PlaatBewerkingsNieuws

3E JAARGANG NR. 4 • DECEMBER 2012

IN DEZE EDITIE: TERUGBLIK OP

MET VAST KATERN eras bold ITC

FIBERLASER NIET TE STUITEN – MATERIALEN: STERKER, LICHTER, VEILIGER – AUTOMATISCH GEREEDSCHAP WISSELEN OP DE AFKANTPERS - VERVORMEN TOT DE GRENS - HANDBEDIENDE BUIGER LEVERT IDEEËN OP - MEER WARMTE, MINDER SLIJTAGE - PRAKTIJKLIJN LASERCLADDEN GEPUBLICEERD

= 100 C/70M

= 100 Y/100M

Kosten die maat houden Swingende productiecijfers

Laat u leiden door kennis In harmonie naar topprestaties Uitval van machines kost geld. Gemiddeld gaat er teveel tijd verloren aan het herstellen van fouten in het productieproces. TRUMPF gaat voor een serviceverlening op maat en introduceert daarom het World Class Partner Programma. Hiermee kunnen we klanten “beschikbaarheid op maat” aanbieden. Dat doen we aan de hand van vier (partnership) modellen waarbij beide partijen precies weten wat van elkaar verlangd wordt.

Bel vandaag nog voor “beschikbaarheid op maat”.

TRUMPF World Class Partner Programma: beschikbaarheid op maat T R U M P F N e d e r l a n d B . V. P o s t b u s 8 3 7 7 5 5 0 AV H e n g e l o Te l : 0 7 4 - 2 4 9 8 4 9 8 F a x : 0 7 4 - 2 4 3 2 0 0 6 e - m a i l : i n f o @ n l . t r u m p f . c o m w w w. n l . t r u m p f . c o m

Inhoud 6 Fiberlaser niet te stuiten Er zijn al zo’n zeventig machinefabrikanten met een fiberlaser in hun programma. Een groot aantal exposanten demonstreerde de fiberlasertechniek dan ook op de Euroblech. Dat viel op, maar niet iedereen was er van onder de indruk. “Ik heb belachelijk veel fiberlasers gezien”, aldus een Nederlandse bezoeker.

14 Ombouwtijd omlaag, productiviteit omhoog De afkantpers moet meer buigen en de tijd voor het ombouwen moet dus omlaag. Daarbij komen de automatische gereedschapwisselsystemen in beeld. Op de Euroblech presenteerden Trumpf, Amada en LVD allemaal hun eigen oplossing.

32 Vervormen tot de grens Expansor Nederland in Ulft krijgt het kunstje van hydrovormen steeds beter onder de knie en beschikt hiermee over een innovatieve techniek die steeds beter aanslaat in de markt. Door dit proces worden voor onmogelijk gehouden vervormingen mogelijk.

38 Turken in het offensief De Turkse machinebouwers waren opvallend aanwezig op de Euroblech. ‘Laat uw business bloeien met Turkse machines’ was het motto van hun gezamenlijke campagne. Via Duitsland wil de Turkse machinebouw de wereld veroveren.

En verder 4 12 28 31 35 36 37

Colofon en actueel Materialen: sterker, lichter, veiliger Automatisch bestelproces Metaalbedrijf Baas Handbediende buiger levert ideeën op Heavac verdubbelt ponscapaciteit Schuler presenteert TwinServo-techniek Productnieuws

Katern LaserNieuws 19 21 23 24 27

Meer warmte, minder slijtage Actueel Hoe veilig is laserveilig?

Praktijklijn lasercladden gepubliceerd Rofin stelt applicatie centraal

Voorwoord

Trends Net als 2 jaar geleden wisten ruim 60.000 bezoekers van over de hele wereld eind oktober de weg naar de Euroblech in Hannover te vinden.

Onder hen opvallend veel Nederlanders. Wat hebben al die bezoekers nu gezien? Toonde de grootste internationale vakbeurs voor plaatbewerking inderdaad de trends, die in de komende jaren de ontwikkelingsrichting van hele industrietakken gaan bepalen? Wellicht wel. In ieder geval maakte de Euroblech 2012 op de eerste plaats duidelijk dat diverse ontwikkelingen van de laatste jaren zich een vaste plek hebben veroverd en nu de markt bepalen. Fiberlasers en servo-elektronische aandrijvingen zijn niet meer weg te denken uit de leveringsprogramma’s van de machineleveranciers. De lasers ontwikkelen zich tot universele werktuigen, die ook ingezet kunnen worden bij de productie van de hybride bouwdelen, die onder andere in de automobielindustrie in opkomst zijn.

Belangrijke ontwikkelingen in de plaatbewerking gaan richting lichtgewicht constructies en het bewerken van hybride structuren. Euroblech deed recht aan deze trend door het bewerken van metalen plaat/kunststof hybride structuren op te nemen in het expositieprofiel; ook deze samengestelde materialen worden nu als ‘blech’ beschouwd. Hun aanwezigheid was dit keer nog bescheiden, maar dat kan over 2 jaar op de volgende Euroblech zo maar anders zijn. Want ze passen natuurlijk prima in de alom aanwezige duurzaamheidstrend.

Eric Weustink e.weustink@54umedia.nl

Op de voorpagina: De ToolCell van LVD is een afkantpers met geïntegreerde en automatische gereedschapswisselaar. De boven- en ondergereedschappen zitten in een gereedschapsstation dat zich onder de achteraanslag van de machine bevindt.

Zie pagina 14

3

COLOFON PBNieuws, jaargang 3, editie 4, december 2012 PlaatBewerkingsNieuws is een onafhankelijk technisch en business vakblad voor plaatbewerkende ondernemingen, die niet-verspanende technieken (scheiden, omvormen, verbinden en oppervlaktebehandelingen) in hun productieprocessen toepassen of kunnen toepassen. Het biedt op journalistieke wijze zicht op ontwikkelingen in alle aspecten van de plaatbewerkingstechnieken en besteedt daarbij aandacht aan nieuws van en voor producenten van plaatmateriaal, service- handels- en distributiecentra, machine- en gereedschapleveranciers, toeleveranciers, OEM-ers, ingenieurs- en technisch adviesbureaus, onderwijs- en onderzoeksinstellingen. Elke uitgave bevat het speciale katern LaserNieuws, waarin voor de plaatbewerking relevante aspecten van lasertechnologie aan bod komen.

De lezerskring wordt gevormd door eigenaren, directeuren of leidinggevende functionarissen van bedrijven en organisaties die in de plaatketen actief zijn. Afhankelijk van evenementen en diverse vakbeurzen bedraagt de minimale oplage per editie 5.000 exemplaren.

Abonnementen Opgeven nieuwe abonnementen: T: +31 (0)55 360 10 60 F: +31 (0)55 360 08 60 E: info@54umedia.nl Het abonnement kan ieder kwartaal ingaan. Een jaarabonnement kost 39,95 euro, exclusief BTW. Opzeggingen van abonnementen uitsluitend schriftelijk, tenminste twee maanden voor het verstrijken van de abonnementsperiode.

Uitgeverij/redactie-adres 54U Media BV Postbus 2108 7302 EM Apeldoorn Prinsenweide 26 7317 BB Apeldoorn T: +31 (0) 55 360 10 60 F: +31 (0) 55 360 08 60 E: info@54umedia.nl I: www.54umedia.nl Redactie Eric Weustink (hoofdredacteur) T: +31 (0)55 360 16 33 M: +31 (0)6 13 62 86 89 E: e.weustink@54umedia.nl Advertentie-exploitatie Vincent Span T: +31 (0)55 360 62 27 M: +31 (0)6 511 93 408 E: v.span@54umedia.nl Harold Draaijer T: +31 (0)55 360 64 20 M: +31 (0)6 51 19 31 32 E: h.draaijer@54umedia.nl Alle advertentiecontracten worden afgesloten conform de Regelen voor het Advertentiewezen, gedeponeerd bij de rechtbanken in Nederland (exemplaar op aanvraag kosteloos verkrijgbaar).

Vormgeving en opmaak Rijnier van Kesteren Drukkerij Roto Smeets GrafiServices, Utrecht Materiaal Aanleveren materiaal volgende editie: uiterlijk 10 februari 2013. Editie 1, jaargang 4 van PlaatBewerkingsNieuws verschijnt in februari 2013.

Copyright Niets van deze uitgave mag worden overgenomen, tenzij met uitdrukkelijke schriftelijke toestemming van de uitgever.

ISSN: 1875-1628

www.pbnieuws.nl

4

Nationaal Metaal Congres: ‘Winst maken met kleine series’ MetaalExpo 2013 is een vakevenement voor de metaalsector in het industriële hart van Nederland. Het wordt gehouden van 5 tot en met 7 maart in de Brabanthallen in Den Bosch.

Gelijktijdig met MetaalExpo wordt, in samenwerking met de Federatie Productie Technologie (FPT) en de Vereniging van Importeurs van Machines en Gereedschappen (VIMAG),

Goma gul Goma in Hengelo (G) vierde het 50-jarig bestaan onder meer met een bijeenkomst speciaal voor relaties op vrijdag 8 juni.

De genodigden werden gevraagd geen cadeaus mee te brengen maar in plaats daarvan een gift over te maken voor de KWF Kankerbestrijding. De opbrengst was maar liefst € 7.000,00. Medio oktober is de cheque door Goma-directeur Foppe Atema, in het bijzijn van Arie Teunissen en Jan Oortgiesen, beiden technisch directeur van Goma Beheer, overhandigd de regiocoördinator van de KWF Kankerbestrijding. www.goma.nl

het Nationaal Metaal Congres gehouden.

Netwerken met branchegenoten en kennisoverdracht staan hierbij centraal. ‘Winst maken met kleine series’ is het thema dat als een rode draad door het drie dagen durende congres loopt. Vanuit verschillende disciplines en verschillende type bedrijven wordt dit thema uitgewerkt. De centrale vraag hierbij is: hoe maak je zoveel mogelijk winst met kleine series? Er komen verschillende, praktische uitdagingen, cases en benaderingen aan de orde. Gedurende drie dagen zullen vijftien sprekers de bezoekers meenemen op kennisreis. Zo kan het zijn dat een toeleverancier zijn visie, kanttekeningen en concrete ervaringen deelt over hoe hij succesvol is met het flexibel produceren van kleine series in de metaalindustrie. Terwijl een OEM’er, een hoogleraar of een adviserende partij, die hier ook mee bezig is, een heel ander deel van hetzelfde onderwerp toelicht. De sprekers hebben een achtergrond in metaalgerelateerde, industriële productietechnieken en belichten specifiek de wereld van verspaning, plaatbewerking, productieautomatisering (onder andere CAD/CAM) en Additive Manufacturing. Naast het congresprogramma kunnen bezoekers bedrijven in de exposantenhal bezoeken op MetaalExpo. www.metaalexpo.nl

Nieuwe naam, nieuw onderdak Staalservice Lelystad verandert de naam in Zuidberg StaalService en neemt vanaf juli volgend jaar met haar laser-, plasma- en autogeen snijactiviteiten (tevens las-, zet-, booractiviteiten) intrek in een nieuw pand van 10.000 vierkante meter in Ens. Hier zal onder meer een nieuw in-huis-ontwikkeld proces voor afbramen, afronden en stralen van plaatmateriaal worden geïnstalleerd.

In oktober is de eerste paal voor de nieuwbouw bij moederbedrijf Zuidberg de grond in gegaan. Ten opzichte van Staalservice Lelystad zal de capaciteit van de lasersnijmachines en het aantal zetbanken worden verdubbeld. Deze capaciteitsvergroting moet leiden tot hogere efficiëntie en kortere levertijden. In de nieuwe productiehal worden moderne machines geïnstalleerd, waaronder een fiberlaser. Naast het snijden van staal, aluminium en RVS, wordt de klant de mogelijkheid geboden

De nieuwe naam wordt smakelijk aangesneden.

om de onderdelen door middel van hoogwaardige productiemiddelen onder andere te lassen, zetten, coaten, draaien, frezen.

Zuidberg StaalService is gespecialiseerd in de productie, assemblage en co-engineering van metalen constructies. Het bedrijf profileert zich als een volwaardige one-stop-shopping partner met een hoge mate van toegevoegde waarde voor klanten uit de landbouw-, industrie- en maritieme sector. www.staalservice.com

U-vormen op zwenkbuiger Machineleverancier Metall heeft een UpDownbend zwenkbuigmachine van RAS geleverd aan NSA Metaalindustrie in Veldhoven. Daarmee kan deze toeleverancier U-vormige producten voortaan snel en nauwkeurig buigen zonder het product te keren en te draaien.

NSA had al alles op het gebied van afkanttechniek in huis, maar liep toch regelmatig tegen beperkingen van maakbaarheid op.

Vooral U-vormige producten vroegen om veel kunst en vliegwerk om die uiteindelijk tot hun definitieve vorm te kunnen buigen. Directeur Bart Spackler zag daarom al een tijd de oplossing in zwenkbuigen als aanvulling op de bestaande afkantpersen. Sinds deze zomer beschikt de toeleverancier over de nieuwste zwenkbuigmachine van RAS, die zowel positief als negatief buigt zonder het product te keren en draaien. Met de grote doorlaat van de RAS UpDownBend kunnen U-vormige producten tot 400 mm worden gezet. Spackler: “Producten waarvoor we een kantpers drie

Met de grote doorlaat van de RAS UpDownBend kunnen U-vormige producten tot 400 mm worden gezet.

keer af moeten stellen, kunnen we nu in één keer op de nieuwe RAS UpDownBend zwenkbuigmachine maken. En de grote doorlaat

Dik lassen zonder helium Westfalen heeft het nieuwe gasmengsel Argonox ontwikkeld. Dit nieuwe beschermgas voor het TIG- en MIG-lassen van aluminium bestaat uit Argon en nauwkeurig gedoseerde bijmengingen van stikstof en stikstofmonoxide.

Argonox biedt gebruikers volgens de producent diverse voordelen. Vergeleken met puur Argon

realiseert het een betere doorlas van dikwandige plaatdelen en een tot 20 procent hogere inbranddiepte. Door de focus van de lichtboog heeft het lasproces duidelijk minder warmtetoevoer nodig, wat de stroomkosten reduceert.

Omdat Argonox zonder helium uit kan, is het beschermgas een goedkoop alternatief voor Argon-Helium mengsels. www.westfalengassen.nl

Compact snijsysteem Micro Lasersystems in Driel brengt onder eigen label een nieuw compact lasersnijsysteem op de markt voor het snijden van metalen tot 2 mm. Het eerste systeem is verkocht aan Modelmakerij Otter en De Roos in Drachten.

Het systeem is leverbaar in verschillende uitvoeringen. Micro Lasersystems bouwt het zelf met componenten van diverse leveranciers. Het kleinste model heeft een snijbereik van 300x400 mm, het grootste van 700x1200 mm. De laserbron is een fiberlaser, die leverbaar is met vermogens van 100 tot 500 Watt. Daarmee is het systeem geschikt voor het snijden van diverse metalen; niet alleen de staal- en RVS-soorten, maar ook aluminium, messing en koper. “Het aantrekkelijke van dit systeem is dat het zo compact is”, zegt Ramon Slief van Micro Laser-

Het eerste lasersnijsysteem is verkocht aan Modelmakerij Otter en De Roos in Drachten. Dit heeft een snijbereik van 700x1200 mm.

systems. “De laser snijdt het materiaal met een hoge kwaliteit. Braamvrij, zodat nabewerking niet nodig is. Dit lasersnijsysteem is al leverbaar vanaf 40.000 euro.” www.microlasersystems.nl

maakt de machine geschikt voor een brede productrange.” www.nsametaalindustrie.nl

Poolse eer voor Kersten Kersten Europe, specialist in de buigtechnologie, heeft de Dutch Polish Business Award 2012 gewonnen. Dit is een prijs voor actieve Nederlandse ondernemers in Polen.

De jury was vooral te spreken over hoe Kersten Europe sinds het vestigen in Polen in 2000 de leidende marktpositie heeft veroverd. Kersten Europe Polska is 100 procent onderdeel van de Kersten Europe groep maar werkt autonoom met een Pools management. Er wordt gewerkt volgens de hoge kwaliteitsnormen van de groep. Het specialisme van Kersten Europe Polska wordt ingezet voor uiteenlopende projecten. Enkele voorbeelden hiervan zijn de gebogen dakconstructie van twee EURO 2012 voetbalstadions in Warsaw en Poznan, de gebogen delen voor het bijzonder vormgegeven winkelcentrum ‘Zlote Tarasy’ (gouden terras) in Warschau, offshore wind projecten en infrastructuur zoals bruggen en geluidswanden. www.kersteneurope.com

5

Fiberlaser niet te stuiten

F

erdi Töngi, de topman van Bystronic, gaf het op de Euroblech ruiterlijk toe: de Zwitserse machinebouwer heeft zich schromelijk vergist in het aandeel dat de fiberlaser in de markt voor lasersnijmachines zal gaan veroveren. Twee jaar geleden hield Bystronic het nog op een aandeel van 15 à 20 procent, de rest zou voornamelijk het domein van de CO2-laser blijven. Maar nu verwacht Bystronic dat het marktaandeel van de fiberlaser tot wel 50 procent kan oplopen. “Hoe snel dat zal gaan is niet te zeggen”, aldus Töngi.

Het veranderende inzicht heeft onder meer te maken met het feit dat de toepassing van de fiberlaser volgens Bystronic niet beperkt zal blijven tot de dunne plaat. “De klant vraagt ook om fiberlasers die dikten in het middensegment kunnen snijden en dus zal de markt daarop antwoorden.”

Die markt wordt ondertussen ook steeds groter. Töngi ziet iedere veertien dagen een nieuwe aanbieder van fiberlasers op markt verschijnen.

