Issuu on Google+


O d R e da k c j i

Szanowni Państwo! Miło nam zaprezentować kolejny numer naszego miesięcznika. Rozpoczyna go rozmowa z Krystyną Wróblewską – Dyrektorem PCEN w Rzeszowie Dajemy szkołom nowe narzedzia, nowe perspektywy... poświęcona koordynowanemu przez placówkę projektowi dotyczącemu technologii cyfrowych, które mają podnieść jakość i atrakcyjność oferty technologicznej szkół Podkarpacia. Znajdziecie w nim Państwo kalendarium Akademii Historii Najnowszej zorganizowanej przez Podkarpackie Centrum Edukacji Nauczycieli w Rzeszowie oraz Instytut Pamięci Narodowej Odział w Rzeszowie. W artykule Kultura i klawiatura, czyli jak w interesujący sposób ukazać regionalną poezję przedstawiamy konkurs Podkarpaccy Antropolodzy Kultury. Zachęcamy do udziału w I Podkarpackim Konkursie Plastycznym o Tematyce Słowiańskiej organizowanym przez „Gród Słowiański” w Stobiernej koło Dębicy.

Artykuł XX Jubileuszowy Konkurs Szopek Bożonarodzeniowych poświęciliśmy wojewódzkiemu konkursowi organizowanemu przez Gimnazjum nr 8 w Rzeszowie. Macie Państwo niebywałą okazję obejrzeć wybrane szopki zgłoszone do konkursu. Pragniemy zwrócić uwagę na kolejny artykuł poświęcony szkołom Podkarpacia – Historia i dzień dzisiejszy szkoły w Budziwoju. W rubryce „z doświadczeń nauczycieli...” powracamy do postaci Janusza Korczaka, zamieszczając ciekawy artykuł „Tu i teraz” – Korczakowska pokora wobec tajemnicy dziecka – człowieka. Zachęcamy do zapoznania się z wybranymi nowości ze zbiorów PBW w Rzeszowie. Dziękujemy wszystkim, którzy przyczynili się do powstania kolejnego numeru pisma i zapraszamy nauczycieli Podkarpacia do dalszej współpracy. Życzymy przyjemnej lektury Janusz Ustrzycki

Objętość nadsyłanych artykułów nie powinna przekraczać 3 stron maszynopisu o rozmiarze czcionki 12, odstęp 1,5. Tekst powinien być wzbogacony materiałem zdjęciowym w formacie JPG. Do tekstu należy dołączyć krótką informację o autorze artykułu (zawód, miejsce pracy, miejscowość), nazwisko autora zdjęć oraz adres do korespondencji wraz z numerem telefonu. Redakcja nie zwraca nadesłanych materiałów i zastrzega sobie prawo do przeredagowania tekstów, skracania oraz zmian tytułów. Teksty i zdjęcia prosimy przesyłać na adres: Podkarpackie Centrum Edukacji Nauczycieli ul. Niedzielskiego 2, 35-036 Rzeszów „Nauczyciel i Szkoła” e-mail: nauczycieliszkola@pcen.pl, janusz.u@op.pl


Z działalności Podkarpackiego Centrum Edukacji Nauczycieli

Dajemy szkołom nowe narzędzia, nowe perspektywy... Rozmowa z Krystyną Wróblewską, Dyrektorem Podkarpackiego Centrum Edukacji Nauczycieli w Rzeszowie Pani Dyrektor, czemu techniki informatyczne są tak ważne we współczesnej szkole? Praca z TI w szkole, ich wykorzystanie, stanowi już jedną z miar dydaktycznej efektywności placówki. Myślę, że nasz w tym względzie sceptycyzm bierze się często z określonego nauczycielskiego przekonania. Chodzi o obawę wielu kolegów, iż nowe techniki nie przyniosą obiektywnej poprawy kształcenia. Mody przychodzą i odchodzą, a nauczyciel zostaje… Dziś sprawy mają się jednak nieco inaczej. Określone narzędzia mają charakter powszechny, ich znajomość jest nie tylko konieczna, musi być na tyle biegła, by mogły być wykorzystane jako jeden z ważnych języków uprawianego fachu. PCEN ma w tym względzie duże doświadczenie… Tak, ma. Jesteśmy firmą, która się mocno zaangażowała w działania mające na celu pomoc placówkom naszego regionu. Dzięki funduszom europejskim mogliśmy stworzyć atrakcyjne programy edukacyjne, przeznaczone dla nauczycieli wszystkich typów szkół. Mamy w tym duże doświadczenie. Nauczyciele konsultanci i zaproszeni prelegenci stworzyli koncepcje doskonalenia, które mają wprowadzić słuchaczy w obszar efektywnego wykorzystywania na zajęciach różnych aplikacji i narzędzi informatycznych. Owe programy mają także na względzie trening biegłości metodycznych w omawianym zakresie nauczycielskich kompetencji. Czy macie Państwo coś nowego do zaproponowania? Otóż mamy. PCEN będzie koordynował nowy projekt; jego tytuł jest dość długi, a dotyczy technologii cyfrowych, które mają podnieść jakość i atrakcyjność oferty edukacyjnej szkół Podkarpacia w ramach realizowanych programów rozwojowych. Adresujemy go do nauczycieli i uczniów szkół podstawowych osiemnastu gmin naszego regionu. Projekt ma do dyspozycji prawie sześć milionów złotych, które są przeznaczone na zakup nowoczesnego sprzętu informatycznego. Szkoły otrzymają m.in. tablice interaktywne, tablety i komputery. Istotnym novum jest to, że zarówno nauczyciele, jak i uczniowie będą mogli wykorzystać w celach dydaktycznych platformę e-learningową. Jaką rolę ma do spełnienia firma kierowana przez Panią? Ważną. Nie jesteśmy bowiem pośrednikiem w przekazywaniu sprzętu. Będziemy aktywnie włączać się w działania usprawniające proces dydaktyczny. 

Nauczyciel i Szkoła nr 1 (35)

Służymy konsultacjami, które pomogą nauczycielom tworzyć efektywne plany dydaktyczne, ułatwiające wykorzystanie TI w codziennej pracy. Chcę podkreślić, że jesteśmy już po okresie zachłyśnięcia się możliwościami technologicznymi tej gałęzi kulturowo-cywilizacyjnej. Zaczynamy poznawać i opisywać negatywne skutki przesady w tym względzie… To znaczy? Chcemy w ramach opisywanego projektu nie tylko instruować, jak wykorzystać otrzymany sprzęt lub też, w jaki sposób tworzyć metodycznie spójne projekty lekcji. Będziemy od tego, by pokazywać uczniom granice fascynacji TI, za którymi stoi uzależnienie, choroba, nałóg… Spotykając się z nauczycielami, będziemy zwracali uwagę na pułapki nieracjonalnego korzystania z komputera. Chcemy bardzo, by nauczyciele pokazywali uczniom pragmatyczną stronę technik informatycznych. I ważenia racji między funkcją rozrywkową, a możliwościami użytkowymi, praktycznymi wykorzystania określonych programów i aplikacji. Owa świadomość przychodzi często dość późno… Jak długo projekt ma trwać? Traktujemy go bardzo poważnie: ma efektywnie pomagać uczniom ze środowisk, które napotykają na różnego rodzaju bariery o charakterze środowiskowym, ekonomicznym, rozwojowym. Mamy wspierać nauczycieli w ich pracy z uczniem zdolnym lub mającym kłopoty edukacyjne. Wiemy, że ta praca nie kończy się nigdy. Sam projekt ma jednak swoje granice czasowe: rozpoczyna się 1 lutego 2013 roku, a skończy 31 stycznia 2015. Koniec – formalny – nie oznacza przecież zaprzestania działań, o których mowa. Wręcz przeciwnie – ma być zaczynem, reakcją wstępną inicjującą proces. Dziękuję za rozmowę.

Rozmawiał: Mariusz Kalandyk


OFERTA EDUKACYJNA N OW Y P RO J E K T Technologie cyfrowe jako systemowe narzędzie wspomagające realizację programów rozwojowych oraz podnoszące jakość i atrakcyjność oferty edukacyjnej szkół Podkarpacia.

Projekt realizowany w partnerstwie z gminami: Krasiczyn, Narol, Cieszanów, Dubiecko, Cisna, Solina, Lesko, Rymanów, Zaleszany, Tyczyn, Nowa Sarzyna, Hyżne, Grębów, Tuszów Narodowy, Padew Narodowa, Baranów Sandomierski, Gorzyce, Dębica.

NASZE SZKOLENIA

RODZAJE SZKOLEŃ

NASI ODBIORCY

• Doskonalenie nauczycieli • Szkolenia Rad Pedagogicznych • Szkolenia informatyczne • Szkolenia dla dyrektorów • E-learning • Szkolenia dla JST

Proponujemy formy bezpłatne oraz płatne. Przygotowujemy szkolenia i kursy zgodne z oczekiwaniami zamawiającego! Swoją ofertą obejmujemy wszystkie etapy edukacyjne: przedszkola, szkoły podstawowe, gimnazja, szkoły ponadgimnazjalne.

nauczyciele, doradcy metodyczni, kierownicza kadra oświatowa pracownicy JST zainteresowani oświatą

PROJEKT PSIM

PROJEKT EDUKOM

Uczymy skutecznie uczyć skutecznie. Nie zwlekaj. Projekt kończymy 30.06.2013. Ostatnie dwa miesiące rekrutacji. Szczegóły na www.psim.pcen.pl i naszych ulotkach.

biuro@pcen.pl

Proponujemy kursy kwalifikacyjne i doskonalące z wielu dziedzin. Mamy 30-letnie doświadczenie. Nasza kadra to wybitni specjaliści. U nas szkolisz się bezpłatnie. Więcej informacji znajdziesz na www.edukom.pcen.pl

Zapraszamy do skorzystania z naszej oferty !

www.pcen.pl

Podkarpackie Centrum Edukacji Nauczycieli w Rzeszowie 35-036 Rzeszów, ul. Niedzielskiego 2 tel. 17 85 340 97, kom. 509 673512 fax 17 8534682 email: biuro@pcen.pl

38-400 Krosno, ul. Grodzka 45b tel. 13 4320057, kom. 509 673513 fax 13 4363062 email: biurokrosno@pcen.pl

37-700 Przemyśl, ul. Kraszewskiego 7a tel. 16 6702502, kom. 509 673516 fax 16 6702742 email: biuroprzemysl@pcen.pl

39-400 Tarnobrzeg, ul. Sienkiewicza 206 tel. 15 8224015, kom. 509 673515 fax 15 8221229 email: biurotarnobrzeg@pcen.pl

Akredytowana placówka doskonalenia nauczycieli


Z działalności Podkarpackiego Centrum Edukacji Nauczycieli

Nowe możliwości w kształceniu zawodowym dorosłych

W

dniu 13 listopada 2012 r., w siedzibie PCEN w Tarnobrzegu, odbyło się bezpłatne szkolenie nt. Nowy system kształcenia dorosłych szansą rozwoju szkół zawodowych, CKU i CKP zorganizowane przez Podkarpackie Centrum Edukacji Nauczycieli w Rzeszowie Oddział w Tarnobrzegu na zlecenie Podkarpackiego Kuratora Oświaty.

