ХАТЛОН
БАНЇ ОДАМ АЪЗОИ ЯКДИГАРАНД
Нашрияи маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон №3 (3292)
ЉУМЪА, 15 январи соли 2021
www.khatlon-ruznoma.tj Љашни Сада чун идњои Наврўзу Мењргон яке аз љашнњои басо ќадимаи мардуми форсзабон буда, дар ањди ќадим хеле бошукўњ, шодиву оташафрўзиву гулханфурўзї, раќсу тарона, оростани хони пурнозу неъмат љашн гирифта мешудааст. Дар осори илмиву фарњангии абармардони форсу тољик Абўрайњони Берунї, Абулќосими Фирдавсї, Наршахї, Байњаќї ва чанде дигарон оид ба ин иду љашнњои мардумї маълумоти љолибу рангин ва муфассал мављуданд.
9 НАФАР БА ВАЗИФАИ МУОВИНОНИ РАИСОНИ ШАЊРУ НОЊИЯЊОИ ВИЛОЯТ ТАЪЙИН ГАРДИДАНД Соли љорї 14 январ дар маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон мулоќоти раиси вилоят Ќурбон Њакимзода бо як ќатор кадрњое, ки ба маќоми муовинони раисони шањру ноњияњо таъйин гардидаанд, доир шуд. Раиси вилоят ќайд карданд, ки дар мувофиќа бо роњбарияти мамлакат Орифзода Мањдї Мањмуд – муовини якуми раиси ноњияи Мир Сайид Алии Њамадонї, Мўсозода Абдухолиќ – муовини якуми раиси ноњияи Абдурањмони Љомї, Ибодуллозода Асадулло Ибодулло муовини якуми раиси ноњияи Дўстї, Шарифзода Идигул Мањмадшариф - муовини раиси ноњияи Хуросон, Мирзозода Алї Мирзо - муовини раиси ноњияи Хуросон, Раљабзода Алишер - муовини раиси
ноњияи Ёвон, Мањмадализода Гулљањон Рањимљон - муовини раиси ноњияи Вахш, Вализода Ќурбон Бобохон - муовини раиси шањри Бохтар, Ќурбонзода Наргис Саидї - муовини раиси шањри Бохтар таъйин гардидаанд. Дар љараёни мулоќот раиси вилоят Ќурбон Њакимзода ба кадрњои ба вазифањои роњбарї дар маќомотњои иљроияи мањаллии њокимияти давлатї таъйиншударо ба татбиќи амалии сиёсати Асосгузори сулњу вањдати миллї - Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон дар мањал, хизмати софдилонаву поквиљдонона ва фаъолияти ба нафъи миллату давлат созгор њидоят намуданд. Ќайд гардид, ки дар иртибот ба авзои љомеаи љањонї
мо бояд њушёру зирак бошем, манфиатњои миллиро њимоя намоем, ба мурољиатњои шањрвандон сариваќт чораљўї намуда, иљрои наќша ва барномањои ќабулнамудаи Њукумати Љумњурии Тољикистонро сариваќту сифатнок таъмин намоем. Таъкид шуд, ки кадрњои тозатаъйин дар сатњи мањал бояд бањри иљрои наќшаи чорабинињои бахшида ба љашни 30-солагии Истиќлоли давлатї, пешбурди корњои идеологї, равнаќи соњањои саноату кишоварзї, маорифу тандурустї, ободониву хуррамгардонї тамоми донишу таљрибаашонро самаранок истифода баранд. Шуъбаи иттилоотию тањлилии дастгоњи раиси вилояти Хатлон
ТУЊФАЊОИ РАИСИ ВИЛОЯТ БА ЧАМАНГУЛ БОЙМУРОДОВА
11 январи соли 2021 барои Чамангул Боймуродова модари танњо ва писари 5-солааш рўзи фаромўшнашаванда буд. Ин зани танњо, ки дар тањхонаи яке аз биноњои баландошёнаи мањаллаи ба номи Умари Хаёми шањри Бохтар иќомат мекард, чандин маротиба ба маќомоти иљроияи њокимияти давлатии шањр мурољиат намуда буд. Вале ба додаш касе нарасид. Хушбахтона, бо иќдоми неки раиси вилояти Хатлон, узви Маљлиси миллии Маљлиси Олии Љумњурии Тољикистон Ќурбон Њакимзода ин модари танњо соњиби манзили иќоматї гардид. Оид ба вазъи ногувору мушкилоти Чамангул Боймуродова дар расонањо низ мавод нашр гардида буд. Дар асоси дастуру њидоятњои инсондўстонаи Асосгузори сулњу вањдати миллї-Пешвои миллат, Президенти мамлакат муњтарам Эмомалї Рањмон, ки пайваста таъкид месозанд дасти кумак ба ниёзмандон, ятимон вазифаи љонии њар як масъул, роњбар, шахсони баору номуси ватандор мебошад. Инак, ба мушкилоти ин зани танњо расидагї намуданд. Бинобар сабаби набудани манзили иќоматї Чамангул Боймуродова тавре, ки дар боло зикр намудем, њамроњи писари хурдсолаш дар тањхонаи яке аз биноњои баланошёна иќомат мекард, ин иќдоми неки раиси вилояти Хатлон ва шахсони некандешу соњибкорони саховатпеша вазъи рўзгори ин модари танњо рў ба бењї нињод. Ў бо манзили зист бо сару либос, ашёву анљоми
рўзгор ва маводњои ѓизої таъмин гардид. Инак, Чамангул Боймуродова аз хобгоњи КФО «Таъмиру истифодабарии иншоотњои манзилии шањри Бохтар», воќеъ дар кўчаи Вањдат соњиби хона манзили иќоматї гардид. Шањрдории Бохтар љињати таъмини оби нўшокї ва дигар заруриёти маишї ба модари танњо кумаки хешро расонид. Айни замон Чамангул Боймуродова, дар муассисаи таълимии томактабии №7 ба љойи кори доимї фаро гирифта шудааст ва писараш дар њамин муассиса таълиму тарбия меёбад. Хушњолии Чамангулро њадду канор нест ва ў ба Президенти мамлакат, Пешвои миллат муњтарам Эмомалї Рањмон изњори сипос намуда, шукргузорї дорад. Дар воќеъ, тавре ки Чамангул иброз дошт, боварї надошт, ки як замоне ин њама азобу сарсонињояш ба поён мерасанд. Ва соли 2021 дар хотираш наќши неку саодати рўзгорашро гузошт. Аз ин рў, таъкид дошт, ки то охирин лањзањои умраш амсоли Президенти мамлакат, бањри ободиву шукуфоии ватани азиз кўшиш ба харљ медињад ва фарзандашро низ дар рўњияи ватандўстї, дарки њувияти миллї ва хештаншиносї тарбият менамояд, то ў дар оянда њамчун як фарди соњибватан ба камол бирасад. А. САФАРЗОДА, “Хатлон”
Сада-аз шумораи сад ибтидо мегирад. Сад ва пасванди “а” бо мафњуми умум сада омадааст. Дар "Ѓиёс-ул-луѓот" омадааст: "Сада дар забони форсї номи љашнест аз љашнњои муѓон, ки ба рўзи дањуми моњи бањман рост меояд". Њамон љо ишора мешавад, ки «Сада дањум рўзи бањман, чун дар он рўз адади фарзандони Одам, ки Каюмарс иборат аз он аст, ба адади сад расида». Абўрайњони Берунї дар китобаш "Осор-ул-боќия" нигоштааст: "Сада-номи љашни рўзи дањуми бањман аз њар соли шамсї..." Яке љашн кард он шабу бода хвард, Сада номи он љашни фархунда кард. Дар китоби дигаре бар замми такрори гуфтањои боло ишора шудааст, ки азбаски аз дањуми моњи бањман то Наврўз панљоњ шабу панљоњ рўз аст,
E-mail: khatlon.tj@mail.ru
ЉАШНИ САДА-ОМОДАГЇ БА КИШТУКОРИ БАЊОРЇ ин рўзро Сада ном нињодаанд. Зеро ба гуфти Берунї форсиёни ќадим шабу рўзро алоњида њисоб мекарданд. Фирдавсї дар "Шоњнома" асосгузори ин љашнро ба Њушанг ном шоњ мањсуб медонад. Баъзењо муътаќиданд, ки Сада дар замони Каюмарсу Исфандиёру Фаридуну Љамшед ба вуљуд омадааст. Љашни Сада, амиро, расми кибор 6ошад, Ин оини Каюмарсу Исфандиёр бошад. (Манучењрии Домѓонї) Сада љашни мулуки номдор аст, Зи Афридуну аз Љом ёдгор аст. (Унсурии Балхї) Сада ба 29 январ то 3 феврали солшумории масењї мутобиќ аст. Сада иди ќадимтарин ба шумор рафта, маънояш бо шумораи сад (сад фарзанди Каюмарс ё панљоњ шабу панљоњ рўз) алоќаманд аст. Аз сабаби солњои кабисаро ба эътибор нагирифтани аљдодони ќадимаамон њар сол фарќи моњњо ва пасу пеш омадани онњо аз 4 то 10 рўз фарќ мекард ва рўзи дањуми моњи бањман ва панљоњ шабу рўз пеш аз Наврўз омадани Сада гувоњи он аст, ки иди Сада пас аз 29 январ љашн гирифта мешудааст. Аз рўи
њаракати бурљњо ва таќвими Яздигурдї (хуршедї ва имрўза) ин сана ба 30 январ-рўзи аввали чиллаи хурди зимистон рост меояд. Бањри муќаррар кардани таърихи пайдоиши љашни Сада ва ќавоиду суннатњои он "Шоњнома" -и безаволи Абулќосим Фирдавсї сарчашмаи бебањост. Ў таърихи пайдоишу љашн гирифтани Садаро ба давраи њукмронии подшоњи Эронзамин - Њушанги афсонавї нисбат дода, чунин менависад: "Рўзе Њушанг бо чанде аз ёронаш пайи шикор ба кўњсор меравад. Дар шикоргоњ ногањон аз дур хазандаи дарозу сиёње пеш меояд, ки чашмонаш чун чашмаи хун ба назар мерасиду аз дањонаш дуд фаввора мезад. Он хазанда мори калони њавлангезе буд. Њушанг санге бардошта ба сари мор заданї мешавад, вале санг хато хўрда, ба санги дигаре бархўрда аз он оташ падид меояд. Мор кушта нашуд, вале сирри оташ кушода шуд. Њушанг ва ёронаш дар њайрат монданд. Ў гуфт: "Ин шуоъ фурўѓи Худовандист, ки ба мо ато шуд, онро бояд табаррук донем ва бипарастем». Њушанг дарк намуд, ки оташ барояш кашф гардид ва ба ин муносибат атрофиёнашро љамъ оварда љашн орост ва номи онро Сада гузошт.
