ХАТЛОН
БАНЇ - ОДАМ АЪЗОИ ЯКДИГАРАНД
ОЃОЗИ САФАРИ КОРЇ БА ШАЊРИ НОРАКИ ВИЛОЯТИ ХАТЛОН
Нашрияи маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон №13 (3198)
ДУШАНБЕ, 25 марти соли 2019
www.khatlon-ruznoma.tj
E-mail: khatlon.tj@mail.ru
СУХАНРОНЇ ДАР МАРОСИМИ ТАЉЛИЛИ ЉАШНИ НАВРЎЗ
Њамватанони азиз! Мењмонон ва њозирини гиромї! Наврўз бо таърихи беш аз шашњазорсолаи худ бузургтарин љашни миллии тољикон ва соли нави аљдодии мо буда, ниёкони некноми мо онро аз замонњои хеле ќадим таљлил мекарданд, омадани бањор ва эњёи табиатро бо шодиву хурсандї ва бо иштироки хурду бузурги диёр истиќбол мегирифтанд. Дар ин лањзањое, ки њамаи мо дар арафаи фарорасии ин љашни бузурги байналмилалї ќарор дорем, тамоми мардуми шарифи Тољикистон, њамватанони бурунмарзї, тољикону форсизабонони олам, халќњои њавзаи тамаддуни Наврўз, зиёиёни мамлакат, намояндагони корпусњои дипломатї ва њамаи шумо – њозирини гиромиро самимона табрик мегўям. Њамчунин, мењмони азизи кишварамон – Президенти Љумњурии Тотористон љаноби Минниханов Рустам Нургалиевичро ба Тољикистон ва тантанањои наврўзии имрўза хайрамаќдам гуфта, мардуми дўсти тоторро, ки Наврўз дар диёри онњо низ васеъ таљлил мегардад, ба ифтихори ин љашни байналмилалї табрик менамоям. Дар чорабинии имрўза њайати Бонки Љањонї бо роњбарии Директори бонк доир ба масъалањои стратегї ва амалиётї хонум Мариам Шерман ва намояндагони шарикони рушд, инчунин, роњбарони ширкатњои мушовир ва пудратї иштирок доранд, ки њамаи онњоро низ ба муносибати Наврўзи байналмилалї табрик мегўям. Мардуми тољик Наврўзро дар давоми њазорсолањо њамчун яке аз ойинњои бењтарини миллї аз насл ба насл ба мерос гузошта, то замони мо расонидаанд. Ин љашни бузург бо шарофати озодиву соњибистиќлолии Ватани мањбубамон на танњо ба маќоми расмї соњиб гардид, балки бо талошњои Њукумати мамлакат ба њайси љашни эњёи табиату зебої маќоми байналмилалї касб кард ва имрўз дар саросари олам таљлил карда мешавад. Ин барои мардуми куњанбунёди тољик ифтихори бузург ва боиси сарбаландиву сарфарозии њар як сокини Тољикистон мебошад. Љавњари таърихиву фарњангии ин љашн саодату пирўзии ањли башар буда, инсонњоро ба њамдигарфањмиву њамзистии осоишта, накўкориву созандагї, дўст доштану эњтиёт кардани табиат ва неъматњои он њидоят менамояд. Ин масъала, хусусан, дар замони мо, ки инсоният бар асари равандњои љањонишавї ва гармшавии иќлим бо мушкилоти бесобиќа рў ба рў омадааст, ањаммияти фавќулода муњим дорад. Мањз њамин омил боис гардид, ки Созмони Милали Муттањид љашни Наврўзро ба сифати љашни љањонї эътироф кард ва таљлили онро дар манотиќи мухталифи сайёра тавсия намуд. Дар айёми наврўзї гирди њам омадан, ба дидори якдигар расидан ва бо ширкати хурду бузург, сарфи назар аз синну сол ва миллату мазњаб, баргузор намудани ойинњои наврўзї асли милливу мардумии онро ташкил медињад. Воќеан, таърихи Наврўз њељ робитае бо љањонбинии диниву мазњабї ва сиёсиву нажодї надорад ва башардўстиву бузургдошти инсон ва табиат асли он ба шумор меравад. Ќобили таъкид аст, ки умри Наврўз
њатто аз яке аз ќадимтарин ойинњои динї – зардуштия ќариб ду баробар зиёд мебошад. Наврўз љашни эътидоли шабонарўзї, айёми тавозуни зиндагї, оѓози корњои кишоварзї, киштукори бањорї ва њама гуна ташаббусњои созанда мебошад. Чун мардум табиатан аз сармои тўлонии зимистон ранљ мебаранд, омадани гармї ва бедории табиатро ба унвони эњёи зиндагї дар ќолаби Наврўз бо хурсандии зиёд љашн мегиранд. Имсол мо тасмим гирифтем, ки тантанањои Наврўзро бо иштироки мењмонон ва зиёиёни кишвар дар шањри Нораки вилояти Хатлон доир намоем. Сокинони Хатлон аз ќадимулайём бо мењрубониву иродатмандї, далериву шуљоат, зањматдўстиву ободгарї ва хештаншиносиву њувиятхоњї машњур гардидаанд. Аз ќадимтарин сарчашмањо маълум аст, ки сокинони Хутали бостонї дар њифзи ойину љашнњои аљдодї наќши басо арзишманд гузошта, имрўз низ дар ин масир устуворона ќадам мегузоранд, ки тантанањои Наврўзи байналмилалї дар шањри Норак гувоњи ин гуфтањо мебошанд. Норак шањри энергетикњо ва саноатчиён буда, дар пешрафти кишвари азизамон сањми бузург дорад. Сохтмони нерўгоњи барќи обии “Норак”, ки бузургтарин нерўгоњи барќи обї дар минтаќаи Осиёи Марказї ба шумор меравад, соли 1967 оѓоз ёфта, 15 ноябри соли 1972 нахустин агрегати он бо иќтидори 300 мегаватт ба истифода супорида шуд. Соли 1979 нерўгоњ бо иќтидори 2700 мегаватт пурра ба фаъолият шурўъ намуд. Вале дар натиљаи фаъолияти тўлонии нерўгоњ ва фарсуда шудани таљњизоти технологї имрўз иќтидори лоињавии он 400 мегаватт кам гардидааст. Аз соли 2005 бо дастгирии шарикони рушд корњо вобаста ба тоза намудани сатњи поёноби нерўгоњ, мониторинги бехатарии сарбанди он, бунёди дастгоњњои таќсимкунандаи пўшидаи элегазии 500 ва 220 - киловолта ба маблаѓи умумии 900 миллион сомонї анљом дода шуданд. Бо дарназардошти ањаммияти нерўгоњ дар рушди иќтисодиёти кишвар ва пешгирї намудани коњиши иќтидори он Њукумати Тољикистон солњои 20152016 дар доираи њамкорињо бо шарикони рушд асосноккунии техникиву иќтисодии лоињаи «Таљдиди нерўгоњи барќи обии Норак”-ро омода намуд ва имрўз дар остонаи љашни Наврўз татбиќи навбати аввали он, ки арзиши лоињавиаш сеюним миллиард сомонї (баробар ба 350 миллион доллари амрикої) мебошад, оѓоз гардид. Таљдиди нерўгоњи “Норак” дар ду марњала бо љалби ќариб 7 миллиард сомонї дар муддати 10 сол амалї карда мешавад. Марњалаи якуми лоиња таљдиди 3 агрегат ва таљњизоти ёрирасони онњо, 6 адад трансформатор ва њамзамон бо ин, анљом додани корњоро вобаста ба бехатарии сарбанд дар бар мегирад. Дар марњалаи дуюми лоиња таљдиди 6 агрегати боќимонда ва таљњизоти ёрирасони онњо дар назар дошта шудааст. Яъне баъди ба анљом расидани лоиња нерўгоњи барќи обии “Норак” куллан нав мегардад ва умри дубора пайдо мекунад. Мехоњам махсус зикр намоям, ки дар доираи таљдиди нерўгоњ аз љониби ширкати бонуфузи сатњи байналмилалї
таљњизоту технологияњои пешрафтатарин ворид ва васлу насб карда мешаванд. Инчунин, дар раванди амалї намудани корњои таљдиди нерўгоњ њазорон нафар мутахассисону коргарон аз њисоби сокинони мањаллї соњиби љойи корї мегарданд. Бояд гуфт, ки дар натиљаи татбиќи лоиња иќтидори лоињавии нерўгоњ аз 3000 то ба 3300 мегаватт зиёд гардида, бо дарназардошти иќтидорњои аздастрафта дар он 700 мегаватт иќтидори иловагї мавриди истифода ќарор дода мешавад. Дар ин замина таъминоти ањолї ва иќтисодиёти кишвар бо барќ ба таври назаррас бењтар мегардад, ки ин омил бевосита ба татбиќи яке аз њадафњои стратегии миллї - саноатикунонї, афзоиши иќтидори содиротии кишвар ва шуѓли ањолї мусоидат менамояд. Илова бар ин, мавќеи Тољикистон њамчун кишвари истењсолкунандаи нерўи барќ аз манбаъњои таљдидшаванда ва татбиќкунандаи “иќтисоди сабз” дар миќёси сайёра боз њам тањким меёбад. Бо истифода аз фурсати муносиб, ба роњбарияти Бонки Љањонї, аз љумла Асосиатсияи Байналмилалии Рушд ва њамзамон бо ин, ба Хазинаи Авруосиёии субот ва рушд, ки наќшаи Њукумати Тољикистонро дастгирї карда, сањми худро барои оѓоз намудани таљдиди нерўгоњи барќи обии “Норак” гузошта истодаанд, изњори сипос менамоям. Њукумати Тољикистон дар даврони истиќлолияти давлатї ба масъалаи рушди Норак - шањри энергетикиву саноатї таваљљуњи хос зоњир намуда, на танњо тармиму таљдиди ќисматњои гуногуни нерўгоњро амалї намуд, балки бунёди дањњо муассисањои нави иљтимоиро ба анљом расонид. Дар як муддати кўтоњ Норак симои худро ба куллї таѓйир дода, имрўз ба як шањри зебову намунавї табдил ёфтааст.
