NEW YORK • PENNSYLVANIA • CONNECTICUT • NEW JERSEY • MASSACHUSETTS
ER KURI P L U S
P O L I S H NUMER 1489 (1789)
W E E K L Y
ROK ZA£O¯ENIA 1987
M A G A Z I N E
TYGODNIK
25 MARCA 2023
PE£NE WYDANIE KURIERA W INTERNECIE: WWW.KURIERPLUS.COM
í Ile warte jest obra¿enie kana³u nadgarstka... – str. 5 í Precel wielkopostny – str. 8 í Konkurs Bajek, Baœni i Legend Polskich – str. 9 í Amerykañskie losy powstañców styczniowych – str. 10 í Najlepszy przyjaciel – str. 12 í Gdy pracodawca nie przys³a³ ci druku W-2 – str. 17
Tomasz Bagnowski
Dro¿sza energia dotyka Amerykanów Liczba rodzin otrzymuj¹cych rz¹dowe zapomogi maj¹ce pomóc w op³aceniu kosztów energii wzros³a w USA do ponad szeœciu milionów. Wojna na Ukrainie, której efektem ubocznym s¹ zaburzenia na rynku energii, dotyka przede wszystkim pañstw najbiedniejszych i Europy. Skutki sankcji gospodarczych na³o¿one na Rosjê i gwa³towny wzrost cen surowców energetycznych to jak wiadomo ogromny problemem Niemiec, których gospodarka od pocz¹tku wojny straci³a oko³o 100 mld euro. Ogólnie wzrost gospodarczy Niemiec zosta³ spowolniony o 2,5 procent GDP – ocenia German Institute for Economic Research. Im d³u¿ej bêdzie trwa³a wojna, tym wiêksze bêd¹ koszty. Wed³ug analiz wspomnianego instytutu koniec tego roku zamknie siê w Niemczech utrat¹ oko³o 4 proc. GDP. Mówi¹c bardziej obrazowo niemiecka gospodarka wygeneruje 160 mld euro mniej, co oznacza, ¿e ka¿dy mieszkaniec kraju bêdzie ubo¿szy œrednio o 2 tys. euro. Podobna sytuacja jest w Wielkiej Brytanii. W tej chwili Brytyjczycy za energiê p³ac¹ ponad dwa razy wiêcej ni¿ przed wojn¹, a wkrótce dojdzie do kolejnych podwy¿ek. Ju¿ od pocz¹tku kwietnia mniej wiêcej o 20 procent. Aktualnie oko³o 60 proc. gospodarstw domowych w tym kraju jest zmuszona do okresowego wy³¹czania ogrzewania w domach, bo nie staæ ich na p³acenie coraz wy¿szych rachunków. W Wielkiej Brytanii powsta³o w zwi¹zku z tym tysi¹ce tzw. warm hubs, czyli publicz-
nych miejsc, w których mo¿na posiedzieæ w cieple, nie p³ac¹c za ogrzewanie. W ca³ej Europie koszty energii w wyniku wojny wy¿sze s¹ co najmniej o po³owê. Wed³ug prognoz Miêdzynarodowego Funduszu Walutowego w 2023 roku gospodarka Unii Europejskiej minimalnie uniknie recesji, notuj¹c wzrost o 0,7 proc. Wielka Brytania, która w UE ju¿ nie jest, mo¿e spodziewaæ siê spadku o 0,6 proc. Globalne szacunki bran¿owego pisma Nature Energy mówi¹, ¿e wzrost cen energii wywo³any wojn¹ spowoduje, i¿ na ca³ym œwiecie ponad 141 mln ludzi znajdzie siê w ekstremalnej biedzie. W Stanach Zjednoczonych kryzys energetyczny nie jest a¿ tak odczuwalny jak w Europie, nie znaczy to jednak, ¿e w ogóle nie dotyka on Amerykanów. W skali ca³ego kraju liczba gospodarstw domowych otrzymuj¹cych rz¹dowe zapomogi na op³acenie kosztów energii wzros³a tej zimy o 1,3 mln. Ogólnie ponad 6 mln rodzin w USA musi korzystaæ z takiej pomocy. Ze zrozumia³ych wzglêdów wy¿sze ceny energii dotykaj¹ w wiêkszym stopniu mieszkañców stanów zimniejszych. Dla przyk³adu w stanie Maine liczba rodzin, które bêd¹ otrzymywaæ rz¹dowe dop³aty wzroœnie w tym roku o oko³o 20 procent. W New Hampshire wzrost ten wyniesie 35 proc. í6
l 27 marca – Miêdzynarodowy Dzieñ Teatru
Wojenne losy hrabiny Klementyny Mañkowskiej Chris Miekina
Mówi siê czasem, ¿e: „ktoœ mia³ wiêcej szczêœcia ni¿ rozumu”. Zdarza siê jednak, ¿e taki ktoœ ma jedno i drugie i tym kimœ by³a hrabina Klementyna Mañkowska, as polskiego wywiadu w czasach II wojny œwiatowej.