Салимзода Амонулло Файзулло, профессор, узви вобастаи АИКТ Шаб омад, барафрўхт оташ ба кўњ, Њамон шоњу дар гирди шоњ њамон гурўњ, Яке љашн карду он шабу бода кард, Сада номи он љашн фархунда кард. Њушанг шукри Яздонро ба љо оварда, њамон шаб оташи калоне афрўхт ва ба атрофиёнаш эълон кард, ки ин фурўѓи Яздонист ва агар касе хирадманд аст, онро бояд парастад. Ба ин муносибат Фирдавсї гуфтааст: Зи Њушанг монд он Сада ёдгор, Паси ў чунон кард њар шањриёр. (Давомаш дар сањ. 2)
КОНФЕРЕНСИЯИ ИЛМЇ-АМАЛЇ
ФАЪОЛИЯТИ ТАХРИБКОРОНА ВА ЗИДДИМИЛЛИИ ТЭТ ЊНИ ВА ПАЙОМАДЊОИ НОГУВОРИ ОН 14-уми январи соли равон дар толори Кохи фарњанг ва маркази иттилоотии шањри Бохтар конференсияи илмї – амалї тањти унвони “Фаъолияти тахрибкорона ва зиддимиллии ТЭТ ЊНИ ва пайомадњои ногувори он” бо иштироки муовини раиси вилоят Фирўза Шарифї, олимони макотиби олии мамлакат, роњбарият ва кормандони ташкилоту муассисањои вилоятї ва шањриву ноњиявї, ходимони дин, фаъолони љомеаи шањрвандї ва љавонон баргузор гардид. Нахуст, муовини раиси вилоят Фирўза Шарифї дар хусуси наќши Пешвои миллат дар бањамомадани мардуми сарбаланди тољик, сулњу суботи кишвар, рушду пешрафти мамлакат ёдовар гардид. Сипас, дар бораи ташкилоти экстремистию террористї эълон шудани ЊНИ аз тарафи Суди Олии Љумњурии Тољикистон њарф зад. Изњор дошт, ки хоинон ва душманони давлату миллати тољик бо истифода аз роњњои гуногун љавонон ва дар умум мардум ба гурўњњои террористї шомил намуда давлату миллатро ба нестї бурданианд. Мањз ин аст, ки аз тарафи хољагони хориљї хоинони миллати тољик дастгирї меёбанд ва онњо дар њаќќи тољику тољикистонї суханони баду буњтонњои бардурўѓ мезананд. Ин њамаро ба инобат гирифта, 29 сентябри соли 2015 бо њалномаи Суди Олии Љумњурии Тољикистон Њизби нањзати ислом ташкилоти террористї - экстремистї эътироф гардида, фаъолияташ дар
ва њадафњои нопоки худ барои амалї намудани чандин љинояти махсусан вазнин, вайрон кардани сохти конститутсионї, барњам додани њокимияти давлатї ва сарнагун намудани њукумати ќонунї, бо пуштибонї ва сарпарастии хољагони хориљиаш мехост њокимиятро ба дасти худ гирад. Дар конференсия Шоев Зиёвуддин, сардори шуъбаи пажўњиши анъанаву маросим ва диншиносии муќоисавии Маркази исломшиносии назди Президенти Љумњурии Тољикистон, Муњаммадї Шарифзода, мудири шуъбаи дин, танзими анъана ва љашну маросими маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилоят, Дилором Мањкамова, номзади илмњои филологї, мудири кафедраи рўзноманигории ДДБ ба номи Носири Хусрав дар мавзўъњои решањои ѓоявии зуњуроти экстремизм ва терроризми динї ва роњњои пешгирии он, пайомадњои ногувори амалњои тахрибкоронаи нањзатиён, љиноятњои мудњиши собиќ аъзои њизби нањзат дар кишвар дар солњои 1992-1997 баромад карданд. Изњор гардид, ки љавонону наврасони тољикро зарур аст, бо истифодаи зиракии сиёсї кўшиш кунанд, ки ба фанду фиреби ашхоси номаълум, хусусан аъзоёни ташкилотњои ифротї дода нашаванд. Дар замири хеш њамеша муњаббати ватандо-
Љумњурии Тољикистон ќатъ карда шуд. Гуфта шуд, ки ТЭТ ЊНИ њизби хурофотпараст ва тундгаро буда, бо наќша
риро зинда нигоњ дошта, дар ободониву пешрафти мамлакат сањми арзандаи худро гузоранд.
Дар ѓояњое, ки ТЭТ ЊНИ талќин мекард, љойгоњи миллат, давлатдорї ва арзишњои миллї холї буд. Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон дар бораи ин раванди пурхатар чунин таъкид доштаанд: “Воќеан, дини мубини ислом сарчашмаи адаб, махзани бузурги панду насињат ва тарѓиби некиву накукорист. Бинобар ин, њар яки мо бояд бо арљ гузоштан ба ин арзишњо бо илму фарњанг, љавонмардиву саховатмандї ва ахлоќи њамидаи худ намунаи ибрат бошем. Ва барои эъмори як љомеаи пешрафтаи солим саъю талош намоем. Хусусан дар шароити торафт тезу тунд гардидани раванди љањонишавї, ки баъзе ќуввањои носолим дини мубини исломро њамчун воситаи ангезишњои сиёсї ва барои амалї намудани манфиатњои гурўњї истифода мебаранд, моро зарур аст, ки зиракиву њушёриро аз даст надињем”. Дар ќисмати охири конференсияи илмї – амалї тањти унвони “Фаъолияти тахрибкорона ва зиддимиллии ТЭТ ЊНИ ва пайомадњои ногувори он” ќайд гардид, ки њар як фарди бонангу номуси миллатро зарур аст, ки дар мубориза алайњи хоинон ва гурўњњои ифротї бо дарки баланди масъулияти ватандориву хештаншиносї ва истифодаи зиракии сиёсї сайъ намоянд. Инчунин, њамагон ба ќадру манзалати тинљиву осоиштагї, якдиливу тифоќии мардуми сарбаланди тољик ва пешрафту шукуфоии мењан расида, ба хотири баланд бардоштани маќому манзалати тољику Тољикистон талош кунанд. С. АЗИЗОВ
2
ХАТЛОН
ЉАШНИ САДА-ОМОДАГЇ БА КИШТУКОРИ БАЊОРЇ (Аввалаш дар сањ. 1) Дар ин ривоят муњимтар аз њама он аст, ки аљдодони гузаштаи мо рўзи пайдоиши оташро, ки як инќилоби азиме дар њаёти инсонї буд, ба иди бузурге табдил додаанд. Аљдодони гузаштаамон дар майдонњои васеъ тамоми шаб гулхан афрўхта, дар атрофи он раќсу бозї мекарданд. Ба муносибати љашн ба оташ саљда меоварданду ба осмон кабўтарњо сар медоданд. Дар љашнгоњ шоњону амирон љамъ меомаданд, бо ањли раияти худ хурсандињо мекарданд, базмњо меоростанд ва шоирон аз мавриди мусоид истифода карда, дар васфи оташ, шоњону амирон шеърњо навишта, онњоро ба худотарсию яздонпарастї даъват менамуданд. Дар васфи љашни Сада шоирони бузурги гузаштаамон Фаррухии Сиистонї (980-1037), Манучењрии Домѓонї (ваф.1040), Адиб Собири Тирмизї (1078-1147) ќасидањо сурудаанд. Иди Сада то даври ќабули дини мубини ислом дар Эронзамин васеъ љорї буд ва пас оњиста-оњиста таназзул ёфта, дар замони салтанати Ѓазнавиён (962-1187) аз байн меравад. Њокимону шоњон меоянду мераванд, аммо суннатњои дар дили халќ љойгирифта њељ гоњ аз байн намераванд. Он анъанањо, расму русум аз насл ба насл мегузарад ва
пасомадагон мероси гузаштагони худро пос медоранд. Њаргиз суннатњои иди Сада низ аз дили мардум зудуда нагашта буд ва онро дар мањалњо вобаста ба шароиту вазъи њол љашн мегирифтанд. Дар кишвари мо ин ид бо шарофати истиќлолият аз нав эњё гардид. Месазад ба онњое, ки ин амали хайрро бо љасорати њушангї ба њаёт љорї намуданд, садњо ањсант гуфт. Касе ки гузаштаро эњтиром кунад, рўњи арвоњон мададгораш мешаванд. Имрўз, ки љашни Сада ќонунан аз нав эњё шудааст, бояд онро чун иди таърихї ва миллї љашн гирем ва ба ягон дин, махсусан ба дини Зардуштї, алоќаманд донистани он мутлаќо хатост. Ин иди аљдодии мост, ки шояд пеш аз зуњури Зардушт пайдо гашта бошад. Таљлил ва ќайд намудани иди Сада њељ гоњ набояд хилофи дини мубини ислом дониста шавад. Ин идест, ки аљдодони дуру наздикамон ба шукронаи пайдо гаштани оташ меоростанд ва бояд барои гиромидошти оташ-муъљизаи худодод, яке аз чор унсури офариниш (дар ќатори обу хоку бод) ин иди бузург ќайд карда шавад. Ба љавонон бо далелњои илмї фањмонидан лозим аст, ки аз бархўрдани ду санг пайдо гаштани оташ ин ќонуни табиат аст ва Офаридгор дар њамон даври ќадим дар шоњидии Њушанг ба туфайли ба сўи мор санг андохтани ў барои инсоният онро офаридааст.
Форсизабонон дар миёни миллатњои њамсоли худ ба ин сифат мумтозанд, ки хусусиятњои миллии худро бењтар ва бештар нигоњ доштаанд ва бисёре аз одобу русуме, ки имрўз миёни мо маъмул ва љорї аст, аз таърихи гузаштањои дуру дароз њикоят мекунад. Таљлили пуршукўњи љашнњои аљдодї навидест, ки бо шарофати истиќлолияти комили солњои охир ва хосса, таваљљуњи самимии Асосгузори сулњу вањдати миллїПешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон даст додааст. Рўйоварї ба гузаштаи пурѓановати ниёгон ва сабаќбардорї аз дурдонањои бебањои фарњангии гузаштагонамон амали хайрест барои имрўзиёну ояндагон. Шукргузорї аз он мекунем, ки имрўз бо шарофати даъвату њидояти Њукумати љумњурї љашнњои мардумии аљдодї, аз ќабили Наврўзу Мењргон ва ѓайрањо басо пуршукўњу хотирмон љашн гирифта мешаванд, ки, бешубња, он боиси таваљљуњи ањли диёр, билхоса, насли наврас ба гузаштаи басо бою рангини илмиву фарњангї ва маънавии аљдодонамон мегардад. Љашнњои Наврўз, Мењргон ва Садаро гузаштагонамон љашнњои сегона номидаанд. Ин идњои суннатии халќњои Шарќ ва хоси эронинажодон аст ва њар яке дар заминаи воќеањои нотакрор пайдо гашта, хусусиятњои фарќкунанда ва хоси худро доранд. Сада ин љашни ихтироъ, њосилу кашфи оташи сењрангез аст, ки ба шарофати он ањли башар ба љои олоти чўбину сангин асбобу олоти оњанин ба даст овард ва бо туфайли он барзгарон (кишоварзон)-и олам ранљи зањмати хешро осон гардондаанд. Сада омодагї ба кишту кори бањорист. Дар айни замон кишоварзон иди суннатии Садаро бо чунин анъанањои нек пешвоз мегиранд. Дар ин њангом корњои гуногуни кишоварзї: яхобмонии боѓу токзорњо, обшўйкунии хокњои шўр, тоза кардани зањбуру зањкашњо, дарахтбуриву шаклдарорї, нармкунии атрофи дарахтон, шиббакунии барф дар гирду атрофи дарахтон ба хотири захираи намї, таъмиру омода намудани техникаи кишоварзї ба мавсим, мубориза бар зидди касаливу њашаротњо ва ѓайра. Хулоса, дар мавриди Сада дењќон ба бањор омодагї мегирад. Бо шарофати Истиќлолияти давлатї, вањдати миллї ва сиёсати пешгирифтаи Пешвои миллат муњтарам Эмомалї Рањмон рўз аз рўз арзишњои фарњанги миллї дубора зинда ва таљлил шуда истодаанд, ки ин метавонад дар тањкими пояњои худшиносии миллї таъсири амиќе гузорад. Таљлили љашни аљдодии Сада низ аз рукни худшиносии миллї ва огањї аз таърихи гузашта аст.