Szkolenie adresowane było do dyrektorów szkół ponadgimnazjalnych, przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego, przewodniczących zespołów zadaniowych oraz zainteresowanych tematyką nauczycieli. Szkolenie miało na celu przedstawienie form kształcenia dorosłych w nowym systemie kształcenia zawodowego, zapoznanie uczestników z elementami struktury kwalifikacyjnych kursów zawodowych oraz przedstawienie możliwości budowy oferty tego typu kursów w poszczególnych obszarach kształcenia. Szkolenie poprowadzili panowie: Marek Machnik i Bogdan Skotnicki – eksperci Krajowego Ośrodka Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej w zakresie kształcenia modułowego. Tego typu szkolenia są bardzo ważne. Zakładamy, że w efekcie nauczyciele i dyrektorzy szkół zawodowych będą mieli dużo większe rozeznanie w sposobach podnoszenia kwalifikacji przez osoby dorosłe oraz ich potwierdzania i bez większych problemów będą potrafili rozróżniać elementy struktury kwalifikacyjnych kursów zawodowych. Uczestnicy szkole-

nia uświadomili sobie uwarunkowania niezbędne do samodzielnego sporządzania ramowych planów kwalifikacyjnych kursów zawodowych i projektowania kwalifikacyjnych kursów zawodowych – powiedziała Ewa Urbańska, nauczyciel konsultant PCEN w Rzeszowie, Oddział w Tarnobrzegu. Na warsztatach panowała atmosfera wytężonej pracy. Uczestnicy poszukiwali sposobów rozwiązywania problemów wynikających z organizacji kwalifikacyjnych kursów zawodowych i dzielili się swoimi doświadczeniami. Największą trudność sprawiała im świadomość, że brak jest gotowych wzorców i wszelkie metody muszą wypracować sami – Marek Machnik, promotor w zakresie kształcenia zawodowego KOWEZiU oraz dyrektor CKP w Jarosławiu. Dzisiejsze szkolenie było bardzo istotne dla dyrektorów szkół zawodowych, gdyż uzyskali oni pewną wiedzę dotyczącą organizacji nowej formy kształcenia ustawicznego – kwalifikacyjnych kursów zawodowych. Tego typu kursy są pewnym novum w polskim systemie oświaty. Zwłaszcza szkoły zawodowe powinny być zainteresowane tego typu kursami, ponieważ dzięki nim poszerzają się możliwości działalności dydaktycznej szkół w zakresie kształcenia osób dorosłych, a nawet dzięki organizacji tego typu kursów jest możliwe niwelowanie wszelkich „braków” w ilości uczniów w szkołach zawodowych – Bogdan Skotnicki, autor publikacji poświęconych kształceniu zawodowemu i na odległość.

Marek Machnik oraz Bogdan Skotnicki – eksperci KOWEZiU w zakresie kształcenia modułowego

Opracowała: Monika Błasiak-Brud PCEN w Rzeszowie Oddział w Tarnobrzegu



Nauczyciel i Szkoła nr 1 (35)


Z działalności Podkarpackiego Centrum Edukacji Nauczycieli

Akademia Historii Najnowszej w Podkarpackim Centrum Edukacji Nauczycieli w Rzeszowie

A

kademia Historii Najnowszej to cykl spotkań dla nauczycieli (nie tylko historii), na których poruszana jest szeroka problematyka nauczania historii najnowszej w szkole. Jest to szczególnie ważne zagadnienie w dobie wprowadzanej reformy programowej. Zajęcia teoretyczne połączone są z metodyką nauczania. Wykład tematyczny ekspertów jest podstawą do warsztatów, które umożliwiają nauczycielom dzielenie się doświadczeniem. Na warsztatach proponujemy różne metody nauczania. Każdy nauczyciel może zaproponować swoje pomysły i poprowadzić zajęcia. Staramy się przybliżyć uczestnikom ważne tematy: jak o nich uczyć, gdzie szukać źródeł i materiałów, jak wykorzystać TIK w nauczaniu, wreszcie jak zaciekawić uczniów. Zapraszamy znakomitych gości. Zajęcia w Akademii prowadzili: dr Łukasz Kamiński – prezes IPN, prof. Jerzy Eisler, prof. Zbigniew Osiński, prof. Jacek Chrobaczyński. Zaangażowani w funkcjonowanie AHN są również pracownicy Oddziału IPN w Rzeszowie: dr Bogusław Kleszczyński, dr Marcin Krzanicki, dr Artur Brożyniak, mgr Zenon Fajger i mgr Jakub

Izdebski oraz Regionalnego Stowarzyszenia Pamięci Historycznej „ŚLAD”: Janusz Kujawa, Jan Flisak. W roku szkolnym 2011/2012 odbyło się 7 spotkań. 13 czerwca 2012 r. byliśmy w Muzeum Powstania Warszawskiego. Akademia Historii Najnowszej zakończyła się uroczyście 20 czerwca 2012 r. Krystyna Wróblewska – Dyrektor PCEN i Ewa Leniart – Dyrektor Oddziału IPN w Rzeszowie, w obecności Prezesa IPN – dr. Łukasza Kamińskiego, oficjalnie podsumowały pierwszy rok działalności Akademii i podziękowały nauczycielom za udział w zajęciach. Akademia Historii Najnowszej jest kontynuowana w roku szkolnym 2012/2013. Inauguracja II edycji odbyła się 12 października 2012 r. Gościem, a jednocześnie wykładowcą Akademii był dr Łukasz Kamiński – Prezes IPN. Jako Honorowy Rektor Akademii Historii Najnowszej wygłosił wykład Kryzysy społeczne w Polsce po II wojnie światowej. Akademia ma również Honorowego Kapelana – Księdza Infułata Józefa Sondeja, który zaszczycił nas swoją obecnością i wygłosił do uczestników kilka ważnych słów.

Inauguracja Akademii Historii Najnowszej, od lewej Urszula Szymańska-Kujawa – nauczyciel konsultant PCEN w Rzeszowie, Krystyna Wróblewska – Dyrektor PCEN w Rzeszowie i Adam Kawałek – wicedyrektor ds. doskonalenia nauczycieli PCEN

Nauczyciel i Szkoła nr 1 (35)




Z działalności Podkarpackiego Centrum Edukacji Nauczycieli

Kalendarium Akademii Historii Najnowszej Rok szkolny 2011/2012 Inauguracja Akademii Historii Najnowszej 27 września 2011 r. Wykład pt.: Edukacja w PRL z mniej znanej strony wygłosił prof. Zbigniew Osiński z UMCS w Lublinie. Dopełnieniem wykładu były warsztaty Wykorzystanie możliwości Internetu w aktywizacji uczniów poznających historię najnowszą. W spotkaniu uczestniczyli: dyrektor PCEN – Krystyna Wróblewska i wicedyrektor Adam Kawałek oraz Jakub Izdebski z OBEP IPN w Rzeszowie. Spotkanie drugie – 4 października 2011 r. Gościem Akademii był prof. dr hab. Jerzy Eisler, który wygłosił wykład pt.: Podobieństwa i różnice między polskimi miesiącami w PRL. Wstępem do wykładu był film dokumentalny Czarny czwartek i dyskusja wokół wykorzystania filmu w dydaktyce. Warsztaty dotyczące wydarzeń grudnia 1970 r. na Wybrzeżu prowadzili: Zenon Fajger z IPN i Urszula Szymańska-Kujawa z PCEN. Uczestnicy otrzymali materiały dydaktyczne: Grudzień 70. Materiały edukacyjne, teki edukacyjne IPN Czerwiec 76-krok ku wolności, czasopisma edukacyjne i historyczne. Spotkanie trzecie – 12 stycznia 2012 r. Spotkanie to miało szczególny charakter, dlatego odbyło się w Ośrodku Edukacji Nauczycieli i Pracowników Administracji Samorządowej w Czudcu. Obok nauczycieli uczestniczyła w nim młodzież z Zespołu Szkół w Czudcu i Gimnazjum w Chmielniku. Celem warsztatów było zaprezentowanie gry edukacyjnej Stan Wojenny odnoszącej się do wprowadzonego 13 grudnia 1981 r. stanu wojennego w Polsce, a przygotowanej przez OBEP IPN w Rzeszowie. Nauczyciele i uczniowie uczestniczyli w zaprezentowanej przez Bogusława Kleszczyńskiego grze i wypowiedzieli się o jej walorach i możliwościach zastosowania w nauczaniu historii najnowszej. Prezentację gry i doskonałą zabawę dydaktyczną poprzedził wykład dr. Artura Brożyniaka z IPN na temat: Stan wojenny w Polsce południowo-wschodniej. Spotkanie czwarte – 7 marca 2012 r. Zajęcia o charakterze warsztatowym składały się z dwóch części. Pierwszą – Film fabularny jako narzędzie polityki historycznej w Europie Środkowej i Wschodniej poprowadził mgr Bogusław Kleszczyński (OBEP IPN Rzeszów). Omówiona została kinematografia historyczna Europy i zaprezentowane fragmenty filmów dotyczących ważnych wydarzeń z historii najnowszej. To samo wydarzenie przedstawione w filmach pochodzących z różnych krajów, zostało inaczej pokazane. Zwró

Nauczyciel i Szkoła nr 1 (35)

