{' '} {' '}
Limited time offer
SAVE % on your upgrade.

Page 1

#1571 WEEKBLAD, EEN UITGAVE VAN VLAAMS-BRUSSELSE MEDIA VZW FLAGEYPLEIN 18, 1050 ELSENE

Draai me om NL 26 | 5 – 1 | 6 | 2017

FR

#1571

WEEKBLAD EEN UITGAVE VAN VLAAMS-BRUSSELSE MEDIA VZW AFGIFTEKANTOOR ANTWERPEN X - P303153

EN

Rubrieknaam

#1571 WEEKBLAD,

EEN UITGAVE VAN VLAAMS-BRUSSELSE MEDIA VZW FLAGEYPLEIN 18, 1050 ELSENE

AFGIFTEKANTOOR ANTWERPEN X P303153

24 | 05 | 2017

UIT IN BRUSSEL | VOS SORTIES À B RUXELLES | OUT AND ABOUT IN B RUSSELS

AFGIFTEKANTOOR ANTWERPEN X P303153

LEVEN IN DE S TA D | N IEUWS | ACHTER GROND & OPIN IE

ELISABETHWEDSTRIJD

Het Koreaanse

wonder

IN DE SAUNA

‘De Franstalige bourgeosie wil alleen de status quo’ DAG BOUTSEN (KU LEUVEN)

MOSLIMS IN EEN MAÇON N IEKE STAD Els Witte, Jacky

Goris, Jeffrey

Tyssens

© SASKIA VANDERSTICHELE

24 | 05 | 2017

L E V E N I N D E STA D | N I E U W S | AC H T E R G R O N D & O P I N I E

Brussels Jazz Weekend

ILS SONT JEUNES, ILS SONT HYPES ET ILS JOUENT DU JAZZ !

ALAIN PLATEL Nooit meer slapen GOING ON GOING Sint-Lukas graduates build their future at LaVallée JASMIN B. FRELIH Schrijver in de Grote Kakofonie

ELISABETHWEDSTRIJD

Het Koreaanse wonder IN DE SAUNA

‘De Franstalige bourgeosie wil alleen de status quo’ DAG BOUTSEN (KU LEUVEN)

MOSLIMS IN EEN MAÇON N IEKE STAD Els Witte, Jacky Goris, Jeffrey Tyssens

© SASKIA VANDERSTICHELE


OPLEIDINGSBEURS N IO T A M R O F A L E D E S R U BO TRAINING FAIR GRATIS TOEGANG ENTRÉE GRATUITE FREE ENTRANCE

Alles over werk en Nederlandstalige opleidingen in Brussel Tout sur l’emploi et les formations en néerlandais à Bruxelles Everything about jobs and Dutch training in Brussels

08/06/2017 | 10:00 -16:00 ancienne belgique

Boulevard Anspachlaan 110 - 1000 Brussel/Bruxelles/Brussels

VDAB_BRUSSEL_Oplbeurs_AdvBRUZZ_215x142-2.indd 1

Georganiseerd door / Organisée par / Organized by

SCHAKELS NAAR WERK.BE

Met de steun van / Avec le soutien de / With the support of

7/04/17 14:34


Chou de Bruxelles

BRUZZ | VOORAF

Fotograaf Ivan Put trekt wekelijks door de stad voor een portret

ALEXANDRE, BEURS

“Ik ben geen clochard. Ik ben een dakloze. ‘s Morgens eet ik bij een vriend. Ik had een vrouw. Ze wou een rode BMW. Duur, maar ik heb hem gekocht. Even later vertrok ze ermee naar Marokko. Ze liet me achter met een zoon van tien. Ik voedde hem op tot hij meerderjarig was en de schulden te groot werden. ‘Nu moet je zelf verder,’ zei ik. Hij is ingenieur en woont in Benidorm. Elk jaar nodigt hij mij uit. Ik wou niet de gevangenis in door mijn schulden, en ging op straat leven. Tien jaar, maar binnenkort trek ik in in een sociaal appartement.”

3


Inhoud

COLOFON BRUZZ

Flageyplein 18, 1050 Brussel, 02-650.10.65 ABONNEMENTEN

Josiane De Troyer (abo@bruzz.be), 02-650.10.80, Gratis binnen het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Rest van België 20 euro per jaar; IBAN: BE98 3631 6044 3393, BIC: BBRU BE BB van Vlaams Brusselse Media vzw. Buiten België 30 euro per jaar. OPLAGE 62.609 exemplaren. 

07

Minder kinderopvang

Aantal plaatsen in Nederlandstalige kinderopvang gedaald

DE VERHALEN 12

18

De stad, de moslim en de vrijdenker

De liberale stad op zoek naar zichzelf

ADVERTEREN?

Ineke Le Compte, Ute Otten: sales@bruzz.be, 02-650 10 63

16

Femmes au café

18

Sporters met een baan

24

Koreaanse muzikanten

ALGEMENE DIRECTIE

Jo Mariens HOOFDREDACTIE

Klaus Van Isacker WEEKBLAD

Steven Van Garsse (chef) BRUZZ | VOORAF

FLITS

CONCEPT

Piet De Loof, Pieter Claerhout, Rosalien Eggermont EINDREDACTIE

Karen De Becker

Alicia Arbid strijdt tegen clichés over Arabische wereld en holebi’s

Paraat op het veld én op de werkvloer

Hoe raakt de westerse klassieke muziek in het DNA van de Aziatische jeugd?

ART DIRECTOR

Heleen Rodiers LAY-OUT

Ruth Plaizier KERNREDACTIE

Jean-Marie Binst, Gerd Hendrickx, Bettina Hubo, Kurt Snoekx, Sophie Soukias, Laurent Vermeersch, Danny Vileyn, Tom Zonderman MEDEWERKERS

Hilke Andries, Michaël Bellon, An Devroe, Wauter Mannaert, Tim Schoonjans, Benjamin Tollet, Georges Tonla Briquet, Nick Trachet, Tom Van Bogaert, Thomas Verbeke, Jurgen Walschot

30

FOTOGRAFEN

Bart Dewaele, Ivan Put, Saskia Vanderstichele DISTRIBUTIE Ute Otten VERANTWOORDELIJKE UITGEVER

Steven Van Garsse, Flageyplein 18, 1050 Elsene. Bruzz is een uitgave van de Vlaams Brusselse Media vzw, wordt gedrukt op de persen van Eco Print Center (De Persgroep) en wordt gesubsidieerd door de Vlaamse Gemeenschap en de Vlaamse Gemeenschapscommissie.

16

RUBRIEKEN 03

Chou de Bruxelles

05

Edito

08

In beeld

29

Michaël Bellon

32

Enfant Terrible

34

Nick Trachet

35

Big City


Intro

12

LOS VAN DE TIJD 30

De kans dat we over enkele jaren politieagenten met hoofddoeken zullen zien in het Brussels straatbeeld is miniem. Toch zorgde dit onderwerp de afgelopen dagen voor een rondje standpunten innemen. SP.A-burgemeester Hans Bonte bond de kat de bel aan. Hij pleitte in Terzake voor een afschaffing van het verbod. Wie meer diversiteit wil in het politiekorps moet consequent zijn en ook hoofddoeken toelaten. Zijn Brusselse collega Yvan Mayeur (PS) blies warm en koud. CDH en MR in Brussel zijn tegen. N-VA nationaal moet er niets van weten. Dat het hoofddoekendebat telkens weer flink wat discussie uitlokt, is eenvoudig te verklaren. Het is een onbeslist debat. Er zijn nauwelijks redelijke argumenten te vinden om het hoofddoekenverbod bij de overheid in stand te houden. Onze liberale samenleving is immers in grote mate gebaseerd op de individuele vrijheden, die haaks staan op een verbod van een bepaalde klederdracht. Noem het het zelfbeschikkingsrecht, dat wij, meestal toch, hoog in het vaandel dragen. Tegelijkertijd kunnen we er ons in onze liberale samenleving moeilijk vrolijk over maken dat het aantal hoofddoeken de laatste tien jaar in het Brusselse straatbeeld aanzienlijk is toegenomen. Soms zelfs bij meisjes van geen tien jaar. Die toegenomen hang naar religiositeit en de daarbijhorende groepsidentiteit

fnuiken de individuele vrijheid waar we precies zo trots op zijn. Het debat is om nog een andere reden moeilijk te voeren. Het is niet gespeend van emotionaliteit. Een politieagent met hoofddoek is een verandering in onze samenleving die voor veel mensen een brug te ver is. Hier en daar klinkt zelfs het refrein van de ondergang van het Avondland. In zo’n context is een beslissing om het hoofddoekenverbod op te heffen voor agenten niet makkelijk, zoniet onmogelijk. En de oplossing ligt voor het rapen. Het volstaat om te verwijzen naar het uniform. Iedereen hetzelfde. Discussie gesloten. Komen aanzetten met de gebruiken in Angelsaksische landen, waar hierover veel minder ophef bestaat en er zelfs agenten zijn met een tulband, is niet helemaal fair. Daar bestaat een heel andere traditie in de omgang met migranten. De uiteindelijke vraag is of Brussel klaar is voor dit soort ‘redelijke aanpassingen’. Het is iets waar de hoofdstad met haar vrijzinnige liberale traditie meer dan elders mee worstelt en het draagvlak lijkt niet rijp. Maar vroeg of laat zullen ze er wellicht wel komen. In meer of mindere mate. En of ze dan vallen binnen de grenzen van het redelijke is iets waar we het met zijn allen over eens zullen moeten raken.

BRUZZ | VOORAF

Onbeslist

— STEVEN VAN GARSSE

Serie Zweet het eens uit

Deze week: architect en decaan Dag Boutsen

5


Flits Gewest maakt werk van objectieve fietstellingen

Fietstelpalen op komst Op nog een tiental andere plaatsen komen daarbovenop nog officiële telpunten onder de grond. Daarbij zullen de resultaten echter niet meteen zichtbaar zijn voor passanten. De tien telpalen en tien andere telpunten moeten er samen voor zorgen dat het Brussels Gewest in de toekomst over objectievere cijfers van het aantal fietsers beschikt. Tot nu toe gebeuren de fietstellingen per steekproef. Twee keer per jaar tellen vrijwilligers op een aantal vaste punten handmatig het aantal fietsers dat er die dag passeert. Daarnaast kunnen de telpalen fietsers duidelijk maken dat ze niet alleen zijn, en andere voorbijgangers eraan herinneren dat fietsen een reële optie kan zijn voor sommige verplaatsingen in de stad. LV

BRUZZ | VOORAAN

Het Brussels Gewest is van plan fietstelpalen te installeren. Dat zei minister van Mobiliteit Pascal Smet (SP.A) tijdens een stadsbezoek in Montréal. De bewuste borden tonen het aantal fietsers dat op dat punt is gepasseerd in de loop van de dag en het totaal van de lopende maand of zelfs jaar. De borden zijn al een vertrouwd zicht in heel wat buitenlandse steden, net als in Antwerpen en Gent. Navraag leert dat in Brussel ondertussen ook een producent is aangeduid. Het is alleen nog wachten op de nodige vergunningen om ze te kunnen plaatsen. Tegen september zouden de palen er kunnen staan op een tiental plekken in de stad. Waar de borden precies zullen komen, is nog niet beslist.

Tot nu toe gebeuren de fietstellingen per steekproef. Met de telpalen kan er continu geteld worden.

800 handtekeningen tegen boskap Leefmilieu Brussel wil het Nestor Martinbosje in Ganshoren rooien om er een speelplein aan te leggen. Dat is niet naar de zin van de omwonenden die achthonderd handtekeningen verzamelden tegen de kap van 424 populieren. Het populierenbos is volgens Christiane Vander Motte een dam tegen lawaai-overlast, een groene long die aansluit bij de moerassen van Ganshoren en de woonbuurt scheidt van de industriezone. Eén van de argumenten van Leefmilieu Brussel is dat tal van bomen ziek zijn, maar dat betwisten Vander Motte en haar medestrijders. Zij hebben advies gevraagd aan een expert die ontkent dat de bomen ziek zijn. “De populieren zijn 60 jaar oud, terwijl de levensduur van de populieren tussen 80 en 100 jaar is.” In de loop der jaren zijn er ook spontaan esdoorns, eiken, wilgen, beuken, essen en vlierstruiken gegroeid. Leefmilieu Brussel argumenteert dat er meer biodiversiteit moet komen, maar dat is volgens Vander Motte een vals argument omdat die biodiversiteit er is en het speelplein dat Leefmilieu Brussel er wil aanleggen de ontwikkeling van biodiversiteit zal hinderen. De konijntjes, hazen en vele vogelsoorten zullen met de kap verdwijnen, zo vreest Vander Motte. Op 30 mei trekt ze samen met medestanders naar de overlegcommissie. DV

MIVB rijdt meer kilometers De aanslagen van 22 maart hebben dan wel de groei van het aantal reizigers gefnuikt (-0,7 miljoen), maar de bussen, trams en metro’s hebben in 2016 wel flink meer kilometers gereden dan het jaar voordien, te weten 45,6 miljoen. Dat is een stijging van 2,1 procent. De toename was het sterkst bij de tram (+3,15 procent). Dat blijkt uit het jaarverslag van vervoersmaatschappij MIVB. Heel wat bus- en tramlijnen kenden in 2016 dan ook een verbetering van de frequentie. LV

Wegbeheerders geven reparaties niet door

Fix My Street fikst het niet Sinds 2013 belooft de website en app Fix My Street haar gebruikers dat ze problemen in de openbare ruimte in Brussel kunnen melden en opvolgen, maar de uitvoering loopt vaak mis. Zo werd al in mei 2013 een put in de weg rond het Warandepark gemeld, volgens de site is dat probleem vandaag nog altijd in behandeling. Via Fix My Street kunnen problemen in de Brusselse openbare ruimte worden gemeld en opgevolgd. Met succes: sinds de start liepen ruim 76.000 meldingen binnen. Toch zijn er na

6

vier jaar nog altijd technische mankementen en opvolgingsproblemen: niet alleen werkt de website niet altijd even goed, de meldingen worden online niet opgevolgd. Bij een steekproef van ruim twintig pleinen in en rond Brussel, bleek dat voor 172 meldingen slechts twaalf problemen werden afgesloten. Toch werden de reparaties meestal wel uitgevoerd. Volgens Inge Paemen van Mobiel Brussel ligt de verantwoordelijkheid voor de opvolging op de site niet bij hen: “De wegbe-

heerder die een reparatie uitvoert, moet dat ook aangeven op de site.” Voor die wegbeheerders blijkt opvolging echter geen prioriteit. “We zijn niet wettelijk verplicht om Fix My Street te gebruiken en het zo op te volgen. Voor ons is dat eerder een informatiekanaal. We hebben te veel werk en te weinig tijd om voor elk van de meldingen aan te geven dat we ze hebben afgesloten,” klinkt het bij de dienst Wegenwerken Signalisatie van Stad Brussel. SVA


© ELKE VAN OOST

Wel meer gesubsidieerde plaatsen

Kinderopvang stagneert Het aantal plaatsen in de Nederlandstalige kinderopvang in Brussel is vorig jaar gedaald. Dat blijkt uit cijfers van Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V). Nochtans was een inhaalbeweging beloofd.

N

iemand ontkent dat die inhaalbeweging nodig is. Professor Michel Vandenbroeck (UGent) voerde in 2015 een studie naar het aantal kindplaatsen in Brussel en de noden in deze jonge stad. Hij kwam tot de conclusie dat er een heus Marshallplan nodig is. Vlaanderen blijft ook decretaal achterop. Er zouden in een keer meer dan duizend plaatsen moeten bijkomen om aan de geldende normen te voldoen. Tegen 2020 zouden er zo maar liefst vierduizend opvangplaatsen moeten bijkomen. In februari 2016 kondigden minister Vandeurzen en collegelid Bianca Debaets (CD&V) 430 extra plaatsen aan. “Dit is de grootste capaciteitsuitbreiding die Vlaanderen ooit in een jaar tijd in Brussel gedaan heeft,” zei ze hierover aan dit magazine. Een jaar later geven de cijfers die de parlementsleden Arnaud Verstraete (Groen) en Elke Van den Brandt (Groen) opvroegen een heel ander beeld. Er is zelfs een capaciteitsdaling. In 2016 zijn er in totaal tien Nederlandstalige opvangplaatsen gesneuveld (op zevenduizend). Er waren vorig jaar weliswaar enkele starters (drie onthaalouders en tien crèches), maar die vernieuwde interesse wordt tenietgedaan door het aantal crèches dat stopt of overgaat naar de Franse gemeenschap of Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie (vijf onthaalouders en negen kinderdagverblijven). Die cijfers staan in schril contrast met Antwerpen, waar ook grote tekorten zijn. Daar kwamen in 2016

meer dan zeshonderd netto plaatsen bij. Het Groen-parlementslid Verstraete is scherp: “Er wordt een stijging van de capaciteit aangekondigd, maar het is een daling. Iedereen weet hoe moeilijk het is om een crèche te vinden in Brussel. En als ik cijfers vraag in de Vlaamse Gemeenschapscommissie, blijft het collegelid vaag.” Het kabinet van Bianca Debaets ontkent de cijfers niet, maar geeft wel een verklaring. “De extra kindplaatsen zijn inkomensgerelateerd. Dat is wat ouders verkiezen. Het is makkelijk om niet-gesubsidieerde plaatsen bij te creëren maar ze moeten ook ingevuld geraken,” zegt woordvoerder Eric Laureys. “Zo’n plaats kan tot 650 euro per maand kosten.” Volgens het kabinet waren er bij begin van de legislatuur 3.870 inkomensgerelateerde, door Kind en Gezin vergunde, kindplaatsen in Brussel. Op 1 maart 2017 waren dat 4.236 kindplaatsen. “Dat is een stijging met tien procent.” Een inkomensgerelateerde kindplaats kost de overheid al gauw 6.000 euro per jaar. Dat Vlaanderen hiermee de eigen normen niet haalt klopt, maar volgens de woordvoerder is de context aan het wijzigen. “Vlaanderen evolueert in de kinderopvang naar een vraaggestuurd aanbod (in plaats van bijvoorbeeld de Barcelonanorm, red.). Hoe de Brusselnorm zich dan verhoudt tot de vraag naar kinderopvang in de hoofdstad is iets wat we op termijn moeten bekijken.” — STEVEN VAN GARSSE

Rondje om basiliek wordt eenrichting Al lang is het op de kruispunten achter de basiliek van Koekelberg zowat dagelijks een complete verkeerschaos, met ongevallen en geblokkeerde trams als gevolg. Daarom lanceert Mobiel Brussel vanaf woensdag 24 mei een testfase met eenrichtingsverkeer rond de basiliek. Automobilisten kunnen de komende negen maanden alleen nog in tegenwijzerzin op de Landsroemlaan (Ganshoren) en de Pantheonlaan (Koekelberg) rijden. “Automobilisten zullen zich wat moeten aanpassen,” zegt Jean-Pierre Cornelissen (LB), schepen van Mobiliteit in Koekelberg. “Maar er moest iets gebeuren.” HUB

Deense vrouwelijke imam op bezoek

Sherin Khankan, de imam die in Kopenhagen de eerste door vrouwen geleide moskee Mariam oprichtte, komt volgend weekend naar Brussel. Maandagavond geeft ze in het ViaVia Café op de Baksteenkaai een lezing over feministisch leiderschap binnen de islam. Na afloop neemt ze deel aan de iftar, de gezamenlijke maaltijd waarmee moslims tijdens de ramadan na zonsondergang de vasten doorbreken. Khankans bezoek is een initiatief van CD&V Vrouwen&Maatschappij. HUB

BRUZZ | VOORAAN

“Er wordt een stijging van de capaciteit aangekondigd, maar het is een daling,” zegt Groen-parlementslid Arnaud Verstraete.