Асосгузори сулњу вањдати миллї-Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон зимни мулоќоту суханронињояшон вобаста ба дастгириву њавасмандгардонии наврасону љавонон ва тарбияву омода намудани кадрњои баландихтисос њамеша пуштибонї ва таъкид менамоянд. Бањри татбиќи сиёсати давлатии љавонон ва натиљагирї аз фаъолияти љамъиятии љавонон дар соли 2020 чанде пеш дар толори Ќасри фарњангии шањри Бохтар љаласаи Шўрои кор бо љавонони назди раиси вилояти Хатлон доир гардид. Љаласаро бо сухани муќаддимавї Фирўза Шарифї, муовини раиси вилояти Хатлон, оѓоз карда, оид ба фаъолияти гуногунљабњаи љавонон
шароит фароњам овардааст, - таъкид дошт Фирўза Шарифї. Зимни љаласаи Шўрои кор бо љавонони назди раиси вилояти Хатлон, инчунин, котиби Шўро, њамзамон сардори Раёсати кор бо љавонон ва варзиши вилояти Хатлон Фариза Абдуллозода суханронї намуда, оид ба фаъолияти як соли охир ва иљрои наќшаи чорабинињои Шўрои кор бо љавонон дар соли
14 СОЛ ДАР МУБОРИЗА БО КОРРУПСИЯ за бо коррупсия яке аз дастовардњои Љумњурии Тољикистон дар самти муќовимат бо коррупсия мебошад, ки вазифаи он аз назорати истифодаи дуруст ва маќсадноки маблаѓњои буљетї, амволи давлатї, тањкими ќонуният, њифзи њуќуќу озодињои инсон ва шањрванд, инчунин, манфиатњои давлат ва љомеа иборат мебошад. Зимни суханронии дигар баромадкунандагон ќайд гардид, ки вазифањои маќомоти мубориза бар зидди коррупсия муњиму мураккаб буда, онњо ба њифзу њимояи њуќуќу озодињои инсон, манфиатњои давлату љамъият, ташкилоту идорањо, таъмини ќонуният, ошкор ва пешгирї намудани кирдорњои коррупсионї ва ба љавобгарї кашидани шахсони гунањгор равона гардиданд. Дар ќисмати охири љамъомад як ќатор фаъолони соњаро бо Ифтихорнома ва туњфањо сарфароз гардониданд. Дар ин баробар, раиси вилояти Хатлон Ќурбон Њакимзода бо медали ифтихории Агентии назорати давлатии молиявї ва мубориза бо коррупсияи Љумњурии Тољикистон сарфароз гардонида шуд. С. АЗИЗОВ
манфиатњои миллї» бо иштироки ањли љамоатчигї ва дар муассисањои олї ва миёнаи умумии вилояти Хатлон 1348 хониши сиёсї бо фарогирии 79860 нафар ташкил ва баргузор шуд. Дар давраи маъракаи муњими сиёсии интихоботи Президенти Љумњурии Тољикистон Раёсати кор бо љавонон ва варизиши вилояти Хатлон дар якљоягї бо аъзоёни Шўрои кор бо љавонон панљ њазор љавонони фаъолро ба њайси тарѓибчиён, ихтиёриён ва нозирон аз њисоби Иттифоќи љавонони Тољикистон дар вилояти Хатлон сафарбар намуда, дар баргузории маъракаи муњими сиёсї сањми худро гузоштанд. Айни њол, дар њудуди вилояти Хатлон ва шањру
ФАЪОЛИЯТИ ШЎРОИ КОР БО ЉАВОНОНИ НАЗДИ РАИСИ ВИЛОЯТ ва дастоварду комёбињои онњо дар самтњои маориф, варзиш ва дигар љанбањо ибрози андеша намуд. Тавре мавсуф изњор дошт, фаъолияти љавонон дар сиёсати Асосгузори сулњу вањдати миллї – Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон наќши калидї дошта, насли љавон дар њама самтњои муњими давлатдорї дастгирї меёбанд. - Воќан њам, љавонон неруи тавонои миллату давлат буда, њар як амали шоистаи онњо ба нафъи давлату љомеа равона гардидааст. Маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон дар заминаи сиёсати љавонпарваронаи Пешвои миллат барои љалби љавонон ба тањсил, илм ва касбу њунаромўзї
2020 њисобот дод. Ба гуфтаи Ф. Абдуллозода, аъзоёни Шўрои кор бо љавонони назди раиси вилояти Хатлон, новобаста ба хуруљи бемории COVID-19, дар соли 2020 љињати татбиќи сиёсати давлатии љавонон аз рўи 10 самти афзалиятноки соња корњои назаррасеро анљом додаанд. -Дар соли сипаришуда, ки маъракањои муњими сиёсї- интихоботи вакилони Маљлиси намояндагони Маљлиси Олии Љумњурии Тољикистон, вакилони маљлисњои мањаллї ва њамчунин, интихоботи Президенти Љумњурии Тољикистон доир гардид. Дар доираи омодагї ба ин маъракањои муњими сиёсї дар ќаламрави вилояти Хатлон тањти унвони «Љавонон- Паём ва манфиатњои миллї» ва «Љавонон- интихобот ва
ноњияњо он аъзоёни мањфили пайравони Пешвои миллат 2778 нафарроо ташкил медињад, ки дар баргузорї ва татбиќи чорабинињои гуногуни маърифативу иттилоотї, махсусан мубориза бар зидди терроризм, пешгирии беморињои сироятї, хусусан беморињои КОВИД-19 ва ВИЧ СПИД корбарї доранд»,- ёдовар гардид, Фариза Абдуллозода. Дар љаласаи Шўрои кор бо љавонони вилояти Хатлон, њамчунин, фаъолону масъулони соњањои гуногун ва донишљўёну олимони муаcсисањои олии њудуди вилоят оид ба наќши љавонон дар рушди нумўи љомеа ибрози андеша намуданд. Дар анљоми љаласа ба шаш нафар олимони љавон ва бењтарин варзишгарони вилоят туњфањои хотиравї таќдим гардид.
ТАВАЉЉУЊ БА СОЊАИ ВАРЗИШ Дар маркази вилоят-шањри Бохтар љаласаи Шўрои рушди тарбияи љисмонї ва варзиши назди маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон доир гардид. Дар кори он муовини раиси вилоят Фирўза Шарифї, аъзоёни Шўро ва роњбарияти Раёсати кор бо љавонон ва варзиши вилоят, инчунин дигар масъулони соња ширкат доштанд. Љаласаро бо сухани муќаддимавї муовини раиси вилояти Хатлон Фирўза Шарифї ифтитоњ намуда, оид ба фаъолияти Шўрои рушди тарбияи љисмонї ва варзиши назди маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилоят дар соли 2020 ибрози андеша намуд. Мавсуф зимни натиљагирї аз дастовардњои варзишгарони вилоят ќайд намуд, ки дар баробари муваффаќиятњои ба дастомада фаъолияти баъзе бахшњои варзишї дар самти омода намудани варзишгарон дар мусобиќањои вилоятї ва љумњуриявї бењбудї мехоњад. Алишер Насриддинзода, котиби Шўрои рушди тарбияи љисмонї ва варзиши назди маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон, зимни баромади хеш аз дастгирињои Сарвари давлат дар самти рушди
КЎЛОБ. САРФАИ НЕРУИ БАРЌ
Дастовардњои истиќлолият
Ба ифтихори 14-солагии таъсисёбии Агентии назорати давлатии молиявї ва мубориза бо коррупсияи Љумњурии Тољикистон бо иштироки муовини раиси вилояти Хатлон Сулаймонзода Акрам, сардор ва кормандони Раёсати Агентии мазкур дар вилояти Хатлон, инчунин, намояндагони дигар маќомот баргузор гардид. Сулаймонзода Акрам аз номи раиси вилоят Ќурбон Њакимзода кормандони маќомоти номбурдаро ба ин рўз шодбош гуфта, изњор дошт, ки Љумњурии Тољикистон аз рўзњои нахустини ба даст овардани Истиќлолияти давлатї тањти роњбарии Пешвои муаззами миллат муњтарам Эмомалї Рањмон мубориза бо коррупсияро њамчун самти афзалиятноки сиёсати давлатї ќарор дода, ба ташаккули заминањои њуќуќиву сохторї ва тањкими њамкорињои байналмилалї дар ин самт оѓоз намуд. Гуфта шуд, ки имрўз Тољикистон ба ташаккули сиёсати давлатии зиддикоррупсионї ва фароњам овардани заминањои мусоид барои муќовимати самаранок ба ин зуњурот муваффаќ шудааст. Таъсиси нињоди махсусгардонидашуда - Агентии назорати давлатии молиявї ва мубори-
ЉУМЪА, 15 январи соли 2021, №3 (3292)
Бо маќсади истифодаи сарфакоронаи неруи барќ дар шањру дењоти Кўлоб корњои фањмондадињї дар байни муштариён идома дорад. Натиљаи ин тадбирњо буд, ки новобаста ба сардии њаво, давоми 5 рўзи охир дар шањри Кўлоб беш аз 110 њазор кВт-соат неруи барќ сарфа гардидааст. Инак, њафтаи дуюм аст, ки дар ноњияњои минтаќаи Кўлоб њавои сард њукмфармост. Дар ин рўзњо талабот ба неруи барќ барои гарм кардани хонањо афзоиш меёбад ва ба хотири сарфаи неруи барќ корњои фањмондадињї дар байни ањолї идома дорад. Ба гуфти кормандони шабакањои барќї суњбату вохўрињо дар байни ањолї самар дода истодааст. Гузаронидани ин тадбирњо дар кам
шудани садама дар зеристгоњњо ва хатњои барќї низ мусоидат кардааст. Дар сехи таъмири трансформаторї кормандон трансформаторњои эњтиётиро таъмир карда, дар ваќти рух додани садама онњоро сари ваќт иваз намуда, интиќоли барќро ба ањолї барќарор месозанд. Шуъбаи навбатдории шабакањои барќї бо муштариён 24 соат дар тамос мебошанд. Дар моњи декабри соли гузашта муштариёни маишї 2 миллиону 700 њазор сомонї маблаѓи истифодаи барќро пардохт карданд. Кормандони шабакањои барќї дар баробари корњои фањмондадињї, инчунин, рейду санљишњои муштарак мегузаронанд. Ш. САФАРЗОДА
ПАРВАРИШИ ГЎСФАНДИ ЗОТИ ТОЉИКЇ ДАР ХУРОСОН Бо маќсади рушди самтњои афзалиятноки соњаи чорводорї ва ба ин васила паст фаровардани нарху навои мањсулоти гўшту ширї ва таъмини ањолии мамлакат бо равѓани хушсифат, хољагињои чорводории ноњияи Хуросон ба парвариши чорвои хурди хушзот таваљљуњи хоса зоњир менамоянд. Баъди гузаштан ба шаклњои нави хољагидорї дар заминаи имкониятњои фаровони табиї ва дашту пуштањои пањновари ќаламрави ноњия дањњо хољагињои хурду бузурги чорвопарварї таъсис ёфтаанд. Тибќи маълумоти масъулони шуъбаи кишоварзии маќомоти иљроияи њокимияти давлатии ноњияи Хуросон, айни замон дар њама шаклњои хољагидории ноњия саршумори чорвои хурд ба 87 њазору 925 сар мерасад. Аз љумла, дар хољагињои љамоавї ва дењќонї зиёда аз 9 њазору 620 сар ва дар хољагињои алоњида ва ањолї бошад, 78 њазору 305 сар гўсфанди хушзот парвариш меёбанд. Абдулмаљид Набиев, сартмутахассиси шуъбаи кишоварзии маќомоти иљроияи њокимияти давлатии ноњияи Хуросон, иброз медорад, ки дар њудуди ноњия якчанд хољагињои чорводорї ба
парвариши гўсфандони зоти тољикї машѓуланд. Аз љумла, дар Муассисаи давлатии минтаќавии њайвоноти зотии ноњияи Хуросон 480 сар гўсфанди зоти тољикї парвариш карда мешавад. Мутахассисон бо назардошти афзалиятноки парвариши гўсфанди зоти тољикї маќсад гузоштаанд, ки дар заминаи муассисаи мазкур саршумори ин навъи чорвои хурдро дучанд зиёд намоянд. Ба гуфтаи манбаъ, дар баробари таваљљуњи зотпарварон ба рушди соња, бозоргузар будани пашми гўсфанд аз масъалањои мубрами соња боќї мемонад. Ин дар њолест, ки танњо дар ноњияи Хуросон соле аз њар сар чорвои хурд то 3,5 кг пашми нимдурушт истењсол мешавад. Аммо аз сабаби мављуд набудани корхонањои коркарди пашм садњо тонна аз ин масулоти хом несту нобуд карда мешавад. Дар њоле, ки дар дигар кишварњои олам пашми гўсфанд њамчун мањсулоти хом дар саноати ќолинбофї арзиши баланд дорад. Мутаассифона, то њоло соњибкорони ватанї љињати бунёди саноати ќолинбофї ва ё содироти пашм ба хориљи кишвар иќдом накардаанд. Љамолиддин САЙФИДДИН, «Хатлон»
соњаи варзиш ва дастовардњои муассисањои варзишии вилоят ёдовар гардид. Ба гуфтаи А. Насриддинзода, имрўзњо дар толору майдончањо ва мактабњои варзишии шањру ноњияњои вилоят аз рўи 34 намуди варзиш 16 њазору 469 нафар наврасону љавонон тамрин менамоянд, ки аз ин теъдод 1 њазору 126 нафарашонро бонувон ташкил медињанд. Њамчунин, дар рафти љаласа раисони шўроњои рушди тарбияи љисмонї ва варзиши ноњияњои Балљувон ва Носири Хусрав баромад намуда, оид ба дастоварду комёбињо ва рушди соњаи варзиш дар ноњияњои мазкур маълумот доданд. Зимни баррасии масоили њалталаби соњаи варзиш, муовини раиси вилояти Хатлон Фирўза Шарифї иброз дошт, ки новобаста ба мушкилињои хуруљи бемории КОВИД-19 масъулони соњаро мебояд, ки љињати омодагии бењтари варзишагарони вилоят барои ширкат дар мусобиќањои љумњуриявї ва сатњи байналхалќї љидду љањди бештар намоянд. Њасан АБДУРАЊИМЗОДА, «Хатлон»
Шукронаи соњибистиќлолї Ќабл аз он, ки чизе дар бораи Истиќлолияти давлатї ва наќши он дар рўзгори имрўзаи халќи тољик ба ќалам дињам, мехоњам воќеаи сангинеро аз рўзгори худ наќл намоям. ... 2-юми ноябри соли 1992. Аќрабаки соат ба раќами дувоздањ наздик мешуд. Садои тиќ-тиќи он гўшхарош менамуд. Модарам дар ошхона машѓули нонпазї буд. Њамон ваќт ман дар синфи 5-ум тањсил мекардам. Аз њар гўша садои тиру тўп ба гўш мерасид. Њамон лањза аз тарс шитобон ба ошхона назди модарам рафтам. Зеро намедонистам, ки љанг чист ва ин садоњо чї овоз аст. Модарљон, ин садои чист?
