Наврўз на ќавмист, на динї, на маконї, Ин љашн бувад љашни љањониву љавонї.
ХАТЛОН
БАНЇ - ОДАМ АЪЗОИ ЯКДИГАРАНД
Нашрияи маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон №11 (3148)
чорШАНБЕ, 21 марти соли 2018
www.khatlon-ruznoma.tj
E-mail: khatlon.tj@mail.ru
ПЕШВОИ МИЛЛАТ: «НАВРЎЗ БО ОБУ ХОК ВА РЎЊИ ТАМАДДУНСОЗИ НИЁГОНИ МО ПАЙВАНДИ АЗАЛЇ ДОРАД» тамаддунсози ниёгони мо пайванди азалї дошта, расму ойинњои он рамзњое доранд, ки аз замонњои бостонї то имрўз рўзгори мардуми фарњангиву ободгар ва инсондўсту тањаммулгарои моро њамроњї мекунанд. Наврўз аз муборактарин љашнњои миллии мо – тољикон ва дигар мардумони њавзаи Наврўз аст, ки аз замонњои ќадим то ба имрўз бо ѓояњои олии башардўстона - дўстиву њамкорї, созандагиву ободкорї, инсондўстиву хайрхоњї ва шукргузорї аз зебоиву неъматњои табиат мардумро гирди њам меорад. Яъне Наврўз њамчун љашни зодрўзи Хуршеди ховарон, ки њамеша барои њамагон ва дар њама љо нуру гармї мебахшад, сарвати љумла фарзандони Одам аст.
Дар фарњанги мардуми мо љашни фархундаи Наврўз нињоят азизу арљманд буда, махсусан ба шарофати соњибистиќлолї ба таври оммавї, бо иштироки хурду бузурги мардум доир мегардад. Ин љашни умумимиллї барои халќи мо мероси таърихї ба шумор меравад, зеро он аз гузаштагони дурамон ба ёдгор мондааст. Боиси ифтихор аст, ки дар поку беолоиш ва бегазанд ба насли имрўз расонидани ин суннати бисёр гиромии таърихї сањми фарзандони фарзонаи миллати тољик беназир мебошад. Аз љониби Созмони Милали Муттањид ба њайси љашни љањонї пазируфта шудани Наврўз гувоњи он аст, ки одамони сайёра ба
ин ойини воќеан ва моњиятан фарњангиву инсонпарварона эњтиром доранд ва онро њамчун воситаи сулњу субот, покиву садоќат ва зебоиву бедорї эътироф менамоянд. Љањонишавии Наврўз, мо, ворисони ин љашни зебову њумоюни аљдодиро водор месозад, ки дар баробари ифтихор кардан, инчунин барои минбаъд дар сатњи баланд таљлил ва эњё намудани суннатњои ахлоќиву маънавї ва фарњангиву миллии он иќдомњои бештар намоем ва ба ањли олам љињати муаррифї намудани фазилатњои волои инсондўстонаи он пайваста азму талош кунем. Наврўз бо обу хок, марзу бум ва рўњи
Фазилати Наврўз њамчун љашни пайванди инсон бо табиат аз вусъати амалњои созандагиву ободкорї, сабзонидану парвариши нињолњо ва бунёди боѓњо иборат аст, ки дар тамоми марњалањои ташаккули Наврўзи Аљам мукаммал гардида, на танњо аљдоди мо, балки мардумони мухталифро ба сўйи чунин амалњои нек њидоят кардааст. Маќоми љањониро соњиб шудани Наврўз њам имрўз дар шароити љањонишавии проблемањои башарї тамоми мардуми сайёраро ба анљоми амалњои олии инсонї рањнамун месозад. Аз њамин љост, ки фалсафаи маънавии Наврўз дар иљрои се рукни муњимтарини ахлоќї - пиндори нек, гуфтори нек ва рафтори нек таљассум ёфтааст. Бедории табиат ва хусусан суннатњои писандидаи љашни Наврўз таќозо менамояд, ки дар баробари чорабинињои љашнї аз њар рўзи мусоиди бањорї оќилонаву самаранок истифода карда, барои киштукори бањорї ва коштани донаи умед, ки файзу неъмати хони наврўзии мо мебошад, камари њиммат бандем.
Тавре аз сиришту таърихи ин љашн бармеояд, Наврўз борњо бо њодисаву монеањои сиёсиву иљтимої дучор гардида, бо мазмуну муњтавои зиндагисози худ њамчун ойини покиву зебоипарастї ва љашни хоси табиат побарљо мондааст. Ин љашни бостонї дар замони давлатдории хонадони Сомониён бо тамоми русуму суннатњои худ дубора эњё гардидааст, ки шањодати эътирофу гиромї доштани он дар осори ањли адаби ин давра, бахусус дар эљодиёти устод Рўдакї тараннум ёфтааст. Дар даврањои баъдина низ суннатњои наврўзї ривољу густариш пайдо карда, бо сиришти поки худ то замони мо боќї мондааст. Бузургдошти Наврўз – умуман бузургдошти таърих ва тамаддуни башарист, ки дар тўли садсолањо арзишњои неки инсониро дар худ таљассум кардааст. Љањонишавии Наврўз воќеияти таърихии ба асолати худ баргаштану эътироф шудани ин суннати аљдодиро барќарор намуд. Яке аз суннатњои бисёр неку шоистаи Наврўз он аст, ки одамон ба истиќболи ин љашни фархунда натанњо макони зисту ашёи рўзгор ва сару либоси хешро нав ё тозаву озода мегардонанд, балки ќалбу ботини худ-ро аз кинаву адоват ва хушунату бадбинї пок месозанд, њамдигарро бо чењраи кушоду оѓўши пурмењр истиќбол мегиранд. Мо дар рўзњои љашни Наврўз тантанаи воќеии шиори абадзиндаи ниёгони хирадмандамон - «Гуфтори нек, пиндори нек, рафтори нек»-ро мушоњида мекунем. Вобаста ба ин, мехоњам ба тамоми мардуми фарњангиву шарифи Тољикистон хотирнишон созам, ки ин шиори пурфазилату пурманфиати гузаштагонамонро, ки пояи љовидонии суботу оромии љомеа, дўстиву њамбастагї ва вањдати миллии мо ва умуман иттињоди байни инсонњо мебошад, дастури амали њаррўзаи худ ќарор дињанд.
Наврўз рамзи њувияти миллист Паёми табрикии раиси вилояти Хатлон Гулмањмадзода Давлатшоњ Ќурбоналї бахшида ба Наврўзи байналмилалї Њамдиёрони азиз! Наврўз дар фарњанги мо - тољикон рўзи нав, рўзи зиндагии нав, рўзи шодї, рўзи адлу эътидол, рўзи бахшоиши гуноњњои якдигар, рўзи оштї аст. Табиат, таърих ва инсон дар ин рўз љони тоза меёбанд. Наврўз љањонро ба бењтар зистан даъват мекунад. Дилњо, андешањо ва дастњо метавонанд дар ин рўз ба љониби якдигар майл кунанд, некуиро пеш бигиранд. Дар давраи истиќлолияти давлатї дар кишвари азизамон Наврўз шукўњу таљаллои тоза пайдо карда, боиси ифтихори мо - миллати тољик аст, ки бевосита бо ташаббуси Асосгузори сулњу вањдати миллї - Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон ва дастгирии давлатњои њавзаи Наврўз ин љашни бузург байналмилалї гашт. Мо-тољикон ин љашнро њамчун мероси муќаддастарини ниёгон ва љашни покию зебої ва бањору эњё бисту њафт сол аст, ки дар марњилаи нави таърихи худ, яъне дар шароити истиќлоли давлатї, дар даврони созандагиву бунёдкорињо ва рушди устувор таљлил менамоем. Тољикистони соњибистиќлол имрўз волотарин суннатњои Наврўзро чун дар ањди Куруши Кабиру Доро, Исмоили Сомонию Рўдакї аз нав эњё намуд ва шукўњи тоза бахшид. Халќњо ва мамлакатњои љањон дар заминаи расму ойинњои наврўзї роњи сулњу њамкорї ва њамзистии осоиштаро пеш гирифта, муносибатњои дўстонаву мусолиматомезро дар саросари љањон тањким мебахшанд. Чунонки њамагон медонем, доираи љуѓрофиёии љашни Наврўз дар љањони имрўз хеле васеъ арзёбї мешавад ва кишварњоеро дар бар мегирад, ки аз ѓарби сарзамини Чин шурўъ шуда, то Осиёи Марказї, нимкураи Њинд, Ќафќозу Русия, сарњадоти Аврупои Шарќї, Туркия, кишварњои арабї ва Африќои Шимолї љойгир мебошанд. Њар як љашни миллї вобаста ба хусусиятњои худ дорои рамзњоест, ки орзую ниятњои мардум тавассути он ифода меёбад. Наврўз бо эътидоли бањоронаи шабу рўз, эњёи табиати хуфта ва оѓози мавсими киштукор рост меояд ва дар ин миён