Amnesty: van Antwerpen naar Brussel Amnesty International Vlaanderen is van Antwerpen naar Brussel verhuisd. De mensenrechtenorganisatie is ingetrokken in het mooie pand op de Waversesteenweg waar de firma Vervloet, producent van luxedeurklinken, ooit begon en waar sinds enige tijd ook Amnesty International Belgique Francophone zit. “We zijn naar Brussel verhuisd om samen te kunnen werken met onze Franstalige tegenhanger,” zeg Paul Schrijvers van Amnesty Vlaanderen. “We willen de krachten bundelen en samen acties doen, maar elke organisatie blijft onafhankelijk en voert haar eigen beleid.” HUB

7


In beeld

8


BRUZZ | DE WEEK

Natuurlijke grasmaaiers Onder begeleiding van herder Hugo O hebben 67 schapen het weekend doorgebracht in het Molenbeekse Parckfarm. Het gaat om een testinitiatief van Leefmilieu Brussel waarmee wordt nagegaan of de kudde op termijn de maaimachine kan vervangen. De schapen zijn niet alleen stiller dan een grasmaaier, maar verbeteren ook de bodemstructuur en de plantendiversiteit van het park door de zaden die ze via hun mest en vacht verspreiden. Š BART DEWAELE

9


De week

Terugblik op het nieuws

Japanse kleding

Verkeerscentrum

300 mio

Uniqlo, de Japanse kledingreus, komt naar Brussel. De populaire winkelketen opent in het najaar een vestiging in het nieuwe winkelcentrum The Mint op het Muntplein. Het wordt de derde locatie in België na de Meir en Wijnegem.

Vanaf 2019 moeten de controle van het wegverkeer, het beheer van de tunnels en de opvolging van het bovengronds openbaar vervoer op eenzelfde locatie gebeuren. De Brusselse regering beslist om het bestaande verkeerscentrum van Brussel Mobiliteit (Mobiris) en de dispatching van de MIVB samen te voegen.

De Brusselse regering reserveert 300 miljoen euro voor het vierjarenplan voor investeringen in sociale woningen. Minister van Huisvesting Céline Fremault (CDH) wil hiermee de uitvoeringstermijnen van de Brusselse Huisvestingsmaatschappij en van de Openbare Vastgoedmaatschappijen verkorten.

MIVB en minister Smet op stadsbezoek in Montréal

BRUZZ | DE WEEK

Schommels en tunnels Een verouderde verkeersinfrastructuur, een versnipperd bestuur, een recente voetgangerszone en een superdiverse bevolking. Het Canadese Montréal vertoont genoeg gelijkenissen met Brussel om het onderwerp te zijn van een leerrijke studiereis. — LAURENT VERMEERSCH

D

e voorbije week trok een delegatie van vervoersmaatschappij MIVB naar Montréal voor het tweejaarlijkse wereldcongres van de UITP, de internationale unie van vervoersmaatschappijen. Constructeurs van bussen, trams en metro’s prezen er hun nieuwste modellen. Daarnaast ook talloze hightechbedrijfjes die pronken met hun meest intelligente camera’s, dynamische infoborden en nieuwe ticketsystemen. Interessant voor de MIVB, die de komende jaren fors investeert in nieuw rollend materieel, inclusief enkele elektrische bussen, en een nieuw betalingssysteem. Daardoor hebben reizigers binnenkort genoeg aan een creditcard om het openbaar vervoer te nemen. Minister van Mobiliteit en Openbaar Vervoer Pascal Smet (SP.A) was ook mee naar Montréal. Hij greep de gelegenheid aan om behalve de vertegenwoordigers van de plaatselijke vervoersmaatschappij nog tal van andere stadsdiensten te ontmoeten, alsook burgemeester Denis Coderre. Smet was vooral benieuwd naar het beheer van tunnels, de fietspolitiek en de voetgangerszone in het centrum van Montréal. Kan Brussel dan veel leren van zijn grote zus aan de overkant van de Atlantische Oceaan? Ja en neen. Het Quartier des Spectacles is een voorbeeld van een geslaagde hertekening van de publieke ruimte, met nieuwe pleinen en een autovrije straat, allemaal voorzien op evenementen. De

10

kracht van het project schuilt in een groot budget (100 miljoen euro alleen al voor de publieke ruimte), toffe tijdelijke attracties, zoals muzikale schommels, maar vooral een sterk imago dat al bestond voor het project van start ging. Het was immers al langer dé wijk voor cultuurbeleving en festivals. Qua mobiliteit moet Brussel niet echt onderdoen voor Montréal. De fiets wint aan belangstelling dankzij de aanleg van gescheiden fietspaden, de lancering van een fietsdeelsysteem en inspanningen om de fietspaden ook tijdens de strenge en sneeuwrijke winters berijdbaar te houden. Zo klom het aandeel van de verplaatsingen met de fiets in enkele centrale wijken tot een tiende van alle verplaatsingen. Over heel de stad blijft het aandeel voorlopig echter onder de drie procent. Daarmee is Montréal een voorloper in Noord-Amerika, maar doet de stad het minder goed dan de Europese middenmotor die Brussel is. Hetzelfde geldt ook voor het aantal reizigers op het openbaar vervoer. De metro is performant, maar bestrijkt niet heel de stad. Het voorstadsnet stelt nog minder voor dan de Brusselse S-trein, met diesellocomotieven en een onbestaande dienst buiten de spitsuren. Naar Europese normen blijft de dominantie van de auto dan ook erg groot. Op het vlak van infrastructuur kende Montréal jaren geleden al zijn ‘tunnelgate’, met de instorting van een brug over een snelweg in

De jaarlijks terugkerende muzikale schommels zijn een trekpleister in het Quartier des Spectacles.

een noordelijke buitenwijk in 2006. Balans: vijf doden en zes gewonden. Ook in de jaren nadien waren er nog grote incidenten, onder meer met neervallende brokstukken in tunnels. Het verplichtte de bevoegde diensten om orde op zaken te stellen. De infrastructuur dateert veelal uit de periodes in aanloop naar de Expo in 1967 en de Olympische Spelen in 1976. Veel kunstwerken zijn aan restauratie toe en verschillende tunnels worden momenteel opgeknapt.

NEGENTIEN BURGEMEESTERS Het beheer van de infrastructuur wordt bemoeilijkt door de bestuurlijke versnippering. Enkele bruggen vallen onder bevoegdheid van de federale staat, andere zijn in handen van de provincie Québec of de stad Montréal. In sommige gevallen wordt de bevoegdheid gedeeld. Binnen de stad wordt het mobiliteits-


Citroën–Vergrote

Veiligheidspoortjes

Ondernemend Brussel

De Brusselse regering keurt het stadsvernieuwingscontract Citroën-Vergrote goed. Dat moet de gemeente Molenbeek en de stad Brussel op het vlak van vastgoed, sociale economie, openbare ruimte en leefomgeving nieuw leven inblazen.

Vanaf juli komen er veiligheidspoortjes in de internationale treinstations, waaronder Brussel-Zuid. De strengere controle werd aangekondigd na de mislukte aanslag op een Thalys in 2015. De installatie bestaat uit poortjes met X-rays en metaaldetectoren.

Voor elke honderd inwoners in het Brussels Gewest, begint één Brusselaar met een onderneming. Daarmee doet Brussel het beter dan Vlaanderen en Wallonië. Toch groeit het totale aantal ondernemingen amper, omdat heel wat ondernemers de boeken neerleggen.

Volgens NICOLAS BECKERS (NSPV) kampt de domiciliecontrole in de hoofdstad met grote vertragingen door personeelstekorten (in Het Laatste Nieuws).

BRUZZ | DE WEEK

Je kan nog altijd perfect verdwijnen in Brussel

Cartoon Wauter Mannaert

© ULYSSE LEMERISE / OSA

beleid al eens tegengewerkt door een van de negentien (sic) burgemeesters die aan het hoofd staan van een van de arrondissementen. Bovendien bestaan er binnen de grenzen van de stad Montréal verschillende onafhankelijke enclaves. Die ontstonden toen plaatselijke referenda een fusiebeweging in 2002 ongedaan maakten. Misschien kan Brussel nog het meest leren van Montréals omgang met diversiteit. Burgemeester Coderre laat geen kans onbenut om het potentieel van de multiculturele samenleving te benadrukken. Ook Smet toonde zich geïnspireerd en noemde Montréal “een baken van diversiteit, solidariteit en samen-leven”. Maar ook hier zijn de cijfers minder sprekend dan het imago. Montréal blijft al bij al een blanke stad, zij het verdeeld tussen Frans- en Engelstaligen. Het aantal inwoners dat elders geboren is, ligt er de helft lager dan in Brussel.

11


Samenleving

De liberale stad op zoek naar zichzelf

Drie denkers over vrijzinnigheid, vrijmetselarij en godsdienst

BRUZZ | DE VERHALEN

De stad, de moslim en de vrijdenker

De maçonnieke wortels van Brussel zijn in steen gebeiteld. Maar de migratie heeft de godsdienst naar het hart van de stad gebracht. Staat het vrije denken onder druk? Professor Els Witte: “Waarom zou de islam niet moderniseren net zoals het katholicisme voorheen?” — DANNY VILEYN, FOTO SASKIA VANDERSTICHELE

N

og voor de eerste vraag gesteld is, maakt Jacky Goris (65), algemeen directeur van de Scholengroep Brussel, duidelijk wat hij niet is. “Als u vragen hebt over de vrijzinnigheid bent u bij mij aan het verkeerde adres, ik behoor niet tot de georganiseerde vrijzinnigheid. Ik ben atheïst, praktiserend atheïst zelfs, en antiklerikaal, maar wens me niet op te sluiten in een ideologisch of filosofisch carcan: mijn freedom of speech is voor mij te belangrijk. Ik ben ook niet tegen godsdienst, elke vorm van zingeving kan de mens boven zichzelf uit tillen en kan hem het goede doen doen. Ik ben wel tegen de invloed van de godsdienst op de civiele maatschappij en dus op het leven van andersdenkenden. Ik vertegenwoordig ook niet dé vrijmetselarij: we zijn alles behalve een hiërarchische organisatie ik kan alleen namens mezelf spreken.” Goris is lid van het Grootoosten van België en was in het nabije verleden ook Grootmeester. Omdat er in de loge een rotatiesysteem is, is hij nu weer gewoon lid.

Als vrijmetselaar schat u de vrijheid van denken hoog in. En net die wordt anno 2017 bedreigd. Het rapport dat islamoloog Montasser AlDe’e-

12

meh voor u schreef over het bang maken van kinderen voor hel en verdoemenis is onthutsend. JACKY GORIS: De invloed van extremistische

stromingen binnen de islam groeit exponentieel en ik vind dat zeer zorgwekkend. Wij moeten onze verantwoordelijkheid nemen en dat doen we ook. Ik heb goede contacten met de inspecteurs islamgodsdienst. We moeten meehelpen aan de uitbouw van een liberale islam, een islam die op een positieve manier kan samenleven met katholieken, protestanten, joden en atheïsten. Tegen het angstdiscours van de extremisten moeten we samen met de inspecteurs en de leraren islam een tegendiscours ontwikkelen, een discours dat duidelijk maakt dat de extremistische lezing maar één mogelijke is van de vele. Dé islam bestaat niet, net zomin als hét protestantisme. We moeten ijveren voor een degelijke opleiding voor leraars islamitische godsdienst. Vandaag is de kennis van de islam bij sommigen ontstellend beperkt. Trouwens, als kleine meisjes geleerd wordt dat ze zullen branden in de hel als ze geen hoofddoek dragen, dan is dat niet alleen een zeer extremistische opvatting, het is een stelling die geen steun vindt in de Koran. Op school kan die hoofddoek inderdaad niet worden gedragen: het

druist regelrecht in tegen het project van het gemeenschapsonderwijs. Het is dus niet eens de keuze van dat meisje. Haar bedreigen met enge straffen, is echt pervers.

Tot ver in de 20ste eeuw waren er ook pastoors die vanop de kansel een angstdiscours hielden. En de god van het Oude Testament was een jaloerse, toornige god. GORIS: Dat klopt, maar het katholicisme heeft

zich noodgedwongen ingeschreven in de seculiere samenleving. De katholieke catechismus uit de jaren vijftig bevat enkele leuke stukjes over eeuwige bestraffingen in de hel. Tussen haakjes: ik heb er onlangs nog op gewezen dat de banvloeken van de katholieke pastoors in de eerste helft van de vorige eeuw recht uit de Divina Commedia van Dante kwamen, dat zegt genoeg. Ook de islam zal een evolutie doormaken, en wij moeten de omstandigheden daarvoor creëren. Uit de Koran kan je, net zoals uit de Bijbel, zwart en wit halen. Zoals Spinoza in de zeventiende eeuw al aan tekstkritiek deed met de Bijbel, zal dat ook met de islam moeten gebeuren. De islam behoeft een historische en antropologische lezing. Ik geef een voorbeeld: de kleren die


xxxxxx

1

‘Meisjes die geen hoofddoek dragen bedreigen met hel en verdoemenis is pervers’ GROEP BRUSSEL

Brussel staat bol van de echte en vermeende vrijmetselaarssymbolen.

GORIS: Liever vandaag dan morgen, maar daarvoor moet de Grondwet gewijzigd worden. De Grondwet stelt dat er levensbeschouwelijke vakken moeten worden gegeven, maar zegt niet hoeveel uur. Vandaag heeft de decreetgever bepaald dat het lesrooster twee uur levensbeschouwelijk onderricht moet bevatten. Laten we dat reduceren tot één uur en het andere uur besteden aan het creëren en implementeren van een gemeenschappelijk waardenkader. Geen louter theoretische cursus, maar een lessenreeks waarin ieder vanuit zijn filosofische overtuiging zijn bijdrage kan leveren aan de civiele samenleving met als kader de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en het zelfbeschikkingsrecht van het individu.

zich niet als vrijmetselaar door de negatieve reacties, en omdat ze zich niet uiten blijft het lidmaatschap een wapen om logebroeders en -zusters in diskrediet te brengen. Een van mijn vrienden werkte destijds bij Anhyp (een bank in handen van Antwerpse katholieke bourgeoisie die overgegaan is in AXA, red.) in Antwerpen. Had hij zich geuit, dan had hij nooit promotie kunnen maken.

BRUZZ | DE VERHALEN

ALGEMEEN DIRECTEUR SCHOLEN-

Bent u voorstander van het afschaffen van levensbeschouwelijke vakken?

Misschien is meer openheid wel de oplossing. GORIS: Het is een vicieuze cirkel, mensen outen

JACKY GORIS

de profeet droeg, moesten hem beschermen tegen de zandstormen in de woestijn, ik zie echt niet in waarom moslims die hier zouden moeten dragen. Anderzijds staat er ook in de Koran dat ongelovigen moeten worden gedood. En dat wordt niet gedaan. Waarom wordt het ene eruit geplukt en het andere niet?

GORIS: Dat de loge het beslissingsproces probeert te beïnvloeden is pure stemmingmakerij. En dat mag u letterlijk nemen. Iemand ervan beschuldigen dat hij vrijmetselaar is, is helaas nog altijd een efficiënte manier om die persoon in diskrediet te brengen en De Morgen verontwaardigde artikels te laten schrijven. Het zou interessant zijn te weten wie de ‘beschuldiging’ geuit heeft. Als het woord loge valt, ontspinnen er zich onmiddellijk samenzweringstheorieën, waarvan de andere kandidaten gretig gebruik maken. Een van onze adagiums luidt dat je in een selectieprocedure altijd de beste moet nemen, zijn twee kandidaten gelijkwaardig - wat in de praktijk natuurlijk nooit voorkomt - dan mag je voor de vrijmetselaar kiezen. Een proces zoals de rectorverkiezingen beïnvloeden, gaat in tegen de kansengelijkheid, een principe waar wij niet willen aan tornen.

Kan een katholiek lid worden van de loge?

Wat doet u als vrijmetselaar geloven dat het goedkomt? GORIS: Dat is één van onze plichten. Wij moeten

blijven ijveren voor een betere samenleving of zoals het in maçonnieke taal luidt: Blijven werken aan de tempel van de mensheid. Een ander voorschrift is het haast kantiaanse gezegde dat het onze plicht is onze plicht te doen. Vrijmetselaar ben je nooit zomaar.

Dat klinkt mooi, maar iedere keer als ‘de’ loge in het nieuws komt is het met minder fraaie zaken. De rectorverkiezingen in Gent laten het opnieuw zien.

“De vrijmetselarij is niet synoniem met vrijzinnigheid: wij willen mensen van verschillende gezindten verenigen” ALGEMEEN DIRECTEUR SCHOLENGROEP BRUSSEL

Godsdiensten eisen meer en meer de openbare ruimte op. GORIS: En daar moeten we op onze hoede voor

zijn, de openbare ruimte is van iedereen. Meisjes voor hoer uitmaken omdat ze een korte rok dragen, is een strafbaar feit. Zoals ik ook vind dat vrijzinnige politici niet thuishoren in het jaarlijks Te Deum. Dat is een aangelegenheid voor katholieken. Ik begrijp dat niet. De scheiding tussen Kerk en Staat is niet onderhandelbaar. Maar die katholieken mogen zich voor mijn part manifesteren, zolang ze anderen niet storen. Ze mogen zelfs betogen tegen de verworvenheden van de moderniteit. Ook dat is vrijheid van meningsuiting. ▲

JACKY GORIS

GORIS: De vrijmetselarij is niet synoniem met vrijzinnigheid: wij willen mensen van verschillende gezindten verenigen. Uw katholieke kandidaat kan dus lid worden op voorwaarde dat hij losgekomen is van de dogma’s en het zelfbeschikkingsrecht van het individu onderschrijft. Een katholiek die zegt dat niemand het recht heeft om euthanasie te plegen of een vrouw het recht ontzegt een abortus te ondergaan, is niet welkom. Ook wie een of ander heilig boek boven de wet plaatst en zijn eigen gelijk boven alles en iedereen stelt, kan geen vrijmetselaar zijn.

13


De liberale stad op zoek naar zichzelf

een aantal ethische kwesties beslecht werd. Is de strijd gestreden? ▲

V BRUZZ | DE VERHALEN

eel van de vrijzinnige doelstellingen zijn gerealiseerd,” zegt professor Els Witte, ererector van de VUB. De dominantie van de katholieke kerk is verleden tijd, militante vrijzinnigheid hoeft niet meer. Maar er dienen zich nieuwe uitdagingen aan: “De vrijzinnigheid moet betrokken worden bij de uitbouw van een verlichte islam.” Als historica wil Witte de zaken in perspectief stellen: “Als we het hebben over de problemen tussen de islam en de seculiere samenleving moeten we goed voor ogen houden dat die seculiere staat een vrij recent verschijnsel is. Tot een halve eeuw geleden domineerde de Katholieke Kerk Vlaanderen. En daar ging een langzame bevrijding van het individu aan vooraf die begon met de renaissance en de Verlichting.”

De strijd tussen de Katholieke Kerk en de vrijzinnigheid is de jongste decennia fel afgenomen. Is het allemaal pais en vree? ELS WITTE: De Katholieke Kerk is niet meer dominant, de zondagpraktijk is gereduceerd tot vijf procent en in Brussel is dat zelfs nog minder. Het katholiek onderwijs is mentaal ontzuild en dat geldt ook voor andere instellingen zoals mutualiteit, vakbond, jeugdbeweging en dies meer. Bovendien hebben de recente pedofilieschandalen het gezag van de Kerk nog verder aangetast. Het verlicht katholicisme is de uitkomst van een moeizaam proces van verzoening tussen geloof en wetenschap, waarin gezaghebbende theologen een centrale rol gespeeld hebben. Het militante, doctrinaire katholicisme is marginaal geworden, veel van de vrijzinnige doelstellingen zijn gerealiseerd. Ik durf te stellen dat militante vrijzinnigheid niet meer van deze tijd is, hoewel heel wat vrijzinnigen zullen vinden dat waakzaamheid nog altijd geboden is.