Prof. Zbigniew Osiński podczas wykładu – Edukacja w PRL z mniej znanej strony

Prof. Jerzy Krzysztof Eisler oraz Urszula Szymańska-Kujawa nauczyciel konsultant PCEN w Rzeszowie

cono uwagę na fakt, że interpretacja widza – ucznia zależy od jego wiedzy. Ćwiczenia pokazały nauczycielom jak wykorzystać film fabularny, który jest wizją reżyserską, w nauczaniu. Drugą część zajęć poprowadził dr Marcin Krzanicki (OBEP IPN Rzeszów), który zaproponował warsztaty na temat: Fotografia jako źródło historyczne. Spotkanie piąte – 17 kwietnia 2012 r. Tematyka tego spotkania dotyczyła II wojny światowej. Wykład na temat: Społeczeństwo polskie w okresie wojny i okupacji 1939-1945. Postawy – zachowania – nastroje wygłosił prof. Jacek Chrobaczyński z Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie. Warsztaty tematyczne poprowadził Zenon Fajger. Warsztaty opierały się na analizie prasy podziemnej, która opisywała postawy Polaków (pozytywne i negatywne) i wskazywała zasady postępowania wobec nich. Dla wytrwałych uczestników AHN przygotowane zostały pakiety edukacyjne – zestawy filmów. Spotkanie szóste – 13 czerwca 2012 r. Wyjazd do Warszawy i zwiedzanie Muzeum Powstania Warszawskiego. Przewodnikiem po muzeum był dr Zbigniew Osiński. Spotkanie siódme – 20 czerwca 2012 r. Spotkanie prezesa IPN dr. Łukasza Kamińskiego z nauczycielami.


Z działalności Podkarpackiego Centrum Edukacji Nauczycieli

Ewa Leniart – Dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Rzeszowie, Alicja Wosik – Wicewojewoda Podkarpacki i dr Łukasz Kamiński – Prezes IPN podczas Inauguracji II edycji Akademii Historii Najnowszej

Rok szkolny 2012/2013 Inauguracja II edycji Akademii Historii Najnowszej 12 października 2012 r. Krystyna Wróblewska – Dyrektor PCEN i Ewa Leniart – Dyrektor Oddziału IPN w Rzeszowie powitały uczestników i skierowały do nich ciepłe słowa, zapewniając o kontynuacji wspólnego projektu. Honorowy Rektor Akademii dr Łukasz Kamiński – Prezes IPN, otworzył II edycję Akademii wykładem inauguracyjnym Kryzysy społeczne w Polsce po II wojnie światowej. Inaugurację zaszczyciła swoją obecnością Alicja Wosik – Wicewojewoda Podkarpacki, Jerzy Jęczmienionka – radny Miasta Rzeszowa, Wojciech Buczak i Andrzej Filipczyk – Przewodniczący i Wiceprzewodniczący Regionu Rzeszowskiego NSZZ „Solidarność”, Zbigniew Sycz – radny Miasta Głogowa Młp. oraz dyrektorzy, nauczyciele, studenci i uczniowie. Otrzymaliśmy również list gratulacyjny od Prezydenta Miasta Rzeszowa z podziękowaniami za cenną inicjatywę. Nauczyciele dodatkowo mogli poszerzyć swoje umiejętności na warsztatach tematycznych prowadzonych przez: Zenona Fajgera z Oddziału IPN w Rzeszowie na temat stron www przygotowanych przez IPN i wykorzystania ich bogatych zasobów w nauczaniu; Janusza Kujawę ze Stowarzyszenia „ŚLAD” na temat wykorzystania wywiadów i wspomnień w nauczaniu na przykładzie trzech wywiadów opublikowanych w Kwartalniku „ŚLAD” i Urszulę Szymańską-Kujawę prezentującą grę edukacyjną „Bingo historyczne”.

Spotkanie drugie – 4 grudnia 2012 r. Kolejne spotkanie w ramach Akademii Historii Najnowszej odbyło sie w Zespole Szkół Ekonomicznych w Rzeszowie. Zajęcia rozpoczęły się od zwiedzenia wystawy Cztery Tygodnie Września. Po wystawie oprowadzała nas Pani Agata Ozga-Myc – nauczycielka historii w ZSE a zarazem opiekunka uczniów, którzy z rówieśnikami z Bielefeldu w Niemczech realizowali projekt. Efektem tego projektu jest właśnie wystawa Cztery Tygodnie Września, która powstała ze zdjęć zrobionych przez żołnierza Wermachtu stacjonującego w Rzeszowie w czasie II wojny światowej. Z jego pasji do fotografowania pozostały unikatowe zdjęcia miejsc już nieistniejących. Odnalezione w postaci albumu zdjęcia zostały przekazane do archiwum w Rzeszowie. W tematykę wojenną wpisał się wykład dr. Ryszarda Ziobronia z IPN, na temat postaci Wacława Kopisto z wykorzystaniem teki edukacyjnej IPN W służbie Ojczyzny. Sylwetka majora Wacława Kopisto (1911–1993). Ostatnią częścią spotkania były warsztaty poprowadzone przez Janusza Kujawę i Jana Flisaka z RSPH „ŚLAD”. Akademię prowadziła Urszula SzymańskaKujawa z PCEN przy współudziale pracowników IPN: Jakuba Izdebskiego i Zenona Fajgera. Spotkanie trzecie – 29 stycznia 2013 r. Wielka wojna w naszym regionie – wykład i dyskusję poprowadził prof. Andrzej Olejko z Uniwersytetu Rzeszowskiego. Uczestnicy spotkania obejrzeli film Szlak frontu wschodniego I wojny światowej oraz otrzymali książkę, pod tym samym tytułem, wydaną przez Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego. Opracowała: Urszula Szymańska-Kujawa nauczyciel konsultant PCEN w Rzeszowie fot. J. Kujawa, J. Ustrzycki

Nauczyciel i Szkoła nr 1 (35)




Z działalności instytucji kulturalnych i naukowych Podkarpacia

I Podkarpacki Konkurs Plastyczny o Tematyce Słowiańskiej DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH realizowany przez ”Gród Słowiański” w Stobiernej koło Dębicy pod hasłem: „WĘDRÓWKA DO KORZENI PRASŁOWIAŃSKICH czyli jak to 1000 lat temu było” Cel konkursu Konkurs plastyczny ma na celu pobudzenie wyobraźni dzieci ze szkół podstawowych i zachęcenie ich do bliższego zapoznania się z kulturą naszych Przodków – Słowian z okresu wczesnego średniowiecza. Grupy wiekowe Konkurs skierowany jest do uczniów Szkół Podstawowych z terenu Podkarpacia i rozstrzygnięty zostanie w dwóch grupach wiekowych: 1. klasy I-III 2. klasy IV-VI Temat Prace na dowolny temat związany z kulturą Słowian z okresu wczesnego średniowiecza (VIII– XII w.). Tytuł pracy należy umieścić na odwrocie. Do pracy powinien być dołączony krótki opis dzieła. Prosimy również o podanie źródeł bibliograficznych, jeśli z takowych korzystano. Zgłoszenia powinny zawierać: • imię i nazwisko autora oraz jego wiek/klasę • imię i nazwisko opiekuna prowadzącego • adres szkoły i telefon kontaktowy Wymogi plastyczne Prace tworzone mogą być dowolną techniką i na dowolnych materiałach. Przewidziane są dwie kategorie: przestrzenne (np. rzeźba) i płaskie (format dowolny, nie mniejszy niż A4). Ocenianie i nagrody Prace zostaną ocenione przez jury, w którego skład wejdą artyści-plastycy. Wyłonieni trzej zwycięzcy w każdej kategorii wiekowej, otrzymają dyplomy i nagrody. Każda Szkoła reprezentowana przez młodych artystów w naszym konkursie otrzyma pamiątkowy dyplom, a prowadzący nauczyciele odpowiednie zaświadczenie. Wszystkie prace będą wystawione na I Pokonkursowej Wystawie w Grodzie Słowiańskim w dniach 21. 03. – 07. 04. 2013 r. Później prace można odebrać lub pozostawić w naszym archiwum. Inauguracja wystawy, na którą zapraszamy wszystkich uczestników, połączona będzie ze spotkaniem, wesołą zabawą oraz dodatkowymi atrakcjami, związanymi ze starosłowiańskim zwyczajem „Powitania Wiosny i topienia/palenia Marzanny”, która odbędzie się 21 marca 2013 r. na terenie Osady Słowiańskiej w Stobiernej koło Dębicy. Udział w konkursie jak również w „Powitaniu Wiosny” w Osadzie Słowiańskiej jest bezpłatny. Impreza odbędzie się niezależnie od pogody – w grodzie jest zadaszenie. Termin nadsyłania prac: 15. 03. 2013 r. Adres: Fundacja EDUCARE et SERVIRE, Rynek 21, 39-200 Dębica, z dopiskiem: KONKURS UWAGA! Po wyłonieniu Zwycięzców, zainteresowane Szkoły zostaną o tym powiadomione telefonicznie, a Laureaci zaproszeni do uczestnictwa w uroczystości podsumowania i wesołej zabawie. Żeby wziąć udział we wspomnianej zabawie, należy obowiązkowo wykonać i przywieźć ze sobą kukłę Marzanny. Mile widziane są również stroje/nakrycia głowy obrazujące postacie zwierząt. SERDECZNIE ZAPRASZAMY! Dodatkowe informacje pod nr telefonu: 532 732 490 – Zastępca Kasztelana Grodu – Jaruhna jaruhna@osadaslowianska.pl www.osadaslowianska.pl



Nauczyciel i Szkoła nr 1 (35)


Z działalności instytucji kulturalnych i naukowych Podkarpacia

Kultura i klawiatura, czyli jak w interesujący sposób ukazać regionalną poezję Konkurs Podkarpaccy Antropolodzy Kultury Konkurs Podkarpaccy Antropolodzy Kultury został zorganizowany przez Stowarzyszenie na rzecz edukacji kobiet „Blanka” we współpracy z Kołem Naukowym Antropologów Kultury Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Rzeszowskiego. Stowarzyszenie od 2007 r. prowadzi działalność kulturalną, edukacyjną oraz promującą naukę. Stawia sobie także za cel organizację warsztatów, wykładów, szkoleń z zakresu podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Koło Naukowe Antropologów Kultury łączy studentów Uniwersytetu Rzeszowskiego, którzy pragną poszerzyć swoją wiedzę i zainteresowania na temat rozmaitych form życia kulturowego. W roku akademickim 2011/2012 Koło Naukowe realizowało program poświęcony problematyce dokumentacji życia literackiego i kulturowego Euroregionu Karpackiego, ujętego w projekcie Podkarpacki szlak kultury. Na projekt złożyła się seria studenckich prezentacji, artykułów oraz referatowych wystąpień konferencyjnych.