ПОЁНИ ШАБИ СИЁЊ САФЕД АСТ Модарам дар љавоб гуфтанд: “Ин садои тирпарронист духтарам ва мо бояд ба ягон љо гурехта пинњон шавем, то ки ба мо ягон фалокат рўй надињад”. Аз ин суханони модар тарсу вањм дар дилам бештар шуд ва баданам ларзид. Мо дар оила панљ духтару як писар мебошем. Фарзанди аз њама калонии хона бародарам Саидшо буд. Ў гуфт: “Ман ба њељ куљо намегурезам, аз љанг њам наметарсам. Худатон гурехтан гиред”. Мо њамроњи модар ба хонаи таѓо, ки дар кўчаи њамсоя воќеъ буд, рафта панањ бурдем. Баъди чанд соат тирпарронї ќатъ гардид. Баъд модарони дења дар як љо љамъ шуда, ба хулосае омаданд, ки бояд занону кўдаконро ба љойи бехавф бурдан лозим. Њамин тавр њам шуд. Њамон рўз мардум гуреза шуда хонањои худро тарк карда рафтанд. Мо низ њамроњи модарам ба дењаи Сарбанд рафтем. Падарам бошад, бо њамроњии дигар мардон дар дења монданд. Мо ќариб ду моњ дар дењаи Сарбанд зиндагї кардем ва рўзњои сиёњеро, аз сар гузаронидем… Ваќте ки ба хона баргаштем, манзиламон ба як харобазор табдил ёфта буд. Хонањои сўхтаву валангор, молу њоли ба яѓморафта ва заминњои бекорхобида мардумро ѓамгин намуд. Ин офат яке аз нишонањои љанги шањрвандї мебошад, ки мардумро пароканда ва бехонумон карда буд. Хушбахтона, фарзанди фарзонаи миллат Эмомалї Рањмон сарварии давлатро дар ин рўзњои вазнин ба уњда гирифт. Бо зањмату љонбозињо тавонист, ки љомеаи парешонгаштаву навмедгардидаи тољикро ба вањдати миллї оварда, девори устувору бегазанди соњибистиќлолиро бунёд сохт. Ин амри неки Пешвои муаззами тољикони дунё Эмомалї Рањмон идомаи таъбири ватанпарварона ва пурифтихори Исмоили Сомонист, ки фармуда буданд: «То ман зинда бошам, бораи (девори) вилояти Бухоро ман мебошам». Шукргузор аз он њастем, ки бори дигар, аз файзи Истиќлолияти давлатии Љумњурии Тољикистон ба рўзњои нек расидем. Шукронаи онро дорем, ки кишвари зебои мо дар партави сиёсати мардумпарвари Пешвои миллат дар фазои комилан осуда, зиндагї доранд. Љашни 30-солагии Истиќлолияти давлатии Љумњурии Тољикистон барои мо боарзиштарин љашн аст. Зеро истиќлол аст, ки зиндагї рангину ширин шуд ва њаёт маънї пайдо кард. Хулоса, истиќлол буду набуди як миллат аст, миллате, ки барои ояндаи худ тарњу барномаи мушаххас дораду барои расидан ба онњо талош меварзад. Осудагии ватан истиќлол аст, Онро чун сипар будан истиќлол аст. Комрон ба айш дар дару почаи хеш, Рўсурхии марду зан истиќлол аст. Фариштамоњ ДАВЛАТОВА, омўзгори мактаби №32-и ноњияи Абдурањмони Љомї
«Фурўѓи субњи доної...»
Њифзи муњити зист
ЃОЛИБОНИ ОЗМУН МУАЙЯН ШУДАНД Озмуни љумњуривии “Фурўѓи субњи доної...» дар Тољикистон тањаввулоти илмиву фарњангиро ба вуљуд овард. Дар ин озмун кулли сокинон иштирок намуда, миллати бомаърифату бофарњанг будани тољиконро бори дигар собит сохтанд. Хуршед Ќурбонов, аспиранти Донишгоњи давлатии Кўлоб ба номи Абўабдуллоњи Рўдакї, дар даври нињоии озмуни љумњуриявии “Фурўѓи субњи доної...” дар номинатсияи адабиёти љањон љойи аввалро касб кард. Хуршед донандаи хуби адабиёти муосири тољик низ њаст, вале дар ин озмун хост дониши худро аз адабиёти љањон санљад. Хуршед мактаби миёна ва донишгоњро бо дипломи аъло хатм кардааст. Дар ин баробар, асарњои зиёд мутолиа намудаву китобхонаи шахсии хешро ташкил додааст. Аз китобхонањо ва воситањои муосир, хусусан интернет, васеъ истифода ме-
3
ХАТЛОН
ЉУМЪА, 15 январи соли 2021, №3 (3292)
барад. Айни замон дар китобхонаи ў 2 њазор нусха китоб ва 5 њазор нусха китоби электронї, инчунин, 300 нусха китоб, ки аз интернет дастрас намуда чоп кардааст, мављуд мебошад. Хуршед ба аќидаи он ки тамошои як филми бадеї ба хондани як асари бадеї баробар аст, розї нест. Ў чунин мегўяд: “Гарчанде дар сабти филм аз рўи ягон асар дастандаркорон кўшиш менамоянд, вале на њама навиштањои нависандагонро рўи навор оварда метавонанд. Ман бисёр асарњоро хондаам ва филмњоро низ аз рўи он асарњо тамошо кардам. Кайфияти китоб аз филм дањњо баробар зиёдтар аст”. Хуршед барои бењтар гардидани сатњи баргузории озмун чанд пешнињод дорад. Ў мегўяд: “Хуб мешуд дар оянда сомонаи озмун дар интернет ташкил карда шуда, оинномаи озмун, рўйхатти асарњои тавсиявї, асарњо вобаста ба номинатсияњо,
рўйхати ѓолибони даврњои озмун аз шањру ноњия ва вилоятњо нашр гардад. Инчунин, тарзи бањодињии њакамон ва холгузорї дар њар як давр муайян карда шавад”. Њабибаи Одина, ки дар муассисаи тањсилоти миёнаи умумии раќами 15-и шањри Кўлоб тањсил мекунад, дар озмуни љумњуриявии “Фурўѓи субњи доної...” ширкат варзида, дар номинатсияи адабиёти классикии тољик то даври нињої роњхат гирифт ва љойи ифтихориро сазовор гардид. Ин дастоварди Њабиба шавќи дигар њамсабаќонашро ба китобхонї афзун кардааст. Таътили зимистонаи Њабиба чун солњои пешин бо мутолиаи адабиёт мегузарад, вале имсол дар хондани китоб бо Њабиба њамсинфону додару хоњараш њамроњ шуданд. Падари Њабиба-Одина Рањмон шахси фарњангист ва дар љодаи шоирї мавќеи худро ишѓол карда,
Озмуни љумњуриявии «Фурўѓи субњи доної...», ки дар саросари кишварамон њаводорони зиёд пайдо кардааст, дар тарбияи маънавии љомеа ва ташаккули зењнии наврасону љавонон наќши нињоят муњим хоњад бозид. Ин озмун ба баланд бардоштани шавќи китобхонї, кашфи чењрањои ояндадори соњаи илму адаб ва роњ кушодан ба донишмандону суханварони оянда равона гардида, њамзамон, барои дубора ба китобу китобхонањо рў овардани меросбарони адабиёти пурѓановати форсу тољик заминаи муњиме фароњам меорад.