WITTE: Onze wetgeving is voortaan meer aangepast aan seculier denken. Abortus, euthanasie en homoseksualiteit waren verboden omdat ze niet strookten met de katholieke doctrine. Er moest een plaats opgeëist worden voor het niet-katholieke denken, iedere keer opnieuw moest er een hypotheek gelicht worden. Ook de georganiseerde vrijzinnigheid heeft haar plaats verworven met lessen moraal in het gemeenschapsonderwijs, morele consulenten en humanistisch verenigingsleven met de Huizen van de Mens. Het zijn organisaties die voornamelijk hoogopgeleiden aantrekken. Heel wat vrijzinnigen kiezen echter voor de totale ontvoogding en willen ook niet bij de georganiseerde vrijzinnigheid horen. Veel van de doelstellingen van de vrijzinnigheid zijn gerealiseerd. Er zijn nog desiderata, maar die zijn beperkt in vergelijking met de realisaties. Er zijn nog toepassingsproblemen met abortus en euthanasie. De liberalisering van abortus is niet voltooid, abortus moet uit het strafrecht. Ook is de overbetoelaging van de katholieke godsdienst - volgens parochies en niet volgens kerkgangers - een doorn in het oog van andere levensbeschouwingen en godsdiensten.

Denkt u dat islam en wetenschap kunnen verzoend worden? Is een verlichte islam mogelijk? WITTE: Zeker, de islam heeft dienaangaande zelfs een langere traditie dan het katholicisme. De middeleeuwse filosoof Averroes poneerde al dat de wetenschap primeert bij een botsing tussen wetenschap en geloof.

2

Het heeft wel tot de paars-groene regeringen aan het begin van de 21ste eeuw geduurd voor

‘ Militante vrijzinnigheid is niet meer van deze tijd” ELS WITTE

14

ERERECTOR VUB

De problemen met de islam zijn in de eerste plaats maatschappelijke problemen. Moeten er opnieuw hypotheken gelicht worden? WITTE: De islam telt inderdaad heel wat stoorzenders: de vrouw die zich moet bedekken, het creationisme, de houding tegenover homoseksualiteit en het onverdoofd slachten. Als we in vrede willen leven in die pluralistische samenleving moet er permanent gezocht worden naar aanvaardbare compromissen zonder discriminatie. Ook de vrijzinnigen moeten duidelijk maken wat voor hen kan en niet kan. Ik denk bijvoorbeeld aan het belang dat de vrijzinnigen terecht hechten aan de neutrale staat. Die levensbeschouwing verdient hetzelfde respect als de godsdiensten. Door deze complexe interactie komen we in een andere samenleving terecht waaraan iedereen zich moet aanpassen.

Komt het goed met Brussel? WITTE: Als we abstractie maken van de extremisten vind ik niet dat het slecht gaat in Brussel, al is er natuurlijk zeer weinig onderzoek waarop ik me kan baseren. Er nemen heel wat moslims deel aan het politieke proces en die streven ook naar modernisering, naar dat aanvaardbaar compromis. Het is een proces dat zich zonder twijfel zal doorzetten, want waarom zou de islam niet ‘moderniseren’, zoals dat ook met het katholicisme gebeurd is?

Zijn de universiteiten VUB en ULB nog vrijzinnige machtsbastions? WITTE: Net zoals er aan katholieke kant een

ontzuiling heeft plaatsgevonden is dat ook gebeurd langs vrijzinnige kant. Het profiel van de VUB- en ULB-studenten en docenten spoort niet meer met de klassieke verdeling katholiek/ vrijzinnig. Er zijn ook andere groepen gekomen, ook aan de ULB. De invloed van de politiek verloopt langs andere kanalen dan alleen maar de vrijzinnige. Maar dat wil niet zeggen dat het vrijzinnig humanisme niet langer aanwezig zou zijn in beide universiteiten of in de studentenkringen. Die aanwezigheid steunt immers op een lange traditie.


3

O

De loge kan op weinig begrip rekenen in de publieke opinie ook al omdat vrouwen er niet toegelaten zijn. JEFFREY TYSSENS: Dé loge is op zich al een

besmette term die samenzweringstheorieën inhoudt. Dé loge bestaat niet. Je moet het hebben over de loges in het meervoud of de vrijmetselarij. In Brussel alleen al zijn er meer dan zestig, zeventig loges. Je hebt trouwens mannenloges, vrouwenloges en gemengde loges. Misschien moeten we in dat verband iets zeggen over het Grootoosten van België, de grootste obediëntie van het land. Die heeft rond 2000 beslist dat ze een mannenobediëntie blijft, maar haar loges beslissen relatief autonoom of ze zusters als bezoekers toelaten, met een ruime panoplie als gevolg. Misschien gebeurt het op een dag dat zusters ook lid kunnen worden van het Grootoosten.

Waarom lijken de loges nauwelijks te evolueren? TYSSENS: Het evolueert traag, maar het evolueert. De vrijmetselarij is vooreerst een genootschap dat op traditie steunt. In de Amerikaanse context circuleert er zo een grapje dat de sfeer goed weergeeft. Vraag: Hoeveel vrijmetselaars zijn er nodig om een peertje te vervangen? Antwoord: Vervangen? Dat zegt wel iets. Het is ook een instituut dat liefst met consensus beslist en niet meerderheid tegen minderheid, zeker als mensen zich gefroisseerd zouden kunnen voelen en wegblijven. Het is tenslotte een genootschap dat op vriendschap berust. Ik kan me best voorstellen dat er broeders zijn die voorstander zijn van een gemengde loge, maar niet op de spijker blijven kloppen om geen conflicten uit te lokken. Het is een subtiel spel van aftasten.

Geldt dat ook voor de Angelsaksisch gekleurde Reguliere Grootloge? TYSSENS: In de Reguliere Grootloge zijn de mogelijkheden er niet. Zelfs als ze zouden gemengd willen worden, zullen ze het niet doen om internationale redenen: als ze gemengd worden, vliegen ze er in Londen uit. De Reguliere Grootloge is eerder behoudend en gevoelig voor een religieuze invulling, dat zie je ook in de rituelen. Om tot de Reguliere

krijgen. In Franstalig België heeft nochtans het CDH de laatste jaren onderwijs bestuurd.

Wanneer was het volgens u afgelopen met de verstrengeling loges-politiek? TYSSENS: Met het ontstaan van België merkten

“De 19de eeuw is definitief voorbij” JEFFREY TYSSENS VUB-PROFESSOR GESCHIEDENIS

Grootloge te kunnen behoren, moet je in principe in iets “opperwezenachtigs” geloven. Het Latijnse model, zoals het Grootoosten, vind je in landen waar de confrontatie met de Katholieke Kerk hevig was. Je mag in iets geloven, maar dat moet niet. De meeste loges zijn seculier, de meeste broeders zijn vrijzinnig. Maar er zijn ook protestanten en joden, maar die zijn in België niet talrijk. De Latijnse variant was in de 19de eeuw politiek geëngageerd. Je kan in België de geschiedenis van de vrijmetselarij en de liberale partij niet los van elkaar behandelen.

Aan het einde van de jaren 1980 kon je nog altijd geen burgemeester worden van de stad Brussel zonder de ‘zegen’ van de ULB, zo werd mij als beginnend correspondent in die tijd verteld. TYSSENS: Tot 1909, van Nicolas-Jean Rouppe over Charles Buls tot Emile Demot, waren de burgemeesters van de stad Brussel vrijmetselaars. Vanaf Adolphe Max was dat niet langer het geval. Er zit in de Lakensestraat (waar de tempel van het Grootoosten is, red.) geen mannetje dat met remote control kan beslissen wie wel en wie niet burgemeester van Brussel kan worden. Het is met andere woorden cafépraat, waar een bepaalde pers in mee stapt omdat het goed klinkt en goed smaakt, maar de realiteit kleurt anders.

Ook verhalen over ‘geheime afspraken’ tussen liberalen en socialisten in de loge doen het nog altijd goed. TYSSENS: Kijk naar de coalities en de beleidsuitkomsten, het spoort doorgaans zelden tussen blauw en rood in dit land. Electoraal valt er bij de loges niets meer te halen. De grote namen zie je er nooit, ze hebben er de tijd niet voor en ze zouden zich aan permanente kritiek blootstellen: in de loges moet niemand zijn mond houden. Overigens is dat in het Franstalig landsgedeelte niet zoveel anders dan in Vlaanderen. Als er ook daar een groot vrijmetselaarscomplot was, dan zou een christendemocraat er nooit de onderwijsportefeuille

de liberalen dat de Katholieke Kerk de ruggengraat van een politieke stroming werd. Ze vonden dat ze zich moesten engageren om niet door de katholieken platgewalst te worden. Met Pierre-Théodore Verhaegen groeide dan de idee om met de loges liberale kieskringen te vormen. Er deed zich alras iets merkwaardigs voor: binnen de loges waren het doorgaans de progressieve liberalen die het voor het zeggen kregen, binnen de partij de doctrinairen, de meer behoudsgezinde vleugel dus. Dat relativeert ook voor die jaren de mogelijkheden om politiek echt te wegen. De progressieven binnen de loges waren bijvoorbeeld vanaf 1850 obsessief bezig met onderwijs als een sociaal project, maar het heeft tot 1914 geduurd voor de leerplicht gestemd werd. Met het algemeen kiesrecht wordt de zaak helemaal hopeloos. De maçonnerie heeft zelfs stakingen voor algemeen kiesrecht helpen bekostigen, maar verdronk dan wel in het massaelectoraat dat door de kiesrechtverbreding ontstond. Met socialisten in de loges wordt de spagaat met de liberale leden te groot. De socialisten waren tot 1914 nog een zelfverklaarde revolutionaire partij, er waren nauwelijks nog punten waar socialisten en liberalen elkaar vonden, op het antiklerikalisme na. Maar ook dat verandert na 1914. Socialisten en liberalen kiezen er dan voor om met de katholieken te regeren.

BRUZZ | DE VERHALEN

oit was de vrijmetselarij de drijvende kracht achter een liberale politiek, maar de 19de eeuw ligt ondertussen al meer dan een eeuw achter ons, waarschuwt VUB-professor geschiedenis Jeffrey Tyssens: “Electoraal valt er niets meer te halen in de loges.”

Is Brussel nog altijd een maçonniek bolwerk? TYSSENS: In zekere zin wel. Brussel is de hoofdstad, de koepelstructuur van verschillende obediënties is hier gevestigd. Ook de bibliotheek van het Grootoosten is in Brussel. Vroeger waren er weinig loges met veel leden, nu zijn er veel loges met weinig leden. Er zijn tientallen loges in Brussel, het Grootoosten alleen heeft er een dertigtal werkplaatsen. De verschillende loges in Brussel delen vaak één lokaal, in de Lakensestraat komen er elke avond vier à vijf loges samen. De eerste Nederlandstalige loge van de hoofdstad dateert van 1932. De Nederlandstalige Brusselse loges tellen ongeveer één derde Brusselaars, twee derde komt uit de Rand. De loges die de meeste nieuwe leden mogen begroeten zijn – niet toevallig wellicht – de gemengde loges, vooral Le Droit Humain.

15


Samenleving

Op missie bij een glaasje muntthee

Met vrouwen op café BRUZZ | DE VERHALEN

In Egypte en Iran kunnen holebi’s veroordeeld worden. In België niet, maar volgens de Arabische feministe Alicia Arbid is ook hier nog veel werk te doen. Op de Internationale dag tegen holebien transfobie trekt ze daarom naar een Marokkaans theehuis voor een goed gesprek. — JASMIJN POST, FOTO’S IVAN PUT

C

afé La Ruche ligt pal achter het Zuidstation, op een drukke kruising van de Jamarlaan en de Poincarélaan. Het café houdt het midden tussen een Marokkaans theehuis en een grand café uit Parijs. De croissantjes liggen uitgestald op de toog naast de kleine Marokkaanse broodjes die de barman harcha noemt. In dit café komen doorgaans vooral mannen om een muntthee of café au lait te drinken. Het is de plek die Alicia Arbid vandaag heeft gekozen voor haar actie ‘Vrouwen op café’. Ze is coördinatrice bij de Arab Women’s Solidarity Association, een vzw die zich inzet voor de rechten van vrouwen met Arabische roots. Eens per kwartaal bezet ze met tien à twintig andere vrouwen de stoelen van Marokkaanse cafés en theehuizen met een prangende vraag voor de mannen: waar zijn jullie vrouwen? Het is warm op het terras, bijna dertig graden in de zon. Op de Internationale dag tegen holebi- en transfobie gaat deze editie van ‘Vrouwen op café’ over LBGT-rechten (LBGT staat voor lesbian, gay, bisexual, transgender, red.) in de Arabische wereld. De discussies laaien hoog op tussen de twaalf vrouwen die op het terras van La Ruche zijn neergestreken. De Libanese Hikmat weet dat gay zijn in haar

16

vaderland niet gemakkelijk is, maar het begint volgens haar te veranderen. Dit jaar vond er voor het eerst een Gay Pride plaats in Beiroet. “Er komen steeds meer gayvriendelijke clubs. Het is sowieso makkelijker om gay te zijn in Libanon dan in andere Arabische landen.” Alicia haalt een voorbeeld uit Marokko aan van twee tienermeisjes die eind vorig jaar werden opgepakt omdat ze elkaar kusten. De twee werden betrapt door een voorbijganger, die een foto maakte en opstuurde naar hun families. Nog dezelfde dag werden ze opgepakt, op grond van artikel 489 van het strafwetboek dat ‘onnatuurlijke daden’ met iemand van hetzelfde geslacht veroordeelt. De meisjes dreigden tussen de drie en zes jaar de cel in te moeten. Marokkaanse activisten staken daar een stokje voor. “Het wordt tijd dat Arabische wereld de regenboogvlag opneemt. Organisaties kunnen veel teweegbrengen,” zegt Alicia. Ook in België is volgens haar nog veel werk te doen. “Ik heb een keer een twaalfjarige horen zeggen dat homo’s verbrand moesten worden. Toen ik hem vroeg waar hij dat vandaan had, kon hij daar niet op antwoorden. Hij wist nauwelijks wat het betekende, maar vond het normaal om dat zeggen. Ik was verbijsterd. Het

idee dat het beleven van je seksualiteit strafbaar is, waar komt dat vandaan?” Ze verwijst naar de passage over de verdorven steden Sodom en Gomorra, die terugkomt in de Bijbel en de Koran. “Er zijn al lang mensen die interpreteren dat die passage niet over homoseksualiteit gaat. Ook in de Arabische wereld.” In veel opzichten is België heel ruimdenkend. “We vieren de Gay Pride, maar op praktisch niveau zijn we er nog lang niet,” zegt Alicia. “Als je op school een formulier invult, moet je de naam van de vader en de moeder geven, terwijl er allerlei andere mogelijke familieconstructies zijn: alleenstaande moeders en vaders, of kinderen van homokoppels.”

MANNEN WELKOM Het wordt tijd om in gesprek te gaan met de vaste gasten van La Ruche. Alicia schuift een extra tafel aan, en stapt op een nabijgelegen tafel af om de mannen uit te nodigen. Het duurt even voor ze iemand over de streep trekt. De één houdt niet van praten, de ander moet zijn dochter van school halen. Alicia komt uiteindelijk terug met Mohamed, oud-kok en aanstaand technicus, en Mustapha, een gepensioneerde zestiger die lang met delin-


Arab Women’s Solidarity Association Alicia Arbid strijdt met haar organisatie tegen clichés, onder meer over de Arabische wereld en holebi’s.

quente jongeren heeft gewerkt en nu nog bijklust als vertaler Arabisch-Frans. Beide mannen kiezen een ander eind van de tafel. Mustapha neemt zijn Marokkaanse broodje mee. “Welke dag is het vandaag, monsieur?” begint Alicia. “De dag van de vrouwen?” gokt hij. Alicia lacht. “Nee, maar op 8 maart komen we terug, insjallah. Het is vandaag de Internationale dag tegen homofobie.” Daar heeft Mustapha al over gehoord op de radio. In Jordanië kunnen LGBT’s worden veroordeeld voor ‘ongepast gedrag’ in het openbaar, weet hij ook. Net als in Bahrein, hoewel in beide landen de afgelopen decennia homoseksualiteit werd gelegaliseerd. Dat homoseksualiteit bij Belgische moslims gevoelig ligt, kan hij wel geloven. Hij herinnert zich nog goed hoe in 2012 een Marokkaanse Belg werd vermoord in Luik na een avondje uitgaan in een gaybar. “Zijn vader heeft na zijn dood een organisatie opgericht tegen homofobie. Ik ben zo blij dat hij zijn zoon eindelijk helemaal heeft geaccepteerd,” zegt Mustapha. “Maar wel te laat,” merkt Hikmat schamper op. Homoseksualiteit is bij moslims vaak een taboe. Mustapha vergeet zijn broodje, de boter smelt in de zon. Volgens hem worden homo’s in sommige moslimfamilies verstoten als ze uit

de kast komen. “Ze durven het niet te zeggen.” Dan vraagt Alicia hem waarom er zo weinig vrouwen zijn in La Ruche. “Alle mannen die hier komen, hebben problemen,” verdedigt Mustapha de mannen in het café. “Thuis, op het werk. Hier praten we daarover met elkaar.” Alicia knikt: een café is vaak een forum. “Ik luister dikwijls naar mannen die hun kinderen niet meer mogen zien na een scheiding,” vervolgt Mustapha. “Mannen van wie de kinderen door de jeugdrechter zijn toegewezen aan de moeder. Kinderen hebben evengoed een vader nodig toch? Wie strijdt er voor de rechten van de man?” Alicia knikt, maar dringt er toch op aan dat hij de volgende keer zijn vrouw meeneemt. Mustapha lijkt toe te stemmen. Uiteindelijk staat hij op, tijd om zijn broodje te eten.

“Het wordt tijd dat Arabische wereld de regenboogvlag opneemt” ALICIA ARBID ARABISCHE FEMINISTE

BRUZZ | DE VERHALEN

Alicia Arbid (in het midden op de foto links) confronteert Mustapha en andere mannen op het terras van La Ruche zonder schroom met de vraag waarom hun vrouwen niet mee op café gaan.

Nora kijkt tevreden om zich heen: “Kijk eens naar alle vrouwen die hier zijn komen zitten.” En inderdaad: aan de ene kant zijn twee vrouwen met grote zonnebrillen aangeschoven, verderop zit een vrouw met Afrikaanse roots tussen twee mannen, en even later neemt een gemengde groep toeristen een tafeltje in. Dat is zeldzaam, knikt Mohamed. “Jullie zijn van harte welkom. Kom ‘s avonds vanaf een uur of zes. Gewoon een praatje maken. Vraag eender wie om een vuurtje of de wificode en je bent vertrokken.” Volgens Nora is de drempel voor vrouwen om naar een café te gaan waar alleen mannen zijn, vaak heel hoog. Alicia weet dat sommige vrouwen zelfs niet voor een café langs durven te lopen. Het maakt een enorm verschil als ze een andere vrouw zien zitten. “Vrouwen trekken andere vrouwen aan,” valt Nora haar bij. Nu maar hopen dat ze terugkeren. Voor Alicia was de dag in ieder geval geslaagd: “We vechten tegen clichés. Niet alleen over de Arabische wereld, ook over holebi’s. En ook over de ideeën die mensen hebben over theesalons. Want veel vrouwen zien typische mannencafés heel negatief.” En dat blijkt vaak helemaal niet nodig. Dat hebben we vandaag gemerkt.

