HRLMtje 14

HRLM Van alles voor en over kleine en grote mensen

14

IK

DIT BEN

2✶

HRLM

Wij maken HRLMtje Mede-oprichter en artdirector Rob Eversen (1951-2018) Uitgever en hoofdredactie Jeannette Eversen Productie en redactie Adrian de Groen Redactie Victoria van der Werff Kinderredactie May Bakker, Fedde Bolt, Loïs Dobbe, Neeltje Doppen, Alexander García Popescu en Hanna Kenter Vormgeving Jeannette Eversen en Adrian de Groen Tekst- en eindredactie Marcel Lee Advertentieverkoop Redactie HRLM Administratie Romijn Bedrijfsadvies Distributie Paswerk/BusinessPost Raad van Advies Ella Blommaert-Zander, Hans Romijn, Bernt Schneiders en Baud Schoenmaeckers Aan dit nummer werken mee Joost Dobbe, Jonne van der Fange, Linda Llambias, Noord-Hollands Archief, Pixabay, Dionne Timmers en Rutger Visser met de leerlingenraad van de Bornwaterschool Redactie adres Lange Boogaardstraat 8 zwart, 2011 WV Haarlem (023) 551 1227, post@haarlemse-stadsglossy.nl, www. haarlemse-stadsglossy.nl en volg ons ook op www.facebook.com/ haarlemsestadsglossy.

Verspreiding Haarlem, Spaarndam, Heemstede, Overveen, Bloemendaal, Aerdenhout en Hoofddorp.

Gratis verkrijgbaar bij onze adverteerders,VVV Haarlem, bibliotheken, lees- en wachtruimtes, Primera, Ako, Bruna en Cigo.

Welkom.

Adrian de Groen werkt o.a. als vormgever voor HRLM en HRLMtje, woont in Haarlem en is moeder van Luuk (19), Bo (17) en Guusje (15).

Ik ben gewoon ik Laatst werd ik vijftig… De speech die mijn broers voor mij hielden was gebaseerd op input van hun kinderen, mijn neefjes en nichtjes, en van mijn eigen kids. Na afloop moest ik aangegeven wat mij opviel. Dat was niet zo moeilijk... een verbluffend accurate ‘Dit is Adrian’!

Rondhoofd, (Over)bezorgd, Behulpzaam, Kattenliefhebber, Rommelknot, Attent, Controlfreak, Zorgzaam, Vrolijk, Creatief... en ik was ook nog Aardig.

Zo werd me dus even, aan de vooravond van het verschijnen van dit HRLMtje, mijn eigen ‘Dit ben ik’ in de schoot geworpen en was het niet meer nodig om diep over mezelf na te denken.

Dat is namelijk soms best lastig… maar aan de andere kant niet onbelangrijk. Een groot filosoof formuleerde het ooit zo: Cogito ergo sum, dat is Latijn voor: ik denk, dus ik ben’.

En laten we nu net allemaal een mens zijn, een mens dat kan nadenken… dan zijn er dus heel veel ik-en op de wereld. Niet voor niets leren kinderen in groep 3 als eerste het woord ‘ik’ te spellen. Het is namelijk nogal belangrijk om in die massa aan ‘ik-en’ je eigen ik te kennen, te ontwikkelen en te koesteren.

Deze 14de editie van het HRLMtje is in samenwerking met weer een super enthousiaste kinderredactie gemaakt. Ontmoet de kinderredactie op pagina 7. In dit HRLMtje kun je heel veel ‘ikjes’ lezen. Kijk maar eens naar de fotoreportage die we samen met Hero kindercentra maakten (pagina 45), en naar alle ikjes van onze eigen kinderredactie. Saila Smit van Hero vertelt over de ontwikkeling van je ‘ik’ in de puberteit (pagina 26) en de leerlingenraad van de Bornwaterschool en de Sparrenbosschool hebben het over democratie, ook belangrijk voor je eigen ik (pagina 8). Verder staat dit HRLMtje natuurlijk vol met andere leuke interviews, een recept, lekker veel boeken, winkeltips, doe-dingetjes en nog veel meer.

En als je het dan toch wat lastig vindt om jezelf te omschrijven of als je daar gewoon even geen zin ik hebt, dan zeg je toch ‘Ik ben gewoon ik’. Punt.

Adrian HRLM

✶3

4✶

HRLM

1 4 IK

Inhoud

DIT BEN KINDERREDACTIE 7 Haarlemse Kinderredactie 15 Dit ben ik Fedde 16 In gesprek met Luna 25 Dit ben ik Hanna 31 Dit ben ik Neeltje 36 Kleurplaat 37 Dit ben ik May 41 Interview Arienne Bolt 54 Moppen 55 Dit ben ik Alexander 62 Tien vragen aan Marijn 65 Dit ben ik Loïs 72 Samen bakken 74 Sudoku INTERVIEW 8 De leerlingenraad 26 Help! Hoe overleef ik mijn puber

voorjaar 2023

11e jaargang

COLUMNS 24 Victoria Allemaal anders 44 Marcel Afkicken 58 Rutger Later, als ik groot ben 67 Joost Ikigai REPORTAGE 45 Fotoreportage Dit ben ik 64 Kinderreporter gezocht!

LEZEN 56 Lekker lezen - Top 5 60 Voorlezen WINKELEN 22 Hebbedingetjes 32 Haarlemse stadsgenootjes 33 Tikkende tijdbom 34 Voor de allerkleinsten

VERRASSING Omdat wij van lezen houden en ook blij zijn met onze vrienden, verrassen we elke editie een vriend met een mooi boek uit een van onze rubrieken. Dit keer geven we twee exemplaren van het boek Blitz! weg.

Ook kans maken? Ga naar www.hrlm-online/vrienden en word vriend.

– De winnaars krijgen schriftelijk bericht –

RECEPT 70 Appeltaart croissants

ZO WAS HET TOEN 18 Gewoon op straat 19 Onder de boom 52 Midden op de markt 53 Lekker stel DOEN 30 Zelfportret maken 38 Stamboom maken 66 Dit ben ik EN OOK 29 Spreuk

LIcht

festival 3 t/m 12 maart

vanaf 19.00 uur

Kaarten & info 6✶

caprera.nu

HRLM

J I W

DIT ZIJN

De kinderredactie

van HRLMtje 14 V.l.n.r. Alexander, Fedde, Hanna, Neeltje, May en Loïs Bijzonder aan de bijdragen van de kinderredactie is dat deze niet door de ‘volwassen’ redactie zijn geredigeerd.

Met andere woorden: er wordt niets veranderd of verbeterd. Taalfouten, wat aparte zinsconstructies, ontbrekende leestekens… noem maar op, het blijft allemaal lekker puur!

Wil je ook een keer deel uit maken van de kinderredactie?

Voor de kinderredactie van het volgende HRLMtje, nummer 15, zijn we op zoek naar nieuwe kinderredacteuren.

Vind je het leuk om iets te schrijven, te tekenen of bijvoorbeeld te fotograferen?

Stuur dan een mailtje naar adrian@haarlemse-stadsglossy.nl en wie weet sta jij de volgende keer in dit superleuke tijdschrift!

HRLM

✶7

8✶

HRLM

INTERVIEW ✶

et...

sprek m e g in d a a r n e g De leerin Attiya Gamr i,

wethouder v a

n Bloemenda

al

Attiya Gamri is wethouder van Onderwijs en Welzijn in de gemeente Bloemendaal. Samen met meester Rutger mochten Lenn, Deza, Mia en Hidde van de leerlingenraad van de Bornwaterschool haar interviewen tijdens haar bezoek aan de school.

Samen met bestuurder Maarten Stuifbergen van Stichting Openbaar Primair Onderwijs Zuid-Kennemerland (STOPOZ) gingen de leerlingen met de wethouder in gesprek over haar werk, het onderwijs en de thema’s burgerschap en duurzaamheid.

Hoe lang bent u al wethouder?

“Na de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 ben ik gekozen als wethouder, namens de Partij van de Arbeid (PvdA). Samen met de andere wethouders en de burgemeester, vorm ik het dagelijks bestuur van de gemeente.”

Waar bestaan uw werkzaamheden uit?

“Ik houd mij naast het onderwijs in de gemeente ook bezig met de thema’s wonen en welzijn. Ik vind het belangrijk dat er voorzieningen zijn waar iedereen gebruik van kan maken, denk aan de bibliotheek of de Muziekschool. Daarnaast kijk ik naar de mogelijkheden die er zijn om mensen op te vangen die, om welke reden dan ook, een verblijfplaats nodig hebben. Ik zet mij

HRLM

›

✶9

10 ✶ HRLM

INTERVIEW ✶

‘Er moet ruimte zijn elkaar te respecteren ongeacht hoe je eruitziet, uit welke land je komt of in welke god je gelooft, deze school is van jullie allemaal’

in voor gelijke rechten en het krijgen van nieuwe kansen.”

Wat vindt u leuk aan uw werk?

“Heel erg veel, maar vooral de kans om de inwoners van Bloemendaal te kunnen ontmoeten en met hen in gesprek te gaan.

Op een open manier elkaar bevragen en samen kijken hoe we dingen voor elkaar kunnen krijgen met de gemeenteraad, om onze mooie gemeente nog mooier te maken.”

Op school hebben wij ook verkiezingen gehouden. Als onderdeel van het thema Burgerschap is er een leerlingenraad geïnstalleerd, die meedenkt en beslist over schoolse zaken. Zijn er overeenkomsten tussen onze leerlingenraad en de gemeenteraad?

“Absoluut! Allereerst zijn er natuurlijk de verkiezingen, waarbij leerlingen zich net zoals bij de gemeenteraadsverkiezingen, kandidaat stellen. Ze zeggen: stem op mij, ik heb deze ideeën en als ik gekozen word, zal ik zorgen dat deze plannen gehoord en uitgevoerd worden. Als leerlingen of gemeenteraadsleden dan verkozen zijn, volgen er gesprekken en vergaderingen over bepaalde onderwerpen die belangrijk zijn. Daarin worden besluiten genomen, waarbij geld uiteraard ook een rol speelt. Daar moet je goed met elkaar naar kijken; wat vinden we belangrijk, waar

besteden we ons budget aan. Het duurt vervolgens soms ook een tijd voordat bepaalde dingen kunnen worden uitgevoerd, dat lukt niet altijd van de ene op de andere dag. Je moet dus goede ideeën hebben, goed kunnen overleggen, maar ook geduld hebben.”

elkaar in gesprek, zonder te oordelen? Praat met elkaar over iemands gedrag in plaats van de persoon, want gedrag kun je aanpassen. In dat opzicht zitten jullie op een fijne school, ik zag dat er aandacht is voor Paarse Vrijdag en de Week van Respect. Dat is zo belangrijk.”

Waarom is het denkt u belangrijk dat een school een leerlingenraad heeft?

“Het is belangrijk omdat iedereen zich gehoord moet voelen. Je vertegenwoordigt de kinderen die op jou gestemd hebben.

Zo werkt dat in een democratie. Nadat je bent gekozen is het ook nog belangrijk om te blijven luisteren naar wat anderen zeggen.

Je spreekt in de raad namens de scholieren, dus praat met elkaar op bijvoorbeeld het schoolplein. Luister naar wat kinderen vinden van het onderwijs of de school, wat kan er nog beter, zet een ideeënbox neer om iedereen de mogelijkheid te geven zijn stem te laten horen.”

Is dat heel anders dan uw eigen basisschoolperiode?

“Ja, het is eigenlijk niet te vergelijken. Ik ben gevlucht uit het land waar ik geboren ben.

Mijn basisschool was een gebouw van stenen en modder, er was een leerkracht en die was behoorlijk streng. Tolerantie en respect hadden een heel andere betekenis. Toen ik hier in Nederland kwam, hoorde ik bijvoorbeeld voor het eerst dat meisjes verliefd konden worden op meisjes en dat jongens met jongens konden trouwen. Zoiets had ik nooit meegekregen. Ik was daar in eerste instantie verbaasd over, ik dacht hoe zit dat precies?