ЌУБОДИЁН. МАРДУМ РЎ БА КИТОБ МЕОРАНД Дар радифи омодагиву баргузории даврњои гуногуни озмуни мазкур оѓоз аз мањалњо то сатњи љумњуриявї сол аз сол вазъи соњаи китобдорї дар китобхонањои шањру дењоти мамлакат бењтар гардида, сокинон ба ин махзани пурасрор таваљљуњи бештар зоњир менамоянд. Дар ноњияи Ќубодиён 18 китобхонаи мањаллї арзи вуљуд дошта, хазинаи умумии адабиётњои бадеии онњо ба 44 њазору 628 нусха мерасад. Тибќи иттилои Дўстмурод Мирзода, мудири шуъбаи фарњанги ноњия, новобаста ба он ки мисли солњои пешин барои хариди адабиёти бадеї аз буљети мањаллї маблаѓ људо намешавад, аммо то њадди имкон китобхонањои ноњияро бо китобњои тозанашр таъмин намуда истодаем. - Соли сипаригардида аз нашриёти «Адиб» 22 номгўи китобњои бадеї гирифта будем. Њамчунин, дар ин давра ба китобхонањои ноњияи Ќубодиён 14 нусха китобњои Сарвари давлат тариќи ройгон ворид гардид. Ќобили зикр аст, ки таъмини хонандаи имрўза бо адабиётњои бадеии бо забони тољикї аз мавзўъњои мубрами соњаи китобдорї ба њисоб меравад. Зеро аз хазинаи умумии адабиётњои бадеии китобхонањои ноњия њамагї 33 дарсади онро асарњои бо забони тољикї нашршуда ташкил медињанду халос. Аз сўи дигар, бинобар таваљљуњи зиёди сокинони дењу рустоњои дурдаст барои ширкат дар озмунњои оянда, ваќтњои охир талаботи сокинон ба мутолиаи китобњои бо забони тољикї зиёд шуда истодааст. Ин гувоњї аз он медињад, ки озмуни љумњуриявии «Фурўѓи субњи доної...» завќи мардумро ба ѓазалу достонсарої ва хониши асарњои насрї бедор кардааст, - иброз медорад
КОРМАНДОНИ СОХТОРОБОДГАРОНИ ДИЁР Шукри Истиќлолияти давлатии ватан, шукри сулњу вањдат, шукронаи фарзанди фарзонаи миллат, Асосгузори сулњу вањдати миллїПешвои муаззами миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон, ки дар давоми солњои соњибистиќлолї Тољикистони азиз дар саросари љањон ба мактаби сулњофарї табдил ёфтааст. Онро чун эњёгари расму оин ва ташаббускор оид ба њифзи муњити зист, бахусус љињати эњтироми гузаштагон ва истифодаи босамари оби тозаву дигар пешнињодњо, ки барои зиндагии осоиштаи инсонњо равона гардидааст, хуб мешиносанд ва арљ мегузоранд. Ватани азизамон аз баракату талошњои рўзафзуни Пешвои миллат њамсони бињишт гаштаву сокинони мењану мењмонони аз дуру наздикомада мехоњанд батакрор аз ин сарзамини сабзу хуррам, мавзеъњои дилфиребу дилписанди он дидан намоянд. Бале, сиёсати хирадмандонаи Сарвари давлатро хурду бузург ва тољирону соњибкорон, њатто тољикони бурунмарзиву дўстдорони ин марзу бум љонибдорї намуда, барои пешрафти Тољикистони азиз сањми худро гузошта истодаанд. Сокинони ноњияи Абдурањмони Љомї низ имрўзњо дар ободиву сабзу зебо гардонидани маркази ноњияву мањаллањо, барои боз њам дилрабо гардонидани воња дарахтони мевадору ороишї ва сояафкан шинонида, дар кори ба тартиб даровардани хиёбону гулгашт, кўчаву паскўчањо зањмат кашида истодаанд. Дар љараёни ободкорињо тамоми ќишрњои љомеа, хусусан кормандони њифзи њуќуќ, инчунин, маќомоти прокуратура сањми босазо мегузоранд. Бо сарварии прокурори ноњияи Абдурањмони Љомї Ќурбонзода Зафар Бозор, мушовири адлия, дараљаи 1 дар баробари назорати иљрои ќонунњо дар пањлуи мардуми зањматкаши ноњия истода, барои боз њам зебою дилрабо гаштани симои ноњия сањми муносиб мегузоранд. Бо ташаббуси Ќурбонзода Зафар имрўз сањни бинои прокуратура бо нињолњои ороишї, гулу гулбуттањо ба таври назаррас љилвагар аст. Њамчунин, кормандони ин сохтор дар њашарњои умумї фаъолона иштирок намуда, дар тозаву озода намудани марзу буми як гўшаи кишвари Тољикистони азиз сањми арзандаи худро мегузоранд. Њайдаралї ЊИКМАТОВ
Дўстмурод Мирзода. Масъулони соњаи фарњанги ноњияи Ќубодиён бањри дар амал татбиќ намудани Амри Президенти Љумњурии Тољикистон дар бораи озмуни љумњуриявии «Фурўѓи субњи доної...» ва иљрои дастуру супоришњо Пешвои муаззами миллат муњтарам Эмомалї Рањмон дар самти рушди соњаи фарњанг, баланд бардоштани маърифтнокии мардум тавассути љалби мардум ба китобхонањои оммавї чорањои муассир андешида истодаанд. Дар доираи љалби бештари толибони каломи бадеъ ба китобхонї дар назди китобхонањои мањаллї мањфилњои адибони навќалам ва озмунњои шеъру достонсарої таъсис дода мешавад. Ањли фарњанги ноњияи Ќубодиён итминони комил доранд, ки дар доираи рушди соњаи китобдорї ва љалби сокинони дењот ба китобу китобхонањо анъанањои неки ниёгонамон, аз љумла фаъолияти китобхонањои сайёр, мањфилњои адабї-фарњангї ва эњёи китобхонањои хонаводагї дубора љоннок мешаванд. Барои дар амал иљро шудани орзуву њадафњои пешгирифтаамон дар самти рушди китобдорї ва љалби љомеа ба китобу китобхонањо, бешубња, падару модарон, бузургсолони њикматдўст ва устодону тарбиятдињандагони муассисањои таълимию тарбияи томактабї наќши муњим доранд. «Хатлон»
чандин маљмўањояш рўи чопро дидаанд. Ў ба тарбияи фарзандон диќќати махсус медињад ва барои онњо шароити зарурї муњайё намудааст. Дар озмун ду фарзандаш иштирок кардаанд ва мефахрад, ки яке аз онњо маќоми ифтихориро касб кард. Раёсати маорифи шањри Кўлоб ѓолибони озмунро кадршиносї карда, дар таътили зимистона аз ањволи Њабиба хабар гирифта, барояш чанд китоби дигар овард. Имсол бошад, ба озмун омодагии љиддї мегиранд ва ба гуфти сардори Раёсати маорифи шањри Кўлоб Ќадамшо Њакимзода шурўъ аз таътили зимистона дар њамаи муассисањои таълимї наќшаи чорабинї ташкил карда, барои иштирок дар озмуни имсола хонандагону омўзгорон омодагї мегиранд. Дар китобхонањои муассисањои таълимї, асосан, китобњои дарсї мављуданд ва барои зиёд кардани шумораи китобњои бадеї ва илмї аз љониби Раёсати маорифи шањр чораљўї карда мешавад. Ш. САФАРЗОДА
КИТОБ ЊАЁТРО РАНГИН МЕСОЗАД Тарбияи маънавию ахлоќии насли наврас њамчун рукни асосии ѓояи давлатдорї яке аз самтњои асосї ва муњимтарин дар раванди рушди љомеа мањсуб меёбад. Дар ин раванд китобдор ва китобхонањо метавонанд, корњои зиёдеро анљом дода, дар љамъият маќоми хоса пайдо намоянд. Бањри иљрои дастуру супоришњои Асосгузори сулњу вањдати миллї-Пешвои миллат, Президенти мамлакат муњтарам Эмомалї Рањмон оид ба баланд бардоштани ќадру манзалати китоб дар љомеа љалби бештари наврасон, љавонон ва калонсолон ба китобу китобхонї ва бо маќсади тарѓиби асарњои бачагона, инчунин, бозёфти роњњо ва шаклњои дурусти тарѓиби мутолиаи китоб кормандони муассисаи давлатии Китобхонаи оммавии вилояти Хатлон ба номи Садриддин Айнї дар шањри Кўлоб як ќатор корњои мушаххасро ба сомон расонидаанд. Дар толори хониши Китобхона муаррифии китобњои тозанашри бачагона бо гурўњи васеи хонандагон баргузор гашт. Дар муаррифии китоб сардори толори хониш Рањмонова Назокат ва методисти китобхона Хољаева Ситорамо хонандагони хурдсолро бо мазмун ва муњтавои китобњо аз наздик шинос намуданд. Маќсади асосии муаррифии китобњо баланд бардоштани сатњи маънавии тарбияи насли наврас, тарѓибу ташвиќи одоби муошират, риояи арзишњои миллї ва умумибашарї, эњтиром нисбат ба Конститутсияи Љумњурии Тољикистон ва ќонунњои амалкунандаи Љумњурии Тољикистон, таъмини тарзи њаёти солим, пешгирї намудан аз њодиса ва рафторњои номатлуб дар байни љавонон ва ба воя расонидани кўдакону наврасон дар рўњияи ватандўстї, хештаншиносї ва љавонмардиву ахлоќи њамида мебошад. Саодат АБДУЛЊАКИМЗОДА, корманди муассисаи давлатии Китобхонаи оммавии вилояти Хатлон ба номи Садриддин Айнї дар шањри Кўлоб
КОРЊОИ БИОТЕХНИКЇ ВА ОЗМУНИ ТАБИАТДЎСТОН Сарду сербориш омадани зимистони имсола барои њайвоноти вањшї ва парандагони нодир дар мавзеи кўњистон, хусусан мамнўъгоњи давлатии табиии “Даштиљум”, ки дар ноњияи Шамсиддин Шоњин љойгир мебошад, мушкилї пеш овардааст. Баъди бориши барфи рўзњои охир талу теппањо барфпўш гардид, њайвоноту парандагон барои дарёфти хўрока ба минтаќањои нисбатан пасттар мефароянд. Дар ин давра вазифаи асосии кормандони мамнўъгоњ ва хољагињои љангалу њифзи муњити зист гузаронидани корњои биотехникї мебошад. Ин мавсим бори дуюм аст, ки кормандони мамнўъгоњ дар љойњои љамъшавии њайвоноти нодир ва паррандагон коњу беда ва дон мегузоранд ва барои дар оянда гузаронидани корњои биотехникї захираи кофї доранд. Бањодур Икромов, директори мамнўъгоњи давлатии табиии “Даштиљум” дар суњбат бо мо чунин иброз дошт: “Дар мавсими имсола аллакай ду маротиба дар ду участкаи мамнўъгоњ дар љойњои љамъшавии њайвоноту парандагон коњу беда ва дон гузоштем, ки дар маљмўъ 800 килограмм коњу беда ва 1100 килограмм донро ташкил дод. Дар анборњои мамнўъгоњ ва ќитъањо беш аз 5 тонна коњу беда ва 3 тонна донагињо захира кардаем, ки то оѓози гармињо басанда аст”. Масоњати умумии мамнўъгоњи давлатии табиии “Даштиљум” 19 њазору 700 гектар мебошад ва аслан барои парвариши бузи пармашох ташкил карда шудааст. Њоло
бошад дар он 32 намуд ширхурњо, 139 намуд паррандагон, 20 намуди хазандагон, ду намуди обхокињо панљ намуд моњї, 3000 њазор намуди њайвоноти бесутунмуњра низ, ки аксари онњо ба китоби сурхи Тољикистон ворид шудаанд умр ба сар мебаранд. Бо маќсади баланд бардоштани њисси табиатдўстии наврасону љавонон роњбарияти мамнўъгоњи давлати табиии “Даштиљум”-и ноњияи Шамсиддин Шоњин тањти унвони “Табиатдўстони љавон” озмун ташкил намуд, ки дар он хонандагони муассисањои таълимї ширкат варзиданд. Дар ин озмун муњассилин дар бахшњои иншои бењтарин дар васфи табиат, расми бењтарин аз мавзеъњои зебои мамнуъгоњ, њайвоноту парандагон, бузњои пармашох ва дарахтону набототро тасвир намуданд. Дар озмун аз муассисањои таълимї беш аз 60 нафар довталабон ширкат варзида, донишу мањорати расмкашии хешро нишон доданд. Шартњои дигари озмун, навиштани њикоя ва шеър дар васфи табиати диёр ва наќли таърихи мамнўъгоњ ва њайвоноту набототи он буд. Ин шарти озмунро њам иштирокчиён фаъолона ва дар сатњи баланд иљро намуданд. Њайати њакамон ба баромади њар як иштирокчї диќќати љиддї зоњир намуда, аз њар як номинатсия ѓолибонро муайян кард. Ба ѓолибони озмун ифтихорнома ва туњфањои таъсиснамудаи мамнўъгоњ таќдим карда шуд. С. ШИРИНЉОН
Афсонаи кампиракон
БУД-НАБУД...
Тавсияи мутахассисон Ба мушкилињои гуногуни замони муосир ва офатњои табииву омилњои буњронї ва антропегенї нигоњ накарда, соњаи кишоварзї, њамчун муњимтарин бахши пешбарандаи иќтисодиёти кишварњои минтаќаи Осиё дар сатњи заруриву устувор ќарор дорад. Дар замони соњибистиќлолии кишвар Њукумати Љумњурии Тољикистон масъалањои муњими сиёсати аграриро, ки дар бахши иќтисоди асосї арзёбї медорад, марњила ба марњила баррасї намуда мешавад. Дар ин замина, бо маќсади баланд бардоштани самаранокии истењсолоти кишоварзї ва дар амал татбиќ намудани фармону супоришњои Президенти кишвар Њукумати љумњурї ва Вазорати кишоварзии мамлакат чандин ќарору барномањои гуногунро оид ба рушди соњаи кишоварзї ќабул намудаанд, ки иљроиши онњо то имрўз идома дорад.
