Verandering en vernieuwing - Jaarverslag 2023

Jaarverslag

2023

Verandering en vernieuwing Digitaal ondertekend met Hix door M.A. Rozendaal RA op 28-06-2024 13:57 vanaf IP x.x.x.52

Protestantse Theologische Universiteit Inspiring wisdom

2 // 100

Jaarstukken 2023

4 // 100

Voorwoord College van Bestuur Het College van Bestuur van de Protestantse Theo-

impressie gaf van haar onderzoeksvisitatie aan onze

logische Universiteit kijkt met trots en dankbaarheid

instelling. Naast de grote inhoudelijke complimen-

terug op het verslagjaar. Nadat in 2021 het nieuwe

ten gaf de voorzitter namens de commissie aan

Instellingsplan 2021-2026 Theologisch kleur bekennen

vooral getroffen te zijn door de mate van positieve

was vastgesteld, zaten we in 2023 middenin de rea-

energie die de PThU-ers aan de dag legden. Dat is

lisatie daarvan. We hadden afgesproken dat het jaar

inderdaad precies wat onze universiteit kenmerkt en

2023 hoofdzakelijk in het teken moest staan van de

misschien ook wel het belangrijkste. Deze energie

transitie, dat wil zeggen een ordentelijk verloop van

geeft ons allen moed en vertrouwen om onze weg

deze transitie en alles wat daarmee samenhangt; en

te vervolgen.

daarnaast het zoveel als mogelijk goed continueren van het (vernieuwde master)onderwijs en het acade-

Wij bedanken al onze studenten en collega’s, als-

misch-theologisch onderzoek. In dit jaarverslag rap-

mede al onze externe partners, voor wat zij in 2023

porteren we over wat er allemaal gedaan is. Ondanks

voor de PThU en daarmee voor de theologiebeoefe-

dat het onontkoombaar was om te prioriteren, stond

ning en de predikantsopleiding hebben gedaan.

het verslagjaar bol van activiteiten, projecten en wat dies meer zij.

Wij wensen u veel leesplezier.

Wat terugblikkend op 2023 –echter vooral dankbaar

Het College van Bestuur,

stemt, is de ongelooflijke energie die onze studenten en collega’s hebben laten zien in hun studie en werk.

Kees Boele, voorzitter

Dat werd ook opgemerkt door de internationale

Klaas Spronk, waarnemend rector

visitatiecommissie die op 4 juni 2024 een eerste

PThU Jaarverslag 2023

5 // 100

Verandering in beweging

Verandering in beweging

6 // 100

Inhoudsopgave Voorwoord College van Bestuur

4

Inhoudsopgave

6

1

Verslag van de Raad van Toezicht

8

2

Verslag van de Universiteitsraad

14

3

Protestantse Theologische Universiteit: profiel en kerncijfers

19

4

Onderwijs

23

5

Onderzoek

32

6

Kenniscentrum

40

7

Horizontale dialoog

47

8

Bedrijfsvoering

49

9

Financiën

54

10

Intern risicobeheersings- en controlesysteem

66

11

Bestuursverklaring

71

Jaarrekening

PThU Jaarverslag 2023

73

7 // 100

Verandering in beweging

PThU Jaarverslag 2023

1. Verslag van de Raad van Toezicht

Verandering in beweging

10 // 100

1.1.

Verslag

2024 tot een negatief besluit van de minister geleid, waarna een nieuwe aanvraag is ingediend.

De Raad van Toezicht houdt toezicht op de uitvoering van de werkzaamheden en op de uitoefening

De raad heeft ingestemd met de aankoop, verbouw

van de bevoegdheden van het College van Bestuur,

en de inrichting van een gebouw aan Janskerkhof

oefent het werkgeverschap uit over de bestuurder

12 / Jansdam 14 te Utrecht. Tevens heeft de raad

en is gesprekspartner op strategisch niveau van het

ingestemd met het voornemen van het bestuur om

College van Bestuur. De Raad van Toezicht ziet toe op

met de Protestantse Gemeente Utrecht een langja-

de naleving van de op de Protestantse Theologische

rige huurovereenkomst te sluiten ten behoeve van

Universiteit (PThU) van toepassing zijnde wettelijke

het exclusieve gebruik van de Janskerk door de PThU

voorschriften; op de rechtmatige verwerving en

voor onderwijsdoeleinden en het houden van acade-

doelmatige besteding van middelen; alsmede op het

mische plechtigheden en evenementen.

systeem van kwaliteitszorg. Ook staat de Raad van Toezicht het College van Bestuur met raad terzijde.

De auditcommissie van de raad heeft vervolgens

Daarbij heeft zij van de Generale Synode een speci-

na overleg met het College van Bestuur het financi-

ale verantwoordelijkheid gekregen met betrekking

eel kader vastgesteld waarbinnen het bestuur zich

tot de instandhouding van de opleiding en vorming

kan bewegen voor de verbouw en inrichting van de

van predikanten voor de Protestantse Kerk in Neder-

huisvestingslocatie, zodat die tegemoetkomt aan de

land (PKN). Het toezicht op het bestuur van de PThU

eisen die de PThU daaraan stelt.

is in overeenstemming met de Code goed bestuur universiteiten. De Raad van Toezicht benoemt de

De raad heeft ingestemd met het voorgenomen

externe accountant van de PThU.

besluit van het bestuur om per 1 september 2025 een nieuw ontworpen bacheloropleiding aan

De Raad van Toezicht vergaderde in 2023 regulier

te bieden in Utrecht, met dien verstande dat de

vijfmaal en tevens belegde zij de jaarlijkse heidag

joint-bachelor opleiding met de VU tenminste tot

met het College van Bestuur. De voorbereiding van

dat tijdstip doorloopt (en mogelijk ook daarna) en er

de besluiten en bespreekpunten voor de vergadering

in geen geval een gat ontstaat in het aanbieden van

van de raad in voltallige samenstelling vindt plaats

een bacheloropleiding door de PThU. De raad heeft

binnen de commissies die de raad heeft geïnstal-

voorts goedkeuring verleend aan het besluit van

leerd, te weten een audit-, kwaliteits- en remunera-

het college om met ingang van 1 september 2024 de

tie/organisatie-commissie. Afhankelijk van de aard

instroom voor de masteropleiding Theologie (Pre-

en inhoud van het besluit of bespreekpunt vindt de

dikantschap) te Groningen te beëindigen. Voor wat

voorbereiding daarop plaats binnen een van deze

betreft de overige twee masteropleidingen heeft

commissies en geeft deze de raad ter zake advies.

de raad het voornemen van het bestuur om deze uiterlijk per 1 september 2024 te verplaatsen naar

Het jaar 2023 was het tweede van de beleidsperiode

Utrecht goedgekeurd.

2022-2026, die in het teken staat van de realisatie van het instellingsplan Theologisch kleur bekennen.

In afstemming met het College van Bestuur heeft de

Onderdeel van dit plan is de vestiging van de PThU

raad met groeiende zorg de binnen de PKN gevoerde

in Utrecht. In 2023 werd de raad nauw betrokken

discussie over het ambt van predikant nauwlettend

bij de voorbereiding van de transitie naar Utrecht.

gevolgd. Op verschillende momenten en aansluitend

Daarbij stonden de bestuurlijke besluiten tot ver-

op de beslismomenten in dit proces heeft de raad

werven, verbouwen en inrichten van een pand te

het belang voor de kerk van het academisch-theolo-

Utrecht centraal en de besluiten met betrekking tot

gisch profiel van de predikant nadrukkelijk onder de

de opleidingen, namelijk de verplaatsing van de

aandacht gebracht van het moderamen en de gene-

masteropleidingen naar Utrecht en de vestiging

rale synode. De raad zal ook in het komende jaar dit

van een bacheloropleiding te Utrecht. Daartoe is in

intern-kerkelijke proces blijven volgen.

2023 een aanvraag ingediend bij de Commissie Doelmatigheid Hoger Onderwijs. Deze aanvraag heeft in

PThU Jaarverslag 2023

11 // 100

De Raad van Toezicht heeft waardering voor de

In 2023 heeft de Raad van Toezicht de procedure

voortvarende wijze waarop het College van Bestuur

voorbereid voor het benoemen van opvolgers voor

in 2023 de uitvoering van het instellingsplan verder

de leden die in 2024 de raad zullen verlaten.

heeft gebracht, waarbij in het bijzonder aandacht is gegeven aan de komende transitie naar Utrecht en alles wat daarmee samenhangt. De raad heeft op voorstel van het bestuur zijn goedkeuring gehecht

1.2.

Toezicht

aan het voornemen tot benoeming van verschil-

In aanvulling op bovenstaand verslag wordt, ter ver-

lende nieuwe leden van de wetenschappelijke staf,

antwoording van het uitgeoefend toezicht, hieronder

respectievelijk voorgenomen bevorderingen van

specifiek ingegaan op enkele punten die in dat kader

zittende wetenschappelijke stafleden. Deze besluiten

aandacht vergen.

waren mogelijk door de in de begroting 2023 opgenomen investeringsruimte voor het aantrekken

De Raad van Toezicht oefent toezicht uit en verga-

van wetenschappelijk personeel, op grond van het

dert daartoe regelmatig met het College van Bestuur.

in 2021 goedgekeurde meerjarige investeringsplan

De raad hanteert bij zijn toezicht de code goed

wetenschappelijke staf.

bestuur universiteiten. De raad bespreekt jaarlijks gezamenlijk met het College van Bestuur (heidag)

De belangrijkste besluiten van de Raad van Toezicht

de algemene gang van zaken, specifieke aandachts-

in 2023 waren, naast de benoeming van mevr. V. La

punten en het onderlinge functioneren. De verga-

Porta, ds. G. Blom en ds. G.M. van Meijeren als

deringen worden voor wat de aspecten financiën,

nieuwe leden, de goedkeuring van:

kwaliteit, organisatie en remuneratie voorbereid in

• het jaarverslag en de jaarrekening 2022;

de daartoe ingestelde commissies uit de raad.

• de begroting en jaarplan 2024; • de financiële kwartaalrapportages en bijbehorende prognoses; • de vestiging van een nieuwe bacheloropleiding te Utrecht; • de benoeming van prof. dr. B.J.G. Reitsma tot

De aankoop en verbouw van een pand te Utrecht, het programma voor de uitvoering van de transitie, de uitvoering van het nieuwe instellingsplan en de voorbereiding van een nieuwe bachelor hebben daarbij in het afgelopen jaar bijzondere aandacht

hoogleraar kerk en theologie met als aandachtsveld

gekregen. Voorts heeft de raad, via een daartoe aan-

islam;

gewezen lid, overleg met de Universiteitsraad en het

• de benoeming van dr. H.J. Cornet tot universitair docent spiritualiteit;

College van Hoogleraren gevoerd over de gang van zaken aan de universiteit.

• de benoeming van dr. J. Rondaij tot universitair docent praktische theologie; • de benoeming van dr. J.R. Compaijen tot universitair docent filosofie & ethiek; • de bevordering van dr. H.J. Olsman tot hoogleraar geestelijke verzorging.

De Raad van Toezicht heeft vanwege de kerkordelijke plaats en bijzondere functie van de PThU als opleider van de predikanten van de PKN en de relatie uit dien hoofde met de PKN, de taak toezicht te houden op de inhoud van de predikantsopleiding. In november heeft de voorzitter van de raad verslag gedaan aan

De rector heeft op 1 december 2023 besloten per

de generale synode van de PKN.

1 februari 2024 terug te treden. De raad heeft nog tijdens het jaar 2023 voorbereidingen getroffen om

Mede in het licht van de verhuizing naar Utrecht en

in de ontstane situatie te voorzien: bestuurlijk-rec-

de mogelijke implicaties daarvan voor de bachelor-

torale taken zijn belegd bij de voorzitter van het

opleiding, heeft de raad dit onderwerp in november

College van Bestuur, er is nog voor de jaarwisseling

met de generale synode en in juni met de kleine

een aanzet gegeven om te voorzien in de benoeming

synode besproken.

van een waarnemer, en er is binnen de organisatie om input gevraagd voor de profielschets die nodig is

De auditcommissie heeft in het afgelopen jaar, naast

voor benoeming van een opvolger.

de reguliere bespreking van de financiële gang van

Verandering in beweging

12 // 100

zaken, bijzonder overleg gevoerd met het College van

Ieder jaar evalueert de Raad van Toezicht zijn eigen

Bestuur in verband met de huisvesting in Utrecht en

functioneren. En iedere twee jaar evalueert de raad

de kosten van aankoop, verbouw en inrichting.

het eigen functioneren en de samenwerking met het College van Bestuur met behulp van externe

De kwaliteitscommissie heeft met de rector benoe-

begeleiding. De bevindingen van de externe advi-

mingen, het onderwijs en de inrichting van het

seur worden afzonderlijk en gezamenlijk met het

onderzoek besproken. In het jaar 2023 is gesproken

college besproken. Dit heeft in 2023 plaatsgevonden.

over de verbetering van de kwaliteit van het mas-

De belangrijkste bevindingen en uitkomsten van

teronderwijs naar aanleiding van tegenvallende

de evaluatie zijn dat voor een goede wederzijdse

evaluaties door studenten van de in 2021 herziene

afbakening van taken en verantwoordelijkheden

masteropleiding. In het kader van de transitie naar

tussen Raad van Toezicht en College van Bestuur de

Utrecht is bijzondere aandacht besteed aan de

governance structuur aan een update onderworpen

beëindiging van de gezamenlijk met de Vrije Uni-

moet worden. Overigens geldt dat deze verbeterin-

versiteit aangeboden bacheloropleiding Theologie

gen niet los gezien kunnen worden van een verhel-

en het ontwerp van een nieuwe bacheloropleiding

derde governance-structuur die van toepassing is

waarvan het de bedoeling is dat die per septem-

op de PThU als een door de PKN gesticht zelfstandig

ber 2025 te Utrecht wordt aangeboden. Gegeven

onderdeel van de kerk. Daarover zal in 2024 het

dat de verschillende onderdelen van onderwijs en

gesprek met de generale synode worden gevoerd.

onderzoek inhoudelijk in beweging zijn, heeft geen aparte bespreking plaatsgevonden van het reguliere systeem van kwaliteitszorg.

1.3.

Voor het verslag met betrekking tot het toezicht op de

De leden van de Raad van Toezicht worden

besteding van de studievoorschotmiddelen wordt ver-

benoemd, geschorst en ontslagen door de generale

wezen naar paragraaf 4.5.6.

synode van de PKN.

De remuneratiecommissie heeft met beide leden van

De Raad van Toezicht is zodanig samengesteld dat

het College van Bestuur het functioneren besproken.

de leden ten opzichte van elkaar en van het Col-

Er heeft geen wijziging van de bezoldiging plaats-

lege van Bestuur onafhankelijk en kritisch kunnen

gevonden. De bezoldiging van het college voldoet

opereren. Het principe van onafhankelijkheid

aan de Wet normering topinkomens. In november

is daarmee geëerbiedigd. De leden van de raad

2023 heeft de rector meegedeeld dat hij uit eigen

opereren collegiaal en besluiten in collectiviteit.

beweging zijn rectorale taken en verantwoordelijk-

Tegelijk hebben de leden elk een eigen portefeuille

heden wilde neerleggen. Hoewel de raad deze beslis-

en aandachtsgebied. De leden ontvangen voor hun

sing van de rector betreurde heeft hij erin bewilligd

toezichthoudende taken geen persoonlijke financiële

en met de rector afgesproken dat deze met ingang

vergoeding anders dan de vergoeding als lid van de

van 1 februari 2024 zou aftreden.

Raad van Toezicht.

Bij de Raad van Toezicht is in 2023 een klacht inge-

De Raad van Toezicht bestond in 2023 uit de vol-

diend naar aanleiding van een melding van onge-

gende leden:

wenst gedrag. De klacht betreft meerdere personen.

• mr. J.P.H. Donner (voorzitter)

De klacht is door de raad in overleg met het College van Bestuur overgedragen aan een externe commissie voor behandeling van klachten over ongewenst

Samenstelling

- Benoeming tot en met 30 april 2026 (tweede termijn) - Nevenfuncties: Voorzitter van de Carnegie

gedrag. Ten tijde van het opstellen van het jaarver-

Stichting en voorzitter van het bestuur van de

slag 2023 was de uitkomst van deze behandeling nog

Haagse Academie voor Internationaal Recht,

niet bekend.

Minister van Staat, president van de Raad van Toezicht van de Oorlogsgravenstichting

PThU Jaarverslag 2023

13 // 100

• Ir. H.A.C. Branderhorst (profiel nieuwe vormen van

Vanuit de Raad van Toezicht onderhoudt prof. dr. J.J.

kerk-zijn, vicevoorzitter)

Graafland het contact met de Universiteitsraad.

- Benoeming tot en met 31 december 2023 (tweede

De Raad van Toezicht heeft drie voorbereidende en

termijn)

adviserende commissies:

- Hoofdfunctie: bestuurder SWZ Wassenaar - Nevenfuncties: geen • mr. G.C. Endedijk (profiel bedrijfsvoering financiën) - Benoeming tot en met 30 november 2025 (tweede termijn)

Remuneratiecommissie: - mr. J.P.H. Donner (voorzitter) - mr. G.C. Endedijk - ir. H.A.C. Branderhorst

- Hoofdfunctie: advocaat, oprichter en partner Lennox Litigation B.V. - Nevenfuncties: bestuurslid Stichting Drugspastoraat Amsterdam, lid Raad van

Auditcommissie: - mr. G.C. Endedijk (voorzitter) - ir. H.A.C. Branderhorst

Toezicht Bijbels Museum in Amsterdam, lid van Nederlandse Orde van Advocaten, Advocaat-lid

Kwaliteitscommissie:

Hof van Discipline in Utrecht, lid Generaal College

- dr. A.G.L. van Nieuwpoort (voorzitter)

van Opzicht PKN, docentschappen, onder meer

- prof. dr. J.J. Graafland

voor Grotius Academie en beroepsopleiding Advocatuur • prof. dr. J.J. Graafland (profiel hoogleraar) - Benoeming tot en met 28 februari 2024 (eerste termijn) - Hoofdfunctie: hoogleraar economie, onderneming en ethiek aan Tilburg University - Nevenfuncties: lid bestuur Stichting Verburg Fonds, lid curatorium Stichting Christelijke Filosofie, ouderling kerkenraad wijk B Sint-Jansgemeente Gouda, voorzitter thuisfrontcommissie Koen en Petra den Hartog • dr. A.G.L. van Nieuwpoort (profiel predikant) - Benoeming tot en met 31 mei 2025 (tweede termijn) - Hoofdfunctie: predikant Duinzichtkerk ’s-Gravenhage - Nevenfuncties: voorzitter Rochus Zuurmond leerstoel voor de Bijbelse theologie, secretaris Stichting Floating Clinic, oprichter en voorzitter De Nieuwe Bijbelschool

Verandering in beweging

PThU Jaarverslag 2023

2. Verslag van de Universiteitsraad

Verandering in beweging

16 // 100

De PThU heeft een Universiteitsraad (UR) waarin

In maart schreef de UR een notitie over de onder-

zowel personeelsleden van de universiteit als

wijskwaliteit van de bachelor- en masterprogram-

studenten zitting hebben. De benoeming van de

ma’s van de universiteit, naar aanleiding van

leden van de raad vindt plaats op basis van ver-

kritische uitkomsten van de Nationale Studenten

kiezing. De personeelsgeleding bestaat uit vier

Enquête 2022 en signalen vanuit studenten. Daarin

zetels, afkomstig uit zowel het wetenschappelijk

werd het College van Bestuur verzocht een con-

als ondersteunend personeel van de universiteit.

creet en meetbaar plan van aanpak te maken om

De studentengeleding bestaat eveneens uit vier

toe te werken naar een kwaliteitsverbetering van

zetels, afkomstig uit de ingeschreven voltijd- en

het onderwijs, dat gehoor geeft aan de zorgen

deeltijdstudenten van de opleidingen in Amsterdam

van studenten en rekening houdt met de werk-

en Groningen.

druk van medewerkers. De raad bekijkt de voortgang van deze aanpak met kritische interesse.

In 2023 is de UR veertienmaal bijeengekomen, fre-

Ook het ontwerp van een nieuwe bachelor was in

quent in Amsterdam maar ook enkele malen online

het verslagjaar onderwerp van gesprek, en zal in

of in Groningen. De vergaderingen werden voorbe-

2024 voortgang vinden.

reid door de voorzitter van de raad en de ambtelijk secretaris van het College van Bestuur. De voorzit-

Het aangekondigde vertrek van de rector maakte

ter had in 2023 ook regelmatig afstemming met het

dat de Universiteitsraad zich heeft gebogen over

College van Bestuur, bijvoorbeeld in de vorm van

het proces richting een interim- en nieuwe rector.

bilaterale overleggen. Contact met de achterban

Ook had de UR zijn jaarlijkse overleg met een lid

kreeg vorm door het publiceren van de agenda in

van de Raad van Toezicht en heeft hij geadviseerd

de wekelijkse nieuwsbrief Weekstart, informele

over het profiel van een nieuw lid van de Raad van

consultatie en een overleg van de voorzitter met

Toezicht. Tot slot heeft de UR in 2023 een training

het college van hoogleraren.

gevolgd en een ambtelijk secretaris aangetrokken

Veel van de vergaderingen van de UR stonden in

die de raad kan ondersteunen en helpen bij een

2023 in het teken van de transitie naar Utrecht,

gewenste professionaliseringsslag.

en de consequenties daarvan voor de opleidingen, huisvesting en (aankomende) studenten en

De Universiteitsraad kijkt terug op een intensief

medewerkers. De raad heeft gesproken over en

jaar met veel vergaderingen en grote veranderin-

ingestemd met de beëindiging/verhuizing van de

gen voor de universiteit, zoals de plannen voor de

bacheloropleiding en masteropleidingen.

transitie en het onverwacht terugtreden van de rector. De raad is van mening in het verslagjaar

Aan het begin van het verslagjaar was er nog ondui-

constructief-kritisch zijn rol te hebben kunnen

delijkheid over de vraag of de PThU tijdig een pand

vervullen, mede doordat hij goed op de hoogte is

zou kunnen vinden dat de universiteit per 1 septem-

gehouden van de ontwikkelingen die plaatsvonden.

ber 2024 kon betrekken. De onzekerheid daarover

In het komende jaar zal de UR met grote aandacht

werd kritisch bekeken door de UR. De raad was dan

de processen volgen rond de huisvesting, oplei-

ook zeer verheugd toen in mei de locaties bekend

dingen en de aanstelling van een interim- en een

werden en er een duidelijk perspectief kwam voor

nieuwe rector.

(aankomende) studenten en medewerkers over de verhuisdatum. De raad heeft echter wel benadrukt dat de er voldoende externe inhuur moet plaatsvinden om de werkdruk voor medewerkers niet te hoog te laten worden. In verband met de transitie heeft de UR ook geadviseerd over de overbruggingsregeling voor medewerkers en was de raad als klankbordgroep van het programmateam transitie betrokken bij het projectplan Ontwerp en implementatie nieuw IT-landschap.

PThU Jaarverslag 2023

Deel 1 Bestuursverslag

Verandering in beweging

PThU Jaarverslag 2023

3.

Protestantse Theologische Universiteit: profiel en kerncijfers

Verandering in beweging

20 // 100

3.1

Missie

maar ontwikkelen zij ook een professionele en spirituele beroepshouding.

Ons strategische meerjarenplan Theologisch kleur bekennen. Instellingsplan Protestantse Theologische

Als PThU willen wij kerk, academie en samenleving

Universiteit 2021-2026 gaat uit van de volgende

inspireren en vernieuwen. Daartoe vindt kennisuit-

missie: ‘Aan de Protestantse Theologische Universi-

wisseling plaats via de theologen die wij opleiden;

teit weten wij ons aangesproken door het Evangelie

via publicaties, seminars, advisering, nascholing

van Jezus Christus en de weg die God met Israël en

en cursussen; en doordat organisaties onze weten-

de volken gaat. Van daaruit willen we kerk, academie

schappers weten te vinden voor duiding van situ-

en samenleving inspireren en vernieuwen. We doen

aties en gebeurtenissen. Wij willen beleidsmakers

dat door te onderzoeken hoe Schrift en traditie,

en andere professionals voeden in hun werk en

maar ook opvattingen en praktijken, bijdragen aan

zelf gevoed worden door de vragen die zij aan ons

het vinden van zin, gerechtigheid en heil.’

stellen. Wij willen de kerk en kerkelijke gemeenten helpen bij het oplossen van vraagstukken waarmee

Om kerk, academie en samenleving te inspireren en

zij zich geconfronteerd zien. Zo willen wij in inter-

vernieuwen laten wij ons leiden door vier kenmer-

actie verkeren met kerkelijke en maatschappelijke

ken: diep geworteld, breed georiënteerd, scherp van

instellingen. En wij willen van ons laten horen in het

geest en rijk aan spiritualiteit. Ze markeren de ruimte

publieke en het kerkelijke domein, waar het debat

waarbinnen we aan de PThU academische theologie

in onze samenleving wordt gevoerd en waar actu-

bedrijven. Deze missie en kenmerken zijn vertaald

ele maatschappelijke en kerkelijke vraagstukken

in een set ambities voor onderzoek, onderwijs en

worden besproken.

valorisatie.

Wij willen ons onderscheiden door internationaal hooggekwalificeerd theologisch onderzoek.

Dit onderzoek voedt het onderwijs en leidt tot

3.2

Juridische en interne structuur

waardecreatie voor kerk, academie en samenleving,

Als PThU zijn wij een door de Protestantse Kerk in

die daardoor geïnspireerd en vernieuwd worden.

Nederland gestichte instelling voor het verzorgen

Wij richten ons op de grote vragen die kerk, aca-

van theologisch wetenschappelijk onderwijs, onder-

demie en samenleving stellen aan de protestantse

zoek en valorisatie. Als zodanig is onze universiteit

theologie. Deze leiden tot fundamenteel onderzoek

een zelfstandig onderdeel van de kerk met rechts-

naar de vernieuwing en herbronning die de pro-

persoonlijkheid.

testantse theologie nodig heeft en tot verrijking

Tegelijk zijn wij een levensbeschouwelijke universiteit

van kerk en samenleving met nieuwe theologi-

in de zin van artikel 1.3 lid 2 van de Wet op het hoger

sche kennis.

onderwijs en wetenschappelijk onderzoek.