Door erover te praten en na te denken, kreeg ik beter begrip van deze mogelijkheden, dat het juist vrijheid betekent om te kunnen zijn wie je bent. Dat is fantastisch.”

Wat vindt u belangrijk dat kinderen vandaag de dag leren op school?

“Er moet ruimte zijn elkaar te respecteren ongeacht hoe je eruitziet, uit welke land je komt of in welke god je gelooft, deze school is van jullie allemaal. Als jullie dat nu leren, zal je dat later als je groot bent ook toepassen. Het is in die zin de beste les die je kan leren op school, hoe ga je met elkaar om, wat betekent het als je elkaar respecteert? Hoe ga je met

Het motto van STOPOZ is, het onderwijs van vandaag verbinden met de wereld van morgen. Hoe zal het onderwijs er in de toekomst uitzien, denkt u?

“De basis zoals jullie nu onderwijs volgen, moet zo blijven. Iedereen is anders, dat is ›

HRLM ✶ 11

hartstikke goed, daarmee worden we een rijker en mooier land. Ik denk wel dat de inzet van de digitale techniek, en daar zijn jullie hier op school ook al mee begonnen, steeds meer gaat worden. Het gebruik van computers in plaats van schriften. Toch hoop ik ook dat jullie nog lekker buiten gaan spelen, met elkaar gaan kletsen en niet alleen maar achter een schermpje zitten en zo contact met elkaar of de leerkracht hebben. Bepaalde dingen moeten blijven zoals ze zijn.”

Hoe kunnen scholen en de gemeente goed samenwerken?

“Dat is een goede vraag. Toen ik begon als wethouder van onderwijs heb ik mij laten informeren over wat er speelt. Ik heb kennismakingsgesprekken gevoerd met de bestuurders en directeuren. Dat is de basis van de samenwerking. Daarnaast is het belangrijk dat er duidelijkheid is. Waar loopt een school

12 ✶ HRLM

tegenaan, wat is nodig? Hoe kan het onderwijs verbeteren? En omgekeerd, dat ik constateer: dit gaat nu niet goed op de scholen en daar of daaraan moet gewerkt worden.

Voor mij is eerlijkheid belangrijk als er problemen zijn, dan kun je samen kijken naar de oplossingen. Vervolgens is elkaar tijd en ruimte gunnen van belang om samen aan die oplossing te werken.”

Heeft u nu een tip voor ons?

“Jazeker, misschien is het contact met de omwonenden goed, maar zorg dat je als school hierin ook investeert. Buren zijn de ogen van de school als jullie er niet zijn, ’s avonds, maar bijvoorbeeld ook in een vakantie.”

Onlangs hebben we tulpenbollen uitgedeeld aan de buren. We hebben namelijk de ambitie om een ‘groene school’ te zijn. Waarom is het belangrijk

dat scholen aandacht hebben voor duurzaamheid, vindt u?

“Ik vind dat iedereen aandacht zou moeten hebben voor duurzaamheid, om onze planeet Aarde voor de komende generaties bewoonbaar te houden. Van een aantal dingen weten we dat we het niet goed doen.

Als je dat weet, kun je daar met iedereen over praten. Met een klein groepje red je het niet. Dus jong en oud, de gehele samenleving moet meedoen. Bijvoorbeeld plastic op de grond gooien, als je daar iedereen op aan kan spreken en afspraken kan maken, kom je veel verder met elkaar. In de gemeente hebben we een project gehad, dat ook bij jullie op school is geweest, met het inzamelen van plastic doppen en het plastic kasteel dat voor de bibliotheek is gezet. Afgelopen zondag is er een groot aantal jongeren gaan strandjutten, ik denk 100 mensen. Mooi dat zo’n grote groep zich daarvoor inzet, maar als je ziet wat

INTERVIEW ✶

er dan nog van het strand wordt gehaald aan zwerfafval… Het is daarom van groot belang dat jullie er nu al op jonge leeftijd over praten en over leren.”

Wij hebben op school knikkerputten en plantenpotten van gerecycled plastic.

In alle klassen staan drie afvalbakken om het afval gescheiden in te zamelen.

Hoe kan de gemeente bijdragen aan nog meer bewustzijn rondom het thema duurzaamheid?

‘Er zijn mensen die bij ons werken, die daarin gespecialiseerd zijn. Die komen met veel nieuwe plannen. Ook vanuit de regering in Den Haag wordt er geld beschikbaar gesteld voor duurzaamheid.

We willen ons daarvoor inzetten om iedereen bewust te maken door goed te investeren in bijvoorbeeld zonnepanelen of isolatie van een huis of een school.” ✶

OVER DE LEERLINGENRAAD Sinds 2006 heeft André Burger, oud-raadslid gemeente Bloemendaal, zich ingezet om actief burgerschap bij basisschoolleerlingen te stimuleren. Met zijn project ‘Raadslid in de klas’ moedigt hij scholen aan om, in samenwerking met de gemeente, verkiezingen te organiseren en een leerlingenraad in te stellen. André: “Nederland is een democratie, dat wil zeggen: alle mensen mogen meedenken en meebeslissen over ons land. Dit principe proberen we ‘in het klein’ op de basisscholen al te laten leven. De gemeenteraad van Bloemendaal vindt het belangrijk dat leerlingen op basisscholen al vroeg leren wat democratie betekent.

Ieder jaar stelt een groot aantal leerlingen zich kandidaat voor de verkiezingen van de leerlingenraad. Dat gebeurt allemaal volgens de wettelijke regels bij volwassenen. Elke kandidaat ontwerpt een eigen poster met daarop punten die belangrijk worden gevonden voor de school. Groep 5 komt naar het gemeentehuis van Bloemendaal voor een rondleiding en de kandidaten presenteren het verkiezingsprogramma tijdens een echte raadsvergadering.

De kandidaten in groep 7 presenteren dit voor hun eigen groep op school. Om het allemaal nog realistischer te maken mogen de leerlingen uit groep 6 en 8 stemmen op de kandidaten in groep 7 en worden de verkiezingsposters opgehangen op een speciale ‘verkiezingsmuur’.

Op de verkiezingsdag komen alle ‘stemgerechtigde’ leerlingen met hun stempas naar het stembureau. Er wordt officieel gestemd met het rode potlood in een stemhokje. Na het tellen van de stemmen en het bekend maken van de uitslag worden de gekozen leerlingen officieel geïnstalleerd door de (loco)burgemeester of een wethouder”.

HRLM ✶ 13

Tekst: Rutger Visser en leerlingenraad. Fotografie: Rutger Visser.

‘Ik vind dat iedereen aandacht zou moeten hebben voor duurzaamheid, om onze planeet Aarde voor de komende generaties bewoonbaar te houden’

Playground Haarlem

Woon je in de omgeving van Haarlem en wil je graag dat jouw kinderen lekker buiten spelen?

Dan hebben wij bij Kickzy goed nieuws voor je!

Vanaf 11 februari openen wij namelijk Playground Haarlem bij jou in de buurt! Deze avontuurlijke buitenspeelplek bevindt zich gewoon in de Haarlemse Waarderpolder met stadsallure en is perfect voor al het buitenspeelplezier van jouw kinderen!

Deze Pop-Up Playground van Kickzy zal zeker weten in de smaak vallen bij alle kinderen in de buurt!

Het leuke aan Playground Haarlem is dat de kinderen hier ‘natuurlijk’ kunnen spelen. Wat houdt dat precies in? Op de Pop-Up Playground krijgen kinderen de mogelijkheid om al spelend te leren. Niet alleen worden ze zo slimmer terwijl ze de leukste avonturen beleven, maar ze zullen ook nog veel van hun talenten ontdekken! Er is altijd iets nieuws te ontdekken bij Playground Haarlem. Wij introduceren het hele jaar door verschillende thema’s.

Playground Haarlem is op woensdagen en vrijdagen van 12.00 tot 17.00 uur geopend. De zaterdagen en zondagen zelfs vanaf 11.00 tot 17.30 uur. In de schoolvakanties is Playground Haarlem iedere dag geopend van 11.00 tot 17.30 uur (wanneer de dagen langer worden zullen we onze openingstijden verlengen). De buitenspeelplek is ook op afspraak beschikbaar voor allerlei groepen.

Dus of je nu graag alleen of met een hele klas wilt gaan, de scouting, de BSO of met een kinderfeestje: iedereen is welkom bij Playground Haarlem! Woudplein 2a www.playgroundhaarlem.nl

14 ✶ HRLM

Dit ben ik FEDDE IK BEN 9 JAAR OUD

Ik zit op de St. Bernardusschool samen met Hanna & Neeltje.

Ik woon samen met mijn ouders, mijn broertje Roemer en mijn poes Brakkie in Haarlem.

Dit zijn mijn eigenschappen • Ik ben aardig • Ik ben grappig • Ik ben slim Dit zijn mijn kenmerken • Ik heb bijna altijd een kuifje in mijn haar • Ik heb blauwe ogen • Ik heb altijd een spijkerbroek aan Dit zijn mijn hobby’s • Ik game graag: Minecraft en FIFA 22 • Ik teken en knutsel graag • Ik vind voetbal ook leuk Dit zijn mijn talenten • Ik ben goed in judo • Ik ben goed in tekenen • Ik ben goed in (voor)lezen

Dit zou ik kiesen!    

Parijs  Duinrell-Splash   Altijd en baby zijn Helemaal zwarte kamer 

Rome Duinrell-Dragon Fly Altijd een opa zijn Helemaal paarse kamer

Je kunt me wakker maken voor • Een ritje met de Thalys naar Dinsneyland Paris • Heerlijk eten Wat doe ik met 10.000.000 euro • Borrelplankjes maken • Dingen bouwen met hout en staal

HRLM ✶ 15

met k e r p s e in g s ï o L n na e u L s e May r e ang z l a v i t s gfe n o s r o i n ju Heb je nog meer nummers dan la festa geschreven? “ik heb nu nog geen nieuwe nummers maar er komt nog wel eentje aan dus ik ben heel benieuwt.”

Vond je het leuk om mee te doen aan het junior songfestival? “Zeker! Het was van af de auditsies al heel gezellig met iedereen en het werd steeds gezelliger. Zeker als vinaalist wordt het steeds leuker.”

Zal je het leuk vinden om alleen op het podium te staan zonder je danseressen? “Ik zal het zeker leuk vinden om volgende keer alleen op het podium te staan maar met de danseressen was het altijd ook heel leuk en samen ging het ook altijd heel goed dus ik ga ze wel missen maar alleen is ook altijd wel heel erg leuk.”

Jij bent zelf een hele goede zangeres maar wie is jou favoriete zanger of zangeres? “Oh die is heel moeilijk ik luister naar verschillende soorten maar van echt de nederlandse zangeressen vind ik Maan het leukst en Davina mishel ook wel heel erg leuk.”

Zit het muziekalen talent ook in je familie? “Zeker! Opa’s en oma’s maar vooral opa heeft echt in een bent gezeten en dat deed hij ook als werk en me vader heeft vroeger gezongen dus het zit wel in de familie.”

Hoe ben je begonnen met zingen? “Ik was zeven toen ik naar me eerste zang les ging en ik zong thuis altijd met de liedjes de ik in de auto hoorden mee en die liedjes bleven altijd in me hooft hangen en toen uiteindelijk ben ik op zangles gegaan. na me eerste zangles had ik al een optreden in een vracht wagen volgens mij. En daar heb ik een paar liedjes gezongen. Dat vond ik fantastisch en ik heb prive zang les gehad en in een groepje dus het was heel erg leuk en leerzaam en het was heel gezellig in het groepje en nu zit ik in Amsterdam op les.”

