Dentista Young Professional 01|2025

magazine voor de young professional

nummer 01 | 2025

l a n o i s s e f o r P g Youn

Acute parodontale aandoeningen Rubberdam, als het net even anders moet Nieuw postacademisch collegejaar zorgt voor zelfvertrouwen, bekwaamheid en plezier www.dentista-magazine.nl

Thema: Young professional

Superieure botopbouw met smartGBR: de toekomst van implantologie

Wat is smartGBR? Smart Guided Bone Regeneration (smartGBR) is de nieuwe standaard voor botregeneratie, ontwikkeld voor tandarts-implantologen die streven naar een natuurlijke en voorspelbare botopbouw. Het combineert de kracht van cross-linked hyaluronzuur (xHyA) en het gebruik van een botsubstituut. SmartGBR biedt een wetenschappelijk onderbouwde oplossing voor alle botdefecten, van eenvoudig tot complex, met een focus op natuurlijk herstel en optimale genezing.

VOORDELEN VAN SMARTGBR: Superieure remodeling Versnelde genezing, minder pijn Sticky bone Versnelde natuurlijke botvorming Meer natuurlijk bot, minder restpartikels Optimale botvolume en stabiliteit

Dr. T. Marques

Bekijk twee praktijkvoorbeelden op onze website en leer meer over smartGBR www.implanetic.com/smart-gbr

VOORWOORD

Young professionals Voor je ligt een extra uitgave van Dentista die we in

Deze uitgave biedt ook een aantal artikelen over

samenwerking met Dental Best College hebben ge-

onderwerpen waar je tijdens je opleiding nog niet

maakt. Speciaal voor tandartsen die net zijn gestart

veel van hebt meegekregen, zoals trauma en spal-

in de praktijk, de young professionals. Zij merken

ken, het dynamisch behandelconcept, ANUP en rub-

namelijk dat de stap van de opleiding tandheelkun-

berdam. Een aantal artikelen zijn geschreven door

de naar de algemene praktijk soms best groot is.

tandartsen die ook lesgeven in het nieuwe postaca-

Zonder al te veel praktische ervaring en begeleiding

demische collegejaar. Daarnaast interviewen we

aan de slag gaan kan dan best spannend zijn.

tandartsen Jack Plooij en Marco Pachon over hun betrokkenheid bij Dental Best College en vragen we

Dental Best College zag dat en ontwikkelde een

Herman de Raaf van Colosseum Dental hoe hij aan-

postacademisch collegejaar voor de groep starten-

kijkt tegen dit programma. Verder lezen we ook hoe

de tandartsen. Een programma met theoretische en

tandarts Pauline Borghans het eerste jaar na haar

praktische verdieping. Een combinatie van onder

opleiding heeft ervaren en wat ze tijdens die perio-

begeleiding werken in de praktijk en het geregeld

de nodig had aan kennis en begeleiding.

volgen van collegedagen vol theorie en hands-on practica. Dit zorgt ervoor dat de young professional vol zelfvertrouwen, bekwaamheid en vooral ook

Veel leesplezier!

met veel plezier het mooie vak van tandarts kan uitoefenen. Je leest meer over het idee en het programma van Dental Best College op pagina 6 en 7.

Colofon

Dentista is een uitgave van Dentista Media

en verschijnt 4 keer per jaar. Dit is een extra

Lies en Ilko.

Grafisch Design

Degen en Leideritz BNo

Adverteren

Concetta Scibona,

concetta@dentista-magazine.nl

nummer die we in samenwerking met Dental

Vormgeving

Redactie

Fotografie

Redactie(adres) Dentista Media

Abonneren

Niets in deze uitgave mag worden

Ilko Alink, ilko@dentista-magazine.nl

verspreiding toegezonden aan tandarts-

gereproduceerd zonder schriftelijke

Best College hebben gemaakt.

Ilko Alink, Lies Ligtvoet

Koggeschip 212, 7429 BG Colmschate

Digitaal aanwezig

www.dentista-magazine.nl

Instagram: @dentistamagazine

LDB Production, Levin den Boer

Cover: Monique Brunt

Dentista wordt in gecontroleerde

en mondhygiënistenpraktijken in Nederland.

Ben je werkzaam binnen de tandheelkunde en

wil je Dentista ontvangen, stuur dan een e-mail naar: info@dentista-magazine.nl

Aan dit nummer werkten mee

Adreswijzigingen

Montyn Stoffels, Herman de Raaf, Jack Plooij,

Vermeld zowel je oude als nieuwe adres.

Hans van Pelt, Rob Vermaas, Valesca Nederlof, Marco Pachon, Nina Nijland, Pauline Borghans,

Druk

Wilco, Amersfoort

©2013-2025 Dentista Media.

overgenomen, vermenigvuldigd of

toestemming van Dentista Media of andere auteursrechthebbenden. Dentista Media

kan geen aansprakelijkheid aanvaarden voor de juistheid en volledigheid van alle in deze uitgave opgenomen teksten en beelden.

Per e-mail: info@dentista-magazine.nl.

Marlies van der Vooren, Maria Fostiropoulou,

Marketing

Goede, Bibianne de Zwart.

ilko@dentista-magazine.nl

Rob Vergouwen, Tycho Vermaat, Phelina de

+31 6 281 829 62

Ilko Alink,

3

INHOUDSOPGAVE 2025 | YP

6

Postacademisch collegejaar voor tandartsen Lies Ligtvoet en Bibianne de Zwart

10

14

Rubberdam Montyn Stoffels

4

Het meester-gezel principe is de basis van dit idee Jack Plooij en Marco Pachon

18

Traumatologie: ‘untold stories’ Rob Vermaas

24

Weefselbesparend herstellen van vorm en functie met composiet Hans van Pelt

30

Vooral het tempo vond ik een uitdaging Pauline Borghans

36

Colosseum Dental over young professionals Herman de Raaf

46

Acute parodontale aandoeningen. Wat te doen bij een zeer pijnlijke acute necrotiserende parodontitis?

Nina Nijland

40

De alternerende Moulding Injection Technique Maria Fostiropoulou

en

Column Phelina Keuzes Werken als zzp’er

9 22 32

39

Podcast: van studie naar stoel Bibianne de Zwart

5

DENTAL BEST COLLEGE

Postacademisch collegejaar voor tandartsen

Dental Best College Na veel rondvraag te hebben gedaan en allerlei ver-

ervoor dat je veel praktijkervaring opdoet. Je wordt

zoeken te hebben gekregen uit de tandheelkundige

als mondzorgprofessional in een tandartspraktijk

wereld voor een uitgebreid bij- en nascholingspro-

aan de hand genomen door een ervaren opleider.

gramma, kunnen we concluderen dat (pas) afge-

Tijdens het programma zal gemakkelijk en veel in-

studeerde tandartsen het best spannend vinden om

tercollegiaal overleg kunnen plaatsvinden. Kennis

zelfstandig, zonder al teveel begeleiding, aan de slag

wordt hierdoor gedeeld en up-to-date gehouden. Er

te moeten gaan in de algemene praktijk.

kan daarnaast ook gericht aandacht worden besteed aan en geoefend worden met complexe behandelin-

Tijdens je opleiding heb je een aantal jaren de tijd,

gen, die in de reguliere praktijk steeds vaker zullen

om alle behandelingen die je kunt tegenkomen in de

voorkomen.

algemene praktijk, te oefenen. Door de beperking in tijd en het patiënttekort op de universiteiten, komt

Wij zien het als onze missie om de kwaliteit van de

het toch geregeld voor dat de praktische ervaring

tandheelkundige zorg naar een hoger niveau te til-

van pas afgestudeerde tandartsen zeer beperkt is. Je

len. Door net afgestudeerde tandartsen onder bege-

moet het opeens echt alleen doen en je collega’s en

leiding van een ervaren begeleider in de algemene

patiënten verwachten een bepaald niveau van jou.

praktijk te laten werken en in die periode ook nog

Uit onderzoek is gebleken dat je tijdens je opleiding

extra collegedagen te laten volgen, ontstaat een mooi

gewoon niet voldoende kennis, handigheid en erva-

netwerk waarin kennis gedeeld wordt en er verbin-

ring op kunt doen om direct alles onder de knie te

ding optreedt. Samenwerken, met als uiteindelijke

hebben.

doel onze gezamenlijke passie na te streven: elke patiënt de best mogelijke behandeling te bieden. Dental

Dental Best College is dé ontwikkelaar van het

Best College zorgt ervoor dat jij vol zelfvertrouwen,

postacademische collegejaar voor tandartsen. We

bekwaamheid en vooral ook met veel plezier het

hebben voor jou met zorg een programma samen-

mooie vak van tandarts uit zal oefenen.

gesteld wat zorgt voor de theoretische en praktische verdieping waar jij naar op zoek bent. Een combina-

Wij hebben met het samenstellen van onze program-

tie van collegedagen én werkdagen in de algemene

ma’s rekening gehouden met de behoeftes van net

praktijk, zorgen ervoor dat de bekwaamheid en het

afgestudeerde tandartsen: meer begeleiding en meer

zelfvertrouwen naar een hoger niveau wordt getild.

praktijkervaring opdoen. Je leert een leven lang, la-

Een combinatie van werken in de praktijk onder be-

ten we daar samen meteen mee verdergaan!

geleiding van een meester en het geregeld volgen van collegedagen vol theorie en hands-on practica, zorgt

6

Lies Ligtvoet en Bibianne de Zwart

Gedurende het extra collegejaar van Dental Best College zullen de onderstaande thema’s aan de orde komen. Tijdens de college terugkomdagen zal in de ochtend uitgebreid de tijd worden genomen om zelf uitgewerkte (ingewikkelde) behandelplannen te bespreken. Waar loop je tegenaan? Waar kunnen we je mee helpen? In de middag gaan we alle opgedane theoretische kennis toepassen tijdens hands-on practica.

TANDHEELKUNDE DE BASIS

1

Module Tandheelkunde de basis; Anamnese, intake, indicatiestelling, behandelplannen opstellen en verwijzen.

2

Module Parodontologie de basis; Wat is parodontitis precies? Etiologische factoren, diagnose, prognose, behandeling, antibiotica, wanneer verwijzen en wanneer zelf doen? Recessies en kroonverlenging.

3

Module Parodontologie en de algemene gezondheid; Parodontitis in relatie tot de algemene gezondheid, holistische benadering, parodontitis en diabetes, ANUG/ ANUP.

4

Module Endodontologie de basis deel I; diagnosestelling en de opening (2 dagen).

5

Module Endodontologie de basis deel II; preparatie en obturatie (2 dagen).

6

Module Dentaal trauma de basis; Herkennen van de zorgvraag bij de melding van een trauma, beoordelen prioriteiten, behandelplan afstemmen, aanbrengen van een trauma spalk, maatregelen pulpa bescherming of uitvoeren van directe (deel) pulpotomie (½ dag).

7

Module Vitale Pulpatherapie; Wat is VPT en hoe voer je het uit? Wanneer welke benadering? Verschillende behandelopties en materialen per diagnose (½ dag).

8

Module Basis chirurgie in de algemene tandartspraktijk; Anesthesie, atraumatisch extraheren, medische overwegingen, complicaties (infectie, nabloeding, dry socket, tuberbreuk, antrum perforatie, etc.), pijnbestrijding, instrumentarium, socket seal, wanneer verwijzen en wanneer zelf doen?

9

Module Extraheren; Histologie en genezing na extractie, van makkelijke extracties tot extraheren met kleine flaps, het verwijderen van afgebroken radices, splitsen en hechten. Onder begeleiding extraheren bij patiënten.

10

Module Composietrestauratie van de zijdelingse delen; rubberdam plaatsing, preparatie en restauratie, keuze in adhesiefsystemen en voorbehandeling, matrixsystemen en anatomisch restaureren.

11

Module Partiële omslijpingen; materiaalkeuze, preparatievormgeving, IDS, DME, adhesief cementeren

12

Module Occlusie en Articulatie; occlusie en articulatieconcepten en waarom een onderwerp wat zo niet sexy is, wel dagelijks de te maken keuzes beïnvloedt!

13

Module Behandeling gebitsslijtage; stellen van een diagnose, prognose, wanneer wel of niet behandelen en verschillende behandeltechnieken (o.a. verschillende mallen).

PARODONTOLOGIE

ENDODONTOLOGIE

CHIRURGIE

RESTAURATIEVE TANDHEELKUNDE

Postacademisch collegejaar

7

ONDER NARCOSE BEHANDELEN IN UW EIGEN PRAKTIJK?

Anesthesia & Intensive Care Services B.V.: AIC is gespecialiseerd in het verzorgen van hoogwaardige medische zorg binnen de anesthesiologie en intensive care geneeskunde.

Met ons VOLWAARDIG MOBIEL ANESTHESIETEAM inclusief apparatuur, monitoring, medicatie, gasvoorziening, disposables en al het nodige personeel kunnen wij op een voor u wenselijke locatie op 4 behandelkamers tegelijk algehele anesthesie toedienen aan uw cliënten, zonder dat u ook maar iets hoeft aan te passen aan de inrichting van uw kliniek.

Tandheelkundige klinieken die behandelingen onder algehele anesthesie willen aanbieden: Als u aan uw cliënten behandelingen onder algehele anesthesie wilt aanbieden zonder dat u dure investeringen hoeft te doen in uw kliniek, dan bent u bij ons aan het juiste adres. Wij kunnen met ons MOBIEL ANESTHESIETEAM in elke kliniek op 4 behandelkamers tegelijk volledig de anesthesie verzorgen zonder dat u daar naar hoeft om te kijken. Wij zijn volledig selfsupporting.

Wij kunnen in elke tandartspraktijk de anesthesie verzorgen.

Uw praktijk hoeft dus niet aan speciale voorwaarden te voldoen!!

Bel voor een gratis en vrijblijvende offerte: Schroom niet om te bellen of te emailen voor een gratis en vrijblijvende offerte. Zonder enige verplichting komen wij graag bij u langs om de situatie in uw kliniek te beoordelen en de wensen en mogelijkheden met elkaar te bespreken.

Weena 1197 3013 AL Rotterdam Tel: + 316 247 257 37 www.aicservices.nl info@aicservices.nl

COLUMN PHELINA

Afgestudeerd, maar nog lang niet uitgeleerd

Phelina de Goede, 5e jaars Tandheelkunde student aan ACTA

ritme vinden dat bij mij past.

Na jaren studeren, tentamens,

middels heb ik er ook behandel­

practica en klinische stages is

ervaring opgedaan. De praktijk

Leren van collega’s, blijven re-

het zover: ik studeer binnenkort

is voor mij dus al lang een ver-

flecteren, en vragen durven stel-

af als tandarts. Een mijlpaal die

trouwde omgeving. Tot mijn af-

len, ook na mijn afstuderen.

voelt als het einde van een tijd-

studeren blijf ik er werken onder

perk, maar vooral als het begin

haar supervisie. Een waardevolle

Die voorbereiding is nu al be-

van iets nieuws. Want het echte

kans om in een veilige setting

gonnen. Door te praten met af-

leren begint nu pas.

verder te leren.

gestudeerden, passende cursus-

De universiteit heeft mij een ste-

Naast mijn werk en studie zoek

bij wat voor tandarts ik wil zijn:

vige basis gegeven, maar ik weet

ik elk jaar bewust de andere kant

niet alleen technisch bekwaam,

dat de stap naar het werken-

van de wereld op: Tanzania.

maar ook betrokken, nieuwsgie-

de leven groot is. In de praktijk

Daar doe ik vrijwilligerswerk op

rig en leergierig.

draait het niet alleen om kennis

het gebied van tandheelkunde,

en vaardigheden, maar ook om

vaak in uitdagende en primitieve

Want afstuderen is geen eind-

communicatie,

omstandigheden, met beperkte

punt, het is het startschot van

onder

middelen en grote nood. Maar

een carrière waarin elke patiënt,

tijdsdruk. Mijn ambitie is om

juist daar leer ik het meeste:

elke werkdag en elke uitdaging

mij de komende jaren verder te

creatief zijn, schakelen, impro-

iets toevoegt.

verdiepen in restauratieve tand-

viseren en vooral écht contact

heelkunde. En daar komt bij- en

maken met mensen. De ervaring

nascholing om de hoek kijken:

is intens, maar ook ongeloof-

een leven lang leren hoort bij het

lijk waardevol. De dankbaarheid

vak. Nieuwe technieken, materi-

die ik daar ervaar, laat mij zien

alen en inzichten volgen elkaar

waarom ik dit vak heb gekozen.

sen te zoeken, en stil te staan

en

klinisch

zelfvertrouwen redeneren

in rap tempo op.

Het komende jaar zie ik als een Wat mij vertrouwen geeft, is dat

overgangsfase: van student naar

ik straks niet alleen sta. Mijn

professional. Ik wil mijn klini-

moeder is tandarts en runt al

sche

jaren een praktijk waar ik als

zelfvertrouwen

tiener begon met assisteren. In-

mijn beslissingen, en een werk­

vaardigheden

verdiepen,

opbouwen

in

9

INTERVIEW

Jack Plooij en Marco Pachon

“Het meester-gezel principe is de basis van dit idee.”

