis van geformaliseerde plannen omtrent de verplaatsing van de bedrijfsactiviteiten vanuit Kampen, Utrecht en Leiden naar Amsterdam en Groningen zijn de materiële effecten bepaald en opgenomen in deze voorziening. In 2022 heeft de laatste vrijval van deze voorziening plaatsgevonden en per 31-12-2022 is deze voorziening nihil.

2.2.2 Voorziening jubileumuitkeringen: op basis van RJ 271 is een voorziening voor jubileumuitkeringen opgenomen. Deze voorziening geeft inzicht in de financiële verplichting per ultimo boekjaar inzake de uitbetaling van jubileumuitkeringen hetgeen voortvloeit bij toepassing van de arbeidsvoorwaardenregeling.

2.2.3 Voorziening verlofsparen: Dit betreft gespaarde verlofuren vermenigvuldigd met het ultimo vorig boekjaar geldende bruto uurtarief (inclusief sociale lasten).

2.2.4 Voorziening wachtgelden: De verplichting heeft betrekking op ex-werknemers niet vallende onder de reorganisatievoorziening. In rekening gebrachte uitkeringen gedurende het jaar worden als onttrekking van deze voorziening gebracht.

2.2.5 Voorziening langdurig ziek: voor langdurig zieken waarvan de verwachting is dat zij niet (geheel) herstellen binnen twee jaar, is per 31-12-2022 een voorzien bedrag opgenomen.

2.2.6 Voorziening Unilocatie: De verplichting heeft betrekking op kosten die verband houden met de toekomstige verhuizing van de PThU naar Utrecht. Voor deze post heeft foutherstel plaatsgevonden. De post is met terugwerkende kracht (in 2021) gecorrigeerd naar 0. Het resultaat in 2021 is hiervoor ook aangepast.

87 // 104

2.2.7 Voorziening groot onderhoud: deze verplichting heeft betrekking op het groot onderhoud van het pand in Groningen.

2.3 Kortlopende schulden Crediteuren Belastingen Premies sociale verzekeringen Pensioenen Derden en gelieerde instellingen Vakantietoelage / eindejaarsuitkering Vakantiedagen Vooruitontvangen collegegelden Overige overlopende passiva Totaal kortlopende schulden

31-12-2022

31-12-2021

foutherstel

31-12-2021

229,0 10,1 529,3 227,1 306,4 193,7 105,7

ná foutherstel 607,2 1,4 340,9 104,7 643,5 194,7 241,8 277,3 501,6

175,0169,7

vóór foutherstel 607,2 1,4 340,9 104,7 643,5 194,7 416,8 277,3 331,9

1.601,1

2.912,9

5,3-

2.918,2

Onder Derden en gelieerde instellingen zijn onder andere schulden opgenomen wegens nog te besteden geoormerkte gelden van het Erasmus-Socrates programma, het Templeton Charity Foundation project en het Moral Compass Project.

De Vakantietoelage / eindejaarsuitkering en Vakantiedagen zijn personele verplichtingen welke berekend zijn op basis van nog uit te betalen bedragen op rapportagedatum.

De overige overlopende passiva bestaat uit diverse vooruit ontvangen bedragen.

In de kortlopende schulden is geen sprake van OC&W-subsidies die in model G behoeven te worden opgenomen. Over de schulden is geen rente verschuldigd.

Niet uit de balans blijkende verplichtingen De PThU heeft met de VU een huurovereenkomst afgesloten voor een huurtermijn van 10 jaar.

Op 01-03-2012 is deze overeenkomst ingegaan, met verlenging per 5 jaar. Met betrekking tot de huur is het jaarbedrag €490k exclusief BTW met daarnaast een jaarvergoeding €149k exclusief BTW voor leveringen en diensten (servicekosten). ICT en Audiovisuele middelen vallen onder zogenaamde Standaard Niveau Overeenkomsten (SNO's) afgesloten met de VU. Nu loopt de SNO voor ICT voor onbepaalde tijd (in relatie tot de huurtermijn) en bedraagt €284k excl BTW op jaarbasis. In Groningen is met de Rijksuniversiteit Groningen (RuG) een Dienstverleningsovereenkomst (DVO) afgesloten die stilzwijgend telkens met één jaar wordt verlengd. Qua audiovisuele middelen in Amsterdam en Groningen, en het gebruik en de ondersteuning daarvan, is jaarlijks een bedrag verschuldigd van € 73k excl. BTW. Uitbesteed aan de VU en de RUG is de dienstverlening betreffende de productgroepen bewaking, catering, post, schoonmaak, technisch beheer gebouw en installaties en energie en watermanagement, waarbij de verschuldigde vergoeding is gebaseerd op productafname x tarief. Elke post is gebaseerd op het prijspeil 2022.