КИШТИ ОМЕХТАИ ЉУВОРИМАККА БО ЛАБЛАБУИ ЌАНД БАРОИ СИЛОС Мавриди зикр аст, ки бо маќсади таъмини амнияти озуќавории мамлакат то имрўз дар кишварамон барномањои зиёде мавриди амал ќарор дода шуда, дар ин росто Солњои 2012-2020 давраи рушди соњаи кишоварзї эълон гардида буд. Дар ин давра якчанд барномаву ташаббусњо дар самти рушди соњаи рустанипарварї, ки якчанд бахшњои алоњидае ба мисоли зироаткорї, истењсоли хўроки чорво, сабзавоткорї, полезипарварї, ѓалладонагї ва гайраро дарбар мегирад, амалї гардидаанд, ки ин иќдомњои маќсаднок дар рушду тараќќиёти иќтисодиёти мамлакат ва таъмини амнияти озуќаворї сањми нињоят муњим гузоштаанд. Аз љумла, љињати бењтар ба роњ мондани кишту парвариши хўроки чорво мебояд ба хољагидорон омилњои баланд бардоштани њосилнокии хўроки чорворо тавсия дињем. Дар ин замина, ба кишоварзон тавсия дода мешавад, ки яке аз василањои њосилнокии ин мањсулот киштиомехтаи љуворимакка бо лаблабуи ќанди серњосилу маъмулии ему хошокї аст, ки њамчун зироати силосбоб ва техникї васеъ истифода буда мешавад. Зеро љуворимакка ањамияти аз љињати њосилнокї ва арзишнокї нисбат ба аксар зироатњои хўроки чорво бењтар буда, дар таркиби он 12% - сафеда, 65-70% моддањои бенитрогени
экстративї, 4-8% равѓан ва дигар витаминњои пурбањо ба монанди С1 В1 В6 П1 Е ва ѓайрањо дошта, нисбат ба дигар намуди хўрокњои ему хошокї бењамто аст. Дар як килограмм дони љуворимакка 78 гр протеини њазмшаванд, 1,34 воњиди хўрока дошта, дар 100 кг силоси он, ки њангоми ширагарию хамирї будани дон хобонида мешавад, ба 26 воњиди хўрока ва 1800 гр протеини њазмшаванда баробар аст. Аз тарафи дигар, љуворимакка нисбат ба дигар мањсулоти кишоварзї њосилнокии баландтар дошта, аз љумла, дар кишварамон тўли фосилаи солњои 1991 то 2001 –ум њосилнокии ин рустании серѓизо аз 17,5 то 35,3-сентнерї расонида шудааст. Љуворимакка ба воситаи бод, њашарот ва худ гардолуд мешавад. Тибќи омўзишњои илмї вазни њазор дони ин мањсулот вобаста ба навъњо аз 100-150 гр то 300-400 граммро ташкил медињад. Љуворимакка рустании гармидўст ва рўшоноидўст буда, тухмаш дар њарорати 7-8 С0 гармї неш мезанад. Барои инкишофи рустанї њарорати 25-30 С0 гармї мусоид буда, майсаи он дар њарорати 1-2 С0 сармо тобовар мебошад. Даврањои обталаби он дар майдонњои киштшуда 10-12 рўз пеш аз баромадани љорўбаки болои сутаи он оѓоз шуда, ин давра то 20-25 рўз идома меёбад. Дар ин давра намнокии хок бояд 70-75%
таъмин бошад. Барои истењсоли мањсулоти серѓизои хўрокворї аз љуворимакка ва лаблабу ин ду зироатро дар якљоягї бояд кишт намуд. Меъёри кишти тухми љуворимакка ба њар гектар аз 25 то 30 кг ва тухмии лаблабуи ќанд 20-22 кг-ро ташкил медињад. Ин ду зироат дар чуќурии 4-5 см кишт шуда, моњияти кишти якљояи онњо дар он аст, ки њосили силосоварии љуворимакка ва лаблабу аз дигар зироатњои барои хўроки чорво зиёдтар буда, дар киштукори онњо гузаронидани корњои чархмолу сихмолаккунї ва њамворкунии замин зарурат надорад. Барои дар як ваќт аз як замин бардоштани ду њосил, яъне, љуворимакка ва лаблабуи ќанд њамагї ду маротиба мулоим кардани ќаторњо ва ду маротиба додани ѓизо аз зумраи нурињои нитрогендор ва фосфорї кифоя мебошад. Аз таљрибањои гузаронидашуда чунин бармеояд, ки барои њосили фаровон гирифтан, бояд кишти омехтаи љуворимакка бо лаблабуи ќандро вобаста аз иќлиму таркиби хоки заминњо аз нимаи дуюми моњи март то нимаи аввали моњи апрел гузаронида шавад. Алиќул РАЊМОНОВ Гулмањмад НАСРИДДИНОВ, омўзгорони колељи махсусгардонидашудаи шањри Бохтар
Буд-набуд, дар домани кўњистон як дењае буд. Дар хонаи кўњистоние тўй шуд, тўйи арўсї. Рўйи њавлї шолчаю намад ва кўрпача партофта, хони тўёна густурданд. Мардони калонсоли дења сарљамъ ба тўй омада, баъди хўрдани хўрок ба кори хайр дуои нек дода, аз пайи зиндаги худ мешуданд. Гашти рўз базми арўсї барпо гардид. Садои форами дойраву лабчанг тўйхонаро гарм намуд. Як сў занњои калонсолу сўйи дигар зебодухтарони ќадрас ва як сўйи дигар љавонписарон њавлиро њалќавор печонданд. Дар њамин ваќт домод њамроњи арўс аспсавор вориди њавлї шуд. Модари домод ба истиќболи ин љуфти хушбахт пойандоз партофт. Баъди гузаштани онњо љавонон пойандозкашї карданд. Соњибхона ба китфи мењмонон-ќудоњо орд пошид. ...Базм тасфид. Кампиракони шўху чаќќон дойра зада, тарона месароиданду дигар занњо аз тањти дил мераќсиданд. Вале духтаракону писаракон аз фурсати ќулай истифода карда, ба якдигар чашмандозї мекарданд. Бачањо тарафи духтарњо чашмак зада, ќош мепаронданд ва ба имову ишораи дасту лабњо рози дил мегуфтанд. Дидањои ба њам бархўрда мисли оташак медурахшиданд ва ќалбњоро ба тапиш меоварданд.
Њар яке дар ин лањзањо барои худ номзадеро интихоб мекард. Духтарњо бо табассуми ширин нигоњњои муќобилро ба худ моил менамуданд ва ба шарми духтарона рўйи худро бо остини дарози курта ё рўймоли сар пўшонда, ноаён бо сарљунбонї розигї медоданд. Тўй бо хурсандї ва хоксорона мегузашт. Рўзи дигар ба хонаи духтардор аз љониби љавонон хостгор меомад, сафедї медарониданд. Љавонон ба хонаи арўсшавандааш бо туњфањои хоксорона-атру собуни мушкин ќинѓолбозї мерафтанд. Духтарон барои домод рўймолчаи тўрбофї таќдим мекарданд. Баъди чанд рўзи дигар боз дар дења тўйи арўсї барпо мегашт. Боз базму бозї, боз њамон чашмакзаниву ќошпарронињои љавонон, боз ишќу ошиќї, боз тўйњои дигар... Њамин тавр, дар дењот тўйњо одиву сарљамъона гузашта, љавонон бахти хешро дармеёфтанд. Хона обод карда, фарзандони ширину солим ба дунё меоварданд, бо њам ба пирї мерасиданд. Зиндагии онњо хуш мегузашт, оилаашон боз њам ќавитар мешуд. Бо њамин афсонаи кўњистониён, афсонаи кампиракони пурфайзу баракат оѓоз дошту анљом не. Буд-набуд, дар дења боз тўй шуд.... С. АТТОР
4
ХАТЛОН
20 СОЛИ ФАЪОЛИЯТИ ПУРСАМАРИ ТЕЛЕВИЗИОНИ «ЌЎРЃОНТЕППА» Таъсиси нахустин телевизиони мустаќил дар фазои иттилоотии минтаќаи собиќ Ќўрѓонтеппа (њозира Бохтар) солњои 2000ум дар таърихи шањри Бохтар сањифаи наверо кушод. Телевизиони мустаќил дар мављи алоњида њамарўза дар њаљми 5-6 соат ба тамошобинон барномањои љолиб пешкаш менамуд. Аз ташкили телевизиони мустаќили “Ќўрѓонтеппа” 20 сол сипарї гардид. Мо аз фаъолияти он суњбате доштем бо муассис ва директори ТВ “Ќўрѓонтеппа” Умар Камолов. -Аввалан, шумо ва кормандони дирўзу имрўзи телевизиони мустаќили “Ќўрѓонтеппа”-ро бо 20-солагии фаъолияти пурсамар табрик мегўем. - Ташаккур! - Њар кору иќдоми некеро оѓозе њаст. Телевизиони мустаќили “Ќўрѓонтеппа” кай ва чї тавр ташкил ёфт? -Фаъолияти журналистии худро дар соњаи телевизион солњои 92-и асри XX аз телевизиони Кўлоб оѓоз бахшида, ба њайси мухбир, муњаррир ва баъдан сармуњаррир фаъолият доштам. Соли 1994 дар телевизиони “Хатлон” ба фаъолият оѓоз кард. Бо таклифи раиси њамонваќтаи идораи телевизион ва радиошунавонии вилояти Хатлон Б. Сайдалиев ба телевизиони “Хатлон” ба кор омадам. Дар он солњо имкониятњои техникии ТВ “Хатлон” хеле мањдуд буд. Њамагї 1 соат барнома месохтем ва тариќи мављи шабакаи љумњуриявї пахш мекардем. Дар 1 соат љой додани барномањои гуногун ва калонњаљм ѓайриимкон буд. Он солњо љавон будам ва касби худро хеле дўст медоштам. Мехостам студияи телевизиони мустаќил ташкил кунам, ки имконияти сохтани барномањои гуногун, калонњаљм ва жанрњои гуногуни телевизиониро дошта бошад. Ин орзуямро пинњон намедоштам. Баъзе њамкорон онро амалинашаванда фикр мекарданд, њатто чанде аз онњо орзуи маро афсона мепиндоштанд. Бењуда нагуфтаанд: “Ба њар коре, ки њиммат баста гардад, Агар хоре бувад, гулдаста гардад”. Бо кўшишњои зиёд, даркўбии идорањои болої ба орзуи худ расидам. Соли 2000ум нахустин телевизиони мустаќил дар минтаќаи Ќўрѓонтеппа (Бохтар) ба фаъолият оѓоз кард. -Телевизиони мустаќили “Ќўрѓонтеппа”-ро кї сарпарастї намуд? -Ташкили телевизион маблаѓи калонро талаб мекунад ва мушкилоти дигар ин гирифтани иљозатнома барои фаъолият буд. Барои пайдо намудани маблаѓ лоињаи хуб навиштан ва маблаѓгузорро пайдо намудан пеш омад. Дар омўзиш ва семинарњо иштирок намуда, навиштани лоињаро аз худ кардам. Лоиња навиштам ва ба ташкилотњои байналхалќї, дар Љумњурии Тољикистон фаъолиятдошта мурољиат кардам. Бо сабаби надоштани иљозатномаи фаъолият онњо
(Идома аз шумораи №2 (3291)) -Бобот омадааст? Кадом бобот? бо тааљљуб ва такрор ба такрор пурсид Ќурбон. -Њар ду бобом- њам падари шумову њам падари модарам,посух дод Шодмон. -Чї тавр падари ман? Аз дунё рафтагон дубора барнамегарданд. Бобоят дањ сол пеш аз дунё гузашта, њоло дар манзили хомўшон хуфтааст. Дар зери хок устухонњояш њам намондаасту ту мегўї, ки ў ба мењмонї омадагї. -Ин тавр нагўед, боз гапњоятонро нашунаванд. Араќ хотираатонро заиф гардондааст, ба гапи касе бовар надоред. Ќурбон ќоматашро рост гирифта, њама ќувваашро љамъ намуд ва то дами дарвоза худро базўр расонд. Аз сару рўяш араќи сард мерехт. Дар беруни дарвоза кўдаке дар даст офтоба дасти мењмононро об мегирифт. Бо нияти сару рўяшро бо оби хунук шуста, мастиро рафъ кардан назди бачаи обрез рафт. Бача ба дасти ў об рехт, аммо Ќурбон дастонашро зуд ќафо кашид: -Аќлат нагирифт магар, дар тобистони сўзон боз оби гарм мерезї!?-норозиёнаву бо арбада гуфт марди хона. Ќурбон такя ба дарвозаи оњанин карда, боэњтиёт як пояшро аз он гузаронд ва пойи дигараш дар берун монд. Њарчанд, бо тамоми ќувва пойи дуюми худро аз дарвоза дарун карданї мешуд, аммо наметавонист. Бачаи обрез аз дасташ гирифта, ўро аз дарвоза гузаронд. Ќурбон бодиќќат ба долони хона, ки аз он љо садои гапзании одамон ба гўшаш меомад, нигарист. Ў танњо сўроби одамонро хира-хира медид ва
лоињаро дастгирї намекарданд. Як мушкилоти дигаре сарбастае буд, ки ин бо сабаби надоштани таљњизотњои техникї барои ташкили телевизион иљозатнома ва маблаѓ барои хариди таљњизот намедоданд. Хушбахтона, соли 1999 Дафтари сањроии Амният ва Њамкорї дар Аврупо дар шањри Бохтар лоињаи маро ќабул намуд ва шарт гузошт, ки дар њолати гирифтани иљозатнома барои фаъолият дар харидории таљњизот ба мо мусоидат намоянд. Гирифтани иљозатнома мушкилоти зиёд дошт. Раиси њамонваќтаи шањри Бохтар Сирољиддин Валиев, сардори Раёсати фарњанги вилояти Хатлон Сафарали Њалимов ва љонишини вазири наќлиёти љумњурї Неъматулло Мањмадалиев дар ин кор кумаки беандоза намуданд ва аз фурсат истифода намуда, ба онњо арзи сипоси худро мерасонам. Махсусан, сањми С. Валиев дар ташкили нахустин телевизиони мустаќил зиёд аст. Мањз ў барои фаъолияти телевизион бино људо намуд ва њатто онро таъмир кард. Баъди гирифтани иљозатнома Дафтари САЊА дар шањри Бохтар низ бењтарин таљњизотњои замонавии телевизиониро дастрас намуданд. Њамин тавр, аз соли 2000ум телевизиони “Ќўрѓонтеппа” ба фаъолият оѓоз намуд. -Нахустин маротиба кай ба мављ (эфир) баромадед? -Ба мављ баромадани мо њам як ќиссаи аљоиб аст. Моњи августи соли 2000-ум аллакай њамаи мушкилот паси сар гардиданд. Аввалин кормандони эљоди ва техникиро ба кор љалб ва барои онњо дарсњои омўзишї ташкил намудем. Бояд ќайд намоям, ки на танњо телевизиони мустаќил “нахустин” буд, балки барои телевизион “нахустин” таљњизотњои раќамии наворбардорї ва танзим харидорї гардида буданд. Мо маќсад доштем, ки фаъолияти кории худро моњи октябр оѓоз бахшем. Аввали моњи сентябри соли 2000-ум раиси шањри Бохтар С. Валиев маро назди худ даъват намуд ва аз рафти омодагињо барои оѓози фаъолият пурсон шуд. Баъди шунидани андешањои ман, каме андеша карду гуфт: “Агар то рўзи љашни Истиќлолияти давлатї ба эфир бароем, хуб мешуд. Ман хислати С. Валиевро медонистам, ки гап гардондану бањс карданро хуш надошт ва шахси коргарро эњтиром мекард. Телевизион нозукї ва мушкилоти худро дорад. Тањия ва омода намудани барномањо як тарафи масъала бошад, ба мављ баромадану пахши он масъалаи дигар аст. Мо дар муддати 3 рўз таљњизотњои мављпахшкуниро васл кардем, санљиш гузарондем ва як рўз пеш аз љашни Истиќлолияти давлатии Љумњурии Тољикистон-8 августи соли 2000-ум бори нахустин барномањои худро бо забони тољикї ва русї пахш намудем.