Ervaren tandartsen Jack Plooij en Marco Pachon zijn nauw betrokken bij het leerproces van Dental Best College, de ontwikkelaar van het postacademische collegejaar voor tandartsen.

Ze gaan van tevoren gesprekken aan met praktijkbegeleiders om te bespreken wat er van ze verwacht wordt en aan welke kwaliteitseisen ze moeten voldoen. Ze werken samen met de praktijkbegeleider om de voortgang van patiëntbehandelingen en statusvoering te kunnen beoordelen. Deze samenwerking zorgt ervoor dat de jonge afgestudeerde tandarts de begeleiding krijgt die er nodig is.

Jack en Marco hebben hun expertise ingezet om de

“Jack Plooij, tandarts, ooit opleider geweest van

beste docenten voor dit programma te selecteren en

Marco. Ik ben tandarts-implantoloog en kom heel

zorgen zo voor kwaliteitsborging. Ze kaderen en con-

veel jonge tandartsen tegen die twijfelen over hun

troleren daarbij de klinische cursusinhoud en voeren

toekomst. Wat ze precies moeten gaan doen, maar

onaangekondigde visitaties uit tijdens de cursusda-

ook wat ze kunnen en nog niet kunnen.

gen om de kwaliteit te waarborgen. Na afronding van

Marco en ik komen allebei uit een leerschool waarbij

dit collegejaar zijn het Jack en Marco die persoonlijk

wij veel hebben gehad aan klinisch onderwijs. Iets

het diploma overhandigen. Ze zijn zogezegd de deca-

wat we nu missen en meer zouden willen zien.”

nen van de opleiding.

Van waaruit is de behoefte ontstaan om - vanuit Voor wie jullie niet kennen, kunnen jullie je even

Dental Best College – een extra collegejaar te ont-

introduceren?

wikkelen?

“Marco Pachon, ik ben tandarts en eigenaar van een

Marco: “Ik merk in de praktijk dat de nieuwe aan-

aantal tandartspraktijken en orthodontiepraktijken

was die bij ons binnenstapt in het begin een beetje

in Noord-Holland. Daar heb ik een grote groep me-

zwemt, een beetje zoekende is. Dan ga je eens met ze

dewerkers onder mijn hoede zoals tandartsen, or-

om tafel; waar liggen je behoeftes en hoe kunnen we

thodontisten, en andere professionals.”

je vertrouwen geven? Daar sluit het idee van Dental

10

Best College dan eigenlijk heel mooi op aan. Dat kan ons helpen om die jonge groep een stukje te ontzorgen en ondersteunen.”

Jack: “Het leuke is dat het niet alleen voor die jonge professional hoeft te zijn, om die te helpen zijn of haar pad te kiezen, maar natuurlijk ook voor diegene die begeleidt. De tandarts die de jonge professional aan zich zou willen binden kunnen we ook helpen.”

Marco: “Soms willen we in de praktijk iemand behouden, omdat die persoon echt een parel voor de toekomst is. Maar hoe geef ik daar invulling aan?

Dan is wat begeleiding en ondersteuning wel handig, zodat alles wat vlotter verloopt.”

Jack: “Het komt ook voort uit het feit dat we merken dat jonge tandartsen die nu worden opgeleid, vaak weinig klinische ervaring hebben. Dat is gewoon een feit. Er is geen tijd voor in de opleidingen, het valt niet in te passen. Ze komen van school af, kennen de theorie, maar hebben nog moeite om het in de praktijk toe te passen. Wij willen daar graag wat extra ondersteuning bij bieden en ze helpen om die kloof te overbruggen.”

Hoe kijken jullie zelf aan tegen het extra collegejaar dat is ontwikkeld voor de jonge tandarts en de praktijkeigenaar?

Jack: “Fantastisch, ik vind het een geweldig idee.

Ik denk dat dit op dit moment dé oplossing is voor een groot probleem in de tandheelkunde. Veel jonge mensen zijn een beetje onzeker en weten niet goed hun weg te vinden. Dit is echt het ei van Columbus, het antwoord op wat we nodig hebben.”

Marco: “Ik denk dat dit echt waarde gaat toevoegen. Ik merk bijvoorbeeld dat tandartsen die bij ons

Jack en Marco

komen werken zeggen, ik kies voor jou want het is fijn dat je een endodontoloog, een parodontoloog en

Wat brengt dit extra jaar voor de jonge professional?

zoveel andere specialismen in huis hebt, ook op het

Jack: “Ik denk dat ze vreugde in hun werk zullen er-

gebied van prothetiek. Daardoor hoef ik niet alles

varen en meer ervaring en zelfkennis zullen krijgen.

zelf te doen. Maar na 2-4 jaar zie je dan een situatie

Voor degene die ze begeleidt moet het ook geweldig

ontstaan dat ze zeggen dat ze die verschillende fa-

zijn. Het geeft hen ook meer energie in hun vak.”

cetten van de tandheelkunde niet meer willen doen.

Marco: “Het extra jaar brengt ook een stukje verdie-

Dat is echt zonde. Ik denk dat als we vanaf het begin

ping. Ik denk dat je na de reguliere opleiding weten-

anders hadden gehandeld en ze binnen de organisa-

schappelijk helemaal klaar bent, maar er komt een

tie hadden begeleid, we veel meer allround tandart-

moment dat je toch nog een praktische aanvulling

sen hadden gekregen. Het is eigenlijk vreemd dat die

nodig hebt. Dat is waar wij kunnen helpen. Door in

veelzijdigheid soms verloren gaat.”

de beginfase onder begeleiding wat vlieguren te ma-

Jack: “Het is duidelijk dat de jonge mensen die nu in

ken, kun je vertrouwen opbouwen voor de toekomst.

het vak stappen, niet meer zo enthousiast zijn als wij

Als je daar een goede basis legt, kun je daar voor een

waren toen we afstudeerden. Wij zeiden toen: ‘Kom

lange tijd plezier van hebben.”

maar op!’ Dat enthousiasme willen we eigenlijk weer

Jack: “Ja, een solide basis, daar gaat het om. Dit col-

terugbrengen in dit prachtige vak. Mensen moeten

legejaar komen drie belangrijke elementen echt naar

weer met plezier en zelfvertrouwen aan het werk

voren: verdieping in de praktijk, hands-on ervaring

kunnen en dat gaan wij ze leren.”

en klinische vaardigheden. Deze basisaspecten zor-

Jack Plooij en Marco Pachon

11

INTERVIEW

gen ervoor dat je goed voorbereid bent voor de toe-

koppelen de verschillende facetten die Jack eerder

komst.”

benoemde, zodat we van alle afzonderlijke onderde-

Marco: “Vaak hoor ik ‘we worden meteen losgela-

len een samenhangend geheel maken. Het doel is om

ten’. Als je pech hebt meteen in een behandelkamer

synergie te creëren tussen deze onderwerpen, zodat

ergens met een tandarts die zegt, dit is jouw kamer,

de tandarts een compleet pakket aan kennis en vaar-

veel plezier ermee. Ik denk dat dat eerste jaar op

digheden ontwikkelt.”

de een of andere manier een overbruggingsjaar zou

Jack: “We willen dat ze de patiënt en zijn of haar

moeten zijn waarbij je toch nog vlieguren maakt on-

tandheelkundige behoeften als één geheel gaan zien.

der begeleiding.”

Vervolgens kunnen ze die behoeften stap voor stap

Jack: “Het meester-gezel principe is eigenlijk de ba-

ontleden en met plezier opbouwen naar een oplos-

sis van dit idee.”

sing. We willen het plezier in het vak weer terugbrengen!”

Welke tandheelkundige thema’s gaan we dan alle-

Marco: “Dat plezier komt vooral voort uit vertrou-

maal uitdiepen tijdens dit collegejaar?

wen. Ik zeg altijd tegen collega’s: ‘Je kunt 80-90%

Jack: “Tegenwoordig ligt de basis in de tandheel-

van de dingen zelf, maar je bent vaak bang voor die

kunde vooral bij parodontologie en endodontologie.

5-10% die niet lukt.’ Dat kan je ontmoedigen, maar

Daarna kom je met chirurgie en restauratieve tand-

daar bieden wij ondersteuning voor. Als je het gevoel

heelkunde in aanraking. In dit collegejaar richten

hebt dat je op dat kleine percentage kunt terugval-

we ons specifiek op deze vier disciplines, die elkaar

len, krijg je meer vertrouwen en durf je het grotere

versterken en je een solide basis bieden in de tand-

geheel aan. We willen dat ze zich in het eerste jaar al

heelkundige zorg.”

gesteund voelen, zodat ze niet het gevoel hebben dat ze alles zelf moeten uitzoeken. Na 1-2 jaar durven ze

Wat kan de net afgestudeerde tandarts verwachten

90% zelf aan, daarna 95%, en na 5 jaar kunnen ze

van Dental Best College?

alles zelfstandig doen.”

Marco: “De opleiding biedt een stevige ondersteu-

Jack: “Kwetsbaar opstellen is natuurlijk ook nog een

ning op zowel theoretisch als praktisch gebied. We

aspect waarin ze helemaal niet opgeleid worden. Je

12

wordt als tandarts in je eentje opgeleid en leert in het

Hoe kunnen die praktijken die interesse hebben om

hele traject niet om met andere mensen eens ergens

mee te doen aan dit collegejaar zich aanmelden?

over te praten. Oh heb ik dit misschien verkeerd ge-

Jack: “Gewoon bellen en mailen! Of ga naar de web-

daan? Gewoon reflectie, waarbij je het eerlijk durft te

site www.dentalbestcollege.nl”

delen. Dat hebben ze niet gehad en daar gaan we ook bij helpen. Het is heel belangrijk om intercollegiaal

Jullie nemen de verantwoordelijkheid op je om de

eens goed over een aantal dingen te kunnen kletsen.

juiste personen te verbinden?

Hoe kan je naar de juiste tandarts verwijzen? Dit kan

Jack: “Ja wij zijn een soort decanen en zullen samen

ik echt niet. Schrijf je een brief? Bel je? Dit gaan we

proberen het beste uit de jonge professional en uit

ze ook bijbrengen.”

de begeleidende tandartsen te halen. Zodat we echt mooie scores gaan halen, dat iedereen weer stralend

“Mensen moeten weer met plezier en zelfvertrouwen aan het werk kunnen. Dat gaan wij ze leren.”

en vrolijk dit mooie vak kan uitoefenen.”

Marco: “Er zal ook een stukje maatwerk aan toegevoegd worden. We kunnen wel zeggen, dit is het programma, maar ik denk dat elke praktijk op zich weer een andere setting is, met een ander idee erbij.”

Jack: “En een andere dynamiek.”

Marco: “Precies. Er zullen ook gesprekken moeten worden gevoerd waar de behoeftes liggen. Waar gaan

Marco: “Als het om externe hulp gaat, is de stap om

we ons op focussen en concentreren? Dat is iets waar

een vraag te stellen vaak minder beladen en dus

je het over moet hebben, voordat we gaan starten

makkelijker. Maar als het intern is, met het gevoel

met dit collegejaar.”

‘ga ik nu af?’, dan kan dat veel zwaarder wegen. Wij willen een omgeving creëren waarin die stap laag-

We hebben jullie veel vragen gesteld. Zijn er nog za-

drempelig is.”

ken die jullie heel graag met ons willen delen en die nog niet aan de orde zijn gekomen?

Wat wordt er verwacht van de tandartsprakijken die

Jack: “Alle informatie komt ook op de website te

verbonden zijn aan dit extra collegejaar?

staan, maar een ding is belangrijk om nog onder de

Jack: “Betrokkenheid! Heel belangrijk. Die tandarts

aandacht te brengen. We willen dat de tandarts die

denkt misschien, ik stuur mijn jonge professional

de begeleiding verzorgt, goed weet hoe hij of zij moet

daar naartoe, dan komt het goed. Nee, je bent er zelf

trainen. Het is niet iets wat je er zomaar even bij

heel sterk bij betrokken. We willen er echt een team

doet. We verwachten dat de begeleidende tandarts

van twee van maken, die echt samen kunnen opstij-

met energie en enthousiasme aan de slag gaat. Daar-

gen tot grote hoogte.”

om moet deze tandarts eerst een opleiding tot train-

Marco: “Die jonge collega moet echt het gevoel krij-

de-trainer volgen. Dit geeft hen de kans om met ons

gen, ik word ondersteund, niet aan mijn lot overge-

te sparren over wat we precies willen bereiken en hoe

laten, niet zomaar ergens neergezet. Dat er juist een

we er het maximale uit kunnen halen.”

gevoel ontstaat dat er in hem of haar wordt geïnvesteerd. Ik denk dat je dan een lange termijn relatie met elkaar gaat creëren waar we allemaal wel naar op zoek zijn. Niets kortstondigs.”

Dat is een voordeel voor praktijken, dat je die samenwerking en verbinding aangaat. Zijn er nog meer voordelen voor praktijken die zich aansluiten bij dit collegejaar?

Jack: “Het allerbelangrijkste is om de tandarts, die jonge professional, net die laatste 10-15% vertrouwen

Meer informatie

te geven. Samen aan behandelplannen te werken, dat

www.dentalbestcollege.nl

moet leiden tot alleen maar meer plezier in je werk.”

055-312 1050

Jack Plooij en Marco Pachon

13

RUBBERDAM

Als het net even anders moet

Rubberdam Het gebruik van een rubberdam biedt vele voordelen voor zowel behandelaar als patiënt.

Zo creëer je een overzichtelijk, droog en schoon werkveld (essentieel in de adhesieve tandheelkunde), verbeter je de zichtbaarheid en verhoog je de patiëntveiligheid en het -comfort. In ‘standaard’ situaties, zoals een klasse I of niet te diepe klasse II restauratie, is het vrij eenvoudig om een rubberdam aan te leggen. Er zijn ook situaties waar dit lastiger lijkt. Dat hoeft echter niet zo te zijn als je een beetje improviseert met de materialen die in elke behandelkamer voorhanden zijn.

Mijn uitgangspunt is om zowel te prepareren als te

palatinale radix van de bovenmolaren. Om de isolatie

restaureren onder rubberdam. Het prepareren onder

compleet te maken is een stukje teflon opgerold en in

rubberdam biedt meerdere voordelen voor mij als be-

de mesiale sulcus geschoven om een droog werkveld

handelaar en voor de patiënt:

te garanderen.

• Geen water dat de mond inloopt • Geen verstoringen door bewegingen van de tong

Een premolaarklem op een molaar plaatsen kan vaker

• Bescherming van de zachte weefsels

handig zijn, bijvoorbeeld als er een onlay geplaatst

• Een overzichtelijk werkveld

moet worden en de outline ook hier palatinaal richting cervicaal loopt. Een standaard molaarklem kan

De inschatting dat een preparatie richting equi- of

dan nog wel eens in de weg zitten, terwijl de slan-

subgingivaal gaat, is nog wel eens een reden om te

kere premolaarklem meer bewegingsvrijheid geeft.

prepareren zonder rubberdam. Dat hoeft echter niet

Een flossligatuur om de klem geeft in dit geval nóg

nodig te zijn.

dat beetje extra druk op de rubberdam zodat er geen contaminatie kan plaatsvinden (afbeelding 1a).

Afbeelding 1 laat een 16 zien met een palatinale caviteit waarvan de outline al volledig schoon is. Aller-

De diepere klasse II preparatie kan ook voor uitda-

eerst is hier een minimale gingivectomie uitgevoerd

gingen zorgen indien je met rubberdam wilt werken.

met een elektrotoom waardoor het mogelijk is om

Alleen al met prepareren loop je dan sneller het risico

de klem meer naar cervicaal te plaatsen. Om ervoor

de rubberdam te beschadigen. Wanneer dit te ver-

te zorgen dat de laesie goed bereikbaar is, is ervoor

wachten valt, kan de rubberdam ‘omgeklapt’ worden

gekozen om niet een molaarklem te plaatsen, maar

(afbeelding 2).

een premolaarklem. Deze heeft kleinere ankerpunten dan een molaarklem die, als de klem meer naar

Door het gedeelte dat normaal gesproken tussen de

cervicaal geplaatst moet worden, beter aansluit op de

36 en de 37 hoort te zitten over de 36 tussen de 35 en

14

2

1

1a

4

3

5

36 te plaatsen kan zonder risico op beschadiging van

Om ervoor te zorgen dan de band wel gefixeerd blijft,

de rubberdam geprepareerd worden. Indien nodig is

is er mesiaal een wig geplaatst en een separatiering.

het nu mogelijk om de papil te corrigeren. In dit ge-

Mocht de klem alsnog in de weg zitten dan kan je

val is een ‘deep margin elevation’ uitgevoerd en zijn

uiteraard altijd een andere (pre)molaar klem pakken

de 36 en 37 van een ‘immediate dentin sealing’ laag

om zo de benodigde ruimte distaal te creëren.

voorzien waarna, na het terugklappen van de rubberdam, de preparatie verder afgemaakt kan worden (afbeelding 3).