17


Sport

Paraat op het veld én op de werkvloer

Vincent Vandiepenbeeck - 14/12/1985 - Verdediger bij Union St. Gilloise - Vertegenwoordiger bij Comes Security Center in Jette (verkoopt beveiligde deuren op maat)

‘Ik moet twee bazen tevreden houden’ Topsporters zijn overbetaalde luiwammesen die na één training in de sofa ploffen: zo luidt het cliché. BRUZZ selecteerde er vier andere: publiekslievelingen op het veld, maar noeste werkers ernaast. — FILIP VAN DER ELST, FOTO’S BART DEWAELE

I

k ben bijna de enige van de ploeg die ook werkt. We trainen vaak twee keer per dag. Eén keer is dat ’s ochtends, en dat combineren met een job is niet gemakkelijk. Gelukkig heb ik een goede baas. Hij weet dat ik voetballer ben en dat ik de tijd die ik mis door het voetbal inhaal in rustigere periodes. Ik zie het zo: ik heb een baas op het werk én op het voetbalveld, en die moet ik allebei tevreden proberen te houden, maar ik zal altijd voldoen aan mijn verplichtingen. Op de ochtendtraining moet ik vroeger vertrekken, zodat ik op tijd op het werk ben. Ik vraag aan de hulptrainer constant hoe laat het is, want ik wil niet te laat komen op een afspraak voor het werk omdat ik nog op training stond.” “Mijn ploegmaats lachen er weleens mee: ‘Ha Vince, gij traint vandaag maar één keer en wij twee!’ maar ze beseffen dat ik tegelijkertijd ga werken. Zij zijn prof, ze staan op hun gemak op, ze gaan trainen, en dat is het. Als er maar één training is, hebben

18

ze op de middag al gedaan, terwijl mijn tweede dag dan begint.” “Ik wou niet voltijds prof zijn. Wat doe je als je 35 bent en niet meer kan spelen? Dan staat er alleen maar ‘voetballer’ op je cv. Lang niet alle spelers zijn daar zoveel mee bezig als ik. Maar ik weet wat ik doe. Op ons niveau zijn er een paar spelers die misschien ooit in eerste klasse zullen spelen en goed hun boterham zullen verdienen. Van anderen zal je nooit meer wat horen in het voetbal. Misschien hebben zij er op een dag spijt van dat ze er nooit voor gekozen hebben om te gaan werken.” “Mijn kinderen mogen niet

denken dat hun papa een vedette is en dat hij zijn geld verdient door alleen maar tegen een bal te trappen. Zo is het leven niet. Ze zien mij bijna nooit en ze weten hoe dat komt. Het heeft natuurlijk ook mindere kanten. Ik heb nauwelijks tijd over, op vakantie gaan met mijn kinderen zit er niet in en ik ben altijd gehaast. Op het voetbalveld kom ik niet tot rust en op het werk rinkelt mijn telefoon soms tweehonderd keer per dag. En thuis moet ik de kinderen helpen met hun huiswerk en hen in bed stoppen. De momenten dat ik op mijn gemak in de zetel kan zitten zijn zeldzaam, maar die koester ik wel.”

“Wat doe je als je 35 bent en niet meer kan spelen? Dan staat er alleen maar ‘voetballer’ op je cv” VINCENT VANDIEPENBEECK VOETBALLER EN VERTEGENWOORDIGER


DE BEROEPSSPORTER Op 5 juni start op BRUZZ-televisie de mini-reeks ‘De Beroepssporter’

Nicolas Vanderhaegen - 10/11/1986 - Verdediger bij RWDM

“Mijn collega’s zingen op maandagochtend soms supportersliedjes naar me” NICOLAS VANDERHAEGEN VOETBALLER EN VUILNISOPHALER

I

k doe dit al elf jaar. Vooral de uren bevallen me wel: ik start om 6.30u ’s morgens en werk tot ‘s middags. Zo kan ik in de namiddag mijn kinderen van school afhalen en heb ik ’s avonds tijd voor de trainingen. Veel tijd om uit te rusten heb ik niet. Na

mijn shift kan ik hoogstens wat boodschappen doen. Bovendien zijn de trainingen altijd ’s avonds en duren ze twee tot drie uur. Voor halftien in bed kruipen zit er dus niet in. Het is geen gemakkelijke combinatie, maar het is een routine geworden. En met de adrenaline van het voetbal voel je de vermoeidheid niet zo.” “Met het werk wéét ik hoeveel ik per maand op mijn bankrekening krijg. Bij het voetbal ligt dat wel anders: ik ken genoeg spelers die een profcontract hadden, tot hun ploeg in financiële moeilijkheden raakte. Ze werden niet meer betaald en hadden uiteindelijk zelfs moeite om hun eten te kunnen betalen. Ik heb elke maand mijn loon, en wat ik met het voetbal verdien, is een bonus.” “Het is een erg fysieke job, maar ik doe het graag. We zijn één grote familie. Er zijn mensen die dit werk al dertig of veertig jaar doen. We zien elkaar elke dag, elke ochtend. Het zijn meer vrienden dan collega’s.” “Voetbal laat me toe om een beetje stoom af te blazen en om de druk van de werkweek wat te vergeten, maar het is niet altijd gemakkelijk om de werelden helemaal te scheiden. Heel wat collega’s zijn al jarenlang supporter van RWDM. Het is een bizarre situatie. Ze worden bijna gek als ze met mij in een vrachtwagen gezet worden: stel je voor, samen met een voetballer van hun favoriete ploeg aan het werk. Soms zijn ze al dertig jaar supporter. Op dat moment zijn ze zo blij als een kind. Op maandagochtend beginnen ze soms zelfs supportersliedjes naar me te zingen. Dat is wel iets waar ik trots op ben.” “Mijn collega’s volgen mijn voetbalcarrière al van voor ik bij Net Brussel begon te werken. Mijn papa werkte er al voor mij, en toen ik nog klein was en in de jeugdreeksen voetbalde, nam hij krantenknipsels over zijn zoon mee naar het werk. Dan waren ze net zo trots als hij.”

BRUZZ | DE VERHALEN

- Vuilnisophaler bij Net Brussel

19


Paraat op het veld én op de werkvloer

Maxime Depuydt - 30/12/1992 - Basketballer bij Basic-Fit Brussels ▲

H

BRUZZ | DE VERHALEN

et is in België moeilijk om topsport met studies te combineren. Er zijn te weinig investeringen in sport en er wordt weinig gedaan om die combinatie leefbaar te maken. Dat heeft een beetje met de Belgische mentaliteit te maken, vrees ik. Sport wordt hier niet erg hoog ingeschat, behalve voetbal dan. Mijn Amerikaanse ploeggenoten verbazen zich daarover: in de VS staan sport en studies op dezelfde hoogte en beloftevolle sporters kunnen hun studies en hun sportcarrière perfect op elkaar afstemmen.” “Ik heb een profcontract bij Brussels, dat is mijn werk. Mijn studies zou je mijn hobby kunnen noemen. Bij de meeste studenten is het omgekeerd. Op uitzonderingen van de club moet ik niet rekenen: ik moet er altijd en overal bij zijn en krijg geen vrijgeleide om eens een training te missen. Dat is normaal, maar het betekent wel dat ik niet alle

- Student Education Physique aan Haute Ecole Leonardo Da Vinci

“Een geluk, want die vallen midden in de play-offs. Sommige sportvakken moet ik niet volgen: het risico op een domme blessure, bijvoorbeeld tijdens het lopen, is te groot.” “Nu verdien ik goed mijn boterham, maar een sportcarrière gaat enorm snel. Je moet je toekomst veiligstellen. Daar begin je maar beter op tijd mee, want ik denk dat het niet gemakkelijk is om op je 35ste volledig vanaf nul te herbeginnen. Mijn ouders hebben me daarom een beetje gepusht om te blijven studeren. Dit jaar hoop ik mijn studies af te ronden. Daarna droom ik van een basketcarrière in het buitenland. Mijn diploma kan ik dan nuttig gebruiken.” “Mijn leven is helemaal anders dan dat van de andere spelers. Ik

“Ik krijg geen vrijgeleide om eens een training te missen” MAXIME DEPUYDT BASKETTER EN STUDENT

lessen kan bijwonen. Ook voor mij telt een dag maar 24 uur.” “Gelukkig is de school flexibel. Het is een voordeel om mij in hun school te hebben, want ze noemen me zelf regelmatig als een voorbeeld. Wel mag ik mijn lesrooster wat herschikken en de examens kan ik verplaatsen.”

20

ben de enige die nog iets erbuiten doet, maar dat is normaal. Ik ben immers nog jong, zowat de jongste speler van de club. Mijn klasgenoten stellen regelmatig vragen over mijn leven als basketballer. Als ze me eens zien, want met al die trainingen en wedstrijden is het al een verrassing als ik er ben (lacht). Ze komen regelmatig kijken naar mijn wedstrijden. Ik denk dat ze wel trots zijn op wat ik doe.”


“Als mijn ploeggenoten na een training een terrasje willen doen, moet ik weigeren” ANTHONY CABEKE

I

Anthony Cabeke - 05/11/1988 - Voetballer bij RWDM - Leerkracht Lichamelijke Opvoeding in de basisscholen Zavelput (Sint-Agatha-Berchem) en Theodoortje (Jette)

k heb nooit gedroomd van een profcarrière, laat staan van een internationale loopbaan in het buitenland. Ik wist dat ik geen toptalent was. Ooit heb ik van eerste klasse mogen proeven, bij Dender, maar dat was vooral op karakter. Ook daarom wou ik zeker een diploma halen. Dat was niet altijd gemakkelijk. Zo ging ik midden in de examens met Dender op stage naar Turkije. Terwijl de rest aan het kaarten was, zat ik met mijn neus in de boeken. Als mijn ploeggenoten een feestje bouwden in een Turkse discotheek, dan zat ik alleen op mijn kamer.” “Vorig jaar, toen ik nog bij Union speelde, hebben we om het behoud te vieren de hele nacht doorgefeest. Toen stond ik hier met kleine oogjes voor mijn leerlingen. Maar thuisgebleven ben ik nooit: ik geef me altijd honderd procent voor mijn werk. Ik geniet er oprecht van. Die kinderen zijn altijd gemotiveerd, of je nu dansen, turnen of voetbal geeft.” “Het is een heel ander leven dan dat van veel ploeggenoten. Als zij na een training op een zonnige dag een terrasje willen doen, dan moet ik weigeren: ik moet immers nog naar school. Soms zie ik teammaats zonder goesting aankomen op training. Dan durf ik te zeggen: ‘Ho maar, jij hebt drie uur op je PlayStation gespeeld en ik heb al een hele dag gewerkt. Toon eens wat meer energie.’”

“Heel wat spelers hadden meer talent dan ik, maar die jongens of hun ouders bleven niet altijd met beide voeten op de grond. Velen van hen spelen nu zelfs niet meer. Het zijn niet altijd de voetbaltechnische kwaliteiten die van belang zijn. Als je bij Anderlecht of Club Brugge speelt, kan je daar wel van leven, maar iemand die bij Kortrijk of Eupen speelt? Die zal misschien wel wat geld kunnen sparen, maar niet genoeg om daar de rest van zijn leven van te kunnen genieten.” “Ik vind het niet belangrijk dat mijn leerlingen mijn voetbalcarrière volgen, ik heb liever dat ze tevreden zijn met hun turnleraar. Ik hou die twee werelden graag gescheiden. Soms is dat moeilijk. In de week voor de titelwedstrijd van RWDM kon ik, ook tijdens mijn lessen, maar aan één ding denken: die titelwedstrijd op zondag. Ik ben blij dat die week voorbij is. Sommige ouders zijn supporter van RWDM, dan word ik er sneller mee geconfronteerd. En één van mijn leerlingen is jeugdspeler bij RWDM. Ik neem hem na een overwinning weleens mee op het veld: hij vindt het geweldig om voor de ogen van vier à vijfduizend mensen mee te mogen feesten.”

BRUZZ | DE VERHALEN

VOETBALLER EN TURNLERAAR

21


Opinie

Forum & lezersbrieven

Advocate Vicky Buelens over politieke uitspraken van ambtenaren

BRUZZ | DEBAT

‘Tweet topman Brussel Mobiliteit is vrije meningsuiting’ Jean-Paul Gailly, directeur-generaal van Brussel Mobiliteit politiek benoemd door de PS - tweette woensdag over Maggie-la-catastrophe. Kan een ambtenaar op zijn persoonlijke Twitterpagina uitspraken over politici doen? — SARA DE SLOOVER

S

chande, antwoordde Brussels schepen van Mobiliteit Els Ampe, Open VLD-partijgenote van minister van Volksgezondheid Maggie De Block. “Een ambtenaar die aan politiek doet. Dat hij zich bezighoudt met Brussel Mobiliteit. Veel werk!” “Voor mij valt dit onder de grenzen van het recht op vrije meningsuiting,” reageert advocate Vicky Buelens, vennoot bij Stroobants Buelens Advocaten, die gespecialiseerd zijn in arbeidsrecht en sociale media. In de voorbije vijf jaar passeerden in haar kantoor al 160 ont-

22

slagdossiers waarbij sociale media aan de basis van het ontslag lagen. “Maar hier zie ik een zuivere toepassing van de vrije meningsuiting, een van onze grondrechten.” Buelens ziet daarvoor meerdere redenen. “Veel hangt af van hoe de Twitterpagina is opgebouwd. Als er bovenaan de pagina bijvoorbeeld een grote banner van Brussel Mobiliteit te zien was, zou er twijfel kunnen rijzen of de uitspraak namens de overheidsdienst is gedaan. Maar Gailly’s persoonlijke Twitteraccount verwijst alleen in de omschrijving naar zijn functie. Hij

doet de uitspraken als privépersoon.” “Als privépersoon mag hij zeggen wat hij wil, zolang zijn uitspraken de openbare orde of de goede zeden niet in gevaar brengen. Extreemrechtse uitspraken of kinderporno kunnen niet, maar dat is hier ook niet geval.” “Ten tweede doet hij geen afbreuk aan de organisatie die hem heeft aangesteld. Hij klapt niet uit de biecht over de interne keuken van Brussel Mobiliteit. In die relatie gaat hij dus niet in de fout. Hij valt ook zijn eigen politieke partij niet aan. Die zal dus evenmin sancties kunnen nemen.”


“Zijn kritiek op het beleid van De Block is te vaag om als een politieke stellingname beschouwd te worden” VICKY BUELENS ADVOCATE

klacht voor smaad kunnen indienen.” “Dan nog denk ik dat ze het pleit niet zou winnen. Gailly’s omschrijving ‘Maggie-de-catastrofe’ getuigt misschien niet van grote klasse, maar gaat de grenzen van het fatsoen ook niet te buiten.” “De rechter zou kunnen zeggen dat zij een publiek ambt uitoefent, en dus kan verwachten dat mensen een mening over haar werk hebben. Hij heeft het in zijn tweet immers over haar beleid, hij speelt niet op de persoon.”

lezersbrieven@bruzz.be Luchthaven Sinds een tweetal maanden intussen zou het gewest boetes innen tegen vliegtuigen die te vroeg of te laat over het gewest vliegen. Hier in de kanaalzone, één van de meest geplaagde zones van het land, is daar weinig van te merken: op zondagochtend 14 mei, tussen 6 en 7 uur ‘s ochtends, telde ik vier laag overvliegende vliegtuigen. We zijn nu 21.49u en sinds 21u tel ik opnieuw een aantal heel laag overvliegende machines. Wat is er nu eigenlijk veranderd? En wat kan er in de toekomst veranderen? Ja natuurlijk, in vergelijking met zones buiten het Brussels Gewest of andere gebieden, leven hier veel meer arme mensen die in het algemeen weinig stemmen in de media hebben. Waar vaak ook te weinig naar wordt geluisterd. Ik stel voor dat enkele besluitvormers een tijdje in de felgeplaagde kanaalzone komen wonen om aan den lijve te ondervinden welke felle hinder de bewoners hier moeten verdragen. Kobe Lootens, Molenbeek

Wallobrux

Als antwoord op (of verzet tegen) het confederale model zoals het destijds door een Vlaamse meerderheidspartij werd voorgesteld, hebben de Waalse en de Brusselse minister-presidenten geanticipeerd met de oprichting van een Franstalige gemeenschap voor Wallonië en Brussel, in de Belgische francofone volksmond bekend als “Wallobrux”. Het zou een verademing zijn indien Wallobrux de volle bevoegdheid over gemeenschapsgebonden materies zou krijgen én er ook de financiële gevolgen van zou dragen.

Het zou niet meer dan logisch zijn indien Wallobrux, dat op papier haast alle Franstalige burgers van ons land vertegenwoordigt, een evenredig deel van de sociale bescherming voor zijn rekening neemt, zonder te raken aan de keuzevrijheid van de Brusselse Vlamingen. Het is een illusie om te denken dat Brussel ooit op autonome wijze zal willen of kunnen instaan voor een gesplitste sociale zekerheid ten gunste van zijn (overwegend Franstalige) inwoners. Benedict Timmerman, Anderlecht

Museum

Uw stuk over het Museum van de Tweede Wereldoorlog (BRUZZ 1569) in Gdansk en de druk die de curator ervan, professor Machcewicz, heeft ervaren, is heel verontrustend. Een nieuw bewijs dat de democratie en de vrije meningsuiting, een van de pijlers van de democratie, in Polen in gevaar zijn. Bedankt om de lezer op dat politiek-culturele feit te wijzen. Als de Europese Commissie twijfelt om bij de Poolse regering krachtig tussenbeide te komen met economische sancties, dan is het misschien aan de Europese bevolking en aan de pers om druk uit te oefenen. Ruth Breuer, 1000 Brussel

BRUZZ | DEBAT

“Ten derde: als ambtenaar staat het niet dat Gailly politieke uitspraken doet, dat klopt. Maar zijn kritiek op het beleid van De Block is toch te vaag voor mij om echt als een politieke stellingname beschouwd te worden.” “Natuurlijk heeft Els Ampe ook het recht om haar mening over zijn uitspraken te uiten. Dat valt ook onder de vrijheid van meningsuiting.” “Om de grens tussen de persoon en zijn functie duidelijker te trekken, zou Brussel Mobiliteit zich publiekelijk kunnen distantiëren van de tweets van de directeur-generaal. Gailly kan zelf ook verduidelijken op Twitter dat hij voor eigen rekening spreekt. Maar dat is gemorrel in de marge, het gaat over details.” “De enige die zich met recht en reden aangesproken mag voelen, is minister De Block, degene die beschimpt wordt. Zij kan zich aangevallen voelen en zou een

Eurostadion

Naar aanleiding van het artikel in BRUZZ 1569 (Eurostadion: wat ging er mis?) kan men resumeren dat alleen de maffia nog voor is: die van de Beton, en die van Bxl. De serieuze mensen zijn tegen. Bruno Floré, Wetteren

SPELREGELS VOOR LEZERSBRIEVEN: Mail uw bijdrage naar lezersbrieven@bruzz.be. Schrijven kan naar BRUZZ-Brieven van Lezers,

VICKY BUELENS ADVOCATE

Flageyplein 18, 1050 Elsene; faxen naar 02-226.45.69. Vergeet niet uw adres te vermelden, ook in e-mails: zonder het adres van de afzender beschouwen we een brief als anoniem, en wordt hij niet gepubliceerd. De maximumlengte van een bijdrage is 2.500 tekens, inclusief spaties. Wilt u graag een langere, meer uitgewerkte opiniebijdrage schrijven (max. 5.000 tekens)? Neem dan eerst contact met ons op voor overleg via lezersbrieven@ bruzz.be. De redactie mag lezersbrieven redigeren of weigeren. Moties, - manifesten of omzendbrieven worden niet (in deze rubriek) opgenomen.

23


Reportage

De Elisabethwedstrijd door een Koreaanse bril

BRUZZ | DE VERHALEN

Als de tijgermama de passie preekt

Namyun Kim, directeur van de privéschool K-Arts: “De taal leren helpt om Duitse en Franse muziek te vatten, daarom trekken Koreanen naar Europa voor extra studies.”