Głównym celem konkursu było poszerzanie wiedzy na temat tradycji i kultury regionu oraz zachęcanie młodzieży do uczestnictwa w wydarzeniach kulturalnych. Organizatorzy chcieli także wypromować osoby zdolne literacko i rozpropagować regionalną twórczość. Konkurs przeznaczony był dla studentów szkół wyższych na terenie województwa podkarpackiego i całej Polski. Uczestnicy mieli do wyboru trzy tematy: Regionalny twórca, Wydarzenie w okolicy oraz Szlakiem mojego regionu, wydarzenie lub impreza regionalna. Przewodniczącymi komisji konkursowej byli: Marek Malinowski – Prezes Stowarzyszenia „Blanka” i prof. dr hab. Kazimierz Ożóg – Uniwersytet Rzeszowski. Prezentacje multimedialne oceniali: Krystyna Wróblewska – Dyrektor Podkarpackiego Centrum Edukacji Nauczycieli w Rzeszowie, Dorota Dominik – nauczyciel konsultant PCEN w Rzeszowie, dr hab. prof. Jolanta Pasterska – Uniwersytet Rzeszowski, dr hab. prof. Janusz Pasterski – Uniwersytet Rzeszowski i dr Małgorzata Kułakowska – Uniwersytet Rzeszowski.

od lewej: Magdalena Balawender – Stowarzyszenie na Rzecz Edukacji Kobiet „Blanka”, Monika Szkotak – studentka WSIiZ w Rzeszowie (zajęła II miejsce w konkursie Podkarpaccy Antropolodzy Kultury), Anna Kowalska wicemarszałek Województwa Podkarpackiego, Kinga Chmiel – studentka UR w Rzeszowie (zajęła I miejsce w konkursie Podkarpaccy Antropolodzy Kultury), dr hab. prof. UR Janusz Pasterski – dyrektor Instytutu Filologii Polskiej, dr hab. prof. UR Jolanta Pasterska – opiekun Koła Naukowego Antropologów Kultury

Kilka słów o sobie... Nazywam się Kinga Chmiel. Pochodzę z uroczego miasta Łańcuta. W tej miejscowości dojrzewałam oraz rozwijałam swoje talenty humanistyczne. Po ukończeniu II Liceum Ogólnokształcącego w Łańcucie podjęłam studia na Uniwersytecie Rzeszowskim. Obecnie studiuję Filologię Polską oraz Pedagogikę. Zdecydowałam się na te kierunki ze względu na chęć kształcenia i wychowania przyszłych pokoleń oraz zainteresowanie literaturą. Pasjonuję się lokalną poezją, dlatego postanowiłam wziąć udział w konkursie multimedialnym o regionalnym twórcy. Moja praca i zaangażowanie przyniosła efekty: zajęłam I miejsce w konkursie Podkarpaccy Antropolodzy Kultury!

Nauczyciel i Szkoła nr 1 (35)




Z działalności instytucji kulturalnych i naukowych Podkarpacia

Prezentacja multimedialna W mojej prezentacji multimedialnej pt. Poetki dwóch pokoleń z Łańcuta, przedstawiłam postać i twórczość Reginy Schönborn i Zofii Żurawskiej. Obie poetki związane są z ziemią łańcucką. Regina Schönborn urodziła się w 1937 r. w Baranowiczach, na kresach II Rzeczypospolitej. Była córką polskiego oficera. Powojenna rzeczywistość sprawiła jej wiele trudności i los skierował ją do Rzeszowa.Okoliczności sprawiły, że po śmierci męża Ryszarda osiadła na łańcuckiej ziemi, najpierw u córki Małgorzaty w Soninie, później u syna Stanisława w Łańcucie, gdzie mieszka do dnia dzisiejszego. Zmaga się z nieuleczalnymi chorobami. Jest niewidoma. Pomimo tego „dostrzega” wyjątkowość świata oraz obdarza wszystkich i wszystko miłością. Żyjąc godnie i tworząc pięknie doczekała się konkursu poetyckiego swojego imienia pod hasłem Miej oczy szeroko otwarte. Jak mówi poetka: Całą siłę czerpię z miłości. Z miłości do męża, którego już nie ma przy mnie, do dzieci i ludzi. Jeżeli się kocha ludzi i otaczający świat, to łatwiej jest przezwyciężyć wszelkie trudności. Miłość stanowi urodę życia, daje siłę, jest inspiracją. Niezależnie od wieku, w jakim jesteśmy, powinniśmy kochać. Wydała dziesięć tomików wierszy, w których każdy może odnaleźć coś dla siebie. Podejmuje w nich tematy radości, smutku, zachwytu nad otaczającym światem, a przede wszystkim miłości. Regina Schönborn uczy nas jak kochać, odmienia słowo miłość przez wszystkie przypadki. Poetka ma na swoim koncie liczne osiągnięcia: Złote Pióro przyznane przez rzeszowski oddział Zarządu Literatów Polskich (2001 r.), nagroda Prezydenta Miasta Rzeszowa w dziedzinie literatury (1999 r.), nagroda Zarządu Województwa Podkarpackiego za

Koncert uczniów Zespołu Szkół Muzycznych nr 1 im. Karola skiego w Rzeszowie pod opieką dr Pawła Palucha

10

Nauczyciel i Szkoła nr 1 (35)

całokształt twórczości (2000 r.), została odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi nadanym przez Prezydenta RP (2002 r.). Jest również laureatką Ogólnopolskich Konkursów Literackich. Drugą bohaterką mojej prezentacji jest Zofia Żurawska. Reprezentuje ona młode pokolenie łańcuckich poetek. Przyszła na świat 19 marca 1993 r. w domu rodzinnym w Łańcucie. Upodobania artystyczne i literackie ujawniała od wczesnego dzieciństwa. Chętnie malowała i czytała książki. Zafascynowana łańcuckim teatrzykiem Marszałkowej Izabeli Lubomirskiej tworzyła domowe inscenizacje mając zamiast aktorów zabawki i przedmioty codziennego użytku. Pierwsze wiersze zaczęła pisać w ósmym roku życia. W szkole z powodzeniem uczestniczyła w konkursach recytatorskich i literackich. Kilka razy brała udział w Konkursie Poetyckim Miej oczy szeroko otwarte, poświęconym poezji Reginy Schönborn. Zofia bardzo mile wspomina ten konkurs i wyznaje: Uwielbiam twórczość pani Schönborn. W 2006 r. zdobyłam I miejsce na konkursie recytatorskim jej poezji. Marzyłam o I miejscu, bo nagrodą był tomik poetki. Pamiętam, jak bardzo chciałam go wygrać i udało się! Czasem do niego wracam i przyznam, że momentami był dla mnie inspiracją. W „Oczach...” jest kilka wierszy, które właśnie pozostają pod wpływem poezji pani Schönborn. Zofia Żurawska związana jest również z „Teatrem Przedmieście”, z którym jeździła na festiwale, między innymi do Wielopola Skrzyńskiego, Teresina, Pułtuska. Zainteresowania reżyserskie młodej poetki uwidoczniły się w autorskich monodramach: „Dłonie” i „List”. Oba zostały nagrodzone w ramach Rzeszowskich Dni Kultury Szkolnej w 2009 i 2010 r. Ponadto „Dłonie” uzyskały pierwsze miejsce w Konkursie Poezji Religijnej w Sędziszowie Małopolskim. W listopadzie 2008 r. ukazał się pierwszy tomik jej poezji Oczy w drodze. Natomiast drugi tomik poezji Świeże wiśnie oddaje autorka do rąk czytelników już jako pełnoletnia uczennica II Liceum Ogólnokształcącego w Łańcucie. Jej wiersze poruszają temat: miłości, smutku, wspomnień z dzieciństwa. Twórczość Zofii nawiązuje także do aktualnych wydarzeń w dziejach Polski, między innymi do tragedii smoleńskiej. Regina Schönborn odnalazła już swoją życiowa drogę. Opisuje ważne dla niej uczucia, wydarzenia i ludzi. Natomiast Zofia Żurawska dopiero wchodzi w dorosły świat. Dopiero szuka siebie na mapie życia. Obie panie, choć z różnych pokoleń, ukazują czytelnikom swój świat poSzymanow- przez poruszająca i refleksyjną poezję…


Z działalności instytucji kulturalnych i naukowych Podkarpacia

Wiersze łańcuckich poetek Dziewczyna z warkoczem Podobno jestem naiwna. Podobno wyglądam śmiesznie Z rozczochranymi włosami. Podobno wypalam mnóstwo Zapałek uśmiechów, Zamiast pomyśleć o dumnej świecy. Śmieję się głośno jak zawsze. Kocham wiatr płynący przez włosy, Wzruszam się bratkiem Zatkniętym za ucho I niecierpliwie czekam Na żółte pierwiosnki. Moja dziewczynko z warkoczem, Nigdy we mnie nie zaśnij.

Nie pamiętam Nie pamiętam Twego imienia. Zapomniałam Jakie masz ręce. Przykryłam serwetką snu Stół z ucztą wspomnień. Zamiast ciepła Przeszył mnie dreszcz. Teraz muszę od zera, Od koniuszków palców Poznawać cię całego, Bo tylko twoje oczy Znam na pamięć.

Zofia Żurawska Świeże wiśnie

Zofia Żurawska Oczy w drodze

Dług Jestem twoją dłużniczką na zawsze, bo pożyczasz mi swoich oczu bym mogła na świat patrzeć. Opisujesz piękno jesieni i widzę te cuda wspaniałe, te barwy żółci, brązu, czerwieni w kołysce mgieł przez wiatr kołysane. Regina Schönborn Przez dotyk. Podróż do gwiazd

Gramatyka miłości uczę się przez całe życie odmieniać słowo miłość przez mianownik codzienności dopełniacz wierności biernik słodyczy zrozumienia celownik serca wołacz przebaczenia Regina Schönborn Po prostu róża

Regina Schönborn – łańcucka poetka urodzona w 1937 r.