Verandering in beweging

88 // 104

In 2018 is een schenkingsovereenkomst afgesloten met een stichting t.b.v. uitvoering van een 8-jarig project met de titel "Moral Compass" ad. € 1,9 mln. welke is opgedeeld in jaarlijkse tranches en de voornamelijk personele kosten voor inzet in dit project jaarlijks ten laste van dit project worden gebracht.

Gebeurtenissen na balansdatum Op 14 juni 2023 heeft de PThU bekend gemaakt de panden Janskerkhof 12 en Jansdam 14 te Utrecht te kopen voor een bedrag van 8,1 miljoen euro. Voor de aanschaf en de verbouwing wordt een langlopende lening aangegaan van 10 miljoen euro. Daarnaast werkt de PThU aan een overeenkomst met de Protestantse Gemeente Utrecht om gebruik te maken van de Janskerk en samen te werken met de oecumenische Janskerkgemeente. Per september 2024 zal worden verhuisd naar de Janskerkhof te Utrecht.

Wij verwijzen u tevens naar de toelichting in de paragraaf Continuïteit in het bestuursverslag.

Verbonden partijen Er zijn geen verbonden partijen bekend waar de bestuurders van de PThU bestuurlijke invloed ofwel deelneming in hebben.

89 // 104

Kengetallen en ratio’s Kengetallen en ratio's

(bedragen in euro's x 1.000) 31-12-2022

31-12-2021

Exploitatie Rijksbijdrage Bijdragen derden Subsidiabel resultaat Niet subsidiabel resultaat

10.694,2 908,0 113,4550,9

10.305,8 860,0 101,3 157,5-

Vermogen Eigen vermogen Totaal vermogen Solvabiliteitsratio Rentabiliteit Totale Vermogen

9.108,0 11.358,1 0,80 3,9%

7.081,5 11.113,0 0,64 -5,6%

Liquiditeit Liquide middelen Liquiditeitsratio Netto werkkapitaal Current ratio Totaal baten incl.fin.baten

7.058,6 0,62 6.504,2 5,06 12.809,4

7.597,6 0,68 5.570,3 2,91 11.956,5

De kengetallen 2021 zijn de cijfers vóór verwerking foutherstel.

Verandering in beweging

90 // 104

Staat van baten en lasten 3.1 Rijksbijdrage Rijksbijdrage OC&W ow vast Rijksbijdrage OC&W ow-gebonden dynamisch Rijksbijdrage OC&W oz-vast Rijksbijdrage OC&W oz-gebonden dynamisch Rijksbijdrage kwaliteitsbekostiging Totaal Rijksbijdrage OC&W

subsidiabel 5.993,8 526,8 3.490,0 623,2 60,4 10.694,2

niet-subsid.

-

Realisatie 2022 5.993,8 526,8 3.490,0 623,2 60,4 10.694,2

Begroting 2022

Afwijking

5.813,2 507,4 3.375,8 603,0 10.299,4

180,6 19,4 114,2 20,2 60,4 394,8

Realisatie 2021 5.776,0 525,4 3.321,3 683,0 -

10.305,8

De beschikking van DUO inzake de Rijksbijdrage 2021 is per 21-12-2021 voor de PThU vastgesteld op € 10.694k, ruim € 394k hoger dan begroot.