De voorbije tien jaar waren dertig finalisten van de Koningin Elisabethwedstrijd Koreaans. In 2011 en 2014 kaapte een van hen de eerste prijs voor zang weg, in 2015 voor viool. Hoe raakt de westerse klassieke muziek in het DNA van de Aziatische jeugd? BRUZZ sprokkelde het antwoord in de elfmiljoenenstad Seoel. — TEKST EN FOTO’S JEAN-MARIE BINST

24


KONINGIN ELISABETHWEDSTRIJD Finaleweek van 29 mei tot 3 juni in Bozar, www.imkeb.be

In de protestantse Yumon School in Seoel, waar 450 leerlingen van 13 tot 15 jaar zes uur muziek per week krijgen loopt het grut over van ambitie. De kinderen worden er met vrij harde hand klaargestoomd op de hogere humaniora en de universiteit. “Onze opleiding focust op gehoortraining, notenleer en samenspel in koor en twee kamerorkesten van 75 leerlingen,” legt directeur Jong-Ki Lee uit, over de achttien muziekinstrumenten waarvoor kinderen geselecteerd zijn. Achter de gangen met schoenenkasten, vindt de negende les ‘vervolmaking concert’ plaats, op pantoffels. In de riante schoolconcertzaal met vierhonderd zitjes, geven twaalf kinderen na elkaar het beste van zichzelf: Pergolesi, Chopin, Liszt, Sjostakovitsj, Walton. Hun studiegenoten moeten observeren. “Rechtzitten en niet in slaap vallen,” drilt de lerares de zaal in. De kleine celliste Ye-eun Nam beklimt het podium voor het Eerste concerto van Saint-Saëns. Zelfzeker tot en met. Lonkt het Westen al naar haar?

Yong-Ik Kwon mee, mediadirecteur in het Korean Culture & Information Service (Kocis), dat van het ministerie van Cultuur, Sport en Toerisme afhangt. “Na de oorlog 1950-1953 ging alle aandacht naar defensie, nadien naar diplomatie, en heropleving van de economie. Nu ligt de regeringsfocus op de soft power: cultuur. Koreaanse popmuziek of K-pop heeft ons op de wereldkaart gezet. Dat Korea sterk is in creativiteit moeten ook de scores die we halen in Europese klassieke muziek duidelijk maken. Het Westen kijkt naar ons. Die aandacht is politiek nodig.” Dat de overheid cultuur als de nieuwe economische en sociale troef ziet voor erkenning in de wereld én voor werkgelegenheid, heeft ook de bedrijfswereld goed begrepen. Daarom gaat er veel geld naar het positieve ‘imago’ dat stichtingen zoals Kumho-Asiana uitdragen. Young-yan Kim, senior vicepresident van Kumho organiseert tweemaal per week talentconcerten in zijn zalen.

“Het Sibelius-concerto speelde ik in 1963, zonder er iets te begrijpen. Vandaag begrijpen tienjarigen zijn werk perfect” NAMYUN KIM DIRECTEUR PRIVÉSCHOOL K-ARTS

STRENGE SELECTIES Het middagconcert van tiener Jun-seo Lee haalt driehonderd man, vooral kinderen die zich ‘herkennen’. Er heerst een uitgelaten sfeertje, met ruikers en selfies onder de vrienden van het aanstormende talent. Tweemaal per jaar houdt de stichting selectie-examens, zodat tot 350 jongeren hulp kunnen krijgen. De stichting schenkt hen per jaar tot 600.000 euro aan vliegtuigtickets voor buitenlandconcerten. In eigen land zijn er podiumkansen te over voor tien kunstdisciplines. De deal houdt in dat de jongere elke zaterdag een gratis concert moet geven, waarvoor het publiek 5 euro betaalt. Kim: ”De bedrijvengroep voelt zich verantwoordelijk voor de cultuurontwikkeling in Korea. We verdienen goed geld aan het volk, dus is het logisch dat we een pak teruggeven via die investering in cultuur. Geld moet circuleren. Ten tweede moet de toekomst van artiesten gegarandeerd worden. En ten derde is er de return: reputatie en vertrouwen in ons merk.” De stichting kocht acht Guarneri’s en Guadag-

RESULTAAT BOEKEN Na haar optreden zien we de vijftienjarige Jun-seo Lee, die uit een doktersgezin komt, met haar moeder apart in een salon. Hoe ze begon? “Ik zag een kleutervriendje viool spelen, en wou het ook,” zegt Lee. “Ik volgde vanaf mijn vierde de Suzukimethode bij een privélesgever. Twee maal per week een halfuur, in groep en individueel. Hoe vreemd het ook lijkt, ik heb minder kans om oosterse muziek te horen en te zien dan westerse. Al mijn vriendjes luisteren continu naar klassieke muziek. Op YouTube leer ik speltechnieken en dat helpt om de muziek te begrijpen. Toen ik zes was won ik een concours van het weekblad Hankuk Pan. Dat gaf de doorslag.” Sinds haar negende is Lee geselecteerd door de school K-Arts. Haar moeder bekent: “Ik heb haar als kleuter verplicht, maar na jaren heb ik haar vrijer gelaten – dat is typisch voor de tijgermama’s, die we allen zijn. We moeten de passie van een kind prikkelen, maar het doen schitteren kan maar door zelfdiscipline te kweken.” Nu doet Lee mee aan jongerenwedstrijden en toert ze dankzij de Kumho-stichting. Lee’s formule om te groeien in klassieke muziek, is zoveel mogelijk luisteren naar opnames en alle dagen repeteren, vier tot vijf uur. ”Ik heb het me nog geen dag beklaagd,” eindigt de tiener. “Al die aandacht streelt. Het enige waar ik stress van krijg, is die avondjurk, die ik moet dragen op concerten.” Wie zich alle inspanning net zo min zal beklaagd hebben, is Yi-Young Lim, de eerste Koreaanse die een eerste Prijs viool won in de Elisabethwedstrijd 2015. Lim: “Nadien heb ik anderhalf jaar onder stress geleefd. Bij elk concert dacht ik dat ik het topniveau van eerste laureaat opnieuw moest behalen. Terwijl ik wellicht de Elisabethwedstrijd won omdat ik zo relaxed mezelf was en volledig opging in de muziek, alsof niemand me ging jureren. Koreanen willen resultaten boeken, dat is eigen aan ons. Zich meten en opvallen, horen daarbij.

Directeur Lee: “Met twee jury’s van tien man selecteren we nieuwkomers via een toelatingsexamen voor spel en gehoor. Het potentieel van het kind wordt niet ingeschat, alleen de basiskennis waarop we voortbouwen. In drie jaar tijd moet hij Beethoven en Mozart goed snappen en in de vingers hebben. Andere componisten volgen in hogere jaren. Om neutraliteit bij de selectie te garanderen, zetten we de kandidaat-leerling achter een gordijn.” Ook de 15-jarige Jun-seo Lee heeft deze school gevolgd. Zij krijgt steun van de cultuurstichting Kumho-Asiana, gesponsord door de gelijknamige bedrijfsgroep van autobanden, busterminals, vliegtuigmaatschappijen en vakantieresorts. Het is een van de private cultuurstichtingen die parallel met de overheid jong talent promoten, voor muziek, kortfilm en plastische kunsten. Hun infrastructuur kent geen gelijke in Brussel, met twee concertzalen in de stadstoren. “Cultuur maakt 5,4 miljard euro uit van het regeringsbudget van 295 miljard euro, of bijna twee procent,” geeft

nini’s om uit te lenen aan de jongeren. Met zo’n ‘bedrijfsviool’ won Ji-young Lim in 2015 het Elisabethconcours in Brussel. “Beter de kansen vermenigvuldigen, dan één Stradivarius te kopen,” lacht Kim. “Een cultuurstichting kan drie zaken doen: het begint met geld geven, dan faciliteiten aanbieden, zoals een concertzaal en ook investeren in technisch personeel dat programma’s uitbouwt, talent ondersteunt en informatie in de wereld verspreidt. Dat laatste vraagt veel moeite, maar loont het meest.” Nu nog de omstandigheden creëren om jongeren te leren componeren, geeft hij achteraf met wat schroom mee. De strenge leerlat-techniek is niet voldoende, ook eigen inbreng en creativiteit worden sinds kort geapprecieerd.

BRUZZ | DE VERHALEN

D

at een land van vijftig miljoen inwoners een tsunami aan kandidaten stuurt naar westerse klassieke muziekwedstrijden, ervaart Brussel al een tijdje, want sinds 2000 stromen de Koreanen elk jaar door tot de finale van de Elisabethwedstrijd voor viool, piano en zang, met een piek van zes finalisten op twaalf in 2010 (zie grafiek). Het concours 2017 voor cello, dat met een Chinees maar één Aziatisch jurylid telt, is geen uitzondering op die regel. Drie toptalenten, van het kwart aan Koreaanse deelnemers uit de eerste ronde, haalden de halve finale. Twee Koreanen zijn doorgedrongen tot de finale.

25


De Elisabethwedstrijd door een Koreaanse bril

Daar komen de vele getalenteerde artiesten vandaan. Ze leggen zichzelf een hoger werkproces op en willen ervoor gaan.”

MEER ‘ONZE’ MUZIEK

BRUZZ | DE VERHALEN

“Dat ze goed in muziek zijn, heeft zeker te maken met het feit dat ze graag en veel zingen, van kindsaf,” zegt Lim. “Het prikkelt hen tot nieuwsgierigheid naar muziekgenres. Ze ervaren en zien klassieke muziek niet meer als westers, het is ook hun vertrouwde, geliefde muziek, naast natuurlijk ook andere muziek. Bovendien is klassieke muziek beluisteren en beoefenen een manier om te overleven in de verwesterde en gemondialiseerde wereld, waarin ze dagelijks in Korea leven, en die te veel van hetzelfde aanbiedt.” Traditionele kunsten zijn hip in Korea. De jeugd draagt de Hanbok-klederdracht weer volop. De overheid moedigt dat ook aan. Restaurants bieden - gesubsidieerde - kortingen aan voor wie in klederdracht komt eten. De aandacht voor klassieke westerse muziek moet in die volle revival van respect voor oude kwaliteitscultuur gezien worden. Waarom Koreanen een neus hebben voor Europese klassieke muziek? Eerste prijsvioliste Lim: “Het is niet zo moeilijk om westerse muziek te begrijpen in een 21ste eeuw waarin je sterk geconnecteerd bent met alles en alle varianten van uitvoeringspraktijken kunt volgen en bestuderen. Bovendien heeft heel Azië

De protestantse Yumon School selecteert jonge tieners op gehoor en muziekpraktijk.

26

“Het is omdat onze eerste topmusici nog leven, dat westerse klassieke muziek voor ons hedendaags is” DASOL KIM LAUREAAT ELISABETHWEDSTRIJD

inmiddels heel goede lesgevers, die in het Westen hebben gestudeerd, en hier samen met de studenten hard werken. Masterclasses, lessen en concerten zijn in Korea ruim toegankelijk. Wij zijn niet anders dan anderen omdat we ons die muziek eigen maken. Ze blijft voor elke student ter wereld even moeilijk.” Ook pianist Dasol Kim heeft zijn eigen verhaal. Hij begon pas als dertienjarige - een leraar was te duur -, werd ontdekt na een jongerenwedstrijd en kreeg gratis les van een idealistische lesgever. Als zesde laureaat van de Elisabethwedstrijd 2010 deelt hij de nieuwsgierigheid van Koreanen voor Europese klassieke muziek. “Het is iets opwindends en blijft iets exotisch dat nieuwsgierig maakt. We groeien nog altijd in die wereld, al stellen westerlingen bij die erkenning nog vragen. Maar wat ons verhaal bijzonder maakt, is dat onze eerste generatie topmusici nog steeds leeft, zoals Namyun Kim (°1949). Precies dat maakt uw klassieke muziek voor ons Koreanen iets hedendaags. And playing it, is fun.”

De vraag waarom Koreanen goede resultaten boeken, krijgt een antwoord in de investeringen die worden gedaan om muziek leren te begrijpen. Ze trekken hiervoor naar Europa, om het van lesgevers ter plekke te leren inzien. Namyun Kim, ‘s lands meest geroemde violiste, en een van de pioniers die begin jaren 1960 naar de Juilliard School in New York trok, beaamt dat. Ze is nu directeur van de private school K-Arts, de Korea National Institute for the Gifted in Arts, dat op jonge leeftijd kinderen selecteert en gratis studies aanbiedt. Ook is ze emeritus-professor van ’s lands grootste National University of Arts (35.000 studenten) en was ze al driemaal jurylid van de Elisabethwedstrijd. In haar gesubsidieerde K-Arts-instelling rekruteert de stervioliste kinderen, om ze met praktijkervaring klaar te stomen, iets complementairs aan de academische vorming van de National University, waar pas op achttien jaar kan worden begonnen. K-Arts geeft ook kansen aan kinderen met een beperking, aan kinderen uit eenoudergezinnen en multiculturele gezinnen (Vietnamees-Koreaanse bijvoorbeeld) en aan vluchtelingen uit Noord-Korea. Namyun Kim: “Pas nadat het land de armoede na de oorlogsjaren was te boven gekomen, en de eersten - zoals ik - in het Westen konden studeren, is er een vertrouwen gekomen in ons eigen systeem. Het gevolg daarvan was: budgetten voor kunstonderricht. Koreanen kunnen de westerse klassieke muziek begrijpen, want ze herkennen er oosterse elementen in. Het enige waarvoor het


In de National University van Seoel vindt men dat het talent op kleuterleeftijd moet ontdekt worden door de ouders.

De internationale muziekwedstrijden dienen dan alleen om zichzelf te evalueren, hoe subjectief dat ook is. Een andere maatstaf op wereldniveau is er spijtig genoeg niet.”

CULTUURTROEVEN We gaan nog even langs bij de Korea Arts & Culture Education Service, die van het gelijknamige ministerie afhangt. Manager Zun-Young Lim onderschrijft de overheidsinteresse die al vijftien jaar op cultuur focust. Lim: ”Het succes van de Hallyu Wave of Koreaanse golf heeft onze cultuurtroeven op de wereldkaart gezet. Onze dienst krijgt 150 miljoen euro om projecten op te zetten, zoals vijfduizend lesgevers naar kunstopleidingen sturen, amateurkunstenclubs promoten, arme kinderen in orkesten doen musiceren (het El Sistema-project, eerder een sociaal project dan muzikaal, red.) en buitenlandse culturele instituten op de kaart zetten (er zijn er 31 in de wereld, waarvan het Brussels Koreaans

Cultuurinstituut het belangrijkste is en in 2016 de Koreaanse prijs van beste kreeg, red.). De volgende stap is anderen Koreaans doen leren, omdat je alleen via de taal iemands cultuur ten gronde leert te begrijpen. Is dat niet overal zo?” Terugdenkend aan de concertpodiumklas en de drive in de gangen van de Yumon School (foto boven), valt de puzzel in elkaar. Alle stukjes tellen. De Tiger Mum, die met mano dura het talent uit het kind haalt. De nieuwsgierigheid voor de exotische westerse cultuur. De competitie-ijver om uit de miljoenenmassa te excelleren tot de top. En allemans trotse besef dat Korea de early adopter en testmarkt is waarin de moderne samenleving ontwikkeld wordt. In het besef dat ‘onze’ klassiek muziek volwaardig deel uitmaakt van de Aziatische cultuur van de 21ste eeuw, is het prestigieuze Elisabethconcours niet meer dan een spiegel voor talent. Koreanen zien het als de ultieme try-out, voor persoonlijke erkenning op wereldvlak. Want Korea - ook op dit vlak - wil gezien worden.

5 4 3 2

2015

2016

2013

2014

2012

2011

2010

2008

2009

2007

2005

2006

2004

2003

2001

2002

1 2000

Zuid-Koreaanse finalisten

Korea in de Elisabethwedstrijd INFOGRAFIEK: PETER DHONDT - BRUZZ 2017

goed is dat Koreanen naar Europa gaan, is om de taal te leren. Een jaartje Duits of Frans om de zang van de muziek te verstaan, die uit die taal ontstond, doet wonderen.” “Naar Europa reizen is wel essentieel om het typische concertpubliek te voelen, een ambiance die je ‘Ik’ raakt. Het is omdat Koreanen zoveel van muziek houden, zoveel luisteren naar klassiek, soms meer dan naar hun eigen muziek, dat ze ervan houden en ze begrijpen. Ik speelde het Sibelius-concerto zogezegd perfect in 1963, maar begreep er niets van. Vandaag begrijpen tienjarigen het al perfect, omdat ze een vertrouwd gevoel hebben met klassieke muziek. Het enige probleem van de jeugd is het gebrek aan geduld om lang door te zetten. Ik los het op met harde hand: de gsm’s gaan uit. Zonder strengheid geen zelfdiscipline. Voor de rest selecteer ik talent met mijn neus.” In de National University, waar het inschrijvingsgeld na het toelatingsexamen 3.500 euro bedraagt (in private hogescholen loopt dat op tot het dubbele, terwijl een bediende 4 euro uurloon verdient, red.) volgen we een one-toone-les (zie foto rechts onder) van decaan Muziekinstrumenten Ju-young Peak, hoofd van 540 studenten en 45 professoren. Peak: “Ze moeten meteen begrijpen wat ik bedoel en alles intuïtief corrigeren – zo herken je talent. Ouders moeten het talent bij hun kind op kleuterleeftijd vinden, zodat het kan bloeien. Vandaar ook de overheidssteun om talenten te ontdekken. De moeder vindt de passie van haar kind, en het kind ontdekt zijn krachten. Waar te laat met talent van een kind omgegaan wordt, zal het nooit zo snel de top bereiken. Zo moet de voorsprong van Korea niet verbazen.

Al sinds 2000 halen Koreanen elk jaar de finale viool, piano of zang, met zelfs drie eerste prijzen (2002 en 2006 waren compositiewedstrijden).

27


VOLLENBAK VOORUIT

SCHRIJF JE NU IN !

Ontdek onze nieuwe praktijkgerichte opleidingen op syntrabrussel.be

E . R / V. U . : S . I . B . P - R u e d e l a C h a p e l l e 1 7 K a p e l l e s t r a a t - B r u x e l l e s 1 0 0 0 B r u s s e l


Michaël Bellon

Onze columnist trekt elke week naar een plek die tot de verbeelding spreekt

“Ik meen wat verderop een reddingsboei te zien hangen, maar dat blijken buitenbanden voor terreinfietsen te zijn”

De hele reeks nalezen? » BRUZZ.be/laptopia

Sportsdirect Wat betekent dat eigenlijk, Sportsdirect? Welke gedachte drukt die naam uit? Dat we per direct in de startblokken worden verwacht? Dat we eigenlijk allemaal instantwinnaars zijn? Dat degene die hier binnen en buiten jogt meteen klaar is voor de top in zijn discipline? Voor een marathon onder de twee uur, voor een basisplaats in de spits bij Real Madrid, voor ritwinst in de Ronde van Catalonië? Just do it. You are built to win. Forever faster. First never follows. Of is dit toch eerder een fastfoodketen voor gelegenheidsbewegers, impulsatleten en kortetermijnkampioenen? Ik vind in ieder geval dat de kandidaat-kopers, die hier tegen een bijzonder matig tempo rondjes draaien, er niet bepaald als native sporters uitzien. Behendig moeten ze wél zijn, want het begaanbaar oppervlak is hier schaars en zwaarbeladen met topzware rekken kledij. De laatste rechte lijn van het winkelpad is al lang bedolven onder het astronomische assortiment. Schijnbaar moeten de sportmerken letterlijk alles uit de kast halen om een aanvaardbaar quotum van de bevolking in lycra en andere ademende climacool fabrics gehesen te krijgen. Het heeft er trouwens ook alle schijn van dat ook Sportsdirect zelf de zaken niet echt meer onder controle heeft. De winkel is zodanig aan het dichtslibben dat bewakers aan de deur moeten verhinderen dat de massa confectie naar buiten puilt. Binnen staan ladders opgesteld om boven de bergen textiel uit te komen. Om veiligheidsredenen mogen die alleen door het personeel worden gebruikt - wat vervelend is als je even naar de scheenbeschermers wil kijken die zich op drie meter hoogte bevinden. De winkelbedienden - die zijn uitgedost als de scheidsrechters van een curlingwedstrijd, en die ook even random als die laatsten in hun job lijken te zijn getuimeld - staan met elkaar in verbinding via walkietalkies, omdat ze niet meer bij mekaar

in de buurt geraken. In The Bootroom is nog wat ruimte, maar de schoenen rijken inmiddels tot het plafond. Messi en Pogba hebben er wit haar van gekregen. Klanten kijken vertwijfeld naar de gevaarlijk overhellende muur van schoendozen. Als je de stickers erop mag geloven heeft alles Mega Value. Van heel wat waar krijg je zelfs twee stuks voor de prijs van één. Maar ook dat helpt niet om de hoop te verkleinen. De gekozen schoenparen worden via een alternatief gangenstelsel naar de kassa versluisd. Maar de klanten moeten daar op eigen kracht zien te geraken, en dat is dus geen sinecure. Sportsdirect betekent in ieder geval niet dat je per direct naar de kassa wordt gedirigeerd. Die ligt ergens achteraan, aan het zicht onttrokken door balen stof van Lonsdale-polo’s en Pumahoodies. Om er wat sneller te geraken, graai ik naar een roze kinderfiets met flosjkes aan het stuur. Maar naarmate de eindstreep in zicht komt, begin ik toch te hallucineren. Ik zie een tennisbal ter grootte van een basketbal, badsloefen van Batman, een opvouwbare drinkfles, een afschrikwekkende koffiemok van Sportsdirect, en sportsokken die per twaalf vacuüm zijn verpakt. Mensen die al hebben afgerekend kruisen mijn smalle pad met draagtassen waarin je een kano kwijt kan. Ik meen wat verderop een reddingsboei te zien hangen, maar dat blijken buitenbanden voor terreinfietsen te zijn. En dan valt mijn oog, tussen de petten en polsbandjes van traditieloze namen als New Balance en Sondico door, op een naam die me wat tot rust brengt. Donnay. Het taaie tennismerk triggert een regressie naar de kindertijd, waarin plastic racketjes met die naam werden beplakt om Björn Borg te kunnen imiteren. Binnenkort is het weer Wimbledon. Met alleen nette witte uniformen die deze beproeving overbodig maken.