Zofia Żurawska – łańcucka poetka młodego pokolenia

Opracowała: Kinga Chmiel studentka Filologii Polskiej i Pedagogiki Uniwersytetu Rzeszowskiego, laureatka konkursu Podkarpaccy Antropolodzy Kultury

Nauczyciel i Szkoła nr 1 (35)

11


Orszak Trzech Kr贸li Rzesz贸w, 6 stycznia 2013 r.


Wojewódzki Konkurs Szopek Bożonarodzeniowych Rzeszów – styczeń 2013

fot. J. Ustrzycki


fot. J. Ustrzycki


Z życia szkół i placówek oświatowych

XX Jubileuszowy Konkurs Szopek Bożonarodzeniowych Już po raz 20-ty Gimnazjum nr 8 w Rzeszowie zorganizowało Konkurs Szopek Bożonarodzeniowych. Taki ważny jubileusz skłania do refleksji i drobnych podsumowań. Zaczęło się bardzo skromnie w roku 1994, kiedy to pomysłodawczyni konkursu – wtedy nauczycielka techniki, dziś dyrektor Gimnazjum nr 8 – pani Stanisława Bajorska przedstawiła swoim uczniom na lekcjach techniki pomysł wykonania szopek bożonarodzeniowych. Uczniowie przyszli z ogromną ilością pomysłów, a efektami swej pracy pochwalili się podczas szkolnej wywiadówki, kiedy to ich prace zaprezentowane zostały na specjalnej wystawie. Kolejne konkursy osiągnęły rangę miedzyszkolnych. Wpływały prace z rzeszowskich szkół. Było ich zawsze wiele, rekordową ilość osiągnęliśmy w 2003 r. – 434. Z czasem nasz konkurs zataczał coraz szersze kręgi i wpisał się w mapę konkursów wojewódzkich. Zaczęły wpływać prace z całego województwa podkarpackiego. Nie sposób przypomnieć wszystkich edycji, skupmy się zatem tylko na tych jubileuszowych. Piąty konkurs został połączony z turniejem wyrobów ciastkarskich ZS Gastronomicznych, w dużej mierze ze względu na sąsiedzwo cukierni Rak-Orłowski – wieloletnich sponsorów naszego przedsięwzięcia. Była to prawdziwa uczta, nie tylko dla ducha ale i dla ciała, bo nie tylko podziwialiśmy szopkowe dzieła, ale można było też skosztować dzieł ciastkarskich. Nie zabrakło oczywiście pięknej i smakowitej szopki z piernika i marcepanu. Dziesiąta edycja została podkreślona przygotowaniem prezentacji multimedjalnej, obejmującej dzisięcioletnią historię naszego konkursu. To wtedy wpłynęła rekordowa ilość 434 szopek.

15-leciu postanowiliśmy nadać szczególny charakter – a w związku z tym, że nasz konkurs wpisał się w mapę kulturalną Rzeszowa – postanowiliśmy umożliwić obejrzenie wystawy mieszkańcom naszego grodu nad Wisłokiem. Mogą podziwiać szopki krakowianie na Rynku, mogą oglądać szopki również rzeszowianie w hali na Podpromiu. Chyba było to trafne pociągnięcie, bo padł kolejny rekord – w liczbie odwiedzających wystawę pokonkursową – 3,5 tys. osób. Piętnasty jubileuszowy konkurs miał szczególnie uroczystą oprawę, gdyż nie tylko wyszliśmy na zewnątrz, ale naszą uroczystość uświetniły chóry działąjące w ramach ogólnopolskiego programu Śpiewająca Polska, które dostarczyły niezapomnianych wrażeń podczas koncertu kolęd. W ciągy tych 20 lat, odkąd staramy się pokazać prace uczestników naszego konkursu, jedno się na pewno nie zmieniło – istota, idea konkursu oraz same prace, które nań wpływają. Są to od początku istnienia naszego przedsięwzięcia prawdziwe arcydziełka sztuki. Nieodłącznie od 20 lat zachwycają, cieszą nasze oczy, skłaniają do refleksji, czasem wprawiają w zdumienie, bo wydawałoby się, że przecież przez 20 lat – prace, techniki, materiały mogą się tylko powtarzać. Tymczasem ciągle autorzy prac nas czymś zaskakują. Nauczyciel i Szkoła nr 1 (35)

15


Z życia szkół i placówek oświatowych

Na 20-ty konkurs wpłynęło 500 szopek wykonanych przez ponad 600 twórców z całego Podkarpacia, mierząc wzdłuż i wszerz od Jasła po Tarnobrzeg i od Mielca po Radymno. Dodatkowa trudność to dostarczenie ich z tak odległych miejscowości, w sobotę – wolny dzień od pracy, do Rzeszowa. Tym bardziej jesteśmy pełni podziwu i wdzięczności dla twórców i ich rodzin. Każda szopka wymagała wielkiego wkładu pracy: często kilku osób, rodziców, rodzeństwa, dziadków, całych klas. Trudno było spośród tak różnorodnych i przepięknych prac wybrać te najlepsze. Bo one wszystkie są najlepsze! Nie sposób wybrać kilka szopek, dlatego już od 20 lat nie ma u nas pojedynczych laureatów. W tym roku jury postanowiło przyznać dla twórców 90 szopek nagrodę główną, a każdy kto zechciał wziąć udział w jubileuszowym konkursie otrzymał status „wyróżniony”. Nagroda główna to wycieczka do Warszawy (2 autokary), podczas której uczestnicy zwiedzą Parlament oraz Centrum Nauki Kopernik. Zastępca Prezydenta Miasta Rzeszowa Stanisław Sienko zaprosił do zaprezentowania wystawy szopek na Rynku. I tak 6 stycznia, w trzech szpalerach umożliwiających swobodne oglądanie, ustawiono kolorowe szopkowe wstęgi wzdłuż Rynku. Już od samego momentu ustawiania szopek można było zauważyć zainteresowanie wystawą. Wiele rodzin z dziećmi, osób starszych, młodzieży podziwiało, oglądało, zachwycało się pomysłami twórców. W godzinach rannych wystawę odwiedził JE Ks. Bp. Edward Białogłowski wraz z JE Ks. Arcybiskupem Metropolitą Częstochowskim Wacławem Depo. Trzeba dodać, że od samego początku Ks. Bp Edward otacza nas i wspiera poprzez obecność na uroczystościach konkursowych. Zabierając głos podkreśla wielką wartość konkursu, dowartościowuje twórców, opiekunów, rodziców i organizatorów. Poczuliśmy się zaszczyceni, gdyż w tak uroczystym dla Ks. Bp. Edwarda dniu jakim było święto 25-lecia Sakry Biskupiej znalazł czas by przyjść i jeszcze raz podkreślić wagę i sens tradycji budowania szopek bożonarodzeniowych. W godzinach południowych wystawę oglądała ogromna rzesza, można powiedzieć, że tłumy ludzi. Po zakończeniu przemarszu Orszaku Trzech Króli nastąpiło uroczyste ogłoszenie wyników XX edycji Konkursu. Nasi Szacowni Goście zabierali głos dzieląc się wrażeniami z wystawy. Byli to: nasz ks. Proboszcz Stanisław Potera, w-ce kurator Antoni Wydro, w-ce prezydent Stanisław Sienko, Prezes Akcji Katolickiej Artur de Sternberg Stojałowski. Twórcy otrzymali dyplomy i zaproszenia na wycieczkę. Dla wszystkich twórców, znany nam wszystkim, Pan Kazimierz Rak przygotował piernikowe gwiazdki

16

Nauczyciel i Szkoła nr 1 (35)

a Gospodynie działające przy Urzędzie Marszałkowskim serwowały darmowy ciepły posiłek. Byli tam na Rynku bowiem twórcy z rodzinami od Jasła po Tarnobrzeg i od Mielca po Radymno włącznie. Po godz. 16.00 na Rynek trzykrotnie zajechał tir przewożąc wystawę do Millenium Hall. A już od poniedziałku 7 stycznia aż do 2 lutego 2013 r. – w okresie bożonarodzeniowym – można oglądać wystawę ok. 500 szopek w Europejskiej Galerii Sztuki. Cieszymy się ogromnie, że udało nam się kolejny – 20 raz osiągnąć zamierzony cel, że tradycja budowania szopek bożonarodzeniowych na dobre wrosła w kulturę Podkarpacia i mamy nadzieję pozostanie na zawsze. Bowiem piękny i wartościowy to czas, gdy dziecko usiądzie z tatą, mamą, bratem, dziadkiem i zamyślą się wszyscy nad największym wydarzeniem jakim jest narodzenie Pana Jezusa. Gdy Pani czy Pan w szkole zachęci, zaproponuje, przekaże informacje i gdy dziecko widzi tę spójność rodziny i szkoły będzie chciało wyrosnąć na wspaniałego Polaka i Obywatela. Cieszymy się, że poprzez to wydarzenie możemy dostarczyć wszystkim oglądającym szopki wielu pięknych przeżyć. Organizacja tego przedsięwzięcia nie byłaby możliwa gdyby nie hojność naszych wiernych sponsorów. Pięknie dziękujemy więc naszemu ks. Proboszczowi St. Poterze, Radzie Rodziców przy Gimnazjum nr 8, Akcji Katolickiej Diecezji Rzeszowskiej, Podkarpackiemu Kuratorowi Oświaty, Prezydentowi Miasta Rzeszowa, Marszałkowi Województwa Podkarpackiego oraz firmom: Cukiernia „Rak – Orłowski”, H-Gaz, FH-U Elegancja, Greinplast, Quatro. Pragnę podziękować wszytkim nauczycielom, uczniom i pracownikom szkoły zaangażowanym w przygotowanie konkursu. Na stronie szkoły www.gm8.resman.pl zamieszczono przygotowaną prezentację multimedialną przedstawiającą historię konkursu a także galerię szopek w „poszerzonej rzeczywistości”. To super nowoczesna metoda z dziedziny informatyki, do użycia której potrzebna jest kamera komputerowa, komputer i specjalny marker wydrukowany na wizytówce. Można go pozyskać w szkole. Przygotował to wszystko nasz były uczeń mgr Jakub Bryła, który od dziecka zaangażowany był wraz z rodzicami w organizację konkursu. Takie połączenie tradycji z nowoczesnością jest wyjątkowym, niespotkanym jeszcze dotąd wydarzeniem wychowawczo-naukowym. Zachęcamy do przeglądania galerii szopek w „poszerzonej rzeczywistości”, a Kubie Bryle bardzo dziękujemy. Opracowały: Stanisława Bajorska dyrektor Gimnazjum nr 8 w Rzeszowie Joanna Bryła – nauczycielka jęzka polskiego