баъди лањзае пеши чашмонаш тира гашта, гирду атроф торикистонро мемонд. Чашмонашро пўшида, бо дастон молид ва онњо базўр нимкушода шуданд. Њамин ки чашм мепўшид, сараш чарх зада, мадораш мерафт, боз мекалавид. Мард худро боз ба даст гирифт. Тарафи мењмонон чанд ќадам гузошт. Ў њис кард, ки дигар роњ рафта наметавонад. Пеши мењмонњо мабодо афтида монад, араќнўшиаш ошкор мешаваду шармандагиаш ме-
- Аввалин кормандони эљодї ва техникии телевизионро ёдовар мешудед? -Албатта њар яки онњоро дар ёд дорам ва хизмати онњо њељ гоњ фаромўш намешаванд. Онњо сармуњаррир Мањмудљон Ализода, журналист ва ровї Акбар Ниёзов, журналист ва ровии забони русї шодравон Мурод Сотиев, журналистон Мошариф Ќурбонова, Зуњро Саъдуллоева, ровиёни љавон Шоиста Сангинова, Насиба, Заррина, наворбардорону танзимгарон Мањмуд Алиев, Зокир Зоиров, Манучењр Мирзоев, Бозор Водиев, Рустам Паливанов, Рамазон Одинаев мебошанд. -Лањзањои хотирмон аз фаъолияти телевизион? -Дар тўли ин солњо лањзањои хотирмон зиёданд. Њамаи он лањзањое, ки “нахустин” аст, хотирмонанд. Махсусан нахустин ток-шоу ва барномањои калони телевизионї бо иштироки бинандагон фаромўшношуданист. -Телевизиони мустаќили “Ќўрѓонтеппа”-ро мактаби таљрибаи рўзноманигорї меноманд, андешаи шумо дар ин хусус? -Телевизиони мустаќили “Ќўрѓонтеппа”-ро дар њаќиќат метавон мактаби таљрибаомўзии журналистон номид. Дар давоми 20 соли фаъолият љавонони зиёде дар ин мактаб таљриба омўхтаанду имрўз соњибкасбу соњибњунаранд. Ман ифтихор дорам, ки телевизиони мо тавонист шогирдони хубро тарбия намояд. Онњо имрўз устодони кори худанд. Кормандони шабакаи “Тољикистон” Таваралї Сохибназаров, Худойдод Раљабов, Суњбатулло Юсупов, Љамшед Каримов, шабакаи “Сафина” Мањмудчон Ализода, Манучењр Мирзоев, Абдурозиќ Мањмадшоев, Фотима Аббосова, Амонљон Мањкамов, рўзноманигорон Љамолиддин Сайфиддинов, Баракатул-
падар баъди дањ соли рењлаташ ба мењмонї омадааст. Хотири бузургворам ќуввату дармонам бидењ, то назди падар шарманда нашавам, ўро дар хиљолат нагузорам”... Ќурбон дигар ќувват накард, ки назди падар бо пойи худ равад. Ду додарчааш ба кумакаш шитофта, аз ў пурсиданд: “Бародар ба шумо чї шуд?” Ќурбон лабњои хушкидаи худро базўр кушода, посух дод: “Дилам, дилам танг шудааст. Шояд аз њаяљону
ЉУМЪА, 15 январи соли 2021, №3 (3292)
ло Валиев, Салоњиддин Неъматов ва боз дањњо журналистони љавон таљрибаи аввалини журналисти телевизионро дар мактаби телевизиони мустаќили мо омўхтаанд. -Телевизиони мустаќили “Ќўрѓонтеппа”-ро њоло кї маблаѓгузорї мекунад? -Телевизиони “Ќўрѓонтеппа” ба таври худмаблаѓгузорї фаъолият менамояд. Бо ширкатњои мобилї, тиљоратї, соњибкорони инфиродї њамкорї доштем, молњои онњоро реклама мекардем ва аз њамин њисоб даромад мегирифтем. Дар баробари ин лоињањои гуногуни телевизионї пешнињод намуда, амалї месохтем. Ду соли охир бо сабаби пањншавии бемории сироятии коронавирус ва коњиш ёфтани корњои тиљоратї дар њама самтњо, низ ба мушкили рў ба рў гардид вазъияти молиявии телевизион каме коњиш гашт ва маљбур шудем, ки ќисме аз кормандонро ба истироњат ва ќисми дигарашро ба шабакањои дигар гузаронем. -Њамкории Телевизиони “Ќўрѓонтеппа” бо маќомоти иљроияи мањаллии њокимияти давлатии шањри Бохтар дар кадом сатњ аст? -Метавонем, њамкориро бо маќомоти иљроияи мањаллии њокимияти давлатии шањри Бохтар яктарафа гўем. Њамасола бо онњо ба маблаѓи муайян шартномаи њамкорї ба имзо мерасонем, бо онњо њамкорї мекунем, вале то охири сол ин маблаѓ пардохт намегардад. Њамин тавр давоми солњои 2017-2019-ум 30 њазор сомонї маблаѓи шартномањо пардохт нагардидаанд. Дар соли 2020 шартнома ба маблаѓи 20 њазор сомонї баста шуд. Сол ба охир расид ва маблаѓ пайдо нагардид, вале ваъда доданд, ки дар семоњаи якуми соли нав маблаѓро пардохт мекунанд ва мо низ ба он умед дорем. -Ояндаи телевизиони мустаќили “Ќўрѓонтеппа”-ро чї гуна мебинед? -Ба вазифаи раиси вилояти Хатлон таъйин шудани Ќурбон Њакимзода дар ВАО-и вилоят таъѓйиротњои куллї ба назар мерасанд. Дар соли 2019 аз њисоби буљаи вилоят људо гардидани 750 њазор сомонї барои телевизиони вилояти Хатлон ва 250 њазор сомонї барои нуќтањои хабаргузории шабакањои љумњуриявї дар вилоят, дар соли 2020 људо гардидани 500 њазор сомонї барои дастгирии рўзнома ва маљаллањои шањру ноњияњои вилоят табадуллоте буд дар соњаи ВАО-и вилояти Хатлон. Ба моњвора пайваст гардидани телевизиони “Хатлон” ва “Кўлоб”, пардохти 500 њазор сомонї њамасола барои истифодаи моњвора аз њисоби буљаи вилоят дастгирии раиси вилоят Ќурбон Њакимзода барои кормандони телевизион ва мардуми вилоят буд. Умед дорем, ки раиси вилоят барои фаъол гардидани телевизиони мустаќили “Ќўрѓонтеппа” дар оянда дастгирї мекунанд. -Барои суњбат ташаккур! Ба шумо комёбињои эљодї хоњонем. -Ба шумо низ барои таваљљуњ ташаккур! Суњбаторо ВАХШОНА, “Хатлон”
-Мефањмам, туро мефањмам, аммо чораи дигари худсафедкуниро намебинам. Фардо хизмататро мекунам. Ман аз имрўз сар карда ѓуломи ту мешавам. -Наход! Ба гапам медарої? -Ња, ња! -Тавба кун, ба хотири неки падар тавба кун, ки дигар њељ гоњ араќ наменўшї. -Тавба мекунам, сад тавба мекунам, дигар араќро ба дањон намебарам, бас, бас!Ќурбон њар ду гўшашро каши-
ТАВБАИ МАЙЗАДА барояд. Банохост чашмаш ба писарчаи кенљагиаш афтод, ки ў зери ток дар даст офтоба ба дасти одамон об мерехт. Худро бо як азобе назди писарча расонд. Ќоматашро андаке хам карда, дастонашро барои шустан тарафи обрез бурд. Вале мувозинатро гум карда, худро дошта натавонист ва сарозер ба замин афтид. Як параи рўяш ба лой олуда гардид. Базўр чорпоя шуд. Маљолаш намонд, дасту пойњояш мисли барги бед меларзид. Тамом, ин барои ў марг буд. Ќурбон ба ќираи чашм ба мењмонњо нигарист. Падару модар, хусуру хушдоман, бародаронаш, хоњару апањояшро дид. Онњо саргарми суњбат буданд ва ба ў диќќат намедоданд. Аз ин андак таскин ёфт, аммо дигар аз љой хеста натавонист. Ба зориву тавалло даромад: “Эй Худои мењрубону бахшанда! Як бори дигар мадад расон. Охир мебинї, ки
«ХАТЛОН»
МУАССИС: Маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон Сармуњаррир Асалмо САФАРЗОДА
хурсандї бошад. Маро ба њуљраи хоб баред, каме ором ёбам. Падар маро дар чунин њол дида, нороњат мешавад. Дилам афтидагї барин, мулло Зокирро љеѓ занед, дилама бардорад”... Мулло Зокир, ки њамдарси Ќурбон буд, зуд ба хонаи ў омада, авзои љўраашро аз назар гузаронд. Ў ѓарќи обу араќ шуда буд. -Ња, Ќурбон-пиёнистка, боз нўшида омадї? Мењмонони азизатро пазмон намудї,-гуфт мулло. -Мулло Зокир, ту љўраи љонии ман њастї. Дањ сол паси як парта нишаста тањсил кардем. Маро наљот бидењ. Ба мењмонњо гўй, ки дилам аз љояш бељо шудагї, онро бардоштаї ва ба ман оромї лозим аст,-ба зорї даромад Ќурбон. -Чаро барои наљоти майзада имонамро сўзонда гапи дурўѓ гўям? Охир, дурўѓгўї торикии имон аст.