Mocht dit toch wat lastig worden, dan is het ook mogelijk om wel de spanner te plaatsen zonder ankerklem en een separatiering te gebruiken die de

Naast deze diepere preparaties wordt een distale

rubberdam op zijn plek houdt (afbeelding 6).

laesie van het laatste element ook genoemd als een situatie waarbij het ‘onmogelijk’ is om met rubber-

De buccale laesies die doorlopen naar distaal zijn niet

dam te werken. Het is immers gemakkelijk om op het

geschikt om met bandjes te werken. Het is mogelijk

laatste element de ankerklem te zetten omdat anders

om deze ‘freehand’ te restaureren. Desalniettemin

de rubberdam niet goed op dit element blijft zitten.

kan het wenselijk zijn om een matrix te hebben. Het

In situaties waarbij het mogelijk is om de klem goed

fixeren hiervan kan na wat knutselwerk gedaan wor-

cervicaal te plaatsen, is het vaak best mogelijk om

den met wat (flowable) composiet zoals zichtbaar op

een bandje in een matrixspanner te plaatsen over de

afbeelding 7.

klem heen, zoals op afbeelding 4 bij de 37 distolinguaal.

Sowieso kan (flowable) composiet een handig hulpmiddel zijn bij het restaureren. Bij de grotere pre-

Dit kan wel lastiger worden als de outline meer naar

paraties waarbij een buccale of linguale/palatinale

cervicaal ligt omdat je met het dieper plaatsen van de

wand geheel of gedeeltelijk mist is het soms lastig

band de spanner en de klem elkaar in de weg zitten.

om met een separatiering te werken omdat deze geen

Soms is het mogelijk om de spanner iets schuin te

steun vindt waardoor de matrix nog wel eens kan

plaatsen maar wanneer dit niet mogelijk is, zal er

vervormen. Om de ring te fixeren kan in dergelijke

een andere oplossing bedacht moeten worden. Zo is

gevallen eerst de matrix gevormd worden zoals ge-

het ook mogelijk om te werken met eenzelfde band,

wenst, waarna composiet wordt aangebracht en wel

maar dan zonder spanner (afbeelding 5).

op zo’n manier dat de ring hier steun aan ontleent.

Rubberdam, als het net even anders moet

15

• Ontwerp & Bouw begeleiding • Nieuwbouw, Verbouw & Verhuizing • Behandel stoelen & Dental Equipment • Hygiëne & Sterilisatie • Onderhoud

WWW.LARIXDC.NL

25DENTISTA-YP - Larix Dental Concepts.indd 1

15-04-2025 13:46

Ook zo’n mooi magazine voor jouw product?

Met onze jarenlange ervaring in uitgeven denken we graag met je mee over de bladformule, uitstraling, redactionele invulling, frequentie en drukwerk: om zo echt het verschil te maken met een prachtig magazine.

We bieden talloze mogelijkheden, inclusief de optie om het wat compacter aan te pakken met een folder of een brochure. Je bent bij ons aan het juiste adres.

-co d e v o o r ee r i n f o r m a ti

Scan

QR

m

de

Hebben we je interesse gewekt?

Wil je meer weten, of een vrijblijvende offerte aanvragen?

Kijk dan snel op onze website!

e

!

www.dentalproductpromotions.nl

6

7

8a

9

8

10

Per situatie is het inschatten of het handig is om het

Ook bij kinderen is het werken onder rubberdam

composiet eerst (geheel of gedeeltelijk) uit te harden,

goed mogelijk. Vaak wordt de klem dan wel als ge-

of juist niet voordat de ring geplaatst wordt (afbeel-

voelig ervaren. Een mogelijkheid zou zijn om met

ding 8). Let overigens bij afbeelding 8 ook op de wig.

oppervlakteanesthesie (zalf of spray) de gingiva wat

Deze is op zo’n manier bijgewerkt dat deze cervicaal

te verdoven. Indien in het front gewerkt moet wor-

de matrix aandrukt maar geen deuk maakt in de ma-

den, kan ook overwogen worden om helemaal niet

trix, wat nog wel eens wil gebeuren als de wig niet

met klemmen te gaan werken, maar de rubberdam

wordt bijgewerkt.

te fixeren met wedjets al dan niet in combinatie met een flossligatuur om een of meerdere elementen.

Succesvol restaureren onder rubberdam begint in het

Daarbij kan de gingiva indien nodig ook verdoofd

algemeen bij het kiezen van de juiste ankerklem. Dit

worden met oppervlakteanesthesie (afbeelding 10).

is nog meer van belang als het element wat gerestaureerd moet worden het element is waar de ankerklem

Het werken onder rubberdam blijkt vaak een ‘dinge-

op staat. Met name 7’s in de bovenkaak willen nog

tje’ te zijn, met name wanneer de situatie iets uitda-

wel eens een uitdaging zijn.

gender wordt. Een misvatting is dat het per se nodig

Bij deze klasse II restauratie is een standaard mo-

is om allerlei verschillende soorten klemmen te heb-

laarklem (denk aan de RDC ACTA of 26) te groot

ben. Creatief omgaan met de, in het algemeen, stan-

waardoor de matrix in combinatie met separatiering

daard klemmen (of juist geen klemmen) maakt het

niet goed op zijn plek zal komen. Een alternatief kan

mogelijk om elke situatie netjes geïsoleerd te krijgen.

zijn om een andere, kleinere, molaarklem te pakken

Misschien niet iets wat je tijdens je studie geleerd

(de 12A of 13A afhankelijk van het kwadrant). Mocht

hebt, maar wel iets wat je met een beetje oefenen in

deze niet voorhanden zijn is het ook mogelijk om

de praktijk kan leren!

een premolaarklem te pakken en deze, zoals te zien, diagonaal op het element te plaatsen. Met een ankerpunt onder de mesiobucale en een onder de distopalatinale bolling (afbeelding 9).

De auteur

Het resultaat is een goede aansluiting van de matrix waardoor de uiteindelijke restauratie ook netjes ge-

Montyn Stoffels is als tandarts werkzaam in

maakt kan worden.

Groningen en daarnaast docent bij het CTMUMCG.

Rubberdam, als het net even anders moet

17

TRAUMATOLOGIE

Traumatologie: ‘untold stories’ De titel van dit artikel lijkt misschien wat vreemd voor het onderwerp, maar er is een sterke vergelijking te maken met de programma’s rondom de Top 2000, die sinds 1999 jaarlijks tussen kerst en de jaarwisseling worden uitgezonden. De hits uit de lijst zijn bij bijna iedereen bekend en geliefd, maar het vele werk dat achter de schermen plaatsvindt en wat er aan voorafgaat, wordt vaak over het hoofd gezien. Toch is juist dat werk essentieel voor het slagen.

Traumabehandeling is teamwork. Het goed slagen

het feit dat in deze leeftijdscategorie gedragspatro-

van een tandheelkundige behandeling is, in veel ge-

nen meer overeenkomen.

vallen, het resultaat van teamwork in bredere of engere zin. Dit geldt zeker voor de behandeling, maar

Kleine traumata zien we in elke praktijk met regel-

nog meer voor de eerste contacten en opvang van

maat. Denk hierbij aan een stukje glazuur van een

traumata. Een goed verlopend gesprek om de af-

element, wat weliswaar adequaat dient te worden

spraak te maken en eerste opvang, verminderen de

behandeld en waar nodig vervolgd, maar binnen een

stress van slachtoffer en begeleider, en geven de be-

normale behandelplanning kan worden ingeroosterd.

handelaar de kans zich te focussen op behandeling

Dit is anders bij grote traumata als avulsies, luxaties

zonder te worden afgeleid door organisatorische on-

en weke delen traumata.

volkomenheden.

Grote dentale traumata komen, gelukkig, weinig

Oorzaken

voor. De consequentie is dat weinig tandartsen in een algemene praktijk de kans krijgen om ervaring op te doen met de behandeling van hiervan. Zeker nu

Vallen en blessures bij het sporten zijn de meest

veel tandartsen werken in praktijken die avond- en

voorkomende oorzaken van dentaal trauma gevolgd

weekenddiensten hebben ondergebracht bij een or-

door verkeersongevallen (voornamelijk fietsers) en

ganisatie voor ‘Spoedtandheelkunde’.

fysiek geweld. Veel traumata zien we bij kinderen in de leeftijdsgroep van 8 tot 14 jaar. Deze groep is vaak, zonder toezicht, zelfstandig bezig met sport en

Behandelaar en protocollen

buitenactiviteiten en zich onvoldoende bewust van de risico’s. De cijfers laten zien dat in deze leeftijds-

Veel gevallen komen voort uit vrijetijdsactiviteiten,

groep jongens tweemaal vaker een dentaal trauma

zoals sport. Dientengevolge presenteren deze geval-

oplopen dan meisjes. Dit valt samen met het feit dat

len zich dan ook in de avond- en weekenduren. In die

jongens vaker deelnemen aan contactsporten en li-

periode, buiten openingstijden van de tandartsprak-

chamelijk zware activiteiten dan meisjes. Bij jongere

tijk, wordt logischerwijs verwezen naar de waar-

kinderen is de incidentie weinig verschillend door

nemende tandarts of spoeddienst. Vanzelfsprekend

18

1. Dentaal trauma

zullen de tandartsen die bij een dergelijke organisatie werken meer ervaring opdoen met het behandelen van traumata.

De KNMT stelt terecht dat de opvang van ongevallen thuishoort in de algemene praktijk of, buiten werkuren, bij de waarnemende tandarts of spoeddienst.

Daarbij is het belangrijk dat de bereikbaarheid van de waarneming duidelijk wordt gecommuniceerd.

2. ToothSOS

In de loop der jaren zijn behandelstrategieën grotendeels vastgelegd in protocollen, waarvan veel onli-

zakelijke informatie geven. Belangrijk is dat in dit

ne beschikbaar zijn. Actuele informatie komt via de

stadium wordt geïnventariseerd of er elementen of

KNMT en NVvE, die haar leden toegang biedt tot de

delen van elementen ontbreken en of er een moge-

website van de International Association of Dental

lijkheid is deze terug te vinden en onder de juiste

Traumatology (IADT), waar het handelen in ver-

(vochtige) condities mee te brengen naar de praktijk.

schillende stadia stap voor stap wordt beschreven.

Niet-leden van de NVvE kunnen zich abonneren om toegang te krijgen. Daarnaast is er ook de ToothSOS

Do’s en dont’s

app. Dit is een nuttig hulpmiddel met een duidelijk, door foto’s ondersteund, stappenplan. De ToothSOS

Het zonder overleg doorverwijzen naar de spoedei-

app kent overigens ook een patiëntensectie die vi-

sende hulp van een ziekenhuis of naar een huisarts bij

sueel duidelijk aangeeft in welke urgentieklasse een

tandletsel zonder andere levensbedreigende verwon-

bepaald trauma behoort.

dingen is ongewenst. Artsen, ook op de spoedeisende hulp, richten zich meestal op hun eigen vakgebied en

Stappen

reageren vaak met de opmerking: “De tandarts moet als we klaar zijn even naar die tand(en) kijken.” Ze zijn zich er niet altijd van bewust dat snel ingrijpen

De eerste melding van een trauma wordt meestal via

in bepaalde gevallen de prognose voor het behoud of

de telefoon gedaan bij de balie-assistent. Het is van

de vitaliteit van de gebitselementen aanzienlijk kan

groot belang dat deze op de hoogte is van de urgen-

verbeteren. Bij twijfel kan de tandarts aangeven of

tie van tandongevallen en weet hoe te handelen. De

het nodig is dat de arts die de patiënt als eerste be-

telefoonkaart van KNMT hoort dan ook direct voor

handelt, contact opneemt voor overleg.

handen te zijn om een gestructureerde, eerste inventarisatie te maken. Vooral het gestructureerd vragen

Dit geldt ook voor het ongezien doorverwijzen naar

heeft voordelen. De beller - zeker de (groot)ouder of

de MKA-chirurg. Deze beschikt namelijk niet altijd

verzorger van kinderen - is in de meeste gevallen

over een tandheelkundige behandelstoel of -unit en

ook zelf overstuur met betrekking tot de situatie en

wordt vaak niet bijgestaan door een ervaren tand-

zal zonder sturing van de assistent niet de nood-

artsassistent; een OK-assistent is immers getraind

Traumatologie: ‘untold stories’

19

TRAUMATOLOGIE

voor andere werkzaamheden. Daarnaast heeft de MKA-chirurg zelden de benodigde materialen om subtiel te spalken en vrijwel nooit voor het uitvoeren van endodontische behandelingen.

Opvang en behandeling Als de afspraak is gepland kunnen de voorbereidingen beginnen. Afhankelijk van de omvang van het letsel kan het raadzaam zijn de patiënt en begeleider op te vangen bij aankomst in de praktijk. Om praktische en psychologische redenen is het aan te

3. Fixeren van een draadspalk

bevelen, na aankomst, de patiënt direct in een behandelkamer te laten wachten, zeker als er sprake is van bloedige wonden. De bloedingen worden veelal

zoals bij een reguliere behandeling, vaak voldoende.

opgevangen met relatief grote doeken, waarvan de

Echter, houd rekening met mogelijke pulpa-compli-

theedoek de meestvoorkomende is. Mede doordrenkt

caties, vooral bij jonge patiënten of jonge elementen.

met speeksel en tranen lijkt zelfs een geringe hoe-

Het vitaal houden van de pulpa of pulpastomp na een

veelheid bloed al snel heel ernstig. Dit wordt door de

pulpotomie, vooral bij een onvolgroeide wortel, is

betrokkenen, patiënt en begeleider als gênant erva-

een behandeling die in elke praktijk kan worden uit-

ren en zorgt voor onrust in de wachtkamer.

gevoerd. MTA was het eerste bekende en doelmatige product voor deze behandeling, maar wordt door ve-

Het oogpunt van hygiëne speelt hierbij ook een rol.

len als lastig te verwerken ervaren, vaak door gebrek

Met het direct in een behandelkamer opvangen van

aan ervaring of training met het materiaal. Inmid-

een ongeval wordt voorkomen dat de wachtkamer en

dels zijn er ook andere “tri-silicaten” op de markt,

het meubilair met bloed wordt gecontamineerd. Der-

zoals Biodentine, Neoputty en andere, die vergelijk-

gelijke vervuiling kan natuurlijk ook in de behan-

baar werken bij het herstel van pulpaweefsel en de

delkamer optreden, maar deze ruimten zijn ingericht

verdere vorming van de nog niet volgroeide wortel.

om gereinigd en gedesinfecteerd te worden.

Door hun pasta-achtige consistentie en/of gecontroleerde mengprocedure zijn deze materialen minder

Directe opvang in een behandelkamer geeft ook de

complex in de verwerking. Toch blijft het opdoen van

betrokkenen het gevoel dat de ernst van de situa-

ervaring essentieel voor een goed resultaat.

tie wordt onderkend en behandeling spoedig wordt gestart. Het vervangen van de eerdergenoemde bebloede doeken door grote steriele verbandgazen is de

Complex trauma

eerste stap en kan uitstekend door de assistent worden uitgevoerd. Houd er rekening mee dat de aan-

Ook in dit geval geeft de eerste inventarisatie gro-

gepakte bebloede doek “klinisch” wordt verpakt om

tendeels aan wat er voor de behandeling kan worden

verdere verontreiniging te voorkomen. Een simpele

voorbereid. Bij complexere trauma’s wordt vaak een

plasticzak om deze in te verpakken volstaat. In deze

spalk aangebracht. Overleg met de tandarts over de

stressvolle situatie helpt dit ook om te voorkomen

voorkeuren voorkomt dat er op het laatste moment,

dat andere aanwezigen in de wachtkamer de onrust

terwijl de patiënt al in de stoel zit, nog naar geschik-

bij het slachtoffer vergroten door ongepaste nieuws-

te materialen gezocht moet worden. De meest ge-

gierigheid en vragen op dat moment.

bruikte spalken zijn de flexibele RVS-draad of een flossnaald die met flowable composiet op de labiale

Klein trauma

vlakken wordt gefixeerd.

Sinds enige tijd is de ‘Titanium Trauma splint’ op de markt, een dunne platte draad met perforaties waar-

Nadat de eerste inventarisatie is gedaan en de pati-

door met composiet de splint op de elementen wordt

ënt een afspraak heeft om naar de praktijk te komen,

gehecht.

kunnen de benodigde materialen voor de behande-

Deze kan eenvoudig op maat/lengte worden geknipt

ling van het trauma alvast worden klaargezet. Voor

en laat zich, door de gaatjes, snel en doeltreffend

het enkel restaureren van een element is een tray,

vastzetten. Deze splint is flexibel genoeg om als

20

flexibele splint te dienen. Als er toch een rigide spalk is geïndiceerd is het mogelijk om na positionering en eerste hechting de gaatjes door middel van flowable composiet met elkaar te verbinden waardoor een meer starre verbinding ontstaat. Als dit niet voldoende is of als de behandelaar twijfelt aan de fixatie, kan een dunne, starre en voorgebogen draad in-

efficiëntie, Maximale kwaliteit, Maximale controle.

Maximale precisie, Maximale

cisaal van de spalk worden geplaatst.