B R U Z Z | LO S VA N D E T I J D

maandag 15 mei, 13u

29


Saunagesprekken In debat naar Fins voorbeeld

ZWEET

B R U Z Z | LO S VA N D E T I J D

het eens uit

Dag Boutsen bloot over stedenbouw

Vijf weken laat journalist Jean-Marie Binst zijn gasten aan het woord vanuit de sauna. Een ruimte waarin iedereen zich letterlijk bloot geeft aan de andere. Met de kleren aan de haak zijn taboes geen optie meer. De vrije debatcultuur bij uitstek, zoals de Finnen het ooit bedachten. Kris CUPPENS Isabelle MAISTRIAUX Dag BOUTSEN Jacques DE RIDDER Els AMPE

‘Les demandeurs de rien remmen Brussel af’ — JEAN-MARIE BINST, FOTO IVAN PUT

30


Rond Sint-Lucas (Schaarbeek) zou het creatieve voorbeeld getoond mogen worden, blazen we de professor toe. “Ik wou dat de Schaarbeekse burgemeester Bernard Clerfayt (Défi) zich wat meer betrokken voelde met onze architectuuropleiding,” zegt Boutsen. “Maar neen, hij is een burgemeester die niet eens contact opneemt met een grote faculteit architectuur van de KU Leuven in zijn eigen gemeente. De burgemeester van Elsene is anders wel blij met Saint-Luc op zijn grondgebied. Brussel heeft sinds dertig jaar geen enkel publiek bouwwerk de naam architectuur waard. Kijk naar Gent. Zijn nieuwe bibliotheek De Krook. Zijn mobiliteitsplan. Een vooruitstrevende burgemeester. Politici die vooruitkijken voor hun stad. De dingen aanpakken. Noem mij in Brussel een paar politici van dat kaliber. Hebt u minister-president Rudi Vervoort (PS) gehoord over de haven van Kopenhagen: ‘Eigenlijk wisten we niet dat de noordelijke landen meer voorop zijn, omdat wij als Franstaligen meer naar het zuiden kijken.’ Pardon? Dan denk ik: welke aap weet niet dat Scandinavische landen voorop staan? En anderzijds: als je met een bril naar Lyon, Zürich, Bordeaux,… kijkt, val je toch door de mand zeker met je visie en beleid.” Wat water op de hete stenen zet Boutsens poriën nog meer open. “Het is hemeltergend hoe het Liedtsplein, Collignonplein en

DAG BOUTSEN DECAAN ARCHITECTUUR, KU LEUVEN

Rigasquare overgelaten worden aan de betoningenieurs van Beliris, zonder enige vorm van goed beleid. Als je uit een metro boven komt – zoals de nieuwe Lijn 3 en het Liedtsplein – dan is de organisatie van de ingangen het allerbelangrijkste. In Aziatische steden wordt de grond rond metro-ingangen enorm duur, omdat het een facility is om u tegen te zeggen. Daar kunnen ontwikkelaars bij betrokken worden, zodat een deel van het geld van de realisatie geïnvesteerd kan worden in diezelfde metro. Maar neen, hier niet. Wist u dat betoningenieurs hun honoraria op kubieke meters beton verdienen? Daardoor draait de metroaanleg alleen rond betonbakken en niet rond wijkherwaardering.” Moeten de architecten niet in eigen boezem kijken om een stad aantrekkelijk te maken, tergen we. “Met veel docenten-stedenbouwkundigen hebben we hard nagedacht en voorstellen gedaan over alle problemen van metrolijn 3. Conclusie: er is geen participatie, geen betrokkenheid met de Bouwmeester, geen architectuurwedstrijden,… dit lijkt wel de jaren 1980. Het stedenbouwkundig beleid is een zootje. Gelukkig is het nog niet te laat voor Lijn 3, minister Reynders (MR) kan nog bijsturen.”

STUDENTEN- EN HOERENBUURT Hoe omarmt de stad de studentenpopulatie? “Brussel is met 80.000 studenten de grootste studentenstad van het land. Burgemeester Clerfayt vroeg een studiebureau om voor een intergemeentelijk wijkcontract tussen Schaarbeek en Sint-Joost-ten-Node in een paar weken een plannetje te bedenken. Het voorstel werd een ‘studentenas’ van de Sint-Mariakerk tot het Liedtsplein. Daar zouden activiteiten ontwikkeld kunnen worden voor jongeren. Sint-Lucas neemt het voortouw, met een studentencafé.” “Maar als we de burgemeester vragen wat hij

“22 maart was dé kans, om een kantelmoment in te zetten voor een nieuwe structuur in Brussel” DAG BOUTSEN DECAAN ARCHITECTUUR, KU LEUVEN

met de Aarschotstraat zal doen, waar de ouders van de nieuwe studenten die aan het station afstappen beschaamd over zijn, dan geeft hij mee dat hij die raamprostitutie niet kan wegtoveren, omdat het vennootschappen zijn. Die kanker van dertig jaar valt met geen paar onteigeningen te regelen. Met de Brabantstraat, waar de handel op zondag open mag, en elders in het land niet, is het net zo erg. Verplicht iedereen eenzelfde oranje zonnewering te gebruiken aan de winkels, en het wordt al een heel ander sfeertje. Zelfs een model waar men misschien naar komt kijken.” “Ik blijf op de herbestemming van de Sint-Mariakerk hameren. Waarom daar geen films organiseren voor studenten of wat dan ook? Ach, er beweegt amper iets. Als alle academici, alle grote bedrijfsleiders, alle intellectuelen en alle belangrijke politici beweren dat de negentien gemeenten in Brussel contraproductief zijn, wie zijn die Franstaligen in die gemeenten dan, die deze baronieën in stand willen houden? Hetzelfde voor het vasthouden aan de auto. In Amsterdam heeft 75 procent van de stedelingen geen eigen auto.” En transpireert hij nooit over het feit dat er geen studenten uit eigen buurt architectuur studeren? “Zij geraken niet in en door het hoger onderwijs. Als je in een stad leeft waar geen meerderheden zijn, zeker geen blanke autochtone, dan moet iedereen – ook wij – leren integreren, om opbouwend te denken. Met wie ik vandaag zie, ook al spreekt die Nederlands, zal het niet lukken. Hopelijk duurt het geen twee generaties meer. Bovendien zitten we met een grote Franstalige bevolking, van Elsene, Ukkel en de Woluwes, die met haar wereldbeeld nooit de toekomst zal bekijken. Franstaligen blijven traditioneel les demandeurs de rien. 22 maart was dé kans om een kantelmoment in te zetten voor een nieuwe structuur in Brussel. Geen enkele Franstalige heeft die gelegenheid gegrepen, niet in de politiediensten, het taxibeleid, de prostitutie, de tewerkstelling of het Franstalige onderwijs. Het blijven des pauvres demandeurs de rien. Zij zijn het failliet van onze toekomst. Niets, hoegenaamd niets willen ze veranderen aan Brussel.”

De hele reeks nalezen? www.bruzz.be/sauna De ‘hete’ momentopnames vonden plaats in de saunatruck Firefit, een sociaal kunstwerk van Dida Zende, die speciaal voor honderd jaar onafhankelijkheid van Finland naar Brussel is overgebracht. De mobiele sauna leende zich perfect tot open gesprekken. BRUZZ-Zweet het eens uit staat in het teken van Sweating for Europe een sociaal project van het Fins Cultureel Instituut voor de Benelux, in samenwerking met het Goethe-Institut Brüssel, Alliance Française de Bruxelles-Europe met steun van EUNIC-Brussel, Bozar, e.a.

B R U Z Z | LO S VA N D E T I J D

I

n de sauna is zwijgen geen optie meer voor Dag Boutsen, decaan Architectuur aan de KU Leuven, en docent aan Sint-Lucas Brussel en Gent. Boutsen heeft als jongeling in Stokkel de taalgentrificatie meegemaakt. “Met de metroaanleg groeiden de Franstalige instroom, het FDF en de vlucht van Vlamingen naar waar ze zich wel goed voelden,” zegt hij. “Zich goed voelen, bleek belangrijker dan de taalbarrière in de stad. Ondertussen werd Brussel een stad die opgegeven is door de grote meerderheid van de Vlamingen. Dat heeft niets te maken met een Vlaanderen dat Brussel in de steek laat, eerder met een Brussel dat zichzelf heel slecht bestuurt. De aanleg van de Nieuwstraat is een sage. De centrale lanen een Grieks drama. De aanpak kwam twintig jaar te laat, de tijd om alles tussen Beurs en Zuid te laten verkommeren. Nooit kan een beetje voetgangerszone genoeg zijn om deze buurt weer te doen opfleuren. Zo werkt het niet.” “Ook elders zie je dat. Het gevecht tegen een Cos-winkel in de Dansaertstraat is symptomatisch. In een normale stad laat je zo één winkel toe. Hier bots je op een groepje mensen dat denkt: ‘We houden aan ons kleine sfeertje.’ Alsof één winkel dat verschil maakt. De hele buurt tot het kanaal lukt niet eens. En ook verder in de Ransfortstraat, waar mijn broers dachten dat het leuk was om rond een oude fabriek de verandering in te zetten, gaat het zo. Een voor een trekken de ooit hoopvol gestemden uit Molenbeek weer weg. Met gated community bouw je geen stadsleven.”

“Brussel heeft sinds dertig jaar geen enkel publiek bouwwerk de naam architectuur waard”


Enfant Terrible Bijzondere mensen in een bijzondere stad

Dans overstijgt taal, gender en achtergrond B R U Z Z | LO S VA N D E T I J D

Jeny Bonsenge, danseres Ik dans al sinds mijn twaalfde. Een hele tijd ging ik zelfs achter de rug van mijn ouders naar de dansles, omdat zij er helemaal tegen waren. Voor hen stond de danswereld gelijk aan hangjongeren en criminaliteit. Toen ze zagen dat ik het meende en talent had, mocht ik wel voor mijn droom kiezen. Binnen de dansscene is Elsene een interessante plek in Brussel. Daar woon ik sinds kort, alleen, maar ik groeide op in Molenbeek. Al op mijn zestiende gaf ik dansles. Mijn studies hebben onder mijn obsessieve hobby geleden, want dans kwam altijd op de eerste plaats. Vanaf het moment dat de school uit was, vond je mij in de danszaal, maar het was pas toen de buitenwereld me op mijn talent aansprak dat het besef groeide dat mijn hobby mijn werk zou kunnen worden. Nu reis ik de wereld rond om workshops en danslessen te geven: Europa, Azië, New York. Ik had me dit leventje echt nooit kunnen dromen. Toch blijf ik met mijn twee voeten op de grond en vergeet ik nooit waar ik vandaan kom. Ik ben te verknocht aan mijn stad om naar het buitenland te verhuizen om er mijn carrière uit te bouwen. Mijn hart zou bloeden als ik uit Brussel zou moeten vertrekken. Ik heb me hier in deze stad altijd heel erg welkom en thuis gevoeld. Al mijn herinneringen hebben hun wortels hier. De stad is vaak het decor van mijn videoclips. Ik heb veel kansen gekregen en ben trots om België als danser te kunnen vertegenwoordigen. En nu ik zoveel reis, durf ik te zeggen dat we geluk hebben dat we in dit deel van de wereld wonen.

Jeny Bonsenge (23)

In Brussel zijn er ontelbare dansscholen. Hedendaagse dans en klassiek worden iets meer naar voren geschoven. Over streetdance wordt er in de media heel erg weinig gesproken. In het buitenland zijn er zelfs televisiekanalen met alleen dansprogramma’s, dat bestaat niet in België. Voor mij is dansles geven meer dan wat moves aanleren. Je bent een voorbeeld en inspiratiebron voor jonge mensen. Brussel kan vast en zeker nieuwe initiatieven gebruiken, zoals een plek waar jongeren op een laagdrempelige manier kunnen langskomen om te dansen. We hebben best wat talent in Brussel. Dans overstijgt taal, gender en achtergrond. Mijn eigen dansschool oprichten, is een grote droom die ik stil koester. Als ik echt mag dromen, dan zou ik het natuurlijk fantastisch vinden om op hetzelfde podium te staan als Beyoncé of Rihanna. Ze mogen me bellen (lacht). Dan kan ik hen zeggen dat ik multi-inzetbaar ben. Salsa, jazz, dance, hiphop, ik kan het allemaal. Nu dans ik voornamelijk battles, reclamespots, videoclips en op het podium van artiesten zoals Laura Tesoro of de Amerikaanse artiest Bigali. Ik leef op dit moment als een topsporter. Op tijd gaan slapen, gezond eten, veel water drinken, niet roken en drinken, uren trainen in de fitness. Het is écht niet altijd glitter and glamour. Ik ga gek genoeg amper uit in het weekend met vrienden. Soms zijn het erg lange dagen, maar zolang ik doe wat ik het allerliefste doe, hoor je me niet klagen. — HILKE ANDRIES

Geboren in Luik, opgegroeid in Molenbeek als oudste van acht kinderen. Studeerde Germaanse talen. Kiest nu resoluut voor haar danscarrière. Reist de wereld rond om dansworkshops te geven.

32


© SASKIA VANDERSTICHELE


Nick Trachet

Brussel en de wereld culinair ontdekt

B R U Z Z | LO S VA N D E T I J D

Koffie (3)

“Vacuümverpakte koffie is idioot, de vluchtige geuren worden met de lucht weggezogen”

De hele reeks nalezen? » BRUZZ.be/trachet

34

Ik kan maar niet genoeg krijgen van die koffie. Willen jullie nog een derde rondje? We hadden het al over de oorsprong van koffie, over het zetten ervan, zullen we het nu even over kopen en branden hebben? We zijn verwend, koffiegewijs, in dit landje. Nog voor het zwarte vocht de drank werd van de hipsters, hadden we hier al een honderdtal meestal kleine – koffiebranderijen. Dat is naar verhouding meer dan in de ons omringende landen. Ook ik heb in de buurt nog een oude koffiewinkel die zelf brandt. En wie kent Corica niet in het centrum, waar de brander bijna op straat staat? Er is heel wat verschil in koffievariëteiten. Niet alleen variëteiten, maar ook soorten, botanisch verschillend genoeg om ze een andere naam te geven. We kennen natuurlijk de Coffea arabica, de ‘oorspronkelijke’ zetkoffie en vroeger vond men het overbodig om verder te gaan kijken. Dat is natuurlijk vrij idioot, maar het is typisch voor koloniale producten. Koloniale waren hoorden op te brengen, en dus ging er lang heel weinig geld naar onderzoek en veredeling. Denk maar aan de ‘Koloniale Tuin’ in Laken, waar Leopold II eigenlijk een Tropisch Instituut voor Landbouwgewassen had voorzien. Dat is nooit boven water gekomen. Met bananen is hetzelfde aan de hand. Er zijn heel veel bananensoorten, maar men kweekt voor meer dan 90 procent Cavendish zonder er bij stil te staan wat er moet gebeuren wanneer er eens iets serieus misgaat met die variëteit. Het gebeurde bijna met de koffie, meer dan honderd jaar geleden. Een roestziekte sloeg toe. Wereldwijd werden de plantages bedreigde. Men kondigde het einde van de koffie al aan. Het was Emile Laurent, begonnen als leraar aan de Tuinbouwschool in Vilvoorde, die met een Congolees alternatief kwam opdagen: de Coffea canephora, beter bekend als robusta. Het gevaar

week, maar het toont hoeveel er nog te ontdekken valt in de plantenwereld. Er bestaan véél koffiesoorten. Koffie koopt men zo vers mogelijk. Dat is: zo vers mogelijk gebrand. Bij het branden ontstaan tal van vluchtige aroma’s. Elke seconde na het branden verliest de koffie van zijn parfum. Vacuümverpakte koffie is idioot, de vluchtige geuren worden met de lucht weggezogen. Ongemalen koffie blijft ongeveer een maand aanvaardbaar. Gemalen veel minder. Dus ga je naar een koffiebrander voor het verse product en je koopt het niet in grote hoeveelheden. Onze grootouders deden het nog anders. Zij brandden zelf. De Leuvense stoof had een koffiebrander als accessoire (een app, zouden ze vandaag zeggen). Maar mijn schoonvader vertelt graag hoe zijn moeder, tijdens de oorlog, zelf koffie brandde voor één enkel kopje troost, zo nu en dan. Ze deed dat gewoon in een pannetje. Ik trok dus naar de koffiewinkel en vroeg om groene bonen. De man achter de toog keek niet eens verbaasd. Hij greep naar een grote blikken doos achter hem en woog mij een kwart kilo af. “Het is Braziliaanse arabica,” vertelde hij erbij. Er zijn heel wat kleinschalige machines te koop om zelf koffie te branden. De koffiemachinelobby reageert snel. Maar ik nam een gewoon steelpannetje en zette een schepje koffiebonen op een zacht vuurtje. Met het deksel erop om sneller te verhitten. Maar dat is niet echt nodig. De bonen worden snel bruin, nu en dan eens omroeren. Dan beginnen ze te kraken. Een goed teken. Nog wat later gaan ze glanzen van de olie. Tijd om te stoppen. Moet iedereen nu zelf zijn koffie branden? Natuurlijk niet. Maar het experiment is het weleens waard. Zo kan je zien hoe koffie evolueert van smaak, van licht getoast tot zwaar verbrande espressokoffie. Rijkdom is keuze hebben. Smakelijk.


Big City

Stel zelf je vraag en stem op BRUZZ.be

Wat is het verhaal achter de samosa’s in de Pakistaanse nachtwinkels?

Deze winkeluitbater maakt zijn samosa’s zelf.