кишварро обод кунем, инфрасохтори иљтимоиву сайёњиро тараќќї дињем ва бо њамин роњ барои њамватанонамон љойњои нави корї муњайё намоем. Бовар дорам, ки дар муддати се соли оянда дењоти мо симои худро ба куллї таѓйир дода, тавассути саъйю кўшиши соњибкорони ватанї ва мардуми бонангу номуси диёрамон боз њам зеботар мегарданд, дорои инфрасохтори муосир мешаванд ва бо ин роњ мушкилоти зиёди мардум бартараф карда мешаванд. Њамзамон бо ин, барои рушди сайёњї имкони бештар фароњам омада, дар шањру ноњияњои дурдасти кишвар, аз љумла вилояти Хатлон иншооти наву замонавии сайёњї бунёд шуда, мавзеъњои таърихиву фарњангии он ба макони дўстдоштаи сайёњони дохилї ва хориљї табдил меёбанд. Мардуми тољик аз ќадим њунарманд буда, бо њунару касбњои бобоии худ ифтихор менамоянд. Дар ин се сол умедворем, ки њунарњои мардумї дар кишвар боз њам рушд карда, мањсули мењнати њунармандони мо ба љањониён бештар муаррифї мегардад. Яке аз таомулу ойинњои Наврўз низ њанўз аз оѓози пайдоиши он ободкориву созандагї мебошад. Гузаштагони мо дар рўзњои наврўзї бо нияти нек тањкурсии ободињои гуногунро мегузоштанд, майдонњои киштро васеъ мекарданд ва барои осудагиву фаровонии њар як хонадон замина муњайё месохтанд. Мо низ бояд ин анъанаи шоистаи наврўзиро идома бахшида, барои ободиву сарсабзии кишварамон талош намоем ва аз худ барои ояндагон як мулки обод ва кишвари пешрафтаву тараќќикардаро ба мерос гузорем. Бисёр рамзист, ки дар рўзи дуюми Наврўз љомеаи љањонї Рўзи љањонии обро таљлил менамояд. Об низ ба мисли Наврўз рамзи поки-
Бунёди муассисањои нави иљтимої, аз љумла муассисањои соњаи маорифу тандурустї, мењмонхонаву марказњои муосири хизматрасонї њусни шањрро ба куллї таѓйир дода, њоло Норак ба яке аз мавзеъњои сайёњии кишвар табдил ёфтааст. Њамзамон бо ин, дањњо коргоњу корхонањои нави саноатї бунёд ва садњо љойи иловагии корї муњайё гардидаанд. Норак, инчунин, дар оянда метавонад бо ду сабаб макони бењтарини сайёњї гардад. Аввалан, он аз пойтахти мамлакат чандон дур набуда, њоло рафтуомад тавассути шоњроњи Душанбе - Кўлоб нињоят мусоиду осон мебошад. Сониян, Норак ва атрофи он оби мусаффо, боду њавои муътадил ва табиати зебо дошта, љойи бисёр мувофиќи истироњату фароѓати сокинони мамлакат ва мењмонону сайёњони хориљї шуда метавонад. Итминон дорам, ки роњбарони вилояти Хатлон ва шањри Норак љињати бунёди инфрасохтори сайёњї ва марказњои табобату истироњат чорањои иловагї андешида, ба ин раванд сармояи мустаќим ва соњибкорони ватаниро њарчи бештар љалб менамоянд ва шањри Норакро ба мавзеи муњимми сайёњї ва истироњату фароѓати кишвар табдил медињанд. Яке аз њадафњои мо аз эълони солњои рушди дењот, сайёњї ва њунарњои мардумї низ мањз аз он иборат аст, ки бо истифода аз њамаи василаву имкониятњо дењоти
загиву ободї, саодату нишот ва идомаи њаёт мебошад. Хушбахтона, Тољикистони азизи мо дорои захирањои бузурги об буда, дар айни замон дар масъалањои марбут ба об дар рўзномаи љањонии рушд маќоми кишвари пешбарандаро касб кардааст. Бо ташаббуси кишвари мо Маљмаи Умумии Созмони Милали Муттањид солњои 2018-2028-ро Дањсолаи байналмилалии амал “Об барои рушди устувор” эълон кардааст, ки баъди ду рўз, яъне 22юми март соли дуюми дањсола оѓоз меёбад. Итминон дорам, ки сокинони кишварамон дар доираи чорабинињои ин ташаббуси байналмилалї ва хусусан, дар рўзњои Наврўз ба хотири истифодаи оќилонаи захирањои об ва дигар сарватњои табиї, њифзи муњити зист ва ба ин васила њаллу фасл намудани мушкилоти вобаста ба об саъю талоши бештар мекунанд. Бори дигар фарорасии љашни мубораку бузурги Наврўзро ба тамоми мардуми шарифи Тољикистон, кулли тољикону форсизабонони љањон, халќу миллатњои олам, ки онро таљлил мекунанд ва ба њамаи шумо њозирини муњтарам самимона табрик гуфта, орзумандам, ки бахту саодат ва хайру баракат дар њар хонадони кишварамон ва сулњу оромї, суботи сиёсї ва вањдати миллї дар Тољикистони соњибистиќлоли мо љовидонї бошад. Наврўзатон фирўз бод, Њар рўзатон Наврўз бод!
Субњи рўзи 20 март Асосгузори сулњу вањдати миллї - Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон бо маќсади иштирок дар тантанањои идона бахшида ба Соли нави миллї - љашни байналмилалии Наврўз, шиносої бо љараёни корњои бунёдкорию созандагї ва ифтитоњи як зумра
иншооти таъйиноти гуногун ба шањри Нораки вилояти Хатлон ташриф оварданд. Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмонро роњбарияти вилояти Хатлон, ањли илму фарњанг ва љавонони шањри Норак бо рўњияи болида ва фазои шукўњманди наврўзї истиќбол гирифтанд.
ОЃОЗИ ТАТБИЌИ ЛОИЊАИ БАРЌАРОРСОЗИИ НЕРУГОЊИ БАРЌИ ОБИИ «НОРАК»
20 марти соли 2019 Асосгузори сулњу вањдати миллї - Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон дар рўзњои таљлили Наврўзи байналмилалї дар шањри Норак ба татбиќи лоињаи “Барќарорсозии Неругоњи барќи обии “Норак” оѓози расмї бахшида, бо љараёни навсозии агрегатњо шинос шуданд. Нахуст ба Сарвари давлат муњтарам Эмомалї Рањмон лоињаи тарњи корњои таъмири асосии неругоњ пешкаш гардид. Мавриди зикр аст, ки Неругоњи барќи обии “Норак” бузургтарин иншооти гидроэнергетикї дар Осиёи Марказї ба шумор меравад. Корњои сохтмонии он соли 1961 оѓоз гардида, 26 марти соли 1966 маљрои дарёи Вахш баста шуд. Агрегати якуми неругоњ бо иќтидори 300 МВт 15 ноябри соли 1972 мавриди бањрабардорї ќарор дода шудааст. Неругоњ аз 9 агрегат иборат буда, аз соли 1979 бо иќтидори пурраи 2700 МВт кор кардааст. Соли 1988 дар натиљаи таљдиди агрегатњо иќтидори лоињавии неругоњ 8 агрегат бо 335 МВт ва 1 адад бо 320 МВт ба 3000 МВт расонида шуд. Имрўз дар Неругоњи барќи обии “Норак” 710 нафар корманд, аз љумла 160 нафар занон фаъолият доранд. Шумораи њайати муњандисї-техникии неругоњ 204 нафарро ташкил медињад. Обанбори “Норак” обанбори танзими солона ба њисоб рафта, аз саргањи дарѓот дар масофаи 70 километр тўл кашидааст. Њаљми обанбор 10,5 километри мукааб буда, аз ин 4,5 километри мукааби он барои истењсоли неруи барќ дар давраи тирамоњу зимистон истифода бурда мешавад. Дарѓоти (садди) неругоњ маљмааи гидротехникии сангу гилї буда, бо баландии 300 метр имрўз дар љањон баландтарин дарѓоти сангу гилї ба шумор меравад. Истењсоли миёнасолонаи неруи барќ дар неругоњ 11,2 миллиард киловат-соатро ташкил дода, аз давраи бакорандозї то имрўз дар неругоњ 448,4 миллиард киловатсоат неруи барќ истењсол карда шудааст, ки аз ин 306,8 миллиарди он ба давраи соњибистиќлолии кишвар рост меояд. Айни замон, бинобар кўњнаю фарсуда гардидани таљњизоти асосї неругоњ тахминан бо иќтидори 2600 МВт фаъолият менамояд. Дар натиљаи татбиќи лоињаи “Барќарорсозии Неругоњи барќи обии Норак” иќтидори лоињавии неругоњ аз 3000 ба 3300 МВт бардошта шуда, дар маљмўъ бо назардошти тавоноии барќароршаванда иќтидори истењсоли неруи барќ дар неругоњ 700 МВт зиёд, сатњу сифати хизматрасонї дар неругоњ бењтар ва таъминоти неруи барќ дар кишвар ба таври назаррас баланд хоњад гардид. Бо талошњои пайвастаи Пешвои миллат муњтарам Эмомалї Рањмон бо дарназардошти ањамияти неругоњ дар рушди иќтисодиёти кишвар ва татбиќи яке аз њадафњои сиёсию стратегї, яъне ноил гардидан ба истиќлолияти комили энергетикї давоми солњои 2015-2016 дар доираи њамкории Њукумати Љумњурии Тољикистон бо Бонки љањонї ва љалби ширкати мушовирї аз Франсия асос-
ноккунии техникї-иќтисодии лоињаи “Таљдиди Неругоњи барќи обии Норак ва таъмини бехатарии садд”-и он омода карда шуд. Тибќи асоснокунии техникїиќтисодии гузаронидашуда, маблаѓи умумии таљдиду навсозии неругоњ то 700 миллион доллари америкої арзёбї гардидааст. Муњлати умумии татбиќи лоиња 10 солро ташкил дода, бо дарназардошти дастрасии маблаѓњо лоиња дар ду марњила амалї хоњад шуд. Марњилаи якуми лоиња аз 4 ќисм - иваз намудани 3 адад агрегат ва таљњизоти ёрирасони онњо, иваз намудани автотрансформаторњо (6 адад автотрансформаторњои якфазаи 220/500кВ) ва таъмини бехатарии садд иборат буда, муњлати татбиќи он давоми 5 сол (солњои 2019-2023) пешбинї гардидааст. Дар маљмўъ, то имрўз барои маблаѓгузории лоиња 326,9 млн. доллари америкої љалб гардидааст, ки аз он 169 миллиону 134 њазор доллар-ќарз ва 57 миллиону 800 њазор доллар гранти Бонки љањонї, 60 миллион доллар ќарзи Бонки осиёгии сармоягузории инфрасохторї ва 40 миллион доллар ќарзи Бонки авруосиёгии рушд мебошад. Марњилаи дуюми лоиња таљдиди 6 агрегати боќимонда ва таљњизоти ёрирасони неругоњро дар бар гирифта, он давоми 5 сол (солњои 2024-2028) бо арзиши 148, 6 млн. доллар татбиќ хоњад гардид. Бояд гуфт, ки дар ваќти татбиќи амалии лоиња, љињати таљдиди босамари агрегатњои Неругоњи барќи обии “Норак” пудратчиён аз техникаву технологияи муосири љањонї истифода мебаранд. Таъкид кардан зарур аст, ки баъди анљоми корњои таљдиду навсозї тамоми системаи неругоњ бо технологияи навтарин ва пешрафтаи соња иваз карда мешаванд. Зимни шиносої бо тарњи лоињаи таъмири асосии Неругоњи барќи обии “Норак” Президенти мамлакат муњтарам Эмомалї Рањмон ба роњбарияти Вазорати энергетика ва захирањои оби љумњурї барои назорати иљрои босифати корњо супоришњои мушаххас дода, ба ширкати пудратии лоиња - ширкати австриягии “Andritz Hydro”, мушовири лоиња - ширкати шветсариягии “Stucky Ltd” ва зерпудратчии лоиња ширкати ватании “Тољик СГЭМ” љињати татбиќи сариваќтии лоиња маслињатњои муфид пешнињод намуданд. “Андритз Гидро” (ANDRITZ HYDRO) яке аз ширкатњои бонуфузи љањонї оид ба истењсоли таљњизоти электромеханикии неругоњњои барќи обї, таљдиду навсозї ва баланд бардоштани иќтидорњои агрегатњои неругоњњои барќи обї, пойгоњњои обкашї ва турбогенераторњо ба шумор меравад. Ширкат давоми тачрибаи 175-солаи худ зиёда аз 31 њазор адад турбинањоро бо иќтидори умумии 430 њазор МВт истењсол ва тањвил додааст. Ширкати мазкур то имрўз намояндагии худро дар тамоми минтаќањои дунё, аз љумла Њиндустон, Чин, Иёлоти Муттањидаи Америка, Канада ва Бразилия таъсис дода, дар дањњо давлатњои дигари љањон (Давомаш дар сањ. 2)
2
ХАТЛОН