Het dynamische deel van de Rijksbijdrage is gerelateerd aan de vastgestelde bekostigde aantallen uit 2019 (jaar n-2), zijnde het aantal gewogen bekostigde inschrijvingen (89) en graden onderwijs (32) inclusief joint degrees, het gewogen aantal bekostigde graden onderzoek (54) en het driejarig gemiddeld aantal promoties (6). De toegekende bijdrage voor de ambtsopleiding Vrije Evangelische Gemeente (VEG) van € 163k wordt afgedragen en is als last opgenomen onder 4.4 Overige lasten.

3.2 PKN en deelnemersbijdragen

subsidiabel

Bijdrage PKN en deelnemersbijdragen

niet-subsid.

680,6

Realisatie 2022 680,6

Begroting 2022

Afwijking

457,5

223,1

Realisatie 2021 331,2

Deze bijdrage betreft de doorberekening van de cursuskosten omtrent de Primaire Nascholing Predikanten (PNP) en Permanente Educatie (PE) op basis van het aantal cursussen en deelnemers aan het Protestants Centrum Toerusting & Educatie (PCTE) van de Dienstenorganisatie PKN. De deelnemersbijdragen zijn de gerealiseerde ontvangsten voor kerkelijk vrijwillig post-academisch onderwijs van predikanten en kerkelijk werkers.

3.3 College- en examengelden College- en examengelden

subsidiabel 463,0

niet-subsid.

Realisatie 2022 463,0

Begroting 2022

Afwijking

431,0

32,0

Realisatie 2021 430,1

Het aantal ingeschreven studenten op rapportagedatum is 210 bestaande uit 149 masterstudenten en 61 bachelorstudenten. Het aantal studenten met een Bewijs Betaald Collegegeld (BBC) in deze cijfers bestaat voornamelijk uit bachelorstudenten (28), en daarnaast masterstudenten (3). Het aantal pre-masterstudenten bedraagt 50.

Studenten met een BBC hebben aan een andere universiteit collegegelden betaald, en zijn voor de PThU dus onbekostigde studenten.

91 // 104

3.4 Bijdragen derden VENI Kenniswerkplaats Gewoon Bijzonder Overige bijdragen 2de geldstroom John Templeton Foundation Moral Compass Project Lang zal hij leven Overige bijdragen 3de en 4de geldstroom Totaal bijdragen derden

subsidiabel 61,6 29,0 10,5 58,4 159,4

niet-subsid.

18,3 246,0 50,0 434,4 748,6

Realisatie 2022 61,6 29,0 10,5 58,4 18,3 246,0 50,0 434,4 908,0

Begroting 2022 73,0 40,8 113,0 268,0 494,8

Afwijking 11,429,0 10,5 17,6 18,3 133,0 50,0 166,4 413,2

Realisatie 2021 52,1 29,5 312,5 465,9 860,0

De baten uit de 2de, 3de en 4de geldstroom zijn hoger dan begroot met name door een verschuiving met de post personele lasten.

De post Overige bijdragen bestaat o.a. uit: een bijdrage van Stichting de Zending inzake bijzonder hoogleraarschap prof. dr. Nagy en een aantal overige bijdragen van o.a. de Gereformeerde Bond, de Nieuwe Bijbelschool, Stichting Rotterdam, Case Studies Project, Steunfonds Lutherana, Dienstenorganisatie PKN, Luthers Diakonessenfonds en Project Stadskerken.

De kosten van werk in opdracht van derden staan verantwoord onder 4.1 personeelslasten en 4.4 Overige kosten Onderzoek.

3.5 Overige baten Contributies Baten gebouwen Overige baten Totaal overige baten

subsidiabel 5,8 19,3 25,0

niet-subsid.

58,4 14,9 73,3

Realisatie 2022 58,4 5,8 34,2 98,3

Begroting 2022 30,0 15,0 95,0 140,0

Afwijking 28,4 9,260,841,7-

Realisatie 2021 4,1 52,5117,7 69,3

Contributies; de vrijwillige bijdragen particulieren met financiële ondersteuning door organisaties t.b.v internationale studenten.

De Baten gebouwen hebben betrekking op verhuur van (college)zalen in voornamelijk Amsterdam. De post overige baten bestaat voornamelijk uit bijdragen van diverse (samenwerkings-) partners alsmede niet-subsidiabele ontvangsten van buitenlandse instellingen voor studiebeurzen buitenlandse studenten.