Er zijn nu al zo’n zeventig machinefabrikanten die een fiberlaser in hun programma hebben. Die ontwikkeling was goed te zien op de beursvloer in Hannover: een groot aantal exposanten demonstreerde de fiberlasertechniek. Dat viel op, maar niet iedereen was er van onder de indruk. “Ik heb belachelijk veel fiberlasers gezien”, aldus een Nederlandse bezoeker, een toeleverancier uit het zuiden des lands. “Elke exposant die autogeen en/of plasmasnijden aanbiedt heeft nu ineens ook een fiberlaser. Dezelfde machines, maar dan ineens met een fiber.” Deze landgenoot investeert vooralsnog dan ook nog niet in de nieuwe techniek.

vernieuwde BySprint Fiber, die voortaan ook beschikbaar is in het formaat 4020. Dit grotere formaat is volgens Bystronic meer dan een technisch speeltje. “Op een plaat van 4x2 meter kunnen 78 procent meer onderdelen worden genest dan op een plaat van 3x1,5 meter. In dezelfde mate wordt bovendien de tijd verlengt, waarin de machine zonder onderbreking kan snijden. Anders gezegd: de neventijden nemen verder af, terwijl de uitstoot van het aantal gesneden onderdelen juist groeit.”

Nieuw is tevens dat de BySprint Fiber behalve met een 3 kW laserbron voortaan ook met 4 kW laservermogen leverbaar is. De machine nadert daarmee plaatdiktebereiken, die tot dusverre alleen met CO2-lasersnijmachines haalbaar waren. Dat maakt de gebruiker van deze machine nog flexibeler. Bystronic denkt overigens dat de machine met een laservermogen van 3 kW het werkpaard onder de fiberlasers gaat worden.

Maar meer vermogen is dus mogelijk. www.bystronic.nl

Fiberlaser wordt commodity

Bystronic Voor wie dat wel wil doen, is de keuze enorm. Zelf toonde Bystronic de

Kantbanken en lasersnijmachines – en dus ook fiberlasers - worden commodities. De aankoop van een dergelijke machine laat zich vergelijken met de aankoop van een auto: de klant beslist van tevoren eigenlijk al welk merk hij wil hebben en gaat dan pas op pad om te kopen.

Bystronic biedt de BySprint Fiber voortaan ook aan in het formaat 4020 en met 4 kW laservermogen.

Volgens Bystronic-topman Ferdi Töngi is dit de belangrijkste en voor machineproducenten tevens lastigste trend in de markt. “Lastig omdat het heel moeilijk wordt om je te on- Ferdi Töngi van Bystronic: derscheiden.” Töngi beweert dat het kopen “Het wordt heel moeilijk om je te onderscheiden.” van een machine voor 70 procent emotie is.

De klant gaat steeds meer beslissen op softfactors, zoals de ervaringen die hij heeft met de lokale dealers/vertegenwoordigers van een machinemerk. De lokale vertegenwoordigingen vormen dan ook een belangrijke factor in de strategie van de Zwitserse machinebouwer.

6

Amada showde op de Euroblech maar liefst vier toepassingen van fiberlasertechniek en liet en passant ook zien wat er allemaal mee geproduceerd kan worden.

Trumpf Trumpf zet eveneens vol in op de fiberlaser. De Duitse marktleider stelt vast dat de fiberlaser geen hype meer is. Trumpf heeft wereldwijd inmiddels 30.000 vaste stoflasers geïnstalleerd, waarvan 3000 in snijtoepassingen. “Zowel de CO2-lasers als de fiberlasers hebben hun sterkten. De keus voor een van beide technieken wordt vooral ingegeven door de vraag wat je er mee wilt doen. Wij hebben wat dat betreft heel duidelijke aanbevelingen voor wanneer een fiberlaser of wanneer een CO2-laser de juiste keuze is.”

Trumpf heeft zijn assortiment 2D lasersnijmachines sterk uitgebreid.

Met de komst van de TruLaser 3030 fiber wordt nu in elke vermogensklasse zowel een CO2-laser als een fiberlaser aangeboden. De uitbreiding (of afronding) van het aanbod op het gebied van 2D lasersnijden vormde het zwaartepunt van de Trumpf-presentatie op de Euroblech. Voor elke uitdaging biedt de Duitse machinebouwer nu de juiste machine. De keuze is aan de klant. Met een vaste stoflaser snijdt hij dun plaatmateriaal en staal snel en efficiënt. Bovendien kan hij hiermee de zogeheten bonte materialen (zoals koper en messing) bewerken. De CO2-laser daarentegen is geschikt voor alle plaatdikten in RVS, aluminium en staal.

Met de komst van de TruLaser 3030 fiber, die als wereldprimeur werd gepresenteerd, biedt Trumpf nu in elke vermogensklasse zowel een CO2-laser als een fiberlaser aan.

De nieuwe TruLaser 3030 fiber is een flexibele standaard machine, die met 3 kW laservermogen tot 20 mm staal, 15 mm RVS en aluminium en 6 mm koper en messing snijdt. Daarbij snijdt de universele snijmodule alle plaatdikten. Wisselen van snijkop is niet nodig.

Wie capaciteit voor meer machines heeft, kan investeren in productievere speciaalmachines. De TruLaser 5030 fiber verhoogt de productiviteit in dunne plaat met ongeveer 15 procent (bij gelijkblijvend laservermogen) door haar bijna dubbel zo snelle assnelheden. Deze machine is bovendien verkrijgbaar met een 5 kW laserbron. Nog productiever is de TruLaser serie 7000. Met twee snijkoppen en assnelheden tot 305 meter per minuut halen deze speciale machines voor serie- en massaproductie maximale snijsnelheden in het dunne plaatbereik. In tegenstelling tot deze twee hoogproductieve series liggen de voordelen van de TruLaser serie 1000 in de eenvoudige bediening en de prijs. Deze machine is volgens Trumpf ideaal voor klanten die weinig ervaring hebben met lasersnijden. www.nl.trumpf.com Amada Ook Amada gelooft in de fiberlaser. De grote Japanse aanbieder showde liefst vier toepassingen van fiberlasertechniek. Daaronder de combinatiemachine Lasbend AJ, die door het integraal combineren van lasersnijden, omvormen, draadsnijden en buigen zorgt voor productievoordelen, met name bij het nauwkeurig en snel vervaardigen van complexe producten. Tijdens de eerste stap snijdt de verticale fiberlaser AJ met een vermogen van 2.000 Watt delen uit de plaat, die tijdens de verdere bewerking verticaal door de machine gevoerd worden. De buigunit is uitgerust met een innovatieve uitbreiding: het nieuw toegepaste hoekmeetsysteem BI-J meet de buighoek tijdens het buigen en kan zonodig het proces bijsturen.

Een andere combinatiemachine is de FLCP-2515 AJ, die een integrale combinatie van lasersnijden en stansen verwezenlijkt. Ook hier gebruikt Amada de eigen fiberlaser AJ met een totaalvermogen van 2.000 Watt.

Het verwerken van het plaatmateriaal door de laser geschiedt automatisch. Contactloze sensoren zorgen voor een constante brandpuntafstand van de laserstraal tot het plaatmateriaal, wat leidt tot een kwalitatief hoogwaardig snijproces. Een spleet ter hoogte van de laser-as zorgt

7

VERHEIJ METAAL SPECIALIST IN PLAATBEWERKING

Een van onze mogelijkheden is het lasersnijden en ponsnibbelen (of combi-) van industriële producten.

Ook kunnen wij voor u:

CNC-Kanten lassen/ Assembleren Lasersnijden_def.indd 1

14-10-2009 10:37:50

Met Landré op voorsprong

U zoekt een energiezuinige kantpers met een gebruiksvriendelijke bediening?

Landré levert de nieuwste hybride kantpersen met grafische 3D besturing

Landré | Lange Dreef 10 | NL-4131 NH Vianen Tel. +31 (0)347 329 329 | www.landre.nl

p ro d u c ti e te c h nie ke n vo o r d e ve r s pa n in g , pla a tbe we rking k u n sts to fve r we rkin g e n r a pid m a n uf a c tur in g

CAM aansturing van nieuwe en gebruikte pons-, laser- en plasmasnijmachines nodig?

Bel de CADCAM specialist voor de plaatbewerking • Eerste hulp bij installatie, opstart en training • Ondersteuning alle bekende machinemerken • Dealer van o.a. Lantek Expert voor Nederland en België• Advies en programmeerondersteuning • Efficiënter produceren door meer uit uw software te halen.

Van Leeuwen CADCAM Systems BV | 030 271 42 17 | info@leeuwencam.nl | www.leeuwencam.nl

8

voor een beter snijproces omdat hierdoor snijgas en slakken afgevoerd kunnen worden, waardoor de achterzijde beter spatvrij gehouden kan worden. Met de FLCP is het mogelijk om zonder procesonderbrekingen langere tijd zonder toezicht te produceren.

Ook presenteerde Amada de fiberlasersnijmachine FLC-3015 AJ, een flexibele en efficiënte lasersnijmachine met eveneens een 2kW fiberlaser. De FLC-3015 AJ heeft een werkbereik van 3.000 × 1.500 mm. Het tafeloppervlak heeft een draagvermogen tot 920 kg. De machine is voorzien van een gegoten machineframe, waarvoor vanwege de constructiewijze en laag zwaartepunt een speciaal fundament niet nodig is. Het torsiestijve en trillingsarme frame zorgt ook bij de hoogste bewerkingssnelheden voor optimale productieomstandigheden. De FLC-3015 AJ kan, indien voorzien van de juiste automatisering, gedurende langere tijd complexe taken uitvoeren zonder handmatige ingrepen.

Tot slot presenteerde Amada de fiberlasertechnologie ook voor het lassen. Zoals bekend kunnen met fiberlasertechnologie moeilijke materialen zoals koper, messing en titanium bewerkt worden. Dit voordeel dat zich bij het lasersnijden reeds bewezen heeft, wordt met de nieuwe FLW serie nu ook op het terrein van laserlassen ingevoerd. Het probleemloos verwerken van moeilijke plaatmateriaal met de fiberlaser opent, op het gebied van laserlassen, nieuwe perspectieven voor de gebruiker. Met de nieuwe FLW machines is het nu mogelijk producten te vervaardigen uit een combinatie van materialen waarvan het verwerken tot voor kort grote moeilijkheden opleverde. www.amada.de

De Electra FL van LVD biedt naast een modern en compact design ook geïntegreerde automatische wisseltafels. Touch-L, de bedienings- en gebruikersinterface met een 19”-touchscreen maakt e bediening eenvoudig.

LVD Net als Mazak kwam ook de Belgische machinebouwer LVD in Hannover met haar eerste fiberlasersysteem: de Electra FL. Deze wordt aangedreven door een energievriendelijke fiberlaserbron, die zorgt voor de snelle en nauwkeurige verwerking van dunne platen in traditionele materialen zoals zacht staal, roestvrij staal en aluminium, met zoals bekend extra troef dat ook metalen zoals koper en messing efficiënt verwerkt kunnen worden. Het materiaal absorbeert de laserstraal met 1µm golflengte beter, waardoor de verwerkingssnelheid bij dunne plaat tot 50 procent hoger ligt in vergelijking met een CO2-laserbron.

Electra FL is een compleet nieuw ontwerp. LVD heeft de Electra zo ontwikkeld, dat alle voordelen van de fiberlasertechnologie ten volle benut kunnen worden. De Electra FL wordt gekenmerkt door een licht maar uiterst stevig straaloverdrachtsysteem voor een zeer dynamische verwerking. De machine biedt naast een modern en compact design ook geïntegreerde automatische wisseltafels, waarbij de ene tafel wordt geladen terwijl op de andere tafel materialen worden gesneden, wat uiteraard de nuttige werktijd maximaliseert. De tafelwissel duurt bovendien slechts 30 seconden. Dankzij Touch-L, de bedienings- en gebruikersinterface met touchscreen, is de Electra FL makkelijk te bedienen. Touch-L maakt gebruik van een 19”-touchscreen en een grafische gebruikersinterface om de gebruiker efficiënt en moeiteloos te begeleiden bij alle nodige interacties tussen mens en machine. Touch-L beschikt ook over een programmeer- en nestingfunctie om werkstukken rechtstreeks in de sturing te importeren, snijtechnologie toe te wijzen en nestings direct op de sturing te genereren.www.lvdgroup.com

De Optiflex 3015 Fiber is de eerste fiberlaser van Mazak. Deze heeft een laserbron van 2 kW en is daarmee vooral geschikt voor dunne plaat.

Mazak Yamazaki Mazak benutte de Euroblech voor de presentatie van de lasersnijmachine Optiflex 3015 Fiber, de eerste fiberlaser van de Japanse machinebouwer. Deze heeft een laserbron van 2 kW en is daarmee vooral geschikt voor dunne plaat. Deze machine voert een grotere straaldichtheid en meer laserenergie naar het snijpunt – dit alles bij een duidelijk kortere golflengte van de laserstraal (circa 90 procent korter dan bij een CO2-laser). Het resultaat: duidelijk sneller insteken in het materiaal en een mogelijke productiviteitsverhoging van meer dan 30 procent.

Daarmee is deze machine volgens Mazak een goede keuze voor hoog geautomatiseerde productie-omgevingen zoals in de vrachtwagenbouw en de lucht- en ruimtevaartindustrie. De meeste lasersnijmachines werken in de praktijk met een CO2-laser. Deze machines snijden evenzeer dunne als dikke producten. Niettemin, stelt Mazak, zijn CO2-lasers in vergelijking met snij-oplossingen met fibelasers bij het snijden van dun plaatmateriaal minder efficiënt, omdat fiberlasers het snijden met de hoogste snelheid en minder vermogen mogelijk maken. De Optiflex 3015 Fiber valt op door haar hoge ijlgangsnelheden van 120.000 mm/min op de X- en Y-as en 60.000 mm/min op de Z-as. Bovendien worden met de nieuwe machine positioneernauwkeurigheden bereikt van ±0,05/500 mm op de X- en de Y-as, alsmede ±0,01/100 mm op de Z-as. www.mazak.eu

Op de stand van Ermaksan stond de vernieuwde Fibermak in het middelpunt van de belangstelling.

Ermak Opvallend was ook het aantal Turkse machineproducenten met een fiberlaser in hun aanbod. Zo presenteerde Ermak de nieuwe Fibermak fiberlaser. In de Fibermak, die door Landré in Nederland en België wordt vertegenwoordigd, past de fabrikant een IPG diodebron toe, die snel en nauwkeurig zowel dunne als dikkere materialen tot 20 mm staal kan snijden. Ermak stelt dat deze machine ten opzichte van CO2-lasers tot wel 70 procent op energiekosten en 80 procent aan onderhoudskosten bespaart. De machine is onder meer voorzien van een compleet nieuwe

9

ng

Met Landré op voorsprong

: l op a.n l e sn rum jk b ki w. w w

Leverancier Nederland

BETROUWBARE PARTNER IN GEBRUIKTE LASERSNIJMACHINES

U zoekt een oplossing voor het ontbramen en finishen van uw plaatwerkdelen?

Vianen l

Landré levert borstel-/bandontbraammachines in 300 tot 1.300 mm werkbreedte

Trumpf TruLaser 5030 - 6kW BJ 2007

Lissmac SBM-L1000 Nieuw

Machines UIT VOORRAAD LEVERBAAR

Landré | Lange Dreef 10 | NL-4131 NH Vianen Tel. +31 (0)347 329 329 | www.landre.nl

p ro d u c ti e te c h nie ke n vo o r d e ve r s pa n in g , pla a tbe we rking k u n sts to fve r we rkin g e n r a pid m a n uf a c tur in g

Uw partner in standaard en maatwerk systeemoplossingen voor Laser • Markeren • Graveren • Snijden • Lassen • Boren

Edyweg 17 6956 BA Spankeren (nl) Tel. +31 (0)313 49 02 00 Fax +31 (0)313 49 02 01 E-mail info@bruma.nl

let’s talk lasers!

Bezoek onze website en informeer naar onze mogelijkheden voor betaalbare compacte lasersnij- & markeer- systemen.

www.microlasersystems.nl Micro Lasersystems BV Postbus 274 6660 AG Elst (GLD) 10

Bezoekadres: Kerkstraat 33 6665 CE Driel

T: +31 26 26 00128 F: +31 26 37 93259 info@microlasersystems.nl

ombouw, die de operator zowel toegang verschaft aan de zijkant als aan de voorzijde van de machine. Door inzet van lineaire motoren voor aandrijving van alle assen bereikt de Fibermak verplaatsingssnelheden van 140 m/min en versnellingen van 2G op de X- en Y-assen, waarbij een positioneernauwkeurigheid van 0,03 mm wordt bereikt. In de nieuwste generatie van de Fibermak bouwt Ermak voort op de ervaring die is opgedaan bij de vliegend optiek CO2-lasers voor wat betreft frameontwerp, asaandrijving, integratie van kwaliteitscomponenten van gerenommeerde fabrikanten. www.landre.nl

De Platino fiber van Prima Power is beschikbaar voor plaatmateriaal van 1500 x 3,000 mm en met 2 kW en 3 kW fiberlasers.

Prima Power Prima Power biedt een fiberlaser aan in de Platino-range. De Platino Fiber 2D lasersnijmachine is volgens de producent een goede keuze voor plaatbewerkers die een efficiĂŤnt productiegereedschap zoeken voor met name dun en wat dikker materiaal, dat tegelijkertijd energie- en onderhoudsbesparingen oplevert en productief is. De machine is flexibel omdat zonder om te stellen kan worden geswitcht van het snijden van plaatmateriaal naar bewerken van rond, vierkant en rechthoekig buismateriaal.