Jou hobby’s zijn zingen, dansen en buikspreken maar heb je er ook nog meer? “Ja, ik vind acteren ook heel leuk en ik zit ook op musical top klas je op school heb je verschillende

16 ✶ HRLM

soorten top klassen en daar zit bijvoorbeeld musical bij. En daar heb ik auditie voor gedaan en daar ben ik naartoe gelaten dus we gaan nog heel veel musicals doen.

En ik zit nog op een aparte musical school waar we nu ook een musical mee gaan beginnen dit jaar dus ik vind acteren ook wel heel erg leuk!”

Hoe ben in het juniorsongfestival terecht gekomen? “Ja ik heb als eerst meegedaan aan de voicekids en daar voor nog kinderen voor kinderen daar ben ik volgens mij in de enerlaatste ronde gekomen ik ben helaas ben ik afgevallen toen kwam voicekids op m’n pad. ja super leuke ervaringen gehad alleen toen werd dat niet uit gezonden op tv en toen heb ik heel lang getwijveld of ik mee wou doen aan het junoir songvesival omdat ik niet weer zo een baaldag wil hebben maar toen uit eindelijk had ik de ener laatste dag opgenomen en als one taker in gezonden. En toen begon het grote avontuur waar we nog steeds mee bezig zijn.”

Komen er nog nieuwe liedjes uit? “Zeker wat ik al zei er komt een nieuwe single aan. En wat daar na komt zien we nog wel. Maar eerst aan de nieuwe single werken.”

INTERVIEW ✶

Wat wil je dan eigelijk later worden? “Ik zou het super tof vinden om als zangeres door te gaan. En anders wel iets op het podium.”

Hoelang zing je al? “Van af me zevende zit ik dus op zangles en daarvoor zong ik thuis altijd almaar of dat nou al zo goed was dat weet ik niet… dus ongeveer 4 of 5 jaar.”

Heb je het lied la festa zelf geschreven?

“Iemand ander namelijk de producer die heeft het liedje voor mij geschreven en hij heeft mij gevraagt of ik nog wat italiaanse woordjes er in kan zetten. Dat vond ik een super leuk idee en dar uit is La festa ontstaan. Dus super leuk want ik hou van feestjes.”

Wat vind je leuker : dansen of zingen?

“Oh ik kan niet kiezen. Ik vind het allebei heel erg leuk.”

Dat waren de vragen. Heel erg bedankt voor dit interview!

Foto Luna: AVROTROS.

Wil je ook in het grote mensen songfestival mee doen? “Dat zou wel super leuk zijn als ik dat ook zal mogen doen dat is wel een droom van me. dus daar ga ik me zeker voor opgeven als ik later groot ben.”

HRLM ✶ 17

GEWOON OP STRAAT

Hockey op rolschaatsen: spelende kinderen op de Nieuwe Groenmarkt - 1940 18 ✶ HRLM

ONDER DE BOOM

Spelen in het Frederikspark - 1990

Fotografie: Noord-Hollands Archief.

ZO WAS HET TOEN ✶

HRLM ✶ 19

20 ✶ HRLM

INTERVIEW ✶

› HRLM ✶ 21

BRANDSCHOON

Met deze coole tandenborstel van bamboe wordt tandenpoetsen pas echt een feest.

Heb je de Tyrannosaurus rex al gezien?

Never Grow Up Babyshop, € 4,95.

BLOEMENWEIDE Wat een heerlijk zacht kleed om in de morgen je voeten op te zetten. Dit kleed zal je slaapkamer meteen een stuk gezelliger maken. Baby Plus, € 84,95.

Allerlei leuke hebbedingetjes STIPPEN TELLEN

Een iconische lamp die jaren mee zal gaan.

De kamer zal sfeervol worden verlicht door deze handgeschilderde paddenstoel.

Kleine HeldeN, € 64,95.

Wist je dat de grootste legpuzzel 40.320 stukjes heeft?

ZONNESTRALEN Door deze bril lijkt de wereld ineens een stuk vrolijker. Bescherm je ogen tegen de felle zon met dit blitse montuurtje.

ROOM42, € 30,-.

22 ✶ HRLM

WINKELEN ✶

COOLE KIKKER

Je haren hebben er nog nooit zo goed uitgezien met deze verstevigende crème. Goed voor je hoofdhuid en heeft ook lekkere geur.

Kids Store Haarlem, € 17,95.

Wist je dat een paddenstoel eigenlijk een schimmel is?

HERSENKRAKER Deze puzzel heeft 350 stukjes en is dus een echte uitdaging. Wanneer de puzzel af is komt er een heuse kleurrijke aap tevoorschijn.

Krokodil, € 15,95.

En dat de chimpansee de slimste aap is?

OP STAP Deze fijne boekentas is ideaal voor school. Lekker de ruimte om al je spullen kwijt te kunnen en gemaakt van leer waardoor hij lang mee kan. Krokodil, € 185,-.

FEESTBEEST

Een kinderfeestje is met deze piñata echt compleet. Vul hem met allerlei lekkernijen en zie hem maar open te krijgen.

Jan Monnikendam, € 26,95.

HRLM ✶ 23

Victoria.

Gelukkig zijn we allemaal anders

Het leuke aan ons mensen is dat we allemaal anders zijn. Ik ben kleiner dan mijn broertje, maar hij vindt Franse kaas niet lekker en ik wel. Dat soort kleine, maar soms ook grote verschillen maken ons tot wie wij zijn.

Over twee maanden word ik een kwart eeuw oud, en dat heeft mij aan het denken gezet.

Zo vertelde iemand mij een tijdje terug dat je karakter op je vijfentwintigste vaststaat.

Kleine gewoonten kan je nog aanpassen, maar je denkwijze zal vrijwel niet meer veranderen.

Zo zal ik spruitjes nooit lekker vinden, maar probeer ik tegenwoordig wel te ontbijten voordat ik de deur uit ga.

De ontwikkeling van ons eigen persoon begint eigenlijk al op het moment dat wij geboren worden. Onze karakters staan nog niet vast, maar de fundering ligt er al. Zo vertelde mijn moeder dat ik bij mijn geboorte al bijna kwebbelend het ziekenhuis uit ging, en nu weet ik soms nog steeds niet weet wanneer ik mijn mond moet houden.

Victoria van der Werff is geboren Haarlemse en journalist. Als jongvolwassene deelt ze haar blik op de wereld en haar perspectief over kinderen, opvoeding en eigen ervaringen.

Wanneer we voor het eerst naar school gaan, en met ‘vreemden’ de dagen doorbrengen, beginnen wij mensen met het oppikken van gewoontes van anderen. We laten ons inspireren door wat anderen doen. Zo at mijn klasgenootje Jack ooit een stuk kneedgum uit de bureaula van de juf. Wie was ik om dat ook niet eens te proberen? Dat bleek achteraf geen goed plan.

In groep acht had ik een vriendinnetje dat enorm goed was in discussiëren. Wanneer we weer eens kattenkwaad uithaalden kon zij met een strak gezicht aan anderen verantwoorden waarom het geen kwaad kon wat wij deden. Zo wilde ik ook graag zijn. Na twee keer zelf discussies met iemand te hebben gevoerd kwam ik tot de conclusie dat ik helemaal niet van conflicten houd.

Na jaren vallen en opstaan worden we de mensen die wij vandaag de dag zijn. We maken fouten en nemen risico’s waar we van leren. In rekenen zal ik bijvoorbeeld nooit goed zijn, omdat het mij vrij weinig interesseert. Daarentegen fascineert taal mij. Hoe praat ik met mijn neefjes en nichtjes als zij enkel Duits praten en ik Nederlands? Dat deden we als kind met handen, voeten en aandachtig luisteren naar de woorden die op elkaar lijken.

24 ✶ HRLM

Vanuit ontmoetingen, ervaringen en inzichten doen wij een groot deel van ons leven inspiratie op. De aspecten die ons aanspreken nemen we mee en voegen we onbewust toe aan ons karakter. Zo wil ik het liefst zes vreemde talen spreken, heb ik een hekel aan het ziekenhuis, blijft De Aristokatten toch mijn favoriete Disney-film, zal ik nooit wonen in een dorp en vind ik het inmiddels leuk om te koken. Moet iedereen het daar mee eens zijn? Absoluut niet, want anders zouden we allemaal hetzelfde zijn.

Dit ben ik HANNA

IK BEN 9 JAAR OUD en ik word 10 jaar op 6 oktober Op welke school zit ik?

Ik zit op de Bernardusschool, (in Haarlem) en ik zit in de klas samen met Fedde en Neetje. En ik vind het een leuke school.

Wat is mijn lievelingseten en vieste eten?

• mijn lievelingseten is Pasta. (vooral spaghetti) • en mijn vieste eten zijn spruitjes.

Wie is mijn broertje?

• Mijn broertje heet Simon. hij is wel lief, maar soms is hij een beetje saai of irritant.

Wat wil ik later worden?

• Ik wil later dierenarts worden, omdat ik heel erg van dieren hou.

Wat is mijn lievelingssport?

• Mijn lievelingssport is judo. ik vind judo leuk, omdat ik dan mensen op de grond kan werpen.

Dit zou ik kiesen!  Bulbasaur  Zonnen  Popcorn  Switch � Dansen

    

Eevee Zwemmen Suikerspin Playstation Zingen

Wat is mijn lievelings game?

• Mijn lievelings game is Roblox en Hexanaut.

Wat is mijn lievelings Pokemon?

• Mijn lievelings pokemons zijn bulbasaur en eevee, omdat ze zoo schattig zijn!!

HRLM ✶ 25

Help!

Hoe overleef ik mijn puber?

Het lijkt soms of je geen grip meer hebt op je kind. Rommelige kamers, heftige emoties en chagrijnige buien. Erg herkenbaar voor veel (pre)puberouders. Hoe vervelend het soms ook is, alleen op deze manier kan jouw kind zijn eigen identiteit vormen en zelfstandig worden.

De puberteit is een fase tussen het kind zijn en volwassen worden. Langzaam begint jouw kind met onafhankelijk worden en de wereld ontdekken. Ze willen zelf dingen proberen en hun eigen identiteit vormen. “Het begint al in de prepuberteit in groep zeven of acht”, legt pedagoog Saila Smit van Hero Kindercentra uit. “Niet elk kind zal op dezelfde leeftijd beginnen met puberen. Bij sommige kinderen zal de (pre)puberteit al vanaf hun negende levensjaar starten, terwijl bij anderen dat rond hun twaalfde begint.”

Schommelend brein “De puberteit is cruciaal tijdens het opgroeien, want op deze manier zal jouw kind straks op eigen benen kunnen staan. Desondanks is het voor het kind een verwarrend proces aangezien het brein tijdens de puberteit letterlijk uit balans raakt. “De hersenen maken een grote ontwikkeling door waarbij de emotionele en rationele ontwikkeling niet gelijk oplopen”, legt Saila uit. Het is dan ook logisch dat pubers soms emotioneel reageren wanneer zij op hun gedrag worden aangesproken.

“De hersenen van kinderen ontwikkelen zich tot ongeveer hun drieëntwintigste. Door de vele hormoonwisselingen en hersenontwikkelingen zullen geslachtskenmerken gaan opvallen en focussen kinderen zich meer op leeftijdsgenoten. Er ontstaat een sterke drang om zich los te maken van hun familie en zich te richten op de vraag bij welke groep ze willen horen.

Ze beginnen steeds beter te letten op de wereld om zich heen, in plaats van enkel wat zich binnen het gezin afspeelt.”

Irrationeel en ondoordacht De behoefte om een eigen plekje te vinden in hun eigen sociale omgeving begint al aan het eind van de basisschool. Het is dus begrijpelijk dat een kind zich zal afzetten tegen zijn ouders.