K
l Klementyna Maria Mañkowska
lementyna wiedzia³a o tym, ¿e ma szczêœcie. Mówi³a, ¿e urodzi³a siê w niedzielê, a to przynosi szczêœcie. Rzuca³a siê w samo centrum najtrudniejszych zadañ. Gdyby w pe³ni wykorzystano informacje jakie zdoby³a, losy wojny mog³y byæ zupe³nie inne. Wiele razy jej ¿ycie wisia³o na w³osku. Do tego bardziej musia³a obawiaæ siê swoich ni¿ wrogów. Jednak szczêœcie nigdy jej nie opuœci³o i pozwoli³o przetrwaæ w czasach, w których ludzkie ¿ycie mia³o niewielk¹ wartoœæ. By³a kobiet¹ zjawiskow¹. Piêkna, charyzmatyczna i wydawa³oby siê niedostêpna. Przez pokrewieñstwo z najlepszymi polskimi rodami, jak Ma³achowscy, Potoccy, £ubieñscy, Sapiehowie, Plater-Zyberkowie, a tak¿e z wieloma panuj¹cymi rodami Europy, mia³a w sobie najbardziej b³êkitn¹, polsk¹ krew. Jej sposób zachowania wzbudza³ naturalny respekt, ale jednoczeœnie nigdy nie odmawia³a pomocy tym, którzy jej potrzebowali, czym zyskiwa³a sobie natychmiastowy szacunek.
K
lementyna Maria Mañkowska, z domu Czarkowska Golejewska urodzi³a siê 1 sierpnia 1910 r. w Wysuczce, w obwodzie tarnopolskim. Jej ojcem by³ Cyryl Czarkowski Golejewski, który u ujœcia rzeki Glêboczek do Niczawy wybudowa³ wspania³y zamek wyposa¿ony w cenne dzie³a sztuki i bibliotekê, w której znajdowa³a siê oryginalna encyklopedia Diderota. Ludzie, którzy pracowali dla Czarkowskiego szanowali go i cenili. Pomaga³ ka¿demu, kto na tak¹ pomoc zas³ugiwa³ – czêsto bezinteresownie. Za to z ca³¹ surowoœci¹ têpi³ pró¿niactwo i pijañstwo. Kiedy w 1940 roku, po wejœciu Sowietów do Polski, Cyryl Czarkowski zosta³ aresztowany przez NKWD, ludzie p³akali, ¿egnaj¹c swojego chlebodawcê. Zgin¹³ w Kozielsku. Jego zamek i ca³¹ posiad³oœæ rozkradziono i zdemolowano. Klementyn od 1933 r. by³a mê¿atk¹. Poœlubi³a hrabiego Andrzeja Franciszka Ksawerego Mañkowskiego, dziedzica dóbr w Winnogórze pod Poznaniem. Hrabia by³ praprawnukiem Jana Henryka D¹browskiego, twórcy Legionów Polskich we W³oszech. í 14