Als in de praktijk geen spalk aanwezig is, is het aan te raden om een ‘spalk-kit’ samen te stellen waarin de, als spalk te gebruiken draden, zoals floss naalden of orthodontisch draad desgewenst met een knip en buigtang worden opgenomen.

4. Draadspalk in situ

Tot slot Indien de behandeling van patiënten in een waarneemsituatie plaatsvindt, is de mededeling “neem morgen of na het weekend contact op met uw eigen tandarts” zeker niet voldoende. Er zijn veel redenen waarom dit fout kan gaan. Naast het opstellen van een verslag en het maken van eventuele röntgenfoto’s, is het belangrijk om duidelijk aan te geven welke vervolgstappen, overeenkomstig het protocol, wenselijk zijn. Het is daarbij ook raadzaam om vanuit de praktijk een afspraak voor een vervolgconsult of -behandeling in te plannen voor de patiënt.

De auteur

American Eagle Chirurgische Instrumenten Ontdek het nieuwe assortiment chirurgische instrumenten.

Rob Vermaas is tandarts en sinds 2000 als consultant betrokken bij de ontwikkeling, implementatie en ondersteuning van diverse tandheelkundige producten. Daarnaast is hij docent en trainer en mede-initiatiefnemer van de Dental Best Practice leergang Endodontologie. https://academiae.nl/leer-

Heeft U vragen? Wij adviseren u graag Flip van Dalen +31 (0) 631 919 600 fvandalen@younginnovations.com

gangendodontologie

www.am-eagle.nl Traumatologie: ‘untold stories’

KEUZES

(Bijna) klaar met je studie… En dan?

Je hebt keihard gestudeerd de afgelopen jaren, tentamens overleefd, eindeloze practica gedaan en nu is het zover: je mag aan de slag als tandarts! Supertof natuurlijk, maar wat nu? Waar begin je eigenlijk? Misschien lijkt het logisch om gewoon meteen aan het werk te gaan in een praktijk, maar onderweg kom je nog genoeg keuzes tegen. Ga je freelancen als zzp’er? Of liever eerst in loondienst? En misschien droom je wel van een eigen praktijk. Het begint allemaal bij jezelf: wat wil jij, wat past bij je, en waar word je blij van? In dit artikel zetten we wat opties voor je op een rij én geven we handige tips om jouw pad te vinden.

Kies een praktijk die bij je past werken op een plek waar je vragen kunt stellen en Je eerste baan als tandarts is belangrijker dan je

waar collega’s je echt willen helpen groeien.

denkt. Het legt vaak de basis voor hoe jij het vak gaat ervaren én hoe je je ontwikkelt als professional. Dus: even goed nadenken voor je ergens tekent.

Zo pak je het solliciteren aan

Stel jezelf bijvoorbeeld deze vragen: • Voel ik me fijner in een kleine, hechte praktijk of juist in een groter team?

• Heb ik structuur nodig of werk ik liever met wat meer vrijheid?

• Wil ik me specialiseren of juist breed ervaring opdoen?

• Hoe belangrijk is goede begeleiding en overleg voor mij?

In de eerste jaren draait het vooral om meters maken

Heb je helder wat je zoekt? Mooi, dan kun je gericht gaan solliciteren. En vergeet niet: een sollicitatiegesprek is geen eenrichtingsverkeer. Jij checkt óók of de praktijk bij jóu past.

Goede vragen om te stellen tijdens een gesprek: • Hoe ziet het team eruit qua leeftijd en ervaring?

• Is er ruimte voor overleg, coaching of bijscholing?

• Hoe wordt er gewerkt met assistenten en taakdelegatie?

en zelfvertrouwen opbouwen. Je hoeft nog niet alles

• Wat voor patiënten zie ik hier vooral?

te weten (spoiler: niemand weet álles). Wat helpt, is

• Wat wordt er precies van mij verwacht?

22

Wil je echt weten hoe het eraan toe gaat? Vraag of je een dagje mee kunt lopen. Dan voel je meteen of het klikt – met het team, de sfeer en de manier van werken.

Zin in een eigen praktijk?

Na een paar jaar ervaring begint het bij sommigen te kriebelen: je eigen plek, je eigen regels. Klinkt goed, toch? Maar er komt meer bij kijken dan alleen een goed gevulde behandelkamer.

Denk bijvoorbeeld na over: • Ben ik ondernemend en zie ik het zitten om eindverantwoordelijk te zijn?

• Wil ik het alleen doen of met een compagnon?

• Waar zou ik mijn praktijk willen vestigen?

• Hoe groot wil ik beginnen en hoeveel stoelen zijn daarvoor nodig?

Het is slim om op tijd een adviseur in de arm te nemen die verstand heeft van de mondzorg. Niet alleen om samen je plannen te verhelderen, maar ook als je straks geld nodig hebt van de bank – die wil ook graag weten waar ze aan beginnen.

Kies wat bij jóu past Of je nu in loondienst start, als zzp’er werkt of meteen droomt van je eigen praktijk: er is geen ‘juiste’ route. Het gaat erom dat je kiest wat bij jou past – jouw persoonlijkheid, jouw ambities.

Je staat aan het begin van een mooi, veelzijdig vak.

Neem de tijd om jouw plek te vinden, probeer dingen uit en blijf dichtbij jezelf. Dan komt die fijne, succesvolle carrière vanzelf!

Wij zijn uw profylaxe experts.

Young® Dental - hoogwaardige en innovatieve profylaxe producten.

Latex- en BPA-vrije profylaxe cups en wegwerphoekstukken, disclosing oplossingen zonder erytrosine en gluten.

Ontdek ons productassortiment en maak meteen een afspraak voor een consult.

De auteur Marlies van der Vooren is oprichter van Dental Care Professionals, specialist in werving en selectie, praktijkbemiddeling en HR-advies. Met haar team helpt zij tandartsen bij het vinden van de praktijk die perfect past bij

Heeft U vragen? Wij adviseren u graag Flip van Dalen +31 (0) 631 919 600 fvandalen@younginnovations.com

hun ambities. www.dentalcareprofessionals.nl

www.youngdental.nl (Bijna) klaar met je studie... En dan?

COMPOSIET

Weefselbesparend herstellen van vorm en functie met composiet Met composiet kunnen op een reversibele manier es-

resultaat en bij een geslaagde behandeling gaat daar

thetische wensen van de patiënt niet alleen worden

bovendien een zeer motiverende werking vanuit,

uitgeprobeerd, maar vaak zelfs naar grote tevreden-

waardoor de zelfzorg toeneemt. Adhesieve technie-

heid (en op een betaalbare wijze) duurzaam worden

ken dragen bij aan een aantal belangrijke kwaliteits-

vervuld. Behalve esthetische wensen kunnen ook de

standaarden die door het Zwitsers Tandheelkundig

vorm en de stand van postcaniene elementen worden

Genootschap (SSO) zijn opgesteld [https://helvident.

hersteld waardoor de functie van de dorsale steun-

ch/en/why-choose-an-sso-member-dentist].

zone wordt beschermd en endodontische behande-

De kerndoelen die bij elke tandheelkundige behan-

lingen kunnen worden voorkomen.

deling nagestreefd zouden moeten worden zijn:

Slijtage van de postcaniene elementen kan ook aan-

1. Behoud van de processus alveolaris (kwaliteits-

zienlijk worden vertraagd wanneer front- hoektandgeleiding intact blijft of wordt hersteld, hetgeen leidt tot verduurzaming en behoud van de eigen dentitie.

Deze restauratieve benadering van duurzaam functieherstel waarbij een ‘mutual protected occlusion’

standaard 1) 2. Behoud van de vitaliteit van de pulpa (kwaliteitsstandaard 2) 3. Functieherstel met behoud van zoveel mogelijk gezond tandweefsel (kwaliteitsstandaard 3)

wordt nagestreefd is een vorm van ‘additive prost-

4. Onzichtbaar functieherstel met behoud van zoveel

hodontics’. Dit past binnen het dynamisch behandel-

mogelijk gezond tandweefsel (kwaliteitsstandaard

concept van duurzaamheid dat eind vorige eeuw is ge-

4).

ïntroduceerd. In januari 2025 ging Francesca Vailati uitgebreid in op de behandeling van gebitsslijtage

Deze kwaliteitsstandaarden hebben bijgedragen aan

met ‘additive prosthodontics’. Dit concept zou de ba-

de ontwikkeling van een filosofie die streeft naar

sis moeten zijn voor het dagelijks handelen bij elke

duurzaam en betaalbaar functieherstel, en werden

patiënt. Een pleidooi door Dr. Hans van Pelt, erkend

in 1998 in het Nederlands Tandartsenblad (voorlo-

restauratief tandarts (NVVRT) en Fellow of EPA.

per van NTDentz) al onder de aandacht gebracht.

Dit werd de basis voor het onderwijs in de moder-

Inleiding

ne restauratieve tandheelkunde. Met composiet kan namelijk op een dynamische manier en met zoveel mogelijk behoud van gezond tandweefsel, stapsge-

Veneers van composiet zijn om meerdere redenen

wijs, worden gewerkt aan behoud van de natuurlijke

interessant. Allereerst geven ze een direct zichtbaar

dentitie met technieken die reversibel zijn en repa-

24

1a

1b

1a. 69-jarige man met een ver-

1b. Na het aanbrengen van veneers,

waarloosde dentitie en marginale

waarmee ook de carieuze defecten

gingivitis als gevolg van een matige

zijn hersteld, is de mondhygiëne

mondhygiëne. Om veneers te kun-

zeer goed.

nen aanbrengen moet de gingiva zo gezond mogelijk zijn, zonder bloeding.

rabel. Invasieve procedures kunnen worden beperkt.

dat vanuit een totaalvisie een behandelplan wordt

In dit artikel zullen voorbeelden en resultaten op

opgesteld, dat gefaseerd kan worden uitgevoerd,

lange termijn worden gepresenteerd.

waarbij kan worden geanticipeerd op veranderingen die samenhangen met een verhoogd risico. Varië-

Esthetiek motiveert

rend van een verhoogd patiëntrisico, parorisico, biologisch risico, structureel risico of een functioneel risico (Kois 2015).

De belangrijkste redenen waarom patiënten frequent naar hun gebit laten kijken, is esthetiek en de wens om

Elementen

het gebit zo lang mogelijk te behouden. Uit meerde-

ling is uitgevoerd hebben een onzekere prognose

waaraan

een

parodontale

behande-

re onderzoeken blijkt dat de zelfzorg toeneemt als de

en elementen die endodontisch zijn behandeld zijn

perceptie van het eigen gebit hoog is. Dat wil zeggen

structureel verzwakt, evenals zwaar gerestaureerde

dat men het de moeite waard vindt energie te stoppen

gebitselementen of elementen waar veel tandweef-

in een goede mondhygiëne (afbeelding 1a en 1b).

sel is verdwenen door slijtage. In dit soort situaties wordt een voorzichtige aanpak aangeraden en heet

Om die reden wordt al geruime tijd aangeraden ook

deze benadering ook wel ‘slow dentistry’ (van Pelt in

de cosmetische aspecten mee te nemen bij het op-

Dentist News sept 2024).

stellen van een behandelingsplan (de Kloet 1991). Er is de laatste decennia steeds meer aandacht gekomen

Er is ook sprake van een verhoogd risico wanneer

voor het belang van esthetiek. Goldstein schreef in

elementen getraumatiseerd zijn. Bij een trauma is er

1986 al een ‘guest editorial’ over in het gerenom-

zichtbare schade die met composiet vaak goed kan

meerde Journal of Dental Research: ‘Is esthetic dentis-

worden hersteld. De onzichtbare schade uit zich vaak

try a health service?’. Zijn betoog onderbouwde hij

pas later (‘delayed reaction’) in de vorm van oblite-

met literatuur uit de psychologie en daarmee brak

ratie of externe/interne resorptie waardoor verkleu-

hij een lans voor meer aandacht voor de esthetische

ringen optreden.

aspecten die bijdragen aan de functie van het gebit en het functioneren van onze patiënten.

De aandacht is sindsdien alleen maar toegenomen.

Met composiet kunnen in het front zichtbare resul-

Restaureren met plastisch restauratiemateriaal

taten worden gerealiseerd en kan front-hoektand-

Het is uitermate prettig dat er een plastisch restau-

geleiding worden aangebracht, waarna kan worden

ratiemateriaal is waarmee we functie en esthetiek

overgegaan tot herstel van elementen in het postca-

kunnen herstellen en waardoor we de tijd kunnen

niene gebied en het sluiten van diastemen. Dit wordt

nemen om te zien of er nog ongewenste ontwikke-

‘parkeren in composiet’ genoemd en maakt deel uit

lingen optreden. Hierdoor worden onnodige en soms

van het zogeheten ‘dynamische behandelconcept’ (de

kostbare herbehandelingen voorkomen (afbeelding

Kloet en van Pelt 1998, van Pelt 2016). Dit houdt in

2a en 2b).

Weefselbesparend herstellen van vorm en functie met composiet

25

2a

2b

3a

3b

3c

3d

3e

3f

Ook elementen die succesvol parodontaal zijn be-

reikt worden, maar uittesten van de vorm en de kleur

handeld, vragen vaak om een esthetische behande-

met composiet is aan te raden om teleurstellingen te

ling. Bij een gezond maar gereduceerd parodontium

voorkomen. Sowieso zijn veel patiënten al vaak heel

is in onze ogen de behandeling geslaagd, maar in de

tevreden na een behandeling met composiet. Hoewel

ogen van de patiënt is het resultaat er esthetisch niet

composiet ook nadelen heeft: het is amorf en niet

mooier op geworden: papillen zijn verdwenen en er

kristallijn zoals porselein en kan daardoor stroef

zijn vaak ‘black triangles’ ontstaan. Wanneer in dit

aanvoelen en verkleuren. Dat kan per mond sterk

geval indirecte restauraties worden vervaardigd, zal

verschillen en wordt vaak pas zichtbaar na een paar

er veel gezond tandweefsel verloren gaan en wordt

maanden of zelfs jaren. Het is belangrijk om dit naar

de vitaliteit van de pulpa bedreigd. Met composiet

de patiënt toe te communiceren. Het grote voordeel

kunnen hele fraaie resultaten worden verkregen met

van composiet is dat in de tussentijd de vormgeving

minimale opoffering van hard tandweefsel (Ricci en

uitgetest en ook aangepast kan worden en we meer

Ferraris 2011) (afbeelding 3a-f).

te weten komen over de te verwachten tevredenheid van de patiënt. Bij een hoog verwachtingspatroon is het dus aan te raden juist eerst te starten met com-

Uittesten esthetiek

posiet en de patiënt zelf te laten bepalen wanneer composiet niet (meer) voldoet en moet worden over-

Als de patiënt hele hoge verwachtingen heeft kan dat

gegaan op vervanging door keramiek.

ook beschouwd worden als een hoog risico. Wanneer

Vorm en functie hangen nauw met elkaar samen.

een zeer kundige artistieke tandtechnicus kiest voor

De vormgeving kan door middel van composiet ook

het mooiste materiaal kunnen fraaie resultaten be-

functioneel uitgetest worden (front-hoektandgelei-

2a. Een esthetische wens van een

kon een zeer bevredigend resultaat

triangles’ met een epithese te mas-

muziekdocente die lesgeeft in het

worden bereikt.

keren, maar dat bleek niet tot het

bespelen van klarinet en saxofoon.

gewenste resultaat te leiden. Met

Orthodontie is geen optie, want dan

3a-f. Een 50-jarige vrouw met een

composietveneers is de anatomie

zou ze meer dan 18 maanden geen

gezond, maar gereduceerd parodon-

hersteld wat heeft geleid tot een

les kunnen geven.

tium. Het motto was: “Beter langere

herkenbaar resultaat en een voor de

tanden dan niet langer tanden”.

patiënt zeer aanvaardbaar esthe-

Het idee was om de lelijke ‘black

tisch resultaat.

2b. Met alleen composietveneers 26

4a

4b

4c

4d

5a

5b

ding). Het is dan aan de tandtechnicus om de vorm te

een techniek te kiezen waarbij de cervicale contour

kopiëren. Front-hoektandgeleiding is belangrijk om

kan worden hersteld en over- of ondercontourering

postcaniene elementen te beschermen tegen onnodig

wordt voorkomen. Een cervicale contour heeft als

hoge slijtage en disclusie zorgt voor rotatie in het

belangrijke functie om de gingiva te beschermen te-

kaakgewricht (Wabeke en Mulié 2013).

gen mechanische beschadiging. Afbeelding 5a laat duidelijk zien dat er sprake is van oedeem van de

Afbeelding 4a toont het front van iemand met zeer

marginale gingiva welke is verdwenen nadat de con-

hoge verwachtingen die wordt verwezen voor een be-

tour is hersteld (afbeelding 5a-b).

handeling met porselein. De 12 en 22 ontbreken. De 13 en 23 staan op de positie van de 12 en 22 (substi-

Voor herstel van de vorm is het aan te raden om te

tutie) en er is duidelijk te zien dat niet alle cuspida-

starten met herstel van de mesio-distale afmeting

ten qua vorm en kleur op een laterale incisief lijken.