Ineens is het eten niet meer lekker, mama begrijpt nooit wat je bedoelt en de grapjes van papa zijn heel stom. Pubers willen zelf dingen uitproberen om te kijken wat hen wél zint. Dit hoort

26 ✶ HRLM

‘Het is heel normaal om te klagen over rondslingerende sokken, maar je moet als ouder goed kijken welke zaken er écht toe doen’

er allemaal bij. In combinatie met schommelende hormonen en de drang om er bij te horen maken pubers irrationele en ondoordachte beslissingen die voor zowel ouder als kind voor lastige situaties kunnen zorgen. “Tijdens de puberteit is het beloningscentrum in de hersenen van je kind extra actief ”, vertelt Saila. “De waardering die pubers van hun leeftijdsgenoten krijgen voor stoer doen en uitsloven is voor hen belangrijker dan het denken aan de consequenties van hun acties.”

Pubers voelen zich namelijk al heel wat en denken precies te weten hoe de wereld in elkaar steekt. Juist daarom is het volgens Saila niet erg dat zij soms een misstap maken. “De ervaring die zij op dat moment opdoen is heel belangrijk. Opgroeien gaat nou eenmaal met vallen en opstaan en dat stimuleert de hersenontwikkeling enorm.”

Een luisterend oor Als ouder is het juist heel gezond om te lachen om de stomme actie van je puber.

Bedenk dat de uitspattingen van tijdelijke aard zijn. Preken heeft namelijk weinig zin,

hoe graag je dat als ouder soms ook wil doen. “Het is heel normaal om te klagen over rondslingerende sokken, maar je moet als ouder goed kijken welke zaken er écht toe doen.” Ze legt uit dat ouder en kind door voortdurende kleine ruzies nog verder tegenover elkaar kunnen komen te staan. “Het is natuurlijk belangrijk om je eigen regels te stellen, maar ook om te kijken waar je energie in wil en kan steken.”

Ondanks dat pubers prima denken te weten hoe het allemaal moet, hebben ze door alle chaos in hun puberbrein ook een luisterend oor nodig. Geef ze bepaalde ruimte, maar laat ze vooral niet volledig los en blijf in contact. “Wanneer pubers zich niet gehoord voelen kunnen ze alle kanten op gaan”, legt de pedagoog uit.

Ze raadt ouders vooral aan om het niet zwaarder te maken dan nodig is.

Beweeg met je puber mee en blijf samen lachen. “Het kan lijken alsof het helemaal misgaat, maar je kind is hierin geen uitzondering. Heb vertrouwen in je kind.

Het komt eigenlijk bijna altijd goed.”

HRLM ✶ 27

Tekst: Victoria van der Werff. Fotografie: Jonne van der Fange.

INTERVIEW ✶

Jouw advertentie hier?

HRLM Adverteer vanaf € 100,-

in het leukste tijdschrift van Haarlem!

Samen met ondernemers bedenken en maken we lezenswaardige, mooie artikelen. Met jouw bedrijf als betrouwbare en inspirerende informatiebron.

Dat wordt gelezen, gewaardeerd én herinnerd!

HRLMtje ontvangt hartverwarmende en lovende reacties op de edities.

Profiteer nu van het bereik en van de aandacht die jouw advertentie krijgt in het grootste kinderen tijdschrift van Haarlem.

Voor meer informatie ga naar: www.hrlm-online.nl/adverteren

Je ziet het vaak niet aan ze, maar opgroeien met een nierziekte eist ongelooflijk veel van kinderen.

Deze Jonge Held heeft je nodig.

Maar ze geven niet op. Elke dag weer vragen deze doorzetters het uiterste van zichzelf om gewoon te léven. Jonge Helden zijn het. Voor hén willen wij er zijn. Nu en later.

Geef daarom voor een toekomst waarin we nierziekten kunnen genezen.

Ga naar nierstichting.nl Scan de code met uw smartphone en doneer eenvoudig online.

IK BEN

INTERVIEW ✶

GEWOON

IK

, EN JIJ ?

HRLM ✶ 29

✶ DOEN

Dit ben jij !

Maak een

Zelfportret 30 ✶ HRLM

Hoi ik ben Neeltje!

Ik ben 10 jaar oud op 18 juli word ik 11 jaar. Ik ben geboren in Amsterdam. Ik zit op de Sint bernardusschool samen met Hanna en Fedde die ook in dit blad staan. Ik zit in groep 7.

Later wil ik juf op de basisschool worden.

Dit zijn 10 feitjes over mij:

• Ik schrijf links • Ik vind aardappel niet lekker • Ik heb een neon disco feest gehouden met een vriendin

voor de hele klas • Elk jaar rond kerst slapen ik, mijn broertjes Kees en Dirk, papa Klaas en mama Heilke in de woonkamer en dan kijken we Home alone • Mijn lievelingsboeken zijn Harry Potter en Magische apotheek, ik hou van lezen • Het nummer Adrenaline vind ik heel leuk • Mijn lievelingseten is pasta salade • Ik heb een tompoes aan de muur hangen in huis.

• Ik spreek graag met vrienden af • Ik zit op tennis

Dit zou ik kiesen!   

Katten Strand Enge achtbaan

 Honden  Zwembad  Altijd kruipen

HRLM ✶ 31

Haarlemse Stadsgenootjes Hoera! Een nieuwe Mug! Dat vraagt om beschuit met Haarlemse Stadsgenootjes! Het warmste welkom dat je een kindje in Haarlem kunt geven. Alleen al door die vertrouwde kleurtjes van onze stad: rood, wit en geel. Haal de beschuitbussen maar tevoorschijn, en ga los met Haarlemse Stadsgenootjes! Ook ideaal als cadeau voor een babyshower of gender revealparty. Het leukste kraamcadeau van Haarlem. Stadsgenootjes zijn volledig gemaakt van glutenvrije ingrediënten, maar worden geproduceerd in een fabriek waar ook producten met gluten worden verwerkt. De inhoud van een pakje is 180 gram. Genoeg voor ongeveer 12 beschuitjes. www.stadsgenootjes.nl, € 4,25.

32 ✶ HRLM

ZO HAARLEMS ✶

Tikkende tijdbom Een vreemde stalen vogel legt een ei op bol Nul. De kleine robotvogel die uit het ei komt blijkt een lokvogel te zijn die Priet en Blitz naar een onbekend gebied brengt. Dan blijkt het ook nog dat de lokvogel de schotel van Blitz steelt. Wat wil de vogel van hen? En hoe komen ze nu thuis? De AVI-boeken over het ruimtewezen Blitz van Rian Visser en Lars Deltrap zijn heel populair bij beginnende lezers en is goed toegankelijk voor lezers met dyslexie. Ook in Blitz 8 - De bol met de klok is een lettertype gebruikt dat voor iedereen makkelijk leesbaar is. Zo kan iedereen zelf lezen over de wereld vol raketten, ruimtewezens en ufo’s. Gottmer, € 14,99.

HRLM ✶ 33

✶ WINKELEN

SCHAAPJES TELLEN Een heerlijk zacht dekentje geheel gemaakt van biologisch katoen. Fijn voor in de wieg en voor in het park als het zonnetje schijnt.

Kleine heldeN, € 55,95.

Voor de allerkleinsten STAP VOOR STAP Mooie schoentjes van goede kwaliteit en soepel leer zodat deze prettig mee kunnen bewegen met elke stap die je kleintje zet. Never Grow Up Babyshop, € 39,95.

BABYZACHTE HUID De perfecte bodylotion voor de kwetsbare babyhuid. De formule is gemaakt van natuurlijke ingrediënten en zal het babyhuidje zacht en gehydrateerd aanvoelen.

ROOM42, € 22,50.

DIKKE PRET Wie is dat nou? Laat je baby kennismaken met zichzelf door deze spiegeldoos.

Oneindig veel lol en gekke bekken trekken.

Krokodil, € 41,95.

34 ✶ HRLM

SLAAP ZACHT Dat wordt een goede nachtrust met dit zachte deuntje waarmee deze gehaakte krab de wacht houdt.

Kids Store Haarlem, € 33,50.

OP ONTDEKKING IN HET FRANS HALS MUSEUM Kom schilderen in de schoolvakanties

Iedere schoolvakantie zijn er extra leuke activiteiten voor kinderen in het Frans Hals Museum.

Doe bijvoorbeeld mee met de kindertour vol verhalen en leuke opdrachten die je anders laten kijken naar de schilderijen én naar elkaar. Of maak een portret in de stijl van de beroemde schilder Frans Hals tijdens de schilderworkshop.

Speurtocht, poppenhuis en portrettekenen

Maar ook buiten de vakanties is er genoeg te zien en te doen. Ontdek het museum met de speurtocht, teken een kleurrijk portret en kom gluren in het poppenhuis uit de 18de eeuw.

In dit poppenhuis zie je wel duizend kleine voorwerpjes. In een van de kamers woont zelfs een huisdier. Ontdek jij waar?

Gratis entree t/m 18 jaar, je betaalt alleen een toeslag voor de workshop en de kindertour.

Bekijk alle activiteiten voor kinderen op www.franshalsmuseum.nl/kinderen Frans Hals Museum | Groot Heiligland 62

Foto’s: Poppenhuis, Mo Schalkx. Speurtocht, Dave.Amsterdam.

Schilderworkshop, Arno Stevens.

Bekijk samen de prachtige schilderijen van Frans Hals en van vele andere Haarlemse kunstenaars uit de 16de en 17de eeuw, maar ontdek ook moderne en hedendaagse kunst.

HRLM ✶ 35

36 ✶ HRLM

Knip de kleurplaat van May uit en maak er iets kleurigs van! Veel plezier!

✶ DOEN

Dit ben ik MAY

ik ben acht jaar en ik zit op de Beatrix school.

Mijn hobby’s • Zijn hockey en dansen • Bij dansen zit ik in het demoteam.

• Een demoteam, is dat je met een team aan wetstrijden mee doet.

• In maart heb ik me eerste wetstrijd dat is super spannend.



Dieren • Ik heb twee katten Koen en Keet.

• En we hebben een pony die heet Mellow.

Weetjes over mij: • Mijn lievelings eten is sushi.

• Mijn lievelings kleur is blauw.

• Ik heb een zus.

• Ik hou super veel van dansen.

• Ik hou super veel van muziek.

• Ik vind slijm maken super leuk

HRLM ✶ 37

Dit ben ik... en dit is mijn familie ZO MAAK JE JE EIGEN STAMBOOM Plak je eigen foto op het vakje Dit ben ik.

Vul de rest van vakjes in met een foto of een mooie tekening van je: mama papa oma opa broertje zusje tante oom neefje of je nichtje Veel plezier met maken!

38 ✶ HRLM

IK

DIT BEN

HRLM ✶ 39

Kraamcadeautje

J

De Wereld van Jansje is een initiatief van de Doopsgezinde Gemeente Haarlem en De Hartekamp Groep.

Zoek je een lief kraamcadeautje dan is een Nijntje altijd goed.

Wij hebben ze altijd op voorraad in diverse kleuren en materialen.

En zeg nu zelf….’wie is er niet mee opgegroeid’.

LEERKLOK De Hippe Leerklok is dé leukste leerklok voor kinderen om te leren klokkijken. In samenwerking met leerkrachten uit het basisonderwijs is deze klok ontwikkeld. Naast de praktische functie van de klok is de klok gewoon heel leuk om te zien. Naast de klok met een overzichtelijke wijzerplaat in trendy kleuren ontvang je bij aankoop een losse rand met digitale tijden. De achterkant van deze rand is wit. Start een kind net met klokkijken? Dan doe je de witte kant voor. Is het kind toe aan de digitale tijden, dan draai je de rand eenvoudig om.

DIT BEN IK

“Mijn naam is Tom en ik werk nu een half jaar bij De Wereld van Jansje in de dagbesteding.

Ik sta zowel in de winkel als in de lunchroom en mijn werkzaamheden zijn divers. Mijn grote ambitie is om ooit bedrijfsleider te worden.

Maar ik snap dat ik daarvoor nog een hoop moet leren. Dus ben ik nu gastheer in de winkel en lunchroom, neem ik de telefoon aan, help ik met stickeren en de winkel aanvullen, bak ik koekjes, sta ik in de bediening enzovoort.