Z życia szkół i placówek oświatowych

Historia i dzień dzisiejszy szkoły w Budziwoju

P

otrzebę wspomnień, podsumowań i jubileuszowych spotkań inspirują zwykle tzw. okrągłe rocznice. Dla społeczności naszej szkoły taką okazją stała się, mijająca w tym roku, pięćdziesiąta rocznica wybudowania budynku szkolnego, będącego aktualnie siedzibą Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 7, w którego skład wchodzi Szkoła Podstawowa nr 15 i Przedszkole Publiczne nr 27. Historia szkoły w Budziwoju, który od 1 stycznia 2010 r. został przyłączony do Rzeszowa i posiada status osiedla, jest oczywiście znacznie dłuższa, sięga pierwszej połowy XIX wieku, kiedy to, w 1847 r., właściciel dóbr tyczyńskich, hrabia Aleksander Wodzicki, na dom szkolny ofiarował bażantarnię, a na plac pod to zabudowanie ogród dworski w Budziwoju położony. Ten prowizoryczny obiekt został zastąpiony kilkanaście lat później nowym, drewnianym budynkiem. Murowanej szkoły o dwóch salach lekcyjnych doczekał się Budziwój w 1896 r. i służyła ona uczniom aż do lat siedemdziesiątych XX wieku. Teraz, jak wiele innych tego typu zabytkowych obiektów w różnych miejscowościach, niestety, niszczeje. Po drugiej wojnie światowej na potrzeby szkoły zaadaptowano dodatkowo drewniany poniemiecki barak, w którym, według zapisu w kronice, zimą atrament był zamarznięty z wyjątkiem tych kałamarzy, które były blisko piecyka żelaznego. Ściany przeświecały tak, że śnieg leżał w kącie, a dodać do tego mróz i wiatr! Uczono na 3 zmiany. Dzieci wracały po lekcjach do domu nocą.

Począwszy od 1 grudnia 1962 r, nauka odbywała się i odbywa w obecnie istniejącym budynku, usytuowanym przy ulicy Budziwojskiej (w starej szkole do 1973 roku uczyły się dzieci z klas I - III). Jego powstanie było efektem zbiorowego wysiłku mieszkańców. Sporą część prac wykonano w czynie społecznym, a fundusze pochodziły m. in. z dobrowolnych składek. Całość działań koordynował Komitet Budowy Szkoły. Kiedy pięć lat temu obchodziliśmy jubileusz 160 -lecia istnienia szkoły w Budziwoju, autorzy programu artystycznego ten moment dziejowy tak ujęli w tekście piosenki: Wybudujmy nowy gmach, nowej szkoły piękny gmach, Bo ten stary pęka w szwach, rodacy! W samym centrum naszej wsi źródło wiedzy będzie bić Niechaj staje więc kto żyw – do pracy Parter, piętro rosną w mig, szkoła to mieszkańców czyn Postęp wkracza tam, gdzie wszyscy społem Poziom wiedzy w górę wznoszą Edukację dzieci głoszą. Budujemy nową szkołę w naszej wsi! Niestety, nie uwzględniono w projekcie budowy sali gimnastycznej i choć w latach późniejszych przejawiano inicjatywy w kierunku rozwoju bazy sportowej, to jednak realne działania zostały podjęte dopiero po przyłączeniu Budziwoja do Rzeszowa. Jesienią ubiegłego roku oddano do użytku kompleks Boisk Orlik, a w bieżącym roku rozpoczęła się budowa sali gimnastycznej i dodatkowych sal lekcyjnych. Nowy obiekt powstaje w miejscu, gdzie znajdowały się boiska asfaltowe do gier zespołowych, o których warto tu wspomnieć, gdyż ich wykonanie szkoła zawdzięczała przygotowaniom do bardzo ważnego wydarzenia, a mianowicie odznaczenia wsi Budziwój w 1977 r. Krzyżem Grunwaldu. Był to wyraz uznania dla zasług mieszkańców tej miejscowości, szczycącej się bogatymi tradycjami i dokonaniami, zarówno w dziedzinie gospodarki, kultury ludowej, jak też walki narodowowyzwoleńczej. Wymarsz w dniu 14 sierpnia 1914 r. 22 strzelców budziwojskich do Legionów Polskich tworzonych przez Józefa Piłsudskiego, ruch ludowy, działalność

Program artystyczny w wykonaniu młodzieży szkolnej z okazji jubileuszu szkoły

Nauczyciel i Szkoła nr 1 (35)

17


Z życia szkół i placówek oświatowych

Zabytkowy budynek szkolny z końca XIX w.

konspiracyjna, tajne nauczanie, udział w Akcji Burza – to najchętniej przywoływane obrazy z historii Budziwoja. Wszyscy też świetnie znają i pamiętają legendę Tatary idą. Pamiątki z przeszłości wsi i szkoły gromadzimy w szkolnej izbie muzealnej, która jest cennym zapleczem do prowadzenia edukacji regionalnej. We wspomnianym wcześniej scenariuszu był też ujęty wiersz, autorstwa uczennicy, obrazujący ten kierunek oddziaływań: Mieszkam w Budziwoju – podrzeszowskiej wsi, Gdzie żyje tradycja minionych dni i chociaż coraz więcej oznak miasta wkoło, obyczaje wiejskie tworzą klimat sioła. Pewnie by nas, młodych, przeszłość nie wabiła, gdyby nie rodziców i szkoły wysiłek. Wiedzę o zabytkach, tradycjach, wierzeniach chcą nam dziś przekazać starsze pokolenia.

Uroczyste otwarcie szkoły w 1962 r.

18

Nauczyciel i Szkoła nr 1 (35)

Coraz to zadania nowe dostajemy: Skąd nazwa „Budziwój”? Kto się stąd wywodzi? Czemu do Przylasku tylu ludzi chodzi? Za co dziadek ma order? Skąd blizna na nodze? Na pamiątkę czego kapliczka przy drodze? Ilu strzelców poszło za Piłsudskim w bój? Czy był wśród nich pradziadek? Może mój lub twój? Gdyby nie te zachęty i szkolne zadania, nie byłby nam Budziwój znany od zarania. Bogatą historię rodaków tropimy, odwiedzamy pomniki, bohaterów mogiły. Kiedy w świat pójdziemy z rodzinnego sioła żadna siła z nim więzi zerwać już nie zdoła. Tak nas nauczono, tak nas wychowano, a ojczyste strony kochać przykazano.


Z życia szkół i placówek oświatowych

Prace przy rozbudowie szkoły

Wraz ze zmianami ustrojowymi w Polsce zaczął zmieniać się też wizerunek szkoły. Na początku lat dziewięćdziesiątych nastąpiła wymiana pokoleniowa w gronie pedagogicznym, zmieniła się też dyrekcja. W kronice szkoły pojawia się zdanie: Nowe państwo, nowy rząd, nowy prezydent, nowa dyrekcja szkoły i wielkie nadzieje… po prostu nowe czasy. Pierwszym wyzwaniem wynikającym z potrzeby innowacyjnych działań było przystąpienie Szkoły w Budziwoju do Towarzystwa Szkół Twórczych (1991 r.). Nawiązanie współpracy z I Liceum Ogólnokształcącym w Rzeszowie zaowocowało powołaniem Klubu Promocji Talentów, którego oferta edukacyjna była skierowana do uczniów szczególnie uzdolnionych. Czworo nauczycieli rozpoczęło realizację autorskich programów nauczania, wizyty w szkole składali goście zainteresowani działalnością TST, nauczyciele brali udział w konferencjach w Warszawie, Sulejówku, Krakowie, Przemyślu, dzielili się doświadczeniami, także w formie publikacji. Uczniowie spotykali się

Obecny budynek szkolny

z rówieśnikami ze szkół partnerskich. Działania podejmowane w szkole nabrały tempa, energii i rozmachu. W 1999 r. odszedł do gimnazjum pierwszy rocznik absolwentów klas szóstych. Nasza placówka stała się szkołą sześcioklasową. Przez wszystkie lata swojej działalności szkoła w Budziwoju prężnie funkcjonowała zarówno na niwie oświatowej, jak i w środowisku lokalnym, realizując wiele wartościowych przedsięwzięć. W szkole działa gromada zuchowa i drużyna harcerska, odbywają się liczne zajęcia pozalekcyjne, nauczyciele opracowują i realizują programy innowacji pedagogicznych, ustawicznie wzbogacają ofertę dydaktyczną i wychowawczą, dzięki czemu uczniowie mają możliwość rozwijania swoich umysłów, talentów i zainteresowań. Sale lekcyjne są funkcjonalne i estetyczne, wyposażone w nowoczesne pomoce dydaktyczne, zestawy interaktywne, sprzęt audiowizualny, więc warunki do pracy są sprzyjające, a będą jeszcze lepsze, gdy dobiegnie końca aktualnie Szkoła w środowisku lokalnym – Święto Niepodległości w ODK Budziwój realizowana inwestycja. Nauczyciel i Szkoła nr 1 (35)

19


Z życia szkół i placówek oświatowych

W 2005 r. dzieje naszej szkoły doczekały się książkowego opracowania – efektu współpracy pani Teresy Borowiec i pani Reginy Kawy. Publikacja nosi tytuł Szkoła w Budziwoju w latach 1847 – 1973. Współczesność zaś dokumentujemy w kronice, a informacje o bieżących wydarzeniach zamieszczamy na szkolnej strony internetowej: www.spbudziwoj.itl.pl. Zapraszamy do jej odwiedzania. Jubileusz pięćdziesięciolecia ukończenia szkoły – spotkanie absolwentów W dniu 23 czerwcu br. doszło do spotkania absolwentów, którzy w 1962 r., a więc pięćdziesiąt lat temu ukończyli naukę w Szkole Podstawowej w Budziwoju. Był to ostatni rocznik siódmoklasistów, który uczył się w budynku starej szkoły. Po upływie połowy wieku dawna klasa znów spotkała się w swojej rodzinnej miejscowości. Jednym z zaplanowanych punktów programu spotkania była wizyta w budynku obecnej szkoły, który powstawał w czynie społecznym, także przy ich udziale. Jeden z panów wspominał, że murował komin, inni mówili o tym, że jako uczniowie pomagali przy noszeniu cegieł i przy innych pracach na terenie budowy. Goście wstąpili do szkolnej izby muzealnej, obejrzeli sale lekcyjne. Na dłużej zatrzymali się przed tablicą na parterze, gdzie wśród zgromadzonych pamiątek z historii szkoły na jednym ze zdjęć rozpoznali siebie podczas wycieczki do Krakowa w roku szkolnym 1960/1961. Jednak najwięcej emocji, sentymentu i wspomnień wzbudził widok budynków starej szkoły i starego kościoła. Na ich tle pozowali do pamiątkowych

Absolwenci szkoły, rocznik 1962 r.