Ons College van Bestuur is samengesteld uit twee

Door middel van het onderwijs streven wij naar het

leden: de voorzitter en de rector. De leden vormen

ontwikkelen en overdragen van daadkrachtige pro-

een collegiaal bestuur op basis van een portefeuil-

testantse theologie voor kerk, academie en samen-

leverdeling. De portefeuille van de voorzitter omvat

leving. Ons theologisch onderwijs is erop gericht dat

de bedrijfsvoering en de bestuurlijke representa-

studenten, te midden van een veelheid aan tradities,

tie. Tot de portefeuille van de rector behoren het

heldere theologische visies op God en wereld, en

onderwijs- en onderzoeksbeleid en de academische

op zin en heil, inspirerend en vernieuwend gestalte

representatie van de universiteit.

kunnen geven. Bij ons afgestudeerde theologen beli-

Ons wetenschappelijk personeel is ondergebracht in

chamen onze academische deugden: diepgeworteld,

leerstoelgroepen, waar een leerstoelgroepvoorzitter

breed georiënteerd, scherp van geest en rijk aan

het hoofd van vormt. De ondersteunende medewer-

spiritualiteit. Bij de vorming tot theoloog vergroten

kers zijn werkzaam binnen afdelingen waaraan door

studenten niet alleen hun kennis en vaardigheden,

een hoofd leiding aan wordt gegeven. De leerstoelgroepvoorzitters en de hoofden van de ondersteu-

PThU Jaarverslag 2023

21 // 100

nende afdelingen zijn verantwoording verschuldigd

heden door het College van Bestuur en staat dit

aan het College van Bestuur.

college met raad terzijde. De Raad van Toezicht heeft

Voor de organisatie en coördinatie van het onderwijs

in opdracht van de generale synode tot taak de

zijn opleidingsmanagers aangewezen voor respectie-

belangen te verzorgen van de opleiding en vorming

velijk de bacheloropleiding en de masteropleidingen.

van predikanten, voor zover dit niet aan anderen is

Deze managers zijn werkzaam onder aansturing van

opgedragen.

het College van Bestuur.

Het College van Bestuur is verantwoording schuldig aan de Raad van Toezicht, die zelf verantwoording verschuldigd is aan de generale synode van de PKN. De Raad van Toezicht ziet toe op de uitvoering van de werkzaamheden en de uitoefening van bevoegd-

3.3

Kerncijfers 2023

Studenten Studenten

Totaal

Bachelor

36

Master Gemeentepredikant

105

Master Predikantschap

21

Master Theology

18

Totaal aantal masterstudenten

144

Totaal aantal studenten

180

In deze tabel zijn de aantallen vermeld van degenen die op grond van een inschrijving voor een opleiding als student staan geregistreerd. Daarnaast is er een groep van premaster-studenten die onderwijs volgen van het premasterprogramma op grond waarvan zij zich voorbereiden op de instroom in een van de masteropleidingen.

Personeel Medewerkers Bestuur (fte)

2,00

Wetenschappelijk personeel (fte)

57,30

Ondersteunend personeel (fte)

25,50

Totaal aantal medewerkers (fte)

84,80

Tot de categorie van wetenschappelijk personeel behoren zowel de wetenschappelijke staf die het onderwijs van de opleidingen verzorgt als de postdoctorale onderzoekers en promovendi die aan de PTHU verbonden zijn op grond van een arbeidsovereenkomst.

Verandering in beweging

22 // 100

Financiën

Financiën

Kengetallen en ratio's

(bedragen in euro's x 1.000) 31-12-2023

31-12-2022

Exploitatie Rijksbijdrage Bijdragen derden Subsidiabel resultaat Niet subsidiabel resultaat

11.510,4 1.329,5 1.091,7919,4

10.694,2 908,0 113,4550,9

Vermogen Eigen vermogen Totaal vermogen Solvabiliteitsratio Rentabiliteit Totale Vermogen

8.935,6 17.201,1 0,52 -1,0%

9.545,6 11.358,1 0,84 3,9%

Liquiditeit Liquide middelen Liquiditeitsratio Netto werkkapitaal Current ratio Totaal baten incl.fin.baten

3.770,5 0,22 693,3 1,18 14.041,0

7.058,6 0,62 6.504,2 5,06 12.809,4

14

PThU Jaarverslag 2023

4. Onderwijs

Verandering in beweging

24 // 100

In dit hoofdstuk komt het onderwijs dat wij ver-

beëindiging van de opleiding wierp zijn schaduw in

zorgen aan de orde, zowel de bachelorprogram-

zoverre vooruit dat potentiële nieuwe studenten

ma’s als de masteropleidingen. Onze universiteit

aangeraden werd te kiezen voor de bachelor van de

neemt geen deel aan het experiment flexibel

VU dan wel die van de RUG. Dit leidde ertoe dat het

hoger onderwijs. Hetzelfde geldt voor het experi-

nieuwe cohort uiteindelijk uit slechts één student

ment promotieonderwijs.

bestond. Bij enkele cursussen kreeg deze student gezelschap van ouderejaars die de betreffende

4.1

cursus over moesten doen of nog in moesten halen.

Bachelorprogramma’s

Het onderwijs werd in goed overleg tussen studenten en docenten aangepast aan deze situatie, waarbij

Samen met de Vrije Universiteit (VU) hebben we

vaker gebruik gemaakt werd van online communica-

besloten dat de gezamenlijke bacheloropleiding

tie en tutorials. Gezien de positieve evaluaties heeft

Theologie joint degree vanwege onze verhuizing

dat niet geleid tot kwaliteitsverlies. Ook de cursussen

naar Utrecht beëindigd dient te worden. Dit besluit

in het tweede en derde jaar zijn over het algemeen

is begin 2023 meegedeeld aan de Dienst Uitvoering

naar tevredenheid van studenten en docenten ver-

Onderwijs. Vanwege de daarvoor geldende termij-

lopen. Hiervoor kunnen we ons helaas niet baseren

nen betekent dit dat de opleiding per 1 september

op de uitkomsten van de reguliere evaluaties, omdat

2028 definitief wordt beëindigd. In goed overleg

het door de VU gebruikte onlinesysteem nog steeds

tussen de beide opleidingsdirecteuren is een door de

niet goed werkt, mede door gebrek aan motivatie

beide besturen goedgekeurde afbouwregeling opge-

van studenten om de vragenlijsten in te vullen. Voe-

steld. Deze gaat in op 1 september 2025 en voorziet

ling met de studenten wordt nu vooral bereikt via de

in een aanbod van onderwijs tot aan 1 september

studentvertegenwoordiging in de Opleidingscom-

2030, waardoor ook het laatste cohort van deeltijd-

missie en de bijeenkomst met alle studenten aan het

studenten alle wettelijk voorgeschreven mogelijkhe-

eind van het studiejaar.

den krijgt om af te studeren. Voor voltijdstudenten loopt deze periode tot 1 september 2027. Hoewel

Instroom, doorstroom en uitstroom

nieuwe studenten zich formeel nog kunnen inschrij-

Instroom in 2023: één student (peildatum 31 decem-

ven tot 1 september 2025 wordt hen afgeraden zich

ber 2023). De opleiding staat helemaal in het teken

in te schrijven bij deze bachelor en wordt hen aange-

van de ontvlechting en de instroom wordt per

raden te kiezen voor de bachelor van de VU of van de

2025 beëindigd. Daarop vooruitlopend wordt aan

Rijksuniversiteit Groningen (met PThU track).

nieuwe belangstellenden aangeraden om de VU-bachelor Theology, Religion and Society of de minor

Bacheloropleiding Theologie (joint degree)

in Groningen te volgen of zich elders in te schrijven.

In het academisch jaar 2022-23 hebben we de

Studenten die reeds staan ingeschreven voor de

doorontwikkelde bacheloropleiding Theologie joint

opleiding kunnen gebruik maken van een afbouw-

degree in alle jaren kunnen aanbieden en konden

regeling die het voor hen mogelijk maakt om de

we genieten van het feit dat we hierbij niet meer

opleiding op een gedegen manier af te ronden met

gehinderd werden door de coronacrisis. De komende

een diploma.

Het rendement ten opzichte van voorgaande jaren ziet er als volgt uit:

Instroom Herinschrijving na 1 jaar Afgegeven diploma’s in studiejaar

PThU Jaarverslag 2023

20232024

20222023

20212022

20202021

20192020

20182019

20172018

1

14

18

25

44

32

34

11 (79%)

14 (78%)

16 (64%)

18 (42%)

27 (79%)

29 (79%)

16

12

7

22

13

26

25 // 100

Track bacheloropleiding Theologie RUG

tot het vaststellen van een verbetertraject. Daarbij

De bachelor Theologie van de RUG, waarin wij

werd onderscheid gemaakt tussen verbeteringen

een substantieel deel van het onderwijs (45 ECTS)

die op korte termijn vormgegeven konden worden,

aanbieden, kreeg in de Keuzegids Hoger Onderwijs

zoals een herwaardering van het hoorcollege en

opnieuw het kwaliteitszegel ‘topopleiding’. De kwali-

meer aandacht voor theologische klassiekers in de

teitsmeting van de gids is grotendeels gebaseerd op

literatuurkeuze, en lange termijn-verbeteringen,

de studentenoordelen, afkomstig uit de Nationale

waaronder een gedeeltelijke aanpassing van het cur-

Studenten Enquête (NSE) 2023. In 2022-2023 hebben

riculum. De korte termijnverbeteringen zijn meteen

in totaal zeven studenten deelgenomen aan de

in september 2023 ingevoerd. Inmiddels weten

vakken van ons traject binnen deze bachelor.

we door de evaluaties dat deze door de studenten

De beëindiging van de bachelor joint degree in

positief zijn gewaardeerd. De verbeteringen op

Amsterdam heeft geen consequenties voor deze

langere termijn, die met name de verbetering van de

track. De samenwerking met de RUG wordt voor

onderwijscultuur en die van het curriculum betref-

onbepaalde tijd voortgezet.

fen, zijn in een aantal bijeenkomsten met docenten en studenten besproken en hebben inmiddels

4.2

Premaster

geleid tot concrete voorstellen voor aanpassing.

Deze route naar een verbeterd programma loopt vanaf september 2023 en zal in het academisch jaar

Op 1 oktober 2023 stonden er 49 studenten inge-

2024-2025 worden afgerond. Het verbeterde pro-

schreven voor de premaster. Hiervan waren 27 stu-

gramma kan dan in september 2025 van start gaan.

denten met ingang van 1 september 2023 gestart met de premaster.

4.3.1

Onderwijsbeleid en uitvoering

De uitgebreide interactie met studenten en de

4.3

Masteropleidingen

medezeggenschap over de klachten van de studenten hebben geleid tot aanscherping van het beleid, bijvoorbeeld met betrekking tot de selectie van

Voor de (eenjarige) Master of Theology, die in het

literatuur, maar ook over hoorcolleges en de bege-

voorjaar van 2023 slechts uit een zeer kleine groep

leiding van eerstejaarsstudenten. De bijeenkomsten

bestond, begon het najaar van 2023 weer bijna als

met docenten en studenten over het onderwijs

vanouds met een stabiele groep van twaalf studen-

hebben bovendien geleid tot uitgebreide afstem-

ten met diverse culturele achtergronden en natio-

ming over wat we zien als de kern van het onderwijs

naliteiten. We voerden het programma met de vier

in de masterprogramma’s. De verbetervoorstellen

profielen voor de laatste keer uit in Groningen. In de

voor het onderwijs zijn dan ook gebaseerd op een

driejarige masteropleidingen Theologie (Predikant-

vernieuwd en verhelderd engagement.

schap) en Theologie (Gemeentepredikant) kwam in het voorjaar van 2023 behoorlijk veel kritiek op

De uitvoering van het huidige onderwijs van beide

het nieuwe onderwijsprogramma, dat in september

masterprogramma’s plukt de vruchten van deze

2021 van start was gegaan. Door middel van eva-

bezinning. De studenten hebben positief gereageerd

luaties (waaronder de NSE) maar vooral ook in de

op de veranderingen.

medezeggenschapsorganen, in gesprekken met de rector en de manager en uiteindelijk door middel

4.3.2

van een brief aan het College van Bestuur, maakten

De expertise onder docenten in ontwerp en ontwik-

studenten hun onvrede met de opzet, de inhoud en

keling van onderwijs krijgt een extra stimulans door

de uitvoering van het onderwijsprogramma duide-

beginnende docenten in de gelegenheid te stellen

lijk. Op grond van hiervan heeft het management

een BKO-kwalificatie te behalen.

Kwaliteit docentencorps

een analyse van de klachten gemaakt, waaruit bleek dat er op de terreinen van onderwijscultuur, van

4.3.3

communicatie en van programmering verbeteringen

In 2023 heeft de Examencommissie masteroplei-

nodig waren. Deze klachtenanalyse vormde de basis

dingen onder meer aandacht besteed aan de snelle

Toetsing

Verandering in beweging

26 // 100

opkomst van ChatGPT en vergelijkbare AI-tools, en

van de VU. De voltallige commissie functioneert ook

de consequenties daarvan voor de betrouwbaarheid

als BSA-commissie.

van de toetsing. De commissie heeft na een eerste analyse van de problematiek aanvullende richtlijnen

Tijdens de zesjaarscyclus van onderwijskwaliteits-

uitgevaardigd voor de inrichting van de toetsing.

zorg vindt na drie jaar een midterm-evaluatie plaats.

Daarnaast heeft de commissie een integrale analyse

De uitkomsten van de tussentijdse evaluatie vormen

gemaakt van de portfoliotoetsing die recentelijk in de

de basis voor verbetermaatregelen die we in de

driejarige masters is ingevoerd. Mede aan de hand

resterende drie jaren van de accreditatietermijn

van zelfevaluaties door de docenten heeft de com-

doorvoeren en monitoren. In het zesde jaar van de

missie de toetsdossiers van alle zes de themavelden

accreditatietermijn volgt een externe beoordeling

doorgelicht. Een verslag met bevindingen (zowel lof

van de opleidingen, op basis van het door de Neder-

als handreikingen ter verbetering) is voorgelegd aan

lands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO) daar-

management en bestuur. Daarnaast heeft de com-

toe gehanteerde beoordelingskader met het oog op

missie reguliere taken uitgevoerd, zoals het beoor-

her-accreditatie.

delen van studentverzoeken. Het aantal verzoeken, en de complexiteit ervan, blijft vooralsnog onvermin-

Tussentijds en gedurende het opleidingsprogramma

derd hoog.

wordt het onderwijs per cursus geëvalueerd door de deelnemende studenten en de coördinerend docent.

4.3.4

Kwaliteitszorg

Ten behoeve van het monitoren van de kwaliteit

4.3.5

van het onderwijs en de toetsing hebben we een

Van het cohort 2020-2021 van alle driejarige mas-

onderwijskwaliteitsbeleid en een toetsbeleid vast-

teropleidingen in Amsterdam en Groningen geza-

gesteld. Ons College van Bestuur neemt kennis van

menlijk, hebben negen voltijdstudenten in studiejaar

de uitkomsten van de evaluaties en besluit indien

2022-2023 hun diploma behaald. Het voltijdcohort

nodig – en het advies van de Opleidingscommissie

2020-2021 bestond uit 29 studenten. Het aantal

daarbij betrekkend – tot het treffen van verbe-

voltijdstudenten dat binnen de nominale duur van

termaatregelen, die het opleidingsmanagement

hun opleiding (drie jaar) het diploma behaalde

vervolgens in overleg met de onderwijsgevenden

bedroeg 31% van het totaalcohort voltijdstudenten

doorvoert. Ten behoeve van de borging van het

2020-2021.

Resultaten masteropleidingen

voor de opleidingen vastgestelde toetsbeleid is voor zowel de bachelor- als de masteropleidingen een

Van het cohort 2019-2020 van alle driejarige master-

examencommissie ingesteld. De commissie voor de

opleidingen van Amsterdam en Groningen geza-

bacheloropleiding is benoemd in gezamenlijkheid

menlijk, hebben tien voltijdstudenten in studiejaar

met het bestuur van de Faculteit Religie en Theologie

2022-2023, vier jaar na te zijn ingestroomd, hun

20232024

20222023

20212022

20202021

20192020

20182019

20172018

Instroom masteropleidingen Theologie (Amsterdam en Groningen)

29

30

26

40

31

28

45

Instroom masteropleiding Theology (Groningen)

6

4

18

13

17

11

11

Opleidingsrendement (excl. master Theology) na drie jaar van inschrijving

9 (31% voltijd)

8 (26 % voltijd)

7 (28% (voltijd)

10 (33% voltijd)

9 (27%)

10 (43% voltijd)

Opleidingsrendement (excl. master Theology) na vier jaar van inschrijving

10 (34% voltijd)

4 (16% voltijd)

5 (17 % voltijd)

7 (44 % voltijd)

3 (8%)

5 (15%)

Afgegeven diploma’s in studiejaar

38

47

29

48

45

35

PThU Jaarverslag 2023

27 // 100

diploma behaald. Dit is 34% van het voltijdcohort

sectorakkoord. We hebben ervoor gekozen in te

2019-2020.

zetten op de volgende thema’s: meer en betere begeleiding van studenten; vergroten van de onder-

4.4

Medezeggenschap: opleidingscommissies

De Opleidingscommissie vormt het medezeggen-

wijsdifferentiatie; investeren in passende en goede onderwijsfaciliteiten; en extra professionalisering van docenten. De thema’s ‘intensiever en kleinschalig onderwijs’ en ‘studiesucces’ zijn buiten beschouwing gelaten. We lichten de overige thema’s hieronder toe.

schapsorgaan voor het bevorderen en waarborgen van de kwaliteit van de opleidingen. De commissie

Meer en betere begeleiding van studenten

bestaat uit acht leden, van wie de helft uit en door

Ter verdere verbetering van de bestaande bege-

het personeel is gekozen en de andere helft uit en

leiding van studenten hebben we afgesproken te

door de studenten. Taken en bevoegdheden van

investeren in invoering en aanbod van een ontwik-

de commissie zijn geregeld in een Reglement voor

kel-assessment voor studenten. Het assessment zou

de Opleidingscommissie. Aan onze universiteit zijn

plaats moeten vinden vóór aanvang van de drieja-

twee van deze commissies verbonden: één voor de

rige masteropleiding.

bacheloropleiding Theologie joint degree, die we samen met de VU aanbieden en waarvoor wij de

Doel van dit assessment is het zelfinzicht van de stu-

helft van het aantal leden hebben aangewezen; en

dent te vergroten. Het assessment helpt de student

één voor onze masteropleidingen. De Opleidings-

om na te denken over zijn of haar persoonlijk profiel

commissie voert ten minste tweemaal per jaar over-

als theoloog en predikant. Het geeft ons inzicht in de

leg met het College van Bestuur.

kennisbasis van de student met het oog op het specifieke karakter van de opleiding. Dit draagt bij aan het

De opleidingscommissie voor de masteropleiding

voeren van regie op de aansluiting van de student

bestaat uit acht leden, namelijk vier studenten en

op de opleiding en van de opleiding op het beroe-

vier docenten, gelijkelijk verdeeld over onze beide

penveld. Daarnaast kan het ontwikkelassessment de

locaties (Groningen en Amsterdam). Eén van de stu-

student helpen bij het maken van passende keuzes

dentleden vertegenwoordigt de deeltijdstudenten.

door de opleiding heen.

Tijdens de vergaderingen overlegt de commissie met

Vergroten van de onderwijsdifferentiatie

de opleidingsmanager van de masteropleidingen en

Het tonen van geestelijk leiderschap in een plura-

minimaal drie keer per jaar met de portefeuillehou-

listische samenleving is een essentiële competentie

der onderwijs van het College van Bestuur. In het

binnen ons onderwijs. Ook naast en boven op het

vergaderjaar 2023-2024 vergaderde de commissie

bestaande onderwijsaanbod willen we studenten de

viermaal. Gedurende het verslagjaar heeft de com-

gelegenheid bieden deze competentie verder te ont-

missie specifiek aandacht gegeven aan de onderwijs-

wikkelen. We bieden daarom trainingen aan waarbij

kwaliteit van de herziene driejarige masteropleiding.

de integratie van kennis en spiritualiteit in interactie tussen studenten en docenten gestalte kan krijgen.

4.5

Kwaliteitsafspraak en studievoorschotmiddelen

Binnen deze interactie kunnen studenten hun onderlinge verschillen thematiseren, en oefenen in het aanbrengen van verbanden tussen de academische theologie, de eigen spiritualiteit en geloofsbeleving

In het kader van toekenning van studievoorschot-

en die van anderen.

middelen ten behoeve van de investering in de kwaliteit van het onderwijs, hebben we een kwali-

Investeren in passende en goede

teitsafspraak gemaakt die past bij de onderwijsvisie

onderwijsfaciliteiten

en daarmee het eigen karakter van onze universiteit.

Kwalitatief goed onderwijs vergt goede IT-voorzie-

De onderdelen van deze kwaliteitsafspraak sluiten

ningen. We hebben besloten te investeren in IT-faci-

aan op thema’s die onderdeel uitmaken van het

liteiten die de mogelijkheden vergroten om blended

Verandering in beweging

28 // 100

learning in te zetten in het onderwijs. Blended learn-

van ons onderwijs. De projectgroep kreeg daarbij de

ing heeft tot doel de leeractiviteiten van studenten te

beleidsthema’s en de criteria voor beoordeling van

intensiveren, het leerproces beter te stroomlijnen en

de voorstellen als kader mee.

het leerrendement te vergroten. Investeren in IT-faciliteiten komt binnen de totale studentenpopulatie in

Een eerste bijeenkomst met onze studenten vond in

het bijzonder de deeltijdstudenten en premasterstu-

september 2018 plaats. Daarbij gaf het College van

denten ten goede. Met behulp van blended learn-

Bestuur uitleg over de aanleiding en achtergronden

ing kunnen we de opleiding voor deze categorieën

van het ingezette traject, dat zou moeten uitlopen

studenten beter flexibiliseren en afstemmen op hun

op een plan voor inzet van studievoorschotmiddelen

situatie, die bestaat uit het combineren van studie,

door onze universiteit. Tijdens deze bijeenkomst is

werk en privé. Dit verhoogt hun leerrendement.

een eerste inventarisatie van voorstellen gehouden.

Wij hebben relatief veel zij-instromende studenten,

In december 2018 heeft de projectgroep een aantal

zodat het benutten van IT-faciliteiten voor deze groep

van deze voorstellen voor kwaliteitsinvestering

van groot belang is.

uitgewerkt. In eerste instantie hebben de studenten van de projectgroep zonder betrokkenheid van de

Investeren in extra professionalisering van

directeur onderwijs een brainstormsessie gehouden.

docenten

In tweede instantie zijn de uitkomsten daarvan met

De kwaliteit van onze docenten is in de basis op orde.

de directeur onderwijs overlegd. Dit overleg leidde

Ze dienen hun basiskwalificatie onderwijs (BKO)

tot voorstellen die in een tweetal bijeenkomsten aan

te hebben behaald voordat zij onderwijs geven.

studenten van de vestiging Groningen en de vesti-

Een aantal van de docenten beschikt over een senior-

ging Amsterdam zijn voorgelegd en toegelicht met

kwalificatie (SKO). In nauw verband met de beoogde

het oog op het peilen van draagvlak. Op basis van

investering in onderwijsfaciliteiten hebben we het

deze twee bijeenkomsten zijn de voorstellen aan-

voornemen te investeren in extra professionalisering

gescherpt en in januari 2019 ter eerste bespreking

van docenten door hen te trainen in eigentijds en

voorgelegd aan het College van Bestuur. Het college

didactisch verantwoord gebruik van IT-mogelijkheden

heeft getoetst of de voorstellen pasten binnen het

voor het aanbieden van hun onderwijs.

instellingsbeleid, de onderwijsvisie en de begroting.

4.5.1

De uitkomst van de bespreking door het College van

Beschikbaar budget

Het door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en

Bestuur leidde tot een uitbreiding van de voorstellen

Wetenschap (OCW) per jaar toegekende budget

met een voorstel namens het bestuur. Deze betrof

vanuit de studievoorschotmiddelen voor de duur van

de inzet van blended learning. Het aangevulde

de kwaliteitsafspraak van 2019 tot en met 2024 is: zie

voorstel is voorgelegd aan de studentengeledingen

tabel onderaan deze pagina.

van de Universiteitsraad en de Opleidingscommissie. Na bespreking daarvan en het bereiken van

4.5.2

Interne betrokkenheid totstandkoming plan

overeenstemming over de voorstellen is op basis

In 2019 stelde het College van Bestuur een project-

van het totale pakket aan voorstellen in januari en

groep in, bestaande uit vertegenwoordigers van de

februari 2019 een aantal bijeenkomsten belegd voor

studenten van de studentengeledingen van de Uni-

studenten van de beide vestigingen. Tijdens deze

versiteitsraad en van de Opleidingscommissie, en de

bijeenkomsten is de keuze voor de gepresenteerde

directeur onderwijs. Aan deze groep werd gevraagd

voorstellen toegelicht. Vervolgens is in samenspraak

voorstellen te doen voor investeringen in de kwaliteit

met de studenten een prioritering aangebracht.

Budget studievoorschotmiddelen 2019-2024 2019

2020

2021

2022

2023

2024

Totaal

€ 23.024

€ 27.317

€ 46.386

€ 57.898

€ 61.132

€ 69.000

€ 284.757

PThU Jaarverslag 2023

29 // 100

Het College van Bestuur heeft deze geprioriteerde

de opzet en uitvoering van een ontwikkelassessment

voorstellen in februari ter eerste kennisname

voor studenten bij aanvang van de opleiding, de lei-

voorgelegd aan de Raad van Toezicht, die deze met

derschapstraining, de ontwikkeling van cursussen op

instemming begroette. Na deze consultatie zijn de

basis van blendend learning en de daarmee verband

voorstellen voorgelegd aan de Universiteitsraad, die

houdende docentprofessionalisering. Vanaf septem-

er op 12 februari mee instemde.

ber 2021 konden voor de eerste maal ontwikkelassessments worden afgenomen.

Op 7 maart 2019 stelde het College van Bestuur het rapport Kwaliteitsafspraak 2019-2024 vast.

De beperkende maatregelen in verband met corona

Op 28 maart stemde de Universiteitsraad in met

waarmee we in de loop van 2020 werden geconfron-

het rapport. De Raad van Toezicht gaf op 3 april

teerd en die doorwerkten tot en met het voorjaar

zijn goedkeuring.

van 2022, vormden een tweede omstandigheid die de mogelijkheid beperkte tot het doen van investe-

Op 21 maart 2019 stelde het College van Bestuur –

ringen volgens het bij de kwaliteitsafspraak opge-

kennisnemend van het instemmingsbesluit van de

stelde bestedingsplan. Het houden van meerdaagse

Universiteitsraad en van het goedkeuringsbesluit van

trainingen op externe locaties bleek zolang de

de Raad van Toezicht – het rapport Kwaliteitsafspraak

beperkende maatregelen van kracht waren onmoge-

2019-2024 definitief vast. Daarna stuurde het college

lijk. Eerst in het voorjaar van 2022 konden dergelijke

dit rapport ter beoordeling toe aan de door de NVAO

trainingen gehouden worden.

geïnstalleerde commissie ter beoordeling van het plan voor de inzet van studievoorschotmiddelen.

Als gevolg van de coronamaatregelen moest onze organisatie in 2020 een razendsnelle omslag maken

Op 28 mei 2019 bezocht de NVAO-commissie onze

naar volledig online aangeboden onderwijs. Deze

universiteit. Tijdens dit bezoek sprak de commis-

omslag kwam in de plaats van de voorgenomen

sie met vertegenwoordigers van het College van

geleidelijke ontwikkeling van blended learning. Onze

Bestuur, studenten en de Raad van Toezicht. Uit het

universiteit investeerde in IT-faciliteiten om al het

rapport van de commissie blijkt dat de commissie

onderwijs online te kunnen geven. Het toegekende

van oordeel is dat het plan van onze universiteit voor

budget vanuit de studievoorschotmiddelen werd

de inzet van de studievoorschotmiddelen voldoet

daartoe aangewend. De besluiten naar aanleiding

aan de criteria uit het Protocol voor de beoordeling van

van de coronamaatregelen, werden steeds, nadat

de Kwaliteitsafspraken Hoger Onderwijs 2019-2024.

ze waren genomen, met de medezeggenschap afgestemd.