ОЃОЗИ ТАТБИЌИ ЛОИЊАИ БАРЌАРОРСОЗИИ НЕРУГОЊИ БАРЌИ ОБИИ «НОРАК» (Идома аз сањ. 1) фаъолият намудааст. Айни замон ширкат дар раванди амалисозии 16 лоињаи калонњаљм иштирок дорад. Мавриди зикр аст, ки шурўъ аз соли 2005 бо дастгирии шарикони рушд корњо вобаста ба тоза намудани сатњи поёноби неругоњ, мониторинги бехатарии садди неругоњ, бунёди дастгоњњои таќсимкунандаи пўшидаи элегазии 500 ва 220 кВ, иваз намудани трансформатори генератори раќами 8 бо иќтидори 450 МВА ва бо маблаѓгузории ширкати “Барќи Тољик” иваз намудани чархи кории агрегати раќами 3 ба роњ монда шуд. Аз љумла, давоми солњои 2010-2016 бо дастгирии Бонки германии Рушд ва Бонки Рушди Осиё лоињањои барќарорсозии дастгоњњои таќсимкунандаи кушодаи 220/500 кВ дар Неругоњи барќи обии “Норак” аз љониби ширкати германии “АLSTOM Grid GmbH” татбиќ карда шудааст. Ёдовар мешавем, ки Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон зимни сафарњои корї ба шањри Норак дар доираи амалї намудани лоињаи “Барќарорсозии дастгоњи таќсимкунандаи кушодаи 220 кВ” ва “Барќарорсозии дастгоњи таќсимкунандаи кушодаи 500 кВ” 13 августи соли 2013 дар Неругоњи барќи обии “Норак” муњимтарин ќисмати ин иншооти стратегї - дастгоњи нави барќтаќсимкунии элегазии 220- киловолта ва 27 апрели соли 2016 дастгоњи таќсимкунандаи пўшидаи элигазии 500-киловолтаро мавриди бањрабардорї ќарор доданд. Таљњизоти асосии лоињањо дар корхонањои истењсолкунандаи Аврупо, аз љумла дар давлатњои Швейтсария, Франсия, Италия, Германия, Полша ва Испания истењсол ва ба љумњурї тањвил ва васлу насб карда шуданд. Сарвари давлат муњтарам Эмомалї Рањмон баъди шиносої бо рафти корњои навсозии агрегатњои неругоњ ва бехатарии садди он ба масъулини дахлдор барои иљрои босифати корњои таљдиди агрегатњо ва тањкимбахшии њолати бехатарии садди неругоњ дастуру супоришњои мушаххас доданд ва муњимияти ин иншооти бузурги гидроэнергетикии мамлакатро дар таъмини пешрафту тараќќиёти бештари иќтисодию иљтимоии кишвар, хусусан дар татбиќи њадафи чоруми миллии Тољикистон-саноатикунонии босуръати љумњурї махсус таъкид намуданд. Дар даврони соњибистиќлолї ба хотири амалї сохтани наќшаву барномањои созандаи Њукумати Љумњурии Тољикистон љињати расидан ба истиќлолияти энергетикї ва амалї кардани њадафњои неки Сарвари давлат бањри таъмини зиндагии шоиста барои мардуми шарафманди тољик, бо дастуру њидоятњои Президенти мамлакат муњтарам Эмомалї Рањмон истифодаи оќилонаву сарфакоронаи захирањои гидроэнергетикї, сохтмону таљдиди неругоњњои хурду бузурги барќи обї оѓоз гардида, хатњои баландшиддати интиќоли неруи барќ ва зеристгоњњои барќї бунёд карда шуданд. Оѓози корњои барќарорсозї ва бунёди Неругоњи барќи обии “Роѓун”, ба кор андохтани агрегати якуми Неругоњи барќи обии Роѓун, ба истифода додани хатти баландшиддати интиќоли неруи барќи 500 кВ-и “Душанбе-Роѓун”, ба кор андохтани дастгоњњои таќсимкунандаи пўшидаи элегазии 500 кВ ва 220-киловолтаи Неругоњи барќи обии “Роѓун”, мавриди истифода ќарор гирифтани
неругоњњои барќи обии “Сангтўда - 1”, “Сангтўда - 2”, “Помир - 1”, неругоњи барќи обии “Тољикистон” дар баландии 3500 метр аз сатњи бањр дар ноњияи дурдасти Мурѓоб, Маркази барќу гармидињии “Душанбе-2”, зеристгоњњои барќии 500-киловолтаи “Душанбе” ва “Суѓд”, хати интиќоли барќи 500-киловолтаи “Љануб-Шимол”, дастгоњњои таќсимкунандаи пўшидаи элегазии 220 ва 500 киловолта дар Неругоњи барќи обии Норак, зеристгоњњои барќии 220 киловолтаи “Лолазор”, “Хатлон”, “Айнї”, “Шањристон”, “Шањринав”, “Геран - 2”, хатњои интиќоли барќи 220 киловолтаи “Лолазор-Хатлон”, “Тољикистон-Афѓонистон”, “ХуљандАйнї”, “Ќайроќќум-Суѓд”, “АйнїРўдакї” ва оѓози татбиќи воќеии лоињаи САSA-1000 аз љумлаи комёбињои бузурги Тољикистон дар роњи расидан ба истиќлолияти комили энергетикї мебошанд, ки тањти роњнамоии бевоситаи Пешвои хирадманду дурандеш муњтарам Эмомалї Рањмон амалї карда шудаанд. Бо татбиќи лоињањои мазкур дар дањ соли охир иќтидорњои истењсолии системаи энергетикии кишвар 1320 мегават зиёд ва беш аз 1300 километр хатњои интиќоли барќи баландшиддати 500, 220 ва 110-киловолта мавриди бањрабардорї ќарор дода шуданд. Иќдомњои навбатии созандаи Президенти мамлакат муњтарам Эмомалї Рањмон дар самти расидан ба њадафњои неки Њукумати Љумњурии Тољикистон оѓози таљдиду навсозии неругоњњои барќи обии “Норак”, “Сарбанд” ва “Ќайроќќум” мебошад. Айни њол корњои таљдиду навсозии Неругоњи барќи обии “Сарбанд” дар вилояти Хатлон идома дошта, моњи майи соли 2019 таљдиди Неругоњи барќи обии “Ќайроќќум” дар вилояти Суѓд оѓоз мегардад. Иќтидори лоињавии неругоњи барќи обии “Сарбанд” 240 МВт-ро ташкил дода, он 4-умин неругоњи калон аз лињози иќтидор баъд аз неругоњњои Норак (3000 МВт), “Сангтўда - 1” (670 МВт) ва “Бойѓозї” (600 МВт) ба њисоб меравад. Сохтмони неругоњи мазкур, ки аз 6 агрегат иборат мебошад, њанўз соли 1956 оѓоз гардида, аввалин агрегати он соли 1962 ба кор дароварда шудааст. Аз њамон ваќт то имрўз, ба љуз аз як агрегат - агрегати раќами 4, барои баланд бардоштани сатњи хизматрасонї ва самаранокии кори неругоњ ягон кори таљдид ва навсозї анљом дода нашудааст. Аз љумла, бинобар сабаби аз кор мондани системаи назорат ва танзими баландшавии об соли 1993 ва соли 1994 агрегати раќами 2 ќисман зери об монда буд. Њамчунин бинобар сабаби истифодаи тўлонї ќисми зиёди таљњизоти электромеханикї ва гидромеханикии неругоњ ва дастгоњи таќсимкунандаи кушодаи он фарсуда шудаанд. Бинобар сабаби кам шудани кори фоиданокии агрегатњо ва зиёд гардидани харољоти истењсолї љињати дар њолати корї нигоњ доштани агрегатњо бо дастуру супоришњои Президенти мамлакат корњои таъмиру таљдиди неругоњ оѓоз гардид. Бояд гуфт, ки њамаи ин тадбирњои созандаи Асосгузори сулњу вањдати миллї - Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон ба хотири рушду пешрафти соњањои иќтисодии мамлакат, ноил гардидан ба истиќлолияти комили энергетикї ва таъмини зиндагии шоистаи халќи тољик равона гардидааст, ки натиљањояш барои рушду пешрафти кишвар неку бобарор хоњад буд.
ОЃОЗИ КОРЊОИ СОХТМОНИИ ЯК МЕЊМОНХОНАИ ЗАМОНАВЇ ДАР ШАЊРИ НОРАК
Дар идомаи сафари корї Сарвари давлат муњтарам Эмомалї Рањмон бо гузоштани санги асос ба корњои сохтмонии як мењмонхонаи замонавї, ки начандон дуртар аз Неругоњи барќи обии “Норак” дар мавзеи хушбоду њавои соњили дарёи Вахш сохта мешавад, оѓози расмї бахшиданд. Аснои муаррифии лоиња ба Пешвои миллат муњтарам Эмомалї Рањмон иттилоъ дода шуд, ки мењмонхонаи мазкур дар масоњати 0,46 га аз љониби Дирексияи сохтмони иншооти њукуматии Дастгоњи иљроияи Президенти Љумњурии Тољикистон бунёд карда мешавад. Бинои мењмонхона аз 4 ошёна ибо-
рат буда, дар тањхонаи он бунёди толори варзишї, ду ошхона, њаммом, буѓхона, њавзи шиноварї ба наќша гирифта шудааст. Дар ошёнаи якум љойи таомхурї, толори баргузории конфронс, утоќњои корї ва як ошхонаи дигар низ сохта мешаванд. Тибќи лоиња, бунёди њуљрањои хоб, толори фароѓатї, њаммом, њуљрањо барои мењмонони олиќадр ва толори хурди варзишї дар ошёнањои сеюму чорум пешбинї гардидааст. Њамчунин дар њудуди ин мењмонхонаи замонавї биноњои ёрирасон ва таваќќуфгоњ низ сохта мешаванд.
ДУШАНБЕ, 25 марти соли 2019, №13 (3198)
20 март бо иштироки Асосгузори сулњу вањдати миллї - Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон коргоњи нави истењсоли кошинњои резинии Љамъияти сањомии пўшидаи “Заводи таљрибавї - механикї”-и шањри Норак мавриди истифода ќарор гирифт. Коргоњи мазкур бо маблаѓи зиёда аз 3 миллион сомонї бунёд ёфта, иќтидори истењсолии он дар як рўз 35 метри мураббаъ ва дар як сол 9 њазор метри мураббаъ кошинњои резиниро ташкил медињад. Дар коргоњи нав бори нахуст аз шинањои автомобил, ки фарсуда шудаанд, се намуди мањсулот истењсол гардида, ин номгўи масолењи сохтмонї дар бунёди майдончањои варзишї, сањни боѓчањои кўдакона ва роњравњо васеъ истифода карда мешавад. Хати технологии коргоњи нави истењсоли кошинњои резинї аз Љумњурии Мардумии Чин дастрас гардида, тавассути он тавлиди мањсулоти раќобатпазир ва љавобгўи замони муосир ба роњ монда шудааст. Баъди ба истифода супоридани коргоњи нав зиёда аз 20 сокини мањаллї бо љойи кори доимї таъмин гардида, шумораи коргарону мутахассисон дар Љамъияти Сањомии Пўшидаи “Заводи таљрибавї- механикї” ба зиёда аз 150 нафар расид. Сарвари давлат муњтарам Эмомалї Рањмон дар корхонаи мазкур ба фаъолияти коргоњи нави буриш ва ороиши вараќањои оњанини андозаи 2 ва 150-миллиметра, ки бо дастгоњи муосири раќамии компютерї муљањњаз гардонида
ИФТИТОЊИ КОРХОНАИ ИСТЕЊСОЛИ КОШИНЊОИ РЕЗИНЇ ДАР ЉДММ «ЗАВОДИ ТАЉРИБАВЇ - МЕХАНИКЇ»-И ШАЊРИ НОРАК шудааст, шинос шуданд. Ин коргоњ бо харљи 3,7 миллион сомонї бунёд гардида, дар ин љо асосан болорњо, ќолабњои гуногун ва ороишњои оњанї истењсол карда мешаванд. Иќтидори истењсолии коргоњи мазкур дар як сол коркарди 3 њазор тонна оњанро ташкил медињад. Пешвои миллат зимни шиносої ба фаъолияти коргоњњои нав, ки дар онњо истењсоли масолењи сохтмонии дорои сифати баланд ва раќобатпазир сурат мегирад, бањои баланд доданд. Ба масъулон дастур доданд, ки дар баробари таъсиси љойњои нави корї бо истифода аз шароиту имконоти мављуда истењсоли мањсулоти воридотивазкунандаро беш аз пеш афзун намоянд. Маврид ба таъкиди хос аст, ки дар коргоњњои Љамъияти Сањомии Пўшидаи “Заводи таљрибавї - механикї” якчанд номгўй масолењи сохтмонї, аз љумла ќолаб ва аркњо барои бунёди наќбњо, электроди кафшергарї, шишаи моеъ, сеткањои деворбандї ва армасеткањо, симхор, бомпўшњои оњанї, профилњои тунукагї, бетони молї бо технологияи компютерї ва симтаноб барои кранњои борбардор истењсол мегарданд, ки њамаи он воридотивазкунанда буда, ќаблан аз хориљи кишвар дастрас карда мешуданд. Мањсулоти истењсолнамудаи корхона асосан барои бунёди неругоњњои барќи
обї, аз љумла “Роѓун” истифода карда мешавад, ки њамзамон зиёда аз 600 нафар коргарону мутахассисони корхонаи мазкур дар ин иншооти аср дар самти корњои зеризаминї ва харротї бо истифода аз техника ва технологияи муосир, ки назирашон дар Осиёи марказї мављуд
нест, фаъолияти босамар доранд. Бояд гуфт, ки ифтитоњи чунин коргоњњои нави саноатии истењсоли мањсулоти ватанї барои татбиќи босамари њадафи чоруми миллї - саноатикунонии босуръати мамлакат замина хоњад гузошт.
