NEW YORK • PENNSYLVANIA • CONNECTICUT • NEW JERSEY • MASSACHUSETTS
ER KURI P L U S
P O L I S H NUMER 1553 (1853)
W E E K L Y
ROK ZA£O¯ENIA 1987
PE£NE WYDANIE KURIERA W INTERNECIE: WWW.KURIERPLUS.COM
í Po wyborach – str. 3 í Tak, motocykle mog¹ byæ niebezpieczne – str. 5 í Historie prawdziwe, fascynuj¹ce i prawie zapomniane – str. 5 í Narodziny sztucznej inteligencji – str. 10
M A G A Z I N E í ¯eby spadkobiercy nie k³ócili siê o twoje pieni¹dze – str. 13
TYGODNIK
15 CZERWCA 2024
í Tomirys krwio¿ercza – str. 15 FOT. TRAVELSCAPE
Tomasz Bagnowski
Europa po wyborach Francuskie, niemieckie i w³oskie partie prawicowo – narodowe zanotowa³y sukces w wyborach do Parlamentu Europejskiego. Prawica, szczególnie we Francji, od dawna depta³a po piêtach prezydentowi Emmanuelowi Macronowi, a kanclerz Olaf Scholz jest jednym z najmniej popularnych kanclerzy Niemiec w ostatnich dekadach. Zakoñczone niedawno czterodniowe wybory do Parlamentu Europejskiego mo¿na wiêc uznaæ za potwierdzenie tych tendencji. We Francji Zjednoczenie Narodowe (dawniej Front Narodowy), kierowane przez Marine Le Pen, zmia¿d¿y³o wrêcz partiê Emmanuela Macrona zdobywaj¹c ponad 30 proc. g³osów. Prezydent pora¿ony pora¿k¹ swojego ugrupowania (Renaissance), które dosta³o tylko 15 proc., podj¹³ nawet decyzjê o rozwi¹zaniu parlamentu i rozpisaniu nowych wybnorów. W Niemczech Alternatywa dla Niemiec, bojkotowana przez wiêkszoœæ ugrupowañ parlamentarnych potwierdzi³a, ¿e jest drug¹ si³¹ polityczn¹ w kraju, otrzymuj¹c oko³o 16 proc. g³osów, czyli wiêcej ni¿ Socjaldemokraci kanclerza Scholza (13 proc.), ale mniej ni¿ Chrzeœcijañska Demokracja.
We W³oszech ugrupowanie premier Georgi Meloni, oskar¿anej przez krytyków o neofaszystowskie korzenie, tak¿e zanotowa³o sukces, zdobywaj¹c ponad 28 proc. g³osów. Wyborcy w tych trzech krajach, dali wiêc wyraŸny sygna³, ¿e domagaj¹ siê korekt w dotychczasowej polityce (Meloni dosz³a do w³adzy zapowiadaj¹c takie korekty). O takich samych sygna³ach trudno jednak mówiæ w Polsce, gdzie Koalicja Obywatelska, nieznacznie, ale jednak pokona³a PiS, czy na Wêgrzech, gdzie Fidesz Viktora Orbana straci³ wprawdzie prawie 9 proc. g³osów, ale i tak wyraŸnie wygra³ wybory europejskie z poparciem na poziomie 43 proc. Tryumf prawicy, bior¹c pod uwagê ca³¹ Uniê Europejsk¹, nie by³ wiêc tak jednoznaczny i zwa¿ywszy na strukturê sprawowania w³adzy w Unii Europejskiej, nie spowoduje raczej znacz¹cych zmian w jej polityce. Dlaczego? Dlatego, ¿e Parlament Europejski, jedyne cia³o UE wybierane w powszechnych wyborach, we wszystkich 27 krajach UE, na co í6 dzieñ nie prowadzi tej polityki.
l 20 czerwca – Pierwszy dzieñ lata – najd³u¿szy dzieñ roku
Dziewczyna z Nowolipek
Chris Miekina
Dla Poli Gojawiczyñskiej sto³eczne Nowolipki by³y dzielnic¹ jej dzieciñstwa. To w³aœnie tu, jej ojciec stolarz, prowadzi³ swój warsztat i dlatego tak dobrze mog³a opisaæ rozmaite typy ludzkie i sytuacje rzemieœlnicze drobnomieszczañskiej Polski lat 30-tych w swojej najbardziej znanej powieœci – „Dziewczêta z Nowolipek”.
K
l Pola Gojawiczyñska w 1935 roku
si¹¿ka zosta³a wydana w 1934 roku, ale znana by³a ju¿ wczeœniej, bo drukowano j¹ w odcinkach w „Gazecie Polskiej”. „Dziewczêta z Nowolipek” sta³y siê ogromnym sukcesem Poli Gojawiczyñskiej, dziêki czemu wesz³a na salony literackie stolicy. Swoj¹ powieœæ napisa³a jêzykiem lekkim, potoczystym i gêstym od emocji. Temat zna³a doskonale, bo wychowa³a siê w tej dzielnicy. Tytu³owe dziewczêta by³y ambitne i zdeterminowane aby zmieniæ swoje ¿ycie, ale ka¿da z nich ponios³a klêskê. Ka¿da z innego powodu, a tak¿e ka¿da z tych klêsk by³a inna. Jedynie Kwiryna, jedna z bohaterek powieœci by³a w stanie zerwaæ z przesz³oœci¹ i zacz¹æ gdzie indziej nowe ¿ycie.
P
onadczasow¹ wartoœci¹ tej ksi¹¿ki jest fakt, ¿e Gojawiczyñska z ogromnym pietyzmem opisywa³a Warszawê. Niektórzy porównywali jej powieœæ do „Ch³opów” Reymonta, bo podobnie jak on uchwyci³a unikalny folklor miejsca, o którym opowiada³a. Powieœæ zachwyci³a Kazimierê I³³akowiczównê, która uzna³a „Dziewczêta z Nowolipek” za drug¹ ksi¹¿kê roku po reporta¿ach Wañkowicza. Co prawda zarzucano pisarce, ¿e wiêkszoœæ opowiadanych przez ni¹ historii obraca siê wokó³ mi³oœci i g³odu, ale niew¹tpliwie by³y to historie, które siê œwietnie czyta³o. „To nie nu¿y!” – mówi³a o „Dziewczêtach z Nowolipek” Zofia Na³kowska. Kolejna powieœæ Gojawiczyñskiej: „Rajska Jab³oñ” to kontynuí 12 acja losów bohaterek powieœci.