4.5.3

Voortgang plan van aanpak

Zoals door het bestuur tijdens het gesprek met de

4.5.4

NVAO-commissie werd toegelicht, was de uitwerking

Ook in 2023 zijn weer ontwikkelassessments afge-

van het investeringsplan geïntegreerd in het per sep-

nomen. Het assessment geeft de student inzicht in

tember 2019 op gang gebrachte project voor herzie-

het eigen leerproces, zodat deze met behulp van

ning van de driejarige masteropleidingen. Dit project

het verworven inzicht persoonlijke leervragen kan

liep evenwel grote vertraging op, als gevolg waarvan

formuleren. Deze persoonlijke leervragen vormen

de start van de herziene masteropleidingen eerst

een belangrijk onderdeel van de leercyclus en zijn

per september 2021 kon plaatsvinden. Bij het proces

behulpzaam voor het ontwikkelen van een persoon-

van herziening van de masteropleidingen was de

lijk profiel als theoloog en predikant, waardoor de

medezeggenschap, via zowel de Universiteitsraad als

student zich beter kan voorbereiden op het beroe-

de Opleidingscommissie, nauw betrokken. Dit leidde

penveld. Tevens kan het ontwikkelassessment de

ertoe dat de aan de herziening van de masterop-

student helpen bij het maken van passende keuzes

leiding gekoppelde voorgenomen investeringen,

door de opleiding heen.

Stand van zaken in het verslagjaar

ten laste van het uit de studievoorschotmiddelen beschikbaar gestelde budget in de jaren 2019 en

De meerdaagse training van het themaveld leiding-

2020, niet kon plaatsvinden. Deze herziening betrof

geven, waarmee wordt geïnvesteerd in de ontwikke-

Verandering in beweging

30 // 100

ling van geestelijk leiderschap, dient een versterkte

de invulling van de meerdaagse training geestelijk

integratie in het gehele opleidingsprogramma.

leiderschap bij.

Met deze training wil onze universiteit studenten in staat stellen te bepalen wat voor de uitoefening

De investering in het benutten van IT-toepassin-

van geestelijk leiderschap gevraagd wordt in de

gen voor het onderwijs beperkt zich tot het in

complexe samenhang tussen enerzijds hun persoon-

stand houden van de ten tijde van de coronacrisis

lijke spirituele en morele identiteit en anderzijds de

gepleegde investeringen in het faciliteren van online

sterke diversiteit aan spirituele en morele identitei-

onderwijs. Bij het ontwerp van een nieuw te ontwik-

ten in maatschappelijke en kerkelijke gemeenschap-

kelen IT-landschap, dat als gevolg van het besluit om

pen waartoe zij zich moeten verhouden; en dit alles

onze universiteit te verhuizen naar Utrecht noodza-

binnen een steeds verder seculariserende context.

kelijk wordt, is rekening gehouden met het creëren

In het bijzonder beogen wij als universiteit bij te

van faciliteiten voor verbeterde en gemoderniseerde

dragen aan het ontwikkelen van geestelijk leider-

online toepassingen voor het onderwijs. Deze zullen

schap, vanuit de noodzaak als theoloog construc-

vanaf 2024 beschikbaar komen.

tief en verstaanbaar te kunnen spreken binnen de publieke ruimte. En tenslotte streven wij ernaar een

De gepleegde investering in docentprofessionaliteit

zodanig geestelijk leiderschap bij toekomstige theo-

in 2023 heeft betrekking op het behalen van de BKO

logen te helpen ontwikkelen dat deze verantwoord

en de SKO. Een professionalisering die is gekoppeld

een eigen inbreng kunnen hebben op plekken in het

aan de inzet van moderne IT-faciliteiten houdt gelijke

publieke domein waar verscheidenheid de boven-

tred met de investering in gemoderniseerde online

toon voert en waar zij hun geestelijk leiderschap

toepassingen in het onderwijs.

inzetten als een vorm van ‘academic service’.

4.5.5 Op grond van de evaluatie met de studenten vanuit

Reflectie medezeggenschap

De Universiteitsraad is gedurende de vaststelling van

de medezeggenschap, en met behulp van studen-

de begroting en de implementatie van de kwaliteits-

tenevaluaties op basis van de reguliere interne

afspraken door het bestuur geconsulteerd en heeft

kwaliteitszorg, stuurt het opleidingsmanagement

in dit proces voldoende medezeggenschap kunnen uitoefenen. Ook in de uitvoering van de kwaliteit-

BEGROTING

Thema 2 Meer en betere begeleiding Thema 4 Onderwijsdifferentiatie Thema 5 Onderwijsfaciliteiten Thema 6 Professionaliseren TOTAAL REALISATIE

Thema 2 Meer en betere begeleiding Thema 4 Onderwijsdifferentiatie Thema 5 Onderwijsfaciliteiten Thema 6 Professionaliseren TOTAAL Toekenning via Rijksmiddelen Rijksmiddelen einde jaar

toekenning

PThU Jaarverslag 2023

overschot

2019

2020

2021

2022

2023

2024

TOTAAL

10.000 7.480 0 0 17.480

50.000 7.480 25.346 10.000 92.826

30.000 7.480 25.346 10.000 72.826

20.000 7.480 16.685 5.000 49.165

10.000 7.480 12.500 5.000 34.980

10.000 7.480 0 0 17.480

130.000 44.880 79.877 30.000 284.757

2019

2020

2021

2022

2023

TOTAAL

0 0 0 0 0

0 0 0 0 0

18.719 22.975 4.066 10.304 56.064

16.719 12.605 9.672 10.300 49.296

13.579 29.883 29.349 17.746 90.556

prognose 2024

15.000 30.000 20.000 15.000 80.000

64.017 95.463 63.087 53.350 275.917

23.024

27.317

46.386

60.446

50.416

69.000

276.589

23.024

50.341

40.663

51.813

11.672

672

672

31 // 100

safspraken en besteding van de studievoorschot-

zieningen die zowel studenten als docenten in staat

middelen is de UR voldoende toegelicht door het

stellen onderwijs te optimaliseren. Tot slot hecht de

College van Bestuur. De Universiteitsraad erkent de

Raad van Toezicht eraan dat de studentenevaluaties

bijzondere omstandigheden waardoor de uitvoering

periodiek worden afgenomen en terugkoppeling

in 2019 en 2020 afweek van hetgeen eerder was

plaatsvindt via de kwaliteitscommissie. Het is goed te

gepland en begroot. In de evaluatiegesprekken heeft

zien dat de evaluatiesystematiek zich aanpast aan de

de doelmatigheid van deze uitgaven een centrale rol

wensen van studenten en docenten waardoor meer

plek ingenomen. De functie van het ontwikkelassess-

en kwalitatief betere informatie beschikbaar komt

ment was niet geheel duidelijk binnen het huidige

voor de kwaliteitszorg. Het komend jaar zal de kwa-

onderwijsprogramma en werd aanvankelijk niet

liteitscommissie via de interne kwaliteitszorg verder

positief ontvangen door de studenten. De studen-

bezien hoe de afronding van de studievoorschotmid-

tengeleding is tevreden met de verwerking van deze

delen haar beloop krijgt.

feedback, aangezien de Universiteitsraad van de studenten sinds het academiejaar 2022-2023 hierover positieve signalen ontvangt. Deze assessments worden steeds beter geïntegreerd inde huidige onderwijsopzet. De inzet op onderwijsdifferentiatie door middel van off-site trainingen, investering in de docentprofessionaliteit, en de implementatie van IT-toepassingen door middel van blended learning, ten opzichte van vorige academiejaar, gaat langzaam voort. De studentengeleding onderstreept graag het belang van algemene onderwijsverbetering, maar is tevreden over zowel de wijze waarop de middelen besteed worden ten behoeve van de onderwijskwaliteit als over de kritische interactie tussen medezeggenschap en College van Bestuur.

4.5.6

Toezicht op de besteding van de studievoorschotmiddelen raad van toezicht

De kwaliteitscommissie bespreekt de voortgang en uitputting van de studievoorschotmiddelen met het college van bestuur aan de hand van evaluaties van het bachelor- en masteronderwijs.De Raad van Toezicht is tevreden dat over de totale periode 2019-2024 de door het Ministerie van Onderwijs en Cultuur in het kader van de studievoorschotmiddelen toegekende middelen, nagenoeg zal worden uitgeput ten behoeve van de studenten. Dit ondanks een haperend begin, mede als gevolg van de coronacrisis. Het thema ontwikkel-assessment wordt inmiddels beter geëvalueerd door studenten, waarmee het meer toegevoegde waarde zal hebben voor student om verder inzicht te verwerven in hun persoonlijke keuzes in het mastertraject. Ook de ingezette IT-verbeteringen werven steeds meer vruchten af.

De raad ziet hier een speciaal aandachtspunt voor het College van Bestuur om ook in de nieuwe situatie in Utrecht zorg te blijven dragen voor goede IT-voor-

Verandering in beweging

PThU Jaarverslag 2023

5. Onderzoek

Verandering in beweging

34 // 100

5.1

Doelen op het gebied van onderzoek vanuit het Instellingsplan

5.2

Onderzoeksdoelen voor het jaar 2023

Nadat op het terrein van de onderzoeks- en organi-

In mei 2021 aanvaardde onze universiteit een

satiestructuur in 2022 grote stappen werden gezet,

aangescherpt instellingsplan onder de titel Theolo-

stond 2023 in het teken van het verder laten indalen

gisch kleur bekennen. Daarin werden aangescherpte

van de gemaakte keuzes. Bewust werden vanwege

doelen gesteld ten aanzien van ons onderzoek.

de komende transitie naar Utrecht bescheiden

Het overkoepelende doel is een nauwere samenhang

doelen gesteld, waarbij met name de nieuw opge-

binnen ons onderzoek te realiseren, scherper te

zette onderzoeksprojecten de gelegenheid kregen

sturen op de te behalen doelstellingen en beter in te

tot bloei te komen. Verschillende collega’s sloten zich

spelen op behoeften aan onderzoek zoals die leven

gedurende 2023 bij een bestaand of nieuw project

in kerk, academie en samenleving. Als onderdeel

aan, waardoor het draagvlak voor en het multi-

daarvan werden de programma’s ‘Mediating Good

disciplinaire karakter van de vier projecten verder

Life’ en ‘Moving Identities’ omgevormd tot investe-

toenam. De in het jaarplan voor 2023 gestelde

ringsfoci binnen het ene onderzoeksprogramma

doelen waren:

van de universiteit. In plaats van in overkoepelende programma’s zijn bredere onderzoeksinitiatieven

1.

Aanscherpen onderzoeksstrategie:

ondergebracht in projecten die naar hun aard een

a. inhoud van de foci;

dynamisch karakter hebben. Deze projecten worden

b. toewijzing onderzoeksgeld (onderzoeksstrategie);

in samenwerking met externe partners vormgege-

c. positie leerstoelgroepen in relatie tot project-

ven en sluiten nauw aan bij vragen uit kerk, acade-

gestuurd onderzoek;

mie en samenleving.

d. financiële sturing.

In2022 zijn de eerste stappen gezet in de richting

2.

van deze opzet. Per 1 januari 2022 zijn de onder-

a. bestuurlijke uitgangspunten definiëren (mede

zoeksprogramma’s als structuur binnen de uni-

op basis van doel 1);

versiteit buiten werking getreden. Tegelijkertijd

b. beleidsdocumenten uitwerken op rele-

zijn een aantal projectteams waarin onderzoekers vanuit verschillende leerstoelgroepen participeer-

Voorbereiden onderzoeksvisitatie 2024:

vante terreinen.

3.

Benoemen van enkele tijdelijke postdocs en

den, behouden gebleven en verder uitgebouwd tot

student-assistenten op basis van formatie-

multidisciplinaire projecten. Het eerste project dat

ruimte, in het kader van de onderzoeksfoci.

werd uitgewerkt en al in 2019 van start ging, was het Moral Compass Project. Het tweede project, dat met name in 2021 en 2022 is ontwikkeld, is het

5.3

Beleidsontwikkelingen in 2023

project ‘Church and Slavery in the Dutch Empire: History, Theology, and Heritage’. Het derde project

Nadat in 2022 de structuur van de leerstoelgroepen

dat gedurende 2022 tot ontwikkeling is gekomen,

was neergezet en met het inrichten van de projecten

is ‘Ground. Towards a responsible and embodied

was begonnen, was de doelstelling voor 2023 de

theological view on our relationship with the earth

ontwikkelde structuur verder te integreren in de

in the context of 21st-century climate and ecological

organisatie. Daarvoor was nodig dat het werken

problems’. Het vierde project dat in samenwerking

met de twee foci en vier projecten verder werd

met de Dienstenorganisatie van de Protestantse

uitgewerkt in verhouding tot de opnieuw ingedeelde

Kerk in 2023 verder werd ontwikkeld, kreeg de naam

leerstoelgroepen. Met name was een vraag vanuit de

‘Church Towards the Future’.

organisatie hoe om te gaan met nieuwe projectvoorstellen en talentbeleid.

Gedurende het jaar 2023 is daarvoor een kader en een procedure ontwikkeld. De procedure neemt haar

PThU Jaarverslag 2023

35 // 100

vertrekpunt bij de creativiteit van de leerstoelgroe-

meer kwalitatief goede output online wordt gele-

pen en brengt die creativiteit vervolgens in gesprek

verd, zoals in het veel geraadpleegde Bijbelblog op

met gestelde kaders, wensen van andere leerstoel-

onze website.

groepen en financiële mogelijkheden. Een belangrijk doel daarbij is steeds de inhoudelijke samenhang

5.4.1

van ons onderzoek vanuit onze missie verder te

In 2023 richtte het ‘Moral Compass Project’ zich

versterken en daarnaast voortdurend oog te hebben

vooral op het versterken van de samenhang tussen

voor mogelijkheden om met externe partners samen

de zes deelprojecten. Deze focus hangt samen met

te werken.

de tweede fase van het project waarin er vanaf

Moral Compass Project

2024 telkens een deelproject afloopt (dakpanconDoor het stapsgewijs terugbrengen van de vanzelf-

structie). Daardoor verschijnen er relatief veel

sprekendheid van de financiering uit eerste geld-

publicaties die ook goed moeten zijn verankerd in de

stroom voor de leerstoelgroepen, komt meer budget

overkoepelende vraagstelling en bijdragen aan de

beschikbaar voor door het College van Bestuur cen-

beantwoording daarvan.

traal gestimuleerd onderzoek dat aan de gestelde doelen uit het instellingsplan moet voldoen. Het ont-

De per 1 januari 2023 aangestelde projectmanager

wikkelde kader ten aanzien van de financiering van

Daniël Muller heeft als hoofdtaak het versterken van

nieuwe onderzoeksprojecten sluit daarop aan met

deze samenhang. De maandelijkse bijeenkomsten

als doel dat onderzoek flexibel blijft, creativiteit

van het onderzoeksteam zijn hoofdzakelijk hieraan

wordt beloond, samenwerking met partneruniversi-

gewijd. Ook het gastonderzoekerschap in maart

teiten verder wordt versterkt en bedreigde specialis-

en juni van prof. dr. Nicholas Adams (Birmingham

men worden beschermd.

University) droeg hieraan bij. Met hem is een themanummer geschreven dat voortbouwt op de keyno-

5.4

Onderzoeksresultaten over 2023

te-lezing die Adams gaf voor het projectcongres van 2022 (‘Should moral commitments be articulated?’, ed. by Ariën Voogt & Petruschka Schaafsma, International Journal of Philosophy and Theology, 84:5,

In 2023 hebben we wat betreft de vier genoemde

2023). Besloten werd met het hele team een brede

onderzoeksprojecten vooral de vruchten kunnen

publieksconferentie te organiseren (november 2024)

plukken van het inmiddels al vier jaar lopende ‘Moral

over het thema polarisatie. Hier worden belangrijke

Compass Project’. Ook het project ‘Church and Sla-

uitkomsten uit de deelprojecten zichtbaar gemaakt

very’ heeft al de nodige output opgeleverd, vooral op

als antwoorden op de overkoepelende vraagstelling

het gebied van de valorisatie. Bij alle projecten geldt

van het project.

dat in toenemende mate ook in de output teamwork wordt geleverd. Voor het onderzoek dat naast de

In 2023 is ook begonnen met het incorporeren van

vier projecten plaatsvindt, geldt dat de focus zoveel

andere disciplinaire benaderingen in het project,

mogelijk gericht blijft op de thema’s ‘mediating good

conform de beleidslijn van onze universiteit, die

life’ en ‘moving identities’. Het blijft een uitdaging

sterkere samenwerking beoogt van multidiscipli-

om bij de gewenste coherentie en samenhang van

naire aard in de vier icoonprojecten. Vanuit onze

het onderzoek ruimte te laten voor fundamen-

universiteit hebben judaïst en Bijbelwetenschapper

teel disciplinair onderzoek dat zich niet direct laat

dr. Bärry Hartog en prof. dr. Erik Olsman, medisch

verbinden met actuele vraagstukken in kerk en

ethicus en pastoraal theoloog, aansluiting gezocht

samenleving. Verder past het bij onze identiteit om

bij het project. Tabitha van Krimpen is aangesteld op

naast de publicaties in peer reviewed tijdschriften

een interdisciplinair promotieproject (bedrijfskunde

en series voldoende aandacht te blijven geven aan

VU, dr. Omar Solinger) en theologie (PThU, prof.

wetenschappelijk verantwoorde publicaties gericht

dr. Petruschka Schaafsma).

op een breder publiek. In dit kader is het goed om op te merken dat naast de toegenomen output van wetenschappelijk werk in open access er ook steeds

Verandering in beweging

36 // 100

Het valorisatieproject in de vorm van een inter-

Naast deze hoogtepunten verschenen er artikelen

actieve theatervoorstelling samen met Nachtzon

in verschillende academische (o.a. Handelingen, Kerk

media werd voortgezet en uitgebouwd.

& Theologie), vaktechnische en populariserende tijdschriften (o.a. SamenKerk, Woord & Dienst, Onderweg,

5.4.2

Project ‘Church and Slavery’

Transparant). Ook in de media waren we present:

Het in 2022 door NWO in de open competitieronde

promovenda Donate Philbert-Nieveld verscheen op

goedgekeurde project ‘Church and Slavery in the

de televisie in Firma Erfgoed Overzee (EO), Stoutjesdijk

Dutch Empire: History, Theology, and Heritage’ (een

bij NPO Radio1 en in verschillende podcasts, en in de

samenwerkingsverband met de VU, de University of

gedrukte pers verschenen stukken over ons project

Curaçao en NiNsee, met onze universiteit als pen-

en interviews met projectleden in onder meer De

voerder) begon formeel in januari 2023 (leiders prof.

Nieuwe Koers, Reformatorisch Dagblad, Nederlands

dr. Annette Merz, PThU, prof. dr. George Harinck,VU

Dagblad, Trouw en Volzin. (Keynote) Lectures werden

en prof. dr. Rose Mary Allen,UoC). Vanwege het spe-

er gegeven bij onder meer het Members Mission

ciale herdenkingsjaar dat op 1 juli 2023 startte (hon-

Forum Council of World Mission, bij Ex Oriente Lux,

derdvijftig jaar formele afschaffing van de slavernij),

bij International Justice Mission en bij allerlei kerken

werd er al in een vroeg stadium beroep gedaan

verspreid over Nederland (o.a. in Zeist, Haarlem,

op de onderzoeksgroep om te participeren in een

Leiden, Wageningen en Den Bosch).

veelheid aan publicaties en activiteiten. Een aantal hoogtepunten daarvan waren:

5.4.3

• De organisatie van het eerste internationale

In september 2023 is, na een periode van twee jaar

symposium over de rol van de kerken bij het

voorbereiding, een start gemaakt met het eerste

Nederlandse slavernijverleden (1 juni 2023,

deel van het interdisciplinaire project ‘Grond. Naar

Domkerk Utrecht). Dit symposium was een

een verantwoorde theologische visie op onze ver-

samenwerking van de Raad van Kerken Nederland,

houding tot de aarde in de context van 21ste-eeuwse

onze onderzoeksgroep, de Stichting Heilzame

klimaat- en ecologische problemen’. Dit project

Verwerking Slavernijverleden en het NiNsee, alsook

neemt – met ‘grond’ als lens – de urgentie van

verschillende Surinaamse en Caribische kerken en

klimaatveranderingen en ecologische problemen

organisaties. Ter voorbereiding op dit symposium

als uitgangspunt en stelt de vraag hoe christenen

redigeerden projectlid Martijn Stoutjesdijk en

zich op een theologisch verantwoorde wijze kunnen

Raad van Kerken-voorzitter Geert van Dartel een

verhouden tot de aarde.

themanummer van Oecumenische Bezinning, met

In het verslagjaar heeft het team gewerkt aan een

bijdragen van verschillende projectleden (mei 2023).

grootschalig kwantitatief onderzoek naar houding,

• Eveneens in juni werd de bundel Kerk, kolonialisme

Clusterproject ‘Grond’

gedrag en veranderbereidheid van religieuze en

en slavernij. Verhalen van een vervlochten geschiedenis

niet-religieuze Nederlanders in het licht van klimaat-

(Utrecht: Kok Boekencentrum) gepubliceerd,

verandering, dat onze universiteit in samenwerking

geredigeerd door Bente de Leede en projectlid dr.

met het Sociaal en Cultureel Planbureau verricht.

Martijn Stoutjesdijk met bijdragen van projectleden,

Dit onderzoek dient voor project ‘Grond’ te verhel-

zoals Allen.

deren wat voor onderzoekers het aangrijpingspunt

• Het in opdracht van de Tweede Kamer geschreven

moet zijn wanneer zij beginnen aan veldwerk onder

werk Staat & Slavernij, mede geredigeerd door

boeren, kerkrentmeesters en diakenen, predikan-

projectlid Allen, bevat een hoofdstuk over de kerk in

ten, gemeenteleden en lokale betrokkenen bij de

het Nederlandse slavernijverleden (Stoutjesdijk).

grond. Daarnaast zijn de deelprojecten 1 (‘christelijke

• Ook werden door Vincent Laarman, Niek Hemmen,

boeren’) en 2 (‘bruikbare gemeentetheologie ten

dr. Dienke Hondius en Stoutjesdijk bijdragen

aanzien van de omgang met grond’) gestart. Twee

geleverd aan een wetenschappelijke conferentie

promovendi zijn hiervoor aangetrokken. Voor deel-

in Suriname in juni (‘Global Conference on Slavery,

project 3 (‘kerkelijke en diaconale pachtpraktijken’)

Indentured Labour, Migration, and their Impact

is vooronderzoek verricht dat uitloopt op de formu-

on Present Societies’) en gingen Merz en dr. Erica

lering van een deelproject rond pacht. In 2023 heeft

Meijers op studiereis naar Suriname.

de projectmanager het valorisatieprogramma ‘De

PThU Jaarverslag 2023

37 // 100

boer op’ vormgegeven en een crowdfundingsactie op

vergelijking met 2022. De totale omvang van de seni-

touw gezet voor de financiering daarvan. Zo pioniert

orstaf is ten opzichte van het vorige verslagjaar fors

het project niet alleen op het gebied van onderzoek,

toegenomen.

maar ook in maatschappelijk en financieel opzicht.

De Maatschappij van Welstand is in 2023 als part-

Aantallen in fte

2023

2022

Senioronderzoekers (hoogleraar, UHD, UD)

13,36

11,12

muleerd, in samenspraak met (maatschappelijke en

Postdoctorale onderzoekers

3,86

3,19

kerkelijke) partners en zal de fondswerving worden

Totaal

17,22

14,31

ner en subsidiegever bij het project betrokken, daarnaast zijn nog diverse fondsen geworven.

In 2024 zullen meer deelprojecten worden gefor-

voortgezet.

5.4.4

Project Toekomstgericht kerk-zijn

Voor bijzondere leerstoelhouders en promovendi

Het onderzoekproject ‘Kerk 2040’ dat de PThU

met dienstverband (aio’s) ziet het overzicht er als

samen met de dienstenorganisatie van de PKN heeft

volgt uit.

ontwikkeld, is in de loop van 2023 omgedoopt tot ‘Toekomstgericht kerkzijn’. Dit weerspiegelt begrips-

Aantallen in fte

2023

2022

Bijzondere hoogleraren met dienstverband

0,60

0,60

Promovendi

8,89

8,55

vorming in de dienstenorganisatie en is een betere weergave van de eigen insteek van het project, dat theologisch wil doordenken wat het voor de toekomst van een krimpende kerk betekent dat zij naar Gods toekomst toeleeft. In 2022 was de beweging in de ontwikkeling van het project vooral van onderop:

Onderstaande tabel biedt een overzicht van onze

waar zagen medewerkers van de dienstenorganisa-

wetenschappelijke output per onderzoeksgroep en

tie en onze universiteit urgente onderzoekthema’s?

als geheel, gerealiseerd in het jaar 2023 in vergelij-

In 2023 is een stuurgroep samengesteld met zeven

king tot het jaar ervoor.

medewerkers van beide organisaties, die vandaaruit gewerkt heeft aan een gezamenlijke vraagstelling en

2023

2022

Artikelen in tijdschriften: refereed

43

58

Hoofdstukken in boeken / artikelen in bundels

53

43

één van de doelstellingen van dit onderzoek is om

Wetenschappelijke boeken

6

2

een goede structuur en cultuur te ontwikkelen voor

Boekredacties

8

5

Overige publicaties

36

33

Totaal

146

141

samenhang in het onderzoek. Het blijkt niet gemakkelijk om een onderzoekproject op te zetten in een samenwerking van verwante, maar tegelijkertijd ongelijksoortige organisaties. Dit heeft voor vertraging gezorgd, maar ook duidelijk gemaakt dat het

onderzoek met de belangrijkste maatschappelijke partner van onze universiteit. Het onderzoekcluster wordt geleid door dr. Marten van der Meulen vanuit de Dienstenorganisatie van de PKN en prof. dr. Benno van den Toren vanuit onze universiteit.

Het aantal wetenschappelijke artikelen in tijdschriften (refereed) is licht afgenomen, van 58 in 2022 naar

5.5

Onderzoeksresultaten

43 in 2023. Daarentegen is het aantal wetenschappelijke artikelen in bundels en boekhoofdstukken gestegen van 43 in 2022 naar 53 in 2023. Met zes

In deze paragraaf gaan we nader in op de onder-

gepubliceerde wetenschappelijke boeken was

zoeksresultaten van onze onderzoeksgroep, gerela-

2023 een recordjaar (tegenover twee in 2020,

teerd aan de omvang van de onderzoeksformatie.