ИФТИТОЊИ КОРХОНАИ «ГИДРОМЕХСАНОАТ»-И ЉСК «ТОЉИКГИДРОМОНТАЖ» ДАР ШАЊРИ НОРАК
Дар минтаќаи саноатии шањри Норак Асосгузори сулњу вањдати миллї - Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон марњилаи аввали Корхонаи “Гидромехсаноат”-и Љамъияти сањомии кушодаи “Тољикгидромонтаж”-ро мавриди истифода ќарор доданд. Аснои шиносої ба Сарвари давлат иттилоъ доданд, ки самти фаъолияти корхона истењсоли таљњизоти гидромеханикї ва металлоконструксияи неругоњњои барќи обї буда, дар Тољикистон ягона корхона ба њисоб меравад.
Иќтидори истењсолии ин корхонаи нави саноатии мамлакат дар як моњ то њазор тонна таљњизоти гидромеханикї ва металлоконструксияи неругоњњои барќи обї мебошад. Дар Корхонаи “Гидромехсаноат” истењсоли њама намуд дарвозањо, аз љумла дарвозањои таъмирї, асосї, садамавї ва ќубурњои обрасони турбина барои неругоњњои барќи обї ба роњ монда шуда, 250 нафар бо љойи кор доимї таъмин шудаанд. Барои истењсоли мањсулот дастгоњу таљњизоти муосир, аз љумла дастгоњи амудї-
фрезерї, харротї-мурватбурї, дастгоњи уфуќї-ќиргиранда, дастгоњи чорвалкагии гидравликии даврагї, тасмабурї, дастгоњи вараќќаткунї, вараќросткунанда ва ѓайра бо маблаѓи беш аз 15 миллион сомонї аз хориљи кишвар ворид ва васлу насб гардидаанд. Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон ба масъулин љињати афзун намудани иќтидори истењсолї ва содироти мањсулот ба хориљи кишвар дастуру супоришњои мушаххас доданд. Гуфта шуд, ки чунин таљњизот барои сохтмони неругоњњои барќи обї зарур аст ва то ба имрўз аз Федератсияи Россия ва Украина оварда мешуд ва вазни њар як кадоми он аз 50 то 190 тоннаро ташкил медињад. Воридоти таљњизоти мазкур дар баробари харљи зиёди маблаѓ њамзамон ваќти бештар талаб мекард. Имрўз дар доираи дастгирињои њамешагии роњбарияти олии давлату Њукумати Љумњурии Тољикистон нисбат ба соњибкорон ва њадафи чоруми миллї - саноатикунонии босуръати мамлакат бунёди чунин корхонањои азими саноатї дар
шањру ноњияњои кишвар вусъат дода шудааст ва ин раванд дар самти истењсоли мањсулоти раќобатпазиру воридотивазкунанда заминаи мусоид фароњам меорад. Њамчунин ин иќдоми роњбарияти олии мамлакат ба коњиши воридоти дасгоњу таљњизот сабаб хоњад гардид. Дар ин рўз баробари фаъол гардидани Корхонаи “Гидромехсаноат”-и Љамъияти сањоми кушодаи “Тољикгидромонтаж” ба Пешвои миллат муњтарам Эмомалї Рањмон мутахассисони Институти лоињакашии сохтмони неругоњњо, ки дар назди корхона таъсис дода шудааст, муаррифї гардиданд. Тавре таъкид гардид, дар ин институт бењтарин мутахассисони соња љалб гардидаанд, ки дар рушди соњаи энергетикаи мамлакат сањми назарраси худро хоњанд гузошт. Бо бунёди марњилањои дуюму сеюми Корхонаи “Гидромехсаноат” дар баробари афзун гардидани иќтидори истењсолї шумораи љойњои корї низ дар он бештар карда мешаванд. Аз рўи маълумоти масъулин феълан барои маъмурият бинои нав сохта шуда, бунёди бинои дуошёна барои коргоњи дўзандагї ва хобгоњ барои кормандони Корхонаи
“Гидромехсаноат”-идома дорад. Бояд гуфт, ки дар назди корхона коргоњи дўзандагї фаъолият дорад, ки занону бонувон бо истифода аз шароиту имконоти фарохи муњайёгардида ба дўхти либоси корї ва дигар лавозимоти зарурї барои кормандони Љамъияти сањомии кушодаи “Тољикгидромонтаж” машѓуланд. Дар љойи биноњои маъмурї ва коргоњи дўзандагии ќаблї сохтмони марњилањои ояндаи корхона оѓоз хоњад гардид. Корхонаи “Гидромехсаноат” дар баробари истењсоли дарвозањои таъмирї, асосї, садамавї ва ќубурњои обрасони турбина ин таљњизотро бо љалби мутахассисони мањаллї дар неругоњњои барќи обї васлу насб менамояд. Дар даврони соњибистиќлолї баробари бунёди неругоњњои хурду бузурги барќи обї, њамзамон таљдиду навсозии неругоњњои мављуда идома дошта, ин корхонаи навбунёди саноатї имкон медињад, ки бо харљи ками маблаѓу сарфаи ваќт таљњизоти зарурї бо сифати баланд дар дохили мамлакат истењсол ва дастрас гардад.
МАРОСИМИ БА ИСТИФОДА СУПОРИДАНИ НИШОНИ ДАВЛАТИИ ЉУМЊУРИИ ТОЉИКИСТОН ДАР ШАЊРИ НОРАК Дар доираи сафари корї дар шањри Норак 20 март Асосгузори сулњу вањдати миллї - Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон Нишони давлатии Љумњурии Тољикистонро ба истифода доданд. Иншооти мазкур дар майдони 1570 метри мураббаъ бунёд ёфта, дар зарфи камтар аз як сол сохтмони он ба анљом расонида шуд. Баландии сутунпояи Нишони давлатї аз сатњи саќф 20 метрро ташкил дода, аз масолењи хушсифат ва тобовар бунёд ёфтааст. Худи Нишон наздик ба 2 метр буда, дар маљмўъ баландии иншоот бо сутунпояаш 22 метрро ташкил медињад. Майдони Нишони давлатї аз се ќисмат иборат буда, њамагии он бо санги мармар, ки аз табиати бойи Тољикистон дастрасу коркард гардидааст, зебу зиннат ва оро дода шудааст. Њамзамон иншоот бо гулу буттањои ороишиву мавсимї сабзу хуррам гардонида шуда, ба як мавзеъи дилрабову зебои шањри Норак мубаддал гардидааст. Дар доираи корњои сохтмонї њамчунин роњњои мошингарди атрофи иншоот мумфарш ва ба талаботи замон мувофиќ гардонида шуд. Майдони Нишони давлатї пурра чароѓон карда шуда, шабонгоњ иншоотро 76 адад чароѓакњои поядор ва сутунпояву Нишонро 10 чароѓаки пуриќтидор равшанї хоњанд дод. Аз ду љониби майдони Нишони давлатии Љумњурии Тољикистон гўшањои алоњида барои шинонидани гулу буттањои ороишї бунёд ёфта, пурра бо таворањои панљарадори алюминї зебу оро дода шудааст. Зимни шиносої Пешвои миллат муњтарам Эмомалї Рањмон ба сифати корњои сохтмонї бањои баланд дода, барои нигоњубини дурусти иншоот ва сабзу хуррам кардани атрофи он ба масъулин дастуру супориш доданд. Дар ин иншоот наздик ба 40 адад нишастгоњ насб гардида, то 200 дарахти сояафкану њамешасабз шинонида шудааст. Њудуди њарду майдон пурра майсазор гардида, њамчунин дар
ГУЗОШТАНИ САНГИ АСОС БАРОИ БУНЁДИ МАЙДОНИ ВАРЗИШЇ ДАР НАЗДИ ВАРЗИШГОЊИ МАРКАЗИИ ШАЊРИ НОРАК
дохили иншоот як ќањвахона бунёд гардид. Майдони Нишони давлатии Љумњурии Тољикистон ва атрофи он бахусус шомгоњњон зебову нотакрор буда, бо системаи муосири равшанидињї таъмин карда шудааст. Дар шафати Нишони давлатї ду майдони сайру саёњат низ барои сокинон сохта шуд. Мавзеи навбунёд мутобиќ ба талаботи замон буда, бешубња ба макони сайру саёњат ва истироњати сокинону мењмонони шањри Норак табдил хоњад ёфт.
20 март Асосгузори сулњу вањдати миллї - Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон дар назди варзишгоњи марказии шањри Норак барои бунёди майдони варзишї санги асос гузошта, бо сохтмончиёни иншооти мазкур суњбат намуданд. Тавре иттилоъ дода шуд, майдони варзишї дар заминаи варзишгоњи марказии шањр бунёд ёфта, барои 10 њазор љойи нишаст пешбинї гардидааст. Тибќи лоиња, майдони њозираи футбол бе таѓйир нигоњ дошта шуда, дар атрофи он нишастгоњњои замонавї бунёд мегарданд. Иншооти нав дар масоњати 4,3 гектар сохта шуда, дар баробари нишастгоњ њамчунин дар ин љо дигар шароит барои машќу тамрин фароњам оварда мешавад. Аснои шиносої ба Пешвои миллат иттилоъ доданд, ки дар варзишгоњи нав барои 4 даста њуљрањои варзишгарон бунёд ёфта, ин иншоот њамчунин бо утоќњои
либосивазкунї, њаммом, нуќтаи тиббї, дафтари кории маъмурият ва њуљрањои техникї мувофиќи талаботи замони муосир таъмин хоњад шуд. Барои обу тоби бадан дар ин иншоот толорњои алоњидаи машќу тамрин дар назар дошта шудаанд, ки њар кадоми он бо њуљрањои либосивазкунї ва маѓоза таъмин мегарданд. Тибќи лоињаи тањиягардида, дар варзишгоњ боз дигар биноњои ёрирасон низ сохта мешаванд. Аз љумла, сохтмони зеристгоњи барќї, майдон барои партов, њавзи оташхомўшкунї, таваќќуфгоњ барои наќлиёт ва майдонњо барои бозии баскетболу волейбол. Зимни шиносої бо тарњи варзишгоњи мазкур Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон ба масъулину сохтмончиён барои иљрои сариваќтии корњо, назорати ќатъии сифат ва истифодаи масолењи баландсифат дастуру маслињатњои муфид доданд.