SAMUEL UIT BRUSSEL

S

amosa’s zijn een soort boterhammen, die in Zuid-Azië worden gegeten. De kleine (of grotere) driehoekjes zijn gemaakt van deeg dat eerst wordt gevuld met allerhande groenten, vlees en kruiden, en daarna wordt gefrituurd. Je vindt ze in zowat ieder Indisch restaurant, en in Brussel ook in de Pakistaanse nachtwinkels, ook bekend als ‘de paki’s’. In België kennen we de krokante driehoekjes als snacks, maar in Pakistan zijn ze een volwaardige maaltijd die door iedereen gesmaakt wordt. Daarom kan je behalve voorverpakte etenswaren ook verse samosa’s in nachtwinkels vinden. Weten wat het is, is een begin van een antwoord op de lezersvraag, maar waar komen de snacks die te vinden zijn in de (nacht)winkels in Brussel eigenlijk vandaan? Met andere woorden: wie maakt die exotische lekkernijen? Als je die vraag stelt, laten de uitbaters van zo’n nachtwinkel meestal een stilte vallen. Begrijpen

APPARTEMENTEN TE KOOP

VERMEERSCH CONSTRUCT

© ISA LEMAITRE

ze de vraag niet? Doen ze alsof ze het niet begrijpen? Dat is niet helemaal duidelijk. Wat aan het einde van de rondvraag wel duidelijk is: er zijn twee manieren waarop de nachtwinkels aan samosa’s komen. Bij een deel van de nachtwinkels worden de driehoekjes dagelijks geleverd. Het andere deel van de winkeluitbaters maakt de samosa’s zelf. Dat sommige samosa’s sterk op elkaar lijken en gelijkaardig smaken, is dus niet toevallig. Het gaat hierbij niet om massaproductie, maar

LAAG ENERGIE APPARTEMENT Zaventem, Kerkstraat 38, nieuwb., kleinsch. proj., best. uit 2 appt. en gelijkvl. met 3 park., fietsb. & individ. keld., in centr. Zaventem, nabij kerkpl., woonopp. 75 m2, hall, woonruimte met geïnstall. keuken, wc, 1 grote slaapk. & 1 badk., groot terr., E-peil tss. 20 & 30. Rechtstr. van aannemer. Te bespr. op afspraak. Info : 02/582.75.09, GSM : 0475/45.63.50, E-mail : secr@vermeerschconstruct.be

om kleine bedrijfjes die iedere dag opnieuw samosa’s leveren aan verschillende nachtwinkels. Wil je als klant een grote hoeveelheid samosa’s aankopen? Dat kan. De uitbaters van de nachtwinkels nemen ook bestellingen aan.

— ISA LEMAITRE EN SAAR VAN ACKER VOLGENDE WEEK Waar komt de naam ‘ketje’ vandaag?

MULTIFUNCTIONELE WONING TE KOOP

VERMEERSCH CONSTRUCT

MULTIFUNCTIONELE WONING St.-St.-Woluwe, nieuwb., halfopen beb., kortbij centrum, grond 2a59, voll. zuidg., woonopp. 168m2, best. uit : polyv. ruimte (of garage), woonruimte, keuken, hall, wc (GV), 1ste V. : 3 slpk., badk., 2de V. : 40 m2 flat met badk. & woonruimte of 2 slpk. met badk., 2 buitenterrassen GV & 1ste V., E-peil tussen 20 & 30. Kan ook voor kangoeroewoning of meergezinswoning. Rechtstr. van aannemer. Te bespr. op afspraak. Info : 02/582.75.09, GSM : 0475/45.63.50, E-mail : secr@vermeerschconstruct.be

35


MOOI KIJK OP ACTION.BE

WEEKACTIE! WEEKACTIE! WEEKACTIE! DAMES SLIP OF STRING

op waterbasis, sneldrogend zeer goed dekkingsvermogen diverse kleuren 750 ml (1 l = 7.32)

diverse varianten polyester/elastaan maten S-XL

TOPKWALITEIT

5

22

95

99

OPBLAASBAAR SUPBOARD

SOFTIJS MACHINE mint of roze 500 W

ijsschaaltjes incl. lepels kunststof 8-delig

1.57

VOOR HET MAKEN VAN 1.5 LITER IJS

14

95

HEREN SINGLET

sweatshort maten M-XXL

3.49

2

OPVOUWBARE CAMPINGSTOEL diverse kleuren stalen frame met bekerhouder incl. draagtas met schouderriem

689

KARAOKE SELFIE STICK

incl. oordopjes en aux-kabel werkt met behulp van een app zwart of roze

2

6

99

95

(1 l = 1.54)

(1 l = 9.95)

diverse varianten 200 ml

14900 199

NO SHOW SNEAKERSOKKEN

LUCHTBED OF POMP

116

sleehak maten 36-41

5.95

Gillette Mach3 scheermesjes voordeelpak

8.44

ZOMERTREND 2017

077 2 PAAR

1.99

0.74

GILLETTE MACH3 SCHEERGEL

anti-slip hak zwart, navy of grijs katoen/polyamide niet zichtbaar in sneakers maten 35-42

slippers maten 41-46

Froyak hanglamp 3 leds

DISNEY BELLENBLAAS

2-PACK

49

incl. draagtas, handpomp met drukmeter, verstelbare peddel, veiligheidslijn en reparatieset max. 100 kg draagkracht 3.05 m

diverse varianten 2x 250 ml

diverse kleuren katoen/elastaan maten M-XXL

diverse prints polyester one size

incl. haringen en scheerlijnen diverse kleuren 255x155x95 cm

OPGEZET IN SLECHTS ENKELE SECONDEN

0

49

DAMES JURK

2-PERSOONS POP-UP TENT

mummie slaapzak 225 cm

luchtbed velours 1-persoons of elektrische luchtpomp, 130W

9.95

DEKBED OVERTREKSET diverse dessins, katoen 140x200/220 cm 200x220 cm 240x220 cm

2-persoons 9.95

10.95 12.95

575

TUIN OPBERGBOX met handvatten houtlook kunststof 270 liter 117x45x57 cm

2295 Aanbiedingen geldig van woensdag 24 mei t/m dinsdag 30 mei 2017 Wilt u altijd op de hoogte blijven van acties en nieuwe producten? Meld u dan aan voor de nieuwsbrief op www.action.be/nieuwsbrief.

COCA-COLA FRISDRANK regular, light of zero 375 ml (1 l = 1.55)

058 ZOMER

MODE‘17

795 BEKIJK NU DE FOLDER OP WWW.ACTION.BE

Zet- en drukfouten voorbehouden.

SPECTRUM ACRYLLAK


KIJKDAG 10 juni 2017 Iedereen welkom op onze Kijkdag op zaterdag 10 juni van 14u tot 17u Senior Living Group beschikt in het Brussels Hoofdstedelijk gewest over 10 voorzieningen. Hiervan zijn er 2 die algemene psychogeriatrie aanbieden en Korsakov-patiënten kunnen opvangen (nl. Arcus en Ter Kameren) en 1 die volledig gespecialiseerd is in dementie (Tuinen van Herinnering). Vijf voorzieningen stellen hun deuren open tijdens onze Kijkdag. Kom volledig vrijblijvend een kijkje nemen !

Kijkdag bij:

Overige voorzieningen:

Tuinen van Herinnering І Anderlecht Lenniksebaan 792 • 1070 Anderlecht • www.jardinsdelamemoire.be • 68 kamers voor permanent verblijf in het woonzorgcentrum • Gespecialiseerd in dementie

Arcus І St.-Agatha-Berchem Gentsesteenweg 1050 • 1082 St.-Agatha-Berchem • www.arcusbru.be • 222 plaatsen voor permanent verblijf in het Woonzorgcentrum • 15 plaatsen in de dagverzorging “Tram 82” • Algemene psychogeriatrie / Korsakov / Gespecialiseerde afdeling dementie

Mélopée І Sint-Jans-Molenbeek Mélopéestraat 50 • 1080 Sint-Jans-Molenbeek www.senioriemelopee.be • 110 plaatsen voor permanent verblijf in het Woonzorgcentrum

Paloke І Sint-Jans-Molenbeek Palokestraat 40 • 1080 Sint-Jans-Molenbeek • www.respaloke.be • 205 plaatsen voor permanent verblijf in het Woonzorgcentrum • Gespecialiseerde afdeling dementie

Ten Prins І Anderlecht Prins van Luiklaan 38 • 1070 Anderlecht • www.tenprins.be • 99 plaatsen voor permanent verblijf in het Woonzorgcentrum

Romana І Brussel Romeinsesteenweg 743 • 1000 Brussel • www.romana.be • 196 plaatsen voor permanent verblijf in het Woonzorgcentrum

Exclusiv І Evere J.B. Desmethstraat 50 • 1140 Evere • www.resexclusiv.be • 102 plaatsen voor permanent verblijf in het Woonzorgcentrum

Aux Deux Parcs І Jette Duysburghstraat 21 • 1020 Jette • www.aux2parcs.be • 50 plaatsen voor permanent verblijf in het Woonzorgcentrum

Van Zande І Sint-Jans-Molenbeek Gentsesteenweg 645 • 1080 Sint-Jans-Molenbeek www.vanzande.be • 100 plaatsen voor permanent verblijf in het Woonzorgcentrum

Ter Kameren І Watermaal-Bosvoorde Ter Hulpsesteenweg 169 • 1170 Watermaal-Bosvoorde • www.tklc.be • 300 plaatsen voor permanent verblijf in het Woonzorgcentrum • Algemene psychogeriatrie / Korsakov

• Voor meer informatie en foto’s: zie website van elke voorziening • Voor een bezoek, vragen of een reservatie: Woonzorginfo Brussel, bel gratis naar 0800 82 282 of mail naar info.bru@srliving.be of fax naar 02 482 34 34

SENIOR LIVING GROUP

www.srliving.be

DB385478E7

Warme zorg in een comfortabele en veilige omgeving


Meer aanbiedingen in de winkel en online

Berlin 24.99

Bahia

PVC 32.99

Laminaat 24.99

19.99

m2

m2

€ 8.- voordeel per m2

€ 5.- voordeel per m2

Dikte: 8 mm • Pakinhoud: 2,0470 m2 Verkrijgbaar in 5 decoren • 15 jaar garantie

Beaumont

Barcelona

7.99

8.99

Vinyl 11.99 m

Tapijt 14.99 m2

2

€ 4.- voordeel per m

2

Prijs-, zet en drukfouten voorbehouden.

Wees er snel bij, deze actie is geldig t.e.m. zaterdag 27 mei 2017

€ 6.- voordeel per m2

DB385449E7

Dikte: 2,5 mm • Toplaag: 0,55 mm Verkrijgbaar in vele kleuren en decoren • 10 jaar garantie

WWW.CARPETRIGHT.BE

TAPIJT • LAMINAAT • VINYL • PVC • VLOERKLEDEN

Totale uitverkoop wegens sluiting

vanaf 26 mei t.e.m. 9 september bij Schoenen Torfs in Basilix Shopping 10.00 0 paar schoenen aan uitzonderlijke kortingen!

W W W. TO R F S . B E

Basilix Shopping Keizer Karellaan 420 Sint-Agatha-Berchem Tel. 02 468 09 62 ma - di - woe - do - zat: 10u - 19u30 vrij: 10u - 20u zondag gesloten

Nadien bent u van harte welkom in onze NIEUWE WINKEL te GROOT-BIJGAARDEN

DB386094E7


,7(.

IEDERE ZONDAG OPEN

! w o h s r e t s k Pin GEOPEND

ELEKTRISCHE FIETS 36V

Kom een

ÄŞ.UDFKWLJH%RVFKPLGGHQPRWRU ÄŞ0DJXUDK\GUDXOLVFKHUHPPHQ ÄŞ6KLPDQR1H[XVYHUVQHOOLQJHQ ÄŞ.UDFKWLJHYROWEDWWHULM ÄŞ6XQWRXUYRRUYRUN ÄŞ6WHYLJIUDPH ÄŞ0D[NP

GRATaISken TeEn SkriTjgRIT m

649

GIANT RACEFIETS

298

149 COMPRESSOR EN ACCESSOIRES

18u30 18u30 18u30 18u30 18u00 17u00

VERSNELLINGEN

36

V LITHIU M BATT

ERIJ

2695

1795 DAMES- OF HERENFIETS ÄŞ6WHYLJIUDPHLQGDPHVRIKHUHQPRGHO ÄŞ/('YHUOLFKWLQJYRRUHQDFKWHU ÄŞ$OXPLQLXPYHOJHQ ÄŞYHUVQHOOLQJHQ ÄŞ.UDFKWLJH9EUDNHV

NIEUW MODEL ÄŞ6KLPDQR1H[XVYHUVQHOOLQJHQ ÄŞÄŚEDOORQEDQGHQ ÄŞ+DQGHQWHUXJWUDSUHP ÄŞ,QFOXVLHIYRRU  HQDFKWHUGUDJHU ÄŞ6WHYLJIUDPH ÄŞ%HXJHOVORW

3

449

595

279

139

289

Meer dan 20 verschillende FALK Loop- & traptractoren op voorraad in onze winkels

FALK TRAPTRACTOR

ÄŞ&RPSUHVVRUSRPSPHWROLHVPHULQJ ÄŞ$XWRPDWLVFKHDIVODJ ÄŞ5HGXFHHUYHQWLHO ÄŞ6QHONRSSHOLQJ ÄŞOLWHUWDQN

MEER DAN 300 VERSCHILLENDE KINDERFIETSEN

BATAVUS

/RRSĹ…HWV /$6SRUWV

ÄŞStevige, grote traptractor ÄŞInclusief aanhangwagen ÄŞVeilig ontwerp ÄŞGeschikt voor binnen en buiten

69,50

24� of 26�

47,50

19,95

Kinderfiets 12�

WOLF GARTEN TUINGEREEDSCHAP

Elektrische kettingzaag ÄŞ9HUPRJHQ: ÄŞ$XWRPDWLVFKHROLHSRPS ÄŞ(HQYRXGLJWHEHGLHQHQ ÄŞ/RZ3URNHWWLQJ ÄŞ(UJRQRPLVFK

Kantenmaaier ÄŞ'UDDGOHQJWH[P ÄŞ7ULP .DQWHOIXQFWLH-D ÄŞ6QLMEUHHGWHFP ÄŞ*HZLFKWNJ ÄŞ6QLMV\VWHHPGUDDGVWHFKQLHN ÄŞ'UDDGGRRUYRHU  7LSSDXWRPDWLHN ÄŞ([WUDÄŁV7ZHHGH YHUVWHOEDUHKDQGJUHHS

Heggenschaar ÄŞ6QLMEODGYDQFP ÄŞ4XLFNVWRSV\VWHHP ÄŞ0DNNHOLMNWHPDQLSXOHUHQ ÄŞ/LFKWJHZLFKW

Verschillende afmetingen en modellen beschikbaar!

4R 3X ETE M

Ī'DNKRRJWHP Ī:DQGKRRJWHP Frame:  Ī%XL]HQYDQ¹PP  Ī6SDQWHQ  Ī0HWDOHQKRHNHQ  HQYHUELQGLQJVVWXNNHQ Doeken:  Ī=RZHOGDNGRHNDOV  ZDQGGRHNHQPHWUDPHQ  Ī0DWHULDDO3(

97,50 Rotem

Haagstraat 45

Hasselt

Bijvennestraat 1

ÄŞ,QFOXVLHINRRUGHQHQ JURQGSHQQHQ ÄŞ.DQYROOHGLJJHVORWHQ ZRUGHQ ÄŞ=LMZDQGHQXLWVWXN

Dormaal/Zoutleeuw

149 239

199

129

ÄŞLQ9HUWLFXWHHUPDFKLQH  PRVKDUNHQRSYDQJ]DN ÄŞ(HQYRXGLJZLVVHOHQWXVVHQ  EHOXFKWHUV]RQGHUJHUHHGVFKDS

LOUNGESET ÄŞ6WHYLJZHHUVEHVWHQGLJIUDPH ÄŞ89HQZHHUVEHVWHQGLJ ÄŞ.OHXU]ZDUW ÄŞ'XXU]DDP

349

89 Fauteuil

Eynatten

Venray

3ULM]HQH[FOVLHUNXVVHQVHQDFFHVVRLUHV

Grote Steenweg 9

Eupener StraĂ&#x;e 83

Keizersveld 19a - 21

Aarschot

Heerlen

Roermond

Ter Heidelaan 41

,QFOXVLHIGULHWDQGVPHVGUDDGNRS KHJJHQVFKDDUHQNHWWLQJ]DDJ

Verticuteermachine ÄŞ.UDFKWLJH:PRWRU ÄŞ6WHYLJNXQVWVWRIPDDLGHN ÄŞ:HUNEUHHGWHFP ÄŞYRXGLJHFHQWUDOHPHVLQVWHOOLQJ

59,90

FEESTPAVILJOEN

ÄŞ.UDFKWLJHEHQ]LQHPRWRU ÄŞ*HODJHUGHDDQGULMIDV ÄŞ$QWLYLEUDWLHRSKDQJLQJ ÄŞ6OLSNRSSHLQJ ÄŞ'UDDJULHP

23,95

89,95

79

Benzinegrasmaaier ÄŞOLWHURSYDQJ]DN ÄŞ5REXXVWVWDOHQFKDVVLV ÄŞ([WUDJURWHDFKWHUZLHOHQ ÄŞ.UDFKWLJH:ROINRSNOHSPRWRU ÄŞ&HQWUDOHPDDLKRRJWHLQVWHOOLQJ

24� of 26�

135

4-IN-1 MULTITOOL

179

139

239

Omafiets 24�

39,95

Elektrische grasmaaier ÄŞ*URWHJUDVRSYDQJEDN ÄŞ9HUPRJHQZDWW ÄŞ,QVWHOEDUHPDDLKRRJWH ÄŞ6WHYLJNXQVWVWRIPDDLGHN

369

Cars 12�

89

69

98

17,95

Tunnelstraat 53

8

28� PICK-UP RETROFIETS

ÄŞ6KLPDQRYHUVQHOOLQJHQ ÄŞ$/8;;DOXPLQLXPIUDPH ÄŞ3HUIHFWHPL[YDQVQHOKHLGFRPIRUW  HQFRQWUROH ÄŞ656XQWRXU  YRRUYRUN ÄŞ.UDFKWLJH9EUDNHV

ÄŞ$OXPLQLXPYHOJHQ ÄŞ6KLPDQRYHUVQHOOLQJHQ ÄŞ9RRU IUDPHYHULQJ

-

ROTEM: DONDERDAG GESLOTEN

Middenmotor

MOUNTAINBIKE VERONA 26�

9u00 9u00 9u00 9u00 9u00 10u00

Dinsdag Woensdag Donderdag Vrijdag Zaterdag Zondag

professionele begeleiding & advies!

1795

Leopoldsburg

ANDERE WINKELS GESLOTEN

BOSCH ELEKTRISCHE FIETS MET MIDDENMOTOR

ÄŞ'LFKWHNHWWLQJNDVWYRRUODDJRQGHUKRXG ÄŞ5RHVWYULMDOXPLQLXPIUDPH ÄŞ.UDFKWLJHYROW/LWKLXPEDWWHULM ÄŞ6KLPDQR1H[XVYHUVQHOOLQJHQ ÄŞ9HUOLFKWLQJYRRUHQDFKWHU ÄŞ%HXJHOVORW

Kaulille

Roermond - Heerlen - Venray - Eynatten

Pinkstermaandag

(&2&+(48(6

9u00 - 18u30

Maandag OPEN:

ALLE FILIALEN

Wij accepteren

Stnwg op Kl.Brogel 71

Donderdag 25 mei Hemelvaart Zondag 4 juniPinksteren Maandag 5 juni

Van 24 metoi t 8 juni

Beersdalweg 95

Daalakkerweg 28

Luxe lounge

ZZZ ,7(. 011 44 71 00

EH

013 711 24 29

Acties zijn geldig van 24 mei 2017 tot en met 11 juni 2017 of zolang de voorraad strekt! Wijzigingen in prijs en model, evenals druk- en zetfouten voorbehouden.