2021 en 2022). Het merendeel van deze manuscrip-

Onderstaande tabel biedt een cijfermatig overzicht

ten werd in open access uitgegeven, door financie-

van de onderzoeksformatie voor het jaar 2023 in

ring vanuit de investeringsruimte van ons bestuur.

Verandering in beweging

38 // 100

Tot slot werden er in 2023 acht wetenschappelijke boeken geredigeerd door PThU-onderzoekers, drie

5.6

Financiering onderzoek

Onderstaande tabel biedt een overzicht van de

meer dan in het jaar ervoor.

financiering van onze onderzoeksformatie vanuit Onderstaande tabel biedt een overzicht van onze

de diverse geldstromen (direct funding, research

wetenschappelijke output als geheel per fte onder-

grants, contractonderzoek en overig). Er is een dui-

zoek in 2023, ten opzichte van het gemiddelde in de

delijke toename van externe financiering, met name

vijf voorgaande jaren.

vanuit de derde geldstroom (contractonderzoek) en een parallelle afname van de financiering vanuit 2023

Gemiddeld 2018-2022

Artikelen in tijdschriften: refereed

2,61

3,14

Hoofdstukken in boeken/ artikelen in bundels

3,22

3,52

Wetenschappelijke boeken

0,36

0,28

Boekredacties

0,64

0,49

de eerste geldstroom.

De categorieën geldstromen die in deze tabel zijn opgenomen worden in het Standard Evaluation Protocol (2021-2027) voor onderzoek onderscheiden.

Deze categorieën zijn: - Eerste geldstroom: direct funding: basisfinanciering / lump-sum budget.

- Tweede geldstroom: Research grants obtained in

De relatieve wetenschappelijke output is ten opzichte van de voorgaande jaren afgenomen. De belang-

national scientific competition (e.g. grants from NWO and KNAW).

rijkste verklaring is dat het aantal onderzoeks-fte in

- Derde geldstroom: Research contracts for spe-

2023 significant is toegenomen, terwijl een toename

cific research projects obtained from external

in de onderzoeksformatie niet onmiddellijk leidt tot

organisations, such as industry, government

een toename van de onderzoeksoutput (deze volgt

ministries, European organisations and charitable

veelal enkele jaren later).

organisations.

- Vierde geldstroom: Funds that do not fit into the other categories.

Financiering onderzoeksformatie 2023

2023

2022

2022

Fte

Percentage

Fte

Percentage

Direct funding (1)

16,11

60,73

20,16

73,53

Research grants (2)

1,16

4,36

0,63

2,30

Contractonderzoek (3)

9,26

34,91

6,63

24,17

Overig (4)

0,00

0,00

0,00

0,00

Totale financiering

26,53

100,00

27,42

100,00

€

Percentage

€

Percentage

Personeelskosten

2.730.189

91,49

2.714.231

85,48

Overige kosten

254.075

8,51

460.948

14,52

Totale uitgaven

2.984.264

100,00

3.175.178

100,00

Funding:

Expenditure:

PThU Jaarverslag 2023

39 // 100

2018

2019

2020

2021

2022

2023

420

800

916

860

908

1.322

-19%

91%

14%

-6%

6%

46%

Externe onderzoeksfinanciering (2e, 3e, 4e geldstroom)

Jaarlijkse toename

Tabel op linker pagina geeft een overzicht van de

Binnen de cyclus van kwaliteitszorg stond het

financiering van de onderzoeksformatie vanuit de

jaar 2023 in het teken van de voorbereiding van

verschillende geldstromen. Bovenstaande tabel laat

de onderzoeksvisitatie die in het voorjaar van

de totale ontwikkeling van de externe onderzoeks-

2024 zal plaatsvinden. In overeenstemming met de

financiering zien sinds 2018. Opvallend is de sub-

gestelde jaarprioriteiten zijn in 2023 de bestuurlijke

stantiële toename (met 50%) van de realisatie van

uitgangspunten voor de visitatie geformuleerd.

onderzoeksmiddelen vanuit de tweede, derde en

Binnen de instelling is een team gevormd dat de

vierde geldstroom (externe financiering) in 2023 ten

visitatie voorbereidt en er is een externe visita-

opzichte van 2022 en de jaren ervoor.

tiecommissie samengesteld. Tevens is een begin gemaakt met dataverzameling, inventarisering van

5.7

Wetenschappelijke integriteit

leemtes in bestaand beleid en een evaluatie van de recentelijk gemaakte stappen in het licht van de gestelde doelen.

Onze universiteit onderschrijft de Nederlandse Gedragscode Wetenschappelijke Integriteit (2018) en heeft een eigen vertrouwenspersoon wetenschappelijke integriteit. Klachten worden afgehandeld door de wetenschappelijke integriteitscommissie van de Nederlandse Levensbeschouwelijke Universiteiten (NLU). Kandidaat-promovendi ontvangen als onderdeel van de Initial Graduate School een specifieke training op het gebied van wetenschappelijke integriteit.

5.8

Kwaliteitszorg

De kwaliteitszorg van het onderzoek kent een zesjarige cyclus, met een tussentijdse evaluatie van de stand van zaken betreffende de verbetermaatregelen die de visitatiecommissie heeft aangereikt.

Binnen onze universiteit is het onderzoeksmanagement, dat bestaat uit de leiders van de onderzoeksprogramma’s onder aansturing van de rector, verantwoordelijk voor de interne kwaliteitszorg onderzoek. Jaarlijks stellen we aan de hand van kwalitatieve en kwantitatieve criteria vast of de uitvoering van het onderzoeks- en valorisatiebeleid voldoende is in het licht van de beleidskaders en de doelstellingen van het Instellingsplan.

Verandering in beweging

PThU Jaarverslag 2023

6. Kenniscentrum

Verandering in beweging

42 // 100

6.1

Doelen

In de Kaderbrief 2023 formuleerden we voor het

6.2

Resultaten

6.2.1

Doorontwikkeling privaat cursusaanbod

Kenniscentrum de volgende doelen: Nascholingsaanbod 1. Doorontwikkeling privaat cursusaanbod

In de gezamenlijke agenda (meerjarenplan) die we in

Het grootste gedeelte van het cursusaanbod betreft

2022 samen met de PKN opstelden, stelden we voor

het nascholingsaanbod voor predikanten en kerkelijk

2023 een aantal prioriteiten vast. Hieronder geven

werkers. Hiervoor is samen met de PKN in 2022 een

we per prioriteit aan wat hierop ontwikkeld is.

gezamenlijke agenda opgesteld waarin we voor 2023 verschillende prioriteiten vastlegden:

Aangeboden cursussen door laten gaan,

• aangeboden cursussen door laten gaan en

betrouwbaarheid terugwinnen

betrouwbaarheid terugwinnen; • deelnemersaantallen verhogen met 20% ten

Bij de nieuwe financiële afspraken is rekening gehouden met kleinere deelnemersaantallen.

opzichte van 2022, sterker inzetten op werving en

Bij besluitvorming over het doorgaan van een cursus

op het verbeteren van condities;

is het didactisch minimum als uitgangspunt geno-

• verder versterken aansluiting tussen vraag en aanbod; • de samenwerking met hbo’s versterken en meer kerkelijk werkers bedienen.

men, niet het financieel minimum. Steeds is gekeken wat mogelijk was om een cursus toch door te kunnen laten gaan, bijvoorbeeld het verlengen van de aanmelddeadline, extra werving, extra fondsen.

Zo konden in het verslagjaar 22 korte cursussen in

Daarnaast stelden we ons ten doel om het private

de voortgezette nascholing doorgaan, met gemid-

onderwijsaanbod uit te breiden richting andere

deld tien tot elf deelnemers. Niettemin hebben

doelgroepen, te beginnen met de vorming van

we ook een vijftal cursussen moeten annuleren,

kader in gemeenten die bepaald zijn door migra-

veelal in het voorjaar (vóór Pasen). Mogelijk is dat

tie-ervaringen.

geen goede tijd en/of hebben we het aanbod nu te groot gemaakt. Hier houden we in de planning voor

2. Zichtbaarheid en activiteiten van het

2024 rekening mee.

Kenniscentrum versterken en uitbreiden In 2022 is hiertoe een start gemaakt en is er al veel

Deelnemersaantallen verhogen, sterker inzetten op

in gang gezet. In dit tweede jaar wilden we hieraan

werving en op het verbeteren van condities.

verder bouwen door onder meer:

De deelnemersaantallen zijn in 2022 sterk gestegen,

• in te zetten op ten minste twee events voor een

om in 2023 min of meer op hetzelfde niveau te blij-

breder publiek en het (samen met partners)

ven. De voorgenomen verhoging met 20% bleek dus

organiseren van enkele landelijke en regionale

helaas te optimistisch, ondanks het grotere aanbod

studie- en netwerkdagen;

en de sterkere gezamenlijke inzet op werving. Waar

• de kenniscentrumwebsite door te ontwikkelen;

we hoopten dat de stijging in 2022 zich tot een trend

• verder toe te werken naar de ‘loketfunctie’: zeker

zou ontwikkelen, zorgde die er mogelijk juist voor

50% van de vragen om externe inzet van docenten

dat zich dit jaar minder deelnemers meldden – de

komt rechtstreeks binnen via het kenniscentrum;

meeste mensen die in een bepaald jaar al deelna-

• onderzoekers structureel te adviseren

men, doen dat in het volgende jaar niet opnieuw.

en ondersteunen bij het integreren van valorisatie(kansen) in hun

Ook voor de Primaire Nascholing waren er in 2023 te

onderzoeksontwerp en bij te dragen aan de

weinig deelnemers voor twee routes. Alleen route

totstandkoming van ten minste twee grotere

B is van start gegaan, met zestien deelnemers (en

onderzoekssamenwerkingsverbanden.

route 22B is in 2023 afgerond met elf deelnemers).

Met de PKN zijn de afspraken rondom aanmelden voor de Primaire Nascholing vereenvoudigd, waar-

PThU Jaarverslag 2023

43 // 100

Tabel 1. Aanbod en afname cursussen 2021-2023 Korte cursussen

Lopende lange trajecten

Gestarte lange trajecten

2023

2022

2021

2023

2022

2021

2023

2022

2021

Aantal aangeboden

28

21

16

5

5

5

7

6

3

Aantal afgenomen

23

20

11

5

5

5

7

5

1

Aantal geannuleerd/uitgesteld

5

1

5

0

0

0

0,5*

1

2

Aantal deelnemers totaal

244

267

162

50

52

67

55

50

6

* Studiereis naar Israël: voorbereidende bijeenkomsten zijn geweest, reis zelf moest worden uitgesteld wegens de situatie daar.

door we beter kunnen anticiperen op de aantallen

lijk is. PE in de regio wordt vast onderdeel in het

en momenten van instroom.

aanbod, waarvoor vanaf 2024 ook actiever geworven zal worden.

Andere verbeteringen in de randvoorwaarden die zijn doorgevoerd, zijn de herinrichting van het proces

In de cursusopzet ligt voor alle cursussen meer

van facturering en puntenregistratie, waardoor effici-

nadruk op het starten bij de persoonlijke leervraag,

ënter en minder foutgevoelig gewerkt kan worden

de inbreng vanuit de praktijk en het integreren van

en minder uitwisseling van deelnemergegevens

het geleerde in de praktijk. Zo is in de opzet gewerkt

nodig is. Daarnaast is het aantal locaties waarmee

met meer tijd tussen de bijeenkomsten, waardoor

we samenwerken uitgebreid. Dit maakt de planning

mensen actief en vaak in combinatie met intervisie

eenvoudiger en met de locaties kunnen we optimaal

of supervisie in hun eigen context aan de slag gaan.

aansluiten bij doel en opzet van de cursus.

Dit komt ook tegemoet aan planningswensen van de doelgroep. Ook is een toetsbeleid geformuleerd

Verder versterken aansluiting tussen vraag en aanbod

waarbij de eigen ontwikkeling ten opzichte van de

Er zijn verschillende cursussen ontwikkeld op

leervraag centraal staat.

onderwerpen die vanuit de klankbordgroep of de gespreksronde langs de werkgemeenschappen naar

De evaluaties laten zien dat die match tussen vraag

voren kwamen. Zo is de cursus ‘Leidinggeven boven

en aanbod in de cursussen daadwerkelijk ervaren

NAP’ weer teruggekeerd in het aanbod en zijn er

wordt. Er zijn evaluaties teruggekomen van negen-

verschillende cursussen bijgekomen rond liturgie

tien korte cursussen met in totaal 232 deelnemers.

en op het gebied van kerkrecht. Ook is er nieuw

Het responspercentage is gemiddeld 59% maar loopt

aanbod ontwikkeld rond professionele identiteit

uiteen van 15% tot 83%. Op de vraag of de cursus

(samen met de hbo’s) en rond dementie (samen met

relevant was voor hun werk en denken, antwoordt

de TUU). Deze cursussen worden in 2024 voor het

83% zeer relevant; 16% enigszins relevant en 1%

eerst uitgevoerd.

nauwelijks relevant. De algemene waardering voor de cursussen laat een flinke stijging zien ten opzichte

Er is in Friesland een eerste pilot uitgevoerd met

van vorig jaar (zie tabel 2). Hierbij moet opgemerkt

Permanente Educatie (PE) in de regio. Samen met

worden dat we in 2022 nog daadwerkelijk met cijfers

hogeschool Windesheim en de Dorpskerkenbe-

werkten, en in 2023 alleen nog met de categorieën

weging vanuit de PKN, is daar een cursus van drie

uitstekend/goed/redelijk/slecht. Dat vertekent het

losse dagen gegeven over kerk zijn in het dorp. Deze

beeld wellicht enigszins. In elk geval is het percen-

opzet is zeer goed ontvangen: het werken met een

tage in de onderste twee categorieën sterk afge-

bestaande groep draagt eraan bij dat snel de diepte

nomen en kunnen we constateren dat 97% van de

in gegaan kan worden en dat er ook na het einde van

respondenten de cursussen met een goed of uitste-

de cursus meer doorwerking en continuïteit moge-

kend waarderen.

Verandering in beweging

44 // 100

Tabel 2, algemene waardering voor de cursussen, N=136

in 2022 als eerste in Nederland introduceerden, hebben vier trainingen tot groepsbegeleider plaats-

Categorie

gevonden en is prof. dr. Annette Merz inmiddels

%2023

% 2022

uitstekend (10)

55

6

Goed (8/9)

42

79

Redelijk (6/7)

3

15

2024 voor het eerst wordt uitgevoerd. Met eigen trai-

Slecht (1-5)

0

0

ners kunnen we de komende jaren meer trainingen

de eerste Nederlandse gecertificeerde trainer.

Een tweede trainer is intussen in opleiding en er is een verdiepingscursus ontwikkeld, die begin

aanbieden, meer trainers opleiden en de cursus voor Samenwerking met hbo’s versterken en meer kerkelijk

allerlei doelgroepen toegankelijk maken. Tot nog toe

werkers bedienen

is vooral gewerkt met theologen, maar de methode

Er is met regelmaat overleg tussen de aanbieders en

is ook geschikt voor bijvoorbeeld het onderwijs of

er zijn nu enkele gezamenlijke cursussen ontwikkeld

het jeugdwerk. Met alle mensen die de training tot

en gegeven. PE in de regio wordt ook als gezamenlijk

groepsbegeleider hebben afgerond, zijn we ook

aanbod ingezet. In 2023 kreeg ook de samenwerking

een Nederlands-Vlaams Netwerk aan het opzetten.

met de dienstenorganisatie van de PKN rond de mis-

In september 2023 vond een eerste netwerkdag

sionaire opleiding ‘Kerk naar buiten’ concreet vorm.

plaats. Dit wordt een jaarlijks evenement. In dit

De eerste startmodules hebben plaatsgevonden en

proces trekken we samen op met het Centrum voor

het verdiepingsjaar start in 2024.

Bibliodrama, waaraan prof. Merz ook voor een deel van haar tijd als docent verbonden is..

Uitbreiden privaat onderwijsaanbod Vóór de start van het verslagjaar waren er plannen

6.2.2

voor een Certificate Programme Contextual Theology,

Zichtbaarheid en activiteiten van het Kenniscentrum versterken en uitbreiden

waar in de doelstelling in het jaarplan aan gerefereerd wordt als Vorming voor kader in gemeenten

Events

die bepaald zijn door migratie-ervaringen. Bij nadere

De samenwerking tussen het Kenniscentrum en de

beschouwing bleek echter geen van de scenario’s

afdeling Marketing & communicatie kreeg in het ver-

op korte termijn haalbaar qua capaciteit, kosten en

slagjaar meer vorm en structuur. Samen realiseer-

positionering.

den we verschillende grote publieksevents.

Op andere manieren hebben we wel kunnen inspe-

In juni vond een internationaal symposium Kerk en

len op behoeften aan scholing bij andere doelgroe-

Slavernij in de Dom in Utrecht plaats, met 150 bezoe-

pen. Zo is er een studiedag ontwikkeld en in zes

kers en sprekers vanuit veel verschillende kerken en

regio’s uitgevoerd voor het breed moderamen van

afvaardigingen van de Antillen. Hierbij mochten we

de classicale vergadering (BMCV) van de PKN. Deze

minister Slot-Bruins van BZK als bijzondere gast ver-

ging over de kerkordelijke ontwikkelingen die het

welkomen. Het onderzoek en het symposium kregen

project Kerk2025 met zich meebracht en de invloed

aandacht van de NOS en diverse andere media.

daarvan op de verantwoordelijkheden en taken van het BMCV. Ook zijn er verschillende bijdragen gele-

In september openden we het academisch jaar

verd aan studiedagen van Geestelijke Verzorging bij

met het symposium ‘Uitgeblust of opgestookt?

Defensie en van de Vereniging van Interimpredikan-

De herontdekking van de Hel’ naar aanleiding van en

ten. In opdracht van het Meldpunt Seksueel Misbruik

gevolgd door de oratie van prof. dr. Arnold Huijgen.

in de Kerk is opnieuw de cursus Beschadigd Lichaam

Met Arnon Grunberg, Paul Verhaeghe en Liesbeth

gegeven om vertrouwenspersonen toe te rusten.

van Es als sprekers was het een divers en aantrek-

Bovendien is gestart met de ontwikkeling van een

kelijk programma. Dit leverde een volle Nicolaïkerk

verdiepende opleiding voor vertrouwenspersonen.

en heel veel media-aandacht op: opiniebijdragen en interviews in kranten en tijdschriften: Science

Vooral is in het verslagjaar de Biblioloog opleiding verder verstevigd. Sinds we deze opleiding

PThU Jaarverslag 2023

Guide, Trouw, ND, RD, Cvandaag en Groot Nieuws

45 // 100

Radio. Het thema bleek agendasettend: ineens was

Innovatieve producten en projecten

de hel weer onderwerp van gesprek.

Voor partners met wie we de afgelopen jaren meer samenwerking hebben opgebouwd (zoals de PKN,

In november hielden we in samenwerking met

PGV bij Defensie, Protestantse Kerk Amsterdam)

docenten social work van de CHE en Zuyd Hoge-

is het Kenniscentrum al een loketfunctie gaan ver-

school in de aanloop naar de oratie van prof.

vullen. Nieuwe contacten komen veelal nog via de

dr. Petruschka Schaafsma het symposium ‘Probleem

onderzoekers binnen, maar het Kenniscentrum heeft

of mysterie: Hoe kijk jij als sociaal professional naar

intussen een duidelijke rol in het formeel inrichten

de situatie van de ander?’ Hiermee bereikten we een

van de samenwerking. Met de Protestantse Kerk

zaal vol social work professionals.

Amsterdam kon het project ‘Diversiteit en racisme’ van start gaan. Voor dit project werden twee onder-

Naast deze grote evenementen hielden we door

zoekers op projectbasis aangesteld binnen het

het jaar heen verschillende symposia, alumni

Kenniscentrum. Zij werken met kerkplekken aan

webinars, Bijbeldebatten en studiedagen, waar-

het identificeren van eventuele vooronderstellingen

onder het afsluitende symposium van het Case

en blinde vlekken die gelijkwaardige relaties met

Studies Project dat in UCGV-verband is uitgevoerd

mensen en kerken met diverse achtergronden in de

met diverse partners. De overgrote belangstelling

weg kunnen staan. Daarbij leggen ze de verbinding

vanuit het hele veld van geestelijke verzorging deed

met ons onderzoek en onze expertise op dit gebied,

ons uitwijken naar een grotere locatie. Hier waren

om te kijken wat manieren en invalshoeken zijn voor

ruim 120 mensen aanwezig en daarnaast keken er

de PKA om het beleidsthema inclusieve kerk ook op

150 mensen online mee. Ook participeerden we in

dit terrein concreet handen en voeten te geven. Deze

de Nacht van Willibrord, de Nacht van de Theologie

vorm van valorisatie is voor onze universiteit nieuw.

en waren we vertegenwoordigd in de programmacommissie van het Inspiratiefestival op Terschelling.

Een ander innovatief project is ‘Spiritual Formation/

In een aantal workshops hebben we daar ook onze

Geestelijke Vorming’, waarbij een in internationaal

kennis en ons aanbod op het gebied van contextueel

verband ontwikkelde methode voor pastoraat, in

Bijbellezen, Biblioloog en Nieuw Kerkelijk Peil kunnen

samenwerking met de CHE, PKN en KokBoeken-

delen met deelnemers uit kerken in heel Nederland.

centrum wordt uitgewerkt in een handboek, een

Er kwamen 900 mensen op het festival af, van wie we

kaartenset en een training. Dit meerjarige project

er met de workshops tegen de 200 hebben bereikt.

wordt enthousiast ontvangen en laat veel potentie

Figuur 1. Aantal luisteraars podcastafleveringen per maand in 2023

Verandering in beweging

46 // 100

zien. Dat we ook op dergelijke productontwikkeling

6.2.3

kunnen inzetten, is mogelijk gemaakt door uitbrei-

In het verslagjaar is het Kenniscentrum verder ont-

ding van capaciteit bij het Kenniscentrum. De nieuwe

wikkeld en uitgebouwd, zowel in activiteiten als in

medewerker is voor 0,8 fte aangesteld, waarvan zij

capaciteit. De missie om te inspireren, verdiepen en

voor de helft ingehuurd wordt als projectmanager

vernieuwen heeft verder vorm gekregen in nieuwe

van project ‘Grond’. In de tijd die zij voor het Kennis-

cursussen, samenwerkingen en valoriserende pro-

centrum beschikbaar heeft, werkt ze onder andere

jecten. Het Kenniscentrum heeft intern een plek ver-

aan de doorontwikkeling van de eigen website van

worven in de processen van onderzoek, onderwijs

het Kenniscentrum. De uitvoering hiervan krijgt in

en ondersteuning en speelt daarin een verbindende

2024 verder vorm.

rol. Ook bevordert het Kenniscentrum het (onder)

Conclusies

scheiden van private en publieke activiteiten en zijn Voor de podcast Heilige Grond in samenwerking met de Theologische Universiteit Utrecht maakten we ook in het verslagjaar weer twintig afleveringen, waarvan vijftien met onze eigen onderzoekers, die daar hun expertise of onderzoek konden delen. In 2023 kende de podcast 32.105 downloads, een flinke stijging ten opzichte van 2022, toen het er 18.299 waren. Gemiddeld zijn dat meer dan 2000 downloads per maand, met een dip tijdens de zomerstop als er geen nieuwe afleveringen bijkomen.

Advies en ondersteuning van onderzoekers Het Kenniscentrum heeft een vaste positie gekregen in de workflow voor het opstellen van een onderzoeksidee en -aanvraag. Ideeën voor projecten worden op die manier structureel besproken met de kennismakelaar, die meedenkt over de gewenste impact, outcomes, output en de behoeften en vragen van stakeholders. In het verslagjaar betrof dit elf projecten van uiteenlopende grootte, waarvan er acht intussen ook toegekend en gestart zijn. Voor het in 2022 gestarte NWO-project over kerk en slavernijverleden, dachten we met de onderzoeksgroep mee over het stakeholdermanagement. Samen met de Grants Office gaven we bovendien twee keer de workshop ‘Impactgestuurde onderzoeksvoorstellen schrijven’ voor PhD’s en senior onderzoekers. In de vier grote onderzoeksprojecten (Moral Compass, Grond, Kerk en Slavernijverleden, Toekomstgericht Kerk zijn) is het impactgerichte denken een centraal principe geworden.

PThU Jaarverslag 2023

de private activiteiten er goed geborgd.

7. Horizontale dialoog

Verandering in beweging

48 // 100

Ten behoeve van een goede aansluiting van het

Onze universiteit participeerde ook in het verslagjaar

onderwijs op de omliggende academische, kerkelijke

actief in het Netwerk van Levensbeschouwelijke Uni-

en maatschappelijke ontwikkelingen, onderhoudt

versiteiten (NLU); dit ten behoeve van de behartiging

het College van Bestuur van onze universiteit ver-

van de bijzondere belangen van de levensbeschou-

schillende externe bestuurlijke relaties. Wij beoefe-

welijke universiteiten met betrekking tot beleidsont-

nen de theologie immers in wisselwerking met en

wikkelingen die op het niveau van het ministerie van

ten dienste van de academie, de kerk en de samenle-

OCW tot stand komen. Via dit netwerk onderhouden

ving. Dit kunnen we alleen waarmaken als we bij het

wij contact met de Universiteiten van Nederland

vormen en uitvoeren van beleid in contact staan met

(UNL), waardoor we direct zicht houden op bredere

onze interne en externe stakeholders. Dat is ook in

universitaire ontwikkelingen.

het verslagjaar gebeurd.

Samenwerkingsplan Nederlandse levensbeschouweIn het bijzonder met onze Raad van Advies hebben

lijke universiteiten

enkele intensieve sessies plaatsgevonden met

Sinds 2023 ontvangen de levensbeschouwelijke uni-

betrekking tot de verbreding van het profiel van de

versiteiten aanvullende middelen via de rijksbijdra-

bacheloropleiding. Het college kan deze raad om

gen. De levensbeschouwelijke universiteiten zetten

advies vragen over alle zaken die de universiteit aan-

de middelen in voor een toename van vaste contrac-

gaan. Met het oog op het onderwijsbeleid fungeert

ten in onderwijs en onderzoek, een afname van de

de raad als werkveldadviescommissie. Het College

ervaren werkdruk, toename in ervaren werkplezier

van Bestuur vraagt de raad in elk geval om advies

en een toename van het studentenwelzijn. Beoogd

over het strategisch beleid dat de predikantsoplei-

wordt om de onderlinge samenwerking te vergroten

dingen en de relevante beroepenvelden aangaat.

en waar mogelijk krachten te bundelen: • opstarten gezamenlijke onderzoekstrajecten;

Voorts hebben wij de vorig jaar versterkte werkrelatie met onze belangrijkste belanghebbende, de

• samenwerking tussen verschillende graduate schools;

PKN, verder uitgebouwd. Ook in 2023 zijn afspraken

• doelmatig aanvragen van subsidies;

gemaakt voor samenwerking langs drie sporen:

• oriëntatie op meer samenwerking tussen de

onderwijs, onderzoek en nascholing. Ten minste

bacheloropleidingen.

eenmaal per jaar spreekt het College van Bestuur

De bestuurders van de NLU komen meermaals per

met preses en scriba van het moderamen van de

jaar samen om de voortgang te bespreken. Sinds

generale synode van de PKN.