20

Nauczyciel i Szkoła nr 1 (35)

Przed wystawą „Z przeszłości szkoły”

zdjęć, rekonstruowali w pamięci rozkład pomieszczeń i położenie szkolnego boiska, a stojąc na schodach prowadzących na plac kościelny, wspominali dzień swojej pierwszej komunii świętej. Absolwenci szkoły z wielką sympatią i szacunkiem wspominali nauczycieli, katechetów, a także koleżanki i kolegów. Porównywali dawne i obecne warunki życia i nauki, chwaląc zwłaszcza panujące w ich czasach zdyscyplinowanie uczniów oraz wymieniając rodzaje kar, dzięki którym tę dyscyplinę egzekwowano. Choć warunki nauki w budziwojskiej szkole w latach powojennych były naprawdę trudne, okazuje się, że ten fakt nie umniejszył uroku spędzonych w niej lat.

Opracowała: Renata Kędzierska dyrektor Zespołu Szkół nr 7 w Rzeszowie


Z doświadczeń nauczycieli konsultantów, doradców metodycznych i nauczycieli

„Tu i teraz” – Korczakowska pokora wobec tajemnicy dziecka – człowieka Każdy z nas wychowawców zastanawia się nad istotą dzieciństwa, zadając sobie przy tym pytanie, co należy czynić, aby każde dziecko w swoich dążeniach uczyło się żyć. Jak należy postępować, aby uczyć dziecko człowieczeństwa? Wspaniały ślad na dobrej drodze wychowania pozostawił Janusz Korczak. Jego troska o wychowanie to służba i miłość. Stwierdzenie, że dziecko to człowiek jest zasadną prawdą, w którą ma uwierzyć każdy wychowawca. Dziecko jak nikt inny, ma prawo koncentrować się na tym co jest. Przeszłość i przyszłość jest dla niego mało istotna. Liczy się chwila obecna. Ono ma być szczęśliwe tu i teraz. Dlatego należy czynić wszystko, by w tym momencie dziecko czuło się bezpieczne i kochane, a przez to radosne. Kochać dzieci oznacza również stawiać wymagania. Przede wszystkim uczyć je własnym przykładem. Wychowanie ma o tyle sens, o ile nie teoretyzujemy, lecz dajemy świadectwo własną postawą – autentyczną troską o dobro dziecka. Janusz Korczak poświęcił dzieciom całe swoje życie. Bardzo je kochał i kształtował w nich, w bardzo trudnych warunkach – w czasie wojny, wiarę w wartość ludzkiego życia. Chwile spędzone z nim były dla dzieci najważniejsze. To on uczył ich poznawać świat, dokonywać samodzielnych wyborów, odkryć, planów, by podejmowały własne odpowiedzialne decyzje. Janusz Korczak był zdania, że wychowanie o tyle ma sens, o ile wychowawca zabiega w nim o to, by nauczyć dziecko zarówno pozytywnych uczuć jak i buntu wobec zła, niesprawiedliwości. Każde dziecko w swoim rozwoju powinno osiągnąć to, na co go stać, realistycznie oceniając jego zdolności i umiejętności. Kto chce być dobrym wychowawcą musi się starać o to, by zdobyć serce dzieci. To one mają kształtować w sobie dobre cechy, cenić prawdę, sprawiedliwość i przyjaźń. W ten sposób dziecko pod dobrym okiem wychowawcy dąży do samowychowania. Janusz Korczak poszukiwał również odpowiedzi na pytanie: Jak nauczyć rodziców patrzeć na dziecko? Jednoznacznie stwierdził, że zarówno rodzic jak i wychowawca ma patrzeć na dziecko przez pryzmat jego praw i obowiązków. Jednak tych obowiązków od niego wymagać nie można, bez uprzedniego respektowania praw. Dziecko, tak jak każdy z nas, ma swój świat i swoją godność. To ono jest bardzo wrażliwe,

ufne i szczere. Tych cech my dorośli powinniśmy się uczyć na nowo od dzieci, zaś ciepłem i dobrym przykładem prowadzić ich do dorosłego życia, prowadzić drogą pełną wiary, nadziei i miłości. Wiary w to, że można wiele osiągnąć, gdy się rzetelnie pracuje; nadziei, że się uda oraz miłości: „kocham swoje dziecko nie za to, że jest dobre, lecz za to, że jest moim dzieckiem”. Gdy rodzic kocha swoje dziecko, to ono czyni wszystko, by być dobrym. Jest dobre, gdyż go rodzic dobrze wychował. Janusz Korczak ukazał nam, że wychowanie jest sztuką, w której mądrość serca wychowawcy sprawia, że dziecko na co dzień, realizując trudne wyzwania w atmosferze miłości, pragnie być kimś więcej, pragnie być człowiekiem dobrej woli. Nasuwa się tylko pytanie: Jak kocha wychowawca? Odpowiedź jest jedna – wychowawca kocha wtedy, gdy siebie obdarzy szczęściem przebywania z dziećmi, gdy zabiega o godność człowieka – dziecka. Tak więc niech każdy z nas rodziców i wychowawców zachowa w sercu wspaniały przykład Janusza Korczaka, człowieka skromnego, oddanego dzieciom do końca swojego życia. Człowieka gotowego poświęcić samego siebie i wszystko co materialne, by budować niematerialne, duchowe skarby kształtowania młodych serc. Przykład i miłość, która jest obustronnym zobowiązaniem, to słowa klucze dobrego wychowania. Wielkim sukcesem wychowawców jest więc pragnienie przestrzegania korczakowskiej pokory wobec tajemnicy dziecka. Opracowała: Zdzisława Pietraszek nauczycielka języka niemieckiego w Gimnazjum nr 12 im. Św. Jadwigi Królowej w Rzeszowie

Nauczyciel i Szkoła nr 1 (35)

21


Z Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Rzeszowie

DLA NAUCZYCIELI I NIE TYLKO...

Wybrane nowości ze zbiorów audiowizualnych PBW w Rzeszowie Porozmawiajmy o problemach… materiały do wykorzystania na lekcjach wychowawczych Filmowy Pakiet Edukacyjny Lekcje Przestrogi 2

2. AHD – Już z tobą nie wytrzymam AudRz DVD 261 Lekcje Przestrogi 2 – to drugi pakiet filmowy o współczesnych zagrożeniach, składający się z pięciu filmów DVD, przeznaczony dla dzieci i młodzieży szkolnej, zalecany do wykorzystywania w celach edukacyjnych i wychowawczych. Scenariusze powstały po wielu konsultacjach z psychologami, lekarzami, osobami zajmującymi się problemami poruszanymi w filmach. Filmy mają stać się pretekstem do dyskusji, jaką nauczyciele i psycholodzy mogą przeprowadzić na podstawie przygotowanych i dołączonych do każdego filmu konspektów. Każdy z filmów to w większości oparta na faktach – fabularna opowieść o losach młodych ludzi i opiekunów, których dotyka problem: ADHD, uzależnienia od nikotyny, komputera i internetu, nawiązywaniu niebezpiecznych w skutkach przyjaźni.

1. Nikotyna – legalny narkotyk AudRz DVD 261 O tym, że palenie papierosów ma negatywny wpływ na zdrowie dzieci, wiadomo nie od dziś. Ten „ legalny narkotyk” staje się coraz powszechniejszą używką wśród uczniów nawet najmłodszych klas podstawówek. Przedstawiona w filmie historia przyjaźni dwóch chłopców Pawła i Łukasza, stała się doskonałym tłem dla pokazania przyczyn i złożoności problemu palenia papierosów przez dzieci

22

Nauczyciel i Szkoła nr 1 (35)

3. Przyjaciel AudRz DVD 263 Film opowiada historię Piotrka, który zawsze odróżniał się od swoich kolegów z podwórka. Zamknięty w sobie, na krok nie rozstaje się ze swoją zabawką – żołnierzem „Kapitanem Joe”, który jest jego najwierniejszym przyjacielem. Rodzice chłopca pochłonięci sprawami swojego rozwodu, nie dostrzegają tego, że potrzebuje on kogoś, kto poświęciłby mu chwilę czasu. Czy nowo poznany przez Piotrka „dorosły kolega” zostanie jego nowym przyjacielem? Czy też historia może skończy sie inaczej?

4. www.w sieci...... AudRz DVD 264 Film ukazuje negatywne skutki nadmiernego kontaktu z komputerem i internetem. Narratorem-bohaterem, naszej historii jest licealista Tomek, który wracając wspomnieniami do swojego dzieciństwa, opowiada o tym, jak przebiegał u niego proces uzależnienia się od komputera. Film na wielu płaszczyznach ukazuje wymiar tego coraz bardziej obecnego wśród młodych ludzi uzależnienia. Każdy z filmów został zakończony stosownym komentarzem Pani mgr. Iwony Anny Wiśniewskiej, pedagog, psycholog, dyrektor Ośrodka dla Osób Dotkniętych Przemocą w Krakowie, wykładowcę, specjalistę w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie (PARPA – Warszawa).