аз мањбубияти зиёде бархўрдор аст. Чи хеле ки Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон таъкид намудаанд: «Наврўз барои миллати тољик китоби сарнавишт буда, ниёгони мо њатто дар даврањои мушкилтарини таърихї ин љашни муќаддас ва хуљастаи худро њимоят мекарданд ва бо Наврўз дубора зинда мешуданд. Наврўз њамчун љавњари тобнок ва нишонаи љовидонаи тамаддуни халќи тољик њамеша нигоњдорандаи мардум, забон, расму ойин, фарњангу таърих ва нињоят, Ватан будааст». Аз ин љост, ки дар ягон давру замон њељ як идеология, љањонбинї, дину мазњаб, сиёсат ва неруи њукмрон натавонист монеае дар баргузории љашни Наврўз эљод карда, мардумро аз љашнгирии он манъ намояд. Мардум дар даврони мухталифи таърихї гоњ ошкоро, гоње пинњон ва њатто баъзан бар зидди неруњое, ки мухолифи Наврўз буданд, ин љашни фархундаро истиќбол мегирифтанд. Ин љашн минбаъд дар миёни ќавмњои дигари ѓайриэронї, аз љумла ўзбекњо, ќазоќњо, озарињо, туркњо, мардумони Ќафќоз интишор гардида, мањбубият пайдо намуд ва љузъи тамаддуни ононро ташкил дод. Яъне, Наврўз дар вуљуди худ муњимтарин арзишњои башариро љой дода, дар дилу дидаи мардум наќши бориз гузоштааст. Он аз њудуди миллї берун рафта, дар фарњанги миллии халќњои дигар ба хушї пазируфта шудааст. Њамватанони гиромї! Яке аз суннатњои бисёр неку шоистаи Наврўз он аст, ки одамон ба истиќболи ин љашни фархунда на танњо макони зисту ашёи рўзгор ва сарулибоси хешро нав ё тозаву озода мегардонанд, балки ќалбу ботини худро аз кинаву адоват ва хушунату бадбинї пок месозанд, њамдигарро бо чењраи кушоду оѓўши пурмењр истиќбол мегиранд. Бузургони илму адаби мо њамин дўстиву њамбастагї, ифтихори милливу ватандорї, хештаншиносї ва расидан ба ќадри сулњу субот ва оромиву осоишро њамеша васфу ситоиш кардаанд. Мо њам бояд шукрона кунем, ки имрўз дар фазои озод,
ЊАР РЎЗ ТУРО ДАВЛАТИ НАВРЎЗЇ БОД! Истилоњи Наврўз Наврўз вожаи пањлавист, ки аввал «некрўз» ном бурда мешуд ва баъд шакли «Наврўз»-ро гирифт. Маънои рўзи нав, соли нав, иди сари солро дорад. Гоњо Наврўзро иди бањор, арўси сол низ мегўянд. Маќоми љањонии Наврўз Наврўз бо пешнињоди Љумњурии Тољикистон, Афѓонистон, Озарбойљон, Эрон ва Туркия бо дастури Созмони Милали Муттањид дар љаласаи 64-уми он аз 29 феврали соли 2010 маќоми байналмилалиро гирифт. Љанбањои зуњури Наврўз Вуруди Наврўзро бо дарназардошти се љанба – дидгоњ таъин мекунанд: асотирї (мифологї), нуљумї ва моддї. Наврўз таърихи беш аз 6000-сола дорад. Дар «Авесто» омадааст, ки баъди 3000 соли подшоњї мабдаи некї – Ањуро Маздо аз тарафи мабдаи бадї – Ањриман таарруз мегардад. Љамшед ба муќобили ў рўшноиро равона месозад ва нур бар зулмот ѓолиб мебарояд, ки он рўзро Наврўз номиданд. Офтоб баъди паймудани 12 бурљ ба хатти экватор баробар мешавад. Шабу рўз мусовї мегарданд, ки онро офтобтарозу мегўянд. Зуњури Наврўз аз рўйи њисоби дењќонї дар аввали моњи њамал, аз рўйи њисоби мусулмонї дар оѓози фарвардинмоњ ва тибќи солшумории мелодї ба 2122 март рост меояд. Табиат зинда мешавад, хок љон гирифта, гарм мешавад, љонварон аз хоби зимистона бармехезанд. Сарчашмањои таърихии Наврўз Оид ба Наврўз дар «Наврўзнома»-и Умари Хайём, «Осорулбоќия»-и Абўрайњони Берунї, «Форснома»-и Ибни Балхї, дар асарњои таърихии «Таърихи Бухоро»-и Муњаммад Наршахї, дар «Таърихи Гардезї», «Зайн-ул-ахбор», дар баёзњо, тазкирањои адабї, луѓатњо, махсусан дар «Луѓатномаи Дењхудо», дар асарњои мардумшиносї, фолклорї маълумот дарёфт кардан мумкин аст. Дар ањди Шўравї асарњои маъмули фолклоршиносї ин «Наврўзи оламафрўз»-и Рўзї Ањмадов ва «Љашни Наврўз ва љањоншиносї»-и Мирбобо Миррањим буд. Муносибати ислом ба Наврўз Дини ислом Наврўзро аз байн набурд, балки онро такмил додааст. Мегўянд, ки падари Имоми Аъзам Абўњанифа ваќте ки ба њазрати Алї (р) асал њадя мебарад ва мефањмад, ки ба муносибати иди Наврўз аст, дуо мекунад: «Наврузул анна кулла явмин», яъне њар рўзи моро Наврўз бигардон. Асњоби раъй аз пазироии Наврўз фатво додаанд. Хулафои Уммавї, Аббосї, Сомониён, Салљуќиён аз Наврўз бо хушї истиќбол мегирифтанд. Фаќат онњо таркиби њафтмеваи Наврўзро таѓйир доданд: ба љойи њафтшин, ки дар таркибаш шароб буд, њафтсинро љорї карданд. Њоло низ дар аксарияти давлатњои исломии арабу Аљам аз Наврўз пазирої мекунанд. Таркиби њафтшин Шир, шакар, шамъ, шароб, шањд, шона, шамшод. Љашни Наврўз аз замони Каён, Менињоданд мардуми Эрон: Шањду ширу шакару шароби ноб, Шамъу шамшоду шона андар хон. Таркиби њафтсин Вобаста ба тавсияњои Вазорати маориф ва илми Љумњурии Тољикистон, аз 25.02.2011, таркиби њафтсин чунин аст: Суманак, себ, самак (моњї), сир, санљид, сирко, сипанд. Давлати Шўравї ва таљлили Наврўз Баъди ба сари ќудрат омадани Ковал, дар ЉШС Тољикистон љашнгирии Наврўз мамнўъ гардид. Онро иди њосилот меномиданд. Бо ибтикори Б. Ѓафуров, М. Турсунзода, М. Осимї, М. Шакурї ва дигарњо соли 1978 ба љашнгирии Наврўз бо номи Иди бањор иљозат доданд ва соли 1978 он нахустин бор дар пояи њайкали Рўдакї дар шањри Душанбе љашн гирифта шуд. Аввалин рўзномаи тарѓибгари Наврўз Аввалин рўзномае, ки ба тарѓиби Наврўз камари њиммат баст, «Газетаи муаллимон» буд, ки дар он Бозор Собир, Њикмат Рањмат, Љумъа Одина ва дигарон бо сарварии Бўриннисо Бердиева кор мекарданд. Б. Бердиеваро борњо дар Комитети марказии партияи коммунистии Тољикистон барои чопи маќолањои «зиддисотсиалистї», яъне наврўзї танбењ додаанд. Гулњои аввалини наврўзї Гулњои нахустини наврўзї, ки муждарасони бањоранд, сиёњгўш ва бойчечак мебошанд. Гули сиёњгўш дар минтаќаи вилояти Хатлон ва умуман, љануби Тољикистон ва бойчечак дар шимоли Тољикистон мањбубият доранд. Гули бойчечак Бойчечак аз ду ќисм: бой+чечак таркиб ёфтааст. Бой – одами доро, тавонгар ва чечак – калимаи туркист, ки маънии гул (як намуди беморї) ва обиларо дорад. Бойи чорводор нисбат ба гули бойчечак нафрат дорад, зеро бо рўйидани ин гул рамаи гўсфандону бузњояш ба сўйи алафи сабз њуљум мекунанд ва аз истеъмоли алафи барфолуд љигару шушашон варам карда, яксара мемиранд, ки ин барои бой дањшат аст. Бойкандак низ ба маънии болої наздик аст: бой бо дидани ин гул канда мешавад (аз њуш меравад) ё бой ин гуна гулро дидан замон канда мепартояд. Бойчечакро дар љануб гули таѓорашиканак, низ мегўянд. Мардум бо дидани ин гул њис мекунанд, ки бањор дар мекўбад. Бинобар ин, сару либоси чиркини дар зимистон љамъшуда, рахти хоб ва палосу љињози хонаро покшўї мекунанд, ба њадде, ки њатто таѓорањо мешикананд. Бойчечакро дар русї подснежник мегўянд. Онро эронињо гули сурї меноманд. Сур – тўй аст, яъне бо дидани он хушнудї мекунанд, ки бањор шуд. Аллома Маликушшуаро Бањор мегўяд: Андалебон гули сурї ба чаман карда вуруд, Бањри шодбоши ќудумаш њама фарёд кунед.
дар мамлакати соњибихтиёру обод ва дар шароити сулњу суботи комил бузургтарин љашни аљдодиамон-Наврўзро таљлил менамоем. Ба муносибати фарорасии Наврўзи оламафрўз тамоми мардуми шарифи вилоят ва Тољикистони азизро табрик гуфта, бахту саодат ва хайру баракатро дар њар хонадони тољик, сулњу субот ва вањдати миллиро таманно менамоям. Сарбаланду хонаобод бошед!
Бойчечак дар адабиёт Бойчечакро дар забони адабиёти классикї гули бањман меноманд, чунки он мањз дар моњи бањман (аз 21.02 то 21.03) мерўяд. Бойчечакро дар адабиёти китобї наргис низ меноманд, зеро наргис низ чун бойчечак гиёњи пиёзбехи хурду нозук буда, гулњои сафеди хушбўйи сафед ё зард дорад. Амир Хусрав пайки бањор будани наргисро таъкид кардааст: Боѓ дар айёми бањорон хуш аст, Мавсими гул бо рухи ёрон хуш аст. Чун дами Наврўз кунад нофа боз, Наргиси сармаст барояд ба ноз…. (Идома дар сањ. 3)
2
ХАТЛОН
чоршанбе, 21 марти соли 2018, №11 (3148)
Дар гирди хони Наврўз хешу табору ёрон, Дуранд ё ки наздик, бояст љамъ оянд. Миёни тољикону ўзбекон маќоле њаст, ки «њамсояро интихоб намекунанд». Халќи мо њамсояи некро чун атои Худованд ќабул доранд. Рушд ва тањкими њамкории дуљониба миёни Тољикистону Ўзбекистон на танњо барои ояндаи халќњои мо, балки барои таъмини сулњу субот ва амният дар тамоми минтаќа низ ањамияти стратегї дорад. Давлатњои мо барои бартараф намудани хатарњои эњтимолї, тањдидњои раванди љањонишавї ва њифзи манфиатњои миллии худ масъул мебошанд.
Аз ин рў, тањкими муносибатњои дўстона миёни кишварњои мо бояд нишони эњтиром ба хотираи аљдодон ва замина барои њаёти осоишта ва хушбахтонаи насли ояндаи халќњоямон гардад. Шоири дўстдоштаи мо Мирзо Турсунзода дуруст фармудааст: Одамон аз дўстї ёбанд бахт, Душманї орад ба мардум рўзи сахт.