Ik ben heel blij met mijn mooie baan bij De Wereld van Jansje en kan mij hier in een veilige omgeving ontwikkelen. “

Fijne bijkomstigheid: de klokken zijn geluidloos en tikken dus niet!

Dat maakt dat die ook voor kinderen met een autisme-spectrum stoornis fijn in het gebruik is.

Grote Houtstraat 45 www.jansje.nl WINKEL | LUNCHROOM | TO GO | CATERING | WEBSHOP

40 ✶ HRLM

W E I V R INTE t

INTERVIEW ✶

N E I R A

T L O NE B me

Hanna, Neeltje en Fedde van de kinderredactie gingen op bezoek bij kinderboekenschrijfster Arienne Bolt. Haar meest recente boeken zijn Ivoren maan en De laatste reis van de Ballerinus. Arienne heeft ook jaren in Haarlem gewoond, dus daarover en over heel veel andere dingen konden de kinderen haar de oren van het hoofd vragen! ›

HRLM ✶ 41

Onderweg naar Arienne Bolt

Met veel vragen!

Fedde: Wat mis je uit Haarlem?

Stadscentrum, mijn neefjes en familie, de winkeltjes in de buurt en dat je lopend alles kunt doen, nu ga ik meer met mijn fiets met acht versnellingen i.v.m de dijken in mijn buurt. Wel is hier meer rust en is het hier ’s nachts veel stiller dan in de stad.

Hanna: In hoeveel talen is de Ballerinus?

Het is geschreven en uitgegeven in het Nederlands. Het boek is vertaald in het Duits.

Neeltje: Welke andere beroepen had je voordat je schrijver werd?

Allerlei baantjes. Ik werkte in de horeca: cafés en restaurants, ik heb een leraren opleiding gedaan en les gegeven. En ik had in Haarlem een bed & breakfast, dat vond ik heel leuk.

Fedde: Welke van je twee boeken is je favoriet?

Ze zijn zo verschillend het eerste boek (De laatste reis van de Ballerinus) is voor jonge kinderen met veel fantasie dus het was leuk om dit met veel fantasie te schrijven. Ivoren Maan was een uitdaging omdat ik dat boek voor grotere kinderen rond de vijftien jaar heb geschreven en ik wilde dat het leek of het echt gebeurd kon zijn.

Fedde: Ga je nog meer boeken schrijven?

Ik ben altijd aan het schrijven, alleen of het een boek wordt beslis ik niet in mijn eentje maar in samenwerking met de uitgeverij. Niet ieder verhaal wordt een boek. Mijn hoofd schrijft altijd, of het een echt boek wordt kan ik alleen maar hopen. Ik ben nu een verhaal aan het schrijven over een meisje met een mama die al tien jaar in de ruimte zweeft.

Hanna: Hoe ben je aan de naam Ravi gekomen? (De naam van de hoofdpersoon uit de Ballerinus.)

De hoofdpersoon heette eerst Jona. Schrijven duurt heel lang, toen ik wist dat het boek zou worden uitgegeven heb ik de hoofd persoon Ravi genoemd omdat dat de naam van mijn man Ivar omgekeerd is. Als een soort cadeautje omdat Ivar mij heeft gesteund in het schrijven. En ik houd van woorden omdraaien.

Neeltje: Wat was je lievelingsboek van vroeger?

Ronja de roversdochter van Astrid Lindgren. Het gaat over twee roversbendes die zijn vijanden

42 ✶ HRLM

maar hun kinderen spelen wel met elkaar.

En Ronja rijdt paard, dat deed ik ook veel.

Neeltje: Waar schrijf je het liefst?

Dat wisselt erg, het liefst ’s ochtends aan het tafeltje in de keuken met schaduw. Maar ik schrijf ook graag in onze stacaravan op de Veluwe in het bos. En het allerliefst in bed, maar dat is slecht voor je nek...

Fedde: Je bent vaak buiten, wat is je favoriete sport?

Ik houd van bewegen, vooral van wandelen en yoga om geen stijve oude hark te worden.

En fietsen vindt ik eigenlijk stom maar in Amsterdam-noord is alles ver weg.

Hanna: Hoe vindt je het dat wij jouw interviewen?

Heerlijk! Lekker rustig met niet allemaal dezelfde vragen. En lief dat jullie chocola en bloemen mee hebben gebracht.

Neeltje: Hoelang schrijf je al?

Als kind schreef ik al, toen maakte ik de verhalen nooit af, net als jij, Fedde... Met tekeningen erbij. Op de lagere en middelbare school schreef ik voor schoolkranten en de gewone krant. Tijdens mijn studie moest ik een scriptie schrijven, dat is een verslag van een onderzoek dat ging over hoe je kinderen zelf kon laten leren. Dat vond ik heel leuk daarom ben ik een schrijfcursus gaan doen.

INTERVIEW ✶

Signeersessie!

Interview gelukt!

Fedde: Hoe is het leven van een schrijver?

Ik kan alleen over míjn leven als schrijver vertellen. Ik kan gewoon over straat want ik wordt niet herkend. Wat leuk is, is dat ik gevraagd ben door een boekenwinkel om mee naar een beurs te gaan. Schrijven doe je vooral alleen, dus het is leuk om op evenementen medeschrijvers te ontmoeten. Het is heel fijn om te doen wat je leuk vindt, dat is een goed advies voor iedereen om te doen in het leven.

Fedde: Je hebt dus geen baas die bepaalt wanneer je moet schrijven?

Ja, dat is fijn, maar schrijven moet je dus zelf doen en soms is dat moeilijk. Bij het schrijven zijn er verschillende fases, de laatste fase van het bijschaven van het verhaal lijkt het meest op gewoon werk.

Hanna: Hoelang heb je gedaan over de Ballerinus?

Dat is een goede maar ook moeilijke vraag. Het is een lang proces van verhaal in je hoofd naar het opschrijven tot een boek. Dit duurde een paar jaar. Hoelang een boek schrijven duurt verschilt per schrijver, van bijvoorbeeld 1 tot wel 10 jaar.

Neeltje: Waarom geen trema op de e in Arienne?

Ik ben al heel oud, nu 45 jaar oud. Ik ben opgegroeid zonder mobiele telefoon en laptop.

Op mijn 19de had ik mijn eerste computer en maakte ik een e-mailadres aan en daarin kan geen trema dus toen heb ik de trema laten vallen. Ook de website www.ariennebolt.com is zonder trema.

Neeltje: Wil je mijn boek de Ballerinus signeren?

Jazeker!

Fedde: Wat is je favoriete dier?

Katten vindt ik de meest volmaakte wezens. Verder houd ik van paarden, egels, honden (maar niet om zelf te hebben). Als ik er 2 moet kiezen kies ik katten en egels ✶.

Wil je meer weten over Arienne Bolt en haar boeken? Kijk dan eens op www.ariennebolt.com

Tekst: Hanna Kenter, Neeltje Doppen, Fedde Bolt. Fotografie: Dionne Timmers.

Hanna: Dus je kunt overal schrijven?

Ja, dat is fijn, dat voelt heel vrij.

HRLM ✶ 43

✶ COLUMN

Marcel.

Afkicken Het is niet te geloven, hoe snel de tijd gaat. Onze Maria mocht afgelopen december alweer 3 kaarsjes uitblazen, 3 jaar waarin ontzettend veel is gebeurd, maar die werkelijk zijn omgevlógen!

Ik herinner me nog als de dag van gisteren hoe ik mijn pasgeboren eerste kleinkind in mijn armen hield, zo mooi, zo lief en zo licht als een veertje. Tegenwoordig moet ik toch wel wat meer spierkracht aanspreken om haar in de lucht te gooien, iets wat ze helemaal fantastisch vindt, het kan er haar niet wild genoeg aan toe gaan. “Nog een keer gooien, opa, nog een keer!”

Die onverschrokkenheid en totale onbevangenheid van jonge peuters vind ik eigenlijk nog het allerleukst. Nergens bang voor en – gelukkig – nog totaal niet nadenkend over haar eigen identiteit in verhouding met de rest van de wereld. ‘Dit ben ik: Maria! Ik ben wie ik ben en daar heb je het maar mee te doen, punt.’ Dat ze dit maar zo lang mogelijk mag volhouden!

Marcel Lee is tekstschrijver en eindredacteur, werkt ook als passagiersassistent op Schiphol en is drummer van de band Drukwerk.

Hij is getrouwd met Astrid, heeft drie zoons en is sinds 1 december 2019 opa van Maria Frederique.

Maar ja, over dik een halfjaar zullen de eerste scheurtjes in haar peuterbubbel gaan ontstaan, haar eerste stapjes in de grote boze wereld: dan gaat ze naar school! Daar gaat ze leren dat er iets van haar verwacht wordt, daar gelden andere regels dan thuis, daar ontstaan de eerste onzekerheden, spanningen en teleurstellingen. ‘Dit ben ik: Maria, maar ik ben niet alleen op de wereld en zie dat er veel zaken zijn waar ik rekening mee moet houden.’ Gaandeweg zal zij moeten gaan wennen aan het keurslijf dat past bij de maatschappij waarin zij leeft en – laten we eerlijk zijn – dat is een maatschappij die er nou niet bepaald florissant uitziet. Natuurlijk, ik ben ervan overtuigd dat Maria daar goed mee om zal weten te gaan, maar haar kleine wereldje zal zeker veranderen.

En trouwens niet alleen háár wereld, maar ook die van ons, opa en oma. Want wij zijn ruim twee jaar lang gewend geraakt aan onze vaste maandag, waarop we Maria kunnen vertroetelen en verwennen. Voor die dag zetten we alles opzij. Maar over een paar maanden zit Maria ’s maandags in de klas en hebben wij opeens een gat in onze agenda. Elke week een blue monday, dat wordt afkicken! Natuurlijk, er zullen genoeg momenten komen dat we haar kunnen blijven vertroetelen, maar de gedachte dat de opa/oma-dag eindigt stemt somber.

Dus gaan we de komende maanden maar eens extra genieten van onze nog heerlijk onbevangen peuter.

44 ✶ HRLM

IK HRLM samen met

✶

T I D N E B

De dingen waarvan wij houden maken ons tot wie we zijn.

Benja, Cattleya, Elin, Daisy, Giulia, Elsa en Emily van Hero kindercentra vertellen ons over wie ze zijn en waar zij blij van worden. Huisdieren, lasagne, eenwieler, strips... noem maar op, het komt allemaal aan bod.

Deze kids vinden een hoop dingen leuk! › HRLM ✶ 45

IK

DIT BEN

Cattleya van Eijk 6 jaar Helemaal op haar gemak – alsof het de gewoonste zaak van de wereld is zo’n fotoshoot en interview – vertelt Cattleya over haar school, De Wijde Wereld, en dat ze daar aan stil-werken doet. Dat betekent ‘werk doen waar je van kan leren’. En leren dat wil deze kletskous, zoals haar moeder haar liefkozend noemt, wel. Maar buitenspelen en ‘spelletjes doen die jullie niet weten’, dat is natuurlijk ook heel leuk. Zoals verstop-tikkertje en Cowboy waarbij je als cowboy ‘een dief met je lasso rennend op je paard moet pakken.’ Lekker tekenen, knutselen en spelen met haar besties Chelsea, Shelly en Ynomia doet Cattleya graag en ze zit op schaatsles! Achteruitschaatsen op haar kunstschaatsen kan ze inmiddels al. Op de valreep vertelt Cattleya nog even dat ze niet van ui houdt en dat ze heel veel lievelingsdieren heeft, waaronder wormen! En natuurlijk haar hondje Elvy… die al heel wat jaartjes ouder is dan Cattleya.

46 ✶ HRLM

IK

HRLM samen met

DIT BEN

✶

Emily Grootes 10 jaar Ze is groot voor haar leeftijd, vertelt Emily, maar dat maakt haar niet uit. Met haar lange haren hangt ze tijdens het fotograferen even in het klimrek in de gymzaal van de BSO. Gym vindt ze leuk, maar ook lekker buitenspelen en natuurlijk schoolreisjes.