De Platino Fiber is beschikbaar voor plaatmateriaal van 1500 x 3,000 mm en met 2 kW en 3 kW fiberlasers. De gecombineerde snelheid van de lineaire assen is 140 m/min en de acceleratie is 1.2 g voor elke as. Prima Power benadrukt ook het compacte design dat resulteert in een minimaal vloergebruik en het eenvoudige transport en installatie. Het frame van synthetisch graniet zorgt voor goede thermische stabiliteit en dempt de trillingen. Het ontwerp maakt de machine makkelijk toegankelijk en zorgt voor een goede integratie met automatiseringssystemen.

De fiber lasersnijkop is uitgerust met een enkele focuslens, die geschikt

is voor elke productie en met hoogdynamische focus assen. Met Optical Precision Control (OPC) gaat het uitlijnen van de nozzle eenvoudig, snel en perfect. Voor het off-line programmeren gebruikt de Platino Fiber het gebruikersvriendelijke en snelle Maestro -Libellula systeem. www.tuwi.nl Salvagnini De Italiaanse machinebouwer Salvagnini presenteerde met de L5 KinEtic een nieuwe versie van haar hoogdynamische laser-vlaggeschip L5. Het nieuwe ontwerp is compacter, stijver en nauwkeuriger en naar wens verkrijgbaar met een 4 kW fiberlaser. Het schakelpaneel en de straalbron zijn in het frame van de machine geĂŻntegreerd, wat de L5 nog compacter maakt. Met de 4 kW fiberlaser kunnen plaatdikten van 3 tot 20 mm sneller en met een betere kwaliteit worden gesneden. De laserbronnen met 2 en 3 kW blijven echter in het programma, omdat ze een rendabele oplossing vormen voor dun plaatmateriaal. Met het nieuwe ontwerp zijn bovendien de schuifdeuren vervangen door een naar boven openende kap, die zorgt voor voldoende ruimte voor de dragende structuur van de kompas-kinematiek, zonder de toegang tot de werkruimte te beperken. Met de toevoeging KinEtic benadrukt Salvagnini haar waarden zoals efficiency, duurzaamheid, nauwkeurigheid en zekerheid. In het geval van de L5 KinEtic betekent dat, dat extreem hoge dynamiek met een acceleratie van 5 g net wordt bereikt door lineaire motoren met een hoog energieverbruik, maar door gepatenteerde kompas-kinematiek met normale servomotoren. Ook pas Salvagnini consequent lichtgewichtbouw toe. www.flevotrading.nl

De L5 KinEtic is een nieuwe versie van Salvagnini’s L5. Het nieuwe ontwerp is compacter, stijver en nauwkeuriger en naar wens verkrijgbaar met een 4 kW fiberlaser.

Lichte fiberlaser voor minder dan 2 ton PAC, leverancier van machines voor de plaatbewerking en HVAC-techniek, brengt een nieuwe fiberlaser op de Nederlandse markt met een prijskaartje onder de twee ton.

Het betreft een fiberlaser met een energiezuinige 500 Watt IPG diode resonator, een werkbereik van 3 x 1,5 m, een ruimtebesparende uitschuiftafel en cameracontrole. De fiberlaser wordt compleet met Lantek of Autodesk CADCAM software en installatie geleverd.

De fiberlaser wordt gebouwd door de Poolse firma Techinwest, die inmiddels meerdere machines heeft geleverd aan zowel Poolse, Spaanse als Portugese bedrijven. Naast de 500 Watt versie levert PAC de fiberlaser ook in een 1, 1,5 en 2 kW versie en grotere tafelafmetingen tot 4 x 2 m. PAC ziet voor de nieuwe fiberlaser vooral een markt voor bedrijven die de overstap van CO2 naar een fiberlaser overwegen vanwege de lagere operationele kosten, hoge snelheid en goede snijresultaten, maar nog geen behoefte hebben aan fiberlasers met vermogens vanaf 2,5 kW. Techinwest bouwt de fiberlaser standaard met een enkele, uitschuifbare tafel. Met dat concept zijn de machineafmetingen uiterst compact. (6,3 x 2,5 m). Voor wie de snijma-

Naast de 500 Watt versie levert PAC de fiberlaser van Techinwest ook in een 1, 1,5 en 2 kW versie en grotere tafelafmetingen tot 4 x 2 m.

chines echter ook tijdens het uitnemen van de gesneden delen in wil zetten, levert Techinwest de fiberlaser ook met een wisseltafel aan de achterzijde. www.pacnet.nl

11

Sterker, lichter, veiliger Plaatmateriaal moet steeds lichter en sterker worden. Diverse staalproducenten toonden op de Euroblech hun nieuwste ontwikkelingen op dit gebied. Zoals altijd hoofdzakelijk ingegeven door de wensen vanuit de automobielindustrie.

De automobielproducenten willen dunner, sterker materiaal voor meer laadcapaciteit en een hoger prestatievermogen, met daarbij een goede crash-veiligheid. Dat geldt niet alleen voor de carrosserie, maar ook voor het frame en de stoelen, waar eveneens nog bespaard kan worden op gewicht, emissies en kosten.

ThyssenKrupp: magnesium Om een goed antwoord te geven op al die eisen is ThyssenKrupp onder meer druk in de weer met magnesium. De nieuwe BMW 3 Series is uitgerust met een lichtgewicht prototype van een magnesium achterbankleuning, die in de verhouding 60/40 verdeeld en klapbaar is.

Deze leuning weegt slechts 5,45 kilo en is daarmee 50 procent lichter dan een conventionele leuning. Het magnesium is geponst en gelast op de zelfde wijze als de conventionele samenstelling.

Het magnesium plaatmateriaal dat hiervoor is gebruikt heeft dikten van 1,5 mm en 2 mm en is geleverd door ThyssenKrupp MgF Magnesium flachprodukte, een onderdeel van ThyssenKrupp Steel Europe. Deze dochteronderneming bekijkt momenteel of het magnesium in serieproductie is te maken. Hiervoor is een speciale gietwals methode voor magnesiumplaten ontwikkeld, die nu tot 1 mm dik magnesium band produceert. Er is reeds aangetoond dat het band ook te splijten is, en wel op een gangbare installatie.

Magnesium is het lichtste metalen constructiemateriaal en daarmee volgens ThyssenKrupp voorbestemd voor gewicht- en CO2-sparen-

In het InCar-Project heeft ThyssenKrupp 35 innovaties voor de bouw van auto’s ontwikkeld. (Foto: ThyssenKrupp)

12

de oplossingen, bijvoorbeeld in de automobielindustrie. Tot dusverre komt het materiaal daar echter alleen voor in de gedaante van gegoten delen, bijvoorbeeld in de motor. Voor carrosserie-onderdelen met een groot oppervlak, zoals daken en motorkappen, zijn betaalbare magnesiumplaten nodig. Hiervoor zou de gietwalstechniek van MgF kunnen zorgen, omdat ze met goedkoper basismateriaal, minder bewerkingstappen en minder energie uitkomt. Potentiële afnemers – niet alleen BMW – testen de MgF platen reeds in kleine series en prototypes.

Sandwichmateriaal Een tweede lichtgewicht product waarmee ThyssenKrupp de Euroblech-bezoeker liet kennis maken is Litecor. Dit is een nieuw sandwichmateriaal, eveneens voor de automobielbouw. Litecor is lichter van gewicht, voordeliger, milieuvriendelijk en goed te bewerken. Het is ontwikkeld voor vlakke onderdelen zoals deuren, kappen en daken.

De buig- en deukbestendige staal-polymeer composiet verenigt de hoge sterkte van staal en het geringe gewicht van moderne kunststoffen in zich. Litecor bestaat uit drie lagen: twee extreem dunne staalplaat bedekkingen van 0,2 tot 0,25 mm en een polymeerkern van ongeveer 0,3 tot 1 mm dik. De lagen zijn duurzaam met elkaar verbonden, zonder het gevaar dat ze ten opzichte van elkaar gaan verschuiven. ThyssenKrupp stelt dat door aanpassingen in de dikte van de lagen of de staalsoorten de eigenschappen van het materiaal op specifieke toepassingen kunnen worden afgestemd. Daarbij is het materiaal maar heel iets dikker dan het tot dusverre voor carrosserie panelen ingezette monolytisch plaatmateriaal, maar dunner dan de aluminiumplaten. Bij de ontwikkeling is veel aandacht geschonken aan de verwerking van het materiaal in grote series. De stijfheid is zodanig dat het sandwichmateriaal vergelijkbare eigenschappen heeft als conventioneel stalen plaatmateriaal en dus goed is te vervormen. Ook bij complexe vervormingsmethoden is er volgens ThyssenKrupp geen neiging tot delaminatie.

Litecor proefmateriaal is reeds in kleine hoeveelheden leverbaar. De start van de productie van grote volumes is voorzien in 2014. De marktintroductie van het materiaal in buitenhuid kwaliteit zal waarschijnlijk volgen in 2016.

Tata Steel Tata Steel had voor de presentatie van haar ultra hoogsterkte stalen op de Euroblech het jongste concept voor een lichtgewicht kleine auto van WorldAutoSteel, de automobielgroep van de World Steel Association, als leidraad genomen. Dit concept is ontstaan in het kader van het zogeheten FSV ontwikkelingsproject en behelst een lichtgewicht carrosserie voor elektro en hybride voertuigen. Aan de hand daarvan heeft Tata Steel de toepassingsmogelijkheden van haar hoogsterkte staalsoorten verbeterd en daarmee lichtgewicht bouwconcepten voor een breed spectrum van voertuigonderdelen afgeleverd. “Over de resultaten kunnen we meer dan tevreden zijn”, aldus Sander Heinhuis, marketing manager Automotive van Tata Steel in Europa. “We zijn in staat carrosserie oplossingen te leveren die slechts enkele ki-

Tata Steel heeft de toepassingsmogelijkheden van haar hoogsterkte staalsoorten verbeterd door het FSV-concept van WorldAutoSteel voor een lichtgewicht carrosserie voor elektro en hybride voertuigen als uitgangspunt te nemen. (Foto: WorldAutoSteel)

lo’s meer wegen dat het FSV-model, waarbij stalen toegepast worden, die niet voor 2020 commercieel gebruikt kunnen worden. In het licht van het verbeterde prestatievermogen inzake hogere beladingscapaciteit en crash-veiligheid zijn er bovendien geen compromissen voor wat betreft de botsprestaties aan de front-, zij- en achterzijde. Daarbij zijn besparingen mogelijk op de productiekosten ten opzichte van de FSV-resultaten. En de kosten voor de totale levenscyclus van een voertuig en haar materiaal dalen op grond van het lagere gewicht. Ander goed nieuws voor de fabrikanten is dat we de vereenvoudigde productie kunnen garanderen.”

Tata Steel biedt een breed portfolio van vervormbare, hoogvaste koudgeharde stalen met treksterkten tot 1.000 Megapascal (MPa).

Nog lopende lichtgewicht studies worden bovendien benut om nieuwe koudgeharde materialen met een treksterkte tot 1200 MPa en een betere deukbaarheid te ontwikkelen.

Omdat het lassen nog altijd de meest gebruikte techniek is voor het verbinden van twee staaldelen, is het belangrijk dat nieuwe staalsoor-

Docol 1400 MZE is interessant als materiaal voor onderdelen van auto’s die moeten zorgen voor de veiligheid van de passagiers. Het materiaal is sterker, veiliger, lichter maar bezit ook een corrosiebestendig oppervlak. (Foto: SSAB)

ten een goede vervormbaarheid en lasbaarheid verbinden met de best mogelijke corrosiebescherming. Hiervoor beschikt Tata Steel over diverse oppervlaktebehandelingen. Met de HQ1500 serie biedt het staalconcern een warmgewalst staal aan met een treksterkte tot 1500 MPa. De nieuwe HQ 1500 ZnX is bijvoorbeeld een verzinkt staal met actieve corrosiebescherming.

SSAB: Docol SSAB bracht onder meer Docol 1400 MZE onder de aandacht. Dit product van de Zweedse staalmaker is een ultra hoogsterkte staal met elektroverzinkt oppervlak. Docol wordt veel ingezet voor onderdelen van auto’s die moeten zorgen voor de veiligheid van de passagiers. Het materiaal is sterker, veiliger, lichter maar bezit ook een corrosiebestendig oppervlak. “Onze Docol MZE stalen combineren een extreem hoge treksterkte, goede vervormbaarheid en lasbaarheid, alsmede constante mechanische eigenschappen”, verklaart Joachim Larsson, leider van de afdeling constructietechniek van het kennis-servicecenter van SSAB. Docol 1400 MZE wordt daarom ingezet voor onderdelen als balken aan de zijkanten van de auto, bumpers, bescherming van de accu bij hybride en elektrische auto’s, bodemversterkingen en dwars- en bodembalken. Het wordt al door diverse grote automerken toegepast.

Het bedrijf Gestamp Metal Forming Germany heeft Docol 1400 MZE getest in haar productielijn voor zijbalken, die normaal gesproken uit koudgewalst staal met trektsterkte van 1200 MPa worden geproduceerd. Met positief resultaat. De Deense staalbewerker Andresen Industrie heeft Docol 1400 MZE getest in haar rolomvormlijn. Ook dat is geen probleem. “De krappe buigradius die we nodig hadden voor de productie van de profielen bleek makkelijk haalbaar”, aldus een woordvoerder. www.tkmn.nl www.tatasteel.nl www.ssab.nl

13

Ombouwtijd omlaag, productiviteit (ook) bij kleine series omhoog Vrijwel alle producenten van afkantpersen zijn bezig met het ontwikkelen van nieuwe machineconcepten. Hun klanten eisen immers een hogere energie-efficiency, kortere doorlooptijden, hoge betrouwbaarheid en consistente automatisering. Wellicht het belangrijkste voor in ieder geval de Nederlandse plaatbewerkingsbedrijven is dat zij goede oplossingen nodig hebben om mee te kunnen in de trend dat de te vervaardigen producten steeds specifieker worden, het aantal variaties toeneemt en de seriegroottes kleiner worden.

Dus moet de afkantpers meer buigen en moet de tijd voor het ombouwen van de machine omlaag. De opkomst van de fiberlaser noopt daar eveneens toe. Deze snijdt immers beduidend sneller dan de traditionele CO2-laser. Kan men normaal met twee kantbanken toe om de productie van de laser vlot te verwerken, er zijn wel drie of vier kantbanken nodig om de snelheid van de fiberlaser bij te houden.

Het alternatief is natuurlijk dat de effectiviteit van de kantbanken flink wordt opgevoerd.

Daarbij komen de automatische gereedschapwisselsystemen in beeld. Op de Euroblech presenteerden Trumpf, Amada en LVD allemaal hun eigen oplossing. LVD’s ToolCell integreert de gereedschappen in de afkantpers, Amada plaatst haar ATC pal naast de machine en Trumpf zet haar ToolShuttle tussen twee kantbanken in. De gemeenschappelijke deler is dat alle drie oplossingen de insteltijd beperken en de capaciteit en efficiëntie bij kleine tot grote series optimaliseren (kortere doorlooptijden). Ze verminderen ook de loonkos-

Xcite, de eerste elektrische Bystronic Bystronic presenteerde met de Xcite haar eerste elektrisch aangedreven afkantpers. “Een snelle en gunstige weg naar hoogwaardige buigdelen”, aldus commercieel directeur Johan Elster. “Vooral snel.”

Concreet buigt de Xcite ongeveer 2,5 keer zo snel als een hydraulische afkantpers. Met het veiligheidssysteem Fast Bend kan het gereeedschap van de Xcite in ijlgang tot dicht op het plaatmateriaal worden gevoerd, zonder dat dit gevaar oplevert voor de operator.

Pas dan schakelt de machine over op buigsnelheid. Bystronic benadrukt ook de hoge (herhaal)nauwkeurigheid van de machine dankzij het zelf ontwikkelde Force Dynamic Drive systeem.

Prettig voor de operator: De Xcite is gebruikersvriendelijk. Zo is de inzet van de ByVision besturing van laser- en waterstraalsnijmachines uitgebreid naar de afkantpers. Zo komt iedere gebruiker met weinig interactie via een 22 inch touchscreen, dat lijkt op een grote smartphone en navigatiesysteem, bij het gewenste doel. Voorkennis is daarbij nauwelijks nodig want ByVision leidt de beginneling door de programmering en ondersteunt hem met veel automatismen. An-

14

De Xcite buigt snel en de besturing is gebruiksvriendelijk met het ByVision 22 inch touchscreen, dat lijkt op een grote smartphone en navigatiesysteem.

derzijds kan de ervaren operator al zijn kennis inbrengen en de grenzen van de buigtechniek opzoeken. www.bystronic.nl

Het aantal variaties neemt toe en de seriegroottes worden kleiner.

ten, want er zijn geen geschoolde arbeidskrachten vereist die ervaring hebben met het instellen van gereedschappen. Bovendien wordt het werk van de machinebediener verlicht.

LVD ToolCell De ToolCell van LVD is een afkantpers met geïntegreerde en automatische gereedschapswisselaar. Een bibliotheek van boven- en ondergereedschappen is ondergebracht in een gereedschapsstation dat

zich onder de achteraanslag van de machine bevindt. Dankzij een innovatieve grijper die in de aanslagvinger is geïntegreerd, kan de achteraanslag als gereedschapswisselmechanisme gebruikt worden.

Terwijl de operator de volgende opdracht voorbereidt, wisselt de afkantpers automatisch de nodige gereedschappen. Alle gereedschappen blijven in de machine zitten, waardoor het wisselen minder tijd vergt. Alle gereedschapsstations worden door het grijpermechanisme nauwkeurig gepositioneerd en geverifieerd met de scanmodus

H-Brake SafanDarley: efficiënt en milieuvriendelijk De Nederlandse tandem SafanDarley presenteerde op de Euroblech de nieuwe afkantpersen H-Brake 175T en 320T. Deze serie hydraulische afkantpersen is de eerste machine die Safan en Darley samen hebben ontwikkeld.