Эмомалї Рањмон
Одамон аз дўстї ёбанд бахт (Гузориш аз тантанаи Наврўзи мењру муњаббат дар њалќаи бародарони тољику ўзбек) Наврўзи хуљастапай, оламафрўзу некпай муждаест аз анљоми фасли дай ва эњёи табиати афсунгар. Наврўзи аљдодї бо ибтикори Асосгузори сулњу вањдати миллї-Пешвои миллат муњтарам Эмомалї Рањмон љањонї гардида, сар то сари олам тантана дорад. Бахусус Наврўзи соли 2018 барои мардуми Љумњурии Тољикистон ва Љумњурии Ўзбекистон Наврўзи фаромўшнопазир аст. Зеро дар арафаи ин љашни байналмилалї муносибатњои ду давлати бо њам њамсоя, ки беш аз 20 сол сарњадот ва рафтуомад бо сабабњои гуногун баста буд, аз нав барќарор гардид. Ин бори дигар аз заковату хиради азалии Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон ва Президенти Љумњурии Ўзбекистон Шавкат Мирзиёев шањодат медињад. Сафари Президенти Љумњурии Ўзбекистон ба Тољикистон, баимзорасии 27 санаду созишномаи њамкорї бори дигар ба оламиён нишон дод, ки мардуми тољику ўзбек аз азал ќаробату пайванди ногусастанї доранд. Робитањои гуногунљабњаи таърихї, умумияти анъанањо, расму ойинњо, аќидаи динї, зиндагї ва услуби хоси либоси миллї, санъату фарњанг асрњо боз халќњои моро бо њам наздик намудаанд. Муњим аз њама, ин бањамоињо дар фасли Наврўзи хуљастапай айёми бахшишу пўзиши якдигар, ваќти амалњои хайру даст гирифтани дармондагон буд. Ќалбњо пур аз мењру сафо буду ваќт имкон намедод, ки ин ду халќ ба дидори њам бирасанд. Фарзанд як љониби сарњад ашкрезон роњи волидайн мепоиду модар љониби дигар бо ќалбњои пурњасрат наметавонист, ки фарзанд ва набераву абераашро ба оѓўш гирад. Хушбахтона, рўзњои сангину ѓамгин пушти сар шуданд. Роњњо- ифшогари ќалбњои пурмењр кушода гардид. Шабонарўз мавзеъњо ва гузаргоњњои сарњадї кушода шуда, равуои шањрвандони ду давлат бемамониат сурат гирифта истодааст. Субњи 15 марти соли равон њангоми сафари њайати намояндагони вилоят тањти роњбарии раиси вилояти Хатлон, узви Маљлиси миллии Маљлиси Олии Љумњурии Тољикистон Давлатшоњ Гулмањмадзода ба вилояти Сурхондарёи Љумњурии Ўзбекистон љињати ширкат дар тантанањои наврўзї бори дигар эњсос намудем, ки дар њаќиќат, мардуми ин ду кишвар бо њам ќаринанд ва имрўз ягон садде барои равуо вуљуд надорад. Њанўз субњи бармањал сокинони шањру навоњии вилоят ба гузаргоњи сарњадии Хушодї омада, бемушкилї баъди расмикунонии њуљљатњо рў љониби Ўзбекистон оварданд. Бо чанде аз онњо Ойиша Хуррамова, Хайриннисо Сариева, Љумъагул Эсанќулова ва Раљабмоњ Чориева њамсуњбат шудем. Ин модарони мењрубон, сокинони Љамоати дењоти “Тахти сангин”-и ноњияи Ќубодиён, бо хушнудї баён доштанд, ки ба дидорбинии волидайн, бародарону пайвандон мераванд. Ойиша Хуррамова иброз дошт, ки соли 2007 охирин маротиба бародарашро дида буд. Инак, аз иќдоми неку шоистаи сарварони ду давлат хушнуд гашта, арзи сипоси хешро расонид, ки Наврўзи соли 2018 барояш Наврўзи мењру муњаббат, шодию сурур гашт. Тавре ки дар боло таъкид доштем, њайати мењмонон аз вилояти Хатлон тањти роњбарии раиси вилояти Хатлон Давлатшоњ Гулмањмадзода ба вилояти Сурхондарёи Љумњурии Ўзбекистон сафар доштанд, то дар тантанањои наврўзии сокинони вилояти ба мо дўсту њамсоя ширкат варзанд. Њайати мењмонони вилояти Хатлонро аз гузаргоњи сарњадии Айвољ раиси ноњияи Термиз Ўринов Шуњрат Бекмањмадович то маркази вилояти Сурхондарё роњбаладї намуд.
њамагонро љалб намуд. Наврўзгоњ дар Ипподром љой гирифта, дар масофаи беш аз 80 га замин доман густурда буд. Раиси вилояти Хатлон Давлатшоњ Гулмањмадзода ва дигар мењмонон аз шањру навоњии тобеи љумњур ва вилояти Балхи Љумњурии Исломии Афѓонистон аз дастовардњои иќтисодию иљтимої, фарњангї, таърихии сокинони вилояти Сурхондарё дидан намуданд. Сипас, дар ќисмати чорабинињои фарњангию варзишї низ ширкат варзиСокинони вилояти Сурхондарё аз кушодашаданд. Њунармандони халќии Љумњурии вии гузаргоњњои сарњадї шоду мамнун гашЎзбекистон Шералї Љўраев, Сайёра та, мењмонони олиќадрро аз вилояти Хатлон, Тољиева, Мањмуд Намозов, Дилафрўз Љумњурии Афѓонистон, шањрњои ТурсунзоЊайитбекова ва Њунарманди мардумии даву Њисор ва дигар вилоятњои Љумњурии Љумњурии Тољикистон Амриддини Кабир Ўзбекистон бо чењрањои хандону ќалбњои бо шеъру сурудњои дилангез васфи Наврўзи пурфарањ шодбошї менамуданд. Сараввал, хуљастапай, дўстию бародарї хотири ишраиси вилоят Давлатшоњ Гулмањмадзода тирокдорони чорабиниро болида гардонива њамроњонаш аз оромгоњи мутафаккиданд. ри барљастаи илму адаб Муњаммад Њаким Дар гўшаи дигари Наврўзгоњ Тирмизї (асри X-XV) ташриф оварданд. Сињаводорони варзиши намуди гўштї бо пас, аз осорхонаи таърихї - кишваршиносии кафкўбињо ќувваозмоиши пањлавонони ноТермиз дидан намуда, бо нигорањои таъримии тољику ўзбек Набимуњаммад Хоркахии он ошно гардиданд. шев, Шералї Љўраев, Бегмурод Олтибоев, Раиси вилояти Сурхондарё Эркинљон Муњсинпањлавон ва дигаронро истиќбол менамуданд. Раиси вилояти Хатлон Давлатшоњ Гулмањмадзода чун рамзи эњтиром ба пањлавонони Партави рахшони мењри Тољикистонро бубин, вилояти Сурхондарё туњфањои Хонадони сарбаланди Оли Сомонро бубин. хотиравї таќдим намуд. Сипас, Аз насими сабзи наврўзї Ватан бишкуфтааст, бо ширкати мењмонони љашни наврўзї як нишасти фарањбахш Халќи соњибмаърифат, бо ањду паймонро бубин. доир гашт. Давлатшоњ Субњгоњонаш ба мисли чашмасорон тозаанд, Гулмањмадзода чун дастовези зањматкашони вилояти Хатлон Мављњои рўду љўю обшоронро бубин. мањсули дастранљи барзгарону Ошиќонаш бовафову дилбаронаш боњаё, боѓдорон, лимупарварону нону Дар канори њам шукуфта дўстдоронро бубин. чапотї, суманак ва кулчањои бо мењри беандозаю њунари Љомї дар боѓи Навої мешавад мењмони дил, хоса омоданамудаи модарони Ду бародар бо њам омад, љашни ёронро бубин. њунарманди Хатлонзаминро пешкаши роњбарияту сокинони Тољику Ўзбек дорад тўйи вањдат њар куљо, Сурхондарё намуд. Аз њар ду Дўстии беѓубори ошноёнро бубин. љониби роњбарияти вилояти Мењани мо зодгоњи мардуми фарзона аст, Хатлон ва вилояти Сурхондарё чун рамзи дўстии гусастанашаРўдакию Њофизи байту ѓазалхонро бубин. ванда ва мењру муњаббати баМафтун аз болидагї имрўз мегўяд чунин: родарона туњфањои хотиравї таќдим гардид. Пайки наврўзї бубину резаборонро бубин. Раиси вилояти Хатлон Ибодуллоњ Одинаи МАФТУН Давлатшоњ Гулмањмадзода зимни суханронї таъкид дошт, ки бо шарофати сиёсати Турдимов раиси вилояти Хатлон Давлатшоњ оќилонаи Асосгузори сулњу вањдати миллї Гулмањмадзодаро бо самимияти беандо- Пешвои миллат, Президенти Љумњурии за пазирої намуда, рў љониби Наврўзгоњ Тољикистон Эмомалї Рањмон ва Президеннињоданд. Воќеан, аз чењрањои хандону ти Љумњурии Ўзбекистон Шавкат Мирзиёнигоњњои пурмењри пиру барно хушњолии ев, имрўз мо, мардумони ду вилояти бо њам беандозаро дарк намудем, аз сиёсати дўст ва њамсояро сарљамъ намуд. «Натиљаи оќилонаи роњбарони ду давлати бо њам њамин бањамої аст, ки њоло љашни Наврўзро њамсоя ва дўст. Тамоми шањру ноњияњои видар вилояти Сурхондарё таљлил намуда лояти Сурхондарё, донишгоњу муассисањо истодаем. Мањз бо њамкорињои дуљониба мањсули дастранљу њунари хешро бо як дўстии гусастанашавандаи халќњо метавомуњаббати беандоза пешкаши мењмонон нанем ба дастовардњои бењтару хубтар ноил муда буданд. гардем. Зеро бузургон фармуданд: Њунарњои мардумї, хўроку хўришњои бо Зиндагї бо дўстон айш асту танњо мањорат омоданамудаи бонувони Сурхоноташ аст, дарё аз он шањодат медод, ки мардуми тољику Шохи аз гулбун људо масруфи гулхан ўзбек як њамбастагию умумияти фарњангии мешавад. ба худ хос доранд. Сумалакњои ширин, далДар ин рўзњои наврўзї ба мардуми видаву хўришњо, ќаламаву фатир, самбўсаву лояти Сурхондарё тансињатї, хонаободї њалвоњои гуногун далели ин гуфтањост. таманно дорам ва бигзор њама рўзу лањзаи Хаймањои орододашуда, гулдўзињою умрашон амсоли Наврўз бошад», - зикр кард ќуроќ, намаду гилемњои дастбоф диќќати Д. Гулмањмадзода.