да, назди мулло Зокир тавба кард... Ќурбон чун њамешагї бо дарди љонкоњи сар вазнин аз хоб хеста, рўйи њавлї баромад. Дар долони хона мењмононро надид. Њавлї низ об зада рўфтагї. Касеро он љо намебинад. Дилаш тањ зад. “Мењмонњо њоло аз хоб нахестаанд-чї?”андешид Ќурбон ва зављаашро садо кард. Зебї назди шавњар омад. -Занак, мењмонњо њоло аз хоб нахестаанд?-пурсид мард. -Кадом мењмонњо? Љўрањои пиёнисткаатро агар гўї, дирўз онњоро бо љорўб рўфтам,ѓолибона посух дод зан. -Падару модарам, хешу таборњоро мегўям. -Киро, киро? Падару модар, хешу таборро? Аз бозе, ки майзадагиро касб кардї, касе аз хешовандон ба хонаи мо намеояд, њатто сагу мурѓњои њамсоя њам аз девор намегузаранд. Зеро дар хонаи мо дигар файзу
Дар рўзномаи «Хатлон» ба хотири гуногунандешї матолибе низ нашр мешаванд, ки идораи рўзнома метавонад бо муаллифон њамаќида набошад ва масъулияти онро бар дўш нагирад. Дастнавису суратњо ба муаллифон бозпас гардонида намешаванд. Матолиби муаллифони беруна дар њаљми то 3 сањифа бо њуруфи Times New Roman Tj, андозаи 14, фосилаи байни сатрњо 1,5 ќабул карда мешавад.
баракат намондааст. -Бисёр сафсата нахон. Падарам ба мењмонї омада, дар долон нишаста буд... -Рўњи рањматии падаратро нороњат макун. Куљо дидї, ки мурдаи дањсола зинда шудааст?- ба тааљљуб афтод зан. -Бо ду чашми сар дида будам, ки падарам ана дар он боло менишаст. Мулло Зокир њам наомада буд? Зан ба андеша рафт. “Наход васвосї шуда бошад?”- аз дил гузаронд ў ва ба шавњар рў оварда гуфт: -Мардак, араќнўшиятро парто, мастї касро ба пастї мебарад, хотираро заиф месозад. Мењмонњои наомадаро мепурсї. Мулло Зокир низ аз ваќте ки дар мастї хафааш карда будї, дигар ба хонаи мо пой нагузоштааст. Боз “белогорячка” нашуда бошї? - Эъ, нўги забоната ѓунда газад! Ба фикри ту ман дурўѓ мегўям? Шодмона биё гўй, ў шоњид аст ва хабари омадани мењмонњоро расонд. Дирўз хешу табор ба зодрўзам омада буданд. -Зодрўзи шумо? Аввал ин ки, агар хотираам фиреб надињад, зодрўзатон дар охири фасли тирамоњ аст, баъдан, Шодмон ду рўз боз дар хонаи бибиаш аст. -Наход ин њамаро дар хоб дида бошам? Лаънат ба араќу араќбарор! Дар хоб њам бошад, тавба кардам, дигар араќ наменўшам!- аз дил гузаронд Ќурбон ва аз зављааш чунин хоњиш намуд: “Занак, як пиёла љурѓоти яхин биёр, сарам аз дард мекафад...” С. АТТОР, узви Иттифоќи журналистони Тољикистон
ВАРЗИШ-ОМИЛИ СОЛИМЇ ВА ЗЕБОЇ Соњаи варзиши тољик дар давоми солњои Истиќлолияти давлатии Љумњурии Тољикистон рушд ёфт. Зеро, соњаи тарбияи љисмонї ва варзиш њам дар баробари дигар соњањо яке аз самтњои афзалиятноки сиёсати иљтимоии Њукумати кишвар ба њисоб меравад. Дар даврони Истиќлолияти давлатї ба хотири таъмини оммавияти варзиш, тањкими тарзи њаёти солим, мусоидат ба омодакунии варзишгарони касбии тољик заминаи мусоид фароњам омад. Истиќлолияти кишвар барои рушди соњаи варзиш шароит фароњам сохт, ки љавонону варзишгарони кишвар бо иштирок дар мусобиќањои љањониву байналмилалї миллату давлатамонро байни дигар халќиятњои љањон муаррифї намоянд. Пешвои миллат муњтарам Эмомалї Рањмон таъкид намудаанд: “Миллати љисман солим рўњан низ солиму муќтадир мешавад”. Бо назардошти ањамият ва муњиммияти соњибистиќлолї ба масоили марбут ба тарбияи љисмонї ва варзиш таваљљуњи хосса зоњир гардад. Воќеан, Истиќлолияти давлатї њамчун дастоварди нодири миллати тољик тавонист, ки љињати рушди соњаи варзиш ва фароњам омадани имкониятњои васеи варзишї заминаи мусоид фароњам оварад. Боиси хушнудист, ки дар шароити имрўзаи рушд, варзиш машѓулияти асосии мардум, бахусус наврасону љавонон гардида, дар ин замина варзишгарони тољик борњо дар мусобиќањои сатњи байналмилалї Парчами миллии кишварро баланд бардоштаанд. Марњалаи навини рушди соњаи тарбияи љисмонї ва варзиши кишварамон дар солњои аввали Истиќлолияти давлатї бо таъсису барќарор намудани муассисањои варзиш, баргузор намудани
БЕЊТАРИНЊОИ ФУТБОЛ ДАР СОЛИ 2020 30 декабри соли 2020 дар шањри Душанбе маросими љоизасупории Федератсияи футболи Тољикистон дар соли 2020 доир гардид. Тибќи иттилои дафтари матбуотии Федератсияи футболи вилояти Хатлон, дар маросими љоизасупорї ѓолибони лигањои кўдакону наврасон, бонувон, чемпионатњои футбол ва собиќадорон, лигањои якум ва олии Тољикистон ва, инчунин, ѓолибон дар дигар номинатсияњо мукофотонида шуданд. Дар ин маросим бозингарони дастањои вилояти Хатлон ба гирифтани љоизањои инфиродии футболи тољик дар соли 2020 мушарраф гардиданд. Љоизадорони мавсими футболи соли 2020 аз дастањои вилояти Хатлон инњоянд: Лигаи наврасони «Пешсаф» (U-15): Нишонзани бењтарин - Диловар Азизов («Равшан»), Бењтарин мураббї - Фаридун Рустамов («Равшан»). Лигаи бонувон: Бењтарин нишонзан - Лайло
Њалимова («Хатлон»). Бењтарин бозигар - Рафина Нормуратова («Бешкент»). Мусобиќаи байни собиќадорон: Бењтарин бозигар - Насим Давлатов («Равшан»), Бењтарин мураббї - Ориф Мањмудов («Њосилот»). Мусобиќа байни дастањои лигаи якум: Бењтарин бозигар - Аваз Ќамчинов («Њулбук»), Бењтарин мураббї - Ѓайраталї Мирањмадов. Мавриди ёдоварист, ки соли гузашта дастањои футболи њам занона ва њам мардона дар љумњурї мавќеи баландро соњиб гашта, ба мукофотњои баланд ноил гардиданд. Аз љумла, ду даста "Равшан"-и шањри Кўлоб ва "Хатлон"-и шањри Бохтар, мебошанд, ки дар мавсими футболи соли 2020 дар садри баланди љадвали мусобиќот ќарор доштанд. Фирдавс УМАРОВ, «Хатлон»
НАШРИЯИ МАЌОМОТИ ИЉРОИЯИ ЊОКИМИЯТИ ДАВЛАТИИ ВИЛОЯТИ ХАТЛОН
ОБУНА БАРОИ СОЛИ 2021 ИДОМА ДОРАД Роњбарону мутасаддиёни ташкилоту муассисањои шањру навоњї, ки масъули маъракаи обунаанд, метавонанд маблаѓи обунаро ба суратњисоби дар поён ќайд гардида гузаронанд. Нархи обуна тариќи идораи рўзнома, бидуни хизмати почта 100 сомонї мебошад. Маблаѓи обуна дар идораи рўзнома тариќи наќдї ва ѓайринаќдї ќабул карда мешавад.
Нишонї ва њисоби бонкии рўзномаи «Хатлон»: - шањри Бохтар, кўчаи Логинов 12 Филиали «Амонатбонк-42», шањри Бохтар С/Х 20204972322020600209 Њ/М 22402972000002 РМБ 350101800 РМА 280002144 Раёсати хазинадории молияи вилояти Хатлон
ТАСЊЕЊ
Санаи баргузории музоядаи №1-и Бахши хатлонии корхонаи воњиди давлатї оид ба ташкили фурўши амволи давлатї, ки бо сабаби техникї хато, яъне 25 январи соли 2021 рафтааст, 12 январи соли 2021 хонда шавад.
ЭЪТИБОР НАДОРАД
Шањодатномаи гумшудаи А №053656, дар бораи хатми синфи 8, ки онро соли 1979 МТМУ №6-и шањри Ќўрѓонтеппа (њозира Бохтар) ба Саидова Тозагуль Мардоновна додааст, эътибор надорад.
РЎЗНОМА ДАР ВАЗОРАТИ ФАРЊАНГИ ЉУМЊУРИИ ТОЉИКИСТОН ТАЊТИ РАЌАМИ 117/рз-97 АЗ 07 ЯНВАРИ СОЛИ 2019 АЗ НАВ БА ЊИСОБ ГИРИФТА ШУДААСТ.
Навбатдор: Комрони БАХТИЁР Тарроњ: Зафарљон АЗИЗОВ
чорабинињои оммавии варзишї, солимгардонї ва таъмини иштироки варзишгарон дар мусобиќањои байналмилалї оѓоз гардид. Дар даврони соњибистиќлолї аз љониби Њукумати мамлакат бо маќсади тањкими заминањои меъёрии њуќуќии соњаи варзиш ва њалли мушкилоти мављуда барномањои миёнамуњлати давлатї ќабул ва амалї гардиданд. Ќабули барномањои маљмўии “Рушди тарбияи љисмонї ва инкишофи варзиш” ва “Рушди футбол барои солњои 2017-2021” њамчун маљмўи амалњои Њукумати кишвар ба пешрафти минбаъдаи соњаи варзиш мусоидат менамояд. Тавре Пешвои муаззами миллат дар Паёми худ ба Маљлиси Олї таъкид доштанд: “Мо бояд ба оммавигардонии варзиш, таблиѓи тарзи њаёти солим ва рушди бемайлони варзиш дар мамлакат таваљљуњи бештар зоњир намоем, зеро варзиш њамчун ќосиди сулњ воситаи бењтарини муаррифии давлату миллат дар арсаи байналмилалї ба шумор меравад”. Тарѓибу ташвиќи тарзи њаёти солим, машѓул шудан ба варзиш бањри солимгардонии рўњу тан бояд яке аз масъалањои муњими љомеа бошад. Зеро дар давлати соњибистиќлоли мо барои рушди варзиш ва машѓул гардидан ба он тамоми шароит фароњам оварда шудааст. Њадафи асосии мо аз амалї кардани сиёсати давлат дар соњаи љавонон ва варзиш, пеш аз њама, тарбия намудани насли худшиносу худогоњ, донишманду созанда, соњибмаълумоту соњибкасб, аз лињози љисмониву маънавї обутобёфта ва бо њамин роњ ба вуљуд овардани заминаи боэътимод барои љомеаи ояндаи Тољикистон мебошад. Бег РАЊИМОВ, омўзгори МТМУ №9-и ноњияи Данѓара
Рўзнома дар чопхонаи ЉСК «Матбааи Ќўрѓонтеппа» ба табъ расидааст. Ба чопаш 15.01.2021 иљозат дода шуд. Адади нашр: 11400 нусха. Нишонии мо: шањри Бохтар, кўчаи Логинов - 12. Телефонњо - сармуњаррир: 2-88-17, котибот: 2-89-16, муњосибот: 2-47-14, Индекси обуна 68896