Een tijdje geleden was er een uitje naar de Haarlemmerhout.“Wist je dat het hertenkamp vroeger de tuin van Lodewijk Napoleon was?” Een keer naar de Efteling of Duinrell zou Emily trouwens ook wel heel leuk vinden. Na school vindt Emily het heerlijk om even te ‘chillen op de zitzak en te programmeren op de iPad’. Na de basisschool zou ze wel naar een technische middelbare school willen gaan. Maar wat ze wil worden is nog even onduidelijk, ‘dat wisselt elke keer, maar misschien wel architect of uitvinder!’ Aan een balsport doet Emily niet. Ze zeilt! Op de Mooie Nel heeft Emily zeilles in een Optimist. “Omgaan met de zeilboot vind ik heel leuk” en met een wetsuite aan valt de kou van het water wel mee. Emily houdt overigens absoluut niet van tomaat, maar des temeer van haar twee katten, Tommy en Nikky.

› HRLM ✶ 47

IK

DIT BEN

Daisy Fernandes 11 jaar Met prachtige lange haren en een zachte stem vertelt Daisy over haar fijne vriendschap met Elsa en dat ze elkaar hebben leren kennen via hun broers, school en de scouting. Daisy zit in groep 7 van de Rudolf Steiner en is gek op knutselen, tekenen, houtbewerking en gym. Rekenen heeft niet echt haar voorkeur. Naast school doet Daisy aan street dance bij Lydia’s Dansstudio, brengt lekker veel tijd door met vriendinnen en is gek op haar kat Lilly.

Je kunt Daisy trouwens altijd wakker maken voor pizza, maar zeker niet voor pindakaas!

Later wil Daisy graag modeontwerpster worden en – samen met Elsa – nog een mooie reis maken naar Suriname waar een deel van haar familie vandaan komt.

Maar eerst natuurlijk naar de middelbare school… “en misschien doe ik dan wel laagjes in mijn haar!”

48 ✶ HRLM

HRLM samen met

IK

DIT BEN

✶

Elsa van der Wal 11 jaar Grote vriendinnen is ze met Daisy en ook Elsa heeft prachtig haar, lekker veel krullen.

Ze komt aanfietsen op haar eenwieler, iets dat ze zichzelf heeft aangeleerd… “Even oefenen en toen kon ik het!” Op school, groep 7 van de Rudolf Steiner, vindt Elsa vooral houtbewerking, handwerk en gym leuk. Er is eigenlijk niet iets wat ze echt stom vindt. Het leuke van de BSO is dat je er ook kunt naaien en dat komt goed uit want modeontwerper worden lijkt Elsa wel wat. Elsa houdt van knutselen en tekenen, van haar kat Suus, maar ook heel erg van capoeira, een Braziliaanse vecht-dans.

“Deze sport is ontstaan doordat slaven deden alsof ze dansten, maar eigenlijk oefenden ze stiekem voor gevechten.”

Er bestaan allemaal speciale capoeirainstrumenten, de een nog moeilijker uit te spreken dan de ander… Elsa kan op een berimbau spelen, dat is een soort kromme stok met een uitgeholde kalebas en 1 snaar.

› HRLM ✶ 49

IK

DIT BEN

Benja Koper 11 jaar De enige jongen in deze fotoreportage staat z’n mannetje wel. Binnenkort gaat Benja op Wing Chun, een Chinese vechtsport met korte en snelle bewegingen. Omdat zijn moeder Chinees is, is Benja al een paar keer in China geweest. Hij spreekt geen Chinees, maar kent wel wat woorden. In groep 7 van de Molenwiek Dalton vindt Benja vooral gym en het lesprogramma 4x Wijzer leuk.

Er wordt soms wel veel gekletst in de klas; je concentreren op iets is dan wel eens lastig.

Met zijn goede vriend Enver en vriendinnen Elin, Giulia en Emily (ook in deze reportage) houdt hij wel van een beetje ‘klooien’.

In het stempel ‘wild en brutaal’ dat Elin en Giulia zichzelf hebben gegeven, kan hij zich ook wel vinden, “Ja, dat is klooien!”

Benja omschrijft zichzelf verder vooral als ‘grappig’ en een ‘gamer’, groot lasagneliefhebber en striptekenaar. “Vroeger maakte ik zoveel strips dat we een hele Ikea-tas vol hebben. Ook was ik bezig met mijn eigen stripserie Rare Comics. Daar ga ik binnenkort weer eens mee verder.”

50 ✶ HRLM

HRLM samen met

WIJ

DIT ZIJN

✶

Elin van Nol en Giulia Hartwig, allebei 10 jaar

Tekst en fotografie: Adrian de Groen.

Het is een mooi giebel-stel, deze twee vriendinnen die in groep 7 zitten van De Molenwiek Dalton, maar niet bij elkaar in de klas. Elin en Giulia hebben elkaar leren kennen via andere vriendinnen, wonen praktisch naast elkaar en hockeyen bij Saxenburg. Ze zijn, zoals ze zelf zeggen: ‘Best friends, maar wel met veel discussie’.

Uiteindelijk komt alles vaak snel weer goed door samen hard te lachen, vooral ook om de leuke ‘klunzigheid’ van Elin. Op de vraag ‘Dit zijn wij’ antwoorden de meiden in koor ‘brutaal en wild’. Uitgesproken, veel praten en af en toe wat kattenkwaad dus. Ze willen later allebei iets met kleine kinderen gaan doen. Nu mogen Elin en Giulia al vaak op de BSO helpen bij het knutselen en geven ze gymles aan de kleintjes. Maar eerst wil Elin nog naar het Stedelijk Gymnasium in Haarlem en Giulia gaat nog lekker even nadenken over haar middelbare school-wens.

HRLM ✶ 51

MIDDEN OP DE MARKT

52 ✶ HRLM

Handen warmen aan een vuuroven in de sneeuw, op de Grote Markt - 1963

LEKKER STEL

Jongens poseren voor de deur van een kruidenierszaak in Haarlem - 1966

Fotografie: Noord-Hollands Archief.

ZO WAS HET TOEN ✶

HRLM ✶ 53

MOP VAN LOÏS

MOPPEN VAN NE

ELTJE

Er was eens een jongentje en die ging naar de dokter. Het jongetje zei: als ik hier druk heb ik pijn als ik daar druk heb ik pijn en als ik hier druk heb ik pijn. De dokter zegt: oh ik zie het al een gebroken vinger!

van moeten e Z . n e r te ut zijn g en Gis t ze sto in a d d d u m P o er eten de zold ngens h raf naar t s Twee jo r o o eder v n hun mo e moge en’. t. , want w et poep m o a gewees m a r k t ‘I e h zegt: maar uit fd Pudding : ‘Poep t g het hoo e z n l valt op o . r Gistere ’. n f d e a e p r d o e et en zold eder do et raam o eft h niet van m e it h e u d d t n n poep iema aan e g , lt in fd e d o b d o u h ij P n .H l op mij meneer een dro l van een ie v r eer: ‘E De men poept’. aam ge r t e teren?’ h it u s het Gis as vandaag’. a ‘W : r Moede e, het w eer: ‘Ne dding?’

De men s het Pu a oep!’ n.’

‘W : r et was p t mijn kindere h Moede , e e ‘N : ie r n e t e e n h De me dan zijn : ‘Nou, Moeder

N MOP VA

MAY

Een ridder gaat op vrijdag naar de mar kt.

Hij blijft 3 dagen en vertrekt ook weer op vr ijdag.

Hoe kan dit? Antw oord: zijn paard he et vrijdag Wat krijg je als je ee n slang met een eg el kruist?

Antwoord: prikke l draad Op welk Spaans eila

nd eten ze altijd pi zza?

Antwoord: ipizza

Welke sprookjesfi guren gaan graag na ar de snackbar?

Antwoord: Hans en Frietje Welk dier heeft olie nodig?

Antwoord: een mui s want die piept

Welk bot zit niet in

je lijf? Antwoord: ee

n robot Hoe stop je een olifa nt in de koelkast? De open olifant er in de urtje urtje dicht. Hoe sto p je een giraf in de koelkast? De urtje open olifant er uit giraf er in deurtje dicht.

De leeuwen koning viert een feest voor alle dieren, wie komt er ni et ?

De giraf want die za t nog in de koelkast.

Je moet een gevaar lijke rivier overste ken vol met krokodillen hoe do e je dit?

Antwoord: Zwemm en want alle krokod illen zijn bij het leeuwen feest!!

MOPPEN MOPPEN VAN FEDDE

1. Hoe heet de vrouw van Messi?

6. Hoe noem je een oude sneeuwpop?

- Vorki - de Water 2. Ken je de mop van de timmerman? 7. Wat is het toppunt van domheid?

- Die slaat nergens op - De brandweer bellen en zeggen dat het 3. Wat is groen en plakt aan de muur? achterlicht van je fiets brandt - Kermit de sticker 8. Het is geel en het is irritant?

4. Welke hond kan goed toveren?

- Bananananana - Een labracadabrador 9. Hoe gaan bijen naar schoolrijsje?

5. Welke planeet is heel blij?

- Met de schoolbuzzz - Joepieter 10. Waarom ligt de bakker in het ziekenhuis?

- Omdat hij is gebeten door het tijgerbrood

54 ✶ HRLM

Dit ben ik Alexander bijna 11 jaar Ben geboren in Haarlem, zit nu in groep 7.

Ik ben drietalig en spreek • Nederlands • Roemeens • Engels Ik hou van • wiskunde • lezen • schrijven • tekenen • gamen Mijn grote passie is • fotografie • musea Sport • Ik zwem als een vis • WWF-Ranger en Ajax lid • Ik voetbal al meer dan 5 jaar • Ik was de topscorer van mijn oude club • en was de speler met de meeste assists Mijn motto is • ‘teamwork makes the dream work’

HRLM ✶ 55

Het verlanglijstje van de boekenwurm Mooi zoals je bent

Faro kijkt in de spiegel en is ongelukkig. Het lijkt wel of iedereen mooier is. Faro ziet alleen een saaie kat. Orang-oetan heeft een lijf vol warme oranje haren, maar een naaktkat zoals Faro is daar niets bij. Dat is tot Varken iets voor Faro heeft bedacht. Een nieuwe jas, Lemniscaat, € 14,99.

Kinderspel

In dit boek zijn de dertig artikelen van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens geformuleerd op een manier die kinderen kunnen begrijpen. Het boek is doorspekt met vele voorbeelden: alle mensen zijn gelijk voor de wet, dus dat geldt ook voor een koning die door de politie wordt aangehouden als hij te hard rijdt.

Rechten van de mens voor kinderen, Rubinstein, € 14,99.

Blij ei

We hebben allemaal geluk nodig in het leven. Het kan moeilijk bereikbaar zijn en soms voelt het zo ver weg. Maar er is één plek waar geluk altijd te vinden is. Daar waar iedereen kan terugkomen…Geluk begint bij jezelf. Eva Eland laat in haar eenvoudige, lichte illustraties zien dat geluk overal in kan zitten. Waar geluk begint, Leopold, € 15,99.

Kijkje in het verleden

Op dezelfde dag dat Cato ter wereld kwam, heeft haar moeder die verlaten. Wanneer ze thuis een geheimzinnig kaartje vindt van een verlaten bioscoop en ontdekt dat deze weer open is, besluit Cato er een kijkje te gaan nemen. Al snel ontdekt ze dat er iets vreemds met de bioscoop aan de hand is, en dat het geen gewone films zijn die er draaien. De bioscoop lijkt in verbinding te staan met het verleden. Films die nergens draaien, Leopold, € 16,99.

Plastic soep

Hoe leggen we dit aan onze kinderen uit? Dat we een heel groot, in bubbeltjesplastic verpakt probleem hebben. Geen leuke boodschap, stom verhaal. Maar we gaan het tóch vertellen.