ФАЙЗИ ДЎСТЇ
Мо бо чанд тан шањр-вандони вилояти Сурхон-дарёи Љумњурии Ўзбекистон њамсуњбат шуда, таманнои наврўзиашонро пурсон гаштем. Шералї Љўраев, Њунарпешаи халќии Ўзбекистон: “Сафари Љумњурии Тољикистон бароям фаромўшнопазир буд. Ободкорию бунёдкорињоро зери сиёсати Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон дида хушњол гардидам. Аз баимзорасии созишномањои байнидавлатии Ўзбекистону Тољикистон илњоми тоза гирифтам. Наврўзи Аљамро ба мардуми шарифи вилояти Хатлон табрик мегўям. Бигузор, њамеша садои савту сурур дар хонадони мардуми тољик танинандоз бошад”. Мавлуда Набиева, муовини раиси вилояти Сурхондарё: “Мо сокинони вилояти Сурхондарё аз он хушњолем, ки робитањои дўстию њамкорї миёни Љумњурии Тољикистону Ўзбекистон барќарор гаштааст. Сафари Президенти Љумњурии Ўзбекистон Шавкат Мирзиёев ба Љумњурии Тољикистон ба ќалби њамагон суруру шодмонї бахшид. Бахусус дар њамсоягї бо яке аз вилоятњои калонтарини ТољикистонХатлон ќарор дорем. Аз ин њамкорию дўстињо хело мамнунем. Охир нохунро аз гўшт људо кардан номумкин аст ва халќњои тољику ўзбек низ амсоли гўшту нохунанд бо њам. Абдукарим Ахмедов, раиси иттињоди касабаи ташкилоти якљояи вилояти Сурхондарё: «Наврўзи хуљастапайро ба мардуми вилояти Хатлон табрик гуфта, орзуи онро дорам, ки ин риштањои дўстию рафоќат ва садоќат, ки аз ќаъри асрњо реша гирифтаву бо мурури замон бо сиёсати оќилонаи сарони ду давлат боз њам ќавитару мустањкамтар гардидааст, газанде нарасад ва муњофизи ин дарахти саодату дўстї ва баракат худи мо зањматкашони ин ду давлат бояд бошем». Тошќулов Абдулќодир Њамидович, ректори Донишгоњи давлатии Термиз: «Аз он хушњолам, ки минбаъд љавонон метавонанд дар Љумњурии Тољикистон тањсили илм намоянд. Омўзгорон ба шањру ноњияњои Тољикистон, аз љумла вилояти Хатлон сафар намоянд. Тавре ки дўстї марз надорад, донишро низ сарњаде набояд бошад. Аз дастовардњои солњои охир дар риштаи илму маорифи Љумњурии Тољикистон хело хушњолам. Зеро Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон дар сиёсати давлатдории хеш маорифро низ дар мартабаи аввалинњо гузоштааст. Аз ин фурсати дастдода истифода бурда, тамоми маорифчиён, дар симои онњо њамаи сокинони вилояти Хатлонро бо Наврўзи оламафрўз табрик мегўям». P.S. Воќеан, сафар ба вилояти Сурхондарёи Љумњурии Ўзбекистон ва шодию нишоти њамагон, омодагию таљлили љашни наврўзї бори дигар собит намуд, ки мардуми тољику ўзбек бо њам ќаринанд ва монандињои зиёде дар зиндагї, урфу одат, њунар, пазироии мењмонон доранд. Ин ќаробатро дар ягон аср садде шудан нашояд. Бори дигар мегўем: «Љовидон бод Наврўзи байналмилал ва сиёсати оќилона, хирадмандона ва башардўстонаи Пешвои миллат Эмомалї Рањмон!» ВАХШОНА, Хатлон-Сурхондарё-Хатлон
ТАВЗЕЊОТ ОИД БА САФАРЊОИ ДУЉОНИБАИ ТОЉИКИСТОНУ ЎЗБЕКИСТОН Созишномаи байнињукуматї оид ба сафарњои мутаќобилаи шањрвандон, ки буду боши бераводиди шањрвандони ду кишварро ба муддати 30 рўз пешбинї мекунад, ба имзо расид. Шањрвандони Љумњурии Тољикистон метавонанд дар арафаи иди Наврўз ва минбаъд низ тавассути гузаргоњњои сарњадї ба Љумњурии Ўзбекистон сафар намоянд. Дар ин бора аз маркази матбуотии Ќўшунњои сарњадии КДАМ Љумњурии Тољикистон ба рўзномаи “Хатлон” иттилоъ доданд. “Барои убури марзи давлатї сокинон бояд санадњои зерин, яъне шиносномаи дипломатии Љумњурии Тољикистон (намунаи биометрї), шиносномаи хизматии Љумњурии Тољикистон (намунаи биометрї), шиносномаи хориљии умумишањрвандии Љумњурии Тољикистон (намунаи биометрї), шиносномаи хориљии Љумњурии Тољикистон ва шањодатнома барои бозгашт ба Љумњурии Тољикистонро бо худ дошта бошанд”, зикр кард манбаъ
Дар њамин њол Вазорати корњои хориљии Љумњурии Тољикистон мегўяд, ки сокинон сарњади давлатиро танњо бо шиносномаи хориљии Љумњурии Тољикистон метавонанд убур намоянд. Њамчунин, иттилоъ дода шуд, ки 12 гузаргоњи автомобилї ва 4 гузаргоњи роњи оњан миёни сарњади давлатии Љумњурии Тољикистон ва Љумњурии Ўзбекистон кушода шуд. Аз ин шумора гузаргоњи автомобилии “Айвољ” (ноњияи Шањритўси вилояти Хатлони Љумњурии Тољикистон) - “Гулбањор” (ноњияи Термизи вилояти Сурхандарёи Љумњурии Ўзбекистон), бо низоми кории шабонарўзї ва гузаргоњи роњи оњани “Хошадї” (ноњияи Шањритўси вилояти Хатлони Љумњурии Тољикистон) - “Амузанг” (ноњияи Термизи Љумњурии Ўзбекистон) бо низоми кории шабонарўзї фаъолият менамоянд, дар њудуди вилояти Хатлон мебошанд. Фаромўз БОБОЕВ, “Хатлон”
3
ХАТЛОН
чоршанбе, 21 марти соли 2018, №11 (3148)
Бошад, ки сер бинанд соли дароз њамро, Бо њамдигар бисозанд, бо њамдигар бипоянд. ШОЊЉОИЗАИ «МАЛИКАИ НАВРўЗ»-РО ЗЕБОСАНАМИ КўЛОБ СОЊИБ ШУД Дар толори Донишгоњи давлатии ба номи Носири Хусрави шањри Бохтар бахшида ба таљлили љашни байналмилалии Наврўз ва эълон гардидани соли 2018 чун «Соли рушди сайёњї ва њунарњои мардумї», бо ибтикори Раёсати кор бо занон ва оилаи вилояти Хатлон озмуни вилоятии «Маликаи наврўзї» љамъбаст гардид. Маќсад аз баргузории чунин озмун бо дарназардошти наќш ва маќоми зан дар љомеа тарбияи љавондухтарон дар рўњияи зебоипарастї, ахлоќи њамида, њидояти насли наврас ба љодаи эљодкориву созандагї буд. Бояд гуфт, ки озмуни мазкур дар ду давр гузаронида шуд. Моњи феврали соли равон даври аввали озмун дар шањру ноњияњои вилоят баргузор гардида, баъдан даври нињої дар маркази вилояти Хатлон - шањри Бохтар љамъбаст гардид. Шартњои озмун аз пўшидани либоси миллї, аз он љумла либоси маликаи Наврўз, саволу љавоб оид ба суннатњо ва анъанањои наврўзї, ќироати
шеър ё сароидани суруд дар васфи бањор ва Наврўз, табрикоти наврўзї ва омода намудани як навъи ѓизои наврўзї иборат буданд. Бояд ќайд намуд, ки аксари иштирокчиён хонандањои муасссањои тањсилоти миёнаи умумї, ќисман донишљўёни коллељњои тиббии ноњияњо ва ду нафар омўзгори љавону
Наврўз меояд...
Пайи Наврўз меояд љавонї баp диёри мо, Муњаббат медињад бар дидањои интизори мо. Насими рўњафзову сафояш роњати дилњост, Бањори файзбораш зам кунад файзу барори мо. Њама сарсабз, њама зебо, њама гулрезу гулпўш аст, Рабояд ин ќашангї њар нафас сабру ќарори мо. Зи нав ошиќ, зи нав шайдо, њавои зистан пайдост, Табиат мекунад ин зиннати худро нисори мо. Сари хуршед боло мекашад чун њиммати тољик, Саодат мекунад дар ин фазо номусу ори мо. Муборакќисматии мо садоќатпешагии мост, Њамеша сабзоѓўшему ин аст ифтихори мо. Офоќ Ќодириён
ОЙИНУ СУННАТЊОИ ТОЉИКОН ДАР АЙЁМИ НАВРЎЗ Гулгардонї. Аз омадани Наврўз, пеш аз њама, бачагон бо иљрои анъанаи гулгардонї ба дигарон хабар медињанд. Онњо як- ду њафта ќабл аз Наврўз гурўњ - гурўњ шуда, ба кўњу пуштањо рафта гулњои бањорї: бойчечак, сияњгўш ва дигар гулњои бањориро ба дења меоранд ва хона ба хона гашта, ба мардум сурудхонон муждаи омадани Наврўзро мерасонанд. Љуфтбаророн. Дењќонон то фарорасии љашни Наврўз маросими љуфтбаророн барпо мекарданд. Рўзи аввал дењќонон дар хонае љамъ омада, дастаљамъона оши палав пухта мехўрданд ва аз Ќуръони шариф сурањо тиловат мекарданд, аз бобои дењќон дуо гирифта, ба кори бањории худ оѓоз менамуданд. Хонатакон. Дар саросари Хатлонзамин мардум баробари оѓози фасли киштукор - бањори хуљастапай, як њафта пеш аз фарорасии Наврўз кўрпаву палосњоро аз хона берун бароварда, хонаро рўфтаю тамиз мекунанд, кўрпањою пардањоро мешўянд ва хушбўї мезананд. Суманакпазї. Суманак навъе аз хўриши наврўзї аст, ки аз сабзаи гандум пухта мешавад. Сабза рамзи эњёи табиат ва зебоию осоиштагии њаёт ба шумор меравад ва мањз дар њамин љашн ин хўрокро омода намуда, истеъ-
мол менамоянд, ки гўё ба инсоният ќувваю неруи тоза мебахшад. Оштикунонї. Ойини дигаре, ки аз замонњои хеле кадим анъана шуда омадааст, оштикунонии ашхоси ба њам ќањрї мебошад. Дар оѓози соли нав набояд касе бо касе ќањрию ногап бошад. Дар оштї кунононидани онњо наќши бузургсолони дења калон аст. Рубоиву таронасарої. Дар байни мардуми тољик рубоиву сурудњои зиёди наврўзї вуљуд доранд, ки асосан дар айёми Наврўз суруда мешаванд. Яке аз ѓояњои асосии рубоиву таронањои наврўзї ин муќобилгузории фаслњои зимистону бањор мебошад. Мардум бо рафтани зимистон ва омадани бањор ва иди Наврўз шодию хуррамї мекунанд. Аз ин хотир љавондухтарону љавонписарон ба воситаи шеъру рубої дар васфи Наврўз, бањор, табиат ва ишќу ошиќї ба якдигар рози дил менамоянд. Наврўз расиду шоду хуррам гаштем, Аз рафтани дай љумлагї беѓам гаштем. Дидему шунидаем сад мењнату ѓам, Охир ба гули бањор њамдам гаштем. Самандари РАЉАБАЛЇ, ноњияи Балљувон
БЕШ 33 ЊАЗОР НАФАР ДАР ДАВИ НАВРЎЗЇ
Бахшида ба љашни Наврўзи байналмилалї Раёсати кор бо љавонон ва варзиши вилояти Хатлон дар тамоми шањру навоњии вилоят бо иштироки фаъолонаи ањли љомеа машќи пагоњирўзї, дави наврўзї ва веломарафон баргузор намуд. Бењрўз Бобоев, сармутахассиси Раёсати мазкур, дар суњбат бо мо гуфт: “ Дар шањру навоњии вилоят машќњои пагоњирўзї баргузор гардид, ки дар он 13984 нафар (3063 нафар бонувон) ширкат намуданд. Аз ин шумора 3607 нафар дастпарварони мактабњои варзишї, 5393 нафар сокинону љавонон ва 4984 нафар кормандони ташкилоту
муассисањо буданд”. Бино ба иттилои манбаъ, дар чорабинии дави наврўзї дар њудуди вилоят 33090 нафар иштирок намуданд, ки аз ин шумора 4388 нафарро бонувон ташкил медоданд. Инчунин, дар марафони велосипедронї бошад, 2318 нафар миёни њам мубориза намуданд, ки аз ин шумора 78 нафар бонувон буданд. Дар љамъбаст ѓолибон ва иштирокчиёни фаъол бо диплом ва туњфањои хотиравии Раёсати кор бо љавонон ва варзиши вилоят ќадрдонї карда шуданд. Ф. ДАВЛАТ, “Хатлон”
фаъоли ноњияњо буданд. Дар шарти аввали озмун, ки намоиши либоси «Маликаи наврўзї» буд, кулли иштирокчиён бо либоси зебои чакан, бо тарњи дўхти миллї ва аврупої, бо наќшњои гуногуни хоси чакан вориди сањна гардиданд ва ноњияи хешро муаррифї намуданд. Дар шартњои дигари озмун низ љавондухтарон фаъол буданд, вале бояд гуфт, дар шартњои баъдї, ки аз нишон додани мањорати шеърхонию шеърдонї, огањї доштан аз таърихи љашни Наврўз ва мањорати суханварии онњо иборат буд, духтарони ноњияњои Кўшониён, Фархор, Кўлоб, Балљувон, Дўстї, Норак, Данѓара, Ёвон, Левакант, Шањритус, Ховалинг нисбат ба дигар иштирокчиён фаъолтар буданд.