2023 hebben de controllers van de vier universiteiten een gezamenlijk overleg, waarbij de focus ligt op

Ons Kenniscentrum heeft impulsen gegeven aan de

het vaststellen van een gezamenlijke visie op ver-

externe profilering van onze universiteit. Zie hier-

antwoording in het jaarverslag. In 2026 vindt er een

voor hoofdstuk 6 van dit verslag.

evaluatie plaats op de gestelde doelstellingen.

Daarnaast vonden in het verslagjaar periodiek bestuurlijke overleggen plaats met het bestuur van de Faculteit Religie en Theologie van de VU en met de Faculteit Religie, Cultuur en Maatschappij van de RUG.

PThU Jaarverslag 2023

8. Bedrijfsvoering

Verandering in beweging

50 // 100

De ondersteuning van onderwijs, onderzoek en

zijn, zoals onderwijs en valorisatie. Tegelijkertijd is

valorisatie is ingericht op basis van vier afdelingen:

het ontwikkel- en loopbaanbeleid geactualiseerd en

de afdeling Onderwijs- en onderzoeksondersteuning

in praktijk toegepast.

(die rechtstreeks ondersteunend is aan de primaire processen onderwijs- en studentenzaken, onder-

Leiderschapsontwikkeling

zoeks- en valorisatieondersteuning, bibliotheek,

Het gehele leidinggevend management is zich struc-

international office); en de stafafdelingen HR en

tureel aan het bekwamen in het effectief samen-

Financiën en Marketing & communicatie.

werken vanuit het gedachtegoed van de ‘driehoek van verantwoordelijke relaties’. Door middel van

8.1

HR en Financiën

dit evidence based academisch leiderschapsmodel worden heldere doelen gesteld en praktische resultaten behaald.

8.1.1

Algemeen

In de bedrijfsvoering wordt het ketenoverstijgend

Samenwerkingsplan Nederlandse levensbeschouwe-

werken verder uitgebouwd. Ook dit verslagjaar is

lijke universiteiten

ingezet op kwaliteit, samenwerking, expertise en

Sinds 2023 ontvangen de NLU aanvullende mid-

verdere professionalisering van de bedrijfsvoering.

delen via de rijksbijdragen. De levensbeschouwe-

Dit leidde tot een aantal wijzigingen in de samen-

lijke universiteiten zetten de middelen in voor een

stelling van het personeelsbestand, waaronder een

toename van vaste contracten in onderwijs en

tijdelijke toename in fte van het ondersteunend per-

onderzoek, een afname van de ervaren werkdruk,

soneel om het professionaliseringsinitiatief verder

toename in ervaren werkplezier en een toename van

uit te bouwen.

het studentenwelzijn.

Beoogd wordt om de onderlinge samenwerking te

HRF-afdeling

vergroten en waar mogelijk krachten te bundelen

In 2023 is voor het eerst met een nieuwe budget-

door middel van:

teringsmethode en een nieuw exploitatiemodel

• opstarten gezamenlijke onderzoekstrajecten;

gewerkt. Door het gebruik van nieuwe applicaties en

• samenwerking tussen verschillende graduate

efficiëntere werkprocessen is het aantal fte’s binnen

schools;

HRF afgenomen. Begin 2024 is een eigen standalone

• doelmatig(er) aanvragen van subsidies;

e-HRM systeem in gebruik genomen.

• oriëntatie op meer samenwerking tussen de

Cao PThU

De bestuurders van de NLU komen meermaals per

HR neemt deel aan het netwerk van volgers van de

jaar samen om de voortgang te bespreken. Sinds

cao Nederlandse Universiteiten vanuit de UNL. In juli

2023 hebben de controllers van de vier NLU geza-

2023 is voor de tweede keer een eigen cao-akkoord

menlijk overleg, waarbij de focus ligt op het vaststel-

gesloten: de cao Nederlandse Universiteiten /

len van een gezamenlijke visie op verantwoording in

Protestantse Theologische Universiteit. De inhoud

het jaarverslag.

van deze cao is gelijk aan die van de andere universi-

In 2026 vindt er een evaluatie plaats op de gestelde

teiten in Nederland en kenmerkt zich met name door

doelstellingen.

bacheloropleidingen;

een collectieve structurele loonsverhoging van 9%.

8.1.2

Diversiteit

Ontwikkelen, erkennen en waarderen

Het ondersteunend personeel bestaat in meerder-

De HR-adviseur maakt deel uit van het HR-netwerk

heid uit vrouwen. Bij het wetenschappelijk personeel

van de Nederlandse Levensbeschouwelijke Univer-

is het omgekeerde het geval. Ons streven is steeds

siteiten (NLU). Het in 2022 ingezette beleid om het

meer diversiteit in gender, leeftijdsopbouw en natio-

werk van wetenschappelijke medewerkers breder te

naliteit. Hieronder staan enkele personeelsgegevens

erkennen en waarderen is in 2023 verder in praktijk

per 31 december 2023 in % (exclusief studentas-

gebracht. Dat betekent: meer nadruk op de andere

sistenten):

domeinen waarbinnen wetenschappers werkzaam

PThU Jaarverslag 2023

51 // 100

Vrouw / man verhouding Die voorbereiding werd zichtbaar in verschillende projecten die in 2023 binnen O&O zijn opgestart.

Zo moeten voor het samenvoegen van de bibliotheekcollecties in Utrecht de collecties in open opstelling worden voorzien van een nieuwe opstellings- en plaatsingssignatuur. Op een zorgvuldige oriëntatie, die leidde tot de keuze van een nieuwe opstellingssystematiek (LCC), volgde een onderhandse aanbestedingsprocedure voor het contracteren van een partij die de nieuwe signaturen op de individuele boektitels doorvoert. Met het feitelijke Vrouwelijke hoogleraren en internationalisering

omnummerproject kon in november 2023 een begin

Indicator

2023

Percentage vrouwelijke hoogleraren (inclusief bijzondere hoogleraren) in fte

28 %

Indicator

2023

Percentage wetenschappelijk personeel met een andere nationale achtergrond in fte

4,6 %

worden gemaakt.

Verder is in januari 2023 gestart met het ontwerp van een nieuw IT-landschap. Wensen, ambities en vereisten ten aanzien van dat landschap werden in de zomer gevat in een programma van eisen dat de basis vormde voor een Europese aanbestedingsprocedure voor de selectie van een nieuwe IT-beheer-

Ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid

partner. Met deze partner werd eind november een

We maken gebruik van een gecertificeerde

overeenkomst gesloten, waarop de bouw van het

arbodienst die adviseert over arbeidsom­

landschap voortvarend ter hand is genomen. Parallel

standigheden, (duurzame) inzetbaarheid van

hieraan liep een aanbestedingsprocedure voor de

medewerkers en re-integratie, zie tabel onderaan

aanschaf van nieuwe IT-hardware. Deze hardware

deze pagina.

moet de ambities die onze universiteit ten aanzien van hybride werken koestert krachtig stimuleren.

8.2

Onderwijs- en onderzoeksondersteuning

De aanstaande verhuizing is ook op een meer indirecte manier van invloed op O&O. Het personeelsverloop op de afdeling is groot, mede vanwege

Met de vaststelling van de jaarprioriteiten voor

impact die de verhuizing op de reisafstand van

2023 maakte het College van Bestuur de weg vrij

individuele werknemers heeft. Tegelijkertijd kost het

voor de voorbereiding op de verhuizing van onze

opvullen van vacatures de grootst mogelijke moeite.

universiteit naar Utrecht en de daarmee gepaard

Dat schaadt de doorontwikkeling van de afdeling

gaande organisatietransitie. Dat die voorbereidin-

en continuïteit van werkzaamheden. Dat deson-

gen in het verslagjaar grotendeels de agenda van

danks het leeuwendeel van de werkzaamheden

de onderwijs- en onderzoeksondersteuning (O&O)

gewoon doorgang heeft kunnen vinden, is mede

hebben bepaald, behoeft geen verdere toelichting.

te danken aan de toegewijde inzet van individuele

Verzuimindicator

2023

2022

2021

2020

2019

Verzuimpercentage personeel

5,30

5,44

3,12

2,84

5,87

Verzuimpercentage WP

3,92

4,62

2,11

1,95

3,29

Verzuimpercentage OBP

6,68

6,26

4,32

5,01

11,96

Gemiddelde verzuimfrequentie

0,59

0,70

0,51

0,46

0,74

Verandering in beweging

52 // 100

medewerkers. Toch betaalt de afdeling voor de vele

tie, brengt medewerkers en afdelingen bij elkaar

vacatures een prijs: stappen die gezet zijn in de

en helpt anderen hun communicatierol te pakken.

doorontwikkeling van de afdeling worden door het

In 2023 is, naast de standaard werkzaamheden die

vertrek van kennis en ervaring weer tenietgedaan.

zijn gerelateerd aan de focusgebieden interne en

In 2023 is mede daarom een teamontwikkeltraject

externe corporate communicatie, relatiecommunica-

ingezet dat regie en ervaren invloed van de afdeling

tie en online communicatie, veel aandacht besteed

moet vergroten.

aan projecten als het transitieproces en communicatie daaromheen, alumnibinding en relatieactiviteiten.

Behalve met de verhuizing heeft O&O zich bezig-

De afdeling neemt een steeds sterkere positie in

gehouden met activiteiten die het primair proces

binnen de organisatie en de communicatieadviseurs

rechtstreeks ondersteunen. Allereerst moet hier

worden steeds meer in een vroeg stadium bij ver-

de voorbereiding op de onderzoeksvisitatie van

schillende projecten betrokken.

2024 worden genoemd, maar ook het masterverbetertraject dat in de zomer van 2023 is ingezet. In deze

8.3.2

beide activiteiten komt de geïntensiveerde samen-

De positionering (branding) van het merk ‘PThU’ is in

werking binnen het beleidsondersteuningscluster

2023 verder ontwikkeld en uitgewerkt in de huis-

goed tot haar recht, bijvoorbeeld bij het in gezamen-

stijl, de stijlgids en het communicatieconcept. In het

lijkheid aanleveren van data en informatie om de

kader van de op handen zijnde transitie naar Utrecht

resultaten van het gevoerde onderzoeksbeleid mee

zal hier in 2024 een actualiseringsslag in gemaakt

te onderbouwen en staven. Meer in het algemeen

worden. In het strategische ‘Communicatiekader

kan gesteld worden dat de geïntensiveerde samen-

2023-2026’ zijn de uitgangspunten beschreven van

werking tussen de beleidsondersteuners het een-

de communicatie op inhoudelijk niveau en is een

voudiger maakt om ondersteuningsthema’s die voor

contentmarketingstrategie uitgewerkt voor de online

onderwijs en onderzoek relevant zijn, te agenderen.

positionering van onze universiteit als kennisinstel-

We denken daarbij aan het vorig jaar al aangehaalde

ling voor theologie. In 2023 is de reputatie van onze

Open Sciencebeleid, maar ook aan initiatieven

universiteit door verschillende oorzaken onder druk

rondom taalbeleid.

komen te staan. Via adviesbureau Future Commu-

Positionering

nication is een onderzoek uitgevoerd naar onze Tot slot mag de totstandkoming van een studiefonds

reputatie bij de verschillende stakeholders. Een plan

voor masterstudenten in samenwerking met de PKN

van aanpak volgt in 2024.

niet onvermeld blijven. Dat O&O hiervoor intern nauw samenwerkte met HRF en Marketing & com-

8.3.3

municatie is een aardig voorbeeld van het feit dat de

De onzekerheid rond de transitie van onze univer-

positie van O&O als betrouwbare advies- en samen-

siteit naar Utrecht en de gevolgen daarvan voor de

werkingspartner is verbeterd.

verschillende opleidingen had als gevolg dat er in

Studentwerving

2023 veel onduidelijkheid was voor potentiële studenten. Dit legde grote druk op de werving. De inzet

8.3

Marketing en communicatie

8.3.1

Marketing en communicatie

de studentenaantallen redelijk op peil zijn gebleven,

Marketing & Communicatie is binnen onze uni-

ondanks de verschillen per opleiding. In 2023 zijn

versiteit verantwoordelijk voor het signaleren van

verschillende initiatieven gestart om de werving

communicatieve vraagstukken, het adviseren over

nieuwe impulsen te geven. De gezamenlijke cam-

de aanpak ervan en het vorm en inhoud geven aan

pagne in samenwerking met hbo-instellingen CHE

de uitvoering van communicatieprojecten.

en Windesheim en de dienstenorganisatie PKN is

van online marketing en een actievere multimediale advertentiecampagne hebben eraan bijgedragen dat

hier een voorbeeld van. Daarnaast is de gezamenDe primaire focus is gericht op het positioneren van

lijke werving met de Dienst Protestantse Geestelijke

onze universiteit, studentwerving en valorisatie.

Verzorging van de krijgsmacht verder vormgegeven

De afdeling is een spin in het web van de organisa-

en kunnen we terugkijken op de twee succesvolle

PThU Jaarverslag 2023

53 // 100

TOP-dagen die zijn georganiseerd voor de werving

Offline marketing:

van nieuwe studenten. Met de RUG wordt al enkele

- In 2023 is regelmatig geadverteerd in doelgroeps-

jaren succesvol samengewerkt op het gebied van

media zoals Sestra, Eva, EO-Beam, De Waarheids-

werving voor de bachelor Theologie, waarin onze

vriend, Petrus, Opwekking, De Nieuwe koers, maar

universiteit een track verzorgt. In verband met de

ook via de radio (Groot Nieuws Radio) en eve-

beëindiging van de joint bachelor met de VU is in de

nementen als de HGJB kerstconferentie en het

werving doorverwezen naar deze bachelor. Dit heeft

Strandheem Festival. De keuze voor deze media

een toename van instroom aldaar opgeleverd.

was gebaseerd op de aandacht voor de premaster, omdat de bachelorinstroom stopte in verband met

8.3.4

Valorisatie

de beëindiging van de joint bachelor. Een uitzon-

Communicatie op het gebied van valorisatie heeft

dering is de campagne in EO-Beam; deze wordt

vorm gekregen in samenwerking met het Kennis-

samen met de RUG vormgegeven om studenten te

centrum. De organisatie van valorisatie-evene-

werven voor de PThU-track.

menten is overgedragen aan het Kenniscentrum, de inhoudelijke communicatie vindt plaats via de

Persmomenten:

afdeling Marketing & communicatie. In 2024 zal deze

- Het aantal persmomenten is licht gestegen ten

samenwerking verder vorm krijgen. Tevens zal de

opzichte van 2022. We hebben 225 vermeldingen

positionering van het kenniscentrum verder worden

gehad in de Nederlandse pers en media, en daar-

ontwikkeld en uitgevoerd. Ook zal in deze samen-

naast zo’n dertig meldingen in buitenlandse media

werking meer aandacht komen voor de verschillende

(veelal betrekking hebbend op prof. dr. Theo Boer).

onderzoeksgroepen en de vele onderzoekspro-

Vooral het symposium en de oratie van prof. dr.

jecten. Onze website is uitgebreid met specifieke

Arnold Huijgen over de ‘herontdekking van de hel’,

projectpagina’s voor de verschillende onderzoeks-

riepen veel gesprek op in de media: interviews,

projecten en de vier onderzoeksfoci.

columns, lezersreacties, podcasts. In september genereerde dit meer dan dertig publicaties in de

8.3.5

Resultaten

media.

Het meten van de resultaten van de marketing- en communicatie-inspanningen krijgt ook meer vorm.

De volgende resultaten zijn in 2023 gemeten.

Aantal aanwezige belangstellenden tijdens de TOP-dagen en online voorlichtingsmomenten: 71 personen.

Resultaten 2023 online-marketing: - sterke toename belangstelling en aanmeldingen voor events; - sterke toename belangstelling en inschrijving premaster Theologie; - lichte toename belangstelling Bijbelblogs. Uitschieter: blog ‘Asjera’ 4.500 keer bezocht; - 60% toename abonnees e-mail-nieuwsbrief PThU Nieuws: van 1.437 naar 2.417. De Engelstalige versie PThU News steeg van 436 naar 830 abonnees; - het bereik van de website steeg met ongeveer 5%.

Het bereik van de social media bleef ongeveer gelijk.

Verandering in beweging

PThU Jaarverslag 2023

9. Financiën

Verandering in beweging

56 // 100

9.1

Resultaat jaarrekening 2023

Het jaarrekeningresultaat 2023 van de PThU is € 172k negatief. Begroot was een resultaat van € 603k negatief. Gedurende het jaar is bewust gekozen voor het sturen op een positiever resultaat dan begroot, gezien de financiële uitdagingen waar de PThU voor staat in het kader van de verhuizing naar Utrecht. Een analyse van dit resultaat is weer te geven in een uitsplitsing van resultaten uit (reguliere) bedrijfsvoering en eenmalige resultaten. Een overzicht hiervan is opgenomen in onderstaande tabel (bedragen x € 1.000).

Analyse resultaat ten opzichte van begroting Hogere rijksbijdragen Lagere cursusopbrengsten Hogere bijdragen derden Ontvangst Stichting Stichting 'Schutte … Backer' Hogere overige baten Hogere overige lasten Lagere personeelslasten Lagere afschrijvingen overige verschillen Totaal

9.2

Bedrijfsvoering

Eigen vermogen, liquiditeit, voorzieningen

Per 31 december van het verslagjaar bedroeg het eigen vermogen van de PThU € 8,9 miljoen.

De hoogte van de liquide middelen was op die datum

195 -147 173 105 -235 -245 34 -120

Eenmalig 119

433 552

1,18 is sterk afgenomen door dezelfde oorzaken (2022: 5,06).

9.4

Treasury

€ 3,8 miljoen. De hoogte van de voorzieningen

De niet voor de bedrijfsuitoefening benodigde

was € 0,7 miljoen, volledig te oormerken als per-

liquiditeiten van de PThU worden op basis van het

soneelsvoorzieningen. Voor kortlopende schulden

Financierings- en Beleggingsstatuut, in lijn met het

stond op 31 december een bedrag van € 3,8 miljoen

Algemeen Verbindend Voorschrift van het Ministerie

gesaldeerd.

OCW rondom ‘beleggen en belenen’, uitgezet in de vorm van vastrentende waarden met hoofdsomga-

Het publieke eigen vermogen van de PThU is lager

rantie waarbij een zeer defensieve beleggingsstra-

dan de door de onderwijsinspectie gestelde sig-

tegie wordt gehanteerd. De beleggingen worden

naleringswaarde. Dit zal in de toekomst zo blijven.

tevens getoetst aan het criterium ‘duurzaam en

In het licht van de verhuizing naar Utrecht wordt

maatschappelijk verantwoord’.

geïnvesteerd in de nieuwe locatie. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van het publieke eigen vermogen

In 2023 zijn geen (nieuwe) beleggingen en belenin-

en gedeeltelijk van externe financiering.

gen geweest.

9.3

9.5

Financiële ratio’s

Investeringen

Een en ander leidde tot een solvabiliteitsratio van

In 2023 hebben forse investeringen met betrekking

0,52. Ten opzichte van 2022 is deze ratio gedaald

tot de huisvesting van de PThU in Utrecht plaatsge-

(2022: 0,84). Dit komt met name door het laten

vonden. Het pand aan Janskerkhof 12 / Jansdam 14 is

oplopen van de kortlopende schulden, forse inves-

aangekocht, en voorbereidingen voor een verbou-

teringen in Materiële Vaste Activa, en het aangaan

wing zijn gestart.

van een langlopende lening. De current ratio van

PThU Jaarverslag 2023

57 // 100

9.6

Private activiteiten waarin met publieke middelen is geïnvesteerd

9.6.3

Versoepelde verantwoording onder beleidsregel

De PThU heeft geen activiteiten die onder deze categorie vallen.

Evenals de andere Nederlandse Levensbeschouwelijke Universiteiten opereert de PThU met haar

9.6.4

onderwijs en onderzoek in een unieke markt. Hier-

Voor de PThU komen met betrekking tot het investe-

door kan er geen sprake zijn van concurrentie met

ren van publieke middelen in private activiteiten de

eventuele private aanbieders. Een groot deel van

volgende onderwerpen in aanmerking:

haar financiering ontvangt de PThU van het Minis-

1.

Verhuur ruimten.

terie van OCW. Door het karakter en de aard van de

2.

Contractonderwijs.

Volledige verantwoording onder beleidsregel

PThU blijken deze publieke baten niet voldoende om de personele lasten voor onderwijs en onderzoek

Conform de ‘Beleidsregel investeren met publieke

te dekken. Derhalve is het dan ook zo dat private

middelen in private activiteiten’ worden voor deze

partijen een deel van de publieke taak van de PThU

onderwerpen een aantal punten toegelicht.

bekostigen, in plaats van dat de PThU publiek geld investeert in private activiteiten.

Verhuur ruimten 1.

Omvang van de baten

De thema’s 1 (Uitbesteding) en 4 (Bekostiging van

De omvang van de baten uit zaalhuur bedraagt

buitenlandse studenten) volgens Helderheid Bekosti-

€ 2.881,66. Het gaat overigens grotendeels

ging zijn aan de PThU niet van toepassing.

om verhuur aan een andere, publiek bekostigde, onderwijsinstelling.

9.6.1

Verantwoording

2.

De omvang van de geïnvesteerde publieke

In het kader van de beleidsregel ‘Investeren met

middelen in het verslag jaar.

publieke middelen in private activiteiten’, legt de

Voor deze zaalhuur zijn geen specifieke extra

PThU hieronder verantwoording af van activiteiten

investeringen gedaan, anders dan de al gebrui-

die vallen onder deze beleidsregel. Er wordt daarbij

kelijke huisvestingslasten die de PThU zónder de

onderscheid gemaakt tussen activiteiten waarvoor

verhuur ook had gehad. De toe te rekenen lasten

geen verantwoording noodzakelijk is onder de

op basis van de kostprijs bedragen € 2.352,35,

beleidsregel, activiteiten waarvoor een versoepelde

waardoor een ‘winst’ van € 529,31 resteert.

verantwoording geldt en activiteiten waarvoor een

3.

Een beschrijving van het risicobeleid en beheer.

volledige verantwoording geldt.

Gezien de omvang van de bedragen, en de aard 9.6.2

Geen verantwoording onder beleidsregel

van de activiteit, vindt geen additioneel risicobe-

Activiteiten waarvoor niet verantwoord hoeft te worden, zijn: 1.

2.

leid en beheer plaats.

4.

Een beschrijving van de juridische en orga-

Valorisatieactiviteiten, waaronder seminars

nisatorische inbedding van de soort private

en congressen: gezien het feit dat ‘kennis-

activiteit, inclusief een beschrijving van

overdracht ten behoeve van de maatschappij’

de verantwoordelijkheidstoebedeling.

een wettelijke taak is, en gezien het veld waarin

De zaalhuur vindt plaats op aanvraag. De onder-

de PThU opereert, zijn de valorisatieactiviteiten

steuning kijkt of er zalen beschikbaar zijn die

van de PThU nooit private activiteiten.

niet door de PThU zelf gebruikt worden op dat

Postacademische Opleidingen: voor deze oplei-

moment, en Financiën verstuurt een factuur

dingen worden zowel de lasten, als de baten,

voor de zaalhuur.

geheel privaat verantwoord. Derhalve valt

5.

Een beschrijving van de meerwaarde van de

deze post niet onder ‘investeren met publieke

soort private activiteit voor de bekostigde

middelen’.

wettelijke taak.

Verandering in beweging

58 // 100

De activiteit vereist geen extra investeringen.

Alle onderzoeksactiviteiten gefinancierd middels

Doordat anders leegstaande ruimtes verhuurd

2de, 3de en 4de geldstroom zijn beoordeeld om vast

worden kan de opbrengst die hiervoor wordt

te stellen of hier sprake is van private activiteiten.

verkregen weer geïnvesteerd worden in de

Hieruit is gebleken dat deze activiteiten allemaal

publieke taak. Ook zorgt dit ervoor dat de maat-

onderdeel zijn van de wettelijke bekostigde taak van

schappij meer in contact komt met de PThU.

de PThU, of een verlengstuk zijn van de wettelijke bekostigde taak van de PThU. Dit is ook het geval

Contractonderwijs

bij de Initial Graduate School, die als voorbereiding

1.

dient tot het promotietraject (Graduate School).

Omvang van de baten De omvang van de baten uit contractonderwijs bedraagt € 7.250. De toe te rekenen lasten op basis van de kostprijs bedragen € 12.092,02, waardoor een ‘verlies’ van € 4.842,02 resteert.

2.

3.

4.

9.7

Profileringsfonds

De omvang van de geïnvesteerde publieke

Onze universiteit kent een profileringsfonds waar-

middelen in het verslagjaar.

uit we aan studenten die te maken hebben met

Voor dit onderwijs zijn geen specifieke extra

bijzondere omstandigheden, zoals bedoeld in

investeringen gedaan.

artikel 7.51 WHW, een financiële bijdrage kunnen

Een beschrijving van het risicobeleid

verstrekken. In 2023 is voor een bedrag van

en beheer.

€ 6.600 aan bijdragen uit dit fonds verstrekt. Deze

Gezien de omvang van de bedragen, en de aard

hebben voor € 0 betrekking op overmachtssituaties

van de activiteit, vindt geen additioneel risicobe-

en voor € 6.600 op vergoedingen voor deelname

leid en beheer plaats.

aan bestuurlijke commissies. Zie tabel onderaan

Een beschrijving van de juridische en orga-

deze pagina.

nisatorische inbedding van de soort private activiteit, inclusief een beschrijving van de verantwoordelijkheidstoebedeling.

Het contractonderwijs vindt plaats op aanvraag.

5.

9.8

NPO-middelen

Hierbij worden dan de reguliere vakken die

Op 21 mei 2021 sloten we een bestuurlijk akkoord

de PThU al aanbiedt binnen haar bekostigde

met de minister van OCW in het kader van het Steun-

onderwijs, gevolgd voor een tarief hoger dan het

programma voor herstel en perspectief. Dit akkoord

wettelijk collegegeld.

voorziet in toekenning van extra financiële middelen

Een beschrijving van de meerwaarde van de

aan onze universiteit als een van de levensbeschou-

soort private activiteit voor de bekostigde

welijke universiteiten, in te zetten voor onderwijs

wettelijke taak.

en onderzoek.

De activiteit vereist geen extra investeringen.

Door het aanbieden van deze vakken wordt

De middelen voor onderwijs zijn bedoeld voor het

een instroom in de bekostigde master moge-

voorkomen of inhalen van studievertraging die is

lijk gemaakt.

ontstaan door de coronamaatregelen. De middelen

Omschrijving Studenten in overmachtssituaties Bestuurders van studie- of studentenverenigingen of MR

Overige categorieën

PThU Jaarverslag 2023

Aantal studenten

Totaal toekenningen

Gemiddelde hoogte toekenningen

Gemiddelde duur toekenningen

Aanvragen:

€0

€0

0 maanden

€ 938

7 maanden

n.v.t.

n.v.t.

Toewijzingen:

€0

Aanvragen:

6.569

Toewijzingen:

6.569

n.v.t

n.v.t.