4.1 Personeelslasten Brutolonen en salarissen Sociale lasten Pensioenpremies Lonen en salarissen Dotatie/onttrekking personele voorzieningen Personeel niet in loondienst Overige personeelslasten Overige personele lasten Totaal personeelslasten

subsidiabel

niet-subsid.

5.379,9 801,7 915,4 7.097,0

372,2 372,2

Realisatie 2022 5.752,1 801,7 915,4 7.469,2

Begroting 2022

Afwijking

6.054,0 715,0 839,4 7.608,4

301,986,7 76,0 139,2-

Realisatie 2021 5.572,9 689,1 919,1 7.181,1

83,8 722,1 127,4 933,3

10,7 0,4 11,0

83,8 732,7 127,7 944,3

70,0 79,5 149,5

83,8 662,7 48,2 794,8

97,8 434,1 50,5 582,4

8.030,3

383,2

8.413,5

7.757,9

655,6

7.763,5

Verandering in beweging

92 // 104

Lonen en salarissen: Hierin is het personeel opgenomen dat op basis van een arbeidscontract in het salarissysteem van de PThU wordt verloond, inclusief de tijdelijke arbeidsovereenkomsten van medewerkers welke aan projecten zijn gekoppeld.

Dotaties personele voorzieningen: ultimo boekjaar zijn bedragen onttrokken uit de voorziening reorganisatie(+ € 36k), voorziening verlofsparen (+ € 110k) en voorziening jubileumuitkering(+ € 10k). Voor de voorziening wachtgeldvoorziening geldt dat er een dotatie is geweest (- € 121k).

Personeel niet in loondienst: betreft de tijdelijke vervanging van ondersteunend personeel (obp) i.v.m. (langdurige) ziekte, vertrekkend personeel en projecten. De inzet heeft op meerdere afdelingen plaatsgehad.

De post Overig bestaat uit o.a. de kosten voor studie en opleiding en meerdere onderdelen zoals werving en selectie, reiskosten woon/werk en arbodiensten.

Aantal fte's Bestuur WP OBP Totaal fte's ultimo rapportageperiode Gemiddeld aantal fte's

4.2 Afschrijvingen Afschrijvingslast gebouwen/inventaris Totaal afschrijvingen

subsidiabel

niet-subsid.

471,7 471,7

-

Realisatie 2022 2,00 54,30 21,10 77,40

Begroting 2022

81,1

88,1

Realisatie 2022 471,7 471,7

Begroting 2022

2,00 62,75 26,78 91,53

479,8 479,8

Afwijking 8,455,6814,13-

Realisatie 2021 1,90 50,10 32,73 84,73 82,5

Afwijking 8,18,1-

Realisatie 2021 496,1496,1-

De afschrijvingslasten van voornamelijk de investeringen en verbouwingen in Amsterdam en Groningen zijn vanaf het moment van ingebruikname opgenomen en zijn conform de begroting.

4.3 Huisvestingslasten Huisvestingslasten Dotatie voorziening onderhoud Totaal huisvestingslasten

subsidiabel 818,8 0,0818,8

niet-subsid.

151,5 151,5

Realisatie Begroting 2022 2022 970,3 1.186,0 0,0970,2 1.186,0

Afwijking 215,70,0215,8-

Realisatie 2021 998,1 72,2 1.070,3

In de subsidiabele huisvestingslasten zijn de contractuele huur en servicekosten bij de VU in Amsterdam inclusief de huurvergoeding voor de vierkante meters van de bibliotheek in Amsterdam en Groningen.

In 2022 heeft de PThU een voorziening gevormd voor het groot onderhoud van het pand in Groningen. In het kader van de unilocatie in Utrecht wordt hiervoor een beperkt bedrag voorzien.

93 // 104

4.4 Overige lasten Organisatielasten Onderwijslasten Onderzoekslasten Internationalisering Initial Graduate School Kwaliteitsgelden Kosten dienstverlening kerkelijk Totaal Overige Lasten

subsidiabel 1.308,1 517,1 101,0 123,9 49,3 2.099,5

niet-subsid.