(de approximale vlakken) en om dit onder rubberdam

Na bleken is het kleurverschil nagenoeg verdwenen

te doen. Als de mesiodistale afmetingen kloppen kan

(4b) en hoeft er daarom minder van deze elementen

voor herstel van het vestibulaire vlak gebruik worden

te worden afgeslepen. Nu is de fase aangebroken om

gemaakt van speciale matrijzen zoals de Contours-

de vorm aan te passen en uit te testen (4c en 4d).

trip (Ivoclar) of de Adaptmatrix (KerrHawe). Hiermee

Na deze behandeling is ze zo tevreden over het be-

kan de contour van het cervicale deel van gebitsele-

reikte resultaat dat ze (nog) geen keramiek wil. Het

menten fraai worden hersteld.

is nu aan haarzelf om aan te geven wanneer ze de volgende stap wil laten uitvoeren. Een bekende uitspraak is: ’esthetics are in the eye of the beholder’ hetgeen inhoudt dat het de patiënt is die zal beslissen of veneers van composiet volstaan, of dat alleen veneers van keramiek tot tevredenheid zullen leiden.

Vorm en kleur met de layeringtechniek Bij het maken van veneers van composiet worden twee doelen nagestreefd: verbetering van de tandvorm en de tandkleur. Naast de basistechniek, waarbij vooral

Vormgeving

de tandvorm wordt hersteld, zijn er veel composieten verkrijgbaar waarmee herstel van de tandkleur

Bij herstel van de vestibulaire zijde is het belangrijk

goed kan worden benaderd, omdat er laagsgewijs

4a-d. Een 45-jarige vrouw met een

de composietrestauraties worden

(5a). Na herstel van de vestibulaire

esthetische wens omdat de cuspi-

vervangen door keramiek.

contour ziet de gingiva er gezonder

daten op de positie van de 12 en 22

uit (5b).

staan (a). De 13 en 23 zijn getrans-

5a-b. Een 24-jarige vrouw met on-

formeerd tot 12 en 22 na bleken (b)

dergecontoureerde elementen in het

en beslijpen (c). Het resultaat is zeer

boven-en onderfront met als gevolg

bevredigend (d). Wanneer de esthe-

een chronisch geïrriteerde margi-

tische wensen toenemen kunnen

nale gingiva en zichtbaar oedeem

Weefselbesparend herstellen van vorm en functie met composiet

27

6a

6b

6c

6d

6e

6f

6a-f. Een 70-jarige man heeft een

gebruik gemaakt van speciale strips

deel is hersteld kan deze worden

esthetisch probleem als gevolg van

(Adapt strips, KerrHawe) die met

verwijderd om “free hand” verder te

erosieve gebitsslijtage (6a). Bij her-

hechtlak (Heliobond, Ivoclar) wordt

kunnen vormgeven (6c-e). Resultaat

stel van de vestibulaire contour is

gefixeerd (6b). Nadat het cervicale

na behandeling (6f).

verschillende composieten met verschillende opti-

Onderhoud en reparatie

sche eigenschappen worden aangebracht. Er kunnen zowel voor oude als jonge patiënten natuurgetrouwe

Binnen het dynamisch behandelconcept wordt onder-

tanden mee worden vervaardigd. Deze techniek luis-

scheid gemaakt in absolute failures en relative failures.

tert echter nauw. Bij jonge patiënten en bij solitaire

Bij absolute failures moet een restauratie vervangen

veneers is toepassing van deze techniek een vereis-

worden, terwijl bij relative failures reparatie moge-

te om tot een fraai en dus onzichtbaar eindresultaat

lijk is. Repareren geeft minder weefselschade dan

te komen. Training in het verkrijgen van inzicht in

vervangen en verdient als het even kan de voorkeur.

de anatomie en kleuropbouw van de tand is vereist

Om te kunnen hechten aan ‘oud’ composiet dient het

om teleurstellingen te voorkomen. Bij de layering-

composiet te worden opgeruwd met de zandstraal-

techniek wordt vaak een puttymal gebruikt om tot

techniek. Hiervoor wordt aluminiumoxide gebruikt

een voorspelbare vormgeving te komen. Zo kan de

waarna hechtlak wordt aangebracht voordat com-

palatinale vormgeving via een diagnostische opwas

posiet mag worden aangebracht. Een goed adhesief

worden overgebracht.

is Photobond (Kuraray) en te mengen met ‘porcelain activator’ (Kuraray) (afbeelding 7a-e).

Voor een fraaie cervicale contour kunnen speciale matrijzen worden toegepast, die de papil een beetje onder druk zetten, zoals de Adaptstrip (KerrHawe) of

Duurzaamheid

Matrix MPM contourstrip (DDS). Deze zijn ook zeer geschikt om ‘black triangles’ mee te verkleinen en

Bij het restaureren van de natuurlijke dentitie is het

V-vormige tanden te veranderen in U-vormige. Deze

van belang dat we ons moeten blijven realiseren dat

matrijzen zijn echter niet echt geschikt voor het toe-

behoud van zoveel mogelijk glazuur en dentine be-

passen van de layeringtechniek.

langrijker is dan het vervaardigen van een zo sterk

Na het aanbrengen van composiet in het cervicale

mogelijke restauratie. Duurzaam restaureren bete-

deel kan de matrijs echter worden verwijderd en ook

kent dus dat plastische materialen de voorkeur ver-

de overmaat kan met een diamantboor zonder koe-

dienen boven indirecte restauraties.

ling(!) worden verwijderd. Daarna kan de hechting

‘Fine particle hybride’ composieten worden in Ne-

worden geactiveerd door hechtlak aan te brengen.

derland al sinds de jaren 90 succesvol toegepast om

Dan kan worden overgegaan op composieten voor de

veneers mee te vervaardigen, omdat deze composie-

‘layering’ techniek (afbeelding 6a-f).

ten sterkte en slijtvastheid én een acceptabele glans

28

7a

7b

7c

7d

7e

7a-e. Na een orthodontische behan-

esthetische wens maar ten dele zijn

bevalt haar zo goed dat voorlopig

deling wordt deze vrouw verwezen

vervuld. Met composiet zijn niet al-

geen kronen worden vervangen.

voor het vervangen van de kro-

leen de kronen verfraaid, maar ook

nen op 11 en 21. Daarmee zou de

de 12,13, 22 en 23. Deze ‘mockup’

en esthetiek combineren. Deze materialen blijken

minder een probleem, hoewel nog niet alle

inmiddels ook succesvol toegepast te kunnen worden

‘esthetische’ composieten even fluorescent zijn als

bij patiënten met een verhoogd biomechanisch risico

glazuur (Devoto et al 2010).

zoals pathologische attritie in de zijdelingse delen.

Vroegtijdig herstellen van de anatomie met compo-

De auteur

siet wordt aangeraden, omdat lokale slijtage in het front vaak al op jonge leeftijd begint

Dr. Hans van Pelt, erkend restauratief tand-

en de natuurlijke dentitie bedreigt (Dietschi en Ar-

arts (NVVRT) en Fellow of EPA

gente 2011).

‘Fine particle hybride’ composieten hebben bewe-

Referenties

zen dat verduurzamen van de dentitie mogelijk is.

De nieuwere composieten met ‘nanofillers’ blijken

De literatuurlijst is op te vragen bij de re-

dit ook te kunnen en combineren slijtvastheid met

dactie en in te zien bij het artikel online op

een hoge breuktaaiheid, polijstbaarheid en esthetiek.

www.dentistamagazine.nl

Ook fluorescentie (esthetiek bij ‘black light’) is steeds advertentie

WORD EEN EXPERT IN UITNEEMBARE PROTHESES – VERGROOT JE KENNIS EN VAARDIGHEDEN! Ben jij een jonge tandarts en wil je je verder ontwikkelen in de vervaardiging van de volledige prothese? Wil je praktische tips en tricks voor de implantaatgedragen prothese?

Onze gespecialiseerde training geeft je de extra kennis en hands-on ervaring die je nodig hebt om met vertrouwen complexe prothetische behandelingen uit te voeren.

• Verdiep je in de volledige prothese van afdruk tot plaatsing • Leer de nieuwste technieken voor implantaatgedragen protheses • Ontvang praktische tips & tricks van ervaren specialisten Maak het verschil voor je patiënten en til je vaardigheden naar een hoger niveau!

www.att-adviesentraining.nl | T: 06 - 81 55 00 97 | E: info@att-adviesentraining.nl

INTERVIEW

Pauline Borghans, tandarts young professional

”Vooral het tempo vond ik een uitdaging” Tien maanden geleden studeerde ze af als tandarts aan de Rijksuniversiteit Groningen, nu draait ze volop mee in de praktijk. De 27-jarige Pauline begon haar carrière bij TOED in Heerhugowaard en Studentist in Amsterdam — binnenkort voegt ze daar ook Geriatand aan toe. Hoe kijkt ze terug op haar eerste jaar als young professional in de tandheelkunde?

We spraken haar over leren in de praktijk, eerste successen én uitdagingen.

Hoe heb jij het ervaren om na je afstuderen zelf-

was dat voldoende?

standig aan de slag te gaan in de algemene praktijk?

Tijdens de studie besteed je veel tijd aan skills en pa-

Aan de ene kant vond ik het heel leuk om einde-

tiëntenonderwijs. Daar doe je praktische ervaring op,

lijk ‘echt’ bezig te kunnen gaan, maar aan de andere

maar die heb ik ook opgedaan in de praktijk waar ik

kant vond ik het heel spannend en veel. Ik heb het

naast mijn studie als tandartsassistent heb gewerkt.

geluk dat ik ben begonnen in fijne praktijken, waar

Of het voldoende is, is denk ik lastig om te zeggen. Je

ik altijd hulp kan vragen.

zult altijd nieuwe dingen tegenkomen. Dat maakt het juist ook weer spannend en leuk!

Was je in het begin onzeker over je vaardigheden of de behandelingen die je moest uitvoeren?

Wat waren de grootste uitdagingen tijdens je eerste

Tijdens mijn studie zijn veel vaardigheden en behan-

maanden in de praktijk?

delingen langsgekomen, maar sommige zaken wa-

Vooral het tempo vond ik een uitdaging. Dat is echt

ren in de loop der tijd toch wat weggezakt. Vooral

wel een grote overgang. Administratie bijhouden tij-

bij kroon- en brugwerk en wortelkanaalbehandelin-

dens de dag vind ik persoonlijk erg fijn, maar hier is

gen was - en af en toe nog - het onzekerheidsgevoel

zeker niet altijd de tijd voor. Hierin moest ik ook een

aanwezig. Hierin leer je wel snel je eigen grenzen

goede weg vinden.

kennen. Door hulp te vragen of cursussen te volgen kun je je grenzen weer verleggen en beter worden.

Had je na je opleiding het gevoel dat je goed voor-

Soms vind ik spoedklachten waar ik niet precies

bereid was?

weet wat er aan de hand is, of welk beleid ik het bes-

Het tempo is vooral iets waar studenten lastig op

te kan inzetten best lastig. Dat kan een gevoel van

voorbereid kunnen worden tijdens de opleiding. Een

onzekerheid geven.

verplichte stage in de algemene praktijk zou hierbij kunnen helpen, mits er genoeg praktijken beschik-

Hoeveel praktische ervaring had je voor je begon en

30

baar zijn. Wat betreft de kennis: er komt veel voor-

bij in de opleiding wat je daarna vaak niet meer gebruikt, maar wel belangrijk is om te begrijpen. Wat ervaring betreft, denk ik dat de ene student net wat meer geluk heeft met de casussen en behandelingen die hij of zij tegenkomt dan de ander. Dit is van tevoren moeilijk in te schatten.

Wat voor begeleiding of ondersteuning zou je in het eerste jaar gehad willen hebben?

Zelf heb ik in de laatste weken voor mijn afstuderen stage gelopen in de algemene praktijk. Ik vond dit heel prettig, vooral omdat er toen een tandarts ‘extra’ aanwezig was die altijd beschikbaar was voor vragen en tips. Dit zou ik echt iedereen aanraden!

Pauline Borghans

Zou een extra collegejaar met praktijkbegeleiding en terugkomdagen zoals Dental Best College dat aanbiedt je hebben geholpen?

voldoende ruimte voor gehad?

Het klinkt als een goed idee om startende tandartsen

Ik merk dat ik veel leer van het bespreken van zaken

toch net wat meer begeleiding te geven in de eer-

met collega’s, omdat iedereen dingen weer anders

ste periode na afstuderen. Daar kun je dan terecht

benadert. Door met verschillende collega’s het ge-

bij ‘lotgenoten’ om over alles te praten wat je mee-

sprek aan te gaan, kom ik er steeds meer achter wat

maakt. Tijdens de studie vond ik die verbinding ook

het beste bij mijn manier van werken past. Uiteinde-

altijd heel fijn en in de praktijk ben je vaak toch de

lijk is iedereen natuurlijk anders, ook als tandarts.

enige startende tandarts.

Als je kijkt naar hoe je je voelde net na afstuderen Heb je het idee dat er tijdens je opleiding voldoen-

en nu, zit daar dan een groot verschil in qua zelf-

de aandacht was voor complexe behandelingen en

vertrouwen en praktische ervaring? Welke stappen

behandelplannen zoals je ze nu in de praktijk wel

heb je daarvoor gezet?

eens tegenkomt?

Daar zit zeker een groot verschil in! De eerste weken

Tijdens de opleiding was er heel veel aandacht voor

voelde iedere patiënt als een uitdaging, wat de dagen

het goed opstellen van een behandelplan. Ik merk

best intens kon maken. Inmiddels weet ik een stuk

zelf dat ik graag direct antwoorden wil geven aan

beter hoeveel tijd ik moet plannen en merk ik dat

patiënten, terwijl het even ‘parkeren’ en er over na-

ik al flink meer ervaring heb opgedaan in toch een

denken en eventueel overleggen juist beter kan zijn.

korte tijd, want je maakt best veel mee op een dag.

De complexe behandelingen kwamen af en toe aan

Al vrij snel heb ik een cursus endodontologie gedaan

bod, maar het is natuurlijk goed om eerst de basis

via Dental Best Practice en dit heeft de spanning

goed in de vingers te krijgen. Soms vind ik het lastig

voor wortelkanaalbehandelingen al een stuk ver-

dat hier in de reguliere praktijk niet per se rekening

minderd. Daarnaast doe ik mee aan het eerstejaars

mee wordt gehouden. Een startende tandarts kan de

programma van de M2 academy en heb ik een cursus

meest lastige casussen voorgeschoteld krijgen. Dat

kaakchirurgische ingrepen in de algemene praktijk

is op voorhand natuurlijk ook lastig in te schatten.

bij het UMCG gevolgd. Cursussen helpen sowieso bij je kennis over bepaalde onderwerpen. Het geeft

Hoe belangrijk denk je dat intercollegiaal overleg is,

meer zekerheid in de keuzes en behandelingen die je

vooral in het begin van je carrière, en heb je daar

maakt of doet.

Pauline Borghans

31

ZZP

Op zoek naar zekerheid

Werken als zzp’er in de mondzorg Sinds 1 januari van dit jaar handhaaft de Belastingdienst actief op schijnzelfstandigheid, met terugwerkende kracht en – na waarschuwing – zelfs met boetes. De aankondiging hiervan zorgde voor onrust bij veel zelfstandigen in de Mondzorg. De centrale vraag blijft: Mag je in de Mondzorg werken als zzp’er?

Het korte antwoord is: ja, dat mag. Maar of het in

wetsvoorstel biedt onvoldoende duidelijkheid en doet

jouw geval mogelijk is, hangt af van de specifieke

daarmee zijn naam geen eer aan.

omstandigheden. Al bijna tien jaar wachten we op

Het wetsvoorstel moet nu eerst worden aangepast

duidelijke wetgeving die helder afbakent wanneer

door het Ministerie, en daarna nog worden goed-

iemand zelfstandig mag werken en wanneer sprake

gekeurd door de Tweede en Eerste Kamer. Intussen

is van verkapt dienstverband. Die duidelijkheid blijft

groeit het verzet tegen de wet – niet alleen vanuit de

uit, mede omdat elke situatie afzonderlijk beoordeeld

politiek, maar ook vanuit de praktijk.

moet worden. In dit artikel bespreken we de laatste ontwikkelingen in wetgeving, rechtspraak én de praktijk – inclusief praktische tips om als zelfstandige te blijven werken.

Wetsvoorstel V-Bar: nog steeds in de pijplijn

De rechtspraak: Deliveroo en Uber als ijkpunten Vanaf 2016 kon je gerust werken als zzp´er in de Mondzorg als je een door de Belastingdienst goedgekeurde modelovereenkomst tekende met de praktijkhouder(s) met wie je werkte.