Аммо аз оѓози чорабинї то анљом њусну латофати табиї, либоси чакани асилу сирф тољикї, шеърдонию шеърхонї, мањорати суханварї, раќси мавзуни тољикї ва њозирљавобии толибилми синфи 10 аз шањри Кўлоб Шањодат Маљидова њамаро мафтун сохт. Дар озмуни мазкур ноњияњои фаъоле, ки дар боло зикр шуданд, сазовори љойњои аввал ва дуюм гардиданд. Шоњљоизаро бошад, малика аз шањри бостонии Кўлоб бо њунару истеъдоди нотакрораш соњиб гардид. Дар анљоми озмун сардори Раёсати кор бо занон ва оилаи маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон Раъно Рањимзода суханронї намуда, занону бонувонро ба фарорасии иди Наврўз табрик гуфт. Р. Рањимзода инчунин ба маликањои Наврўз ва мудирони шуъбањои кор бо занони шањру ноњияњои вилоят барои иштироки фаъолашон изњори миннатдорї кард. Ба иштирокчиён диплом ва туњфањои хотиравї таќдим гардид. Њангомаи ИСМАТ, «Хатлон»
ЧАКАН - КУРТАИ НАВРЎЗЇ
Чакандўзї, гулдўзї, сўзанию даравшакдўзї миёни занон хеле маъруф буда, салиќаву мањорати баланди эљодиро талаб мекунад. Мањз бонувони тољик ин њунарро њазорсолањо боз нигоњ дошта, аз насл ба насл то ба замони мо расонидаанд. Яке аз навъњои кашидадўзї, ки њар бинандаро ба тањайюр меорад, чакан аст. Он аз навъи маснуоти хеле ќадимї буда, дар кадом аср пайдо шудааст, даќиќ маълум нест. Аз рўйи баъзе маълумот, дар ибтидо дар рўйи чўб, устухон, чарм, зарфњои филизї наќшњои гуногун мебароварданд, ки он баъдтар чакан ном гирифт.
ЊАР РЎЗ ТУРО ДАВЛАТИ НАВРЎЗЇ БОД! (Идома аз сањ. 1) Гули сиёњгўш Барои он гули сиёњгўш (гоњо гули њасрат) мегўянд, ки он гўё бори аввал дар болои гўри пањлавони асотирї Сиёвуш рўидааст. Боварњои наврўзї Мардум 20-25 рўз пеш аз Наврўз дар зарф њар гуна ѓалладона – гандум, љав, нахўд ва ѓ. сабзонида, вобаста ба сабзиши он авзои солро пешгўї мекарданд. Ин боварњои мардумї буд, агар сабза рост месабзид, гўё сол серї меомад, вале агар майса ба њар тараф пањн мешуд, аз ќањтї шудани сол њушдор медод. Наврўз дар Бадахшон Дар Бадахшон Наврўзро Хидирайём мегўянд. Дар Хидирайём љавони ошиќ аз равзанаи хонаи маъшуќааш рўймолеро овезон намуда, дасти духтари соњибхонаро металабад. Агар волидон розї бошанд, дар рўймол ангуштарини духтарро мебанданд ва ба љавон њатман «Шогун бањор муборак!» мегўянд. Љавон рўмолро аз равзана кашида гирифта, «Ба рўйи шумо њам муборак шавад!» мегўяд ва шодона меравад: Наврўз шуду базму тараб хоњам кард, Бингар, ки чї сон кори аљаб хоњам кард. Мардум аз Худо умри дароз металабанд, Ман аз падарат туро талаб хоњам кард. Наврўз дар ањди Сосониён Дар ањди Сосониён шоњ, ба гуфтаи Берунї, Наврўзро 6 рўз љашн мегирифт. Тартиби он чунин буд: 1) Наврўзи омма; 2) Наврўзи мансабдорон, дороён; 3) Наврўзи мўбадон; 4) Наврўзи ањли дарбор; 5) Наврўз бо хешу табор; 6) Наврўзи хосаи шоњ ё Наврўзи бузург.
Маросими «Идї» ё «Њафтсалом» «Идї» ё «Њафтсалом» маросимест, ки толибилмон дар арафаи Наврўз ба падару модар, хешу аќрабо, тавонгарон ягон шеър ё сухани образноки табрикї ба шарафи Наврўз навишта, дар охир аз онњо сару либос, хўрок ва дигар васоити рўзгузаронї таќозо мекарданд: Рўзи Наврўз асту њар кас идие дорад њавас, Иди мову идии мо дидани рўйи ту бас! Маросими «Чоршанбеи охирон» ё «Сафаркољдї» Мардум дар чоршанбеи охирини Наврўз дар чоррањањо оташ даргиронида, аз болои он себорї љањида, мегуфтанд: «Ранљурию зардии ман аз ту, сурхию хуррамии ту аз ман!» Суманак дар шимоли Тољикистон ва Эрон Суманакро дар шимоли Тољикистон «сумалак» ва дар Эрон «суману» (саману) мегўянд: Нанаљун, ман саману мехоњам, Бути шириндањану мехоњам. Нанаљун, номаи иршод бидењ, Самануро ту ба ман ёд бидењ. Саману бењтар аз љони ман аст, Саману шираи дандони ман аст. Таманниёти наврўзї Андар дили ту нишоти наврўзї бод! Хуршеди рухат ба оламафрўзї бод! Чун фасли бањор рўзии умрат афзун, Њар рўз туро давлати наврўзї бод!