107,6 93,6 15,0 165,8 34,9 416,9

Realisatie 2022 1.415,7 610,7 116,0 289,7 34,9 49,3 2.516,4

Begroting 2022 1.277,6 714,0 579,9 235,2 16,0 62,8 2.885,5

Afwijking 138,1 103,3463,954,5 18,9 13,5369,1-

Realisatie 2021 1.618,2 568,4 231,7 25,5 11,2 94,8 97,1 2.647,0

De overige lasten bestaan uit materiële organisatielasten, onderwijslasten, onderzoekslasten en lasten voor internationalisering, de Graduate School, en NPO bestedingen.

5 Financiële baten en lasten Financiële baten Financiële lasten Totaal financiële baten en lasten

subsidiabel 34,734,7-

niet-subsid.

-

Realisatie Begroting 2022 2022 34,746,034,746,0-

Afwijking 11,3 11,3

Realisatie 2021 40,040,0-

De financiële baten zijn € 35k negatief door negatieve rente en door de bankkosten van de bedrijfsrekeningen.

Verandering in beweging

94 // 104

Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semi-publieke sector (WNT) Bedragen x € 1 Functiegegevens Aanvang en eind functievervulling in 2021 Omvang dienstverband (in fte)

Prof. dr. M. Wisse

Dr. C.P. Boele

Prof. dr.

M.M. Jansen

niettopfunctionaris

Rector

Bestuurder

Rector

Hoogleraar

01-01 t/m 31-12

01-1 t/m 31-12

n.v.t.

01-01 t/m 31-01

1,00

1,00

0,00

1,00

Ja

Ja

n.v.t.

Ja

Dienstbetrekking Bezoldiging Beloning plus belastbare onkostenvergoeding

122.062

145.230

-

Beloningen betaalbaar op termijn

21.525

22.768

-

1.899

Subtotaal

143.587

167.998

-

16.726

Individueel toepasselijk bezoldingsmaximum

168.000

168.000

-

14.268

-

-

-

2.457

143.587

167.998

-

16.726 n.v.t.

-/- Onverschuldigd betaald bedrag Totale bezoldiging

14.827

Reden waarom de overschrijding is toegestaan

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t. *

01-09 t/m 31-12

01-1 t/m 31-12

01-01 t/m 31-08

01-09 t/m 31-12

1,00

1,00

0,90

1,00

Ja

Ja

Ja

Ja

Beloning plus belastbare onkostenvergoeding

39.986

140.780

80.186

42.603

Beloningen betaalbaar op termijn

6.943

22.219

15.435

8.575

Subtotaal

46.929

162.999

95.621

51.178

Individueel toepasselijk bezoldingsmaximum

54.333

163.000

97.666

54.482

-

-

-

-

46.929

162.999

95.621

51.178

Gegevens 2021 Aanvang en eind functievervulling in 2021 Omvang dienstverband (in fte) Dienstbetrekking Bezoldiging

-/- Onverschuldigd betaald bedrag

Totaal bezoldiging

Per 1 januari 2013 is de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) ingegaan. Deze verantwoording is opgesteld op basis van de volgende op PThU van toepassing zijnde regelgeving: Het WNT-maximum voor het onderwijs, klasse D en complexiteitspunten per criterium: dit houdt in dat minimum aantal complexiteitspunten 9 bedraagt. Het bezoldigingsmaximum voor de PThU is voor een fulltime bestuurder € 168.000. Dit geldt naar rato van de duur en/of omvang van het dienstverband. * De onverschuldigde betaling heeft betrekking op een betaling aan de voormalige rector, M. M. Jansen. Het bedrag á 2.457 euro wordt teruggevorderd. Daarnaast is een bedrag van €2.328 dat betrekking had op vakantiedagen opgebouwd in 2021, gecascadeerd naar 2021.