De wet Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties en

De laatste jaren, geheel in overeenstemming met

Rechtsvermoeden (V-Bar) moet duidelijkheid bieden

de ontwikkeling van het arbeidsrecht en de recht-

over het onderscheid tussen loondienst en zelfstan-

spraak, verschoof de aandacht van de papieren af-

dig ondernemerschap. De beoogde ingangsdatum is

spraken steeds meer naar de feitelijke uitvoering van

vooralsnog 2026. Minister Hijum wil het wetsvoor-

het werk: hoe wordt er in de praktijk samengewerkt?

stel voor 1 juli 2025 aan de Tweede Kamer voorleg-

In 2023 bracht de Hoge Raad iets meer duidelijkheid

gen, verklaarde hij vorige week. Op 7 november 2024

door in de Deliveroo-zaak negen criteria te formule-

bracht de Raad van State een kritisch advies uit: het

ren waarmee beoordeeld wordt of sprake is van een

32

DELIVEROO CRITERIA Of een samenwerking wordt aangemerkt als arbeidsovereenkomst, hangt af van alle omstandigheden van het geval in onderling verband bezien.

1

Aard van de werkzaamheden

2

Duur van de werkzaamheden

3

Bepaling werkzaamheden en werktijden

4

Inbedding van het werk en de werkende in de organisatie

5

Verplichting het werk persoonlijk uit te voeren

6

Wijze waarop de overeenkomst tot stand is gekomen (onderhandelingsvrijheid)

7

Wijze waarop de beloning is bepaald en wordt uitgekeerd

8

Hoogte van de beloningen

9

Commerciële risico’s lopen

10

Gedrag als ondernemer (reputatie, acquisitie, aantal opdrachtgevers, duur opdrachten) zie onder andere de website van de KNMT voor een schema met meer toelichting op deze criteria

arbeidsovereenkomst. De zogeheten Deliveroo-crite-

heid om informatie aan te leveren. Een boete volgt

ria zijn leidend bij de beoordeling van zzp-construc-

pas na onderzoek, gesprekken en meestal pas na een

ties, ook in de Mondzorg. Zie in het kader hierboven

waarschuwing of advies.

de Deliveroo criteria, opgesomd door de KNMT.

Als de Belastingdienst uiteindelijk oordeelt dat spra-

De laatste stand van zaken is het arrest van 21 fe-

ke is geweest van loondienst, dan volgt dat de prak-

bruari 2025 over Uber, waarin de Hoge Raad beves-

tijk loonbelasting had moeten afdragen. Die belas-

tigde dat er geen rangorde is tussen de criteria. Het

ting kan met terugwerkende kracht tot 1 januari 2025

criterium van ‘ondernemerschap’ (zoals investeren,

worden ingevorderd. De praktijk zou dit bedrag ver-

acquisitie en meerdere opdrachtgevers hebben) is

volgens op jou kunnen verhalen. Mogelijk kun je dit

dus niet zwaarder wegend dan andere criteria. Alle

verrekenen met de reeds betaalde of gereserveerde

negen tellen mee in de beoordeling – in onderlinge

inkomstenbelasting.

samenhang.

Opmerkelijk: als er inderdaad sprake blijkt van loondienst, zou je zelf ook aanspraak kunnen maken op

Wat riskeer je als zzp’er?

zaken als gemist loon tijdens ziekte en uitbetaling van niet-genoten vakantiedagen – met terugwerkende kracht. Dit is voor praktijken die met zzp´ers

Hoewel de kans klein is dat jouw werkrelatie wordt

werken een risico.

onderzocht, wil je weten welk risico je loopt. Goed om te weten dat de Belastingdienst vooralsnog nog geen boetes of correctieaanslagen heeft opgelegd, vanaf 1 januari 2025 tot vandaag. Niet in de Mondzorg, ook niet in ander branches. De Belastingdienst

Wat doen we in de mondzorgpraktijk?

richt zich naar eigen zeggen vooral op ’schrijnende

Ondanks de onzekerheid blijft werken als zzp’er in de

gevallen’. Als jouw situatie wordt onderzocht, gebeurt

mondzorg de praktijk én de norm. De grootste ver-

dat niet zonder waarschuwing. Je krijgt de gelegen-

warring ontstaat wanneer mensen stellige uitspra-

Werken als zzp’er in de mondzorg

33

Vind werk in de praktijk die bij jou past!

Met Dental Care Professionals Vanaf het begin van je carrière is het belangrijk dat je de juiste keuzes maakt. Dit geldt zeker voor de keuze in welke praktijk(en) je gaat werken. Dental Care Professionals is jouw partner in dit proces.

Er is werk genoeg, maar welke praktijk past goed bij jou?

- Bespreek jouw ambities en wensen met ons.

- Wij informeren je over de praktijken die matchen met jouw wensen.

- Jij besluit waar je voorgesteld wilt worden.

- Wij blijven jouw sparring partner tijdens het sollicitatieproces.

Zo vind je gemakkelijk, effectief en succesvol de praktijk die bij jou past!

Google review april 2025: ‘Dental Care Professionals nam echt de tijd om mijn wensen te begrijpen en heeft mij gekoppeld aan een werkplek die perfect bij mij past. Ik waardeerde vooral de persoonlijke benadering en de soepele begeleiding. Zeker een aanrader voor iedere tandarts die

wwwdentalcareprofessionals.nl

op zoek is naar een volgende stap in zijn of haar carrière!’

ken doen over bijvoorbeeld de maximale duur van

andere relevante wetgeving. Dit kan via vakbla-

een opdracht, het aantal opdrachtgevers of andere

den zoals het onderhavige, nieuwsbrieven van de

Deliveroo-criteria.

KNMT of juridische adviseurs.

Belangrijk om te weten: de Belastingdienst kijkt altijd naar de totale context. De criteria worden inte-

4. Kijk welke criteria je richting zelfstandigheid

graal en in samenhang beoordeeld. Scoor je in één

kunt schuiven: ‘Draai aan de knoppen’. Bijvoor-

aspect richting verkapt dienstverband, dan kun je

beeld: Doe aantoonbare investeringen, stel je voor

dat compenseren door in andere opzichten juist wél

als zzp´er op de website en naar patiënten, draag

als zelfstandige te opereren. De KNMT noemt dit

je eigen kleding, zorg dat je meerdere opdrachten

‘draaien aan de knoppen’.

hebt op verschillende plekken.

De KNMT speelt in deze ontwikkelingen een actieve rol. Zij heeft samenwerkende partijen opgeroepen en geholpen om hun manier van samenwerking ter

Tenslotte

goedkeuring aan de Belastingdienst voor te leggen. De uitkomst – een beschikking – kan funge-

We zien het steeds meer, zelfstandigen die toch be-

ren als praktijkvoorbeeld voor de hele sector. De

slissen in loondienst te gaan werken. Heb je een fij-

KNMT heeft deze week laten weten dat zij na de zo-

ne werkplek, wil je voor één praktijk werken en een

mer een beschikking verwacht over de voorgelegde

duurzame band opbouwen met de patiënten, over-

werksituaties. In de branche kunnen we dan gaan

weeg dan om voor loondienst te kiezen, eventueel

werken naar een goedgekeurd model of voorbeeld.

met bonusregeling. Denk aan de voordelen van loondoorbetaling als je ziek bent, doorbetaalde vakantiedagen en het opbouwen van pensioen.

Praktische adviezen voor het werken als zzp´er 1. Actuele

modelovereenkomsten

te

De auteur gebruiken:

Controleer of je de laatste modelovereenkomsten

Valesca Nederlof is jurist en voormalig pro-

gebruikt met oorspronkelijke einddatum septem-

cesadvocaat. Ze werkte jarenlang als prak-

ber 2026, nu goedgekeurd tot 2029. Te vinden op

tijkmanager in de mondzorg en kent het vak

de site van de Belastingdienst of KNMT.

van binnenuit. Tegenwoordig ondersteunt ze als HR-adviseur bij Dental Care Professi-

2. De praktijkvoering te toetsen: Dit is gemakkelijk

onals praktijkhouders en -managers bij het

te doen door naar de website: hetjuistecontract.nl

dagelijkse reilen en zeilen van de praktijk.

te gaan en het stroomschema te doorlopen. 70% of

Ze adviseert vooral op het gebied van HR,

hoger gescoord? Overweeg dan loondienst.

compliance en alles wat komt kijken bij het managen van een team en praktijk in de

3. Blijf op de hoogte van de ontwikkelingen: Volg

mondzorg.

de nieuwsberichten over het wetsvoorstel Vbar en

Werken als zzp’er in de mondzorg

35

INTERVIEW

Herman de Raaf van Colosseum Dental over young professionals:

“Ze hebben een enorme toegevoegde waarde voor onze organisatie” In de tandheelkunde staan jonge professionals voor de uitdaging om hun carrière een vliegende start te geven. Bij Colosseum Dental begrijpen ze dat deze fase vaak complex is, maar zien ze ook de enorme potentie die jonge tandartsen meebrengen. “Met gerichte ondersteuning en ontwikkelingsprogramma’s willen wij hen helpen zich te ontwikkelen in een veilige en stimulerende werkomgeving,” geeft Herman de Raaf van Colosseum Dental aan. In dit interview deelt Herman zijn visie op de toegevoegde waarde van young professionals, de uitdagingen die ze tegenkomen, en hoe zij bijdragen aan hun professionele groei.

Hoe kijk jij aan tegen de net afgestuurde young pro-

zij zich optimaal kunnen ontwikkelen in een veilige

fessionals die binnenkomen bij Colosseum Dental?

en stimulerende omgeving.

“Bij Colosseum Dental richten wij ons bij uitstek op

Maar het gaat niet alleen om ondersteuning – young

net afgestudeerde young professionals. Wij begrijpen

professionals brengen ook een enorme toegevoegde

dat de start van een carrière in de tandheelkunde

waarde voor onze organisatie. Hun frisse blik, ver-

uitdagend kan zijn en daarom bieden wij gerichte

nieuwende ideeën en enthousiasme zorgen voor dy-

ondersteuning via ons mentorschapsprogramma en

namiek in de praktijk. Bovendien zien we dat ervaren

het Young Dentist Development Program. Deze initi-

mentoren, die aan het eind van hun carrière staan,

atieven sluiten perfect aan op de wensen en behoef-

juist opbloeien door het begeleiden van de nieuwe

ten van jonge tandheelkundige professionals, zodat

generatie. Dit geeft hen nieuwe energie en inspiratie,

36

Het creëren van kansen met en voor young professionals zit dus diep in ons DNA. Daarnaast zetten we ons actief in voor de toekomst van de tandheelkunde door samen te werken met universiteiten en beroepsorganisaties. We zoeken naar oplossingen voor capaciteitsproblemen en denken na over een efficiëntere spreiding van zorg, zodat tandheelkunde toegankelijk blijft. Waar we tegenaan lopen? De snelle veranderingen binnen de zorgsector vragen om flexibiliteit, zowel van ons als organisatie als van de jonge generatie tandartsen. Daarnaast is het een uitdaging om de juiste balans te vinden tussen innovatie en praktijkervaring. Maar juist doordat we zowel groot als klein zijn, kunnen we hierop inspelen: we combineren onze schaalgrootte met maatwerk in begeleiding en ontwikkeling, waardoor young professionals niet alleen een carrière opbouwen, maar ook meewerken aan het vormgeven van tandheelkunde van de toekomst.”

Wat is jouw mening over de bij- en nascholing op dit moment binnen de tandheelkunde?

“De bij- en nascholing binnen de tandheelkunde was tot voor kort naar mijn mening behoorlijk versnipperd en mist vaak een duidelijke, strategische sawat bijdraagt aan een cultuur van groei en weder-

menhang. Er zijn veel mogelijkheden, maar het aan-

zijdse ontwikkeling binnen Colosseum Dental.

bod is sterk afhankelijk van commerciële partijen,

Kortom, young professionals zijn niet alleen de toe-

individuele initiatieven en beroepsorganisaties, zon-

komst van onze organisatie – ze zijn een onmisbare

der dat er altijd een eenduidige visie op de toekomst

kracht in het hier en nu.”

van het vak is. Dit maakt het voor (jonge) tandartsen soms lastig om een gestructureerd en doelgericht

Hoe is het voor een grote keten om met young pro-

leertraject te volgen dat aansluit bij de veranderen-

fessionals te werken?

de eisen/uitdagingen van het vak en de behoefte aan

“Bij Colosseum Dental hebben we niet alleen de mo-

continue ontwikkeling.

gelijkheid om de toekomst van de tandheelkunde

Wat er naar mijn idee beter kan? Meer structuur en

te vormen, maar dragen we ook bij aan een grotere

richting: In andere medische beroepen waren er al

maatschappelijke impact. Wat ons écht onderscheidt,

vaak duidelijkere leerlijnen en verplichte accredi-

is dat we volledig eigendom zijn van de Jacobs Foun-

tatieprogramma’s die helpen om kennis en vaar-

dation, een stichting opgericht door de familie Ja-

digheden systematisch te ontwikkelen. Binnen de

cobs. Dit betekent dat de winst uit onze onderneming

tandheelkunde zou een meer gestroomlijnd systeem,

wordt geïnvesteerd in onderwijs, vooral op plekken

waarbij tandartsen op basis van hun carrièrefase en

waar dit basisrecht niet vanzelfsprekend is. Hierdoor

specialisatie/ differentiatie en/of expertise worden

werken we niet alleen aan betere tandheelkundige

begeleid in hun ontwikkeling, waardevol zijn.

zorg, maar dragen we ook wereldwijd bij aan kansen

Meer focus op klinische excellentie én innovatie:

en ontwikkeling voor toekomstige generaties.

Veel scholing richt zich nog te veel op technische

Herman de Raaf

37

vaardigheden en minder op bredere ontwikkelingen

wikkeld. Samen creëren wij een geweldige start waar

zoals voorspelbare duurzame zorg, operational ex-

ik vroeger alleen maar van had kunnen dromen.

cellence, preventieve zorg en bijvoorbeeld patiënt-

Al jaren zet ik me vanuit mijn persoonlijke overtui-

communicatie. Een modern scholingsprogramma

ging in voor de ontwikkeling en verbinding binnen

zou niet alleen vakinhoudelijke kennis moeten bie-

de tandheelkunde, omdat ik geloof dat groei niet al-

den, maar ook vaardigheden die passen bij de tand-

leen ontstaat door kennis, maar vooral door samen-

arts van de toekomst.

werking. The value is in the connection. Het is mooi

Sterkere koppeling met de praktijk: Nascholing

om te zien dat de ontwikkelingen en initiatieven in

wordt vaak los van de dagelijkse praktijk georgani-

de markt steeds beter aansluiten op de behoeften van

seerd. Het zou effectiever zijn als er meer focus ligt

young professionals en daarmee bij het vormgeven

op learning on the job, bijvoorbeeld via mentorschap

van de toekomst van ons vak. Bij Colosseum Dental

en intervisie. Hier kunnen grote organisaties zoals

blijven we actief bijdragen aan deze beweging, en ik

Colosseum Dental een belangrijke rol spelen door

kijk ernaar uit om samen met Dental Best Practice,

young professionals en ervaren tandartsen structu-

collega’s, universiteiten en beroepsorganisaties onze

reel te begeleiden en scholing beter te integreren in

krachten te bundelen en tandheelkundige educatie

de werkprocessen.

en ondersteuning naar een nog hoger niveau te til-

Bij Colosseum Dental zien we scholing niet als een

len.”

verplichting, maar als een essentiële investering in de kwaliteit van zorg en de groei van professionals.

Hoe kunnen tandartspraktijken van Colosseum

Daarom willen we niet alleen een breed en toegan-

Dental zich aanmelden om zich te verbinden aan dit

kelijk aanbod creëren, maar ook een leeromgeving

extra collegejaar?

waarin tandartsen zich continu kunnen ontwikkelen

“Op al onze praktijken zijn er mogelijkheden voor de

op een manier die past bij hun carrière en ambities.”

ondersteuning gedurende dit extra collegejaar. Afhankelijk van de wensen, verwachtingen en fase van

Wat zijn in jouw ogen de voordelen van het extra

ontwikkeling zullen we gezamenlijk afstemmen wat

collegejaar dat door Dental Best College is ontwik-

de meest geschikte werkomgeving is.”

keld voor young professionals die werkzaam zijn, of komen werken bij Colosseum Dental?

“Ik ben voorstander van alle initiatieven die mijn

De geïnterviewde

nieuwe collega’s de kans geven op een vliegende start. Het is zo belangrijk dat je op een veilige manier

Herman de Raaf is werkzaam bij Colosseum

kunt werken en jezelf kunt door ontwikkelen. Ik zie

Dental als tandarts en Chief Medical Officer

dat deze behoefte er is en goed aansluit op de initia-

(klinisch directeur) voor de Benelux.

tieven die wij zelf als Colosseum Dental hebben ont-

38

PODCAST

Een podcast voor de jonge tandarts

Van studie naar stoel In deze podcast duiken we in de wereld van de jonge tandarts. Hoe maak je de sprong van de collegebanken naar de behandelkamer? Welke uitdagingen kom je tegen in je eerste jaren als professional? En hoe ga je om met de verantwoordelijkheid die ineens op je schouders rust?

Veel startende tandartsen ervaren de overgang van opleiding naar werk als een flinke stap. Tijdens de

Bibianne de Zwart

studie word je intensief begeleid, maar in de praktijk sta je er vaak ineens (bijna) alleen voor. De behoefte aan goede begeleiding en coaching in de algemene praktijk is groot. Hoe kun je als jonge tandarts blijven groeien en vertrouwen opbouwen in je eigen kunnen?