МУЛОЌОТ БО 250 НАФАР ЯТИМИ КУЛ ДАР ШАЊРИ НОРАК
Дар рўзњои таљлили љашни байналмилалии Наврўз ва Соли нави миллї Асосгузори сулњу вањдати миллї - Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон дар шањри Норак чун анъанаи аљдодї ба 250 нафар ятими кул, ки муњассилини муассисањои таълимии шањру ноњияњои вилояти Хатлон мебошанд, туњфањои идона таќдим намуданд. Нахуст Пешвои миллат муњтарам Эмомалї Рањмон бо таманниёти нек наврасону љавонони бо амри таќдир бесаробонмондаро бо фарорасии љашни зебои бањор - Наврўзи оламафрўз ва Соли нави миллї табрику муборакбод гуфта, онњоро ба хониши аъло, одоби њамида, рафтори намунавї ва њамчун фарди соњибилму бомаърифат ба воя расидан, њидоят намуданд. Тўњфањои идонаи Сарвари давлат аз маљмўи сару либоси тобистона ва зимистона, аз љумла шиму кастюм, курта, љуробу пойафзол, болопўш, барои духтарон 12 метрї матои хушсифати атлас ва ширинињои гуногун иборат буданд. Дар ин рўз њамчунин ба ятимон зиёфати идона ороста шуда, аз љониби Пешвои миллат ба њар яки онњо маблаѓњои пулї таќдим карда шуд. Тибќи иттилоъ имрўз дар вилояти Хатлон 648 нафар ятими кул ба ќайд гирифта шудааст ва туњфањои идонаи Роњбари давлат ба њамин тартиб ба боќимонда 400 нафар низ дастрас карда мешавад. Президенти мамлакат муњтарам
Эмомалї Рањмон таъкид намуданд, ки дасти ёрї дароз кардан ба нафарони ниёзманд аз бењтарин хислатњои инсонї мањсуб ёфта, ин амалро дар љумњурї чун анъанаи накўи ниёгон дар арафаи њамаи иду љашнњо шахсони саховатпеша ва хайрхоњ анљом медињанд. Давлату Њукумати Љумњурии Тољикистон дар сиёсати иљтимоии худ фароњам овардани шароити арзандаи тањсил барои наврасону љавонон, бахусус нафарони бепарастор ва фарзандони оилањои ниёзмандро дар навбати аввал ќарор додааст. Њамин аст, ки њамасола барои боз њам бењтар намудани шароити таълим ва буду боши ятимон дар мактаб - интернатњои мамлакат ва бо љои кор таъмин шудану шарафёб гардидани ин ќишри љомеъа ба зиндагии арзанда корњои назаррасу самарабахш анљом дода мешавад. Ятимони шањру ноњияњои вилояти Хатлон ба Пешвои миллат муњтарам Эмомалї Рањмон барои дастгирињои пайваста изњори минатдорї намуда, иброз доштанд, ки илмњои муосирро аз бар манамоянд ва њамчун донишманд ба воя расида, бо эњтирому арљгузорї ба арзишњои миллї дар рушду пешрафти минбаъдаи мамлакат сањми арзанда мегузоранд. Дар ин рўз хушнудиву болидаруњии ятимони кулро њадду канор набуд, зеро њар кадоми онњо соњиби туњфањои арзишманди идона гардиданд ва бо Сарвари саховатпешаву дурандеши худ суњбати самимї анљом доданд.
БАРАФРОХТАНИ ПАРЧАМИ ДАВЛАТЇ ДАР ШАЊРИ НОРАК Имрўз њамчунин Асосгузори сулњу вањдати миллї - Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон дар шањри Норак дар вазъияти тантанавї Парчами давлатиро барафрохтанд. Парчами давлатї бо садо додани Суруди миллї дар фазои орому осудаи Ватан, дар маркази шањри Норак партавафшон карда шуд. Баландии пояи Парчами давлатї 50 метрро ташкил медињад. Дарозии матои ин рамз ва муќаддасоти миллї 14 метр ва пањноиаш ба 7 метр баробар мебошад. Иншоот дар масоњати 40 садяк бунёд гардида, атрофи он бо гулу бутањои њархела, дарахтони њамешасабз ва чароѓњои равшанидињанда бо тарњи муосир оро дода шудааст. Поя ва майдони Парчами давлатї бо истифода аз масолењи баландсифати сохтмонї бунёд шудааст. Барафрохтани Парчами давлатї дар ин мавзеъ аз як љониб ба њусни шањри Норак зебогии бештар зам намояд аз тарафи дигар майдони он барои истироњату фароѓати сокинон басо созгор аст. Парчами давлатї дар ин макони
Пас аз ифтитоњи муљассамаи Исмоили Сомонї ва барафрохтани Парчами миллї Президенти мамлакат муњтарам Эмомалї Рањмон дар назди мењмонони љашнвораи Наврўзи байналмилалї ва роњбарону фаъолони шањри Норак, ки дар базмгоњи наврўзї ба ифтихори таљлили иди бањору зебої љамъ омада буданд, суханронї карданд. Нахуст Пешвои миллат муњтарам Эмомалї Рањмон њозирин ва дар шахси онњо тамоми сокинони вилоятро бо фарорасии бањори фархундапай ва Наврўзи љањонї табрику тањният намуданд. Президенти мамлакат, аз љумла, бо ќаноатмандї таъкид карданд, ки ба истиќболи 30 - солагии Истиќлолияти давлатї дар тамоми шањру ноњияњои мамлакат раванди созандагиву бунёдкорї вусъати тоза гирифта, мардуми худогоњу худшиноси мо, аз љумла сокинони шањри Норак ба хотири ободии Ватан ва пешрафту тараќќиёти он беш аз њар ваќти дигар зањмат кашидаанд. Дар охири суханронї Пешвои миллат муњтарам Эмомалї Рањмон бори дигар њамаи њозиринро бо љашнњои бузурги умумимиллї ва вусъати корњои ободонї
ИШТИРОК ДАР БАРНОМАИ ФАРЊАНГИИ «КОРВОНИ НАВРЎЗЇ»-И ШАЊРИ НОРАК табрику тањният гуфта, ба сокинони шањри Норак барои љонибдории сиёсати бунёдкоронаи Њукумати кишвар ва идомаи корњои созандагї изњори сипосу ќадрдонї намуданд. Маросими тантанавии љашни Наврўзи байналмилалиро барномаи бошукўњи театрикунонидашудаи “Корвони наврўзї” идома дод. Тибќи иттилои дастандаркорони ин чорабинии муњташами фарњангї, дар ин тадбири хотирмони љашнї беш аз 10 њазор нафар љалб гардидаанд. Дар барномаи зикршудаи фарњангї-оммавї анъанаву русуми аљдодии бошандагони гўшаву канори Тољикистони азиз ва суннатњои марбут ба ќавму миллатњои љашнгирандаи њавзаи Наврўз таљассуми худро пайдо кард, ки басо дилписанд ва хотирмон буд. Тањиягарони барномаи идонаи наврўзї мањалли баргузории тадбири фарњангиро бо рамзњои хоси љашн, расму анъана ва суннатњои наврўзї оро до-
данд. Барномаи фарњангии “Корвони Наврўзї” бо садои карнаю сурнай оѓоз гардид. Аз рафти чорабинї маълум гардид, ки тањиягарон бо дарназардошти тамоми анъанањои ин љашн ва риояи дигар хусусиятњои хос барномаро тањия кардаанд, зеро мушоњида мешуд, ки њар як баромади устодони санъат ва њаваскорон таљассумгари шукўњу шањомати Наврўзи аљдодї буд. Суннатњои неки наврўзї, ки дар њама минтаќањои кишвар ба онњо арљ гузошта мешаванд, дар ин чорабинї таљассуми худро ёфта буд. Ин чорабинї бори дигар собит кард, ки мардуми Тољикистон расму оинњои бостониро гиромї медоранд ва онро ба љањониён муаррифї мекунанд. Наврўзи Хатлону Бадахшон, Рашту Зарафшон ва Њисор бо хусусиятњои хо-
саш ба иштирокдорони ин чорабинии бузургї фарњангї намоиш дода шуд. Раќсу бозї, иљрои сурудњои халќї, намоиши омода кардани таомњои миллии хоси наврўз ва ѓайра аз бахшњои асосии ин намоиш буданд, ки ба њозирин хеле писанд омаданд. Корвони Наврўзї, ки дар кишвари мо бо талошу тадбирњои созандаи Пешвои миллат пас аз солиёни зиёд дубора эњё гардид, дар вуљуди худ бењтарин суннатњои Наврўзи бузурги ниёгони моро таљассум намудаву њамон ойинњои ќадимаро ба сурати нав, хосса бо мутобиќ гардонидан ба падидањои даврони соњибистиќлолии Тољикистон дубора зинда гардонидааст. Дар охир Сарвари давлат муњтарам Эмомалї Рањмон ба тањиягарону њунармандон барои ташкили ин чорабинии сатњи баланд арзи сипос намуданд.
ОЃОЗИ САФАРИ КОРЇ БА ВИЛОЯТИ ХАТЛОН Имрўз Асосгузори сулњу вањдати миллї-Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон бо сафари корї ва бо маќсади иштирок дар маросими ифтитоњи як ќатор иншооти дорои таъйиноти гуногун ба вилояти Хатлон ташриф оварданд. Пешвои миллат муњтарам Эмомалї Рањмонро дар фурўдгоњи байналмилалии Бохтар роњбарияти вилояти Хатлон истиќбол гирифтанд. Ёдовар мешавем, ки Хатлон аз ка-
лонтарин вилоятњо дар мамлакат буда, дар замони соњибистиќлолии Ватан бо дастгирї ва таваљљўњи бевоситаи Президенти мањбуби кишвар муњтарам Эмомалї Рањмон ба дастовардњои зиёд дар тамоми бахшњо ноил гардидааст. Имрўзњо фазои идонаи наврўзї дар тамоми шањру ноњияњои вилоят танинандоз буда, сокинон бо шукргузорї аз сулњу оромии Ватан ин љашни љањониро бо дастовардњои мењнатї дар тамоми бахшњо истиќбол мегиранд.
СУХАНРОНЇ ДАР МАРОСИМИ ИФТИТОЊИ МАЉМААИ ВАРЗИШИ ДОНИШГОЊИ ДАВЛАТИИ ШАЊРИ БОХТАР БА НОМИ НОСИРИ ХУСРАВ
серањолии шањр бо хотири арљгузорї ба муќаддасоти миллї ва дар доираи тадбирњои ободонию созандагї бунёд гардидааст.
ИФТИТОЊИ МУЉАССАМАИ ИСМОИЛИ СОМОНЇ ДАР МАЙДОНИ МАРКАЗИИ ШАЊРИ НОРАК
20 март дар доираи сафари корї дар шањри Нораки вилояти Хатлон дар майдони марказии шањр Асосгузори сулњу вањдати миллї - Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон дар вазъияти тантанавї аз руи муљассамаи асосгузори аввалин давлати тољикон - шоњ Исмои-
3
ХАТЛОН
ДУШАНБЕ, 25 марти соли 2019, №13 (3198)
ли Сомонї пардаро бардошта онро ифтитоњ карданд. Баландии пояи муљассама 7,5 ва худи муљассама 7 метрро ташкил медињад. Муаллифони муљассамаи барќади шоњ Исмоили Сомонї њайкалтарошон, аъзоёни Иттифоќи рассомони Тољикистон Мансур Маљидов ва Рустам Њољибоев мебошанд. Маљмаа бо муљассамаи Исмоили Сомонї бо маблаѓњои соњибкорони ватанї, сокинони саховатпешаи шањри Норак ба ифтихори истиќболи сазовори љашни бузурги миллї - 30 - солагии Истиќлолияти давлатии Љумњурии Тољикистон бунёд гардид. Майдони назди муљассама бо фавворањо, гулгашту хиёбон бо гулњои тару тоза ва растањо бо чароѓњои рангаву курсињо, оро дода шудааст. Соњибкорон њамчунин роњњои назди муљассамаро мумфарш кардаанд, ки дар маљмуъ ин мавзеъ барои сайру тамошои сокинону мењмонони шањри Норак басо мувофиќ гардидааст. Дар рафти корњои сохтмонии маљмаа беш аз 100 нафар сокини мањаллї бо љойи кори муваќќатї ва маоши хуб таъмин шуданд. Мавриди зикр аст, ки бунёди муљассамањои Исмоили Сомонї, нишони давлатї ва барафрохтани Парчами миллї дар саросари мамлакат аз љониби Сарвари давлат муњтарам Эмомалї Рањмон нишонаи олии ќадршиносию арљгузорї ба гузаштаи неку ибратбахши давлату миллати тољик ва рамзњову муќаддасоти бузурги миллї мебошад.