95 // 104

Toezichthoudende topfunctionarissen Bedragen x € 1

Functiegegevens Aanvang en einde functievervulling in 2022

mr. J.P.H. Donner

voorzitter

prof.dr. J.J. Graafland

mr. G.C. Endedijk

dr. A.G.L. mw.ir. H.A.C. van Branderhorst Nieuwpoort

lid

lid

lid

lid

1-1 t/m 31/12

1-1 t/m 31/12

1-1 t/m 31/12

1-1 t/m 31/12

1-1 t/m 31/12

Bezoldiging Bezoldiging Individueel toepasselijk bezoldingsmaximum -/- Onverschuldigd betaald bedrag

8.964 25.200

5.976 16.800

5.976 16.800

5.976 16.800

5.976 16.800

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Totale bezoldiging

8.964

5.976

5.976

5.976

5.976

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

mr. J.P.H. Donner

prof.dr. J.J. Graafland

Reden waarom de overschrijding is toegestaan Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling Gegevens 2021 Bedragen x € 1

Functiegegevens Aanvang en einde functievervulling in 2021 Bezoldiging Totale bezoldiging Individueel toepasselijk bezoldingsmaximum

voorzitter

mr. G.C. Endedijk

dr. A.G.L. mw.ir. H.A.C. van Branderhorst Nieuwpoort

lid

lid

lid

lid

1-1 t/m 31/12

1-3 t/m 31/12

1-1 t/m 31/12

1-1 t/m 31/12

1-1 t/m 31/12

8.964 24.450

5.976 16.300

6.794 16.300

5.976 16.300

5.976 16.300

De vergoedingen aan de Raad van Toezicht betreffen vacatiegelden excl. BTW op basis van ingediende facturen en blijven onder de WNT-norm van toezichthouders van resp. 15% en 10% t.a.v. voorzitterschap en lid.

Vermelding accountantshonorarium De accountantshonoraria zijn als volgt:

Controle van de jaarrekening incl. bekostigingscontrole Fiscale advisering Andere controleopdrachten Niet-controle diensten Totaal

Realisatie 2022

Realisatie 2021

47,4 47,4

35,4 35,4

Van Ree Accountants uit Barneveld is de huisaccountant van de PThU. De in de jaarrekening 2022 verantwoorde accountantskosten hebben betrekking op de jaarrekening- en bekostigingscontrole 2022.

Verandering in beweging

96 // 104

Onderstaande opstelling geeft een overzicht van de subsidiabele en niet-subsidiabele Exploitatierekeningen.

Begroting 2022

Realisatie 2022 subsidiabel niet-subsid.

Totaal realisatie

%

Baten Rijksbijdragen College-, cursus-, les- en examengelden Bijdragen derden Overige baten Totaal baten

10.299,4 888,5 494,8 140,0 11.822,7

10.694,2 463,0 159,4 25,0 11.341,6

680,6 748,6 73,3 1.502,5

10.694,2 1.143,6 908,0 98,3 12.844,1

83,3% 8,9% 7,1% 0,8% 100%

Lasten Personeelslasten Afschrijvingen Huisvestingslasten Overige lasten Totaal lasten

7.757,9 479,8 1.186,0 2.885,5 12.309,2

8.030,3 471,7 818,8 2.099,5 11.420,2

383,2 151,5 416,9 951,6

8.413,5 471,7 970,2 2.516,4 12.371,8

68,0% 3,8% 7,8% 20,3% 100%

Saldo baten en lasten

486,5-

78,7-

550,9

472,3

Financiele baten en lasten

46,0-

34,7-

-

34,7-

100,0%

Exploitatieresultaat

532,5-

113,4-

550,9

437,6

100,0%

Bijdragen derden Bijdrage PKN en deelnemersbijdragen Overige baten Financiële lasten/baten Totaal baten

73,3 73,3

Reserve nietsubsidiabele activiteiten 748,6 680,6 1.429,2

Personeelslasten Studietoelage buitenlandse student Overige lasten Totaal lasten

165,8 165,8

383,2 402,6 785,8

Resultaat niet-subsidiabel

92,5-

643,4

Realisatie niet-subsidiabel

Buitenlandse studenten

Totaal nietsubs.

748,6 680,6 73,3 1.502,5 383,2 165,8 402,6 951,6 550,9

97 // 104

Overige gegevens De jaarrekening 2022 is door de Raad van Toezicht goedgekeurd op 12 juni 2023.