Aan de hand van kleurrijke vondsten leer je vol verwondering en plezier over het verhaal achter plastic. En er is hoop! Dit was de plastic tijd, Fontaine Uitgevers, € 21,99.

Alle boeken op deze pagina’s zijn verkrijgbaar bij

TOP 5 van De Vries van Stockum

LEKKER LEZEN ✶

Liefde voor iedereen

Een jonge prins zal binnenkort de troon overnemen. Zijn ouders nemen hem mee op pad, op zoek naar een geschikte bruid. Ze ontmoeten talloze prinsessen, maar de dames zijn niet echt wat de prins zoekt. Hij gaat de strijd aan met een draak en wordt daarbij geholpen door een ridder in een glimmend harnas. De ridder is eigenlijk precies wat de prins zoekt.

Prins en de Ridder, BBNC Uitgevers, € 14,99.

Maak kennis met grote namen

Kon één farao een heel leger verslaan? Welke Romeinse keizers waren wreed en gemeen? Kon je een held worden door op de bus te zitten? Wat als je bijnaam ‘de Verschrikkelijke’ was? Reis mee naar het leven van helden en schurken, van lang en niet zo lang geleden.

Held of Schurk, Uitgeverij Terra-Lannoo, € 15,99.

Meisjes aan het roer

Traditiegetrouw zijn de mannen of jongens degenen die de schurk te slim af zijn. Maar passen karaktereigenschappen als verstand, moed en kracht niet ook bij vrouwen? Mogen zij niet ook eens de held van het verhaal zijn? In dit boek lees je bekende en minder bekende sprookjes met een vleugje girlpower. Stoere Sprookjes over avontuurlijke meisjes, Singel Uitgeverijen, € 18,50.

Durf te vragen

Het belang van goede seksuele voorlichting is de laatste jaren alleen maar toegenomen, iets waar ook veel ouders inmiddels van doordrongen zijn. Dokter Corrie legt aan kinderen niet alleen uit hoe alles werkt, maar ook dat niets aan je eigen lijf raar is, hoe belangrijk het is om je grenzen aan te geven en waar je je bij sexting maar beter van bewust kan zijn.

Doker Corrie geeft antwoord, De Harmonie, € 27,50.

De wereld is van iedereen

Waargebeurde verhalen over planeetbeschermers. Deze bundel bevat 25 inspirerende verhalen over meisjes en vrouwen die zich inzetten voor de planeet. Ze redden bedreigde vogels, maken een einde aan plasticvervuiling en bouwen de steden van de toekomst. Lees over hun slimme acties en tactieken. Rebelse meisjes, De Vrije Uitgevers, € 9,99.

WIST JE DAT... » je wel meer dan 270 botten in je lichaam hebt wanneer je wordt geboren? » er meer bacteriën in je mond zitten dan dat er mensen op aarde leven? » de hersenen van een vrouw kleiner zijn dan die van een man, maar dat ze wel efficiënter werken? » iedereen een andere persoonlijkheid heeft? Er zijn wel 16 verschillende persoonlijkheidstypen! » je helemaal zelf mag kiezen wie je wil zijn? » er ontelbaar veel verschillende soorten beroepen zijn? En het leuke is dat je helemaal zelf mag kiezen welke je wil beoefenen! » het heel normaal is om als jongen verliefd te worden op een jongen en om als meisje verliefd te worden op een meisje? » homoseksualiteit niet alleen bij mensen voorkomt, maar ook bij dieren? Zo’n 1.500 dieren vormen een koppel met een dier van hetzelfde geslacht. » je je naam kan veranderen als je écht niet blij bent met die van jou?

Rutger.

Later, als ik groot ben

Rutger Visser is leerkracht in het basisonderwijs.

Zijn zoon Tijn kreeg hij samen met zijn man Marcel, z’n beste vriendin Ilona en haar vrouw Manon.

Tijn is 4 jaar.

58 ✶ HRLM

“Ik word later politie-agent of dokter…of ik word juf!” Sinds Tijn naar de basisschool gaat is juf zijn grote held. Met Sint-Maarten wilde Tijn graag zingen voor juf, met Pakjesavond vroeg Tijn steeds of juf ook nog kwam en onder de kerstboom werd gezocht naar een cadeautje met de letter van juf erop. Alles wat juf zegt en doet maakt veel indruk. Het is voor mij weer een bevestiging dat je als leerkracht zo betekenisvol bent in het leven van jonge kinderen en een van de belangrijkste motoren bent achter hun ontwikkeling. Dat maakt het beroep zo mooi. Het plezier waarmee Tijn naar school gaat bevestigt dat we hebben gekozen voor de juiste basisschool. Dat was namelijk best nog een ding. Hoewel een school op de hoek van de straat misschien praktisch is, ben ik mijn ouders nog altijd dankbaar dat zij veertig jaar geleden ervoor hebben gekozen om mij vanuit Haarlem-Noord naar een kleine openbare school in Bloemendaal te laten gaan. Dezelfde school waar ik jaren later terug zou komen om te werken als leerkracht en die ik ook mijn eigen kind zou gunnen. Maar is dat verstandig? Zou Tijn het leuk vinden om naar dezelfde school als papa te gaan en wat zullen andere ouders ervan vinden dat hun kind misschien in de klas bij de zoon van de meester terechtkomt? Vragen en daarmee ook twijfels. Ik besloot daarom de keuze voor de basisschool over te laten aan de mama’s en Marcel.

Zij zijn het afgelopen jaar op zoek gegaan naar de juiste plek voor Tijn, de plek waar hij een groot deel van zijn jeugd gaat doorbrengen. Diverse scholen werden bezocht. Haarlem viel af vanwege de onvoorspelbaarheid van het plaatsingsbeleid, de ene school was te groot, de andere oogde rommelig of was weinig vooruitstrevend qua onderwijs. De zoektocht werd afgesloten met een bezoek aan mijn werkplek. Toen was de keuze door Marcel en de mama’s snel gemaakt.

En zo gebeurde het dat ik Tijn, na de herfstvakantie, tussen Marcel en de mama’s in, het schoolplein op zag stappen waar ik veertig jaar geleden ook als peuter liep. Een bijzonder moment. Al mijn twijfels vielen weg, hij hoorde hier (ook) gewoon thuis. Bovendien is het een enorme rijkdom om Tijn nu bijna dagelijks te kunnen zien en niet alleen op de dagen dat hij bij ons slaapt. En Tijn? Die heeft er niks van als hij mij bij toeval treft in de gang of op het plein.

Hij gaat helemaal op in zijn eigen belevingswereld waarin, naast juf, hijzelf ook de held is.

COLUMN ✶

‘Alles wat juf zegt en doet maakt veel indruk.

Het is voor mij weer een bevestiging dat je als leerkracht zo betekenisvol bent in het leven van jonge kinderen’

Zo hadden we laatst een brandoefening, waarbij we op het plein verzamelden. Ik stond met mijn klas al buiten, klaar om ook Tijn eventueel op te vangen, mocht hij overstuur zijn van het alarm. Niks was minder waar.

Tijn kwam lachend en zwaaiend de school uit, pauzeerde nog even op het bordes voordat hij mij passeerde. “He Tijn!” zei ik. “Niet nu papa, alle kinderen staan naar mij te zwaaien, ze zijn blij dat ik er ben”, antwoordde hij, terwijl hij stralend en zelfverzekerd verder liep.

De start op school in een periode met allerlei feestelijkheden in de decembermaand, heeft meteen een stempel gedrukt op Tijns taalontwikkeling. Zo praat Tijn sinds het Sinterklaasfeest vaak in rijmwoorden: “Kijk papa’s schappa’s! Trixy die schattie patattie, heeft op het kattie bakkie een kleine stinkie winkie gedaan.” De Sinterklaasliedjes werden veelvuldig en nog tot half januari gezongen, waardoor Tijn, naar eigen zeggen, last van zijn keel en een “goor stemmetje” kreeg. Ook de Goedheiligman zelf kreeg bij zijn bezoek aan onze school meteen te maken met de jongste kleuter, want Tijn wilde wel even weten waarom hij nog niet zijn letter, de T van Tijn, in zijn schoen had gevonden.

Tijn is sinds hij weet dat hij naar school mag bezig met het thema groot worden of een

grote jongen zijn. Het ledikant waarin hij nog sliep was opeens te klein en er moest een grote jongensbed komen. De paar weken opvang die nog gepland stonden, waren niet meer leuk, want naar de opvang ga je toe als je baby bent. Ook was bepaald speelgoed van de ene op de andere dag uit de gratie.

We hebben ook ons voordeel gedaan met ‘het groot willen zijn’. Zo hebben we afscheid genomen van ‘de mimi’ (Tijns speen), “Want die is alleen voor baby’s” en kwam het zindelijk worden in een stroomversnelling, want Tijn: “Grote jongens kunnen alles zelf op de wc”. Ook hebben we sinds kort een slaapschaap bij Tijns bed. Als het schaap de oogjes dicht doet ’s avonds gaat er een rood lampje branden op de grote jongens-bedtijd en dan is de afspraak dat we in bed blijven, tot het schaapje rond een uurtje of 7 ’s ochtends de ogen opent en het lampje groen wordt.

Via de babyfoon zien we Tijn nu iedere ochtend gespannen dat moment afwachten, hij schreeuwt het dan uit van enthousiasme: “Ja groen!! Groen, het schaap is wakker, we gaan eruit! We gaan naar school!”

Tijn staat net als het slaap-schaap meteen aan, dat is heerlijk zoveel energie om de dag mee te beginnen, maar soms ook intens als je niet echt een ochtendmens bent.

Tijn wil meteen naar beneden naar de kat, haar eten geven en de bak controleren, hij wil boekje lezen, tekenen en het liefst ook nog even de tv aan. Inmiddels hebben we een prima modus gevonden om mee te gaan in dit ochtendritueel. Terwijl Marcel Tijn wast en aankleedt, sta ik Tijns tas in te pakken en brood te smeren. En ergens tussen het wassen, aankleden en ontbijten in, had Tijn opeens een rustmoment. “Mijn papa’s zijn lief ”, concludeerde hij, terwijl wij druk voor hem bezig waren. “Later als ik groot ben, verander ik in die papa (wijzend naar mij), of in die papa (wijzend naar Marcel).

Word ik dan net zo groot als jullie, papa’s?”

“Vast wel lieve Tijn, maar nu eerst lekker naar school, nieuwe avonturen beleven als politie-agent of dokter, samen met juf!”

HRLM ✶ 59

60 ✶ HRLM

UIT:

Puck en Arend wonen in twee huizen: meestal bij mama en soms bij papa. Maar waar ze ook wonen, overal zijn avonturen te beleven.

Puck en Arend lachen, huilen, maken ruzie, zijn stout, bang of boos.

Maar ze vinden elkaar én hun mama en papa (meestal) heel erg lief!

Een bundel met herkenbare, ontroerende en grappige verhalen en gedichten van elke dag. Voor kinderen vanaf 5 jaar. Clavis, € 26,95.Verschijnt februari 2023.

Tekst: Mieke van Hooft / Illustraties: Marijn van der Wateren.

Hartjes met een kus © 2023 Clavis Uitgeverij, Hasselt – Alkmaar – New York

VOORLEZEN ✶

HRLM ✶ 61

n e g a r v 0

1

Alexander stelt ze aan

Marijn van der Wateren

boek zou je nog willen illustreren? ben je begonnen met tekenen?

1 Wanneer 6 Welk Ik wil heel graag een sprookjesverhaal Als kind en heel vaak met mijn opa getekend. Ik vind tekenen heel leuk en ik wil nog beter worden.

teken je zo graag?

2 IkWaarom denk in beelden. Een voorbeeld: niet het woord appel schrijven maar tekenen.

3

Waarom ben je illustratrice geworden?

Ik heb altijd getekend. Ik heb 4 jaar in Haarlem gestudeerd en daarna nog 4 op de kunstacademie in Den Haag.