Z Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Rzeszowie

Lekcje wychowawcze na DVD – I seria Lekcje wychowawcze na DVD to wyjątkowy zestaw ośmiu płyt, dzięki którym każdy nauczyciel przeprowadzi aż osiem ciekawych i niezwykle pouczających lekcji. Tematykę wybrali sami nauczyciele i pedagodzy, jest więc idealnie dopasowana do aktualnych potrzeb szkoły! W ramach zestawu lekcji wychowawczych znajdą Państwo: STOP agresji fizycznej AudRz DVD 469 • Jestem świadkiem przemocy – właściwa reakcja ucznia i nauczyciela • Jak negocjować z osobą, która chce Cię skrzywdzić • Pokojowe rozwiązywanie konfliktów – promowanie właściwych postaw i współczucia STOP agresji psychicznej AudRz DVD 470 • Psychiczne dręczenie słabszych - z czego wynika • U kogo szukać pomocy i z kim rozmawiać • Występowanie w obronie pokrzywdzonych • Jestem świadkiem dręczenia słabszych – właściwa reakcja Szkoła bez dilera – przenikanie narkotyków do szkół AudRz DVD 471 • Kogo należy powiadomić, gdy wiemy o narkotykach w szkole • Niebezpieczne prezenty od obcych osób • Jak powiedzieć stanowczo „nie” • Co może zrobić uczeń i nauczyciel, aby zapewnić bezpieczeństwo w szkole Fala, czyli pierwsze dni w szkole AudRz DVD 457 • Szacunek dla młodszych kolegów • Co zrobić gdy boisz się fali – z kim rozmawiać • Rola nauczyciela w zapobieganiu zjawisku fali Bezpieczne wyjazdy i wyjścia klasowe AudRz DVD 458 • Mój kolega chce zrobić coś nierozsądnego – nie bój się zareagować • Alkohol, papierosy, przemoc w czasie szkolnych wyjazdów Akceptacja i integracja w grupie rówieśników AudRz DVD 465 • Zawieranie nowych znajomości • Rola nauczyciela w integracji klasy • Wejście nowej osoby do zintegrowanej grupy rówieśników Na prośbę wielu nauczycieli do każdego filmu dodaliśmy materiały, które pozwolą wykorzystać go także w czasie wywiadówki oraz szkolenia dla rady pedagogicznej!

Christiane F., My, dzieci z dworca ZOO, z zapisu magnetofonowego podali do druku Kai Herman i Horst Rieck czyta Aleksandra Tomaś, Qes Agency, Warszawa 2011. Aud Rz CD 333 My, dzieci z dworca ZOO (niem. Wir Kinder vom Bahnhof ZOO) jest książką dokumentalną. W 1978 r. w Berlinie Zachodnim dwoje dziennikarzy, Kai Hermann i Horst Rieck, przeprowadziło wywiad z nastoletnią narkomanką Christiane F. (właśc. Christiane Vera Felscherinow), która wówczas występowała jako świadek w pewnym procesie. Początkowo ów wywiad miał być tylko uzupełnieniem badań tygodnika „Stern” nad sytuacją młodzieży. Jednakże z nagrania rozmów z Christiane powstała książka, która lepiej niż jakikolwiek raport opisuje środowisko młodocianych narkomanów. Relacja Christiane jest wstrząsająca. Pokazuje, jak od eksperymentowania z miękkimi narkotykami przechodzi się do najtwardszych. Jak łatwo jest ugrzęznąć w nałogu i jak trudno się z niego wyrwać. Do czego zdolni są ludzie uzależnieni od narkotyku, aby zdobyć pieniądze na kolejną „działkę”.

Skazany na bluesa, reż. Jan Kidawa-Błoński; scen. Przemysław Angerman, „Home Video”, Warszawa 2005, AudRZ DVD 67 „Skazany na bluesa” opowiada o dzieciństwie Riedla w górniczym Chorzowie, o jego pierwszych fascynacjach, dziecięcej przyjaźni, a także o początku wielkiego konfliktu z ojcem, który odcisnął się piętnem na życiu obu mężczyzn. „Skazany na bluesa” opowiada o młodych z małego miasteczka, którzy potrafili żyć marzeniami, o młodzieńczej miłości, rozpadzie przyjaźni, jak i zaskakującym zwrocie w stosunkach Ryśka z ojcem, kiedy to dwaj mężczyźni – najbliżsi, a zarazem najbardziej odlegli – zaczynają zbliżać się do siebie... Film pokazuje też dramatyczne próby zerwania z nałogiem, opowiada o konfliktach w zespole, rozpadzie więzi między Riedlem i jego żoną, o cierpieniu jego dzieci. A także o heroicznej próbie zmiany swego życia. Nauczyciel i Szkoła nr 1 (35)

23


Z Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Rzeszowie

Cykl 7 filmów edukacyjnych na DVD: Nie zamykaj oczu... Filmy zalecane są do pokazów edukacyjnych, a skierowane do nauczycieli i pedagogów z przeznaczeniem do wykorzystania na lekcjach dla młodzieży w wieku od 12 do 19 lat oraz rodziców i katechetów. 1. Nie zamykaj oczu – Mobbing AudRz DVD 748 Film przedstawia sytuacje, do których dochodzi w większości polskich szkół. Prześladowanie, wyśmiewanie i poniżanie to codzienność, z jaką przychodzi zmierzyć się wielu uczniom. Zainscenizowane sytuacje oraz rozmowy grupy uczniów z pedagogiem – mediatorem sądowym Hanną Kubicą, uświadamiają nam: jak wygląda zjawisko mobbingu w szkole, jak bardzo cierpi osoba, która jest ofiarą prześladowań i jak może to wpłynąć na jej dalsze życie oraz co można zrobić, aby jej pomóc. 2. Nie zamykaj oczu – Agresja AudRz DVD 747 Film ukazuje problem wzrastającej skłonności do agresywnych zachowań wśród młodzieży. Poznajemy w nim doświadczenia 14-letniej Sandry i 20-letniego Piotra, w życiu których przemoc obecna była na co dzień. Ich wypowiedzi uświadamiają nam, jak brutalnymi prawami rządzi się świat młodego człowieka, skąd bierze się agresja i jak łatwo stać się jej ofiarą. 3. Nie zamykaj oczu – Palenie AudRz DVD 749 Film ukazuje negatywny wpływ papierosów na ludzkie życie. Poznajemy w nim wypowiedzi nie tylko lekarzy specjalistów, ale również pacjentek, u których wieloletnie palenie spowodowało poważne problemy ze zdrowiem. Pozytywnym przykładem jest Rahim - polski artysta i producent hip-hopowy, któremu po 12 latach udało się rzucić palenie. Skorzystaj z ich doświadczenia życiowego. Zastanów się. Czy warto sięgać po tego pierwszego papierosa? Czy warto palić dla towarzystwa? Czy naprawdę chcesz tak zatruwać swój organizm? 6. Nie zamykaj oczu – Wpadka AudRz DVD 744 W filmie przedstawiamy prawdziwą historię młodej, zdolnej i ambitnej studentki prawa, która zaszła w ciążę mając niespełna piętnaście lat. Paulina opowiada o swoich uczuciach; lęku, strachu, samotności, braku wsparcia i tolerancji wśród otaczających ją ludzi. Historia Pauliny może być przestrogą dla wielu młodych ludzi. Komentarza do filmu udzieliła Pani prof. ŚAM, dr hab. n. med. Violetta Skrzypulec. Lekarz ginekolog, położnik, endokrynolog, seksuolog, kierownik Katedry Zdrowia Kobiety i Prodziekan Wydziału Opieki Zdrowotnej Śląskiej Akademii Medycznej Katowicach. Konsultant wojewódzki w dziedzinie seksuologii. Jest członkiem wielu towarzystw naukowych krajowych i zagranicznych oraz autorką ponad 100 publikacji naukowych.

24

Nauczyciel i Szkoła nr 1 (35)

AudRz DVD 743

4. Nie zamykaj oczu – Anoreksja + książka pt. Jak zrozumieć anoreksję i bulimię

Film przedstawia prawdziwą historię kiedyś pięknej dziewczyny, która zatraciła się w pogoni za idealną sylwetką. Film pokazuje nieodwracalne skutki choroby i uświadamia nam do czego doprowadza anoreksja i jakie spustoszenie sieje w organizmie. Po obejrzeniu filmu warto postawić sobie pytanie czy cena wyimaginowanej idealnej sylwetki nie jest zbyt wysoka? Komentarza do filmu udzieliła Pani dr. Bernadetta Izydorczyk - specjalista psychologii klinicznej, certyfikowany psychoterapeuta i superwizor Sekcji Naukowej Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. 5. Nie zamykaj oczu – Piłem i Brałem AudRz DVD 746 W filmie przedstawiamy prawdziwą historię młodego, inteligentnego i bystrego chłopaka, który przez brawurę w wieku trzynastu lat zasmakował alkoholu i narkotyków. Tomek opowiada o początkach i konsekwencjach uzależnienia. Komentarz do filmu udzielił Pan Michał Kurdziej – pedagog, specjalista uzależnień. Kierownik Oddziału Dziennego Terapii Uzależnień w „ Centrum Psychiatrii” w Katowicach. 7. Nie zamykaj oczu – W objęciach Sekty AudRz DVD 745 W filmie przedstawiamy prawdziwą historię młodej zdolnej dziewczyny, która trafiła do organizacji „ Misji …” w wieku szesnastu lat. Anna mieszkała w ośrodku pięć lat. Opowiada jak sekta przejęła kontrolę nad jej życiem, pozbawiając ja przy tym ludzkiej godności. Jej wstrząsająca historia jest ostrzeżeniem dla wielu młodych ludzi poszukujących własnej drogi życiowej. Komentarz do filmu udzielił Pan Dariusz Pietrek – pedagog, prowadzi Śląskie Centrum Informacji o Sektach i Grupach Psychomanipulacyjnych, działające w Katolickim Centrum Edukacji Młodzieży „KANA” w Katowicach. W każdym filmie znakomity komentarz specjalisty z danej dziedziny!

Zapraszamy do korzystania z naszych zbiorów i usług: Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Rzeszowie, ul. Gałęzowskiego 4, www.rzeszow.pbw.org.pl



Nauczyciel i Szkoła nr 35