Het College van Bestuur stelt de resultaatbestemming over het boekjaar 2022 als volgt vast: Vaststelling van de resultaatbestemming over het boekjaar 2022 Het College van Bestuur stelt de resultaatbestemming over het boekjaar 2022 als volgt vast: Algemene Reserve Fonds Graduate School Reserve niet-subsidiabele activiteiten Reserve buitenlandse studenten

113,4643,4 92,5437,6

Dit voorstel is in de jaarrekening verwerkt.

Verandering in beweging

98 // 104

Model G. Verantwoording subsidies Model G. Verantwoording Subsidies G1. Subsidies waarbij het eventueeel niet aangewende deel van de subsidie, mits de activiteiten volledig zijn uitgevoerd, kan worden besteed aan andere activiteiten waarvoor bekostiging wordt verstrekt.

Omschrijving Toewijzing Datum Status Geen posten n.v.t. n.v.t. n.v.t.

Model G. Verantwoording Subsidies

G2A. Subsidies die uitsluitend mogen worden aangewend voor het doel waarvoor de subsidie is verstrekt, aflopend per ultimo verslagjaar Omschrijving Toewijzing Datum Bedrag Ontvangen Totaal subsidiabel Saldo 1-1-2022 Ontvangen Geen posten n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.

Subsidiabel 2022 te verrekenen 31-12-2022 n.v.t. n.v.t.

Model G. Verantwoording Subsidies

G2A. Subsidies die uitsluitend mogen worden aangewend voor het doel waarvoor de subsidie is verstrekt, aflopend per ultimo verslagjaar Omschrijving Toewijzing Datum Bedrag Ontvangen Totaal subs. Saldo 1-1-2022 Ontvangen Geen posten n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.

Subsidiabel 2022 te verrekenen 31-12-2022 n.v.t. n.v.t.

99 // 104

Controleverklaring

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan: de raad van toezicht van de Protestantse Theologische Universiteit.

Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen jaarrekening 2022 Ons oordeel Wij hebben de jaarrekening 2022 van de Protestantse Theologische Universiteit te Amsterdam gecontroleerd.

Naar ons oordeel:  geeft de in dit jaarverslag opgenomen jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van het vermogen van de Protestantse Theologische Universiteit op 31 december 2022 en van het resultaat over 2022 in overeenstemming met de Regeling jaarverslaggeving onderwijs;  zijn de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties over 2022 in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand gekomen in overeenstemming met de in de relevante weten regelgeving opgenomen bepalingen, zoals opgenomen in paragraaf 2.3.1.

‘Referentiekader’ van het Onderwijsaccountantsprotocol OCW 2022.

De jaarrekening bestaat uit: 1. de balans per 31 december 2022; 2. de staat van baten en lasten over 2022; en 3. de toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en andere toelichtingen.

De basis voor ons oordeel Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens het Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse controlestandaarden en het Onderwijsaccountantsprotocol OCW 2022 vallen. Onze verantwoordelijkheden op grond hiervan zijn beschreven in de sectie ‘Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening’.

Wij zijn onafhankelijk van de Protestantse Theologische Universiteit zoals vereist in de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland.

Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA).

Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel.

Verandering in beweging

100 // 104

Naleving anticumulatiebepaling WNT niet gecontroleerd In overeenstemming met het Controleprotocol WNT 2022 hebben wij de anticumulatiebepaling, bedoeld in artikel 1.6a WNT en artikel 5, lid 1 sub n en o Uitvoeringsregeling WNT, niet gecontroleerd. Dit betekent dat wij niet hebben gecontroleerd of er wel of niet sprake is van een normoverschrijding door een leidinggevende topfunctionaris vanwege eventuele dienstbetrekkingen als leidinggevende topfunctionaris bij andere WNT-plichtige instellingen, alsmede of de in dit kader vereiste toelichting juist en volledig is.

Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen andere informatie Het jaarverslag omvat andere informatie, naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij. Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie:  met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat;  alle informatie bevat die op grond van de Regeling jaarverslaggeving onderwijs en op grond van de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen, zoals opgenomen in paragraaf 2.2.2 'Bestuursverslag' van het Onderwijsaccountantsprotocol OCW 2022 is vereist.

Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële afwijkingen bevat.

Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in de Regeling jaarverslaggeving onderwijs, paragraaf 2.2.2 ‘Bestuursverslag’ van het Onderwijsaccountantsprotocol OCW 2022 en de Nederlandse Standaard 720. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening.

Het bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere informatie, waaronder het bestuursverslag en de overige gegevens in overeenstemming met de Regeling jaarverslaggeving onderwijs en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen, zoals opgenomen in paragraaf 2.2.2 ‘Bestuursverslag’ van het Onderwijsaccountantsprotocol OCW 2022.

101 // 104

Beschrijving van verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening Verantwoordelijkheden van het bestuur en de raad van toezicht voor de jaarrekening Het bestuur is verantwoordelijk voor het opmaken en getrouw weergeven van de jaarrekening, in overeenstemming met de Regeling jaarverslaggeving onderwijs. Het bestuur is ook verantwoordelijk voor het rechtmatig tot stand komen van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties, in overeenstemming met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen, zoals opgenomen in paragraaf 2.3.1 ‘Referentiekader’ van het Onderwijscontroleprotocol OCW 2022. In dit kader is het bestuur tevens verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing die het bestuur noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening en de naleving van die relevante wet- en regelgeving mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of fraude.

Bij het opmaken van de jaarrekening moet het bestuur afwegen of de onderwijsinstelling in staat is om haar activiteiten in continuïteit voort te zetten. Op grond van genoemd verslaggevingsstelsel moet het bestuur de jaarrekening opmaken op basis van de continuïteitsveronderstelling, tenzij het bestuur het voornemen heeft om de onderwijsinstelling te liquideren of de activiteiten te beëindigen of als beëindiging het enige realistische alternatief is. Het bestuur moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de instelling haar activiteiten in continuïteit kan voortzetten toelichten in de jaarrekening.

De raad van toezicht is verantwoordelijk voor het uitoefenen van toezicht op het proces van financiële verslaggeving van de onderwijsinstelling.

Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij daarmee voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel.

Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle materiële fouten en fraude ontdekken.

Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel.

Verandering in beweging

102 // 104

Wij hebben deze accountantscontrole professioneel kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, het Onderwijsaccountantsprotocol OCW 2022, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Onze controle bestond onder andere uit:  het identificeren en inschatten van de risico’s  dat de jaarrekening afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fouten of fraude,  van het niet rechtmatig tot stand komen van baten en lasten alsmede de balansmutaties, die van materieel belang zijn,  het in reactie op deze risico’s bepalen en uitvoeren van controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing;  het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden. Deze werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de interne beheersing van de onderwijsinstelling;  het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving, de gebruikte financiële rechtmatigheidscriteria en het evalueren van de redelijkheid van schattingen door het bestuur en de toelichtingen die daarover in de jaarrekening staan;  het vaststellen dat de door het bestuur gehanteerde continuïteitsveronderstelling aanvaardbaar is. Tevens het op basis van de verkregen controle-informatie vaststellen of er gebeurtenissen en omstandigheden zijn waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de onderwijsinstelling haar activiteiten in continuïteit kan voortzetten. Als wij concluderen dat er een onzekerheid van materieel belang bestaat, zijn wij verplicht om aandacht in onze controleverklaring te vestigen op de relevante gerelateerde toelichtingen in de jaarrekening. Als de toelichtingen inadequaat zijn, moeten wij onze verklaring aanpassen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-informatie die verkregen is tot de datum van onze controleverklaring. Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen er echter toe leiden dat een instelling haar continuïteit niet langer kan handhaven;  het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de daarin opgenomen toelichtingen; en  het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende transacties en gebeurtenissen en of de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand zijn gekomen.

Wij communiceren met de raad van toezicht onder andere over de geplande reikwijdte en timing van de controle en over de significante bevindingen die uit onze controle naar voren zijn gekomen, waaronder eventuele significante tekortkomingen in de interne beheersing.

Barneveld, 29 juni 2023 Van Ree Accountants

w.g.

M.A. Rozendaal RA

Verandering in beweging

WWW.PTHU.NL