Ганљофар Холаи Ќумрї деги калони пур аз обро, ки болои танўрчааш меистод, каме ранг андохту тагаш оташ гузошт. Пас аз чанде деги пур аз оби рангдор ба љўш омад. Сипас, риштањои аз пила ресидаю њамворкардаашро, ки кокули духтаронро мемонд, оњиста-оњиста ба дег меандохт ва ба мисли оши бурида риштањоро тагурў мекард, то рангро ба худ гиранд. Њамин тавр, як соат кори хола давом кард. Баъдан риштањоро аз даруни дег гирифта, ба торкаш овезон намуд, то хушк шаванд. То хушк шудани риштањо рўйи матои сафед барои болишту сўзанї куртаю тоќї ќалам мезанад ва ба дўхтани гулњои рангоранг мепардозад. Ќисмати дигари кори холаи Ќумрї буридани латтапорањо мебошад, то барои наварўсони дења кўрпачаи ќуроќї омода намояд. Ќумрихола аз он, ки ўро мардуми дења эњтиромаш мекарданду мекунанд, аз њунараш сухан мегўянд, ба ў бо боварї фармоиш медињанд, њамеша бо муњаббат барои онњо зањмат мекашад. Ў аз кори њамешагї ва нишастану наќш офаридан њаргиз дилгир ва хаста
намешавад, зеро ў њунарашро дўст медорад. Бале, инсоне, ки њунар дорад, соњибэњтирому бологузар аст ва дар рафти зиндагї кам ба мушкилот дучор мешавад. Холаи Ќумрї Собироваро дар дењаи «Барои њосилот»-и ноњияи Кўшониён (пешина Бохтар) њамчун зани њунарманд мешиносанд. Ў дар баробари кадбонуи хуб буданаш њунари ќаламзанї, гулдўзї, ќуроќдўзї, рафидадўзї ва ѓайраро доро мебошад. Ќумрї Собирова чандин сол, то соли 2002, замони ба нафаќа баромаданаш, дар хонаи пиронсолони ноњияи Кўшониён кору фаъолият кардааст. Бо хушмуомилагию хушрафториаш бошандагони хонаи пиронсолони ноњия, маъюбону бекасон, пирону барљомондагон эњтиромаш мекарданд. Холаи Ќумрї ба ѓайр аз ин њар рўзи истироњат ба аёдати маъюбоне, ки дар хонадонашон зиндагї мекарданд, мерафт ва аз вазъи саломатию рўзгорашон бохабар шуда, бо даст додани имконият сарпарастиашон мекард. Ќумрї Собирова аз замони ба нафаќа баромаданаш дубора ёди замони љавониаш карда, рў ба
њунараш овардааст. Њунарашро ба чањор келину њашт набера низ омўзонидааст. Ва онњо имрўзњо дар пањлуяш нишаста, наќшофарї мекунанд. Ў мегўяд: «Чор писарамро бе падар, дар рўњияи инсондўстию ватандўстї ба воя расонида, оиладор кардам. Ба писаронам њамеша мегуфтам, ки бояд шумо он гуна ба камол бираседу боадаб бошед, ки касе эњсос накунад, ки шумо бе падар ба воя расидаед. Шояд њамон сахтгириам буд, ки сад шукр, фарзандонам то имрўз фармонбардоранд». Имсол, ки бо пешнињоди Пешвои миллат, Президенти кишвар муњтарам Эмомалї Рањмон Соли рушди сайёњї ва њунарњои мардумї эълон гардидааст, метавонад њар як фарди соњибњунари тољик зањмату њунари хешро пешнињод ва ба фурўш барорад, то зиндагиаш хубтару бењтар шавад. Дар баробари ин, мо бояд занони соњибњунарро, ки паси парда њастанду дар дењањои дурдаст зиндагї мекунанд, бо кушодани сеху коргоњњо ба кор љалб намоем, то ин ки њам зиндагиашон хуб шавад ва њам ба љавонон њунарњои хешро омўзонанд. Муњаммадраљаби Роиб, ноњияи Кўшониён
Њунарманд Омўзгори фанни таълими мењнати МТМУ №4 Тиллобек Абдуллобеков наздики 40 сол мешавад, ки ба хонандагон сохтани ашёњои дуредгарї ва кандакорї дар чўбро ёд медињад. Дар ин муддат дањњо нафар шогирдон њунармандиро пешаи якумрї ќарор дода, нозукињо касбро дар коллељу донишгоњњо сайќал дода, аз рўйи он умр ба сар мебаранд. Баъди он ки мањсули дастони њунармандон, бо дастуру њидояти Президенти мамлакат Эмомалї Рањмон, бе подоши андозсупорї ба фурўши озод баровардан, њукми ќонунї гирифт, Тиллобек тасмим гирифт, њунари бобоии мардуми Бадахшон - аспаксозиро, ки санъаткорон дар барномањои консертї ба кор мебаранд, дар ин љо эњё намуда, њамчунин ба шогирдон омўзад. Намунањои аввалини аспакњои сохтаи омўзгор
Т. Абдуллобековро њунармандони бахши фарњанги ноњия дар базми наврўзї истифода хоњанд бурд. М. Ашўров, ноњияи А. Љомї
Чакан дар худ хусусиятњои хоси миллї, шаклњои тааљљубовар, ќиссањои аљибу наљибро доир ба маишат ва зењнияти халќ нигоњ доштааст. Дар масири таърих маишат, њастї ва зењнияти мардуми мо таѓйиру иловањо ёфтааст, аз ин рў, атрофи чакан ё гулдўзї, ки ба ќавли бостоншиносон, таърихи зиёда аз сењазорсола дорад, андешањои гуногун мављуданд. Дар замонњои ќадим чакан бештар мазмуни динї дошт. Наќши офтоб, моњтоб, њайвонњои гуногун, оташ, ки онњоро одамон муќаддас медонистанд ва парастиш мекарданд, дўхта мешуд. Чун дар гузашта офтоб муќаддас мањсуб меёфт, дар чакан наќши косагулро љой медоданд ва онро рамзи офтоб медонистанд. Ва њам ин наќш ба он хотир истифода мегардид, ки домон пок бошад ва Худованд нигањбон. Наќши забонаи оташ низ дар чакан мављуд аст, ки пеш аз ислом он рамзи њаёт ва нур дониста мешуд. Аммо оњиста-оњиста, бо мурури замон, ин наќшњо хусусияти диниашонро гум карданд ва ба наќшњои одї ва гулњои гуногун табдил ёфтаанд. Мардум санъати асил, санъате, ки ба зисти суннатї ва миллии онњо робита дорад ва пайвандгари замонњост, ба макону ваќти таваллудаш нигоњ накарда, онро њамеша нигоњ медоранд. Наќшу нигори чакан инъикосгари табиат аст. Ва чеварони гулдаст аз ќадим то имрўз кўшидаанд таровату зебоии табиати Ватан, маишат ё љойи зисти худро бо риштањои
ранга дар матоъ инъикос кунанд. Чакандўзию чаканпўшї имрўз њам миёни мардуми мо маъмул аст. Он пайванди симои таърихї ва кунунии мост. Вале либосњои чакан имрўз на ба як либоси маъмулї, балки бештар ба либоси идона табдил ёфта, онро дар љашни арўсї ва бештар дар Наврўз ба бар мекунанд. Ваќте хурд будам, баробари омад-омади бањор модарам барои ман куртаи чакан медўхт, дар матои шоњии сабзу сурх ва сафед. Куртањои дўхтаи модарам наќшњои гуногун дошт, аз риштањои рангоранг дўхта мешуд. Басо дилрабову мафтункунанда буданд. Духтарони дигар низ њатман дар иди Наврўз куртаи чакан ба бар мекарданд. Ва ин бесабаб нест. Воќеан, зебоињои табиати кишвари мо дар чакан инъикоси худро ёфтаанд. Чакан моро на танњо ба гузаштагонамон мепайвандад, балки дар тарбияи завќи зебоишиносї ва дўстдории он тарбият мекунад. Он дар баробари Наврўз бозгўи тамаддуни ќадимаи миллати мост. Дар чакан бас асрори ин љашни бошукўњ, бањори гулбасар, њунари ниёгони бошарафамон нуњуфтааст, ки тањќиќи хосаро мехоњад. Аммо њаминаш маълум мебошад, ки Наврўз њусни чакан ва чакан њусни Наврўз аст. Ва њам таъкидест, ки ин миллат бо њама куњанбунёдии худ чун зебоиоро асту шукуфоиро арљ мегузорад, њамеша љавон мемонаду пойдор. Тањияи Њангома
Армуѓони Наврўзї ФАРХОР. Кормандони соњаи маорифи ноњия Наврўзи Аљамро бо бунёди мактаби нав ва таъмиру тармими як зумра мактабњои ноњия истиќбол намуданд. Аз љумла, дар мањаллаи навбун-ёди мавзеи Ўртабуз чор синфхона барои 200 љойи нишаст дар ду баст сохта, ба истифода дода шуд. Ин имкон дод, ки дар ин љо мактаби ибтидої таъсис дода шавад. Инчунин муассисањои таълимии раќамњои 16, 17, 14 аз таъмири хушсифати асосї бароварда шуданд.
Њамзамон дар назди шуъбаи маорифи ноњия, чуноне сарвари маорифчиён Ѓазалшо Сафарзода иброз дошт, бо маќсади рушди њунарњои мардумї ва соњибкасб намудани љавонон курси кўтоњмуддати омўзиши њунари бофандагї кушода, он бо 20 адад дастгоњи адрасбофї таъмин карда шуд. Айни замон дар ин курс 35 нафар духтарон њунар меомўзанд. Дар ояндаи наздик чунин курсњои њунаромўзї дар дигар љамоатњо низ кушода хоњанд шуд.
ТЕМУРМАЛИК. Дар арафаи иди Наврўз муассисаи солимгардонїпрофилактории «Оби шифо» ба мавсими нави фаъолияти худ шурўъ намуд. Чи тавре ки сарвари муассиса Суњроб Давронов иттилоъ дод, дар ин муассисаи солимгардонї беморињои дилу шараён, беморињои узвњои њаракат, тарбод (ревматизм), иллатњои мушаку бофтањо, асаб, сутунмуњра, амрози занона, беморињои пўст ва ѓайра даво карда мешаванд. Табобат асосан бо маводи табиї - оби шўр, лой ва њамчунин мањсу сандалии барќї, банкамонї ва ѓайра сурат мегирад. Нафарони эњтиёљманд метавонанд дар ин љо табобат гирифта, саломатии худро барќарор намоянд. ВОСЕЪ. Соњибкорони ноњия дар амалї гардонидани дастуру супоришњои Сарвари давлат, Асосгузори сулњу вањдати миллї-Пешвои миллат муњтарам Эмомалї Рањмон сањми муносиб мегузоранд. Ин аст, ки аз тарафи онњо чанд иншооти хизматрасонию маданї бунёд гардид. Аз љумла, аз тарафи соњибкор Њољї Сайљаъфар дар маркази шањраки Њулбук варзишгоњ барои футболи хурд
сохта, ба истифода дода шуд, ки ин амал аз тарафи мухлисони варзиш хеле хуш ќабул гардид. Дар маркази Љамоати дењоти ба номи Абўабдуллоњи Рўдакї бошад, аз тарафи бахши љамъияти «Њилоли ањмар»-и дар ноњиябуда сохтмони нуќтаи шустушўи наќлиёт анљом ёфт, ки он дар арафаи иди Наврўз мавриди бањрабардорї ќарор дода шуд. Наљот Сафарзода, “Хатлон”
4
ХАТЛОН
чоршанбе, 21 марти соли 2018, №11 (3148)
Наврўз аз он кард шабу рўз баробар, К-аз адл бувад дар њама офоќ амонї. 22 март-Рўзи љањонии об 22 марти соли 2018, дар Рўзи љањонии об, раванди татбиќи ташаббуси нави глобалии Тољикистон Дањсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, 2018-2028» расман оѓоз мегардад. Тољикистон тайи ду дањсолаи гузашта ташаббускори љањонии њалли масоили глобалї дар соњаи об эътироф гардидааст. Асосгузори сулњу вањдати миллї – Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон татбиќи пайгиронаи дипломатияи њамкорї дар соњаи обро василаи воќеии њалли мушкилот дар ин самт медонанд ва азм кардаанд, ки дар дањсолаи оянда низ иљрои ин наќши пешбарро идома хоњанд дод.