Њамватанони гиромї! Устодону омўзгорон ва донишљўёни азиз! Ин лањзањо, ки дар сартосари Ватани мањбубамон тантанањои наврўзї идома доранд, кулли мардуми сарбаланди вилояти Хатлон, аз љумла сокинони шањри Бохтар ва њамаи шумо – устодону омўзгорони гиромї ва донишљўёни Донишгоњи давлатии ба номи Носири Хусравро ба ин муносибат табрик мегўям. Имрўз мо љашни бостонии ниёгонамон – Наврўзи Аљамро дар фазои озоду осуда, дар давлати соњибихтиёру обод ва дар шароити сулњу суботи комил таљлил менамоем, ки ин неъмати бузург аст ва мо бояд ба ќадри он расем ва шукронаи чунин рўзњои осоиштаро ба љо оварем. Дар асоси манбаъњои таърихї ниёгони шарафмандамон Наврўзро њанўз дар даврањои мављудияти давлатњои нахустини худ дар гўшањои гуногуни сарзамини зисти худ, аз љумла дар ќаламрави давлати Бохтар бо шукўњу шањомат таљлил мекардаанд ва ин айёмро барои ободиву сарсабзии диёри хеш истифода мебурдаанд. Бохтар дар замонњои ќадим давлати пуриќтидоре буда, Хатлонзамин як пораи муњимми ин давлати пањновари гузаштагони мо ба шумор мерафт ва ин сарза-
мини бостонї зодгоњи Носири Хусрави Ќубодиёнї, Мавлоно Љалолиддини Балхї, Хоља Исњоќи Хатлонї, Хоља Нурбахши Хатлонї, Муњаммадњусайни Хатлонї ва садњо нафар шахсиятњои мањбубу маъруфи миллат мебошад, ки имрўз мо бо ном ва мероси пурќимати онњо ифтихор мекунем. Наврўз, ки бо умри басо тўлонии ќариб шашњазорсолаи худ дар сарнавишти миллати мо ва тамоми меросбарони он наќши барљаста дорад, њамчун падидаи нотакрори фарњангї ва унсури муњимтарини тамаддуни аљдодамон дар масири таърих одамонро њамеша ба созандагиву офарандагї, эљодкорї ва иќдомоти нав рањнамої кардааст. Фазилати Наврўз њамчун љашни пайванди инсон бо табиат аз вусъат бахшидани амалњои созандаву ободкорона, сабзонидану парвариши нињолњо, бунёди боѓњо, тозаву озода нигоњ доштани хонаву кошона, мањалли зист ва муњити атроф иборат мебошад. Бовар дорам, ки мардуми њимматбаланди вилоят, соњибкорону тољирон ва дигар шахсони саховатманд ин суннатњои наврўзиро, бахусус, дар самти ободонии шањру ноњияњо, шањраку дењот ва мањалли зист, таъмиру бунёди роњњо, шабакањои обрасонї ва муассисањои
иљтимої, инчунин, барои њамватанонамон таъсис додани љойњои нави корї вусъат бахшида, љашни муќаддаси миллиамон сисолагии истиќлолияти давлатии Тољикистонро бо дастовардњои арзанда истиќбол мегиранд. Махсусан, дењќонони асили ин сарзамин дар баробари чорабинињои љашнї аз њар рўзи мусоиди бањорї самаранок истифода бурда, аллакай киштукори бањорї ва коштани донаи умедро, ки файзу баракати хони наврўзии мардумамон мебошад, оѓоз кардаанд. Њозирини гиромї! Донишгоњи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав њамчун яке аз марказњои асосии тайёр намудани кадрњои омўзгорї ва рушди фарњангу адаби кишвар дар тўли фаъолияти беш аз чилсолаи худ дар ќатори дигар муассисањои тањсилоти олии касбии мамлакат дар тарбияи омўзгорон ва мутахассисони бахшњои мухталифи њаёти љомеа ва давлат наќши сазовор гузоштааст. Донишгоњи мазкур яке аз калонтарин таълимгоњњои олии касбї дар вилояти Хатлон мебошад. Донишгоњ дорои пойгоњи мустањкаму муосири моддиву таълимї, иќтидори пурќуввати илмиву омўзгорї ва тањќиќотиву инноватсионї буда, дар он
Шумораи умумии донишљўёни донишгоњ ќариб 17 њазор нафар буда, 600 нафари онњо тибќи квотаи президентї тањсил мекунанд. Танњо дар панљ соли охир донишгоњро 19 њазор нафар хатм кардаанд. Имрўз њазорон нафар дастпарварони ин даргоњи илму маърифат дар муассисањои гуногуни таълимї ва соњањои мухталифи иќтисодиёти мамлакат ва хориљ аз он муваффаќона фаъолият доранд. Садњо нафар ходимони давлативу љамъиятї ва шоирону нависандагони номдор дастпарварони њамин донишгоњ мебошанд. Донишгоњ соли 2018 дар олимпиадаи донишљўёни муассисањои тањсилоти олии касбии кишвар бо 7 љойи ифтихорї ва дар озмуни имсолаи “Љоми Академияи илмњои Љумњурии Тољикистон”, ки дар арафаи Наврўз баргузор гардид, бо гирифтани њашт љойи ифтихорї сазовори љойи дуюм гардидааст. Бо вуљуди ин, масъулони донишгоњ вазифадоранд, ки имкониятњои мављударо самаранок истифода карда, љињати љалби љавонон ба корњои илмї, бо устодони унвондор таъмин намудани донишгоњ ва бењтар ба роњ мондани фаъолияти озмоишгоњњо, марказњои инноватсиони-
парки технологї, марказу озмоишгоњњои муљањњаз бо таљњизоти замонавии таълим фаъолият доранд. Њоло дар донишгоњ 562 нафар устодону омўзгорон фаъолият мекунанд, ки 167 нафарашон занон мебошанд.
ву илмї ва тањкими робита бо истењсолот тадбирњои иловагї андешанд. Њамчунин, Вазорати маориф ва илм, роњбарияти донишгоњ ва маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилоят ва
(Давомаш дар сањ. 2)
4
ХАТЛОН
СУХАНРОНЇ ДАР МАРОСИМИ ИФТИТОЊИ МАЉМААИ ВАРЗИШИ ДОНИШГОЊИ ДАВЛАТИИ ШАЊРИ БОХТАР БА НОМИ НОСИРИ ХУСРАВ шањри Бохтарро зарур аст, ки барои боз њам тањким бахшидани пояњои моддиву техникии донишгоњ мунтазам чораљўї кунанд. Бо маќсади такмили инфрасохтори мављуда ва баланд бардоштани сифати таълим дар се соли охир барои факултетњои таъриху њуќуќ, педагогикаву варзиш, сиёсат ва идораи давлатї се бинои нави таълимї сохта, мавриди истифода ќарор дода шуд. Моњи июли соли 2017 санги асоси бинои нави донишгоњ, ки бо маблаѓи бештар аз 90 миллион сомонї барои зиёда аз 6000 љойи нишаст бунёд мегардад, гузошта шуда, имрўзњо сохтмони он идома дорад. Бинои нави таълимие, ки мо имрўз ифтитоњ кардем, иборат аз 24 синфхонаи таълимї, 8 кабинети маъмурї ва 8 кабинети ёрирасон барои факултањои сиёсат ва идораи давлатї буда, барои 700 љойи нишаст бунёд ва бо таљњизоти муосири замонавї љињозонида шудааст. Дар баробари ин, маљмааи варзишии дорои тамоми шароити њозиразамон бо 4000 љойи нишаст, ки њоло мо дар он ќарор дорем, идомаи њамин корњои созанда мебошад. Таљрибаи таърихї собит сохтааст, ки инсони соњибхирад ва донишманд барои њар як давлату миллат сарвати бебањо ва нерўи тавонои зењнї ба шумор меравад. Ба хотири пешрафтаву нерўманд гардонидани давлат ва таъмин намудани оромиву осоиши љомеаи кишвар насли наврас бояд босаводу донишманд ва соњибмаърифат бошад, дастовардњои навини илму техника ва технологияњои инноватсиониро аз худ намояд, бо ду ва зиёда забонњои хориљї муоширати озод дошта, баробар бо замони пешрафт ќадам гузошта тавонад. Дар баробари таълим ва рушди илму инноватсия тарбия низ њамчун љузъи тањсилот муњим ва нињоят арзишманд мебошад. Аз ин лињоз, таваљљуњ ба тарбияи насли наврас, дар зењни наврасону љавонон љой кардани хислатњои њамидаи инсонї ва дар рўњияи ватандўстиву ватанпарварї, ифтихори миллї ва худогоњиву худшиносї ба камол расонидани насли ояндаи мамлакат яке аз вазифањои муњимми муассисањои таълимї, омўзгорон ва падару модарон ба шумор меравад. Дар хотир бояд дошт, ки мо танњо дар сурати рушди баробари таълиму тарбия дар низоми тањсилоти кишвар ба комёбї ноил гардида,
барои ба воя расонидани шахсиятњои солиму соњибмаърифат ва насли фаъоли љомеаи ояндаи худ замина фароњам меорем. Бо истифода аз фурсат як нуктаи муњимро таъкид менамоям, ки файзу баракати зиндагї ва шукўњу шањомати њама гуна љашну чорабинї аз сатњи пешрафти иќтисодиёт вобаста мебошад. Бинобар ин, дар баробари таљлили љашн бояд ба масъалаи сари ваќт анљом додани киштукори бањорї, баланд бардоштани њосилнокии зироатњо, зиёд кардани истењсоли мањсулоти кишоварзї, афзун намудани имкониятњои содиротии кишвар, саноатикунонии мамлакат ва бо њамин роњ њарчи бештар таќвият бахшидани иќтидори иќтисодии Тољикистон эътибори аввалиндараља дињем. Умуман, зарур аст, ки иљрои наќшаи чорабинињои вобаста ба бунёди иншооти иљтимої, коргоњу корхонањои истењсолї ва ободонии дењот ќабулшуда вусъат бахшида шавад, то ин ки дар се соли оянда мо тавонем кишвари худро боз њам ободу зебо ва сатњу сифати зиндагии мардумамонро хеле бењтар намоем. Итминон дорам, ки дар амалї намудани ин вазифаи пурифтихор ва рисолати пуршараф сокинони сарбаланди вилояти Хатлон ва шањри Бохтар намунаи зањмати ањлонаву содиќона хоњанд буд. Ман ба азму ирода, њисси баланди миллї, ватандўстиву ватанпарастї, ѓайрату матонат ва садоќати хурду бузурги Хатлонзамин нисбат ба Ватани соњибистиќлоли худ эътимоди комил дорам. Ва дилпурона изњор медорам, ки онњо минбаъд низ ба хотири ободии Ватан, пешрафти давлат, тањкими сулњу оромї, суботи сиёсї ва вањдати миллї дар кишвари азизамон саъю талоши бештар хоњанд кард. Бори дигар њамаи шуморо ба ифтихори Соли нави аљдодї-Наврўзи фархундапай самимона табрик гуфта, ба њар кадоми шумо саломативу барори кор орзу менамоям.