Samen met tandarts Bibianne de Zwart bespreken we de uitdagingen en kansen van het werkende leven.

We praten over de eerste behandelingen, het omgaan met patiënten en het vinden van een praktijk waar je prettig begeleid wordt tijdens die eerste periode.

Luister de podcast via de QR-code!

Van studie Herman naarde stoel Raaf

39

RESTAURATIE

Van concept tot uitvoering, een stap-voor-stap casuspresentatie

De alternerende Moulding Injection Technique (MIT) Directe anterieure restauraties zijn tijdrovende pro-

biliteit van de mal, minder overtollig materiaal, be-

cedures die sterk afhankelijk zijn van de expertise

tere cervicale contouren en nauwkeurigere contact-

van de clinicus. In complexe gevallen kan het ver-

punten.6, 7

krijgen van een esthetisch resultaat met traditionele

Een 57-jarige vrouwelijke, niet-rokende patiënt werd

composieten een ware uitdaging zijn, waardoor cli-

doorverwezen naar de restoratieve afdeling van de

nici vaak de voorkeur geven aan indirecte restaura-

Universiteit van Athene voor esthetische restauratie

ties voor grotere behandelingen.1 De Moulding Injec-

van de maxillaire frontregio. De primaire vraag van

tion Technique (MIT), voor het eerst geïntroduceerd

de patiënt was om de esthetiek van haar glimlach te

door Douglas Terry en John Powers in 2014, is naar

verbeteren op de minst invasieve manier. De anam-

voren gekomen als een haalbaar alternatief voor het

nese was blanco en ze nam geen medicatie.

voorspelbaarder uitvoeren van directe restauraties,

Een uitgebreid klinisch onderzoek onthulde de af-

omdat het de nauwkeurige intraorale overdracht

wezigheid van de hoektand rechtsboven, die tijdens

van een wax-up mogelijk maakt met behulp van een

een eerdere orthodontische behandeling was geëx-

transparante mal.2, 3 Deze techniek vermindert de

traheerd. Er waren meerdere diastemen, ‘black tri-

techniekgevoeligheid, is eenvoudiger uit te voeren

angles’, en afwijkingen in de tandvorm, voornamelijk

met matige vaardigheidsvereisten en is kosteneffec-

als gevolg van slijtage van de centrale snijtanden. De

tief.4

laterale snijtanden hadden een vestibulaire inclina-

Dit klinisch rapport beschrijft een variatie op de

tie. De eerste intraorale en extraorale foto’s werden

standaard MIT, ook wel alternerende MIT genoemd,

gemaakt (afbeelding 1-3). Parodontale beoordeling

toegepast op een casus met esthetische problemen

toonde geen tekenen van ontsteking of ziekte en

als gevolg van ontbrekende tanden, diastemen en

radiografisch onderzoek bracht geen pathologische

afwijkende verhoudingen van de tanden.5 De alter-

bevindingen aan het licht.

nerende techniek vereist zowel een gedeeltelijke als

Het belangrijkste doel was om de esthetiek van de

een volledige wax-up, waarbij respectievelijk twee

patiënt te verbeteren door de tandverhoudingen te

afzonderlijke modellen en twee transparante sili-

normaliseren, diastemen en ‘black triangles’ te slui-

conenindexen worden gebruikt. Deze aanpak biedt

ten en de eerste premolaar rechtsboven opnieuw

verschillende voordelen, waaronder verbeterde sta-

vorm te geven om op een hoektand te lijken. Gezien

40

2

1

4

3

5

6

1. Preoperatief zicht buccaal

3. Occlusale weergave

2. Preoperatief aanzicht palataal

4. Vervaardiging van de Exaclear siliconenmal

5. Kleurbepaling met de button techniek 6. Kleurbepaing met polarisatiefilter

de voorkeur van de patiënt voor een minimaal in-

Voor de fabricage van de siliconenmallen werd in de

vasieve aanpak werd de voorkeur gegeven aan een

eerste stap een 92-Shore labosilicone gebruikt om

additieve behandelingsstrategie. Omdat de patiënt

een stijve verticale stop te bieden. Vervolgens werd

tevreden was met de kleur van haar tanden, werd het

een uiterst transparant vinylpolysiloxaan (EXA-

bleken van de tanden niet opgenomen in het behan-

CLEAR, GC) aangebracht in een niet-geperforeerde

delplan. Gezien deze factoren bestond de ideale be-

metalen lepel om de twee transparante siliconen-

handeling uit het plaatsen van zeven composietve-

mallen te maken. Beide mallen hadden de juiste dik-

neers (tanden 15-23), waarbij gebruik werd gemaakt

te van 7-10 mm om vervorming tijdens het plaatsen

van de alternerende MIT.

te voorkomen. Na het verwijderen van het overtollige

Eerst werden de tanden professioneel gereinigd en

silicone met een scalpel en het valideren van de pas-

tandsteen verwijderd. Er werd een intraorale scan

vorm van mallen op de modellen, werden perforaties

gemaakt en in samenwerking met het lab werd een

voor het injecteerbare composiet van binnenuit ge-

additieve digitale ‘wax-up’ ontworpen. Deze wax-up

maakt, parallel aan de tandas, centraal op de incisale

werd intraoraal overgebracht via een mock-up met

rand. Deze perforaties werden gemaakt met behulp

behulp van een siliconenmal en een duaal uithar-

van dezelfde metalen spuittip die zou worden ge-

dend composiet (TEMPSMART DC, GC) om het uit-

bruikt om het composiet te injecteren (afbeelding 4).

eindelijke resultaat, de esthetiek en de fonetiek te evalueren. In deze stap werden ook occlusale para-

Voor de kleurbepaling werd de button techniek

meters geëvalueerd om de functionaliteit te testen

gebruikt en werden beelden vastgelegd met een

en de haalbaarheid van het ontwerp te valideren.

DSLR-camera (D7200, Nikon Corporation) (afbeel-

Nadat de patiënt het behandelplan had goedgekeurd

ding 5), en daarbij nog foto’s genomen met een po-

en tevreden was met het ontwerp, werd een volledig

larisatiefilter (Polar_Eyes, Bio-emulatie) (afbeel-

en een alternerend digitaal design gemaakt en wer-

ding 6). Voor alle tanden werd dezelfde tint, A2, van

den twee geprinte modellen vervaardigd op basis van

G-ænial Universal Injectable (GC) gekozen, waarbij

deze ontwerpen voor de alternerende MIT.

er dankbaar gebruik gemaakt werd van het kamele-

De alternerende Moulding Injection Technique (MIT)

41

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

oneffect dat het composiet vertoont.

Na de tandpreparatie werden de betrokken tanden

Er werd een tweede mock-up uitgevoerd en de tan-

geïsoleerd met behulp van rubberdam (NicTone He-

den werden door deze mock-up lichtjes geprepareerd

avy, MDC) en werd een optimale gingivaretractie be-

met behulp van een boor met een diepte van 1 mm

reikt met floss-ligaturen (afbeelding 10-11).

(DM10, Komet) (afbeelding 7-8). Na voltooiing van

Het glazuuroppervlak werd gezandstraald met 53

de voorbereidingen werd een tussentijdse scan uit-

μm aluminiumoxide (AquaCare, Velopex) om het op-

gevoerd, die vervolgens werd gesuperponeerd op het

pervlak op te ruwen en de hechting te verbeteren.

wax-up STL-bestand om de uniformiteit van de buc-

Tanden die niet in het behandelplan waren opgeno-

cale ruimte voor het composietmateriaal te verifië-

men, werden afgeschermd met metalen strips. Elke

ren. Deze stap is cruciaal om eventuele problemen

andere tand werd gedurende 30 seconden geëtst met

met translucentie van composieten te voorkomen

37% fosforzuur, waarbij aangrenzende tanden ook

(afbeelding 9).

werden beschermd met metalen strips (afbeelding

7.

Mock-up

8. Preparatie van de tanden door de mock-up 9. Digitale verificatie van de buccale ruimte 10. Plaatsing van de rubberdam met floss-ligaturen 42

11. Plaatsing van de rubberdam (palataal aanzicht) 12. Om-en-om etsen van de tanden met 37% fosforzuur 13. Aanbrengen van G-Premio BOND 14. Positionering van de alterneren-

de siliconenmal 15. Na injectie van elke andere tand 16. Positionering van de volledige siliconenmal 17. Verwijderen van overmaat met scalpel nr. 12

12). Na grondig spoelen en drogen werd G-Premio

zijn zeer effectief voor het cervicaal contoureren en

BOND (GC) aangebracht op de geëtste tanden terwijl

zorgen voor een naadloze overgang van het natuur-

de buurtanden afgeschermd werden met PTFE-tape.

lijk tandweefsel naar de restauratie, zonder overhan-

Het adhesief werd voor 5 seconden met maximale

gende randen (afbeelding 19).

luchtdruk uitgeblazen en gedurende 10 seconden per

Een articulatiepapier van 8 μm werd gebruikt om

tand uitgehard (afbeelding 13).

occlusale contacten te beoordelen. Er waren slechts

Hierna werd de alternerende siliconenmal geplaatst

minimale occlusale aanpassingen nodig, dankzij de

en de pasvorm gecontroleerd. De PTFE-tape die ge-

nauwkeurige replicatie van de wax-up in de uit-

plaatst werd vóór het aanbrengen van het adhesief

eindelijke restauraties. De nauwkeurigheid van de

bleef ter plaatse (afbeelding 14). G-ænial Universal

transparante siliconenmal zorgde ook voor een zeer

Injectable A2 werd geïnjecteerd met telkens een tand

natuurlijke primaire morfologie van het buccale op-

ertussen, waarbij het hele buccale vlak werd gevuld,

pervlak, waardoor weinig tot geen vormaanpassin-

en gedurende 40 seconden uitgehard. Overtollig

gen nodig waren. Overgangslijnen werden getekend

composietmateriaal werd zorgvuldig verwijderd met

met een potlood en kleine aanpassingen werden

behulp van een scalpel nr. 12 en metalen polijststrips

gemaakt met aluminiumoxide schuurschijfjes (Sof-

totdat al de overmaat was geëlimineerd, zodat er

Lex, 3M) (afbeelding 20).

geen oneffenheden waren en de tanden de optimale contouren hadden (afbeelding 15).

Het polijsten werd voltooid met behulp van een 3-staps composietpolijstsysteem met polijstrubbers

Alvorens verder te gaan met de injectie van de reste-

(Jiffy, Ultradent) en diamantpasta bij een laag toe-

rende tanden, werd de totale siliconenmal geplaatst

rental en met lage druk om de glans te verbeteren

en werd de pasvorm zorgvuldig gecontroleerd. Deze

met behoud van de oppervlaktetextuur (afbeelding

stap is cruciaal om ervoor te zorgen dat al het over-

21). Deze stap is cruciaal voor alle directe restau-

tollige materiaal uit eerdere stadia op de juiste ma-

raties, vooral in de esthetische zone, omdat het de

nier is verwijderd, waardoor interferentie met de

levensduur van het resultaat garandeert. Hoogglans

juiste positionering van de totale mal wordt voor-

gepolijste composieten voorkomen de ophoping van

komen. Nadat de positionering was bevestigd, werd

tandplak, behouden hun glans gedurende langere

hetzelfde adhesiefprotocol gevolgd: het glazuurop-

perioden en zijn minder vatbaar voor verkleuring.

pervlak gedurende 30 seconden etsen met 37% fos-

Bij de follow-up afspraak na twee weken werd de

forzuur, G-Premio BOND aanbrengen, uitblazen en

kleurbepaling opnieuw beoordeeld nadat de har-

uitharden van elke tand gedurende 10 seconden. De

de tandweefsels volledig waren gerehydrateerd. De

eerder geïnjecteerde tanden werden tijdens dit pro-

restauraties vertoonden een uitstekende kleurinte-

ces beschermd met PTFE-tapes. Met de PTFE-tapes

gratie en natuurlijk overgang zonder oneffenheden

op hun plaats werd de totale siliconenindex geposi-

naar de omringende zachte weefsels, waardoor het

tioneerd, werd G-ænial Universal Injectable A2 in de

gezond houden van het tandvlees werd gefaciliteerd

resterende tanden geïnjecteerd en werd het materiaal

(afbeelding 22-24). De patiënt was tevreden met het

gedurende 40 seconden uitgehard (afbeelding 16). De

resultaat, zowel qua esthetiek als qua functie. Bij de

vestibulaire vlakken werden nog eens voor 20 secon-

follow-up na 6 maanden werd er geen gingivitis,

den finaal uitgehard, waarbij een glycerinegel werd

bloeding bij het sonderen, verlies van oppervlakte-

aangebracht om de vorming van een zuurstofinhibi-

glans of verkleuring van de restauraties vastgesteld

tielaag te voorkomen.

(afbeelding 25).

Het meest uitdagende aspect van deze techniek is de

De alternerende MIT die in dit casusrapport wordt

nauwgezette verwijdering van overtollig materiaal,

gepresenteerd, is een praktische en haalbare behan-

wat van cruciaal belang is voor een goede randaan-

delingsoptie, met name voor patiënten die op zoek

passing en esthetische integratie van de restauraties.

zijn naar esthetische verbeteringen door middel van

De afwerking van de restauraties, met name in de

een minimaal invasieve, additieve benadering zon-

cervicale en interproximale gebieden, wordt verge-

der de hogere kosten van indirecte restauraties. De

makkelijkt door gebruik te maken van een scalpel nr.

belangrijkste voordelen van MIT zijn de voorspel-

12 (afbeelding 17) en afwerkingsstrips (afbeelding

baarheid, reproduceerbaarheid, eenvoud, minimale

18). Deze stap moet uiterst nauwgezet gebeuren om-

invasiviteit (met inbegrip van mogelijkheid tot een-

dat overmatig afwerken met strips op de proximale

voudig te repareren indien nodig) en kosteneffectivi-

oppervlakken kan leiden tot open contactpunten en

teit. De alternerende benadering minimaliseert vloei

mogelijke voedselimpactie. Fijne diamantboortjes

van composiet naar de buurtanden, waardoor grotere

De alternerende Moulding Injection Technique (MIT)

43

G-ænial® Universal Injectable van GC Injecteerbaar composiet

Voor alle caviteitsklassen Even sterk als pasta composiet EENVOUD

TIJDSWINST

Unieke buigbare doseertip 42% langer dan andere merken Eenvoudige extrusie

Modelleren en contourlijnen aanbrengen terwijl u injecteert, loopt niet uit

KRACHT

ESTHETIEK

Superieure sterkte en slijtvastheid

Onovertroffen polijstbaarheid en glansbehoud

Keuze uit 16 kleuren A1

A2

A3

A3.5

A4

XBW

BW

A01

A02

OPAKERS

B1

B2

MEER INFO?

CV

CVD

JE

GLAZUUR

AE

Voor meer informatie of een demo in uw praktijk, neem contact op via: info.benelux@gc.dental

A03

18

19

20

21

22

23

24

18. Verwijderen van overmaat met metalen polijststrips 19. Afwerking met fijne diamantboortjes 20. Verfijning van de transitielijnen met polijstschijfjes

25

21. Polijsten met diamantpasta 22. Resultaat na 2 weken (vooraanzicht) 23. Resultaat na 2 weken (zijaan-

De auteur

zicht) 24. Resultaat na 2 weken (palataal zicht) 25. 6 maanden follow-up

Maria Fostiropoulou studeerde in 2020 cum laude af aan de Tandheelkundige School van de Nationale en Kapodistriaanse Universiteit van Athene in Griekenland. Sindsdien werkt ze in een privépraktijk in Athene. In 2022

interproximale aanpassingen en tijdrovende verwij-

begon ze haar postdoctorale studie Restau-

dering van overtollig materiaal na polymerisatie niet

ratieve Tandheelkunde aan de afdeling Ope-

meer nodig zijn. Vergeleken met traditionele direc-

ratieve Tandheelkunde van de Tandheelkun-

te anterieure restauraties levert deze techniek een

dige School van Athene. Haar belangrijkste

nauwkeuriger resultaat op terwijl de tijd in de stoel

expertisegebieden zijn anterieure en poste-

aanzienlijk wordt verkort.8

rieure directe en indirecte restauraties, met een bijzondere interesse in moderne restauratiematerialen,

Referenties

restauratietechnieken

en

digitale technologietoepassingen in de tandheelkunde. Ze behaalde de 2e plaats in Ivoclar’s Clinical Case Contest “Dental Progress

De literatuurlijst is op te vragen bij de re-

Award 2024” en de 1e plaats in de GC Aca-

dactie en in te zien bij het artikel online

demic Excellence Contest 2024 in de Senior

op www.dentista-magazine.nl

categorie.

De alternerende Moulding Injection Technique (MIT)

45

PARODONTOLOGIE

Wat te doen bij een zeer pijnlijke acute necrotiserende parodontitis?