59 // 100

voor onderzoek zijn bedoeld om onderzoekers met

organisatie van extra activiteiten die de sociale

een tijdelijk contract, van wie het onderzoek vertraging

cohesie van studenten bevorderen. De organisatie

heeft opgelopen, in staat te stellen hun onderzoek af

hiervan wordt geïnitieerd en gecoördineerd door de

te ronden.

studieadviseurs, die studenten en docenten betrekken bij activiteiten buiten de contacturen om, zoals

Op grond van het bestuurlijk akkoord heeft ons College

colleges. De frequentie waarmee de activiteiten

van Bestuur een bestedingsplan vastgesteld. Met dit

plaatsvinden is tweemaal per jaar voor elk cohort.

document verantwoordt het college de voorgenomen

- Het beschikbaar stellen van middelen voor het aan-

bestedingen van de extra middelen voor onderwijs en

bieden aan masterstudenten van een extra twee-

onderzoek en het proces van besluitvorming dat heeft

daagse training op een externe locatie, waarvan

geleid tot het bestedingsplan.

één dagdeel bestemd is voor academische vorming en debat en waarvan drie dagdelen bestaan uit

Proces van vaststelling

stageoefeningen en -opdrachten en reflectie.

Het College van Bestuur heeft in juni 2021 een besluit genomen over het voornemen van de inzet van extra

Met het voorstel voor besteding van de middelen in

door OCW toegekende bekostigingsmiddelen in het

het kader van het onderwijsakkoord, is invulling gege-

kader van het Nationaal Programma Onderwijs.

ven aan de doelstellingen van het bestuurlijk akkoord:

Het voorstel tot extra bestedingen voor het onderwijs

1.

Enige mate van extra individuele aandacht voor

is door het opleidingsmanagement uitgewerkt in over-

studenten; enerzijds passief door inventarisatie

leg met de studentengeleding van de Universiteitsraad.

en monitoring van persoonlijk welbevinden van

Het voorstel tot extra bestedingen voor onderzoek is

de studenten; anderzijds actief door studenten

door de directeur onderzoek ingediend bij het College

uit te nodigen om een goede start in het vol-

van Bestuur, nadat de directeur hierover afstemming

gende studiejaar te maken en deze ook vol te

had gepleegd met de leerstoelhouders. Het college

houden. Vanwege de corona-omstandigheden zal

heeft het bestedingsplan ter instemming voorgelegd

deze individuele aandacht meer nodig zijn dan

aan de Universiteitsraad, die schriftelijk heeft beves-

andere jaren.

tigd haar instemming te verlenen. Vervolgens heeft het

2.

Het bevorderen van sociale bindingen binnen

college het bestedingsplan definitief vastgesteld en ter

de jaargroepen; dit door activiteiten die geza-

verantwoording ingediend bij het ministerie OCW.

menlijk door studentendecanen en studenten worden opgezet.

Proces van monitoren bestedingen

3.

Studenten extra mogelijkheden bieden om in

Het monitoren van de voortgang op de in het plan

te halen wat zij gemist hebben aan onderling

opgenomen bestedingsdoeleinden vindt plaats binnen

vormende dynamiek en trainingen tijdens de

de reguliere rapportagestructuur, waarin op basis van

online-periode.

financiële kwartaalrapportages bepaald wordt wat de

4.

Studenten in de gelegenheid stellen tot extra

stand van zaken is met betrekking tot de realisatie van

reflectie en praktijkoefeningen die zij gemist

voorgenomen bestedingen en geprognosticeerde uit-

hebben in de periode dat op de stageplaatsen

gaven. Aan de hand van deze rapportages kan bepaald

beperkingen golden ten aanzien van specifieke

worden of bijsturing noodzakelijk is.

opdrachten. Dit aanbod vindt plaats via keuzeworkshops, in overleg met studenten.

Bestedingsplan Onderwijs Het bestedingsplan voor het onderwijs bestond uit de volgende onderdelen: - Het met ingang van 1 augustus 2021 gedurende twaalf maanden extra inzet mogelijk maken van de studieadviseur voor een omvang van 0,1 fte, ten behoeve van de individuele aandacht en begeleiding van studenten.

- Het beschikbaar stellen van middelen voor de

Verandering in beweging

60 // 100

De van zaken betrekking de realisatie van de bestedingsdoelstellingen De stand stand van zaken metmet betrekking tot de tot realisatie van de bestedingsdoelstellingen ultimo 2023 is alsultimo volgt: 2023 is als volgt: Totaal gepland Soepele in- en doorstroom Welzijn studenten en sociale binding Ondersteuning en begeleiding op het gebied van stages Lerarenopleidingen Coschappen Overig (buiten thema’s) Nog te bestemmen Totaal

Besteed

14.000 3.010

2021 3.000 0

n.v.t. n.v.t. n.v.t.

16.625 n.v.t.

33.635

Besteed 2022

Besteed 2023

Gepland 2024

Totaal besteed

5.474 2.450

7.682 685

0 0

16.156 3.135

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t. n.v.t.

0 n.v.t.

3.000

n.v.t. n.v.t.

3.159 n.v.t.

11.083

n.v.t. n.v.t.

14.313 n.v.t.

22.680

n.v.t. n.v.t.

3.000 n.v.t.

3.000

n.v.t. n.v.t.

20.472 n.v.t.

39.763

Bestedingsplan Onderzoek Bestedingsplan Onderzoek Het College van Bestuur heeft in 2021 besloten tot verlenging van de aanstelling van een aantal onderzoekers met een College tijdelijk dienstverband: Het van Bestuur heeft in 2021 besloten tot verlenging van de aanstelling van een aantal onderzoekers

met een tijdelijk dienstverband: Besteed in euro’s

NPO Onderwijsmiddelen 91.801

Besteed in euro’sonderzoekers – Aantal geholpen

6 unieke personen Aantal geholpen onderzoekers – unieke personen

9.9

Continuïteitsparagraaf

9.9.1

Personeel

Eigen middelen n.v.t.

NPO Onderwijsmiddelen

Eigen middelen

91.801

n.v.t.

6

n.v.t.

n.v.t.

Ons personeelsbestand heeft zich in de jaren 2019-2023 als volgt ontwikkeld: 2023

2022

2021

2020

2019

Bestuur

2,00

2,00

1,90

1,90

0,90

Personeel primaire proces

57,30

54,30

50,10

51,08

52,38

Ondersteunend personeel (OBP)

25,50

21,10

32,73

27,29

27,30

Totaal

84,80

77,40

84,73

80,27

80,58

De aanstelling van nieuwe medewerkers heeft plaatsgevonden binnen de meerjarige kaders van de personeelsbegroting.

De prognose van de personele bezetting 2024-2028 laat het volgende beeld zien:

50

2024

2025

2026

2027

2028

Bestuur

2,00

2,00

2,00

2,00

2,00

Personeel primaire proces

63,4

62,9

57,7

61,9

64,6

Ondersteunend personeel

29,8

29,6

29,6

29,6

29,6

Totaal

93,1

92,4

87,3

91,4

94,2

PThU Jaarverslag 2023

61 // 100

In de meerjarenbegroting blijft, als gevolg van natuurlijk verloop, de vacatureruimte beschikbaar, waardoor bijsturing op personeelskosten en personele inzet in de komende jaren mogelijk blijft. Voor het aanstellen van wetenschappelijk personeel is een meerjarig investeringsplan opgesteld op basis waarvan de komende jaren posities ingevuld zullen worden.

9.9.2

Studenten

De ontwikkeling van het totaal aantal studenten in de jaren 2020-2023 (peildatum 30 september) was als volgt: 2023-2024

2022-2023

2021-2022

2020-2021

2019-2020

Bachelor

36

61

73

70

114

Masteropleidingen

144

149

171

158

157

Totaal

180

210

244

228

270

De ontwikkeling van het totaal aantal studenten aan onze universiteit laat over de afgelopen jaren – als het gaat om de bacheloropleiding – een dalende trend zien. De significante terugval met ingang van studiejaar 2020-2021 houdt direct verband met de beslissing van de VU om naast de gezamenlijke bacheloropleiding een vernieuwd programma van de internationaal georiënteerde bacheloropleiding te ontwikkelen, waarin de tot en met studiejaar 2019-2020 nog van de gezamenlijke opleiding deel uitmakende tracks voor aan de VU verbonden seminaria zijn ondergebracht. Studenten die voorheen inschreven voor de gezamenlijke bacheloropleiding moesten zich per studiejaar 2020-2021 inschrijven voor de andere door de VU aangeboden theologische bacheloropleiding.

De instroom voor de masteropleidingen in studiejaren 2022-2023 en 2023-2024 is significant lager, mede door een slechts beperkte instroom voor de masteropleiding Theology te Groningen.

De ontwikkeling van het aantal ingeschreven studenten wordt mede bepaald door de relatie tussen instroom en uitstroom. Studiejaar 2020-2021 kenmerkte zich voor wat betreft de masteropleidingen door een relatief hoge instroom en een relatief laag aantal afgegeven diploma’s. Het daaropvolgende studiejaar kende een relatief lagere instroom en een hoger aantal afgegeven diploma’s, hetgeen bij een min of meer stabiele instroom voor de driejarige opleidingen doorwerkt in een lager totaal aantal studenten.

Prognose aantal studenten 2024-2025

2025-2026

2026-2027

2027-2028

2028-2029

Bachelor

25

55

57

61

65

Masteropleidingen

150

151

156

162

168

Totaal

175

206

213

223

233

Voor de jaren vanaf studiejaar 2025-2026 rekent het bestuur met een toename van het aantal studenten.

Deze is gebaseerd op de verwachting dat een aantal reeds genomen en toekomstige beleidsmaatregelen op termijn positief zullen uitwerken op de balans van instroom en uitstroom: - In aansluiting op de herziening van het opleidingsprogramma van de driejarige masteropleiding en het in dit verband gestelde doel om de aantrekkelijkheid van het programma voor potentiële deeltijdstudenten te vergroten, zal in de aankomende jaren een meer op de situatie van de deeltijdstudent toegesneden programma worden ontwikkeld. Daarnaast zal het beleid om reeds verworven competenties eenvoudiger te kunnen honoreren een extra impuls krijgen, zodat vrijstellingen kunnen worden gegeven.

Verandering in beweging

62 // 100

- Het premasterprogramma zal tegen het licht worden gehouden, zodat het rendement van dit programma vergroot kan worden en de instroom vanuit dit programma in de masteropleidingen verhoogd wordt.

- De PThU en de PKN investeren in de gezamenlijke werving van studenten theologie.

- Ondersteund door een actief beleid op fondswerving voor internationale studentenbeurzen houdt het bestuur vast aan zijn internationaliseringsambitie die tot een groei van het aantal internationale studenten moet leiden.

9.9.3

Meerjarenbalans en meerjarenbegroting

De meerjarenbegroting (zowel balans als staat van baten en lasten) op hoogste aggregatieniveau, op basis van cijfers verslagjaar en prognose jaren t+1 t/m t+5 (t=2023), is als volgt opgesteld: Balans Balans per 31-12 Materiële Vaste Activa Immateriële Vaste Activa Vorderingen Liquide middelen Totaal Activa Eigen Vermogen Publiek Eigen Vermogen Privaat Voorzieningen Langlopend Vreemd Vermogen Kortlopend Vreemd Vermogen Totaal Passiva

Realisatie 2023 Prognose 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 12.734 15.097 16.403 15.817 15.230 14.642 17 17 17 17 17 696 600 600 600 600 600 3.771 914 852 1.577 1.625 1.777 17.201 16.628 17.872 18.011 17.472 17.036 5.215 3.721 687 3.805 3.774 17.201

3.477 3.852 600 6.000 2.699 16.628

2.843 4.402 707 7.000 2.920 17.872

2.543 4.952 816 7.000 2.700 18.011

2.243 5.502 927 6.200 2.600 17.472

1.943 6.052 1.041 5.400 2.600 17.036

In 2023 is het pand in Utrecht aangekocht. Hier zullen gedurende 2024 nog verdere investeringen in plaatsvinden. Gedurende 2024 of 2025 wordt het pand aan de Ebbingestraat in Groningen verkocht. De liquide middelen zullen in verband met de investeringen in Utrecht gedurende 2024 een teruggang laten zien, en vanaf 2024/2025 een geleidelijke stijging. Voor de investeringen in Utrecht is ook een lening bij Stichting Kerkelijk Geldbeheer aangegaan. Deze lening zal vanaf 2027 worden afgelost.

PThU Jaarverslag 2023

63 // 100

Staat van baten en lasten

Bedragen in € 1000 Rijksbijdrage OCW Bijdragen PKN en deelnemers College- en Examengelden 2de, 3de, 4de geldstroom Overige baten Totaal baten

Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 11.510 11.740 11.975 12.215 12.459 658 671 684 698 712 441 450 459 468 477 1.415 1.444 1.472 1.502 1.532 92 93 95 97 99 14.116 14.398 14.685 14.980 15.279

Personele lasten Personeelslasten Overige personeelslasten Totaal personele lasten

-10.002 -327 -10.329

-9.885 -244 -10.129

-9.770 -249 -10.019

-10.160 -254 -10.414

-10.444 -259 -10.703

Materiële lasten Afschrijvingslasten Huisvestingslasten Organisatielasten Onderwijslasten Onderzoekslasten Transitielasten Totaal materiële lasten

-218 -1.319 -1.844 -607 -157 -861 -5.006

-585 -779 -1.719 -619 -160 -157 -4.019

-586 -795 -1.753 -632 -163 -258 -4.187

-587 -811 -1.788 -644 -166 -121 -4.117

-588 -827 -1.824 -657 -170 -91 -4.157

-270

-334

-229

-199

-169

Totaal lasten

-15.605

-14.482

-14.435

-14.730

-15.029

Resultaat

-1.489

-84

250

250

250

Waarvan ten laste van Publiek EV Waarvan ten laste van Privaata EV Resultaat

-2.039 550 -1.489

-634 550 -84

-300 550 250

-300 550 250

-300 550 250

Financiële lasten Financiële lasten

Toelichting op de raming van baten en lasten Financieringsstructuur Onze financieringsstructuur is opgebouwd uit de volgende onderdelen: 2023 Rijksbijdrage Bijdrage PKN en deelnemers College- en examengelden Bijdragen derden Overige baten Totaal

€ (x €1.000) 11.510 493 470 1.330 228 14.031

%

82% 4% 3% 9% 2% 100%

Rijksbijdrage De rijksbijdrage die onze universiteit ontvangt, is opgebouwd uit een vaste voetbijdrage voor onderzoek en onderwijs: een dynamisch deel voor onderwijs, gebaseerd op aantal bekostigde inschrijvingen en behaalde graden; een dynamisch deel voor onderzoek, gebaseerd op het aantal bekostigde graden en het aantal promoties; en een deel gekoppeld aan de gemaakte prestatieafspraak, alsmede een bijdrage in het kader van de subsidieregeling tweede graden.

Verandering in beweging

64 // 100

Rijksbijdrage De rijksbijdrage die onze universiteit ontvangt, is opgebouwd uit een vaste voetbijdrage voor onderzoek en onderwijs: een dynamisch deel voor onderwijs, gebaseerd op aantal bekostigde inschrijvingen en behaalde graden; een dynamisch deel voor onderzoek, gebaseerd op het aantal bekostigde graden en het aantal promoties; en een deel gekoppeld aan de gemaakte prestatieafspraak, alsmede een bijdrage in het kader van de subsidieregeling tweede graden.

Onderdeel 2023 (x €1.000) € Rijksbijdrage OCW onderwijs vast Rijksbijdrage OCW onderwijsgebonden dynamisch Rijksbijdrage OCW onderzoek vast Rijksbijdrage OCW onderzoek gebonden dynamisch Rijksbijdrage kwaliteitsbekostiging Totaal

6.190 426 4.172 672 50 11.510

Ontwikkelingen met betrekking tot de staat vande baten en lasten met 2028 Ontwikkelingen met betrekking tot staat van 2024 tot eninternationale samenwerking.

Deze meerjarenbegroting is opgesteld op basis van de volgende uitgangspunten: baten en lasten 2024 tot en met 2028:

Deze is in opgesteld op basis van 5. van In de meerjarenbegroting komt – als 1. meerjarenbegroting De Rijksbijdragen worden 2024 niet geïndexeerd.

Er is uitgegaan de huidige zogenoemde 0de rijksbrief 2024. Vanaf 2025 is uitgegaan van een jaarlijkse indexatie van 2%. gevolg van natuurlijk verloop – vacatureruimte de volgende uitgangspunten:

1.

2.

beschikbaar. Dit wordt gezien als onderdeel van

De college- en examengelden blijven nagenoeg op het huidige niveau en indexeren met 2% per jaar. De de exploitatieruimte. In het huidige model is verwachting is dat de studentenaantallen stabiliseren c.q. beperkt zullen stijgen.

De Rijksbijdragen worden in 2024 niet geïn-

dexeerd. Er is uitgegaan van de zogenoemde 0de

ervan uitgegaan dat deze vacatures één-op-één

rijksbrief 2024. Vanaf is uitgegaan van een worden budgethouders ingevuld. Ditvoor is op 3.

De personeelslasten zijn2025 op basis van fte’s besproken met de desbetreffende deinstellingsniveau, dus jaarlijkse 2%. Daarna zijn deze doorgerekend. Hierbij de isinstellingsformatieomvang blijft gelijk. Daarperiode indexatie 2024 tot en van met 2028. zowel de autonome groei

2.

(periodieke groei in salaristreden) als loonkostenontwikkeling vanuitnaast de CAO verwerkt.

Er is gerekend met wordt de beschikbare exploitatieruimte een CAO-stijging van 2% in juli 2024 en met 2% per jaar voor 2025 tot en met 2028.

De CAO-stijging wordt De college- en examengelden blijven nagenoeg ingevuld met vooral het aannemen van meer normaliter gecompenseerd door het rijk, waardoor deze post uiteindelijk geen effect heeft op het op het huidige niveau en indexeren met 2% per wetenschappelijk personeel. exploitatiesaldo.

jaar. De verwachting is dat de studentenaan-

tallen stabiliseren c.q. beperkt zullen stijgen.

6. Ten aanzien van overige begrotingsposten 4.

De organisatielasten, onderwijslasten en onderzoekslasten indexeren vanaf 2024 met 2%de inflatie per jaar.

De organisatielasten zijn de materiële lasten die met name betrekking hebben opmet de ondersteuning.

De is per post de desbetreffende budgethoubestaan uitop studietoelages lasten vooor kwaliteitsgelden, 3. De onderwijslasten personeelslasten zijn basis van voor fte’sinternationale studenten, der een inschatting gemaakt voor de kosten inhuur van externe docenten, en overige studentenvoorzieningen. De onderzoekslasten zijn de materiële besproken met de desbetreffende budgethouvan 2024. Voor de jaren daarna zijn de kosten lasten die betrekking hebben op onderzoek. Zij bestaan uit kosten voor conferenties, persoonsgebonden ders voor de periode 2024 tot en met 2028. doorgetrokken met een inflatiecorrectie van budget promovendi en internationale samenwerking.

Daarna zijn deze doorgerekend. Hierbij is zowel

2% per jaar.

de autonome groei (periodiekekomt groei in gevolg salaris5.

In de huidige meerjarenbegroting – als van natuurlijk verloop – vacatureruimte beschikbaar.

Dit wordt gezien als onderdeel van de exploitatieruimte.

In het7.huidige model is ervan dat deze treden) als loonkostenontwikkeling vanuit de Vanaf 2024 is inuitgegaan de afschrijvingslasten rekevacatures één-op-één worden ingevuld. Dit is op instellingsniveau, dus de instellingsformatieomvang blijft CAO verwerkt. Er is gerekend met een CAO-stijning gehouden met de aanschaf van het pand gelijk. Daarnaast wordt de beschikbare exploitatieruimte ingevuld met vooral het aannemen van meer ging van 2% in juli 2024 en met 2% per jaar voor in Utrecht. Vanaf ingebruikname van het pand wetenschappelijk personeel.

2025 tot en met 2028. De CAO-stijging wordt

wordt de aanschaf van het pand afgeschreven,

normaliter gecompenseerd door het rijk, waar-

de afschrijving van de verbouwing begroten we 55 vanaf 2025.

door deze post uiteindelijk geen effect heeft op het exploitatiesaldo.

8.

4.

Wat betreft de huisvestingslasten voor Amster-

De organisatielasten, onderwijslasten en

dam en Groningen is uitgegaan van een ver-

onderzoekslasten indexeren vanaf 2024 met

huizing in september 2024. Voor nog resterend

2% inflatie per jaar. De organisatielasten zijn

onderwijs in Amsterdam en Groningen zijn

de materiële lasten die met name betrekking

posten opgenomen voor huur. Meerjarig is

hebben op de ondersteuning. De onderwijslas-

uitgegaan van een dotatie groot onderhoud

ten bestaan uit studietoelages voor internati-

van € 107.000 per jaar, vanaf 2025. Bij verkoop

onale studenten, lasten voor kwaliteitsgelden,

van het pand in Groningen is vooralsnog uitge-

inhuur van externe docenten, en overige stu-

gaan van een verkoop in 2024 voor het bedrag

dentenvoorzieningen. De onderzoekslasten zijn

waar het pand momenteel is opgenomen

de materiële lasten die betrekking hebben op

in de boeken. Er is niet uitgegaan van tijde-

onderzoek. Zij bestaan uit kosten voor conferen-

lijke verhuur.

ties, persoonsgebonden budget promovendi en

PThU Jaarverslag 2023

ingebruikname van het pand wordt de aanschaf van het pand afgeschreven, de afschrijving van de verbouwing begroten we vanaf 2025.

65 // 100

8.

9.

Wat betreft de huisvestingslasten voor Amsterdam en Groningen is uitgegaan van een verhuizing in september 2024. Voor nog resterend onderwijs in Amsterdam en Groningen zijn posten opgenomen voor huur. Meerjarig is uitgegaan van een dotatie groot onderhoud van € 107.000 per jaar, vanaf 2025. Bij verkoop van het pand in Groningen is vooralsnog uitgegaan van een verkoop in 2024 voor het bedrag Voor de het financiële lasten zijn de verwachte ren- Er is niet uitgegaan van tijdelijke verhuur. waar pand momenteel is opgenomen in de boeken.

telasten meegenomen zoals deze uit de overeen-

9. Voormet de financiële lasten zijn de Geldbeheer verwachte rentelasten komst Stichting Kerkelijk blijken.meegenomen zoals deze uit de overeenkomst met Stichting Kerkelijk Geldbeheer blijken. De rentelasten zullen vanaf 2027 afnemen.

De rentelasten zullen vanaf 2027 afnemen.

9.10 Declaraties bestuur

9.10

Declaraties bestuur

Bovenstaande tabel is ingevuld op basis van de

Bovenstaande tabel is ingevuld op basis van de Declaratieregeling CvB-leden Nederlandse Universiteiten die met

Declaratieregeling CvB-leden ingang van 1 januari 2018 van krachtNederlandse is geworden. Universi-

teiten die met ingang van 1 januari 2018 van kracht is Beheersing van ontslagvergoeding geworden.

Onze universiteit hanteert met betrekking tot vergoeding bij ontslag een beleid dat overeenkomt met de maximale norm van de per 2013 geldende Wet normering topinkomens (WNT). Dit betekent dat wanneer sprake zou zijn van Beheersing van ontslagvergoeding ontslag van een (top)functionaris, de maximale ontslagvergoeding gelijk is aan de som van de beloning en de Onze universiteit hanteert met betrekking totop vervoorzieningen ten behoeve van beloningen, betaalbaar termijn over de twaalf maanden voorafgaand aan de goeding bijvan ontslag een beleidmaar dat niet overeenkomt met beëindiging het dienstverband, meer dan € 75.000.

de maximale norm van de per 2013 geldende Wet normering topinkomens (WNT). Dit betekent dat wanneer sprake zou zijn van ontslag van een (top) functionaris, de maximale ontslagvergoeding gelijk is aan de som van de beloning en de voorzieningen ten behoeve van beloningen, betaalbaar op termijn over de twaalf maanden voorafgaand aan de beëindiging

56

van het dienstverband, maar niet meer dan € 75.000.

Verandering in beweging

PThU Jaarverslag 2023

10. Intern risicobeheersingsen controlesysteem

Verandering in beweging

68 // 100

Ons interne risicobeheersings- en controlesysteem

cyclus van kwaliteitszorg. Zowel onderwijs als onder-

is gebaseerd op het COSO-ERM-model en opge-

zoek en valorisatie kennen een zesjarige cyclus.

bouwd uit verschillende elementen.

Ten derde is een inkoop- en aanbestedingsbeleid

10.1

Planning en control

vastgesteld dat door elke medewerker die op deze terreinen verantwoordelijkheid draagt, gevolgd dient te worden. Contracten hebben we centraal

In de eerste plaats hanteert het College van Bestuur

geregistreerd in een contractenregister en er is een

een set van planning- en control instrumenten in het

proces rond prestatielevering vastgesteld. Interne

licht van financial en management-control, met als

controlewerkzaamheden worden zo volledig moge-

belangrijkste onderdelen:

lijk gedocumenteerd. Periodiek vindt een frauderisi-

• een kaderbrief die de belangrijkste inhoudelijke

coanalyse plaats.

prioriteiten voor het volgende begrotingsjaar en de voor de begroting vastgestelde kaders bevat.

Deze kaderbrief vormt de start van de cyclus; • het jaarplan plus de begroting; • maandelijkse financiële rapportages voor het bestuur; • financiële kwartaalrapportages voor bestuur en

10.2

Risicobeheersing

Op basis van een risico-inventarisatie zijn de belangrijkste strategische risico’s voor onze universiteit hieronder opgenomen.

auditcommissie; • een halfjaarlijkse rapportage op de voortgang van het jaarplan; • de jaarrekening en het bestuurlijk jaarverslag.

10.2.1

Transitie naar Utrecht

Een strategisch risico voor de PThU is gelegen in de transitie waarin zij zich bevindt naar de nieuwe unilocatie in Utrecht. Tenslotte is en blijft de PThU klein

Basis voor de interne sturing en externe verantwoor-

en kwetsbaar, ook in de bedrijfsvoering. Die kwets-

ding is deze planning- en controlcyclus. Deze cyclus

baarheid zit ook in de cultuur van de instelling.

is ingericht volgens de plan-do-check-act structuur.

Daardoor kan de transitie naar Utrecht tot overbe-

Het Instellingsplan vormt het zesjaarlijkse strategi-

lasting van medewerkers zorgen. Die transitie vindt

sche instellingskader waarbinnen jaarlijks begroting

bovendien plaats in de periode waarin een nieuw

en jaarplan worden vastgesteld als financiële door-

instellingsplan van kracht is geworden, met tal van

vertaling van de beleidsvoornemens voor het daarop

wijzigingen die daaruit voortvloeien. Budgethouder-

betrekking hebbende begrotingsjaar. Jaarrekening

schap en daarmee ook financieel eigenaarschap van

en jaarverslag worden door het college vastgesteld

baten en lasten bijvoorbeeld is een nieuw fenomeen,

nadat deze ter goedkeuring zijn voorgelegd aan de

dat het komende jaar doorontwikkeld moet worden.