«ХАТЛОН» МУАССИС: Маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Хатлон Сармуњаррир Асалмо САФАРОВА
ГУЗОШТАНИ САНГИ АСОСИ ТЕРМИНАЛИ АВТОМОБИЛИИ МУСОФИРКАШЇ ДАР ШАЊРИ БОХТАР
мусофиркашї дар ќисмати љанубу ѓарбии шањри Бохтар дар шоњроњи Бохтар – Кўлоб сохта мешавад, ки дар танзими њаракати воситањои наќлиёти љамъиятї ва осону сода гардидани рафту омади сокинону мењмонон ба шањру ноњияњои атроф мусоидати фаъол хоњад кард. Тавре зикр рафт, бо иљрои лоињаи
Аснои шиносої бо раванди истењсолот Пешвои миллат муњтарам Эмомалї Рањмон ба масъулони корхона барои афзун намудани њаљми мањсулот, таъсиси љойњои нави корї ва таъмини бозори дохилї бо равѓани растанї, ки бештар аз хориљи кишвар ворид карда мешавад, маслињатњои муфид доданд. Ба таъкиди Сарвари давлат бо таъсиси чунин корхонањо имконияти ќонеъ намудани талаботи ањолї бо равѓани растанї мављуд аст ва соњибкорон метавонанд бо истифода аз имтиёзњои пешбининамудаи Њукумати мамлакат хатњои нави технологиро ворид намуда, истењсолоти ватаниро таќвият бахшанд. Ба роњбарияти вилояти Хатлон барои васеъ ба роњ мондани кишти растанињои равѓандињанда низ дастуру супоришњои мушаххас дода шуд. Дар робита ба ин, роњбарияти корхона њам бобати харидории растанињои равѓандињанда аз хољагидорон њавасманд мебошанд ва омодаанд, ки љињати зиёд кардани кишти зироатњои зикршуда ба кишоварзон кўмаки молиявї расонанд. Дар оянда бо таъмин намудани бозори дохилї равѓани растанї ба Љумњурии Исломии Афѓонистон, Ўзбекистон ва дигар кишварњои минтаќа содирот карда мешавад. Мутахассисони соња мегўянд, ки ба кор оѓоз намудани корхонаи мазкур норасоии хўроки парандаро низ дар кишвар то андозае барњам мезанад. Зеро кунљораи истењсолшуда, ки дар таркибаш беш аз 6 фоиз равѓан дорад ба корхонањои соњаи парандапарварї бо нархи нистбатан арзон пешнињод карда мешавад. Дар ин љо барои бунёди як корхонаи истењсоли собун низ наќшањо тарњрезї шудаанд. Њамзамон роњбарияти ЉДММ «Корхонаи истењсолии Ганљ» уњдадор шуданд, ки дар дигар шањру ноњияњои мамлакат чунин корхонаи равѓанбарориро бунёд намуда, дар амалї гаштани њадафи чоруми миллї-саноатикунонии босуръати мамлакат сањм гузоранд. Баъди ба истифода додани ЉДММ «Корхонаи истењсолии Ганљ» Президенти мамлакат бо намунаи молу мањсулоти корхонањои саноатии вилояти Хатлон, ки дар ин љо ба намоиш гузошта шуда буд, шинос шуданд. Иттилоъ дода шуд, ки айни замон дар шањру ноњияњои вилоят 512 коргоњу корхона ба истењсоли молу мањсулот машѓул буда, дар таъмини бозори дохилї сањмгузоранд. Дар шањру ноњияњои вилоят асосан корхонањои азими коркарди пахта ва истењсоли мањсулоти ширї, гўштї, ќаннодї, консерваи меваю сабзавот, равѓани растанї, ранг, мебел, риштаи абрешимї, атлас, гўшти мурѓ ва ѓайра фаъолит доранд, ки имрўзњо молу мањсулоташон ба Федератсияи Россия, Хитой, Ќирѓизистон, Ќазоќистон, Ўзбекистон, Туркия, Афѓонистон ва дањњо кишвари дигар содирот карда мешавад. Таъкид карда шуд, ки соли 2018 корхонањои саноати вилояти Хатлон ба маблаѓи ќариб 7,5 миллиард сомонї молу мањсулот истењсол карданд. Њамчунин соли гузашта 74 корхонаи нав ба фаъолият оѓоз намуд, ки зиёда аз њазор нафар сокинон бо љойи кор таъмин шуданд. То љашни 30 солагии Истиќлолияти давлатии Љумњурии Тољикистон дар шањру ноњияњои вилояти Хатлон беш аз 230 коргоњу корхонаи нав мавриди бањрабардорї ќарор дода мешавад.
мазкур ва бунёду мавриди истифода ќарор гирифтани терминали замонавии автомобилии мусофиркашї дар маркази вилояти Хатлон, шањри Бохтар имкон даст хоњад дод, ки 150 нафар бо љойи кори доимї таъмин ва љињати њали мушкилоти сокинону мењмонони шањр хатсайрњои нави њаракати воситањои наќлиёти љамъиятї ба роњ монда шавад.
Дар шањри Бохтар феълан 5 муассиса дар соњаи наќлиёт амал намуда, шумораи умумии воситањои наќлиёт 5 њазору 522 ададро дар бар мегирад ва њамарўза аз роњњои њудуди он садњо нафар ронандагони автомошинањои гуногунтамѓа истифода мекунанд. Иброз шуд, ки ворид намудани наздики 50 автобуси наву замонавї, љорї кардани низоми њамгироишудаи хариду фурўши электронии билетњою кортњои мусофирбарї, ки дар самти бењтар гардидани сифати хизматрасонї ба сокинону мењмонон заминаи бењтарин дониста мешаванд, аз ќисматњои асосии Лоињаи рушди наќлиёти љамъиятии вилояти Хатлон мебошанд. Зимни муаррифии Лоињаи рушди наќлиёти љамъиятии вилояти Хатлон иттилоъ дода шуд, ки феълан дар доираи тадбирњои ободонию созандагї ба истиќболи 30 солагии Истиќлолияти давлатии Љумњурии Тољикистон дар шањри Бохтар таъмиру навсозии роњњои мањаллию љумњуриявї идома дошта, барои танзими њаракати воситањои наќлиёт шароити бењтар фароњам оварда мешавад.
БА ИСТИФОДА СУПОРИДАНИ ФАКУЛТАИ СИЁСАТ ВА ИДОРАИ ДАВЛАТИИ ДОНИШГОЊИ ДАВЛАТИИ БОХТАР
Њамеша сињатманду сарбаланд ва чун бањори нозанин сарсабзу хуррам бошед!
БА ИСТИФОДА ДОДАНИ КОРХОНАИ РАВЃАНБАРОРИИ «ГАНЉ» ДАР НОЊИЯИ КЎШОНИЁН
Рўзи 23-юми март Асосгузори сулњу вањдати миллї - Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон бо сафари корї ба ноњияи Кўшониёни вилояти Хатлон ташриф оварда, дар Љамоати дењоти Бўстон- Ќалъа ба фаъолияти бузургтарин корхонаи равѓанбарорї - Љамъияти дорои масъулияти мањдуди «Корхонаи истењсолии Ганљ», ки аз љониби соњибкорони мањаллї дар майдони як гектар сохта шудааст, оѓози расмї бахшиданд. Ба Президенти мамлакат муњтарам Эмомалї Рањмон иттилоъ дода шуд, ки корхонаи мазкур бо харљи беш аз 8,5 миллион сомонї бунёд гардида, иќтидори солонаи он коркарди 35 њазор тонна офтобпарасту заѓир ва рапсу масњар, истењсоли 10 њазор тонна равѓани растанї ва 21 њазор тонна кунљора мебошад. Дар ин љо 40 нафар сокини мањаллї бо љойи кори доимї таъмин гардиданд. Барои истењсоли равѓани растанї аз Федератсисяи Россия ва Чехия пешрафтатарин технология оварда, васлу насб карда шудааст, ки айни замон назираш дар кишварњои минтаќа вуљуд надорад. Ёдовар мешавем, ки имрўзњо корхонањои бузурги фаъолияткунандаи соња танњо аз пунбадона равѓан истењсол мекунанд. То ин замон истењсоли равѓан аз офтобпараст, заѓир, рапс ва масњар дар њаљми кам дар коргоњњои хурд ба роњ монда шуда , талаботи бозор асосан аз њисоби мањсулоти воридотї таъмин карда мешавад. Дар Љамъияти дорои масъулияти мањдуди «Корхонаи истењсолии Ганљ» раванди истењсолот асосан аз чанд марњила, ба монанди љабиши сард, софкунї, безараргардонї, ширинкунї ва банду басти зарфњои гуногунњаљм равѓан, ки аз ду то панљ литрро дар бар мегирад, иборат буда, мањсулоти тавлидшуда аз лињози сифат ба стандартњои љањонї љовобгў мебошад. Љињати бењтар намудани сифат ва мониторинги њаррўзаи он дар дохили корхона озмоишгоњи замонавї низ фаъолият дорад, ки мутахассисони варзидаи соња бо истифода аз дастгоњу таљњизоти муосир ба мутобиќат ва бехатарии мањсулот њамарўза бањои воќеї медињанд. Ёдовар мешавем,ки растании заѓир, рапс, масњар ва офтобпараст дар хољагињои кишоварзии шањру ноњияњои мамлакат парвариш ва истењсол карда мешавад, аммо аз ин њисоб наметавон талаботи корхонаро ќонеъ кард. Бо маќсади таъмини фаъолият ќисми бештари ашёи хом аз Љумњурии Ќазоќистон оварда шуда, мавриди коркард ќарор мегирад. Дар ин корхона дар як ваќт имконияти захираи 2,5 њазор тонна ашёи хом мављуд мебошад.
Имрўз Асосгузори сулњу вањдати миллї - Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон дар шањри Бохтар бо гузоштани санги асос ба бунёди терминали автомобилии мусофиркашї дар масоњати 3 гектар оѓози расмї бахшида, бо Лоињаи рушди наќлиёти љамъиятии вилояти Хатлон шинос гардиданд. Аснои муаррифии лоињаи мазкур иттилоъ дода шуд, ки маблаѓи умумии пружа бештар аз 10 миллион доллари амрикоиро дар бар мегирад ва он дар доираи њамкорињои Њукумати Љумњурии Тољикистон бо Бонки аврупоии таљдид ва рушд татбиќ хоњад гардид. Њадаф аз татбиќи ин лоиња љорї намудани хизматрасонии наќлиёти љамъиятии дохилишањрї ва наздишањрї бо истифода аз автобусњои наву замонавї барои ањолї ва мењмонони шањри Бохтар, Левакант ва ноњияњои Кушониёну Вахш, баланд бардоштани сифати хизматрасонии мусофиркашї, коњиш додани њолати танбашавии наќлиёт дар роњњои мошингард ва бењтар намудани вазъи экологї арзёбї карда шуд. Президенти мамлакат муњтарам Эмомалї Рањмон зимни шиносої бо лоиња ва суњбат бо масъулин љињати татбиќи њадафмандонаи пружа ва истифодаи пурсамари маблаѓњои љалбгардида таъкид доштанд. Терминали автомобилии
ДУШАНБЕ, 25 марти соли 2019, №13 (3198)
Дар доираи сафари корї ба гурўњи шањру ноњияњои вилояти Хатлон, Асосгузори сулњу вањдати миллїПешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон ба Донишгоњи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав ташриф оварда, дар маросими мавриди истифодабарї ќарор додани Факултети сиёсат ва идораи давлатии Донишгоњ иштирок намуданд. Пешвои миллатро донишљўёни ин муассисаи олии таълимї самимона истиќбол гирифтанд. Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон бо шароити дар бинои нави таълимї муњаёгардида шинос шуда, бо донишљўён суњбати
гарму самимї анљом доданд. Хабар дода шуд, ки ин бинои муљањњази таълимї тавассути маблаѓњои Донишгоњи давлатии Бохтар бунёд ва бо шароити муосири таълимиву таљњизоти замонавї таъмин карда шуд. Барои сохтмону љињозонидани бинои чорошёнаи Факултети сиёсат ва идораи давлатии Донишгоњи мазкур бештар аз 6 миллион сомонї харљ шуда, он дар муњлати кўтоњ мавриди бањрабардорї ќарор гирифт. Бояд гуфт, ки Муассисаи давлатии таълимии “Донишгоњи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав” яке аз калонтарин таълимгоњи олии касбї дар вилояти Хатлон буда, дар байни дигар донишгоњњои љумњурї маќоми хосаро соњиб аст. Айни њол дар донишгоњ 6 њазору 340 нафар тариќи буљавї, 10 њазору 420 нафар шартномавї ва 586 донишљў тибќи Квотаи Президентї тањсил менамоянд. Дар ин донишгоњ њамчунин 111 донишљўи хориљї, аз љумла аз Љумњурии Исломии Афѓонистон, Љумњурии Ўзбекистон ва Туркманистон тањсил менамоянд. Донишгоњи давлатии Бохтар танњо тўли панљ соли охири фаъолияташ бештар аз 19 њазор нафар мутахассиси соњањои мухталифро омода намудааст, ки дар тамоми гўшаву канори љумњурї ва берун аз он дар арсањои гуногун кору фаъолият доранд. Феълан донишгоњ дорои пойгоњи мустањками моддию таълимии муосир, иќтидори пурќуввати илмию омўзгорї ва тањќиќотию инноватсионї, парки технологї, маркази озмоишгоњи муљањњаз бо таљњизоти замонавии таълим мебошад. Ин муассисаи олии таълимии касбї бо зиёда аз 40 муассисаи тањсилоти олии мамолики хориљї њамкорї дошта, дар 5 соли охир беш аз 30 нафар донишљўи донишгоњ ѓолиб ва љоизадори озмуну олимпиадањои љумњуриявї ва байналмилалї
гардиданд. Донишгоњ дорои 8 бинои таълимї 29 озмоишгоњ, 2 кабинети лингофонї, 2 толори варзишї, њамчунин 2 майдонча ва 1 маљмааи варзишї мебошад. Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон, дар сањни донишгоњ ба зиёда аз 40 нафар донишљўёни ятим туњфањои наврўзии Сарвари давлат таќдим карданд. Сипас, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон Маљмааи варзишии Донишгоњи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусравро бо 4 њазор љойи нишаст ба истифода доданд. Дар Маљмааи варзишї пайроњањои давидан бо масофањои гуногун, паридан ба баландї, майдонњои футболу волейбол, майдончаи хурди ќадамзанї бо шумули майдони варзишии њозиразамон бо масоњати як гектар мављуд мебошад. Дар маљмўъ дар ин иншоот барои кулли намудњои варзиш тамоми шароити зарурї муњайёст. Дар њамин љо Сарвари давлат муњтарам Эмомалї Рањмон дар назди устодону донишљўёни Донишгоњи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав суханронї карда, онњоро ба фаро расидани Наврўзи некпай тањният гуфтанд ва иншооти дар ин рўз мавриди бањрабардорї ќароргирифтаро туњфаи роњбарияти давлату Њукумати Љумњурии Тољикистон ба муњассилини ин муассисаи олии таълимї арзёбї карданд. Намоиши барномаи фарњангии ањли њунар ба муносибати љашни аљдодии Наврўз, ки басо љолибу диданї буд, анљомбахши боздидии кории Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон дар Донишгоњи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав гардид.