Acute parodontale aandoeningen Acute parodontale aandoeningen ontwikkelen zich snel en kunnen het parodontium en de omliggende structuren ernstig aantasten. Ze gaan vaak gepaard met pijn, weefselafbraak en infectie, waardoor tijdige interventie essentieel is. Een van de meest ingrijpende vormen is een acute necrotiserende parodontale aandoening. Deze conditie vereist spoedzorg, aangezien het niet alleen hevige klachten veroorzaakt, maar ook kan leiden tot een snelle destructie van het parodontium en de prognose van aangedane elementen negatief beïnvloedt. Hoe herken je deze aandoening in de algemene praktijk en, belangrijker nog, hoe ga je ermee om?

Necrotiserende parodontale aandoeningen. Wat moet je weten?

onderzochte populatie. In tandheelkundige klinieken

Necrotiserende parodontale aandoeningen (NPA) zijn

wordt gesteld op basis van klinische kenmerken. Bij

zeldzaam maar bijzonder destructief en vereisen

ANG ziet men vaak pijn, spontane bloeding, necro-

snelle en adequate behandeling. In de classificatie

se en ulceratie van de interdentale papillen, even-

van 1999 werden necrotiserende ulceratieve gingivi-

als halitose. Extra-oraal kunnen lymfeadenopathie

tis en necrotiserende ulceratieve parodontitis onder

en soms zelfs koorts optreden. Acute necrotiseren-

dezelfde noemer geplaatst. Onderzoek suggereert dat

de parodontitis (ANP) vertoont dezelfde kenmerken,

deze aandoeningen verschillende stadia van dezelf-

maar gaat tevens gepaard met parodontaal aanhech-

de ziekte kunnen zijn, gezien de overeenkomsten in

tingsverlies en botafbraak.

wordt een prevalentie van acute necrotiserende gingivitis (ANG) van 0,5%-3,3% gerapporteerd (Herrera, Retamal-Valdes, Alonso, & Feres, 2018). De diagnose

etiologie, klinisch beeld en behandelstrategie. De term ‘ulceratieve’ werd later geschrapt, omdat ul-

Etiologie: waarom krijgt de ene patiënt het wel en

ceratie een gevolg is van necrose. Patiënten met NPA

de andere niet?

lopen een verhoogd risico op recidieven, en in som-

Welke factoren vergroten het risico op NPA? Waar

mige gevallen kan de aandoening een chronisch ka-

moet je altijd naar vragen wanneer een patiënt met

rakter aannemen, met een trager verloop van weef-

deze problematiek in je stoel zit? In alle gevallen

selafbraak.

spelen er risicofactoren een rol die de immuunrespons beïnvloeden. Denk bijvoorbeeld aan roken,

Diagnostiek: hoe stel je de juiste diagnose?

overmatig alcohol gebruik, ondervoeding (tekorten

De prevalentie van NPA varieert afhankelijk van de

aan vitamine en mineralen), stress en systemische

46

1. Intake tandarts oktober 2023 2. OPT-intake tandarts oktober 2023 3. Intake parodontoloog december 2023 4. Intake parodontoloog december 1

2

3

4

2023

aandoeningen zoals HIV/AIDS, ongereguleerde dia-

klachten. De OPT (afbeelding 2) werd beoordeeld en

betes mellitus, status na chemotherapie (Herrera et

het behandelplan was extractie van de 18, 28, 38 en

al., 2018). Toch blijft een NPA primair een infectie-

48, gevolgd door verwijzen naar een parodontoloog

ziekte, waarbij een slechte mondhygiëne, bestaande

voor verdere parodontale diagnostiek en behande-

gingivitis of parodontitis en lokale plaque-retentie-

ling.

factoren een cruciale rol spelen. Zeer oude studies uit 1894 en 1896 konden al een verband leggen met

Eerste consult bij de parodontoloog

spirocheten en fusiforme bacteriën, wat sindsdien

In december 2023 zag ik de patiënte voor het eerst

herhaaldelijk is bevestigd (Rowland, 1999).

(afbeelding 3 en 4). Sinds haar laatste tandartsbezoek had ze plotseling ernstige pijn ontwikkeld. Ze

Door alert te zijn op de risicofactoren en tijdig in te

kon haar gingiva nauwelijks aanraken, niet poetsen,

grijpen, kan ernstige schade aan het parodontium

niet eten en zelfs drinken was pijnlijk. Haar groot-

worden beperkt. In dit artikel wordt een casus be-

ste wens was om zo snel mogelijk van de pijn af te

sproken van een patiënte die naar mij werd verwe-

komen.

zen. Je leest hoe ik haar situatie heb beoordeeld en welke stappen in heb ondernomen om de aandoening

Tijdens de medische anamnese gaf ze aan gezond

effectief te behandelen.

te eten, met voldoende groenten en fruit. Wel had ze de laatste weken extreme stress en leed ze aan

Casus: acute necrotiserende parodontitis bij een 31-jarige patiënte

slaapgebrek. In haar jeugd had ze een trauma aan haar bovenfront opgelopen, waardoor de 12, 11, 21, 22 waren afgebroken en gerestaureerd. De 21 en 22 zijn toen endodontisch behandeld en waren momenteel klachtenvrij.

Intake

Klinisch onderzoek en diagnostiek

In oktober 2023 kwam een 31-jarige vrouw voor een

Bij het klinisch onderzoek vielen een sterke halitose

intake in een algemene tandartspraktijk in Amster-

geur, spontane bloeding en grote hoeveelheid plaque

dam. Haar laatste gebitsreiniging en controle waren

en tandsteen op. Opvallend waren ook de losliggende

vier jaar geleden in Roemenië, haar thuisland, waar

necrotiserende papillen in het bovenfront en bij de 24

ze ook een initiële parodontale behandeling had on-

en 25. De snelle progressie ten opzichte van oktober

dergaan. Nu poetste ze tweemaal daags elektrisch en

2023 was opmerkelijk!

gebruikte af en toe floss.

Bij het maken van de parodontiumstatus (afbeelding Tijdens het onderzoek stelde de tandarts een

5), bleek de patiënte gegeneraliseerd diepe tot zeer

PPS-score van 3 3 / 3 3 vast en viel een onrustig as-

diepe pockets te hebben, met de maximale pocket-

pect van de gingiva op, met name in het bovenfront

diepte van 12mm en 100% bloeding. Daarnaast waren

(afbeelding 1). Mevrouw had op dat moment geen

er mobiele elementen (11, 21, 22, 24, 25) en furcatie-

Acute parodontale aandoeningen

47

5

7

5. Parodontiumstatus intake parodontoloog december 2023 6. Röntgenstatus intake parodontoloog december 2023 7. Evaluatie 3 maanden na initiële behandeling; februari 2024

6

8. Evaluatie 3 maanden na initiële behandeling; februari 2024

8

problematiek bij meerdere kiezen (17, 16, 26, 27, 37,

verdoofd tijdens de initiële behandeling.

36, 46, 47). Percussie was negatief en de koudetest Het

dodontisch behandelde de 21 en 22. De kroonranden

toonde botafbraak tot circa 60% van de radixlengte

in het bovenfront sloten niet optimaal aan. Het was

bij de 25, 26 en 27, evenals peri-apicale radiolucen-

prettig dat ik hier kon sonderen; bij veel patiënten

ties bij de 21 en 22. De distale radix van de 27 was

met NPA is dit te pijnlijk en kan dit pas als je hebt

peri-apicaal suspect.

48

röntgenologische

onderzoek

(afbeelding

6)

was positief voor alle elementen, behalve bij de en-

De prognose van de 16, 21, 22, 38 en 48 was slecht

zien. De belangrijkste etiologische factoren in deze

wegens de hoeveelheid aanhechtingsverlies, gecom-

casus waren dus slechte mondhygiëne, aanwezige

bineerd met furcatieproblematiek (16), endodonti-

parodontitis, plaque-retentiefactoren slaapgebrek en

sche en restauratieve problematiek (21, 22) en onbe-

stress. Vanaf de tweede zitting was de mondhygiëne

reikbaarheid voor mondhygiëne (38, 48). De prognose

perfect; ze had constant een plaque-index <5%. Erg

van de 17, 11, 24, 25, 26, 27, 37, 36, 46, 47 was dubieus

knap in deze dentitie met verschillende niveaus van

wegens de hoeveelheid aanhechtingsverlies.

gingivahoogte!

Diagnose en behandelplan

Tijdens de 6-weekse nazorg was er aanzienlijke ver-

Alle verzamelde informatie bracht mij tot de volgen-

betering: de 38 was geëxtraheerd, de pijn was ver-

de diagnose:

dwenen, de pockets waren gegeneraliseerd sterk aan

• Een 31-jarige vrouw met acute necrotiserende pa-

het reduceren en er was vrijwel nergens meer bloe-

rodontitis, gegeneraliseerd stadium III, graad C

ding na sonderen. De patiënte had haar slaapritme

• Parodontitis apicalis 21, 22

hersteld en haar stressniveau was gedaald. Wegens haar werk hebben we besloten de extractie van de 48

Het volgende behandelplan werd opgesteld en uit-

uit te stellen.

gevoerd: 1. Bloedonderzoek: HbA1c, vitaminen en mineralen

De evaluatie na drie maanden

(vitamine B12, C, D, ijzer, magnesium), HIV-waar-

In februari 2024 werd de evaluatie gedaan (afbeel-

den (aantal CD4-cellen), cholesterolwaarden (LDL,

ding 7 en 8). De bloedingsindex was gedaald naar

HDL en totaal cholesterol)

22%, maar de plaque-index was gestegen naar 25%

2. Advies over leefstijl en risicofactoren

door verminderde interdentale reiniging tijdens de

3. Extractie 38 en 48 tijdens initiële behandeling

laatste week. Restpockets (>5mm) waren aanwezig

4. Initiële behandeling onder lokale anesthesie

bij de 26, 27 en 48. Zwelling en roodheid waren rood-

5. Controle en nazorg na zes weken

heid en recessies waren ontstaan.

6. Evaluatie na drie maanden

De patiënte uitte een wens om het bovenfront esthetisch te verfraaien, met name de black triangles en

Antibiotica zou kunnen worden gebruikt als het een

kroonranden. Aangezien de parodontale situatie nog

casus betreft met systemische problematiek, maar

niet stabiel genoeg was, besloten we samen dit uit te

hoeft zeker niet standaard voorgeschreven te wor-

stellen. Het behandelplan bestond uit:

den. Mocht er voor antibiotica worden gekozen, heeft

1. Extractie van de 48

metronidazol de voorkeur wegens de aanwezige

2. Parodontale nazorg elke drie maanden, met focus

anaerobe bacteriën (Gasner & Schure, 2025). In deze

op de zelfzorg en her-instrumentatie van diepe

casus is geen antibiotica gebruikt.

pockets 3. Herbeoordeling na 1 jaar

Behandeling en verloop Al tijdens de intake besprak ik al de leefstijladviezen

Herbeoordeling na 15 maanden

zoals gezonde voeding, voldoende slaap, lichaams-

De 48 was ondertussen geëxtraheerd. Helaas ont-

beweging en stressmanagement. De patiënte was

stond er een parodontaal abces aan de 27 en was er

gemotiveerd en startte direct met verbeteringen.

sprake van terminaal aanhechtingsverlies, waardoor ook dit element geëxtraheerd was. De herbeoorde-

De initiële behandeling werd nog dezelfde dag ge-

ling werd gedaan in februari 2025, 15 maanden na

start en uitgevoerd in twee zittingen met een week

de initiële behandeling. Mevrouw was ontzettend

tussen beide sessies. Ik gaf haar mondhygiëne in-

gemotiveerd bezig met haar mondhygiëne. De bloe-

structies, maar ook chloorhexidine spoeling 0.12%

dingsindex was gedaald naar 17% en de plaque-index

(PerioAid) voor een week aangezien zij wegens pijn

naar 10%. De parodontale situatie zag er stabiel uit;

niet direct kon poetsen. Na drie dagen startte ze het

de ‘eindpunten’ van parodontale behandeling waren

geadviseerde mondhygiëne protocol, tweemaal daags

bereikt (afbeelding 9) (Sanz et al., 2020), behalve bij

elektrisch poetsen en eenmaal daags ragers. Bij de

de 26MP waar nog één bloedende pocket van 5mm

tweede behandeling bracht ze de resultaten van haar

aanwezig was. Deze zal goed in de gaten worden ge-

bloedonderzoek mee, welke geen afwijkingen ver-

houden tijdens de nazorg. De gingiva had een gezon-

toonden. De huisarts was overigens enorm blij met

de roze kleur en lag strak rond de elementen. Ty-

onze holistische benadering, dit was mooi om te

pisch voor de behandeling van ANP is het verlies van

Acute parodontale aandoeningen

49

9

45

10

48

11

9. Herbeoordeling parodontiumsta-

11. Herbeoordeling laterale foto 15

tus 15 maanden na initiële behan-

maanden na initiële behandeling;

deling; februari 2025 10. Herbeoordeling frontale foto 15 maanden na initiële behandeling;

februari 2025 12. Lachende foto 15 maanden na initiële behandeling; februari 2025

februari 2025

12

de papillen, wat hier in deze casus duidelijk zichtbaar

mogelijkheid een harmonieuze gingiva contour kan

is (afbeelding 10-12).

worden gecreëerd. Enkel kroonverlenging van de 12 en 11 was geen optie, aangezien de elementen anders

Restauratief behandelplan en overwegingen

te lang zouden worden en incisaal kan niet worden

Ondanks de verbeterde parodontale gezondheid bleef

ingekort wegens een dan niet kloppende curve. Over

de wens bestaan om het bovenfront esthetisch te

een brug na opbouw van bot en zachte weefsels zou

verbeteren. Nu de situatie gezond was, kon dit ge-

nog kunnen worden nagedacht. Echter, het beslijpen

beuren. Ik verwees de patiënte naar collega Dr. P.

van de gave 23 had niet onze voorkeur.

de Kok (restauratief tandarts NVvRT) en J.H.P. Cossé (implantoloog NvOI) bij de Kliniek voor Parodontologie Amsterdam (KvPA). Het voorgestelde plan be-

Dankwoord

stond uit: 1. Parodontale nazorg iedere drie maanden en herbeoordeling over 1 jaar 2. Extractie 21 en 22 en vervaardiging van een partiële prothese

Graag wil ik de patiënte bedanken voor haar inzet en vertrouwen gedurende deze behandeling. Ook dank aan mijn collega’s Paul de Kok en Johan Cossé van de KvPA voor hun expertise en samenwerking. Het res-

3. Botopbouw vanuit de kin of het retromolaargebied

tauratieve plan wordt binnenkort gestart en in kijk

4. Plaatsen van implantaten 21 en 22

uit naar het eindresultaat!

5. Eventuele chirurgische kroonverlenging 11 en 12 (afhankelijk van het uiteindelijke gingiva niveau) 6. Vervaardiging van kronen op implantaten 21 en 22, en vervangen van bestaande indirecte restau-

De auteur

raties op de 11 en 12 Drs. Nina Nijland, parodontoloog NVvP Orthodontie is overwogen, maar hier zag de patiënte uiteindelijk vanaf wegens tijd en geld. De keuze voor extracties werd gemaakt vanwege de endodontische

Referenties

en parodontale problematiek van de 21 en 22. Deze elementen zijn verzwakt wegens de grote stiften en

De literatuurlijst is op te vragen bij de redactie

het parodontale aanhechtingsverlies. Een andere re-

en in te zien bij het artikel online op

den is het feit dat er in deze casus met geen andere

www.dentistamagazine.nl

50

GOED ZICHT BETERE HOUDING MEER ENERGIE

Natuurlijke tandpasta met fluoride Natuurlijk & effectief

✔ 99,2% natuurlijke ingrediënten. ✔ Fluoridehoudend voor optimale bescherming. ✔ Vrij van microplastics, SLS, triclosan & titaniumdioxide.

Duurzaam & innovatief

✔ 89% minder CO₂-uitstoot dankzij refills. ✔ 1 refill = ongeveer 4 tubes tandpasta (€4 per tube).

Probeer nu een flesje voor €9,99 i.p.v. €15,99 Scan de QR of gebruik de code: DentistaYoung

ReBloom Care® werkt graag samen met moderne praktijken. contact@rebloomcare.com | www.rebloomcare.com

SureSmile raises the bar in clear aligner therapy St el je een alig n er-p art n er voor d ie m et jou m eeg roeit . Van sim u lat or t ot ret ain er, on ze w ork flow in t eg reert m et d e m eest e scan n ers en levert in 3 van d e 4 Su reSm ile Alig n er-b eh an d elin g en resu lt at en zon d er refin em en t s.¹ ² M et b et rou w b are locale on d erst eu n in g k u n jij je rich t en op w at ech t t elt : h et creëren van st ralen d e g lim lach en . Su reSm ile zal d é op lossin g zijn w aar je n aar u it k ijk t .

Love at first smile.

Scan de QR code voor meer informatie.

De SureSmile Simulator vereist een DS Core betaald abonnement en Primescan-gebruik .

2 Gebaseerd op een interne analyse van meer dan

1

200.000 wereldwijde SureSmile®-aligner cases gestart en voltooid tussen jan 2021 - juni 2024.