Raad van Toezicht.

Dit risico proberen wij te beheersen door de planning- en controlcyclus secuur uit te voeren, zodat we

In de tweede plaats beschikt onze universiteit voor

de haalbaarheid van onze (jaar)plannen voortdurend

het doorlopen van de planning- en controlcyclus

toetsen. Voorts investeren we, onder meer door een

over interne administratieve systemen en procedu-

ontwikkeltraject met ondersteuning van een externe

res. De kwaliteit van deze systemen en procedures

coach, veel in de onderlinge samenwerking tussen

wordt jaarlijks getoetst met behulp van interne eva-

bestuur en leidinggevenden van onderwijs, onder-

luaties van processen en op grond van de jaarlijkse

zoek en ondersteuning.

interim-controle door de externe accountant. Hiervan wordt verslag gedaan in de managementletter,

De nieuwe locatie zal pas in september 2025 volle-

die met de auditcommissie wordt besproken.

dig beschikbaar zijn. Bovendien zullen er ongetwijfeld ‘kinderziektes’ optreden rondom de nieuwe

De planning- en controlcyclus op het niveau van de

locatie. Deze kunnen zich vertalen in ongemak en

administratieve organisatie staat ten dienste van

tegenvallers.

de primaire processen, die zelf zijn ingebed in een

PThU Jaarverslag 2023

69 // 100

Dit risico proberen wij te beheersen door het goed

van het vaste voetpercentage daarbij betrokken

functionerende programmateam transitie niet per

wordt, vormt dit voor ons een risico.

1 september 2024 te ontmantelen, maar daarin een afbouwtraject te volgen. Het bestuur heeft een tran-

Dit risico beheersen we door in te zetten op norma-

sitie-programmateam geïnstalleerd (onder leiding

lisatie van onze exploitatie. Dat wil zeggen dat we,

van een externe programmamanager) dat de tran-

op basis van scenario’s omtrent de ontwikkeling

sitie in al haar facetten in goede onderlinge samen-

van de hoogte van de bekostiging, de lasten voor

hang in goede banen leidt. Ook zullen we zoveel als

onderzoek, onderwijs, valorisatie en bedrijfsvoering

mogelijk de medewerkers informeren en consulte-

stapsgewijs meer in verhouding brengen met wat

ren. Voorts willen we investeren in civitas-bevorde-

aan andere universiteiten gebruikelijk is.

rende activiteiten.

Daarnaast zit de PThU door de aanschaf en de ver10.2.2

Personeelscapaciteit

bouwing van het pand in Utrecht en de aanstaande

Aantrekken en behouden van talent, met name in

verkoop van het pand in Groningen in een situatie

diverse ondersteunende functies, vormt een risico.

die financieel minder voorspelbaar is dan normaal.

De arbeidsmarkt is al geruime tijd krap en de PThU

Door tegenvallers op gebied van huisvesting kan

is een kleine instelling. Dat maakt het soms moeilijk

een grote onverwachte cash-outflow ontstaan.

om mensen te vinden en te binden.

Hierdoor kunnen liquiditeitsproblemen ontstaan.

Dit risico wordt beheerst door de liquiditeit nauwge-

Dit risico proberen wij te beheersen door actief het

zet te monitoren.

gesprek aan te gaan men collega’s en waar nodig hen te faciliteren, alsmede door extern uit te stra-

10.2.4

len dat de PThU een betekenisvolle, interessante

Op het terrein van IT vormt informatiebeveiliging

instelling is om voor te werken. Voorts willen we

in toenemende mate een risico. We beheersen dit

met Utrechtse partners kijken of we dingen samen

risico door, op grond van onze samenwerkings-

kunnen doen in de bedrijfsvoering.

overeenkomst, aan te sluiten bij het preventie en

Informatiebeveiliging

security-beleid van de VU; een daarop aansluitend 10.2.3

Financieel risico

datamanagementbeleid; en een adequaat functio-

Dit risico proberen wij te beheersen door actief het

neel- en applicatiebeheer. Bovendien is informatie-

gesprek aan te gaan men collega’s en waar nodig hen

beveiliging een van de speerpunten bij de inrichting

te faciliteren, alsmede door extern uit te stralen dat

van het nieuwe IT-landschap op weg naar Utrecht,

de PThU een betekenisvolle, interessante instelling is

waarvoor de aanbesteding inmiddels is afgerond.

om voor te werken. Voorts willen we met Utrechtse partners kijken of we dingen samen kunnen doen in

10.2.5

de bedrijfsvoering.

De PThU heeft als rechtspersoon in het algemeen

Wet- en regelgeving

en als bekostigde universiteit in het bijzonder de Onze huidige bekostiging is enerzijds gebaseerd op

verplichting te voldoen aan de op haar van toepas-

integratie van de systematiek van bekostiging in het

sing zijnde wet- en regelgeving. Deze is uitgebreid

bekostigingsstelsel, zoals dit voor het hoger onder-

en complex. Als kleine instelling met een beperkte

wijs in Nederland is vastgesteld. Anderzijds is voor

stafomvang vormt het compliant zijn en blijven

de vaststelling van de hoogte van de onderdelen

een risico. Dit risico wordt beheerst door middel

in de toe te kennen financiering, een aantal spe-

van de afspraken die bestaan met de Universitei-

cifiek op onze situatie bij introductie in het stelsel

ten van Nederland om te worden meegenomen in

toegesneden parameters vastgesteld. Dit heeft

de interuniversitaire informatievoorziening met

bijvoorbeeld geleid tot een relatief hoog vaste voet-

betrekking tot de implementatie van nieuwe of

percentage in de bekostiging. Een herziening van

gewijzigde wet- en regelgeving aan de universi-

het bekostigingsstelsel voor het hoger onderwijs is

teiten; de rechtstreekse toegang tot een voor de

in voorbereiding. Voor zover het relatieve aandeel

levensbeschouwelijke universiteiten aangewezen beleidsambtenaar van het ministerie van OCW; de

Verandering in beweging

70 // 100

adviesfunctie van de externe accountant; en een contractafspraak met een advocatenkantoor dat uiteenlopende en relevante juridische expertise beschikbaar stelt.

10.2.6

Reputatie

Nog steeds kampt de PThU met een reputatieprobleem. Er is, onder meer in de generale synode, voortdurende discussie over wat goed is voor de kerk, de theologie en de PThU. De opvattingen daarover lopen sterk uiteen. Daarbij komt dat wij als universiteit de hele breedte van de PKN in ons verenigen.

Dit risico proberen wij te mitigeren door vooral onze rijke inhoud te etaleren, bijvoorbeeld door middel van publiekscolleges.

10.2.7

Informatiebeveiliging

Op het terrein van IT vormt informatiebeveiliging in toenemende mate een risico. We beheersen dit risico door, op grond van onze samenwerkingsovereenkomst, aan te sluiten bij het preventie en security-beleid van de VU; een daarop aansluitend datamanagementbeleid; en een adequaat functioneel- en applicatiebeheer. Bovendien is informatiebeveiliging een van de speerpunten bij de inrichting van het nieuwe IT-landschap op weg naar Utrecht.

PThU Jaarverslag 2023

11. Bestuursverklaring

Verandering in beweging

72 // 100

Het College van Bestuur bevestigt hierbij (conform de Regeling jaarverslaggeving onderwijs) dat alle bij het College van Bestuur bekende informatie, van belang voor de controleverklaring bij de jaarrekening en de bekostigingsgegevens, ter beschikking heeft gestaan aan de certificerend accountant. Tevens verklaart het College van Bestuur niet betrokken te zijn geweest bij onregelmatigheden, zoals bedoeld in de hiervoor genoemde regeling.

Amsterdam/Groningen, 27 juni 2024

PThU Jaarverslag 2023

Deel 2 Jaarrekening

Verandering in beweging

74 // 100

Jaarrekening 2023 Balans PThU per 31-12-2023 Balans

31-12-2021

Activa Vaste activa Materiele vaste activa

(bedragen in euro's x 1.000) 31-12-2023

1.1

12.734,3

31-12-2022

3.252,8 12.734,3

Vlottende activa Vorderingen Liquide middelen

1.2 1.3

Totaal activa Passiva Eigen vermogen Voorzieningen Langlopende schulden Kortlopende schulden

Totaal passiva

2.1 2.2 2.3 2.4

696,4 3.770,5

3.252,8 1.046,7 7.058,6

4.466,9

8.105,3

17.201,1

11.358,1

31-12-2023 8.935,8 686,7 3.805,0 3.773,6 17.201,1 17.201,1

31-12-2022 9.108,0 649,0 0,0 1.601,1 11.358,1 11.358,1

62

PThU Jaarverslag 2023

75 // 100

Staat van baten en lasten

(bedragen in euro's x 1.000)

Baten Rijksbijdragen Bijdrage PKN en deelnemers College- en examengelden Bijdragen derden Overige baten

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5

Totaal baten Lasten Personeelslasten Afschrijvingen Huisvestingslasten Overige lasten

4.1 4.2 4.3 4.4

Totaal lasten

Realisatie 2023

Begroting 2023

11.510,4 493,5 470,2 1.329,5 227,7

11.315,2 747,8 431,0 1.049,7 3,5

195,2 10.694,2 254,3680,6 39,2 463,0 279,8 908,0 224,2 98,3

14.031,3

13.547,1

484,2

12.844,1

9.870,8 189,51.110,3 3.421,8

9.625,4 243,2 1.090,0 3.186,9

245,3 432,620,2 234,9

8.413,5 471,7 970,2 2.516,4

14.213,4

14.145,5

67,8

12.371,8

182,0-

598,4-

416,4

472,3

9,7

5,0-

14,7

34,7-

172,3-

603,4-

431,1

437,6

Saldo baten en lasten Financiële baten en lasten

5

Resultaat

Afwijking

Realisatie 2022

Het financiële jaarresultaat 2023 komt uit op € 172k negatief, en is daardoor € 431k hoger dan begroot. Dit wordt met name veroorzaakt door de volgende factoren: -

Hogere rijksbijdrage: Lagere bijdragen PKN en deelnemers: Hogere bijdragen derden: Hogere overige baten: Hogere personeelslasten: Lagere afschrijvingslasten: Hogere huisvestingslasten: Hogere overige lasten:

+195k +279k +224k +433k

- 254k

-245k - 20k - 235k

63

Verandering in beweging

76 // 100

Kasstroomoverzicht per 31-12-2023 Kasstroomoverzicht

(bedragen in euro's x 1.000)

Kasstroom uit operationele activiteiten Saldo baten en lasten Aanpassingen voor: - afschrijvingen - mutaties voorzieningen Veranderingen in vlottende middelen: - voorraden - vorderingen - schulden

472,3

350,3 2.172,5

155,71.311,82.371,0

976,6-

2.189,0

504,3-

9,7 0,2 -

34,79,9

34,7-

2.198,9

539,0-

9.292,0-

Totaal kasstroom uit investeringsactiviteiten Kasstroom uit financieringsactivteiten Nieuw opgenomen leningen Aflossing langlopende leningen

182,0-

471,7 19,2

Totaal kasstroom uit operationele activiteiten Kasstroom uit investeringsactiviteiten Investeringen in materiele vaste activa Desinvesteringen in materiele vaste activa boekwaarde

Realisatie 2022

189,537,7

Totaal kasstroom uit bedrijfsoperaties Ontvangen interest Betaalde interest / kosten Buitengewoon resultaat

Realisatie 2023

9.292,0-

3.805,0 -

-

-

Totaal kasstroom uit financieringsactiviteiten

3.805,0

-

Mutatie liquide middelen

3.288,1-

539,0-

Liquide middelen per 1 januari Liquide middelen per rapportagedatum

7.058,6 3.770,5

7.597,6 7.058,6

Mutatie liquide middelen

3.288,1-

539,0-

De grote negatieve mutatie in de liquide middelen is voornamelijk veroorzaakt door de aanschaf van het pand in Utrecht, gedeeltelijk opgeheven door het aangaan van een lening.

64

PThU Jaarverslag 2023

77 // 100

Grondslagen Algemene grondslagen voor de opstelling van de jaarrekening De Protestantse Theologische Universiteit is een levensbeschouwelijke universiteit zoals bedoeld in artikel 1.3 lid 2 van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek en is gericht op het verzorgen van wetenschappelijk onderwijs voor een levensbeschouwelijk ambt of beroep. Zij verricht wetenschappelijk onderzoek op levensbeschouwelijk terrein, voorziet in de opleiding tot wetenschappelijk onderzoeker en draagt kennis over ten behoeve van de maatschappij. In het bijzonder is aan de Protestantse Theologische Universiteit krachtens Ordinantie 13 van de Kerkorde van de Protestantse Kerk in Nederland door de generale synode van de Protestantse Kerk de opleiding en vorming van de predikanten van de Protestantse Kerk toevertrouwd. De PThU heeft als KvK nummer 08205747, als statutaire naam “Protestantse Theologische Universiteit (PThU)” en is statutair gevestigd te Kampen.

De jaarrekening van de PThU is opgesteld conform de richtlijnen van de Regeling Jaarverslaggeving onderwijs en overeenkomstig de verslaggevingsvoorschriften en bepalingen zoals weergegeven in Titel 9 Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek. Tevens is Richtlijn 660 van de Raad voor de Jaarverslaggeving gevolgd. In deze richtlijn zijn voor de sector presentatie-, waarderings- en verslaggevingsvoorschriften opgenomen.

De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vinden plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij betreffende grondslag voor de specifieke balanspost anders wordt vermeld, worden de activa en passiva gewaardeerd volgens het kostprijsmodel.

Baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop ze betrekking hebben. Winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verplichtingen en mogelijke verliezen die hun oorsprong vinden voor het einde van het verslagjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden.

De bedragen in de tabellen worden gepresenteerd in duizenden euro's. Als gevolg van afrondingen zijn in sommige gevallen geringe verschillen ontstaan. Deze verschillen tasten het getrouwe beeld van de jaarrekening niet aan en zijn geen belemmering voor het verkrijgen van het vereiste inzicht.

65

Verandering in beweging

78 // 100

Financiële instrumenten Algemeen Onder financiële instrumenten worden zowel primaire financiële instrumenten, zoals vorderingen en schulden, als financiële derivaten verstaan. In de toelichting op de op de balans wordt de reële waarde van het betreffende instrument toegelicht als die afwijkt van de boekwaarde. Indien het financiële instrument niet in de balans is opgenomen wordt de informatie over de reële waarde gegeven in de toelichting onder de ‘Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen’.

De PThU heeft als beleid om geen financiële derivaten te gebruiken.

Voor de grondslagen van primaire financiële instrumenten wordt verwezen naar de behandeling per balanspost.

Kredietrisico Het kredietrisico ten aanzien van de overige vorderingen van de PThU is beperkt aangezien de grootste vorderingen debiteuren met een hoge betrouwbaarheid betreffen.

Reële waarde De reële waarde van de meeste in de balans verantwoorde financiële instrumenten, waaronder vorderingen, liquide middelen en kortlopende schulden, benadert de boekwaarde ervan. De reële waarde van de overige in de balans verantwoorde financiële instrumenten wijkt niet materieel af van de boekwaarde Waarderingsgrondslagen Kasstroomoverzicht Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de indirecte methode.

Materiële vaste activa De materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs, verminderd met de cumulatieve afschrijvingen en indien van toepassing met bijzondere waardeverminderingen. De afschrijvingen worden gebaseerd op de geschatte economische levensduur en worden berekend op basis van een vast percentage van de verkrijgingsprijs, rekening houdend met een eventuele restwaarde. Er wordt afgeschreven vanaf het moment van ingebruikname.

Afschrijving vindt lineair plaats op grond van vastgestelde afschrijvingstermijnen: gebouwen en verbouwingen

3,3% 66

PThU Jaarverslag 2023

afschrijvingen worden gebaseerd op de geschatte economische levensduur en worden berekend op basis van een vast percentage van de verkrijgingsprijs, rekening houdend met een eventuele restwaarde. Er wordt afgeschreven vanaf het moment van ingebruikname.

Afschrijving vindt lineair plaats op grond van vastgestelde afschrijvingstermijnen: gebouwen en verbouwingen

3,3%

Inventaris

10,0%

computerapparatuur en software

25,0%

overige apparatuur

20,0%

66

Met ingang van 1 januari 2016 is het afschrijvingspercentage voor de verbouwingen voor de locatie Amsterdam verhoogd met 10 procentpunt naar 13,33%. Deze schattingswijziging is conform de bepalingen uit RJ145.301 in de jaarrekening 2016 verwerkt. Materiële vaste activa die niet meer in gebruik is, wordt gewaardeerd tegen de kostprijs of de lagere opbrengstwaarde. Een materieel vast actief wordt niet langer in de balans opgenomen na vervreemding of indien geen toekomstige prestatie-eenheden van het gebruik of vervreemding te verwachten zijn.

Vorderingen en overlopende activa De vorderingen en overlopende activa worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. De reële waarde en geamortiseerde kostprijs zijn gelijk aan de nominale waarde. Noodzakelijk geachte voorzieningen voor het risico van oninbaarheid worden in mindering gebracht. Deze voorzieningen worden bepaald op basis van individuele beoordeling van de vorderingen.

Liquide middelen De liquide middelen zijn gewaardeerd tegen nominale waarde.

Voorzieningen Voorziening wachtgelden De PThU is eigen risicodrager voor de WW en de bovenwettelijke werkloosheidsuitkeringen.

Met het oog daarop is een voorziening wachtgelden gevormd. De voorziening omvat de per balansdatum bestaande verplichting.

Voorziening jubileumuitkeringen Op basis van richtlijn 271 wordt het risico inzake de jubileumuitbetaling voortvloeiend uit de arbeidsvoorwaardenregeling gedekt. De bedragen zijn tegen contante waarde opgenomen.

Voorziening verlofsparen Conform eigen personeelsbeleid is terzake van door personeelsleden gespaarde verlofuren het tegoed onder voorzieningen opgenomen.

67

Verandering in beweging

79 // 100

80 // 100

Voorziening langdurig zieken Voor personeelsleden waarvan verwacht wordt dat zij langdurig ziek zijn, is een voorziening langdurig zieken opgenomen. De hoogte van de voorziening wordt gebaseerd op het ziektepercentage en de nog verwachte ziekteduur.

Voorziening groot onderhoud In de jaarrekening van 2023 is geen voorziening voor groot onderhoud meer opgenomen voor het pand in Groningen in verband met de verwachting dat de PThU op korte termijn afstand doet van het gebouw, vanwege de verhuizing naar Utrecht. Voor het pand in Utrecht aan het Janskerkhof 12 / Jansdam 14 is per 31-12-2023 nog geen voorziening opgenomen gezien de nog aanstaande verbouwing. De gehanteerde waarderingsmethode is de componentenmethode.

Langlopende schulden Dit betreffen schulden die zijn aangegaan voor een looptijd van langer dan één jaar.

Langlopende schulden worden opgenomen tegen de nominale waarde van de schuld.

Kortlopende schulden Dit betreffen schulden met een op balansdatum resterende looptijd van ten hoogste één jaar.

Kortlopende schulden worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. De reële waarde en geamortiseerde kostprijs zijn gelijk aan de nominale waarde van de schuld.

Overlopende passiva De overlopende passiva betreffen vooruit ontvangen bedragen die aan opvolgende perioden worden toegerekend en nog te betalen bedragen, voor zover ze niet onder andere kortlopende schulden zijn te plaatsen.

3. Bepaling van het resultaat Algemeen Voor de vaststelling van het resultaat wordt het baten- en lastenstelsel gehanteerd. Voorts worden in de bijlage baten en lasten toegerekend aan de soort exploitatie waarop ze betrekking hebben, te weten subsidiabele en niet subsidiabele exploitatie.

Waar nodig zijn de cijfers voorgaand jaar aangepast aan de classificatie in het lopende jaar.

Rijksbijdrage 68

PThU Jaarverslag 2023

81 // 100

De ontvangen (normatieve) rijksbijdrage en de niet-geoormerkte OCW-subsidies worden in het jaar waarop de toekenningen betrekking hebben volledig verwerkt als bate in de staat van baten en lasten. Geoormerkte subsidies worden in het jaar waarop toekenningen betrekking hebben verwerkt als bate in de staat van baten en lasten. De besteding wordt verwerkt op de betreffende posten aan de lastenkant. Indien sprake is van een te verrekenen voorschot wordt dit opgenomen onder kortlopende schulden.

College- en examengeld De baten van de collegegelden worden als volgt verantwoord: 1/3 komt ten gunste van het lopend jaar; 2/3 komt ten gunste van het volgende boekjaar en is als vooruitbetaalde collegegelden op de balans onder de kortlopende schulden opgenomen.

Bijdragen derden Hieronder zijn de baten verantwoord die buiten de primaire bekostiging vallen.

Resultaten worden ten gunste of ten laste van de exploitatierekening gebracht naar rato van de voortgang van de gesubsidieerde activiteiten. Het deel van de subsidies waar nog geen activiteiten voor zijn verricht per balansdatum worden verantwoord onder de overlopende passiva.

Giften Giften worden gewaardeerd tegen de reële waarde in de staat van baten en lasten.

69

Verandering in beweging

82 // 100

Toelichting op de balans 1.1 Materiële Vaste Activa Materiële vaste activa publiek 1.1.1 gebouwen en terreinen 1.1.2 inventaris en apparatuur 1.1.3 activa in uitvoering Totaal materiële vaste activa publiek Materiële vaste activa privaat 1.1.1 gebouwen en terreinen 1.1.2 inventaris en apparatuur Totaal materiële vaste activa privaat Materiële vaste activa totaal 1.1.1 gebouwen en terreinen 1.1.2 inventaris en apparatuur 1.1.3 activa in uitvoering Totaal materiële vaste activa

Aanschafprijs

Cum afschr. en

Boekwaarde

1-1-2023

waardevermind.

1-1-2023

Investeringen

Afschrijvingen

Aanschafprijs

Cum. afschr

Boekwaarde

31-12-2023

31-12-2023

31-12-2023

8.273,8

5.053-

3.220,5

1.000,0

207,1

9.273,8

4.846,2-

614,7

582-

32,3

1,7

17,6-

616,5

600,1-

4.427,6 16,4

-

-

-

8.290,3

-

8.290,3

-

8.290,3

8.888,5

5.635,8-

3.252,8

9.292,0

189,5

18.180,6

5.446,3-

12.734,3

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

8.273,8

5.053,3-

3.220,5

1.000,0

207,1

9.273,8

4.846,2-

4.427,6

614,7

582,4-

32,3

1,7

17,6-

616,5

600,1-

16,4

-

-

-

8.290,3

-

8.290,3

-

8.290,3

8.888,5

5.635,8-

3.252,8

9.292,0

189,5

18.180,6

5.446,3-

12.734,3

Alle materiële vaste activa zijn investeringen met publieke middelen.

In 2011 is het pand in Groningen - Oude Ebbingestraat 25 - aangekocht. Vanaf maart 2012 is de gehuurde vleugel bij de VU in Amsterdam verbouwd. De investeringen van beide vestigingen worden vanaf het moment van ingebruikname in 2012 afgeschreven.

Voor het pand in Groningen heeft een terugname bijzondere waardevermindering plaatsgevonden á € 417k.

De verzekerde waarde van de gebouwen, inclusief het pand in Utrecht, Groningen en het huurdersbelang in het VU-complex inzake de verbouwingsinvestering, bedraagt € 18,2 miljoen.

In juli 2023 is het pand Janskerkhof 12 / Jansdam 14 aangekocht. Dit pand wordt gedurende 2023 / 2024 verbouwd, en zal tijdens het academisch jaar van 2024 / 2025 in gebruik worden genomen. Conform 273.302 RJ is hiervoor betaalde rente tijdens de verbouwing geactiveerd.

1.2 Vorderingen Debiteuren Overlopende activa Totaal vorderingen 1.2.1 Overlopende activa Vooruitbetaalde kosten Verstrekte voorschotten Overige overlopende activa Totaal vorderingen

1.2.0 1.2.1

31-12-2023 262,4 433,9 696,4

31-12-2022 524,0 522,6 1.046,7

31-12-2023 410,8 23,1 433,9

31-12-2022 480,3 42,3 522,6

Debiteuren: de openstaande vorderingen waaronder in rekening gebrachte bedragen inzake 2de, 3de en 4de geldstroom projecten.

70

PThU Jaarverslag 2023

83 // 100

Overlopende activa: In de overlopende activa zijn vooruitbetaalde bedragen opgenomen, alle vorderingen hebben een verwachte looptijd van minder dan 1 jaar.

1.3 Liquide middelen Kasmiddelen Tegoeden op bank- en girorekeningen Totaal liquide middelen

31-12-2023 0,2 3.770,3 3.770,5

1.3.0 1.3.1

31-12-2022 0,2 7.058,4 7.058,6

1.3.1 Tegoeden op bank- en girorekeningen: Banktegoeden aangehouden bij de ING en voor € 36k bij de Postbank Hamburg. De liquide middelen staan ter vrije beschikking.

Passiva 2.1 Eigen vermogen

Stand per

Mutaties

1-1-2023 Algemene reserve Fonds Graduate School Bestemmingsreserve publiek Reserve niet-subsidiabele activiteiten Reserve buitenlandse studenten Bestemmingsreserve privaat Fonds Schutte d’Orville Bernard Vrouwe Backer Bestemmingsfonds privaat Totaal eigen vermogen

Resultaatbestemming dotatie

Stand per onttrekking

31-12-2023

6.026,2

-

-

-1.076,7

4.949,4

280,2 280,2

-

-

-15,0 -15,0

265,2 265,2

2.438,0 363,6 2.801,7

-

904,5 904,5

-104,1 -104,1

3.342,5 259,6 3.602,1

-

-

-

118,9 118,9

118,9 118,9

9.108,0

-

904,5

-1.076,8

8.935,6

Het eigen vermogen is gesplitst in de algemene reserve de bestemmingsreserve publiek (gevormd met rijksmiddelen) en de bestemmingsreserves privaat (gevormd met nietsubsidiabele middelen).

Bestemmingsreserve publiek: Het fonds Graduate school is vastgelegd vermogen ten behoeve van excellente studenten (o.a. studiebeurzen).

Bestemmingsreserve privaat: - De Reserve niet-subsidiabele activiteiten is de algemene reserve ontstaan uit saldering van niet-subsidiabele resultaten.

- De Reserve buitenlandse studenten is een speciaal voor dit doel bedoeld studiefonds die in het verleden o.a. werd opgebouwd uit particuliere en kerkelijke vrijwillige contributies.

- Het bestemmingsfonds ‘Schutte d’Orville Bernard Vrouwe Backer’ is bij resultaatbestemming 2023 gevormd met middelen ontvangen van de opgeheven Stichting ‘Schutte d’Orville Bernard 71

Verandering in beweging

84 // 100

Vrouwe Backer’. De stichting had ondersteuning van studenten van de Protestantse Theologische Universiteit tot doel. De PThU zal de middelen ook voor dit onderwerp aanwenden.