Salesmanager Ronald Mille: “Een belangrijk kenmerk van deze nieuwe H-Brake is dat hij zo is ontworpen dat hij efficiënt kan worden geproduceerd. Zo is het frame met bouten in elkaar geschroefd in plaats van gelast. Het complete H-Brake productenpallet – machineframe, componenten en beplating - is gestandaardiseerd, wat resulteert in een optimaal productieproces. Hierdoor is het mogelijk de hoogste kwaliteit voor een minimale prijs aan te bieden.”

De nieuw geëngineerde achteraanslag van de zwaar gelagerde machine is modulair geconstrueerd Zo heeft klant de mogelijkheid slechts die functionaliteiten uit te kiezen die hij nodig heeft. Komt hij later tot de slotsom meer functionaliteit nodig te hebben dan kan een module worden toegevoegd om de achteraanslag uit te breiden zonder deze te vernieuwen of te veranderen.

De H-Brake is een efficiënte en milieuvriendelijke afkantpers, die niet alleen hoge prestaties levert, maar ook de CO2-uitstoot vermindert. De machine is uitgerust met een nieuw systeem voor het minimaliseren van het stroomverbruik. Normaal is het bij hydraulische afkantpersen noodzakelijk dat de oliepompen continu actief zijn als de machine loopt.

Met de nieuwe H-Brake word de oliepompen pas actief zodra ze door de voetschakelaar worden geactiveerd en de persbalk het Mute-punt bereikt.

De nieuwe afkantpersen H-Brake 175T en 320T zijn de eerste machines die Safan en Darley samen hebben ontwikkeld. Leverbaar met zowel een Delem- als een Safan-besturing.

De buighulpen (de SF-E1000 of SF-E2000) voor deze H-Brakes kunnen als een elektrisch aangedreven systeem worden uitgerust. Deze buighulpen maken het mogelijk zware instabiele of zeer lange delen eenvoudig te buigen. De besturing van de machine is over de totale lengte te verschuiven en kan zelfs buiten beide machinezijden gezwaaid worden om de mogelijkheid te behouden grote delen over de gehele lengte te buigen. www.safandarley.com

15

Speeding up innovative solutions

Met Landré op voorsprong

Complete solutions for laser beam deflection, modulation and control 2-AXIS LASER BEAM DEFLECTION UNITS 3-AXIS LASER BEAM SUBSYSTEMS CONTROL CARDS FOR LASER SYSTEMS LASER SCANNING SOFTWARE SUITE

RAYLASE AG info@raylase.com www.raylase.com

U zoekt snelle lasertechnologie met lage verbruikskosten

Landré | Lange Dreef 10 | NL-4131 NH Vianen Tel. +31 (0)347 329 329 | www.landre.nl

p roduct iet echnieken voor de versp aning, p l aat b e we rk i ng kunst st ofver werking en rap id manufact uring

Lasersnijden - Kanten - (Robot)lassen - CNC (vloei)boren - Walsen - Knippen - CNC zagen

Op zoek naar een ervaren partner die uw (roestvast) staal of aluminium snel en tegen een scherpe prijs kan bewerken?

Metaalbedrijf Baas B.V. is expert in lasersnijwerk, plaat- en constructiewerk. De afgelopen 24 jaar is er heel wat (roestvast) staal en aluminium door onze handen en dat van onze machines gegaan. Lasersnijden, kanten, knippen, boren, walsen en lassen.

Onze machines draaiden op volle toeren. En intussen hebben wij niet stilgezeten. Integendeel: we hebben heel wat geïnvesteerd.

16

Landré levert energiezuinige lasers met lineaire aandrijving

www.baas-metaal.nl

In ToolCell van LVD zijn de boven- en ondergereedschappen ondergebracht in een gereedschapsstation dat zich onder de achteraanslag van de machine bevindt.

van het in ToolCell ingebouwde Easy-Form Laser adaptieve buigsysteem. Het afregelen van gereedschapsstations, wat eigen is aan het handmatig instellen van gereedschappen, behoort tot het verleden.

ToolCell is uitgerust met het LVD Easy-Form Laser-systeem om de hoek tijdens het buigproces nauwkeurig te meten, wat de nauwkeurigheid vanaf het eerste werkstuk garandeert. ToolCell is verder ook uitgerust met Touch-B, de nieuwste 19”-touchscreenbediening van LVD. Touch-B omvat intuïtieve grafische symbolen waarmee alle machineparameters ingesteld kunnen worden, wat een snelle en efficiënte werking verzekert. ToolCell, ook offline te programmeren, is in eerste instantie verkrijgbaar in een configuratie met een capaciteit van 135 ton en werklengte van 3060 mm, capaciteiten van 170 en 220 ton en werklengtes van 3060 en 4080 mm zullen volgen. De gereedschapswisselaar beschikt over voldoende opslagcapaciteit voor twee volledige rijen zelfklemmend bovengereedschap (stempels) en vijf volledige rijen ondergereedschap (V-matrijzen). www.lvdgroup.com

Amada ATC Amada toonde een servo-hydraulisch aangedreven afkantpers van het type HG-1003, uitgerust met een ATC automatische gereedschapswisselaar. Met deze HG-1003 ATC installatie is het mogelijk om ook series die kleiner zijn dan tien stuks economisch te produceren. Amada heeft al jarenlang ervaring met deze technologie – vanwege de toepassing van automatische gereedschapswisselsystemen bij de Astro-buigcellen.

De HG-1003 ATC is een productieoplossing waarmee Amada ook mikt op producenten die vaak wisselende, kleine series moeten buigen en op klanten die prototypes en monsters produceren. Het gereedschapswisselsysteem heeft achttien magazijnen voor matrijzen en vijftien voor stempels. Elk magazijn kan gereedschap met een lengte tot 800 mm herbergen. In Hannover waren de voordelen van de gereedschapswisselaar in combinatie met de nauwkeurigheid en de gebruiksvriendelijkheid live te aanschouwen. Als voorbeeld was de getoonde installatie uitgerust met een elektrisch verplaatsbaar voetpedaal dat zich telkens verplaatst naar die positie van de persbalk waar de bediener het voor de volgende buigbewerking nodig heeft. www.amada.de

Met de HG-1003 ATC installatie is het volgens Amada mogelijk om ook series die kleiner zijn dan tien stuks economisch te produceren.

Praten met de kantbank Motor uit! Motor aan! Klemming open! Klemming dicht!

Dit zijn enkele van de vijftig commando’s die een operator met zijn stem kan geven aan de Hämmerle kantbanken van Bystronic.

Deze kantbanken kunnen worden geleverd met voice control, een headset met microfoon. Bystronic demonstreerde dit systeem op de Euroblech. Vooralsnog verstaat de kantbank alleen Duits en is het systeem alleen leverbaar op de Hämmerle serie.

Voice control van Bystronic illustreert dat de producenten van kant-

banken steeds meer gebruik maken van moderne communicatiemiddelen om de bediening eenvoudiger en efficiënter te maken. In die ontwikkeling past natuurlijk ook de SafanDarley Eye, de bril die door toevoeging van interactieve, virtuele objecten de stilstandtijden van een kantbank reduceert. Safan presenteerde deze bril voor het eerst op de Techni-Show, een doorontwikkeling hiervan was te zien op de Euroblech. De bril werd bekroond met de Euroblech award in de categorie buigen. Daarmee kreeg de naamsbekendheid van het nieuwe wereldmerk SafanDarley direct een flinke duw in de rug.

17

De ToolShuttle van Trumpf slaat op vier niveaus tot 160 meter buiggereedschappen op. Via een besturing zijn de benodigde gereedschappen elk moment op te roepen.

Trumpf ToolShuttle De ToolShuttle van Trumpf slaat op vier niveaus tot 160 meter buiggereedschappen op in een gesloten systeem. Via een besturing zijn de benodigde gereedschappen elk moment op te roepen. De in- en uitgifte verloopt via een centraal station. Volgens Trumpf staat de Toolshuttle idealiter opgesteld tussen twee kantbanken. Want zo kunnen de buiggereedschappen via een transferslede direct naar de gereedschapklemming worden geschoven. Zo bespaart de bediener zich lange zoek- en insteltijden en lichamelijke belasting. Op minder dan 6 vierkante meter vloeroppervlak biedt de ToolShuttle 32 opslagvakken voor tot elk 5 meter buiggereedschappen. Het volpakken van de ToolShuttle gaat flexibel. Al naar

behoefte kunnen buiggereedschappen naar gereedschaptypen vooringesteld naar opdrachten of onderdelenfamilies georganiseerd zijn. De Toolshuttle helpt volgens Trumpf insteltijden te minimaliseren en de productietijd van de buigmachine verhogen. Zonder dit systeem liggen de gereedschappen immers meestal op meerdere wagens in de buurt van de machine. Dit systeem maakt die wagens overbodig. Het passende gereedschap laat zich eenvoudig via de besturing oproepen en het transport tussen in- en uitgiftestation en machine verloopt via een transportband. Trumpf stelt dat op deze manier tot wel 50 procent op de insteltijd kan worden bespaard. Tijd waarin de machine productief kan zijn. www.nl.trumpf.com

Alternatief voor de kantpers Met de nieuwe zwenkbuigmachine P1 presenteerde Salvagnini een alternatief voor het werken met afkantpersen. De compacte machine, die een prominente plek innam op de stand van de Italiaanse machinebouwer, is geschikt voor het buigen van plaatdelen met een buiglengte tot 1,25 mm en een maximale plaatdikte van 1,25 mm.

Salvagnini stelt dat paneelachtige buigdelen tot deze afmetingen niet langer gebogen hoeven te worden op afkantpersen. Voor de P1 geeft de fabrikant een buigtijd op van minder dan 2 seconden. Tijdens het buigen blijft de plaat vlak op de machinetafel liggen. De buigingen geschieden met standaard-buiggereedschappen. Voor de zwenkbuig-beweging is de P1 voorzien van een gepatenteerde aandrijving. Een ander kenmerk van de P1 is de elektrische aandrijving, die in vergelijking met hydraulische aandrijvingen minder geluid maakt en een lager energieverbruik kent. www.flevotrading.nl ECO-package Een lager energieverbruik is ook kenmerkend voor de nieuwe kantpers van een andere Italiaanse machinebouwer. Gasparini presenteerde haar

Gasparini presenteerde haar ECO-package op de X-Press, waarmee het stroomverbruik tot de helft is gereduceerd, het geluidsniveau is gehalveerd en de olie langer meegaat.

18

De zwenkbuigmachine P1 van Salvagnini is geschikt voor het buigen van plaatdelen met een buiglengte tot 1,25 mm en een maximale plaatdikte van 1,25 mm.

ECO-package op de X-Press, waarmee het stroomverbruik tot de helft is gereduceerd, het geluidsniveau is gehalveerd en de olie langer meegaat.

ECO-package voorziet in een beperking van de inschakeling van de pomp voor het hydraulische systeem, wanneer het voetpedaal niet wordt ingeschakeld. Daarmee lopen de besparingen op de stroomkosten op tot 50 procent. Dit heeft ook een positief effect op de standtijd van de olie en een verlaging van het algemene geluidsniveau van de machine. Daarnaast draagt ook de hogere werksnelheid (van 10 mm/s verhoogd naar 17 mm/sec. ) bij aan een verdere reductie van de cyclustijden.

Aan het nieuwe ergonomische design is te zien dat Gasparini ook veel waarde hecht aan een comfortabele en veilige werkomgeving. Toepassing van LED verlichting in de bovenbalk zorgt voor een betere verlichting over de gehele werklengte. Daarnaast is standaard voorzien in een DSP Laser Safety device, die de machine in stilstand zet zodra de operator tijdens de neergaande rambeweging de veiligheidszone onderbreekt.

De veiligheid van de operator wordt daarmee bij een ijlgangsnelheid van 20 m/sec in alle gevallen veilig gesteld. De nieuwe X-press kantpersen zijn leverbaar in een range van 25 tot 1.600 ton en een buiglengte van 1.250 tot 10.000 mm. www.metall.nl

Meer warmte, minder slijtage eras bold ITC

= 100 C/70M

De modulaire Hy-Press pers-upgrade maakt het mogelijk om onderdelen uit hoogsterkte staalsoorten met een hoge complexiteit en een hoge kantkwaliteit te produceren bij een geringe slijtage van het gereedschap.

= 100 Y/100M

Het systeem is door ingenieurs van Fraunhofer IPT in Aken ontwikkeld en samen met de firma Scheuermann und Heilig vertaalt naar industriële toepassing. Het systeem overtreft de conventionele plaatbewerking zowel bij het buigen als ook bij het ponsen, dieptrekken en snijden.

Gericht verwarmen Hoogsterkte stalen staan er vanwege hun hoge sterkte en slechte vervormbaarheid om bekend dat hun bewerking gepaard gaat met een snelle slijtage van het gereedschap. Tegelijkertijd moeten onderdelen bij toenemende kantkwaliteit steeds kleiner en complexer worden.

Deze combinatie van verhoogde eisen aan producten en de toepassing van nieuwe, sterkere materialen leidt ertoe dat de conventionele plaatbewerkingsmethoden tegen hun procesgrenzen aanlopen. Dit dilemma is op te lossen door de inzet van een laser, direct in het gereedschap. Fraunhofer IPT stelde zo’n systeem onder de naam Hy-press voor op de Euroblech.

De laser verwarmt het materiaal gericht op die

De laser verwarmt het materiaal gericht op die plekken, die met het gereedschap moeten worden bewerkt.

plekken, die met het gereedschap moeten worden bewerkt. Daardoor wordt het plaatmateriaal lokaal wat minder sterk, zodat tegelijkertijd de vervormbaarheid toeneemt.

Bij het buigen van 1 mm dik verenstaal kon Fraunhofer IPT de buigradius in de walsrichting van de plaat verminderen van 2 naar een kwart millimeter. Bij het dieptrekken wordt het foutloze trekresultaat meer dan verdubbeld. Bij het

De modulaire pers upgrade Hy-press kan onafhankelijk van type en fabrikant van de pers in alle gangbare systemen worden geïntegreerd.

snijden bereikt een gereedschap met een geïntegreerde Hy-press systeemupgrade in de serieproductie voor 100 procent gladde kanten, bij een snijspleet van 10 procent van de plaatdikte. Ook ponsdiepten tot 50 procent van de plaatdikte worden bij het verenstaal 1.4310 mogelijk – met conventionele methoden tot dusverre ondenkbaar.

Laserscanner Een onderdeel van het gereedschapsysteem is een hybride systeem voor zwenkontkoppeling.

Hiermee kunnen voor het eerst ook hoogdynamische laserscanners met hoog prestatievermogen worden geïntegreerd om het werkstuk flexibel op de geselecteerde plekken lokaal te verwarmen. Met als resultaat dat de hoge flexibiliteit van het scannersysteem kan worden gebruikt om rendabele serieproductie te realiseren.

Het Hy-press systeem is modulair opgebouwd en kan in alle gangbare machinesystemen ingezet worden. Deze wijze van hybride bewerking uit laser- en vervormmethoden is geschikt voor een veelvoud aan materialen, zoals staal, titanium en koper. In een praktijktest is aangetoond dat de inzet van het Hy-press systeem de standtijd van het gereedschap tot 50 procent verlengt. www.ipt.fraunhofer.de

19

Ter Horst Machine Transport B.V. is onderdeel van Jan van Dam Machine Transport B.V.

WILGENWEG 20, 3421 TV, OUDEWATER, TEL.: +31 (0)315 - 341 155 E-MAIL: INFO@TERHORSTMACHINETRANSPORT.NL

WWW.TERHORSTMACHINETRANSPORT.NL

BENELUX jvd_033_adv_PB_nieuws_90x130mm_Horst.indd 1

16-2-2010 13:24:18

Onze laseroptieken garanderen het.

U droomt van zorgeloos k precisiewer ?

Het II-VI aanbod: • het ruimste assortiment • stipte levering • competitieve prijzen

II-VI Benelux, Baaikensstraat 21/2, B-9240 Zele, T +32 52 45 86 10, F +32 52 45 86 11, E sales@ii-vi.be, W www.ii-vi.nl Foto: © 2008 JupiterImages Corporation

II-IV ad_v3.indd 2

20

13-10-2008 13:53:32

Award AWL AWL-Techniek heeft de FME International Business Award gewonnen.

Laserlassen maakt lichtgewichtbouw in de scheepsbouw mogelijk. Het scheepsroer op de foto bestaat uit lasergelast staalaluminium plaatmateriaal.

Minder zware schepen Het Laser Zentrum Hannover liet op de Euroblech zien welke enorme mogelijkheden de lasertechniek biedt.

Het instituut gaf inzicht in het project Meschlas, waarin wordt onderzocht hoe groot formaat staal aluminium sandwich materiaal kan worden toegepast in de scheepsbouw. Sleuteltoepassingen van de nieuwe ontwikkeling zijn hoog belaste scheepsstructuren en essentiële componenten zoals machinebedden, roerconstructies en veiligheidsdeuren. Een onderdeel van het project is de ontwikkeling van een lasersnijproces voor sandwich constructies tot 25 mm dik. Een hoogtepunt in de Euroblech-presentatie op het gebied van verbinden met lasertechniek was het laserlassen van 23 mm dik staal voor de scheeps- of pijplijnbouw – of een 3 meter lang scheepsroer, dat door het verbinden van staal aluminium sandwich platen de helft van het gewicht bespaart. www.lzh.de

6e LaserEvent Op dinsdag 16 april 2013 wordt op de Universiteit Twente in Enschede voor de zesde keer het Industrial LaserEvent gehouden.

Dit evenement wordt jaarlijks georganiseerd om (toekomstige) gebruikers, leveranciers en onderzoekers in een dag bij te praten over trends in materiaalbewerking met lasers.