DB385066E7


DB374215D7

Interleuven is actief op het vlak van projectontwikkeling, adviesverlening & begeleiding, ontwerp en realisatie. Gefocust op de behoeften van gemeenten, OCMW’s, politiezones, … werken we aan eigentijdse projecten, van wonen en milieu tot openbare gebouwen en bedrijven. Wij zijn momenteel op zoek naar een

WERFOPVOLGER Jouw functie Als werfopvolger houd je toezicht, begeleid en coördineer je de uitvoering van de werken. Daartoe pleeg je overleg met de betrokken interne en externe partijen, zijnde opdrachtgevers, architecten, aannemers, …. Je organiseert en woont de werfvergaderingen bij en maakt de nodige verslagen. Nazicht van de vorderingsstaten en eindafrekening, opmaken van verantwoordingsnota’s bij meer- en minwerken behoren eveneens tot je takenpakket. Je ondersteunt en pleegt op geregelde basis overleg met de studiedienst, …. Een strikte opvolging van de planning is voor jou een vanzelfsprekendheid.

VEILIGHEIDSCOORDINATOR Jouw functie Als veiligheidscoördinator verzeker je de veiligheid bij de uitvoering van bouw- en infrastructuurprojecten, conform de vooropgestelde procedure. Volgende taken behoren hierbij o.a. tot je takenpakket : opmaken van het V&G plan met specifieke maatregelen, bezoeken van de werven en het coördineren van de veilige uitvoering van de werken, het bijhouden van het coördinatiedagboek, zorgen voor de opmaak van het postinterventiedossier,…

DB385160E7

MEDEWERKER PROJECTONTWIKKELING BEDRIJVENTERREINEN Jouw functie Als medewerker bedrijventerreinen sta je, samen met je collega’s, in voor de (her)ontwikkeling van bedrijventerreinen in het arrondissement Leuven. Je draagt bij aan het activeringsbeleid en het duurzaam bedrijventerreinbeheer. Je detecteert tevens nieuwe projecten op basis van terreinanalyse en ontwikkelingsperspectieven en organiseert overleg met publieke en private actoren rond de samenwerking hiervoor. Je ondersteunt ook de organisatie en opvolging van administratieve en financiële procedures die de ontwikkeling van de terreinen mogelijk maken. Andere verantwoordelijkheden zijn o.m. haalbaarheidsanalyses, opmaken van subsidiedossiers, opvolgen van studiewerk en capteren van beleidsontwikkeling.

Klim vzw, een initiatief van CM Sint-Michielsbond, ondersteunt personen met een beperking. Wij voorzien bezigheidsactiviteiten, dag- en nachtopvang en verzorging van volwassen personen met een matig, ernstig tot diep verstandelijke beperking.

PROJECTCOORDINATOR REGIONAAL DIGITAAL LOKET KINDEROPVANG

Wij zoeken voor spoedige indiensttreding

leefgroepbegeleiders nachtbegeleiders kok (deeltijds 70%) jobstudenten kinesitherapeut (zelfstandige 50%)

Jouw functie In de startfase van dit nieuwe project sta je in voor het aansturen van de ontwikkeling van dit regionaal digitaal loket en het uitrollen en implementeren ervan in de regio. Ook het opleiden van de lokale gebruikers en alle andere opstartaspecten, gebaseerd op de gekozen softwareontwikkelaar-leverancier en in functie van het opgemaakte bestek, horen hiertoe. Na de uitrol sta je in voor de organisatie en coördinatie van de werking van dit loket, o.m. door de vragen naar en het aanbod aan kinderopvang in de regio te beheren. Intense contacten met, en begeleiding van alle deelnemende gemeenten, lokale opvanginitiatieven en andere partners, zijn voor jou een boeiende uitdaging. Dit omvat enerzijds de kant van de aanvrager (ouders, sociale instanties, …) en anderzijds de kant van de aanbieders (alle opvanginitiatieven), waarbij de rol als informatie- en ondersteuningspunt wordt aangevuld met de rol als centraal registratiepunt. Je wordt hierbij het aanspreekpunt bij vragen over het regionaal digitaal loket kinderopvang en koppelt die vragen terug aan de ontwikkelaar-leverancier om de werking verder te verbeteren. Je volgt het digitaal loket ook operationeel op, waarbij budgettering, timing en kwaliteit centraal staan. Je zorgt voor samenwerkingsovereenkomsten en volgt die contractuele afspraken ook op. Je informeert op systematische wijze alle betrokken actoren via een waaier aan kanalen. Natuurlijk ondersteun je met de opgedane kennis de verdere ontwikkeling van het regionaal digitaal loket kinderopvang in steun van andere verantwoordelijken.

voor onze huizen in Diegem en in Dilbeek.

Wij bieden • een boeiende job in een aangename omgeving; • spoedige indiensttreding; • barema’s en arbeidsvoorwaarden conform de cao’s binnen de sector.

DB385878E7

Schrijf of mail naar Gerd Demandt Klim vzw - Kattebroekstraat 199, 1700 Dilbeek gerd.demandt@klim-vzw.be

CAMMAERT NV levert als hoofdleverancier van Iveco en Fiat bedrijfswagens al meer dan 50 jaar een professionele en kwalitatieve service. Via onze vier vestigingen (Gooik, Temse, Antwerpen en Sint-Lievens Houtem) en een uitgebreid subdealernetwerk bieden wij onze klanten alle diensten aan, gaande van verkoop, onderhoud & herstellingen, verhuur van bedrijfswagens tot en met een depannageservice. Momenteel zijn wij op zoek naar gedreven medewerkers (m/v)

DB386029E7

Meer info vind je op www.klim-vzw.be.

Meer info? Ga naar onze website www.interleuven.be/vacatures. Indienen van uw motivatiebrief en curriculum vitae vóór 04.06.2017.

Jules Sermontstraat 17 te 1600 SINT-PIETERS-LEEUW Wanneer zorg om ouderen je naar aan het hart ligt, je collega’s je niet onbekommerd laten en je graag, samen met ons, de zorg voor onze residenten opneemt en verder helpt uitbouwen in ons nieuw Woon- en Zorgcentrum, ben jij misschien de collega die we zoeken!

Diagnosetechnicus - Mecanicien (ref 56027890) (vestiging Gooik) ✓ ✓ ✓ ✓

Verpleegkundige dagdienst voltijds / deeltijds

Onderhoud, herstellingen en afstellen van bedrijfsvoertuigen van het merk Iveco en Fiat Pro Uitvoeren van werken volgens werkorder of diagnosestelling Zelfstandig kunnen werken Taken oordeelkundig uitvoeren

Voor meer informatie rond de gewenste profielen, de nodige ervaring en ons aanbod kan u terecht op de VDAB-site (www.vdab.be) m.v.v. de hogervermelde referenties DB381900E7

Wij bieden u een job aan met overname van anciënniteit en mogelijkheden tot persoonlijke vorming en ontplooiing. Schriftelijke sollicitaties, met pasfoto en curriculum vitae WZC SINT-ANTONIUS t.a.v. Hans Platteau J. Sermontstraat 17 - 1600 Sint-Pieters-Leeuw - e-mail: info@stantonius.be DB386321E7


DB374216D7

YOUR ROAD TO SUCCESS BEGINS WITH CATERPILLAR ASWEBO werd opgericht in 1947 en staat voor Asfalt, Wegenis- en Bouwwerken. Naast onze ŬĞƌŶĂĐƟǀŝƚĞŝƚ ĂůƐ ǁĞŐĞŶďŽƵǁĞƌ͕ ďĞƚŽŶͲ ĞŶ ĂƐĨĂůƚƉƌŽĚƵĐĞŶƚ ůĞŐŐĞŶ ǁĞ ŽŶƐ ƚŽĞ ŽƉ ĐŝǀŝĞůĞ ǁĞƌŬĞŶ ĞŶ ƌĞĐLJĐůŝŶŐǀĂŶďŽƵǁͲĞŶƐůŽŽƉĂĨǀĂů͘^tKďĞŚŽŽƌƚƚŽƚĚĞƚŽƉǀĂŶĚĞsůĂĂŵƐĞǁĞŐĞŶďŽƵǁĞŶŝƐƐŝŶĚƐ ϮϬϭϭůŝĚǀĂŶĚĞtŝůůĞŵĞŶ'ƌŽĞƉ͘

PLOEGBAAS GIETASFALT / PLOEG GIETASFALTARBEIDERS MET RUIME ERVARING

WONEND IN REGIO BRABANT - WERVEN OVER HEEL BELGIË

TWEETALIGE (JUNIOR)

WERFLEIDER ASFALTWERKEN WERVEN REGIO BRABANT, NAMEN, LUIK, LIMBURG

TWEETALIGE (JUNIOR)

WERFLEIDER ALGEMENE WEGENWERKEN

MAGAZIJNMEDEWERKERS met of zonder magazijnervaring, voor een roterende ploeg (6u–14u en 14u–22u) of vaste late ploeg (14u–22u). Als magazijnmedewerker sta je in voor magazijnactiviteiten zoals ontvangst, orderpicking en verscheping. Je werkt in teamverband en je hebt oog voor kwaliteit en detail.

HEFTRUCKCHAUFFEURS met ervaring, voor een roterende ploeg (6u–14u en 14u–22u) of vaste late ploeg (14u–22u). Als heftruckchauffeur sta je in voor het verzamelen van orders, het verplaatsen van goederen en het laden en lossen met de heftruck.

YOUNG GRADUATES met interesse in Logistiek & Supply Chain, voor een dagshift. Je beschikt over een Bachelor/Master diploma. Je bent een gemotiveerd iemand met leiderschapscapaciteiten, goede communicatieve vaardigheden en een vlotte kennis van Nederlands, Frans en Engels. Je hebt een grote interesse in de logistieke wereld en wenst je te engageren om hierin een carrière uit te bouwen. Wij bieden een contract van onbepaalde duur, een praktijkgerichte opleiding in ons trainingcenter en een competitief salarispakket met maaltijdcheques en andere extralegale voordelen.

MEER INFO OVER DEZE VACATURES WWW.WILLEMEN.BE/JOBS

© 2017 Caterpillar. All Rights Reserved. CAT, CATERPILLAR, BUILT FOR IT, their respective logos, “Caterpillar Yellow”, the “Power Edge” trade dress as well as corporate and product identity used herein, are trademarks of Caterpillar and may not be used without permission.

DB386759E7

Interesse in één van bovenstaande functies? Contacteer Caterpillar Distribution Services Europe b.v.b.a., Humbeeksesteenweg 98, 1850 Grimbergen, Steffi Van den Sande, tel. 02/254 44 85, personeelsdienst_grimbergen@cat.com Meer info op www.caterpillar.com

WERVEN LUIK, NAMEN

DB385864E7

Caterpillar Distribution Services Europe zoekt gemotiveerde medewerkers (m/v) voor de verdere uitbouw van haar logistieke activiteiten in Grimbergen:

Op zoek naar een goed recept voor een succesvolle carrière ? Welkom bij Puratos! Kwaliteitsvol werk en innovatie, dat is dagelijkse kost voor ons. Ontdek snel de ingrediënten om je professioneel enthousiasme een boost te geven… Bij Puratos, natuurlijk!

Puratos rekruteert : ‡Teamleaders Productie ‡Productie Operators ‡Technici

Ontdek onze vacatures op puratosjobs.be DB385086E7


DB374215D7

Cartoon van de week

Klaar voor een nieuwe uitdaging?

Door AAaRGh…

OB67811

DB343753A7

Waerboom (gastronomische feestzaal te Groot-Bijgaarden) is op zoek naar

DB381839E7

Aqua Protect, de Belgische specialist in vochtbestrijding zoekt een

ZELFSTANDIG STUKADOOR

> Ervaren patissier voor de bereiding van pronkstukken,

(m/v)

voor injectie en afwerking, regio Antwerpen / Limburg / Vlaams- Brabant

Voltijdse betrekking, weekendwerk, geen nachtwerk

Opleiding wordt voorzien in het behandelen van opstijgend vocht, bekijk ook www.aquaprotect.be Interesse? Mail naar Stefaan Vandevyvere, HR@groupprotect.be en telefonisch bereikbaar op 0485/80.18.48

> Keukenhulp voor de koude keuken: voorbereiden van grondstoffen en hapjes, mise en place en service Voltijdse betrekking, geen service coupé, weekendwerk

DB383341E7

Gemotiveerde kandidaten kunnen contact opnemen op het nummer 02 463 15 00 of mailen naar keuken@waerboom.com

Op zoek naar nog meer sales functies?

DB337966A7

dessertbuffetten en desserten op bord.

DB386189E7

Surf snel naar www.mijntoekomstbijroularta.be

De vzw Warlandis (Odon Warlandlaan 209, 1090 Jette) zoekt voor het woonzorgcentrum “Warlandis” (m/v):

KEUKENHULP (FT) surf dan snel naar

streekpersoneel.be

Zelfstandig bereiden van maaltijden • smeren van boterhammen • afwassen • onderhoud • 1 weekend op 2 • onmiddellijke indiensttreding • ervaring in de keuken is een troef • goede voorwaarden • stipt • flexibel • in team kunnen werken. Interesse? Gelieve uw cv (enkel Nederlands) te mailen naar viviane.mannaerts@warlandis.be

DB385733E7

11 dagen genieten

¤1249

VOORDEELBON € 19,99 I.P.V. € 39,99

D

AUTOBOEK SCANDINAVIË Een betoverend fotoboek, inspiratiegids en atlas in één

Vliegreis All-Inclusive (rechtstreekse&vliegreis inbegrepen!) inbegrepen!

it wondermooie foto- en autoboek dompelt je onder in de pracht en praal van het Hoge Noorden. Werkelijk een betoverende ontdekkingstocht die je eeuwige inspiratie biedt.

U logeert in het knappe Touareg *****hotel

3 afreisdata:

Kijk & vergelijk: SUPERVOORWAARDEN!

De interessantste bezienswaardigheden O De betoverendste nationale parken O De mooiste regio’s en de beroemdste plekken en steden O Bijna 1000 foto’s, themakaders en plattegronden O Uitgestippelde autoroutes O 448 blz., hardcover, leeslint O

wo. 8 november 2017 wo. 6 december 2017 wo. 24 januari 2018

Reisfamilie Carlier

Bestel ook online op www.dezeweek.be/scandinavie (gratis thuisgeleverd)

Luikerstwg. 62 • St-Truiden • tel. 011 705 500 • meer info: www.deblauwevogel.be DB382729E7

19,99 i.p.v. 39,99

OB68654

SHOP OPEN! *Actie zonder aankoopverplichting. Extra voordeelbonnen via www.dezeweek.be/scandinavie. Winkelprijs Standaard Boekhandel € 39,99. Uw voordeel € 20,00. Actie geldig zolang de voorraad strekt, t.e.m. 24/06/2017. Niet cumuleerbaar met andere kortingen en/of promotionele aanbiedingen. Bij uitputting van de promotie kan u reserveren voor afhaling op een latere datum. Deze aanbieding is niet geldig op de voorraad op de winkelvloer tegen de gewone handelsprijs, noch op de webshop van Standaard Boekhandel.

Haal aal met deze voord voordeelbon deel elb lbo bon bon ‘LANNOO’S LANNOO’S AUTOBOEK: DENEMARKEN, ZWEDEN, NOORWEGEN EN IJSLAND’ bij Standaard Boekhandel voor € 19,99* i.p.v. € 39,99 of bestel online op www.dezeweek.be/scandinavie DB385439E7

4 DAAGSE OCCASIE EN STOCK VERKOOP

25 tot 28 mei 10u tot 18u

Kapelanielaan 13A • 9140 Temse · www.alphamotorhomes.be

DB384271E7

Uw voordeel € 20


DB374216D7

Sleutel mee aan de MIVB KOM NAAR ONZE JOBDAY OP 9 EN 10 JUNI! DE MIVB IS OP ZOEK NAAR ELEKTROMECANICIENS EN ELEKTRICIENS Als elektromecanicien of elektricien bij de MIVB sta je altijd klaar voor de Brusselse reizigers. Met je inbus op zak laat je meer dan enkel onze voertuigen gesmeerd lopen. Want werken bij de MIVB, dat is werken aan de toekomst van Brussel. En jij, ben jij er klaar voor om een sleutelrol te spelen binnen de MIVB? Geïnteresseerd? Kom dan naar onze JobDay op 9 en 10 juni. Schrijf je in via jobs@mivb.brussels en we houden je snel op de hoogte. Tot binnenkort!

ONTDEK ONZE NIEUWE HYBRIDE BUSSEN!

DB382089E7

Surf snel naar jobs.mivb.be

BEN JIJ UIT HET T JUISTE HOU ? N E D GESNE

Wij zoeken

gepensioneerde dames en heren voor het beheer en onderhoud van toiletten in openbare centra te Brussel en omgeving goed loon; telefoneren naar

Nous cherchons des dames et messieurs pensionnés pour la gestion et entretien de toilettes publiques à Bruxelles et agglomération bons gains; telephonez au

Door de aanhoudende groei zijn wij op zoek naar:

VERKOPER/PROJECT- EN ACCOUNTMANAGERS Wij zoeken commercieel talent voor onze toonzaal in GRIMBERGEN EN SINT-GENESIUS-RODE.

DB384413E7

Profiel: U bent creatief, beschikt over commerciële vaardigheden en u heeft oog voor detail. U bent empatisch, flexibel en steeds op zoek naar nieuwe uitdagingen. U werkt klantgericht en u bent beschikbaar om op zaterdag en zondag de dromen van potentiële klanten waar te maken. U bent tweetalig Nederlands - Frans.

Mechaniekers en Elektromechanieker DB384154E7

www.dovy.be

Interesse ? Contacteer: Mevr. Bourgeois Gossetlaan 13, 1702 Groot-Bijgaarden 02 467 28 11 E-mail : job@hocke.be

Wij bieden: een vaste voltijdse betrekking binnen een familiaal bedrijf, zeer afwisselend en creatief in opdrachten DB352215B7

Werken bij Dovy Keukens

• creatief, handig, nauwkeurig en zelfstandig kunnen werken • klantgericht denken en verantwoordelijkheid kunnen nemen • Nederlands (zeer goed) en Frans (goed) kennen • dynamische en flexibele ingesteldheid • rijbewijs B is een vereiste

Wij zijn op zoek naar:

Wij maken úw keuken!

• bestellingen opvolgen en uitvoeren, vanaf het eerste contact met de klant tot en met het afronden van de opdracht • ontwerpen met Indesign, Illustrator, Photoshop… • uitvoeren van de opdrachten op diverse machines (groot formaat printers, snijplotters, thermische printers, laserprinters...)

Profiel:

Garage van bedrijfsvoertuigen : vrachtwagens, bestelwagens & landbouwtractoren

Wij bieden: Een zeer goede vergoeding op basis van commissie. Een permanente opleiding en begeleiding binnen het bedrijf. Doorgroeimogelijkheden tot filiaalhouder.

• Voor toonzaal Grimbergen: Mail uw CV + foto naar luc.castermans@dovy.be • Voor toonzaal Sint-Genesius-Rode: Mail uw CV + foto naar peter.bohe@dovy.be

Uw taken:

02 261 12 30

U beschikt over de gave om de dromen van potentiële klanten om te zetten in een keukenontwerp op maat van hun wensen. U geeft advies en weet als geen ander de kwaliteiten van een DOVY-keuken aan de man (en vrouw) te brengen. Na het afronden van de verkoop staat u in voor het opmeten ter plaatse en de opvolging van uw dossiers.

Interesse? Weet ons te overtuigen van uw commercieel talent!

GRAFISCH MEDEWERKER

02 261 12 30

Dovy Keukens is een vooruitstrevende KMO, die reeds 37 jaar gespecialiseerd is in de productie van maatkeukens. Dovy heeft zowel de verkoop als de volledige productie in eigen beheer. Er werd over gans Vlaanderen en Wallonië een eigen netwerk uitgebouwd van 23 toonzalen.

n

ft aa

wer

CV te sturen naar

administratie@klit.be DB385862E7

Profile for bruzz.be

BRUZZ actua - editie 1571  

BRUZZ actua - editie 1571  

Profile for bruzz.be