Als grafisch ontwerper was ik al bezig met teksten en illustraties. In 2019 heb ik een een prijs gewonnen en ik dacht dat het tijd was om boeken te illustreren. Haas, wat doe je nu? geschreven door Bette Westera is mijn eerste geïllustreerde boek.

het leuk om illustratrice te zijn?

4 Ja,Vindheeljeleuk, het was als kind al een droom ook om prentenboeken te maken.

De Jungle is het boekje dat ik heb geschreven en getekend toen ik ongeveer 13 jaar was. Over een jongetje dat zijn broer op gaat halen en samen teruggaat naar hun dorp.

Je leest het op de rechter bladzijde heen en op de linker bladzijde terug.

is je lievelingsboek die je hebt geïllustreerd?

5 Wat Altijd de laatste boek!

62 ✶ HRLM

illustreren.

is je favoriete illustratie die je hebt 7 Wat getekend?

De egel, de vos van het boek Eri wil een eenhoorn zijn.

je worden toen je klein was?

8 IkWatwouwilde heel graag tekenen en boeken maken. is nu je grootste droom?

9 Wat Mijn eigen prentenboek! je een voorproefje van je nieuwe boek 10 Wil Hartjes met een kus geven?

Kijk, hier is de originele tekening van de cover en dit is het boek. Zoals je ziet is de achtergrond nu rood, die had ik eerst een hele andere kleur.

Ja, ik zie het! Het past goed bij de hartjes

INTERVIEW ✶

O, ja... dit wil ik ook nog vragen!

1 2 3 4 5 6 7 8

Wat is je favoriete boek/kinderboek?

Mijn lieveling (prenten)boek is, Blote beer geïllustreerd en geschreven door Daan Remmerts de Vries.

Wat is je favoriete kunstwerk?

En je lieveling kunstenaar?

Mijn lieveling kunstenaar en kunstwerk is van Karel Appel. Titel is Vragende kinderen. Het is een beetje een collage schilderij van hout.

Beschrijf jezelf in drie worden Beelddenker, buitensport, plezier

Wat is je favoriete plek in Haarlem, in Nederland en in het buitenland?

In Haarlem als je over het Spaarne naar het Teylers museum kijkt. In Nederland de duinen en stranden. In het buitenland fietsen in IJsland, het voelt als je op de maan aan het fietsen bent.

Wat is je lievelingsdier?

Het was vroeger de zeehond, nu meer een giraffe.

Beschrijf je tekeningen in drie worden Kleurrijk, beweging, fantasie

Wat is je favoriete kleur?

Blauw!

Waarom hou je zoveel van sprookjes?

Door fantasie en dat het mysterieus en spannend kan zijn.

HRLM ✶ 63

HRLMtje zoekt leuke kids voor de kinderredactie!

Word jij onze jongste redacteur?

Vind jij het leuk om... • Vragen te stellen?

• Verhaaltjes te schrijven? • Iets zelf te verzinnen? • Te knutselen? • En ben je tussen de 8 en 12 jaar oud?

Ja? Echt?

Stuur ons een berichtje en wie weet word jij onze jongste collega!

Mail je berichtje naar: adrian@haarlemse-stadsglossy.nl

Dit ben ik LOÏS Ik ben 8 jaar

Ik zit op de Beatrix School en ik vindt het heel leuk op school.

Mijn hobby • ik hou van zingen.

• Ik hou ook van tekenen en mijn sporten zijn: ballet, toneel.

• En ik vindt het allebei even leuk.

Mijn lievelings films • Ik vindt Misfit 1,2,3,4, en de serie leuken films maar ook nog heel veel andere films.

• En ik vindt Wednesday ook geweldig!

Mijn Dieren • Ik heb 1 hond sammy en 2 konijnen.

• De een daarvan heet vlekje en de ander heet pluisje

Mijn lievelings knuffels zijn: • Nijn Ezel en Knuf.

Mijn familie • ik heb een vader en moeder en 1 zus.

• Mijn vader en moeder heten esther en joost • en mijn zus heet noa en ze zijn heel lief.

Mijn lievelingseten • is sushi.

• En ik hou echt niet van ui en augurk

Mijn lievelings drankje • is Sissy Fanta en limonade, chocomel en icetea en water en bubbletea.

Mijn bijnaam • is Lo of Lolieta.

Dit was mijn verhaaltje over mezelf.

Mijn lievelings kleuren • zijn paars/groen en licht bauw en lila.

Mijn lievelings vak op school • is rekenen.

HRLM ✶ 65

Dit ben ik

Plak hier een foto van jezelf.

MIJN NAAM IS: LEEFTIJD: MIJN FAMILIE BESTAAT UIT: IK ZIT OP DEZE SCHOOL: MIJN LEUKSTE / STOMSTE VAK OP SCHOOL IS: DIT VIND IK LEUK OM NA SCHOOL TE DOEN: DIT IS MIJN SPORT: IK BEN GOED IN: DIT VIND IK LEKKER / NIET LEKKER OM TE ETEN: MIJN LIEVELINGSDIER IS: DIT WIL IK LATER WORDEN: MIJN GROOTSTE WENS IS:

66 ✶ HRLM

Plak of teken hieronder wat plaatjes die echt bij jou passen.

COLUMN ✶

Joost.

Ikigai

Onlangs zag ik de indrukwekkende documentaire The Man Who Wanted To See It All, over de Duitser Heinz Stücke die meer dan 50 jaar op zijn fiets de wereld over is gegaan. Pas op zijn oude dag kwam hij terug in zijn geboortedorp. Aan het einde van de docu vertelt een Japanse vriend van Stücke iets over Ikigai. Met dat Japanse woord probeert hij de enorme reislust van Stücke te verklaren.

Volgens de Japanse traditie heeft ieder van ons een reden van bestaan, een Ikigai. Als je jouw bestaansreden vindt en er ook naar leeft, zorgt dat voor levensgeluk. De Japanse man vertelde dat Stücke zijn Ikigai had gevonden in het al fietsend ontdekken van de wereld. Zoveel mogelijk landen ontdekken op zijn oude vertrouwde fiets, maakte Stücke zielsgelukkig. Hierdoor kon hij het ook met gemak 50 jaar lang volhouden.

Joost Dobbe is muzikant, muziekdocent en journalist.

Hij woont samen met zijn vrouw, twee dochters en hondje in Haarlem. www.joostdobbe.nl

Bij het horen van het thema van dit HRLMtje, ‘Dit ben ik’, moest ik uiteraard al snel denken aan mijn eigen ik. Ondanks de verschillende dingen die ik doe en de verschillende rollen die ik in dit leven heb, vind ik mezelf allereerst een muzikant. Van muziek maken en optreden word ik dan ook erg gelukkig. Na het zien van de docu, leerde ik dat muziek maken mijn Ikigai is.

Toen ik nog kind was en mensen mij vroegen wat ik later wilde worden, antwoordde ik steevast ‘kunstenaar’. Het laat zien dat ik eigenlijk al van jongs af aan wist wat mijn reden van bestaan was: kunst maken. Je zou dan zeggen dat het voor mij niet moeilijk is geweest om uiteindelijk dat te doen wat ik moest doen, maar dat ligt anders.

Omdat ik goed kon leren, kon ik als eerste uit de familie studeren aan de universiteit. Ik vond het een geweldig avontuur, maar op de universiteit word je geen kunstenaar. Afgestudeerd was ik officieel Communicatiewetenschapper, maar tegelijkertijd was ik, met het schrijven van muziek en het optreden in mijn vrije tijd, ook muzikant geworden. Pas na jaren op kantoor gewerkt te hebben, zag ik in dat ik gelukkiger zou worden als muziek op nummer één zou komen te staan.

Luister dus goed wat een kind antwoordt als je vraagt wat hij of zij later worden wil, want wellicht zit daarin al zijn of haar Ikigai verborgen. En herinner het kind er later nog eens aan als het dan misschien even een zoekende volwassene is geworden.

En oh ja, schrik niet als een kind zegt dat hij of zij later een fietsende wereldreiziger of, erger nog, een muzikant wil worden…

HRLM ✶ 67

HRLM DE LEUKSTE TIJDSCHRIFTEN VAN HAARLEM

Van alles voor en over kleine en grote mensen

Die wil je hebben!

14

IK

Word nú Vriend van HRLM

DIT BEN

voor slechts € 32,50 per jaar!

Als dank krijg je thuisgestuurd: • 6x HRLM stadsglossy én • 2x HRLMtje

Ga naar www.hrlm-online.nl/vrienden

DIT IS LEUK ✶

KLEREN MAKEN NIET ALLEEN DE MAN MAAR OOK HET KIND Bij Kleine heldeN vind je de mooiste kinderkleding van o.a. Piupiuchick, American Vintage, Play Up, AO76, Tiny Cottons, the Campamento, Gray Label, 1 + in the family, Maed for Mini, Repose en Main Story.

Barrevoetestraat 6 www.kleinehelden.nl

FEEST: KIEKEBOEK BESTAAT 40 JAAR! Bij Kiekeboek is er alle ruimte voor eigenheid. Juist de specifieke kenmerken die jouw (klein)kind typeren horen wij graag, zodat wij een goed persoonlijk advies kunnen geven. Meestal zijn onze adviezen precies raak en gaan klanten tevreden de deur uit.

Of ze blijven nog wat langer hangen tussen de boeken, knuffels, puzzels, kaarten en (taal)spelletjes.

De persoonlijke aanpak van Kiekeboek staat al 40 jaar als een huis.

Dit is ons jubileumjaar! We hebben iets te vieren en dat gaan we doen met onze klanten. Het hele jaar door zijn er extra activiteiten om ons veertigjarig bestaan luister bij te zetten. Kom je ook op een van onze feestjes? Houd de website in de gaten of loop gewoon regelmatig even binnen.

Kinderboekwinkel Kiekeboek Gierstraat 29 www.kiekeboek.nl

HRLM ✶ 69

70 ✶ HRLM

RECEPT ✶

UIT:

Dit is het alleraller- allerleukste kinderkookboek van de hele wereld! Er staan alleen maar recepten in dit boek die kinderen écht willen maken!

De recepten zijn namelijk speciaal voor kinderen ontwikkeld.

De kids staan er uiteraard niet alleen voor. Elk recept in dit kookboek heeft namelijk video-uitleg door middel van een QR-code. Dus als het met lezen niet lukt, dan wordt het wel duidelijk met de video!

Sterk In De Keuken KIDS is perfect voor quality time met kids.

Haal dus snel het alleraller- allerleukste kinderkookboek van de hele wereld in huis! www.sterkindekeuken.nl € 20,-.

Kijk op de volgende pagina hoe Loïs en May van de kinderredactie dit recept hebben gemaakt en wat ze er van vinden!

› HRLM ✶ 71

n e k k a b n e

m a S

Wat je zelf maakt is (meestal) het lekkerst.

Loïs en May maken samen het recept dat op pagina 70 staat. Zal het ze lukken?

ijn

Dit z

en Loïs

May.

Ingred

iënten

Lekker choppen!

Oprollen maar!

72 ✶ HRLM

eel erbij...

Beetje kan

Stiekem snoepen van de amandelen, Loïs?

KOKEN ✶

Tad

! a a a a a aa

“We vonden het heel leuk en super lekker. Alleen hebben we er geen rozijnen aan toegevoegd, want daar houd Loïs niet van.

We vonden het leukst om het te eten. We hebben de krosantjes met met noa teun en floor opgegeten.”

HRLM ✶ 73

✶ DOEN

Deze Sudoku is gemaakt door Hanna van de Kinderredactie.

Lukt het jou om de puzzel op te lossen?

6

8 9

4 2

6

3

4

1

2

7

3

1 9

8

7

3

1 1 74 ✶ HRLM

9

1

7 5

1

7 5

9

9

5

2 4

7

6

› HRLM ✶ 75

76 ✶ HRLM