БОЗДИД АЗ КООПЕРАТИВИ ТИЉОРАТИИ «БЕЊБУДЇ»-И НОЊИЯИ КЎШОНИЁН Дар доираи сафари корї ба шањру ноњияњои вилояти Хатлон Асосгузори сулњу вањдати миллї - Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон бо шароити кишту парвариши зироати кишоварзї, аз љумла картошкаи барваќтї дар Кооперативи тиљоратии "Бењбудї" - и ноњияи Кўшониён шинос шуданд. Ба Сарвари давлат иттилоъ дода шуд, ки Кооперативи мазкур соли 2009 њамчун субъекти хољагидор таъсис дода шуда, майдони умумии заминњои кишти он беш аз 21 гектарро ташкил медињад. Хољагидорон ќариб њама намуди зироати кишоварзиро кишту парвариш мекунанд ва сањми онњо дар таъмини бозори истеъмолї бо мањсулоти тару тоза назаррас аст. Гуфта шуд, ки дар ин гармхона картошкаи навъи "Шукрона", ки њосилнокии баланд дорад, моњи декабри соли гузашта кишт гардидааст ва авали моњи апрел њосили он љамъоварї карда мешавад. Бояд гуфт, ки соли сеюм аст, дар ноњияи Кўшониён кишту парвариши картошкаи барваќтї дар гармхона ба роњ монда шудааст ва ин усул ба иќлими ноњия мутобиќ мебошад. Айни замон љамъоварии њосили картошкаи барваќтї аз гармхонањои ноњия идома дорад ва то ба имрўз аз ин ноњия ба миќдори 160 тонна картошка ба бозор бароварда шудааст. Дар гарм-
хонаи дигари Кооперативи тиљоратии "Бењбудї" асосан лиму парвариш меёбад. Шумораи дарахтони лиму дар ин гармхона 90 бехро ташкил медињад. Соли гузашта хољагидорон 2,6 тонна лиму љамъоварї намудаанд ва дар назар аст имсол њосили он то ба 3 тонна расад. Барои самаранок истифода бурдани замин дар ин гармхонањо дар ќатори дарахтони лиму помидор ва дар
љўяки картошка бодиринг шинонида шудааст. Дар Кооперативи тиљоратии "Бењбудї" 35 нафар бо љои кори доимї ва маоши хуб таъмин буда, дар ваќти љамъоварии њосил зиёда аз 100 нафар сокинони мањаллї ба корњои мавсимї љалб мегарданд. Кооперативи тиљоратии "Бењбудї" њамчунин дорои корхонаи коркарди меваю сабзавот ме-
бошад. Иќтидори истењсолии ин корхона ба 200 тонна баробар аст. Дар ин љо њамчунин намоишгоњи дастовардњои мењнатии кишоварзон ташкил карда шуд, ки Пешвои миллат аз он дидан намуданд. Дар намоишгоњ мањсулоти тару тоза, аз ќабили картошка, пиёз, сабзї, помидору бодиринг, ќулфинай, сирпиёз, мевагињо ва ѓайра, ки дар хољагињои кишоварзии ноњияи Кўшониён истењсол карда шудааст ба маъраз гузошта шуд. Ноњияи Кўшониён дар љумњурї аз калонтарин ноњияњои аграрї мањсуб ёфта, шуѓли асосии сокинон кишт ва парвариши зироатњои кишоварзї ва боѓдорї мебошад. Иќлими ноњия барои кишту парвариши њама намуди зироати кишоварзї мусоид аст. Хољагидорон њамасола бо истифодаи самараноку оќилонаи замин ба нишондодњои назаррас ноил мегарданд. Дар ноњияи Кўшониён майдони умумии заминњои корами обии киштшаванда барои њосили соли 2019 15 њазору 632 гектарро ташкил медињад ва то имрўз аз тарафи хољагидорон дар масоњати 5 њазору 700 гектар кишт гузаронида шудааст. Зимни суњбат бо хољагидорон Президенти мамлакат муњтарам Эмомалї Рањмон барои дар сатњи хуб ба роњ мондани фаъолият, хоса кишти картошкаи барваќтї дар гармхона ба кори хољагидорон бањои баланд доданд.
ОЃОЗИ КИШТИ ПАХТА ДАР ЉАМЪИЯТИ ДОРОИ МАСЪУЛИЯТИ МАЊДУДИ «БЎСТОН-2010»-И НОЊИЯИ ВАХШ Дар доираи сафари кории худ дар Вилояти Хатлон, Асосгузори сулњу вањдати миллї - Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон дар Љамъияти дорои масъулияти мањдуди "Бўстон-2010"-и ноњияи Вахш ба кишти пахта оѓоз бахшиданд. Љамъияти мазкур имсол аз масоњати умумии заминњои дар ихтиёр доштааш дар 26 гектари он пахта мекорад, зеро ба иттилои масъулин, боду њаво ва заминњои серњосили ин минтаќа барои парвариши ин навъи зироат мувофиќу муносиб буда, њосили дилхоњ ба бор меорад. Ба Пешвои миллат иттилоъ доданд, ки аз њар гектар замин имконияти аз 35 то 40 сентнер гирифтани њосил мављуд буда, имсол дар заминњои љамъият парвариши навъи пахтаи "Хатлон-2014" ба роњ монда шуд. Љамъияти дорои масъулияти мањдуди "Бўстон-2010" 35,5 гектар замини корамро дар ихтиёр дошта, дар баробари пахта, њамчунин њамасола љав, юнучќа, ѓалладонагї, ангур ва ќулфинай низ парвариш мекунанд. Дар масоњати 1 гектар замин парвариши ангур ба роњ монда шудааст ва ањли зањмат њамасола то 20 тонна њосил ба даст меоранд ва мањсулоти кишоварзии
Дар рўзномаи «Хатлон» ба хотири бисёрандешї матолибе низ нашр карда мешаванд, ки идораи рўзнома метавонад бо муаллифон њамаќида набошад ва масъулияти онро бар дўш нагирад. Дастнавису суратњо ба муаллифон бозпас гардонида намешаванд. Матолиби муаллифони беруна дар њаљми то 3 сањифа бо њуруфи Times New Roman Tj, андозаи 14, фосилаи байни сатрњо 1,5 ќабул карда мешавад.
хољагии мазкур аслан дар бозорњои дохилї ба фурўш бароварда мешавад. Њамзамон љамъият њамасола дар масоњати 0,50 гектар замин ќулфинай парвариш мекунад, ки талабот ба ин навъи мањсулоти кишоварзї низ зиёд буда, аз ин њисоб њам ањли зањмат даромади хуб ба даст меоранд. Њамин тариќ дар 3 гектар замини дигар ѓалладона, 1,5 гектар юнучќа ва 3 гектар љав кишт карда мешавад. Риояи њатмии ќоидањои агротехникии парвариши зироатњои гуногун ба онњо имкон додааст, ки њамасола њосили дилхоњ ба даст биёранд. Имсол кишоварзони хољагї бори нахуст дар масоњати 0,50 гектар замин гармхона бунёд намуданд, ки тибќи наќша бояд то моњи май аввалин мањсулоти барваќтии худро ба бозор бароранд. Дар ин гармхона парвариши помидор ва ќаламфури булѓорї ба роњ монда шудааст. Зимни суњбат Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон ба масъулин барои истифодаи самараноки замин, рўёнидани њосили хуб ва риояи ќоидањои агротехникї дастуру маслињатњои муфид доданд. Дар њамин љо Пешвои миллат њамчунин аз намоишгоњи ањли зањмати ноњияи Вахши Вилояти
РЎЗНОМА ДАР ВАЗОРАТИ ФАРЊАНГИ ЉУМЊУРИИ ТОЉИКИСТОН ТАЊТИ РАЌАМИ 117/рз-97 АЗ 07 ЯНВАРИ СОЛИ 2019 АЗ НАВ БА ЊИСОБ ГИРИФТА ШУДААСТ.
Навбатдор: Комрони БАХТИЁР
Тарроњ: Њангомаи ИСМАТ
Хатлон дидан намуда, бо онњо аз наздик суњбат карданд. Дар намоишгоњ аслан мањсулоти нонї, ки самараи заминњои серњосили Тољикистон ва зањмати марди дењќон аст, ба маърази дид гузошта шуда буд. Кадбонуњои моњири ноњия навъњои гуногуни нонро, ки бо шаклу шева ва усули хоси мардуми ин минтаќа омода мегарданд, дар намоишгоњ пешнињод намуданд. Тавре иттилоъ дода шуд, дар њудуди ноњияи Вахш 96 њазору 215 гектар замин мављуд буда, њамасола истењсоли мањсулоти кишоварзї дар ин минтаќа афзоиш дода мешавад. Њаљми истењсоли мањсулоти кишоварзї дар ноњия дар соли 2018 бештар аз 763,5 миллион сомониро ташкил додааст, ки ин нишондод нисбат ба як соли ќаблї 9,2 миллион сомонї зиёд мебошад. Намоишгоњи имрўза намунае аз рушди бахши ѓаллапарварї дар ноњияи Вахш ва мањорату малакаи бонувони ин ноњия арзёбї карда шуд. Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон аснои шиносої ба мањорату малакаи нонпазии кадбонуњо бањои баланд дода, барои омўзонидани ин нозукї ба љавонон ва равнаќ додани ин њунар ба иштирокчиёни намоишгоњ маслињатњои муфид доданд.
Рўзнома дар чопхонаи «Мега-Принт»-и ш. Душанбе ба табъ расидааст. Ба чопаш 19.03.2019 иљозат дода шуд. Адади нашр: 9000 нусха. Нишонии мо: шањри Бохтар, кўчаи Логинов - 12. Тел: сармуњаррир: 2-88-17, муовини сармуњаррир: 2-47-14, котибот: 2-89-16 Индекси обуна 68896