Het gaat dan om trends in onderzoek, dat dus in enkele jaren voor de industrie beschikbaar komt, en trends in de industrie. Op het programma staan afwisselende lezingen van zowel wetenschappers die laten zien in welke richting het onderzoek loopt als van mensen uit de industrie die praktische toepassingen presenteren. Ook zijn er labdemo’s, onderzoeksposters en een kennismarkt. www.industrial-laserevent.nl

AWL-Techniek in Harderwijk, gespecialiseerd in geautomatiseerde lasmachines en volautomatische lassystemen, werd gekozen als het meest succesvolle internationaal opererende technologiebedrijf. Het succes is met name te danken aan het laserlassen. Steeds meer organisaties vinden hun weg naar AWL als het gaat om deze verbindingstechnologie. “We hebben binnen het laserlassen een leidende positie verworven.

Hiermee kunnen wij onze klanten vooruit helpen en een serieuze concurrentiepositie verschaffen” zegt AWL-directeur Piet Mosterd. www.awl.nl

Laserlassen 10µ RVS-folie Thalens PPS in Drouwenermond, leverancier van nauwkeurige plaatwerkdelen, is er in geslaagd 10µ RVS-folie te laserlassen.

Het ging hierbij om een folie met de afmeting van 125 x 50 x 0,01mm welke rondom verlast diende te worden aan een draagframe. Als extra verzwarende omstandigheid diende het laswerk een heliumlektest onder hoog vacuüm te doorstaan. Thalens PPS werd hiervoor benaderd door het KVI (Kernfysisch Versneller Instituut), onderdeel van Rijksuniversiteit Groningen. Het KVI was al geruime tijd op zoek naar een partner die kon helpen met het verlassen van dit materiaal onder deze specificaties. Na onbevredigende testen bij een gespecialiseerd lascentrum dacht men dat dit een onhaalbare zaak zou zijn. Samen met Thalens PPS werd echter besloten om nogmaals de mogelijkheid van het laserlassen te bestuderen. Door wederzijdse inbreng en ontwikkeling van lasmallen en het op specificatie aanpassen van het draagframe is het geheel met de bij Thalens PPS aanwezige laserlasinstallatie gelast. Uiteindelijk zal dit onderdeel toegepast worden voor meetdoeleinden in de deeltjesversneller van Gesellschaft für Schwerionenforschung (GSI) in Darmstadt waarmee KVI samenwerkt. www.thalens.nl

Een folie met de afmeting van 125 x 50 x 0,01mm moest rondom verlast worden aan een draagframe.

Twee 16 kW TruDisk disklasers vormen de kern van het laserlassysteem van LWT.

Dikke plaat lassen met 32 kW Trumpf heeft een order gekregen van Lindoe Welding Technology (LWT) voor een 32 kW disklasersysteem voor hybride lassen.

Het Deense ontwikkelingsinstituut ondersteunt de Scandinavische industrie bij de ontwikkeling van concurrerende productiesystemen met lasertechniek in met name de hoge vermogensklassen. Het zwaartepunt ligt daarbij op het laserlassen. Het door Trumpf geleverde lasersysteem biedt de basis om dieplasprocessen in dikke plaat voor klanten uit de windenergiesector en de scheepsbouw te ontwikkelen. Daarbij gaat het om een specifiek systeem, waarbij twee 16 kW TruDisk disklasers in een ‘tweelingkabel’ die het licht geleid worden gevoerd.

Via het door Trumpf geoptimaliseerde spiegeloptiek RFO kunnen onderdelen met 32 kW laservermogen worden bewerkt. LWT was vooral onder de indruk van de flexibiliteit van het systeem. Naast de mogelijkheid om met de lichtgeleidingskabel het volle laservermogen te benutten, kan met dit systeem het plaatmateriaal van twee kanten tegelijkertijd worden gelast. www.lorc.dk

SLM in raket De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA gebruikt selective laser melting (SLM) om complexe metalen onderdelen te produceren voor een nieuwe generatie raketten.

Met de nieuwe techniek is het mogelijk om miljoenen aan productiekosten te besparen, onder andere omdat de productietijd aanzienlijk wordt bekort. Het Space Launch System (SLS), een raket die wordt gebouwd op het Marshall Center, is ontwikkeld om mensen, uitrusting en experimenten naar dicht bij de aarde staande sterren en eventueel naar Mars te brengen. Sommige onderdelen van een van de motoren zullen 3D worden geprint door middel van SLM op een Concept Laser M2 Cusing machine. De eerste testvlucht staat gepland voor 2017. www.nasa.gov

21

FL Fiber Laser - Betrouwbaarheid in Laser Technologie een Ontwikkeling van ROFIN

De industriĂŤle materiaal bewerkingsmarkt vraag om compacte en betrouwbare laser technologie.

Met de ROFIN FL fiber laser serie kunt u er zeker van zijn dat deze betrouwbaarheid aanwezig is voor uw snijof lastoepassing. Door de korte golflengte van 1070 nm, wordt de laserstraal goed door dunne metalen geabsorbeerd, wat resulteert in hoge snijsnelhedenmet uitstekende kwaliteit. De compacte FL fiber laser kan gemakkelijk worden geĂŻntegreerd in nieuwe en bestaande systemen. ROFIN heeft de laser oplossing die het beste bij u past. Met meer dan 2.000 medewerkers wereldwijd kunnen wij u een individuele oplossing bieden voor uw toepassing.

Meer informatie vindt u op www.rofin-baasel.nl

THE POWER OF LIGHT

Hoe veilig is laserveilig?

Apparaten, machines of meer algemeen productiemiddelen dienen aantoonbaar veilig in het gebruik te zijn. Een direct gevolg hiervan is dat de processen die toegepast worden voor het samenstellen (bijvoorbeeld laserlassen) of het repareren/reviseren (bijvoorbeeld lasercladden/ laseroplassen) van kritische product/machine-onderdelen aantoonbaar aan specifiek gespecificeerde eisen moeten voldoen.

Hoe veilig zijn eigenlijk technische veiligheidsvoorzieningen?

De laservermogens van de verschillende lasertypen nemen nog steeds toe evenals de aantallen systeemgebruikers voor lasertoepassingen als lassen, snijden en cladden. Meerdere tientallen kiloWatt aan laservermogens zijn al geen uitzondering meer. Het gebruik van deze hoogvermogen lasers stelt hoge eisen aan het systeemontwerp ten aanzien van de technische laserveiligheidsvoorzieningen. Hiervan afgeleid dienen niet alleen de laserveiligheidscomponenten, maar moeten ook de complete laserveiligheid controlesystemen robuust en ‘fail-safe’ zijn.

Regelmatig kom ik in de praktijk deze hoogvermogen lasers tegen waarbij de laserbewerkingskop (laserbundelfocus unit) gemonteerd zit op een robotarm. Of dat de hoogvermogen laserbundel gemanipuleerd wordt door een galvo-systeem (twee snel beweegbare spiegels) waarmee je als het ware een schrijfbeweging met de gefocusseerde laserspot kunt uitvoeren. De robotarm en het galvo systeem zijn populaire toepassingen vanwege het gemak waarmee je de laserbundel kunt bewegen. Maar in dit gemak schuilt ook het grote lasergevaar. De laserbundel kan letterlijk alle kanten op bewegen. Bij een onbedoelde fout kan de laserstraling zomaar, zelfs binnen een fractie van een seconde, een gat in de metalen machine afscherming branden. Met alle gevolgen van dien. Machinebouwer, lasersysteem integrator let op! Het is wijs om deze ‘single fault events’ mee te nemen in de gevaren- en risico-analyse van het machine-ontwerp.

grote omkasting, dat bestand is tegen gefocusseerde hoogvermogen laserstraling. De wanden, met een dikte van 10cm zijn samengesteld met materiaalcombinaties die ondoordringbaar en bestand zijn tegen een gefocusseerde (spotdiameter 1,2mm) hoogvermogen laserstraling tot 20kW. Bedenk dat 15kW binnen een fractie van een seconde door een 10cm dikke betonnen muur brand!

Het Jailer Active laser Guarding Systeem (bron: www.lasermet.com)

Het actief systeem, het ‘Jailer Active laser Guarding Systeem’ reageert onmiddellijk als een vooraf ingesteld laserstralingsniveau op het oppervlak overschreden wordt. Het Jailer systeem is opgenomen in het interlock controlesysteem dat de laserstraling uitschakelt. Deze vinding voldoet aan de eerder genoemde norm EN ISO 13849-1 en is met name geschikt voor zeer hoge laservermogens. Het basiselement is een paneel, ter grootte van een schaakbord. Een onbeperkt aantal van deze panelen kan samengevoegd worden om binnenwanden van een laserproceskamers in hun geheel te bekleden. Enkel lokaal bekleden wordt toegepast als het gevaren- en risico- gebied een beperkt oppervlak betreft.

Tot slot Technische laserveiligheidsvoorzieningen dienen aantoonbaar veilig te zijn en te blijven, met andere woorden, robuust met in achtneming van ‘single fault condities’. Je moet er op kunnen vertrouwen dat onder alle omstandigheden het laserveiligheidsysteem blijft functioneren tot en met op het niveau van de individuele veiligheidscomponent.

De vermogens van de laserbronnen nemen nog steeds toe, nu al tot meerdere tientallen kWatt. Laserveiligheidsfabrikanten volgen met innovatieve technische laserveiligheidsvoorzieningen die voldoen aan strenge specifieke normen waarnaar verwezen wordt door de Machinerichtlijn.

Voorbeeld van laser-robot combinatie (bron: www.lasermet.com)

Veiligheidscomponenten en veiligheidssystemen dienen robuust en ‘fail-safe’ te zijn. De Europese norm EN ISO 13849-1 beschrijft dit voor onderdelen van besturingssystemen met een veiligheidsfunctie.

De Machinerichtlijn verwijst naar deze norm.

De fabrikanten en leveranciers van specifieke laserveiligheidscomponenten en -systemen innoveren voortdurend en komen met adequate laserveiligheidsoplossingen. Twee voorbeelden van innovaties die recent beschikbaar zijn gekomen wil ik kort noemen: een passief en een actief laserveiligheidssysteem. Twee nieuwe producten van Lasermet, wereldleider op het gebied van laserveiligheidsproducten.

Het passieve systeem, het speciale wandmateriaal van een kamer-

Veiligheid

Chris Nillesen is als laserveiligheidsadviseur werkzaam bij LAPROCON in Heeze, ingenieurs- & adviesbureau op het gebied van lasertechnologie. In elke uitgave van PBNieuws/ LaserNieuws behandelt hij één of meer aspecten van veilig omgaan met lasersystemen. www.laprocon.nl nillesen@laprocon.nl

23

Praktijkrichtlijn moet vertrouwen in la

Voor een groot aantal constructies kan het lasercladproces grote voordelen bieden in vergelijking met andere coatingprocessen of oppervlaktebehandelingen, bij de materiaalkeuze van de constructie en/of het ontwerp van de constructie.(Foto: NedClad Technologies)

Het lasercladden in Nederland is een nichemarkt; slechts een handjevol bedrijven beheerst deze techniek, waarbij met een laserbundel als energiebron met behulp van toevoegmateriaal een deklaag wordt aangebracht. Dit zal niet radicaal veranderen door de onlangs gepubliceerde Praktijklijn Lasercladden, inclusief certificatieschema.

Maar de initiatiefnemers hopen wel dat de richtlijn een handvat biedt aan bedrijven die willen gaan lasercladden of willen laten cladden. De praktijkrichtlijn is een middel dat producerende bedrijven kan helpen bij het verkrijgen van vertrouwen in de markt van het lasercladproces.

En dat is iets waar Wim Husslage, pionier van het lasercladden in Nederland en mede-auteur van de richtlijn, vurig op hoopt. “Want”, zo zei hij bij de officiële presentatie van de praktijkrichtlijn in Lochters Dorp in Nijverdal, “lasercladden is een fantastisch mooie techniek en de markt hiervoor is gigantisch.”

Husslage is in 2000 op de Universiteit Twente met ‘wat kelderspul’ met het lasercladden begonnen om te zien of hiermee afsluiters van de NAM konden worden gerepareerd. Dat wat met andere technieken niet was gelukt, kreeg Husslage wel voor elkaar. Hij richtte met de nieuwe techniek zijn eigen bedrijf NedClad op, dat hij in 2008 verkocht aan het Duitse M+E. NedClad heeft in de praktijk veel ervaring opgedaan met lasercladden. Niet alleen in eigen huis, maar ook met mobiele installaties op locatie bij de klant.

Grote voordelen Voor een groot aantal constructies kan het lasercladproces grote voordelen bieden in vergelijking met andere coatingprocessen of op-

24

pervlaktebehandelingen, bij de materiaalkeuze en/of het ontwerp van de constructie. Voor toepassing van het lasercladden op nieuwe werkstukken geldt: optimale keuze van toevoegmateriaal op ‘goedkoop’ substraatmateriaal mogelijk ten aanzien van slijtvastheid, corrosiebescherming, temperatuurbestendigheid en hardheid; hoog kwalitatieve deklaag/lange levensduur; geringe warmtebeïnvloeding (geringe vervorming & microstructuur verandering basismateriaal en weinig opmenging; samenstelling na 1 laag benadert toevoegmateriaal); lokale toepassing: alleen op die plaats, die de gewenste eigenschappen moet hebben; hoog poederrendement mogelijk (ten opzichte van thermisch spuiten).

Nog grotere voordelen kunnen worden behaald door toepassing op beschadigde of versleten werkstukken of werkstukken met een bewerkingsfout. Vooral bij beschadigde of versleten werkstukken kan

Breed draagvlak De Praktijkrichtlijn is een uitgave van het Laser Applicatie Centrum (LAC). Het certificatieschema is opgesteld door specialisten op het gebied van lasercladden, lascertificatie en laserlassen van het LAC, Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (Vito te België), Hu*Ge Laser, M2i en Element.

Alle hoofdstukken inclusief het certificatieschema zijn beoordeeld door een stuurgroep bestaande uit de industrie (gebruikers): AWL Techniek, STODT, NIL, SRR Laser- en snijtechniek, Revamo, Metamax, SKF, Stork Gears Services, Tata steel IJmuiden, Polynorm, Wärtsilä, Laserco (België); leveranciers van laserapparatuur: Trumpf Nederland en Rofin-Baasel Benelux; de brancheverenigingen FDP en Koninklijke Metaalunie, alsmede de kennisinstellingen en kennisleveranciers Universiteit Twente, vakgroep WA, M2i en BWC. Daarmee heeft de richtlijn een breed draagvlak.

LASERNIEUWS

asercladproces vergroten door een optimale keuze van het toevoegmateriaal een langere levensduur worden bereikt dan van het oorspronkelijke werkstuk.

Poeders Veel heeft Husslage zelf moeten ontdekken: welk vermogen, welke spotgrootte, hoeveel poeder en welk poederdebiet gebruik je? Wat is de ideale snelheid en opschuifafstand? Bij het gebruik van poeders is hij door schade en schande wijs geworden. “Er zijn veel soorten poeders en veel leveranciers. Vaak leveren zij gecertificeerde poeders, die niettemin toch problemen geven omdat het poeder niet doet wat je denkt dat het doet. Neem Wolfraamcarbidepoeder. Het zijn sprookjes als je hoort dat het gebruik hiervan scheurvrij is. Wij hebben ervan geleerd dat we bepaalde materialen altijd laten controleren.”

Praktisch hulpmiddel De ervaringen van Husslage tonen aan dat er best behoefte is aan een richtlijn, die een hulpmiddel kan zijn bij bedrijven die willen gaan lasercladden. De hele praktijkrichtlijn is geschreven vanuit het bedrijf dat het lasercladproces uitvoert. “Er is een praktische zinvolle richtlijn ontstaan”, aldus Geri van Krieken, werkzaam bij Element Amsterdam en eveneens mede-auteur van de praktijkrichtlijn.

De richtlijn is een ondersteunend middel en zeker geen verplichting. Hij is bedoeld voor bedrijven die het lasercladproces goed willen beheersen; bedrijven die aan hun klant willen aantonen het lasercladproces goed te beheersen; bedrijven die het lasercladproces door een externe en onafhankelijke instantie willen laten certificeren; en bedrijven die overwegen om zelf tot lasercladden over te gaan of om producten te laten lasercladden.

De richtlijn bevat alle eisen, gegroepeerd per hoofdonderwerp in veertien hoofdstukken, waaraan het lasercladproces en het bedrijf die dit proces uitvoert, moeten voldoen om een gecertificeerd lasercladproces te kunnen gaan uitvoeren. Daarnaast is het certificatieschema opgenomen waarmee een onafhankelijke externe instantie (CI) het lasercladproces kan certificeren.

Verschillende niveaus Bedrijven die van de praktijkrichtlijn gebruik willen maken, kunnen kiezen voor verschillende niveaus. Wie slechts met een interne procedure de geschiktheid van de lasercladlaag wil aantonen, kiest voor schema A. Wie aan een klant wil aantonen dat hij het lasercladproces beheerst, kiest schema B.

En wie gaat voor certificering van zijn lasercladproces kiest schema C. In het laatste geval moet men aantoonbaar voldoen aan alle hoofdstukken van de praktijkrichtlijn volgens het certificeringschema. Wie minder ambitieus is kan volstaan met minder, waarbij de bewuste onderdelen van de richtlijn dan ook nog eens gebruikt kunnen worden als aanwijzing; niet meer en niet minder. Alleen de voorschriften in hoofdstuk 14, dat betrekking heeft op de veiligheid, zijn wel verplicht.

Eén voor één vliegt de praktijkrichtlijn alle relevante onderwerpen aan: alle normen die voor het laserlas- en lasercladproces gebruikt kunnen worden; een omschrijving van

alle termen die in het lasercladproces worden gebruikt; materiaal, ontwerp en machine-instellingen; de apparatuur die nodig is voor lasercladden; kwaliteitsborging; personeel, operators en toezicht; claddocumenten; defecten die kunnen optreden (scheuren, poriën, binding tussen cladlaag en basismateriaal); niet-destructief en destructief onderzoek; het fabricageproces; de economie en de veiligheid.