АМУДАРЁ ВА ЗАХИРАЊОИ ГИДРОЭНЕРГЕТИКИИ БОЛООБИ ОН Тољикистон дар Осиёи Марказї бинобар хусусиятњои љуѓрофї ва иќлимии худ дорои пиряхњои зиёд ва азим ба шумор меравад. Пиряхњо танзимкунандагони оби дарё ва иќлим дар минтаќа буда, ќариб 6%-и њудуди кишварро ишѓол менамоянд. Дарёњои Тољикистон манбаи асосии пуршавии бањри Арал ба шумор рафта, сарчашмаи таъмини кишварњои поёноб мебошад. Аз сўйи дигар, соњаи аграрї ва гидроэнергетикаи минтаќаро бе онњо наметавон тасаввур кард. Амударё калонтарин ва серобтарин дарёи Осиёи Марказї буда, дарозии он 2325 километрро ташкил медињад. Он аз шимоли ќаторкўњњои ќаламрави Афѓонистон, аз пиряхњои Веровский ибтидо мегирад. Дарё дар болообаш Вахчер ном дорад. Њангоми бурида гузаштани пешкўњи љанубу ѓарбии ќаторкўњи Вахон ба худ номи дарёи Вахонро мегирад. Дарозии дарёи Вахчер бо дарёи Вахон то ба дарёи Помир њамроњ шуданаш 120 км-ро ташкил медињад. Баъд аз пайваст шудан бо дарёи Помир онро дарёи Панљ меноманд. Дар мавзеи бо њам пайваст шуданаш бо дарёи Вахш хеле пуроб мегардад ва дар ин љо Амударё ташкил меёбад. Амударё ва шохоби он Панљ њудуди ќисми љанубии Љумњурии Тољикистонро аз давлати њамсояи Афѓонистон људо менамояд. Калонтарин ва пуробтарин шохобњои Амударё дарёњои Панљ ва Вахш ба њисоб мераванд. Дарозии дарёи Панљ 921 км-ро ташкил медињад. Њавзаи обљамъкунии ин дарёњо васеъ мебошанд. Масоњати њавзаи дарёи Панљ 114000 км2 буда, аз маљрои он дар як сол то 35 км3 об љорї мешавад. Лоињаи сохтмони 14 НБО дар дарёи Панљ тарњрезї гардидааст, ки тавоноиашон аз 300 то 4000 Мвт-ро ташкил медињад. Тавоноии умумии лоињавии НБО 9350Мвт-ро ташкил медињад. Њангоми пурра
сохта ба истифода додани ин НБО энергияи истењсолмекардаи онњо 86,3 млрд Квт/соат дар як солро ташкил медињад. Аз њама калонтарин аз инњо НБО-и Даштиљум ба шумор рафта, тавоноии он ба
дарёи Вахш 643 километр буда, масоњати њавзаи он 1740 км2 ва дарозиаш 71 км аст. Маљрои дарёи Вахш пурра аз захирањои обии њудуди Љумњурии Тољикистон ташаккул ёфта, дар њудуди љумњурї
Оби зулол Бо ќатрањои поки ту Бикшода пар, бикшода бол, Ман пайки фардо мебарам, Оби зулол! Оби зулол! Бар мо бубахшо болу пар, Моро бубар сўйи висол, Покиза кун љони маро, Оби зулол! Оби зулол! Эй пайки эњёи навин, Уммеди умри безавол, Љони њама дар љони туст, 4000 Мвт баробар аст. Тавоноии лоињавии НБО-и Рўшон 3000 Мвт, НБО-и Љумар 2000 Мвт ва НБО-и Ширгон 1900 Мвт-ро ташкил медињад. Сохтмони ин НБО дар дарёи Панљ имконият медињад, ки мушкилоти таъминоти оби тоза ба мамлакатњои дар поёноби дарё љойгиршуда ба танзим дароварда шавад. Дарёи Вахш дарозтарин шохоби Амударё мебошад. Дарозии
Оби зулол! Оби зулол! Покиза кун, покиза кун, Љону дили моро бипол, Уммеди покии башар, Оби зулол! Оби зулол! Аз худ баро чун чашмае, Чун чашмањо худро бипол, Сури туро бо худ барад Оби зулол! Оби зулол! Камол Насрулло ба дарёи Панљ омезиш меёбад. Мављудияти релеф, мањаллу иќлими хоси минтаќа яке аз сабабњои асосии серобию тезобии дарёи Вахш гардидааст. Чунин шароит имкон фароњам овардааст, ки иќтидори лоињавии энергетикии дарёи Вахш 9225 њазор кВт ташкил дода, аз 1 км маљрои ин дарё 14,3 њазор киловатт неруи барќ њосил карда шавад. Дар маљмўъ, иќтидори энергетикии дарёи
Вахш 75%-и захираи неруи барќи љумњуриро дар њолати кунунї ташкил медињад. Дар оянда бо муътадил шудани вазъи сиёсї дар Афѓонистон дар он љо талабот нисбати об афзудан мегирад. Сарчашмаи асосии таъминоти обии ќисми шимолии Афѓонистон ба Амударё рост меояд. Чун дар ин минтаќањо об нињоят зиёд сарф мешавад, норасоии об дар ин љо як омили мањдудкунандаи пешравии иќтисодї шуда мемонад. Дар ин вазъият бехатарии экологї ва об барои мамлакатњои Осиёи Марказї боз њам моњияти бештар пайдо мекунад. Њамин тариќ, Тољикистон дар саргањи обњои минтаќаи Осиёи Марказї ќарор дошта, истифодаи захирањои обиро дар рушди устувори иќтисодї барои минтаќа ва љањон ба маќсад мувофиќ медонад. Њукумати Љумњурии Тољикистон истифодаи оќилонаи манбаъњои обиро њамчун захирањои гидроэнергетикї бо бунёди неругоњњои барќи обї њамчун манбаи истењсоли барќи аз љињати экологї тоза ба манфиати кишвар ва минтаќа зарур мешуморад. Диловаршо Исоев, номзади илми химия, дотсент, сардори Раёсати маорифи вилояти Хатлон
Бо иќдоми маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон дар якљоягї бо Вазорати кишоварзии Љумњурии Тољикистон барои пешгирии пањншавии њашароти зараррасон, аз љумла малахи марокашї, семинар-машварати вилоятї оид ба «Ташкили усулњои мубориза бар зидди малах» дар Љамоати дењоти «Носири Хусрав»-и ноњияи Ќубодиён баргузор гардид.
БАРОИ НЕСТ КАРДАНИ МАЛАХ ДАСТАЉАМЪОНА МУБОРИЗА БОЯД БУРД Дар семинар - машварати вилоятї Иззатулло Сатторї, вазири кишоварзии љумњурї, Зиёзода Сулаймон Ризої, муовини якуми раиси вилояти Хатлон ва муовинони раисони шањру ноњияњои вилоят, њамчунин сардорони раёсатњои кишоварзї, мутахассисони экспедитсияи мубориза бар зидди малах, намояндагони кумитањои њолатњои фавќулода иштирок доштанд. Семинар аз ду ќисм - амалї ва назариявї иборат буд. Дар ќисмати амалї усулњои мубориза бар зидди малах аз тариќи механикї, агротехникї, кимиёвї, биологї ва омода намудани мањлулњову истифодаи дурусти зањрдоруњо ба њозирин нишон дода шуд. Инчунин, дар ин ќисмат мутахассисони соња ба иштирокдорон тарзи дуруст ва дар кадом ваќт истифода бурдани зањрдоруњоро ба воситаи дастгоњу техникаи замонавї фањмонда, иброз доштанд, ки бо истифода аз имкониятњои мављуда метавон афзоиши малахро дар вилоят пешгирї намуд. Иззатулло Сатторї, вазири кишоварзии љумњурї, зимни суханронии худ аз дастгириву ѓамхорињои бевоситаи Пешвои миллат ёдовар гардида, ќайд намуд: «Њамасола бањри пешгирии њашароти зараррасон аз тарафи Њукумати љумњурї маблаѓњои зиёд људо мегардад. Агарчи ќисме аз зањрдоруњо дар дохили кишвар омода ва ќисми дигар, аз хориљи кишвар ворид
гардад њам, он барои тамоми минтаќањои осебпазир басанда нест. Аммо, агар пошидани зањдору сари ваќт, дар рўзњои мусоид, дар чунин минтаќањои осеб-
Моро шукри беандоза мебояд, ки сарзамини бињиштосоямон Тољикистони азиз дар саргањи об ќарор дораду аз ин неъмати бебањо танќисї надорем, дар сурате, ки 1,5 миллиард сокинони сайёра аз нарасидани об азият мекашанд. Аз њамин лињоз, њар як сокини кишвари моро зарур аст, шукронаи Худовандро кунем, ки аз оби зулолу пок ва љонбахш нўши љон менамоем. Дар шањри Кўлоб аз ибтидо то истеъмолкунанда об тариќи насосњои обпартои барќї расонда мешавад. Корхонаи обу канализатсияи шањри Кўлоб асосан, аз се нуќта - се сарчашма оби аълосифати ошомиданиро истењсол карда, ба шањрвандон интиќол медињад. Њаљми оби истењсолшуда дар як шабонарўз зиёда аз 58000 м3-ро ташкил менамояд. Ќобили ќайд аст, ки системаи обтаќсимкунии шањр барои 48000
ањолї сохта шудааст. Айни њол бошандагони шањр, шукри Худо, аз сад њазор зиёданд. Шањр дар солњои соњибистиќлолї хело васеъ шудааст. Мањаллањои нави ањолинишин пайдо шудаанд. Мо вазифадорем, ки њамаи онњоро бо оби нўшокї таъмин намоем. Долу дарахт ва гулу буттањо, рустанињои ороишї њам аз оби истењсолкардаи мо шодоб мегарданд. Корхонаи обу канализатсияи шањр тобистони соли сипаришуда дар дохили шањр ду чоњи амудиро, ки тариќи насосњои обпартои барќї кор мекунанд, ба кор андохт. Ин насосњо имконият додаанд, ки истењсоли оби тоза ба маротиб зиёд шавад. Хатњои системаи асосии обрасонї солњои сиюми асри гузашта ба кор оѓоз намудаанд. Албатта, дар ин муддат онњо корношоям шуда, боиси тез-тез рух додани садамањо мегардад. Аз њамин лињоз, мо рўзе то панљ ва њатто аз ин њам зиёд садамањоро бартараф менамоем. Корхонаи мо корхонаи махсусгардонидашуда аст ва вазифаи асосиаш ба ањолї расонидани оби тоза ва ихрољи обњои истифодашуда мебошад. Тобистони соли гузашта хеле гарму тафсон буд. Гармии зиёд боиси камшавии об дар ќабатњои замин гардид. Аз ин лињоз, истењсоли оби тоза кам шуд. Њаминро ба назар гирифта, мо тибќи рељаи махсус ањолиро бо об таъмин
намудем. Мардуми тољик обро на танњо «обу ободї», балки «обу рўшної» (нур) мегўянд. Нур љилоест, ки аз талъати Худованд њувайдо аст. Мусаллам аст, ки мо онро эњтиром намоем, дар истифодааш эњтиёткору сарфакор бошем. Нагузорем, ки як ќатрааш бењуда сарф шаваду ба нопокињо махлут бигардад. Дар хонањоямон обро беист љорї насозем, љумакњои хатњои обгузарро дурусту коршоям бисозем. Ѓараз аз ин гуфтањо он аст, ки оби зулоле, ки мо бо харљи зиёд ба шањрвандони азиз мерасонем, бењуда ба љўйборњо давида, ба нопокињо омехта нагардад. Муњимияти масъалаи ин неъмати бузург Дабири кулли СММ Антонио Гутерришро ба кўли Сарез овард. Асосгузори сулњу вањдати миллї-Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон ду дањсола боз ташаббускори љањонии њалли масоили оби ошомиданї дар тамоми сайёра шинохта шудаанд. Ин ташаббуси инсонпарварона дањсолањои дигар идома хоњад ёфт. Равшану возењ аст, ки дар оянда, тибќи гармшавии иќлим, бепарвоии сокинони сайёра масьалаи об боз ташвишовар мегардад. - Тибќи ривояти бузургони мо, об ягона муъљизае аст, ки љамоли Худоро дидааст. Ќимати об аз ќимати сўзишворї боло аст,мегўяд Сарвари давлати мо. Мо вазифадорем, ки аз ин таъкидњо хулосаи дуруст бароварда, ба ќадру ќимати об бирасем. Суњроб Рањимов, директори корхонаи обу канализатсияи шањри Кўлоб
ЉАЙЊУН. КЎПРУК ПАС АЗ 6 СОЛ БА ИСТИФОДА ДОДА ШУД Дар доираи истиќболи Наврўзи оламафрўз сокинони Љамоати дењоти «Яккадин»-и ноњияи Љайњунро туњфаи хубе насиб гашт. Дар радифи њамкорињои мутаќобилан судманди Љопону Тољикистон, пули пайвандгари ду ноњия - Љайњуну Дўстї, ки беш аз шаш сол дар њолати ногувор ќарор дошт, аз нав сохта ба истифода дода шуд. Чунин иќдом сокинони дењотљойро хеле хушнуд
«ХАТЛОН» МУАССИС: Маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон Сармуњаррир Асалмо САФАРОВА
кард ва эшон дар љамъомади ба ин муносибат доиргашта аз ѓамхорињои Њукумат миннатдорї баён карданд. Бояд гуфт, ки корњои ободониву созандагї дар њама гўшаву канори вилояти Хатлон мушоњида мегардад. И. Низомиддин, «Хатлон»
эътибор надорад Шањодатномаи гумшудаи ронандагии дараљаи “ВС”, №016977, гурўњи 5, ки онро соли 2004 мактаби ронандагии ТЉММ-и шањри Бохтар (собиќ Ќўрѓонтеппа) ба Розибегов Сафаралї додааст, эътибор надорад.