Stand per 31-12-2023 686,7 686,7

2.2 Voorzieningen Personeelsvoorzieningen Voorziening Groot Onderhoud Totaal voorzieningen

Stand per 31-12-2022 576,8 72,2 649,0

Het verloop van de voorzieningen is als volgt: Stand per 31-12-2022

Voorziening

Dotaties

Onttrekking

Stand per 31-12-2023

Kortlopende Langlopende deel < 1 jaar deel > 1 jaar

Personeelsvoorzieningen Voorziening jubileumuitkeringen Voorziening verlofsparen Voorziening wachtgelden Voorziening langdurig ziek

2.2.1 2.2.2 2.2.3 2.2.4

34,7 347,2 68,6 126,3

55,9 64,1 84,5 48,4

42,512,083,94,5-

48,1 399,3 69,1 170,2

39,9 66,4 170,2

48,1 359,4 2,7 -

Overige voorzieningen Voorziening groot onderhoud

2.2.5

72,2

-

72,2-

-

-

-

649,0

252,8

215,1-

686,7

276,5

410,2

Totaal voorzieningen

2.2.1 Voorziening jubileumuitkeringen: op basis van RJ 271 is een voorziening voor jubileumuitkeringen opgenomen. Deze voorziening geeft inzicht in de financiële verplichting per ultimo boekjaar inzake de uitbetaling van jubileumuitkeringen hetgeen voortvloeit bij toepassing van de arbeidsvoorwaardenregeling.

2.2.2 Voorziening verlofsparen: Dit betreft gespaarde verlofuren vermenigvuldigd met het ultimo vorig boekjaar geldende bruto uurtarief (inclusief sociale lasten).

2.2.3 Voorziening wachtgelden: De verplichting heeft betrekking op ex-werknemers niet vallende onder de reorganisatievoorziening. In rekening gebrachte uitkeringen gedurende het jaar worden als onttrekking van deze voorziening gebracht.

2.2.4 Voorziening langdurig ziek: voor langdurig zieken waarvan de verwachting is dat zij niet (geheel) herstellen binnen twee jaar, is per jaareinde een voorzien bedrag opgenomen.

2.2.5 Voorziening groot onderhoud: deze verplichting heeft betrekking op het groot onderhoud van het pand in Groningen. Voor het pand in Utrecht is wegens de aanstaande verbouwing nog geen bedrag opgenomen.

72

PThU Jaarverslag 2023

85 // 100

2.3 Langlopende schulden Langlopende leningen SKG Totaal langlopende schulden

31-12-2023 3.805,0 3.805,0

2.3.1 Langlopende schulden 2023 Boekwaarde per 1-1 Nieuwe financiering Aflossing Boekwaarde per 31-12

Overige langlopende schulden 3.805,0 3.805,0

2.3.2 Specificatie langlopende schulden per 31-12-2023 Lening 1 Lening 2

Hoofdsom <1 jaar 3.000,0 805,0

Boekwaarde per 31-12

3.805,0

31-12-2022 -

1-5 jaar -

-

>5 jaar

Looptijd

3.000,0 80,5

724,5

3.080,5

724,5

1-7-2025 1-7-2046

Rente% 4,00% 3,70%

De langlopende schulden betreffen een aantal hypothecaire leningen aangegaan bij Stichting Kerkelijk Geldbeheer (SKG) voor de financiering van de aanschaf van het pand aan het Janskerkhof 12 / Jansdam 14, en de beoogde verbouwingen in dat pand en de Janskerk.

Hiervoor is recht van hypotheek gegeven op het pand aan de Ebbingestraat in Groningen en het pand aan het Janskerkhof 12 / Jansdam 14. Aan de SKG is ook een pandrecht op vorderingen afgegeven als zekerheid. Bij de SKG is nog een resterend rekening-courant krediet á €5,2m 2.4 Kortlopende schulden Crediteuren Belastingen Premies sociale verzekeringen Pensioenen Derden en gelieerde instellingen Vakantietoelage / eindejaarsuitkering Vakantiedagen Vooruitontvangen collegegelden Overige overlopende passiva Totaal kortlopende schulden

31-12-2023

31-12-2022

813,0 0,2 448,5 118,9 786,6 276,4 626,8 179,3 523,8

229,0 10,1 529,3 227,1 306,4 193,7 105,7

3.773,6

1.601,1

Onder Derden en gelieerde instellingen zijn onder andere schulden opgenomen wegens nog te besteden geoormerkte gelden van het Erasmus-Socrates programma, het Templeton Charity Foundation project en het Moral Compass Project, het Slavernij Project en het Grond Project.

73

Verandering in beweging

86 // 100

De Vakantietoelage / eindejaarsuitkering en Vakantiedagen zijn personele verplichtingen welke berekend zijn op basis van nog uit te betalen bedragen op rapportagedatum.

De overige overlopende passiva bestaat uit diverse vooruit ontvangen bedragen.

In de kortlopende schulden is geen sprake van OC&W-subsidies die in model G behoeven te worden opgenomen. Over de schulden is geen rente verschuldigd.

Niet uit de balans blijkende verplichtingen De PThU heeft met de VU een huurovereenkomst afgesloten. Op 01-03-2012 is deze overeenkomst ingegaan. Met betrekking tot de huur is het jaarbedrag €629k exclusief BTW met daarnaast een jaarvergoeding €178k exclusief BTW voor leveringen en diensten (servicekosten).

ICT en Audiovisuele middelen vallen onder zogenaamde Standaard Niveau Overeenkomsten (SNO's) afgesloten met de VU. Nu loopt de SNO voor ICT tot halverwege 2024 en bedraagt €304k excl BTW op jaarbasis. In Groningen is met de Rijksuniversiteit Groningen (RuG) een Dienstverleningsovereenkomst (DVO) afgesloten die stilzwijgend telkens met één jaar wordt verlengd. Qua audiovisuele middelen in Amsterdam en Groningen, en het gebruik en de ondersteuning daarvan, is jaarlijks een bedrag verschuldigd van €60k excl. BTW. Uitbesteed aan de VU en de RUG is de dienstverlening betreffende de productgroepen bewaking, catering, post, schoonmaak, technisch beheer gebouw en installaties en energie en watermanagement, waarbij de verschuldigde vergoeding is gebaseerd op productafname x tarief. Elke post is gebaseerd op het prijspeil 2023.

De NWO heeft in 2022 een beurs toegekend voor het onderzoek ‘kerk en slavernij’ ad € 750k.

Eerder in 2018 is een schenkingsovereenkomst afgesloten met een stichting t.b.v. uitvoering van een 8-jarig project met de titel "Moral Compass" ad. € 1,9 mln. welke is opgedeeld in jaarlijkse tranches en de voornamelijk personele kosten voor inzet in dit project jaarlijks ten laste van dit project worden gebracht.

Bij de verbouwingen in het panden in Utrecht is de verwachting dat voor ongeveer 9 miljoen euro wordt geïnvesteerd buiten de aanschaf van het pand. Overigens is er in 2023 ook een intentieovereenkomst aangegaan met de Protestantse Gemeente Utrecht, voor de huur van de Janskerk. Eerder genoemde 9 miljoen is inclusief investeringen in de Materiële Vaste Activa in de Janskerk. Relaterend aan de nieuwe huisvesting in Utrecht zijn ook contracten aangegaan met SURF (44k per jaar), Brunel (243k per jaar) en Stedin (2k per jaar)

Gebeurtenissen na balansdatum In juni 2024 is een huurovereenkomst afgesloten met de Protestantse Gemeente Utrecht voor de Janskerk voor het bedrag van 253k op jaarbasis. Het contract heeft een looptijd van 30 jaar.

74

PThU Jaarverslag 2023

87 // 100

Verbonden partijen Er zijn geen verbonden partijen bekend waar de bestuurders van de PThU bestuurlijke invloed ofwel deelneming in hebben.

Kengetallen en ratio’s Kengetallen en ratio's

(bedragen in euro's x 1.000) 31-12-2023

31-12-2022

Exploitatie Rijksbijdrage Bijdragen derden Subsidiabel resultaat Niet subsidiabel resultaat

11.510,4 1.329,5 1.091,7919,4

10.694,2 908,0 113,4550,9

Vermogen Eigen vermogen Totaal vermogen Solvabiliteitsratio Rentabiliteit Totale Vermogen

8.935,6 17.201,1 0,52 -1,0%

9.545,6 11.358,1 0,84 3,9%

Liquiditeit Liquide middelen Liquiditeitsratio Netto werkkapitaal Current ratio Totaal baten incl.fin.baten

3.770,5 0,22 693,3 1,18 14.041,0

7.058,6 0,62 6.504,2 5,06 12.809,4

75

Verandering in beweging

88 // 100

Staat van baten en lasten Toelichting op de staat van baten en lasten 3.1 Rijksbijdrage Rijksbijdrage OC&W ow vast Rijksbijdrage OC&W ow-gebonden dynamisch Rijksbijdrage OC&W oz-vast Rijksbijdrage OC&W oz-gebonden dynamisch Rijksbijdrage kwaliteitsbekostiging Totaal Rijksbijdrage OC&W

(bedragen in euro's x 1.000) subsidiabel 6.189,6 426,3 4.172,5 671,7 50,4 11.510,4

niet-subsid.

0 0 0 0 0 -

Realisatie 2023 6.189,6 426,3 4.172,5 671,7 50,4 11.510,4

Begroting 2023 6.426,6 547,9 3.629,6 648,1 62,9 11.315,0

Afwijking

Realisatie 2022

237,0121,6542,9 23,6 12,5195,4

5.993,8 526,8 3.490,0 623,2 60,4

10.694,2

De beschikking van DUO inzake de Rijksbijdrage 2023 is eind 2023 voor de PThU vastgesteld op € 11.510k, ruim € 195k hoger dan begroot.

Het dynamische deel van de Rijksbijdrage is gerelateerd aan de vastgestelde bekostigde aantallen uit 2020 (jaar n-2), zijnde het aantal gewogen bekostigde inschrijvingen (61), waarvan bekostigde bachelorinschrijvingen (7) en masterinschrijvingen (54) en daarnaast graden onderwijs (24) inclusief joint degrees, het gewogen aantal bekostigde graden onderzoek (53) en het driejarig gemiddeld aantal promoties (6). De toegekende bijdrage voor de ambtsopleiding Vrije Evangelische Gemeente (VEG) van € 173k wordt afgedragen en is als last opgenomen onder 4.4 Overige lasten.

3.2 PKN en deelnemersbijdragen

subsidiabel

Bijdrage PKN en deelnemersbijdragen

niet-subsid.

493,5

Realisatie 2023 493,5

Begroting 2023 747,8

Afwijking

Realisatie 2022

254,3-

680,6

Deze bijdrage betreft de doorberekening van de cursuskosten omtrent de Primaire Nascholing Predikanten (PNP) en Permanente Educatie (PE) op basis van het aantal cursussen en deelnemers aan het Protestants Centrum Toerusting & Educatie (PCTE) van de Dienstenorganisatie PKN en overige deelnemers.

3.3 College- en examengelden College- en examengelden

subsidiabel 470,2

niet-subsid.

Realisatie 2023 470,2

Begroting 2023

Afwijking

Realisatie 2022

431,0

39,2

463,0

Het aantal ingeschreven studenten op rapportagedatum is 173 bestaande uit 137 masterstudenten en 36 bachelorstudenten. Het aantal studenten met een Bewijs Betaald Collegegeld (BBC) in deze cijfers is 0. Het aantal pre-masterstudenten bedraagt 51.

Studenten met een BBC hebben aan een andere universiteit collegegelden betaald, en zijn voor de PThU dus onbekostigde studenten.

76

PThU Jaarverslag 2023

89 // 100

3.4 Bijdragen derden Slavernijproject NWO Seminarie Vrije Evangelische Gemeente Kenniswerkplaats Overige bijdragen 2de geldstroom John Templeton Foundation Moral Compass Project Leeropdracht Missionaire Roeping Liturgische Formulieren Bijzonder Leerstoel Diaconaat Overige bijdragen 3de en 4de geldstroom Totaal bijdragen derden

subsidiabel 103,0 36,0 86,7 54,4 280,1

niet-subsid.

6,9 358,3 77,8 54,8 54,5 497,1 1.049,5

Realisatie 2023 103,0 36,0 86,7 54,4 6,9 358,3 77,8 54,8 54,5 497,1 1.329,5

Begroting 2023

Afwijking

30,0 59,6 32,4 32,4328,5 72,4 50,7 54,1 454,4 1.049,7

Realisatie 2022

73,0 23,654,3 86,8 6,9 29,8 5,4 4,1 0,4 42,7 279,8

27,8 29,0 102,6 18,3 246,0 50,0 49,2 54,0 331,1 908,0

De baten uit de 2de, 3de en 4de geldstroom zijn hoger dan begroot met name door een verschuiving met de post personele lasten.

De post Overige bijdragen bestaat o.a. uit: een bijdrage van Stichting de Zending inzake bijzonder hoogleraarschap prof. dr. Nagy en een aantal overige bijdragen van o.a. de Gereformeerde Bond, de Nieuwe Bijbelschool, Stichting Rotterdam, Dienstenorganisatie PKN, en het Luthers Diakonessenfonds.

De kosten van werk in opdracht van derden staan verantwoord onder 4.1 personeelslasten en 4.4 Overige kosten Onderzoek.

3.5 Overige baten Contributies Baten gebouwen Overige baten Totaal overige baten

subsidiabel 2,0 11,0 13,0

niet-subsid.

92,5 122,1 214,6

Realisatie 2023 92,5 2,0 133,1 227,7

Begroting 2023

Afwijking

Realisatie 2022

2,05,5 3,5

94,5 2,0 127,6 224,2

58,4 5,8 34,2 98,3

Baten gebouwen hebben betrekking op verhuur van (college)zalen in voornamelijk Amsterdam.

Enige overige baten die zijn ontvangen, bestaan voornamelijk uit bijdragen van diverse (samenwerkings-) partners alsmede niet-subsidiabele ontvangsten van buitenlandse instellingen voor studiebeurzen buitenlandse studenten. Steun in financiële vorm voor internationale studenten, ontvangen van particulieren, is verantwoord onder ‘Contributies’.

Tevens zijn hieronder verantwoord de financiële ondersteuning door organisaties t.b.v. internationale studenten.

4.1 Personeelslasten

subsidiabel

niet-subsid.

Brutolonen en salarissen Sociale lasten Pensioenpremies Lonen en salarissen

6.335,7 849,6 931,1 8.116,4

378,8 378,8

Realisatie 2023 6.714,6 849,6 931,1 8.495,3

Begroting 2023

Afwijking

Realisatie 2022

6.826,6 984,9 1.079,3 8.890,8

112,0135,3148,2395,6-

5.752,1 801,7 915,4 7.469,2

Dotatie/onttrekking personele voorzieningen Personeel niet in loondienst Overige personeelslasten Overige personele lasten

444,6 816,9 113,6 1.375,2

0,3 0,3

444,6 817,2 113,6 1.375,5

583,2 151,4 734,6

444,6 234,0 37,8640,9

83,8 732,7 127,7 944,3

Totaal personeelslasten

9.491,7

379,1

9.870,8

9.625,4

245,3

8.413,5

77

Verandering in beweging

90 // 100

Lonen en salarissen: Hierin is het personeel opgenomen dat op basis van een arbeidscontract in het salarissysteem van de PThU wordt verloond, inclusief de tijdelijke arbeidsovereenkomsten van medewerkers welke aan projecten zijn gekoppeld.

Dotaties personele voorzieningen: ultimo boekjaar zijn bedragen gedoteerd aan de voorziening verlofsparen, langdurig zieken, voorziening wachtgelden en voorziening jubileumuitkering.

Personeel niet in loondienst: betreft de tijdelijke vervanging van ondersteunend personeel (obp) i.v.m. (langdurige) ziekte, vertrekkend personeel en projecten. De inzet heeft op meerdere afdelingen plaatsgehad.

De post Overig bestaat uit o.a. de kosten voor studie en opleiding en meerdere onderdelen zoals werving en selectie, reiskosten woon/werk en arbodiensten.

Aantal fte's Bestuur WP OBP Totaal fte's ultimo rapportageperiode Gemiddeld aantal fte's

4.2 Afschrijvingen Afschrijvingslast gebouwen/inventaris Totaal afschrijvingen

subsidiabel 189,5189,5-

niet-subsid.

-

Realisatie 2023 2,00 57,30 25,50 84,80

Begroting 2023

81,1

83,4

2,00 58,40 28,90 89,30

Realisatie Begroting 2023 2023 189,5243,2 189,5243,2

Afwijking

Realisatie 2022

1,103,404,50-

2,00 54,30 21,10 77,40 81,1

Afwijking

Realisatie 2022

432,6432,6-

471,7 471,7

De afschrijvingslasten van voornamelijk de investeringen en verbouwingen in Amsterdam en Groningen zijn vanaf het moment van ingebruikname opgenomen, bij deze post heeft een terugname bijzondere waardevermindering plaatsgevonden á € 417k, waardoor de afschrijvingslast positief uitvalt.

4.3 Huisvestingslasten Huisvestingslasten Dotatie voorziening onderhoud Totaal huisvestingslasten

subsidiabel 1.025,9 72,2953,7

niet-subsid.

156,5 156,5

Realisatie Begroting 2023 2023 1.182,4 1.090,0 72,21.110,3 1.090,0

Afwijking

Realisatie 2022

92,4 72,220,2

970,3 0,0970,2

In de subsidiabele huisvestingslasten zijn de contractuele huur en servicekosten bij de VU in Amsterdam inclusief de huurvergoeding voor de vierkante meters van de bibliotheek in Amsterdam en Groningen.

78

PThU Jaarverslag 2023

91 // 100

4.4 Overige lasten Organisatielasten Onderwijslasten Onderzoekslasten Internationalisering Kwaliteitsgelden Totaal Overige Lasten

subsidiabel 2.138,1 660,0 148,6 81,9 90,6 3.119,2

niet-subsid.

18,8 69,1 14,9 199,8 302,6

Realisatie 2023 2.157,0 729,1 163,5 281,6 90,6 3.421,8

Begroting 2023 2.092,7 396,5 333,2 317,0 47,5 3.186,9

Afwijking 64,2 332,6 169,735,343,1 234,9

Realisatie 2022 1.415,7 645,6 116,0 289,7 49,3 2.516,4

De overige lasten bestaan uit materiële organisatielasten, onderwijslasten, onderzoekslasten en lasten voor internationalisering, de Graduate School, en NPO bestedingen.

5 Financiële baten en lasten Financiële baten Financiële lasten Totaal financiële baten en lasten

subsidiabel 13,2 3,59,7

niet-subsid.

-

Realisatie Begroting 2023 2023 13,2 3,59,7 -

Afwijking 13,2 3,59,7

Realisatie 2022 34,734,7-

De financiële baten zijn € 10k positief door ontvangen rente.

79

Verandering in beweging

92 // 100

Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semi-publieke sector (WNT) Bedragen x € 1 Functiegegevens Aanvang en eind functievervulling in 2023 Omvang dienstverband (in fte)

Prof. dr. M. Wisse

Dr. C.P. Boele

Rector

Bestuurder

01-01 t/m 31-12

01-1 t/m 31-12

1,00

1,00

Ja

Ja

127.378

150.596

Dienstbetrekking Bezoldiging Beloning plus belastbare onkostenvergoeding Beloningen betaalbaar op termijn

21.975

22.403

Subtotaal

149.353

172.999

Individueel toepasselijk bezoldingsmaximum

173.000

173.000

-

-

149.353

172.999

01-01 t/m 31-12

01-1 t/m 31-12

1,00

1,00

Ja

Ja

Beloning plus belastbare onkostenvergoeding

122.062

145.230

Beloningen betaalbaar op termijn

21.525

22.768

Subtotaal

46.929

162.999

Individueel toepasselijk bezoldingsmaximum

168.000

168.000

-

-

46.929

162.999

-/- Onverschuldigd betaald bedrag Totale bezoldiging Reden waarom de overschrijding is toegestaan Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling Gegevens 2022 Aanvang en eind functievervulling in 2022 Omvang dienstverband (in fte) Dienstbetrekking Bezoldiging

-/- Onverschuldigd betaald bedrag Totaal bezoldiging

Per 1 januari 2013 is de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) ingegaan. Deze verantwoording is opgesteld op basis van de volgende op PThU van toepassing zijnde regelgeving: Het WNT-maximum voor het onderwijs, klasse D en complexiteitspunten per criterium: dit houdt in dat minimum aantal 80

PThU Jaarverslag 2023

93 // 100

complexiteitspunten 9 bedraagt. Het bezoldigingsmaximum voor de PThU is voor een fulltime bestuurder € 173.000. Dit geldt naar rato van de duur en/of omvang van het dienstverband.

De onverschuldigde betaling uit 2022 á 2.457 euro is terugontvangen in 2023.

Toezichthoudende topfunctionarissen Bedragen x € 1

mr. J.P.H. Donner prof.dr. J.J. Graafland

Functiegegevens Aanvang en einde functievervulling in 2023

voorzitter

mr. G.C. Endedijk

dr. A.G.L. van Nieuwpoort

mw.ir. H.A.C. Branderhorst

lid

lid

lid

lid

1-1 t/m 31/12

1-1 t/m 31/12

1-1 t/m 31/12

1-1 t/m 31/12

1-1 t/m 31/12

Bezoldiging Bezoldiging Individueel toepasselijk bezoldingsmaximum -/- Onverschuldigd betaald bedrag

16.868 25.950

11.245 17.300

11.245 17.300

11.245 17.300

11.245 17.300

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Totale bezoldiging

16.868

11.245

11.245

11.245

11.245

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

dr. A.G.L. van Nieuwpoort

mw.ir. H.A.C. Branderhorst

Reden waarom de overschrijding is toegestaan Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling Gegevens 2022 Bedragen x € 1

mr. J.P.H. Donner prof.dr. J.J. Graafland

Functiegegevens Aanvang en einde functievervulling in 2022 Bezoldiging Totale bezoldiging Individueel toepasselijk bezoldingsmaximum

voorzitter

mr. G.C. Endedijk

lid

lid

lid

lid

1-1 t/m 31/12

1-1 t/m 31/12

1-1 t/m 31/12

1-1 t/m 31/12

1-1 t/m 31/12

8.964 25.200

5.976 16.800

5.976 16.800

5.976 16.800

5.976 16.800

De vergoedingen aan de Raad van Toezicht betreffen vacatiegelden excl. BTW op basis van ingediende facturen en blijven onder de WNT-norm van toezichthouders van resp. 15% en 10% t.a.v. voorzitterschap en lid. De vergoedingen voor de RvT zijn in 2023 verhoogd nadat deze een aantal jaar niet zijn geïndexeerd.

Vermelding accountantshonorarium

De accountantshonoraria, inclusief BTW, zijn als volgt:

Controle van de jaarrekening incl. bekostigingscontrole Fiscale advisering Andere controleopdrachten Niet-controle diensten Totaal

Realisatie 2023

Realisatie 2022

46,6 46,6

80,2 80,2

Van Ree Accountants uit Barneveld is de huisaccountant van de PThU. De in de jaarrekening 2023 verantwoorde accountantskosten hebben betrekking op de jaarrekening- en bekostigingscontrole 2023.

81

Verandering in beweging

94 // 100

Onderstaande opstelling geeft een overzicht van de subsidiabele en niet-subsidiabele Exploitatierekeningen.

Begroting 2023

Realisatie 2023 subsidiabel niet-subsid.

Totaal realisatie

%

Baten Rijksbijdragen College-, cursus-, les- en examengelden Bijdragen derden Overige baten Totaal baten

11.315,0 1.178,8 1.049,7 3,5 13.547,0

11.510,4 470,2 280,1 13,0 12.273,8

493,5 1.049,5 214,6 1.757,6

11.510,4 963,7 1.329,5 227,7 14.031,3

82,0% 6,9% 9,5% 1,6% 100%

Lasten Personeelslasten Afschrijvingen Huisvestingslasten Overige lasten Totaal lasten

9.625,4 243,2 1.090,0 3.186,9 14.145,5

9.491,7 189,5953,7 3.119,2 13.375,1

379,1 156,5 302,6 838,2

9.870,8 189,51.110,3 3.421,8 14.213,4

69,4% -1,3% 7,8% 24,1% 100%

598,6-

1.101,4-

919,4

182,0-

-

9,7

100,0%

919,4

172,3-

100,0%

Saldo baten en lasten Financiele baten en lasten Exploitatieresultaat

-

9,7

598,6-

1.091,7-

Bijdragen derden Bijdrage PKN en deelnemersbijdragen Overige baten Financiële lasten/baten Totaal baten

95,7 95,7

Reserve nietsubsidiabele activiteiten 1.049,5 493,5 118,9 1.661,9

Personeelslasten Studietoelage buitenlandse student Overige lasten Totaal lasten

199,8 199,8

379,1 259,3 638,4

Resultaat niet-subsidiabel

104,1-

1.023,5

Realisatie niet-subsidiabel

Buitenlandse studenten

Totaal nietsubs.

1.049,5 493,5 214,6 1.757,6 379,1 199,8 259,3 838,2 919,4

82

PThU Jaarverslag 2023

95 // 100

Overige gegevens De jaarrekening 2023 is door de Raad van Toezicht goedgekeurd op 10 juni 2024.

Het College van Bestuur stelt de resultaatbestemming over het boekjaar 2023 als volgt vast:

Vaststelling van de resultaatbestemming over het boekjaar 2023 Het College van Bestuur stelt de resultaatbestemming over het boekjaar 2023 als volgt vast: Algemene Reserve Fonds Graduate School Reserve niet-subsidiabele activiteiten Reserve buitenlandse studenten Fonds ‘Schutte d’Orville Bernard Vrouwe Backer’

1.076,715,0904,5 104,1118,9 172,3-

Dit voorstel is in de jaarrekening verwerkt.

83

Verandering in beweging

96 // 100

Model G. Verantwoording subsidies Model G. Verantwoording Subsidies

G1. Subsidies waarbij het eventueeel niet aangewende deel van de subsidie, mits de activiteiten volledig zijn uitgevoerd, kan worden besteed aan andere activiteiten waarvoor bekostiging wordt verstrekt.

Omschrijving Toewijzing Datum Status Geen posten n.v.t. n.v.t. n.v.t.

Model G. Verantwoording Subsidies

G2A. Subsidies die uitsluitend mogen worden aangewend voor het doel waarvoor de subsidie is verstrekt, aflopend per ultimo verslagjaar Omschrijving Toewijzing Datum Bedrag Ontvangen Totaal subs. Saldo 1-1-2023 Ontvangen Geen posten n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.

Subsidiabel 2023 te verrekenen 31-12-2023 n.v.t. n.v.t.

Model G. Verantwoording Subsidies

G2A. Subsidies die uitsluitend mogen worden aangewend voor het doel waarvoor de subsidie is verstrekt, aflopend per ultimo verslagjaar Omschrijving Toewijzing Datum Bedrag Ontvangen Totaal subs. Saldo 1-1-2023 Ontvangen Geen posten n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.

Subsidiabel 2023 te verrekenen 31-12-2023 n.v.t. n.v.t.

84

PThU Jaarverslag 2023

97 // 100

Verandering in beweging

PThU Jaarverslag 2023

Verandering in beweging

WWW.PTHU.NL