De Praktijklijn Lasercladden, inclusief certificatieschema, is gratis te downloaden op de website van het Laser Applicatie Centrum. www.lac-online.nl

Apparatuur De praktijkrichtlijn leert dat een lasercladinstallatie bestaat uit volgende componenten: • Laserbron, bundelgeleiding en -manipulatie, optieken (cladkop) • Materiaaltoevoerapparatuur bij het één-staps proces (apparatuur om het debiet aan poeder/draad te regelen en om materiaal gericht in smeltbad toe te voeren) • Apparatuur voor toevoer van gassen (beschermgas, transportgas, cross-flow voor bescherming beschermglas) • Apparatuur voor manipulatie van de component en/of cladkop • Eventueel apparatuur voor procesmonitoring en –controle • Eventueel camerasysteem voor uiltijning van cladkop Voor de klemming, koeling of verwarming van de componenten tijdens het cladden kan eventueel extra apparatuur vereist zijn. Het programmeren van de aansturing van de lasercladmachine kan manueel of voor complexere stukken extern gebeuren met behulp van een softwarepakket. Daarnaast maakt het cladproces gebruik van verbruiksmaterialen zoals gassen, poeders of draad.

In het hoofdstuk Economie geeft de richtlijn ook aan hoe het lasercladden concurrerend kan worden toegepast, wat de kosten zijn van het lasercladden en welk uurtarief daar uit volgt.

In het hoofdstuk Economie geeft de richtlijn ook aan hoe het lasercladden concurrerend kan worden toegepast, wat de kosten zijn van het lasercladden en welk uurtarief daar uit volgt.

25

Met Landré op voorsprong

U zoekt een snijsysteem met een hoge snijkwaliteit in dikke en dunne plaat?

Landré levert plasmasnijsystemen met 100 tot 450 Ampere snijcapaciteit

Landré | Lange Dreef 10 | NL-4131 NH Vianen Tel. +31 (0)347 329 329 | www.landre.nl

p ro d u c ti e te c h nie ke n vo o r d e ve r s pa n in g , pla a tbe we rki ng k u n sts to fve r we rkin g e n r a pid m a n uf a c tur in g

26

LASERNIEUWS

Rofin stelt applicatie centraal De Macro groep van Rofin Laser presenteerde op de Euroblech een veelvoud van laserbronnen en innovatieve, op laser gebaseerde systeemoplossingen voor snij-, las- en andere toepassingen. Het spectrum werd aangevoerd door de extreem onderhoudsarme diffusiegekoelde CO2slablaser, die wereldwijd door talrijke machinebouwers in snijsystemen wordt geïntegreerd, maar ook bij het lassen voordelen biedt.

Verder voert het brede pakket hoogvermogen lasers van Rofin van sealed-off CO2-lasers tot aan fiberlasers met meerdere kW’s aan vermogen. Voor alle toepassingsgebieden waar de inzet van korte golf straling voordelig is, biedt Rofin hoogvermogen lasers met een hoge straalkwaliteit aan. Diodegepompte, geschakelde lasers completeren het aanbod in het hoogvermogensbereik. Afgerond wordt het productenpallet door intelligente systeemoplossingen voor remote- en scannerlassen. “Wij stellen bij aanvragen van onze klanten steeds de applicatie centraal en beslissen dan voor de juiste lasertechniek” aldus Thorsten Frauenpreiß, directeur van Rofin-Sinar Laser. “Als aanbieder van CO2- en fiberlasers in het hoogvermogensbereik en daarmee van beide relevante technieken voor de industriële snij- en lasmarkt kunnen we onze klanten een precies op hun toepassing afgestemde oplossing bieden.”

Op de Euroblech demonstreerde Rofin maar liefst vier fiberlasers uit de FL-serie. Met hoge vermogens tot 4 kW zijn deze fiberlasers geschikt voor klassieke snij- en lastoepassingen en ook voor toepassingen met een scanner.

De geëmitteerde golflengte in het bereik van 1 µm bereikt in veel materialen een hoge absorptie, zodat de lasers van de FL-serie alle gangbare vastestof laser toepassingen afdekken. Door

Op de Rofin-stand trok de opengestelde CO2-slablaser DC04 met 4 kW uitgangsvermogen veel belangstelling.

de inzet van multi-mode fibers die het licht geleiden met diameters van 50 tot 800 µm kan de straalkwaliteit precies op de bewerkingsopgave worden aangepast. Voor toepassingen die de hoogste nauwkeurigheid vereisen, zijn met de single-mode laser (tot 1 kW) straalkwaliteiten van minder dan 0,4 mm x mrad beschikbaar. Daarmee hebben de fiberlasers van Rofin een wezenlijk breder toepassingsgebied dan alle vroegere vastestof lasertechnieken.

Klein en compact zijn de CO2-lasers van de SCfamilie. Als geringe vermogens in de industriële inzet volstaan, is deze sealed off laser een geschikt gereedschap. Rofin toonde in Hannover de SC x60 met 600 Watt vermogen. Deze is dankzij het kleine formaat bijvoorbeeld op een robotarm te monteren. Toepassing vinden deze lasers in het snijden van dunne plaat, pa-

De FL 010 C uit de FL-serie fiberlasers, die tot 4kW vermogen gaan.

pier, glas, hout en kunststoffen, maar ook bij rapid prototyping en markeren.

Veel belangstelling trok op de stand de opengestelde CO2-slablaser DC04 met 4 kW uitgangsvermogen. Deze laserbron is servicevriendelijk en onderhoudsarm. Hij is voorzien van componenten met lange standtijden en heeft geen conventioneel gasomhulsel nodig, waardoor de onderhoudstijden aanzienlijk worden gereduceerd. De in de resonator opgewekte straal wordt zonder beïnvloeding via een diamantvenster uitgekoppeld. Als reflecterende optieken dienen uitsluitend watergekoelde spiegels, die robuust zijn en niet slijten. Deze slablasers met tot 8 kW vermogen worden overal ter wereld ingezet in productieruimten in verschillende industrieën en regio’s. www.rofin-baasel.nl

De SC x60 CO2-laser is door het kleine formaat bijvoorbeeld ook op een robotarm te monteren.

27

Metaalbedrijf Baas biedt klanten een automatisch bestelproces voor snijwerk

Het gaat snel en gemakkelijk, fouten zijn praktisch uitgesloten en het gesneden materiaal wordt ‘just in time’ geleverd. Leonard Baas, directeur van Metaalbedrijf Baas in Almelo, is razend enthousiast over de mogelijkheden van het geautomatiseerde bestelproces voor gesneden plaatmateriaal. “Dit biedt veel voordelen, waarvan we allemaal – uitbesteders en toeleveranciers - profiteren. En de Nederlandse plaatwerkketen wordt er bovendien sterker door.”

Metaalbedrijf Baas heeft sinds begin 2012 het geautomatiseerde bestelproces helemaal voor elkaar. Klanten kunnen bij de Almelose toeleverancier gesneden plaatmateriaal bestellen via www.plaatweb.nl. Diverse vaste klanten maken hiervan reeds dagelijks gebruik. Maar Leonard

Betrouwbare toeleverancier Metaalbedrijf Baas, opgericht in 1987, maakt voornamelijk klantspecifieke producten. Het bedrijf telt 25 medewerkers en is gespecialiseerd in de bewerkingen van staal, roestvast staal en aluminium. Baas is een betrouwbare toeleverancier voor bedrijven die al hun lasersnijwerk, plaat- constructiewerk en halffabrikaten uit willen besteden aan één leverancier.

De Almelose toeleverancier is sterk in machine- en framebouw. Klanten kunnen worden begeleid van idee tot eindproduct. Hiervoor heeft het bedrijf verschillende disciplines in huis om wensen uit te werken, van engineering tot en met de vervaardiging van de gewenste machine. In de afdeling constructiewerk worden onder andere bordessen en trappen vervaardigd.

Voor dit alles beschikt Baas over een modern machinepark. Twee Trumpf lasersnijmachines met automatisch magazijn produceren 24 uur per dag (werkbereik 3000 x 1500 mm, maximale plaatdikte staal 25 mm, RVS 20 mm, aluminium 12 mm). Twee Lissmac slijp- en ontbraammachines halen snel en efficiënt de scherpe kanten van het lasergesneden plaatmateriaal af, hetgeen resulteert in een hoge kwaliteit. Verder is Metaalbedrijf Baas in het bezit van een eigen straalcabine van 6 bij 2 meter om na de bewerking van RVS producten een egale afwerking te verkrijgen. Diverse kantbanken, walsen, nc boormachines en lasmachines, waaronder een lasrobot, maken het machinepark compleet.

28

Baas signaleert tegelijkertijd ook dat met name nieuwe klanten toch wat koudwatervrees hebben voor het geautomatiseerd bestellen. Hij ziet regelmatig dat ze zich wel vrijblijvend aanmelden voor een account op plaatweb.nl, maar vervolgens toch gewoon een e-mail sturen met de aanvraag. “Jammer, want zo laten ze veel mogelijkheden liggen.”

De voordelen zijn allereerst tijdsbesparing, omdat gegevens maar één keer ingevoerd hoeven te worden. Hierdoor vermindert het aantal fouten, hetgeen een kostenbesparing oplevert, waarvan ook de klant meeprofiteert. Bij grotere series is het prijsvoordeel niet zo heel groot, bij enkelstuks des te meer. De verbeterde informatieoverdracht leidt tot betere werkvoorbereiding en daarmee kortere doorlooptijden. “Wij hoeven niet meer te calculeren, dat gaat automatisch”, zegt Baas. “Wie via plaatweb een offerte bij ons aanvraagt, heeft binnen enkele minuten een prijs.

Plaats je vervolgens de bestelling, dan kunnen we deze heel snel uitvoeren.”

Gebruiksvriendelijk Baas is ervan overtuigd dat iedereen die regelmatig snijwerk bestelt overweg kan met de bestelprocedure op plaatweb.nl. “Het is ideaal voor inkopers die niet houden van stapels papieren op hun bureau, maar hun aanvragen direct willen afwerken. Je hoeft er niets voor te installeren, maar je maakt gewoon een account aan en vervolgens gaat alles digitaal.

Het werkt heel gebruiksvriendelijk.” Hoe het precies werkt is te zien op een instructievideo, die stap voor stap door het bestelproces voert. Wie zich aanmeldt krijgt een linkje met dit filmpje toegestuurd.

Goede bestanden aanleveren Van belang is natuurlijk wel dat de informatie die de klant invoert goed is en voldoet aan bepaalde eisen. Hier zal de klant zelf enige energie in

Gesneden plaatmateriaal kan snel worden geleverd.

Twee Trumpf lasersnijmachines met automatisch magazijn produceren 24 uur per dag (werkbereik 3000 x 1500 mm, maximale plaatdikte staal 25 mm, RVS 20 mm, aluminium 12 mm).

moeten steken. Maar ook hierbij krijgt hij hulp.

Het is bekend dat de geavanceerde softwarepakketten die uitbesteders gebruiken om hun producten te ontwerpen (engineering is tegenwoordig ondenkbaar zonder ontwerp in 2D en 3D met behulp van een geavanceerd CAD-systeem) niet zonder meer goed aansluiten op de productieprocessen van de toeleveranciers, die eveneens met moderne software werken.

Zo behoren de vertaling naar CAM, de koppeling aan PDM en de integratie met ERP al jaren tot het standaard gereedschap van Metaalbedrijf Baas. Om deze koppeling zo soepel mogelijk te laten verlopen, maakt Baas voor het geautomatiseerde bestelproces gebruik van de DSX-standaard, die is ontwikkeld op initiatief van de Federatie Metaalplaat (FDP). De DSXstandaard is een vast protocol, waarmee bedrijven onderling producttechnische en logistieke informatie digitaal kunnen overdragen. De standaard is gebaseerd op de twee meest gebruikte formats in de plaatwerkketen: de DXFfile voor 2D informatie en de STEP-file voor 3D informatie. De STEP-file wordt aangevuld met een PDF-file voor het vastleggen van onder meer de bemating en de vorm- en plaattoleranties en een CSV-file voor het vastleggen van onder meer de orderinformatie. De DXF-file wordt aangevuld met genoemde CSV-file.

Op deze manier ontstaat een naadloze koppeling tussen de systemen van de klant (machinebouwers et cetera) en het plaatbewerkingsbedrijf. Klanten van Baas kunnen deze DXF-standaard aanklikken op plaatweb.nl. “Het werkt perfect”, aldus Baas. “Als bestanden op deze manier wordt aangeleverd, scheelt dat heel veel tijd, die anders verloren gaat aan afstemming en overleg. Onze productieplanners hoe-

ven niet meer te bellen met de inkopers. Er zijn ook geen discussies meer over tekeningen, extra eisen aan nabewerkingen of correcties achteraf. Alle specificaties staan al op de juiste plaats en in het juiste formaat. En wij produceren precies wat de klant bestelt.”

Baas verwacht dat het automatisch bestellen van gesneden plaatwerk een hoge vlucht gaat nemen. “De potentie is enorm, te meer omdat je ook ieder moment van de dag kunt bestel-

len. Wij hebben bijvoorbeeld diverse eenmansbedrijven, die in de avonduren hun bestellingen plaatsen. Vooral in het leveren van goede onderdelen en kleine series zijn we sterk. Ik daag iedereen die daar een goede toeleverancier voor zoekt uit om het gewoon eens te doen.

Kom maar op!” www.plaatweb.nl www.baas-metaal.nl

Iedereen die regelmatig snijwerk bestelt kan overweg met de bestelprocedure op plaatweb.nl. “Het is ideaal voor inkopers die niet houden van stapels papieren op hun bureau, maar hun aanvragen direct willen afwerken.”

29

Ponsmachine nodig?

PAC heeft daarvoor de juiste oplossing!

PAC levert en onderhoud uw ponsmachine.

• Longstyle gereedschappen • Auto-index stations • Afzuiging ponsafval • Instelbare ramsnelheid • Groot bereik

Bespaar tijd met het demonteren, slijpen en afstellen met de ATS ponskoppen van Rydal.

Meer weten? Bel: 0111 648 100

E info@pacnet.nl I www.pacnet.nl A LT I J D E E N PA C K E N D E O P L O S S I N G

A G E N D A T E C H N I S C H E VA K B E U R Z E N

VILO

3, 4 en 5 september 2013

5, 6 en 7 maart 2013

TIV HARDENBERG

VILO HARDENBERG

5, 6 en 7 november 2013

16, 17 en 18 april 2013

METAVAK EN GEBRUIKTE MACHINEVAK GORINCHEM

TIV GORINCHEM

ROESTVAST

STAALDAGEN 16-17-18 April

2013

16, 17 en 18 april 2013

19, 20 en 21 november 2013

ROESTVAST STAALDAGEN GORINCHEM 3, 4 en 5 september 2013

METAVAK HARDENBERG

TIV VENRAY

VILO

19, 20 en 21 november 2013

VILO PLEIN VENRAY

Ga voor meer informatie naar

www.evenementenhal.nl 30

ast Noteer alv da n in uw age

Evenementen

HAL

HARDENBERG GORINCHEM VENRAY

Handbediende buiger brengt klanten op ideeën De Nederlandse fabrikant van buigmachines Dynobend heeft naast het programma CNC-machines een handbediende machine met PLC-besturing en touchscreen op de markt gebracht. Deze kan economisch worden ingezet voor uiteenlopende buigtaken.

Deze compacte TM machine vergt een lagere investering dan een computerbestuurde buigmachine maar levert buigproducten af met dezelfde technische en esthetische kwaliteit. Bovendien kan de machine vaak specifieke vervormingstaken aan die niet of moeilijk door CNC-buigers zijn uit te voeren.

De PLC-gestuurde machine is leverbaar in drie modellen, met buigmomenten van 1240, 2000 en 5100 Nm. Hiermee is een veelheid van buigtaken uitvoerbaar. Optioneel is een standaardset verkrijgbaar, maar Dynobend kan ook productspecifiek gereedschap ontwikkelen en produceren. Ook complexe geometrieën zijn daarmee snel en economisch te vervaardigen, in kleine tot grote series.

Opvallend is dat gebruikers in de TM-machine vaak mogelijkheden ontdekken, die in het ontwerpstadium nog niet waren voorzien. Vaak gaat het om producten, die moeilijk op een CNC-machine zijn te maken. De

Eén fabrikant gebruikt de TM-machine voor het buigen van koperen strippen die fungeren als elektrische geleiders.

De compacte TM-buigmachine, ontwikkeld vanuit de behoefte van de markt.

buigradius is te klein is, het product is moeilijk toegankelijk of het gereedschap staat in de weg. Het komt ook voor dat de TM machine even goed de buiging realiseert als een vergelijkbare CNC-buigmachine of kantbank.

Een paar voorbeelden. Eén fabrikant gebruikt de TM-machine voor het buigen van koperen strippen die fungeren als elektrische geleiders. Vroeger gebeurde dat op een kantbank, waardoor ongewenste scherpe hoeken in de strippen ontstonden, die de elektrische weerstand beïnvloedden. Met de TM-machine treedt dit ongewenste effect niet meer op. Een andere fabrikant zocht een manier om een pijpdeel met een zeer kleine radius te produceren voor de aansluiting op spiraalvormige warmtewisselaars, die uit een lange pijp door walsen werden vervaardigd. De aansluiting kon vanwege de kleine radius niet meegewalst worden. Voor één buiginkje zou de klant anders een CNC-machine moeten kopen. Ook hier bracht de TM-machine, met het juiste productspecifieke gereedschap, uitkomst. www.dynobend.com

Elektrische combi-machine Dynobend was ook van de partij op de Euroblech in Hannover. Hier lag het accent op de CNC-machines. De in Haaksbergen gevestigde producent van buigmachines toonde vier machines, waaronder de nieuwe Dynobend CB-Ibend.