Низомиддин ИСОЕВ, Бохтар-Ќубодиён-Бохтар
Семинари омўзишї
СОЊИБКОРОНИ ХАТЛОНЇ аз ИМТИЁЗЊО истифода мекунанд
АРЗИШМАНДТАРИН УНСУРИ ЊАЁТ 22 март Рўзи љањонии об аст. Дар њама гўшањои замин аз он истиќбол мекунанд. Дар њамин рўз «Дањсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, солњои 2018-2028» расман оѓоз меёбад.
пазир гузаронида шавад, боварї дорам, ки зарар дар хољагињои кишоварзї камтар мегардад». С. Зиёзода, муовини якуми раиси вилоят, аз он изњори нигаронї намуд, ки имсол бо сабаби хушксолї нисбат ба соли 2017 як моњ пеш малах пайдо шуд: «Бубинед, ки чунин семинар-машварати вилоятї дар моњи апрел баргузор мегашт ва имрўз хуруљи малах моро маљбур сохт, ки баргузории ин семинари омўзиширо барваќт барпо кунем». Ў изњор дошт, ки масъулини шањру ноњияњои вилоят ва мутахассисони соња метавонанд аз њоло муборизаро бар зидди пањншавии малах оѓоз бахшанд, то зањмати мардуми мењнаткаш талаф наёбад. - Фаромўш насозед, ки малах њашаротест, ки ба 40 намуди зироат зарари худро мерасонад, - идома дод С. Зиёзода. - Имсол, ки бањор мисли соли ќаблї нест, бояд барои несткунии малах љиддї кор кунем. Дар љараёни семинар - машварат масъулин фикру андешањои худро барои љоннок кардани мубориза дар ин самт баён намуда, љињати самаранокии он аз коршиносон маслињатњои судманд гирифтанд. Дар анљоми семинар ба якчанд мутахассиси соња барои фаъол буданашон оид ба пешгирии њашароти зараррасон аз тарафи Вазорати кишоварзї ифтихорномаю мукофоти пулї таќдим карда шуд.
Бо маќсади иљрои дастуру супоришњои Асосгузори сулњу вањдати миллї - Пешвои миллат, Президенти кишвар муњтарам Эмомалї Рањмон љињати баланд бардоштани маърифати њуќуќї ва сатњи касбияти соњибкорон дар «Кохи Ватан»-и шањри Бохтар бо иштироки васеи соњибкорони хатлонї семинари омўзишї баргузор гардид.
Намояндаи маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон Мирзоалї Муродов зикр намуд, ки соњибкорон дар корњои ободониву созандагї сањми арзанда дошта, соли 2017 аз њисоби онњо дар шањру ноњияњои вилояти Хатлон 205 адад биною корхонањои истењсолию ѓайриистењсолї ба маблаѓи 109 миллион сомонї сохта, мавриди истифода ќарор дода шуд, ки аз ин њисоб 745 љойи нави корї муњайё гардид. Имрўзњо дар вилояти Хатлон бо дастгирии Њукумати Љумњурии Тољикистон 31 лоињаи давлатии сармоягузорї ба маблаѓи 383 млн долари амрикої амалї гардида ис-
тодааст. Дар кори семинари омўзишї гуфта шуд, ки њадаф аз баргузор намудани ин чорабинї, пеш аз њама, ба соњибкорон фањмонида додани талаботи санадњои меъёрии њуќуќии Љумњурии Тољикистон вобаста ба дастгирии соњибкорї мебошад. Аз ин рў, соњибкоронро лозим аст имтиёзњое, ки аз љониби Пешвои муаззами миллат ва Њукумати љумњурї барои онњо пешбинї карда шудааст, самаранок истифода баранд. Њамчунин, масъулияти дар назди давлату миллатдоштаи хешро њамчун соњибкори ватанї фаромўш накунанд. Минбаъд низ бањри пешрафти давлат ва ободонии ватан камари њиммат банданд. И. Низомиддин
ОФАРИН, ЉАЛОЛИДДИН! Ба кори ќањрамононаи наљотбахши касбї, љавони чолоку њушманд прапоршик Љалолиддин Гадоев тамоми онњое, ки аз эњтимоли рух додани фољиа нигарон буданд, офарин хонданд. Рўзи 17 марти соли равон, таќрибан соати 11-и рўз ба нуќтаи идоракунии њолатњои буњронии Раёсати Кумитаи њолатњои фавќулода ва мудофиаи гражданї дар вилояти Хатлон хабари телефонї расид, ки дар яке аз биноњои хиёбони Борбади шањри Бохтар љавондухтаре мехоњад худро аз ќабати 3-юми бинои баландошёна сарозер намояд. Маълум гардид, ки шањрванд А.Н., соли таваллудаш 2000, истиќоматкунандаи ноњияи Љалолиддини Балхї, бинобар сабаби номаълум худро партофта куштанї шудааст. Одамони зиёде ин сањнаро дида, ба вањм омада буданд. Пас аз гирифтани хабар кормандони Дастаи махсуси зудамали наљотдињии Раёсати кумита дар вилоят ба љойи њодиса сафарбар шуданд. Њангоме ки чанд зани бузургсол њуши он љавондухтари 18-соларо банд месохтанд ва ўро аз пайомадњои ногувори содир намудани худкушї огоњ мекарданд, прапоршик Љалолиддин Гадоев, наљотдињандаи љавону бебок, љабрдидаро зиндаву саломат аз лаби тиреза канор бурду љонашро наљот дод. Омилњои ќасди худкушї кардани он љавондухтар
Дар рўзномаи «Хатлон» ба хотири бисёрандешї матолибе низ нашр карда мешаванд, ки идораи рўзнома метавонад бо муаллифон њамаќида набошад ва масъулияти онро ба дўш нагирад. Дастнавису суратњо ба муаллифон пас гардонида намешаванд. Матолиби муаллифони беруна дар њаљми то 3 сањифа бо њуруфи Times New Roman Tj, андозаи 14, фосилаи байни сатрњо 1,5 пазируфта мешавад.
РЎЗНОМА ДАР ВАЗОРАТИ ФАРЊАНГИ ЉУМЊУРИИ ТОЉИКИСТОН ТАЊТИ РАЌАМИ 0013/рз АЗ 23 ИЮЛИ СОЛИ 2015 АЗ НАВ БА ЌАЙД ГИРИФТА ШУДААСТ. Навбатдор: Носирљон МАЪМУРЗОДА
Тарроњ: Зафарљон Азизов
њанўз мушаххас нест ва маќомоти тафтишотї ба ташхиси ин ќазия пардохтаанд. Пайвандони А.Н. аз наљотбахшони Раёсати КЊФ дар вилояти Хатлон, хусусан аз Љалолиддин, изњори сипоси фаровон намуданд, ки ба ин духтари љавон умри дубора бахшид. Ќобили зикр аст, ки наљотдињанда Љалолиддин Гадоев як моњ ќабл, 18 феврали соли 2018, дар амалиёти наљотбахшии бародарон Мањмад ва Шукрулло Ашўровњо, ки истиќоматкунандагони дењаи Зархези Љамоати дењоти “Њалевард”-и ноњияи Љалодиддин Балхианд, низ иштирок дошт. Ин бародарон барои ба дом афтонидани парандае ба корхонаи истењсоли орд (мелкомбинат)-и ноњияи мазкур рафтанд. Шукруллои 26-сола дар он љо ба баландии 32 метр баромада, ногањон ба дохили лўла (труба) меафтад. Баъд аз рух додани ин њодиса бародараш Ашўров Мањмад соатњои 23:30 даќиќа ба Маркази идоракунии њолатњои буњронии Раёсати Кумитаи њолатњои фавќулода ва мудофиаи гражданї дар вилояти Хатлон телефонї хабар дод. Бо гирифтани ин хабар Дастаи махсуси зудамали наљотдињии Раёсати Кумитаи њолатњои фавќулода ва мудофиаи гражданї дар вилояти Хатлон сари ваќт ба љойи њодиса сафарбар шуда, шахси љабрдида аз чуќурии 32 метр зиндаву саломат бароварда, наљот ёфт. М. Носирљон, “Хатлон”
Рўзнома дар чопхонаи ЉСК «Матбааи Ќўрѓонтеппа» ба табъ расидааст. Ба чопаш 20.03.2018 иљозат дода шуд. Адади нашр: 9000 нусха. Нишонии мо: шањри Бохтар, кўчаи Логинов - 12. Тел: сармуњаррир: 2-88-17, муовини сармуњаррир: 2-47-14, котибот: 2-89-16 Индекси обуна 68896