Vanwege de vraag naar nieuw vormgegeven producten, waarvoor bij de productie een combinatie van (doorn)buigen en walsen nodig is, heeft Dynobend een machine ontwikkeld die deze beide technieken in huis heeft.

De Dynobend CB is hiervan het resultaat. Deze kenmerkt zich door de mogelijkheid om te buigen en te walsen in grotere en kleinere radii met 1 gereedschap. De nieuwe Dynobend CB-Ibend onderscheidt zich van de standaard CB doordat deze machine geheel elektrisch aangedreven wordt. Hierdoor is de machine stiller en verbruikt hij minder energie. De geavanceerde elektrische aandrijving zorgt daarbij voor hoge productietijden waardoor productiecycli substantieel worden verkort. In combinatie met de compacte buigkop kunnen met de Ibend nog meer compacte en complexe producten vervaardigd worden.

Dynobend op de Euroblech.

31

Vervormen tot de grens

Op de dag dat het CBS bekend maakte dat de Nederlandse economie in het derde kwartaal met 1,1 procent is gekrompen, organiseerde de Federatie Metaalplaat bij Expansor Nederland in Ulft een themadag met als thema ‘Extreme deformations by means of liquid shaping (in tube and plate)’. Volgens Hans Greeven, directeur en mede-eigenaar van Expansor, leeft het pessimisme dat uit de CBS-cijfers sprak niet bij zijn bedrijf. “We krijgen het kunstje van hydrovormen steeds beter onder de knie en beschikken hiermee over een innovatieve techniek die steeds beter aanslaat in de markt.”

Hydrovormen (of liquid shaping) is het vervormen van materiaal (buis en plaat) met behulp van waterdruk. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een pers, gereedschappen en water. Door gelijktijdige uitoefening van een inwendige druk en een axiale kracht wordt een vorm in een product aangebracht. De inwendige druk wordt daarbij opgebouwd met water (een ander drukmedium zoals olie is ook mogelijk), terwijl de axiale kracht tot stand komt door de uiteinden van het product met behulp van doorns

naar binnen te drukken. Door dit proces worden voor onmogelijk gehouden vervormingen mogelijk. Juist dat aspect werd op de themadag benadrukt. Want hiermee biedt het hydrovormen nieuwe, innovatieve mogelijkheden voor de industrie, maar ook voor ontwerpers (architecten, industrial designers en kunstenaars). De techniek biedt een grote ontwerpvrijheid ten opzichte van conventionele technieken als gieten, extruderen en dieptrekken.

Hygiënisch huis Een bedrijf dat met Expansor in zee is gegaan is Goudsmit Magnetics in Waalre. “Min of meer gedwongen door de markt - je moet innoveren met je product - kwamen we bij onze zoektocht naar de maakbaarheid van een product uiteindelijk bij Expansor terecht”, zo vertelde Ad Jakobs, hoofd engineering van Goudsmit Magnetics.

Goudsmit maakt producten waarin magnetisme wordt toegepast. Het bedrijf maakt bijvoorbeeld magneetsystemen voor het afscheiden van ijzerdeeltjes, het handelen van staal en recyclingsystemen. 75 Procent is klantspecifiek maatwerk en dus beschikt Goudsmit over een flinke engineeringafdeling.

Met name in de voedingsmiddelenindustrie worden de hygiënische eisen steeds verder aangescherpt. Men wil de behuizingen waarin de magneten zitten zonder lassen en spleetjes geleverd krijgen. Nergens mag het materiaal ruw zijn in verband met het gevaar van bacterie-aangroei. De originele behuizingen van Goudsmit worden gemaakt uit RVS316 en bestaan uit zeven delen, die aan elkaar worden gelast. De lassen worden netjes weggewerkt voor een glad oppervlak. Kan dat niet anders, vroegen ze zich in Waalre af. Het eerste idee was om de huizen te gieten in RVS 316. Jakobs: “Dat is mogelijk, prijstechnisch kom je dan in Azië uit.

In 2006 hebben we daar al proeven mee gedaan. Toch zijn we mee gestopt omdat de gieterij niet kon garanderen dat er gietfouten in zaten.”

32

Voor de grotere huizen is Goudsmit Magnetics bij Expansor uit gekomen. Een met hydrovormen geproduceerd huis bestaat uit slechts drie onderdelen en heeft geen inwendige lassen meer.

Daarna werd het rubberpersen geprobeerd. Ook dat kon heel goed, maar helemaal tevreden was Goudsmit nog niet. Het complete huis bestond uit vijf onderdelen, waarbij met name het oplassen van de drie flenzen gecompliceerd was. Goudsmit zocht verder en kwam uit bij het frezen van de huizen uit materiaal. Resultaat: een huis bestaande uit drie onderdelen. Dit bleek goed mogelijk bij niet te grote huizen. Voor de grotere huizen is men uiteindelijk bij Expansor uit gekomen. Een huis bestaat nu uit slechts drie onderdelen en heeft geen inwendige lassen meer. Het voldoet beter aan de hygiënische eisen van de markt.

Expansor hydrovormt onderdelen tot een diameter van maximaal 2,5 meter

Verschillende sectoren Expansor is ruim 6 jaar geleden begonnen. Het bedrijf ging van start met een order vanuit de petrochemische industrie voor het maken van het hart van een expansiestuk - een balg - in metaal. Vele andere producten zijn daarna gevolgd, ook voor andere sectoren. Zoals een behuizing voor magnetisme (zie kader), een kunstzinnige vaas met een kunststof kern voor yksi, gevelbeplating uit 1 mm dikke RVS plaat met de afdruk van een hagedis (de schatbewaarder in de mythologie) voor een belastingkantoor en onderdelen voor rolstoelframes.

Complexe producten “Hydrovormen maakt het voor ontwerpers mogelijk om complexe speciale producten te ontwerpen, die redelijk makkelijk en betaalbaar geproduceerd kunnen worden”, zegt Ruurd Douma, mede-eigenaar van Expansor. Hij is de technische man, die graag mag experimenteren in de werkplaats. Voor een gehoor van een kleine zeventig personen legde hij in Cultuurfabriek De Dru in Ulft uit wat hydrovormen is, wat het betekent en wat we er mee kunnen. Ook mochten de aanwezigen rondkijken in de productieruimte van Expansor.

Het belangrijkste voordeel van hydrovormen is dat er enorme deformaties te realiseren zijn, tot wel 200 procent. Om een vervorming van die omvang te bereiken moet het materiaal overigens wel meerdere keren achtereen worden vervormd, met tussentijds verwarmen. Andere voordelen van hydrovormen zijn dat complexe vormen (ook asymmetrisch) haalbaar zijn, een eenvoudig productieproces, gelijke krachtenverdeling op het materiaal en een hoge mate van nauwkeurigheid; hoewel de trend is dat alles steeds groter en dikker wordt, werkt Expansor ook tot op micron-niveau.

Hydrovormen is volgens Douma uitermate geschikt voor kleine volumes.

Want een nadeel heeft de techniek ook: hij is relatief langzaam. “Echt snel wordt het nooit. Series van meer dan 1000 stuks zijn economisch niet haalbaar, althans niet bij ons, omdat we werken met een soort proefopstelling. Maar we ontwikkelen ook productiestraten voor klanten, die grotere aantallen willen produceren.”

Materialen Expansor kan vervormen met tot 3000 bar waterdruk, maar dat gebeurt maar zelden. Het dikste materiaal dat ooit is vervormd is 15 mm dik titanium met een uitwendige diameter van 1 meter. “Groter dan een diameter van 2,5 meter gaan we eigenlijk niet”, aldus Douma. “De maximale hoogte is 2,5 meter, dat heeft te maken met de hoogte van de opening van de pers.

Expansor heeft ervaring met diverse materialen. Qua metalen zijn vrijwel alle staalsoorten, aluminium, koper, titanium en zilver geschikt voor extreme vervormingen. Van zilver is bijvoorbeeld al eens een mondstuk voor een dwarsfluit gemaakt. Qua kunststoffen kunnen PVC, PE en PP worden vervormd. Ook composieten zijn geschikt, evenals voorgelakt staal.

Ontwikkelingen die komen of al worden toegepast zijn combinaties van materialen, het hydrovormen van meer dan een materiaal tegelijk en nieuwe materialen. www.expansor.nl

De hydrovormpers. De inwendige druk wordt opgebouwd met water, terwijl de axiale kracht tot stand komt door de uiteinden van het product met behulp van doorns naar binnen te drukken.

33

Turken in het offensief De Turkse machinebouwers waren opvallend aanwezig op de Euroblech. ‘Laat uw business bloeien met Turkse machines’ was het motto van de campagne waarmee zij zich gezamenlijk presenteerden bij alle ingangen van het beurscomplex in Hannover. Via Duitsland wil de Turkse machinebouw de wereld veroveren.

De Euroblech telde maar liefst 63 Turkse exposanten. Daarmee vormden zij na de Duitsers en de Italianen qua omvang de derde exposantengroep, overigens wel op respectabele afstand van de eerste twee.

De Turkse machineleveranciers zijn bezig met een mondiaal offensief. Hun branche-organisatie MAIB gaat met een speciale campagne de hele wereld over. Dit jaar waren er ook al presentaties in landen als Brazilië en Korea. Duitsland vormt evenwel het speerpunt. Met 2 miljard exportvolume is Duitsland het grootste partnerland van Tur-

Ermak

Beeld drastisch veranderd Bram Overmars sr. van Machinehandel Overmars maakt de ontwikkeling van de Turkse machinebouw van dichtbij mee. Hij was tijdens de Euroblech aanwezig op de stand van Baykal, een producent van plaatbewerkingsmachines die hij al zo’n 14 jaar vertegenwoordigt. Overmars: “We zijn er mee begonnen toen we nog hoofdzakelijk handelden in gebruikte machines. Voor klanten was het destijds de keuze: een gebruikte machine van een gerenommeerd merk of een nieuwe, aantrekkelijk geprijsde Turkse machine. Dat beeld is drastisch veranderd.

Qua prijs zijn de Turkse machines nog steeds aantrekkelijk, maar hun kwaliteit is omhoog geschoten. De machines worden geproduceerd in uitstekende productiefaciliteiten en uitgerust met West-Europese Dener

kije. Deze positie wil MAIB uitbouwen. “Wij willen een win-win situatie voor beide landen creëren”, aldus Sevda Kayahan Yilmaz, bestuurslid van MAIB en coördinatrice van de Duitland-activiteiten. ”Hiervoor willen we ons sterker concentreren op waardescheppende en technologisch vooruitstrevende producten.”

Turkije heeft haar machine-export in het afgelopen decennium jaarlijks met gemiddeld 22 procent zien groeien. In 2011 ging er voor een bedrag van 12 miljard euro aan machines de grens over. Met ongeveer 9000 leden plant de branche-organisatie een verdere tienvoudige groei van de export tegen 2023. “Turkije wil in 2023 een exportvolume van 500 miljard dollar bereiken, waarvan 100 miljard voor rekening van de machine-export moet komen”, aldus Kayahan Yilmaz. Europees gezien is Turkije nu al de zesde machineproducent. Het land exporteert naar meer dan tweehonderd landen.

Sahinler

34

Baykal

componenten. Overigens zijn de goedkope Turkse fabrikanten er ook nog steeds. Maar dan is alles Turks fabricaat.”

Baykal is illustratief voor de Turkse vooruitgang en het zelfvertrouwen dat het land inmiddels aan de dag legt. Het bedrijf presenteerde op haar stand onder meer een fiberlasersnijmachine en een sterk verbeterde energiezuinige afkantpers. Baykal levert ook geautomatiseerde systemen met magazijnen en beladingssystemen en machines met heel grote capaciteiten. Turkije is sterk in ontwikkeling en heeft dergelijke machines nodig voor grote infrastructurele werken.

“Onze producten worden met de dag beter”, zegt Günay Mutlu, engineering manager van Baykal. “Het verschil met de producten van de marktleiders in onze branche wordt steeds kleiner. We blijven doorontwikkelen. Dat zal ook wel moeten, want we willen meedoen in de mondiale markt.” www.turkishmachinery.gov.tr

Heavac verdubbelt ponscapaciteit Heavac in Nuenen, fabrikant van klimaatsystemen voor autobussen, heeft een half miljoen euro geïnvesteerd in een geavanceerde ponsinstallatie van Prima Power. Deze bestaat uit een ponsmachine E6 en een aan- en afvoersysteem van het type LST. De nieuwe machine verdubbelt in één keer de capaciteit van de ponsafdeling, waar Heavac al beschikte over een C6 ponsmachine, eveneens geautomatiseerd met een LST-robot. Deze is destijds geleverd onder de naam Finn-Power, de Finse fabrikant van plaatbewerkingsmachines die enige jaren terug is overgenomen door de Italiaanse onderneming die thans Prima Power heet.

Zonder gereedschapswisselingen Voor de C6 ponsmachine met robot is destijds gekozen vanwege de hoge productiesnelheid, de integratie van upforming- en tapgereedschap en de Multi-Tool functie waardoor vrijwel alle bewerkingen zonder gereedschapswisselingen zijn uit te voeren. Bij de aanschaf van de nieuwe E6 speelden deze overwegingen ook een rol.

Omdat de nieuwe machine, anders dan de hydraulische C6 voorzien is van elektromechanische aandrijving is daarnaast de bewerkingssnelheid hoger. Ook konden energiebesparende voorzieningen worden doorgevoerd, zoals een start-stop functie, teruglevering van niet gebruikte energie en aanpassing van het vermogen op het ingezette gereedschap. Voor het overige zijn de beide machines, met kleine aanpassingen per order, uitwisselbaar wat grote logistieke voordelen heeft.

Ook de turret-lay out van de nieuwe machines is gelijk aan die van de voorganger. Met de drie Multi-Tool en vier Auto-Index stations, het tap- en het buiggereedschap en een groot aantal ponsgereedschappen in de turrets beschikt Heavac thans over twee veelzijdige plaatbewerkingsmachines die elkaar aanvullen, maar ook kunnen vervan-

De E6 ponsmachine met de LSR robot voor het beladen en ontladen.

gen, bijvoorbeeld bij storing.

Heavac zet de machine in voor de bewerking van plaatdelen als onderdelen van de productie van systemen voor verwarming, ventilatie en airconditioning van bussen. De markt waarop de onderneming zich richt, eist een hoge mate van flexibiliteit bij de verwerking van klantenorders. Standaardcomponenten zoals motoren worden wereldwijd ingekocht, wat men zelf produceert zoals het plaatwerk is sterk afhankelijk van hoe de klant het wil hebben. De series zijn relatief klein: van enkelstuks tot pakweg 400. Dit vereist een flexibele opzet van de productie, wat mede een rol heeft gespeeld bij de keuze voor destijds Finn-Power en recent Prima Power. www.primapower.com

De operator op afstand Prima Power introduceerde tijdens de Euroblech een nieuw remote (op afstand) serviceconcept: The Operator.

en OPEfficiency. Deze kunnen een voor een worden opgenomen in een standaard overeenkomst. Maar de klant kan ook kiezen voor een Operator Full Agreement, dat alle productgroepen omvat.

Dit concept bestaat uit drie productgroepen: Opview, OPSupport

OPView is een combinatie van verschillende analyses, uitgevoerd op de machine. Op basis van geanalyseerde data wordt de machine gemonitord en komt een onderhoudsschema tot stand met als doel onverwachte productiestops te minimaliseren. OPSupport is een online helpdesk die ieder moment ingeschakeld kan worden. Er is een verbinding op afstand met de machine, waarmee een specialist de machinestatus en alarm-historie kan zien. Webcams zorgen voor rechtstreekse beelden van de machine en Skype zorgt voor interactieve communicatie. OPEfficiency tot slot is een analysetool om de productie te verbeteren. Het geeft complete rapporten over de machine in bedrijf, stilstand en storingen met details die kunnen helpen om te besluiten tot actie.

Prima Power op de Euroblech.

De service kan aanleiding zijn voor een interessante retrofit. Prima Power noemt als voorbeeld de vervanging van oude ponshydrauliek door het F3 Evolution systeem dat een jaar geleden is geïntroduceerd. In ponsinstallaties in heel Europa is hierdoor het energieverbruik met 50 procent gereduceerd.

35

TwinServo-techniek: compact, flexibel en stil

Bij de TwinServo-Technologie (TST) wordt de pers aangedreven door twee decentrale servomotoren in de perstafel. Grote vensters geven een optimaal zicht op het omvormproces.

Vijf jaar na de introductie van de ServoDirekt-aandrijving, heeft de Duitse persenbouwer Schuler een interessante doorontwikkeling van dit concept gepresenteerd. De TwinServo-Technologie (TST) is een nieuw aandrijfconcept met twee decentrale servomotoren in de perstafel. Dit maakt een compacte bouwwijze mogelijk en reduceert het geluid. TST verbetert ook de toegankelijkheid en de stijfheid in vergelijking met bestaande servopersen.

Toepassing van de ServoDirekt-techniek (SDT) resulteert in een hogere productiviteit en een betere energie-efficiency. Daardoor heeft deze aandrijving zich tot de standaard ontwikkeld in de automobielen toeleveringsindustrie en bij producenten van huishoudelijke apparatuur. Eind september heeft Schuler hier een nieuw hoofdstuk aan toegevoegd met de presentatie van een prototype van een TwinServo pers met een perskracht van 1600 ton. Met een hoogte van slechts 6 meter is de nieuwe transferpers duidelijk minder hoog dan gebruikelijke modellen. Ook het opstelvlak valt kleiner uit. De beladingstafels kunnen voor de gereedschapswissel dichter bij de machine komen.

Het totale vloergebruik in vergelijking met een conventionele SDT pers is circa 30 procent minder. De nieuwe pers past dus in kleinere hallen en nieuwbouw hallen kunnen op de tekentafel een stuk kleiner worden geconstrueerd.

Daar komt bij dat de door de compacte afmetingen de hele pers met een vrijstaande geluidsbescherming kan worden gedempt. Doordat de aandrijvingen zich in het fundament bevinden is de geluidsemissie bij voorbaat al minder dan bij een conventionele bouwstijl. Grote vensters geven een optimaal zicht op het omvormproces.

36

Excentrische belasting Door de innovatieve bouwwijze zonder staanders aan weerszijden, verbetert ook de toegang van de gereedschapsruimte. De stootbeweging wordt overgenomen door vier trekstangen, die de perskracht over de hele stoter leiden. Dit heeft tot gevolg dat in vergelijking met de tot dusver gangbare bouwwijze grotere excentrische belastingen toelaatbaar zijn. Bovendien kan de maximale perskracht tot op de tafelrand voor het vervormwerk worden benut.

In de perstafel van de machine draaien twee torquemotoren met een vermogen van elk 503 kW. Beide persaandrijvingen zijn zo in de tafel opgesteld, dat trekkusssen en schrootschachten naar believen in het bereik van het opspanvlak voor de gereedschappen opgesteld kunnen worden. Het synchroon lopen van de motoren wordt via een elektronische regeling veiliggesteld.

Schuler heeft een prototype opgesteld in het eigen omvormcentrum in Erfurt. Het is een 25 meter lange installatie, compleet uitgerust met alle automatiseringscomponenten van Schuler. Hier worden samen met klanten uit de automotive kleine series geproduceerd en gereedschapstesten uitgevoerd. Bij volle slag haalt deze machine tot 30 slagen per minuut, bij pendelslag tot 40 slagen per minuut. De bekende voordelen van de ServoDirekt-techniek, zoals de vrij programmeerbare stoterbeweging, blijft behouden. Schuler biedt de nieuwe TwinServo-Techniek in eerste instantie aan voor persen met een perskracht van 1000 tot 3500 ton. De tafellengte bedraagt tussen de 5000 en 8000 mm, de breedte tussen 2200 en 3000 mm. Op de Euroblech in Hannover is de TST onderscheiden met een Euroblech award in de categorie omvormen/dieptrekken. www.schulergroup.com

Gereedschapswisselaar voor persen F. Hoffmann in Zwijndrecht heeft onder de typebenaming WG een nieuwe serie gereedschapswisselaars voor persen van het Zweedse AGAB Pressautomation geïntroduceerd.

De gereedschapswisselaar is voorzien van een gereedschapsschuifsysteem en leverbaar in verschillende uitvoeringen voor gereedschapsgewichten van 1.000 tot 4.000 kg. Hij is ontwikkeld voor het snel en veilig behandelen en verwerken van gereedschappen voor persen.

De inzet van het apparaat voorkomt daarmee de kans op letsel en vermijdt onnodige belasting van het personeel bij het verwisselen van gereedschappen voor persen. Het voedingsmechanisme is een schuif-/ treksysteem voor het inschuiven en uittrekken van het gereedschap. Het mechanisme wordt door perslucht bediend. De WG is daartoe voorzien van een persluchtaansluiting. De gereedschapswisselaar is naast de persluchtversie ook leverbaar met hydraulische aansluiting. Een speciale voorziening maakt het verder mogelijk de gereedschapswisselaar direct tegen een pers te monteren. Het apparaat heeft een scharnierenDe nieuwe gereedschapswisselaar voorkomt de arm voor het behandelen van kleine gereedschappen. Een speciale vergrendeling voor- de kans op letsel en vermijdt onnodige belasvan het personeel bij het verwisselen van komt kippen, wanneer de last is verschoven. De gereedschapswisselaar is aangepast aan al- ting gereedschappen voor persen. le gangbare vorkheftrucks en stapelaars en voldoet aan de CE-voorschriften.

De WG 2000 is geschikt voor het behandelen van gereedschappen met een breedte variërend van 100 tot 2.000 mm en een diepte van eveneens 100 tot 2.000 mm. De werksnelheid van het apparaat bedraagt maximaal 0,4 m per minuut. www.hoffmann-machines.nl

Universele buigpers met 22 ton perskracht Simasv heeft een nieuwe universele buigpers in het programma. Deze was op METAVAK Gorinchem te zien op de stand van Machinehandel Overmars.

De horizontale cilinder is onder de werktafel geplaatst, waardoor er een vrije tafel is voor het buigen.

De nieuwe buigpers model T22 Aries ‘bend-to-punch’ van Simasv, een Italiaanse fabrikant met meer dan 55 jaar ervaring met buigmachines en uithoekscharen, is uitgevoerd met horizontale en verticale cilinder. De machine heeft 22 ton perskracht op deze cilinders.

Een opvallend kenmerk van de T22 Aries ‘bend-to-punch’ is dat de horizontale cilinder onder de werktafel is geplaatst, waardoor er een vrije tafel is voor het buigen. De bediening is aan de voorzijde van de machine. Het gereedschap is snel te verwisselen. De verticaal geplaatste cilinder is onder andere geschikt voor snel t/m max. ø 60 mm buigen. Enkele technische gegevens van de machine: afmetingen werktafel 630x1320mm, werkhoogte 925mm, max capaciteit 22 ton, slag cilinder 200mm, met slaginstelling, snelheid 1750mm./’, buigsnelheid 470mm./’, buigcapaciteit 120x15mm, hoogte gereedschaphouder 120mm, diameter pen gereedschaphouder 55mm, motorvermogen 2,5/1,5 Hp/Kw, verticale cilinder 22 ton, slag cilinder 175mm, max ponsdiameter 60*mm, max werkstukgrootte 240x10mm, machine-afmetingen breedte 930mm, lengte 1450mm, hoogte 1800mm, gewicht 750kg. www.machinehandelovermars.nl

Ontwerp Profi Pressen gemoderniseerd RHTC uit Schaijk heeft diverse dingen aan de werkplaatspersen Profi Pressen verbeterd en veranderd. Van een H profiel frame is RHTC overgegaan naar een vlak plaat frame, dat er moderner uitziet.

De manometer (voorheen op de cilinder) is nu in het frame verwerkt. Was de verstelling van de cilinder vroeger met een steeksleutel (vier boutjes) los te draaien, nu zijn er twee handgrepen waarmee de cilinder los en vast kan worden gezet. Ook het optillen van de tafel is veranderd.

Voorheen ging dat met een ketting die aan twee haken vast zat, nu met een hoefijzer die men om de piston zet. De oude modellen hadden twee staven door de tafel zitten, nu rust de tafel op de staven, zodat hij direct kan worden opgetild. De voet was eerst een hoekprofiel en is nu een keurig gesloten en afgeronde voet geworden. Tot slot stond vroeger op de hydraulische unit alles alleen in het Engels omschreven, nu gebeurt dat in vijf talen.

RHTC laat de nieuwe Profi Pressen in Nederland produceren bij Lacom in Budel. Ze werden gepresenteerd tijdens de Euroblech, waar men veel complimenten kreeg voor de kwaliteit, de uitstraling en de gebruikersvriendelijkheid van de nieuwe persen.

Van een H profiel frame is RHTC voor de Profi Pressen overgegaan naar www.rhtc-workshoppress.com een vlak plaat frame, dat er moderner uitziet.

37

Magnetische handlifter De magnetische handlifter, die Goudsmit Magnetic Systems uit Waalre heeft gepresenteerd op de Euroblech, verwijdert scherpe staaldelen uit lasermachines of plasmasnijders.

Ook staaldelen op moeilijk bereikbare plaatsen houdt de handlifter stevig in zijn greep.

Dit gebeurt op een snelle, efficiënte en veilige manier en voorkomt bovendien verwondingen. Ook staaldelen op moeilijk bereikbare plaatsen houdt de handlifter stevig in zijn greep. De magneet heeft een geadviseerde werklast van 270 N en een maximale afbreekkracht van 800 N en wordt geschakeld door middel van een 4V Lithium accu. Een extra accu plus oplaadstation behoort standaard tot de levering. www.goudsmit-magnetics.nl

Nieuwe softwarelijn Sicam-ontwikkelaar SI Engineering ontwikkelt, implementeert en onderhoudt hoog geautomatiseerde CADCAM-systemen voor de plaatbewerkende industrie. Enkele jaren geleden werd begonnen met de nieuwe softwarelijn Libellula (CAD), opvolger van Sicam, dat inmiddels dan meer 10.000 licenties over de wereld vertegenwoordigt.

SI Engineering begreep dat er een nieuw framework moest worden ontwikkeld om klanten de mogelijkheid te bieden beter inzicht te krijgen op hun productieproces. Hierbij werd de nadruk op tijdbesparing gelegd, als voorbeeld de drag & drop mogelijkheid en multi-import van DXF&DWG files direct in het nestingprogramma in drie klikken. Zo ook het nieuwe Libellula Budget programma, waarmee nauwkeurige calculaties kunnen worden gemaakt direct vanuit een digitale aanvraag. Dit zijn enkele van de diverse innovatieve mogelijkheden die Libellula mogelijk maakt.

Dit pakket staat voor een snelle en kwalitatief hoogwaardige werkvoorbereiding op het gebied van laser, plasma, waterjet en autogeen snijden. Maar ook bij ponsen en buigen/kanten heeft Libellula een pasklare oplossing.

Nieuw is ook de uitbreiding van directe verkoop en ondersteuning in Nederland en België, door Nederlandse medewerkers. www.libellula.eu Libellula, voor de werkvoorbereiding op het gebied van laser, plasma, waterjet en autogeen snijden, ponsen en buigen/kanten.

Snelle buizenponsmachine

Tuwi introduceerde in november op METAVAK Gorinchem en tijdens het eigen open huis in Winterswijk de buizenponsmachine type ADPM 2000 van Acimak. Deze ponst elk gewenst profiel tot 30 slagen per minuut.

De buizenponsmachine ADPM 2000 ponst elk gewenst profiel tot 30 slagen per minuut.

38

Acımak is in 1998 opgericht en gevestigd in Bursa (Turkije). Engineering en fabricage van speciale machines voor de automotive industrie vormen de basis van deze machinebouwer. Omdat veelal machines gebouwd werden voor het ponsen van buizen, heeft Acimak zich hierin gespecialiseerd.

De buizenponsmachines modellenrange bestaat allereerst uit de ADPM-2000/ADPM-3000. Dit zijn verticale buizenponsmachines voor het snel en efficiënt ponsen van kokers van massieve, dik- of dunwandige profielen van staal, RVS, aluminium, brons, messing, koper of andere materiaalsoorten. Standaard uitvoering: 1 ponsunit voor gewenste bewerking, 1 stempel en 1 matrijs extra, CE certificaat en Nederlandstalig instructieboek. De gebruikte componenten zijn: hydraulische componenten van Rexroth, pneumatiek van Festo, servomotor en PLC van Panasonic, touchscreen – Easyview, elektra – Siemens, lineairgeleiding – INA, kogellagers – FAG, SKF en kogelomloopspindel – GTEN. Met de ADPM-2000/2 - ADPM-3000/3 is ook een dubbele bewerkingslijn beschikbaar. www.tuwi.nl

van: makers door de ieuws MetaalN

voorsprong Met Landré op

nijmachine tep bevels voor Mikros CADCAM t PROfirst lementeer imp orn Widenh

Optimaal snijden

3E JAARGANG NR. 3 • OKTOBER 2012

. na gesneden kort daar n werden te producte en de eers genomen . ig in bedrijf atie volled erkingssysteem de implement tiseerd orderverw es is gekozen achine is na aten snijmachin en een geautoma p bevelsnijm fabrik uide es gebr hillen e De Mikroste achin de snijm bestaand atie van versc

en veel n maanden hebb we machines In de afgelope angen of nieu t e machines verv roten. Zo heef kers bestaand citeit te verg om hun capa iteit verder uitaangeschaft de snijcapac een renv machine. uit Hee erde bevelsnij Multi Metaal ance geav een nieuwe gebreid met het industriële hart n is gevestigd in vering Heerenvee seerd in het produ Multi Metaal toele bedrijf, gespeciali jf is een modern bedrijven. Het bedri van Friesland. Het alverwerkende brikaten voor meta werkers naar het halffa mede van le ceren enke en gegroeid van Op jaarbasis richt in. s opge steed 1999 is in groei zit er nog at. van vijftien. De erkt tot halffabrika huidige niveau 0 ton staal verw l 4.000 tot 4.50 wordt momentee

U wilt sneller en jden, goedkoper sni g maar twijfelt no laser tussen een CO2 en fiber?

Landré levert u de beide en helpt juiste keuze te ! ken ma

1 keer scannen en uw GRATIS abonnement op HET magazine voor de Plaatbewerking ligt binnen handbereik!

aandrijvingen keurige lineaire st snelle en nauw ng. Laat achines met uiter ten op voorspro laser- en fibersnijm Landré haar klan Landré levert CO2 ing. Daarmee zet houd isatie die ever rgan stati ice-o serv de prijs-/pre rancier met een leve in een uitsteken Een ré. ialisten van Land n door de spec u eens advisere uw productie. continuïteit van rendementen en zorgt voor hoge

131 NH Vianen Dreef 10 | NL-4 Landré | Lange .landre.nl 329 329 | www Tel. +31 (0)347

g, de ver spa nin niek en voo r pro duc tiet ech wer king ver en kun sts tof

pla atb e wer

Na een evalu t al sinds 2007 n Multi Metaal stuur contact opgenome voor een Mikrostep. machine werd Voor de nieuwe technologie voor aan met PROfirst. hiervan. De bevel irst voor de aansturing at er vanuit PROf Omd irst. met Widenhorn PROf in el beschikbaar kon de implemenMikrostep is gehe deze technologie ervaring was met en Widenhorn al svinden. twee dagen plaat tatie in slechts

kketten akketten complete snijpa Complete snijp in onder andere gespecialiseerd profielen, onderdeMulti Metaal is maat gemaakte scheepsbouw, op voor constructiebevoor de jacht- en den, et cetera) erban deze windv , Om . laten ratenbouw len (kop- en voetp machine- en appa rdelen voor de een up to date CNC drijven en onde hikt het bedrijf over Widenhorn en leveren besc ngssysteem van diensten te kunn nesti aal optim inepark, een gestuurd mach

de jf genomen en Goede kwaliteit atie volledig in bedri nnes Kootstra, na de implement De machine is na gesneden. Joha werden kort daar is prima verloimplementatie eerste producten al, licht toe: "De imple de Meta na t Multi direc zijn directeur van de scheepvaart bevelplaten voor geerd en een compen. De eerste spontaan gerea . De klant heeft mentatie gesneden teit." kwali e irst goed PROf de de voor van pliment gegeven ezig op de stand de Euroblech aanw Widenhorn is op stand F65).

Group (hal 12, rn.nl www.widenho etaal.nl www.multi-m

Maatwerk

ysteem voor snijatisch nestingss CADCAM en autom den bij diverse PROfirst is een de afgelopen maan alinhorn heeft het ct was de optim machines. Wide belangrijk proje e met platenplementeerd. Een achin geïm ijven snijm bedr HS laser a Platino 1530 Prim re serie Prima een oude van de satie ing met snijmachinhorn had al ervar laser Wide erde zijn. maga deze geavance n es, maar voor ssor geschreve lasersnijmachin breide postproce euwde en uitge en benut. De gene werd een verni ies kunnen word mainespecifieke funct tomatisch plaat waarin alle mach ook over een volau hikt PROde , besc a werk avanceerde Prim hreven stuk maat el van een zelf gesc ook optimaal aangazijn. Door midd de gebruiker dit voor Prima, kan selecteren en first Scheduler de programma's uiker kan eenvoudig nereerd. sturen. De gebr gege h atisc autom wordt het productieplan

IN DEZE EDITIE:

first. uct in PRO van het prod 3D weergave in PROfirst. een bevel

17

4-10-2012 MET VAST KATERN

Powered by 54U Media

11:47:20

king

eras bold ITC

10PBNp.indd

17

EUROBLECH WIJST WEG NAAR DUURZAME TOEKOMST - BETER GOED DAN VEEL BUIGEN - OPTIMAAL SNIJDEN - JAN VAN DAM HEEFT HET WEER DRUK ITALIAANSE DROOM SNIJDT, BOORT EN TAPT DOOR DIK EN DUN - DIGITAL PHOTONIC PRODUCTION IS MEER DAN LASSEN EN SNIJDEN

= 100 C/70M

= 100 Y/100M

10PBNp.indd 1

Editie 1 2 3 4

eren van

Programm

Verschijningsdatum februari 2013 april 2013 oktober 2013 november 2013

5-10-2012 11:18:38

Thema Metaalexpo Automatisering Materialen Voorbeschouwing Techni-Show 2014 54U Media Postbus 2108 7302 EM APELDOORN 055 - 360 10 60 www.54umedia.nl

39

Easy-Form® afkantpersen ● Gaat het plooien bij u minder goed dan verwacht? ● Hebt u een hoekmeetsysteem in de kast dat niet werkt? ● Hebt u genoeg van gebroken beloftes van uw huidige machineleverancier? ● Gelooft u niet in hoekmeetsystemen?

STOP!

LVD

LVD heeft DE oplossing voor u!

Easy-Form® Laser – adaptief plooisysteem. ● Minder instellingen ● Geen nabewerking meer ● Afval geëlimineerd ● Eerste keer correct – altijd correct!

40

Tried the rest, now get the best.

LVD Easy-Form Laser!

Bezoek www.lvdgroup.com, stuur een e-mail naar benelux@lvd.be of bel ons op +32 56 43 08 50.