Voorjaar 2023
Lezen loont - nog altijd, ook in een wereld vol digitale afleiding. Lezen is noodzakelijk om feiten van fictie te onderscheiden, om betekenis te geven aan de wereld. Kortom, om als burger te kunnen functioneren.
Nederlandse leerlingen lezen steeds minder goed. Hoe kan het dat jongeren in ons land behoren tot de slechtste en minst gemotiveerde lezers ter wereld?
In een van de rijkste landen ter wereld loopt straks 25 procent van de jongeren risico op laaggeletterdheid. Terwijl het elders, waar digitale media net zo oprukken in jongerenculturen, wél lukt om jongeren leesvaardig te maken.
In Omdat lezen loont analyseren leerlingen, studenten, leraren, schoolbestuurders, lerarenopleiders, bibliotheekmedewerkers, onderwijsinspecteurs, schrijvers, columnisten, wetenschappers en beleidsmakers de Nederlandse leescrisis en presenteren ze oplossingen.
Samen laten ze zien hoe effectief leesonderwijs eruitziet en hoe dit leidt tot jonge burgers die willen en kunnen lezen.
Met bijdragen van onder anderen:
Martin Bootsma - Micha Hamel - Paul Kirschner - Marie-José Klaver - Erik Meester - Petra MoolenaarAafke Romeijn - Naomi Smits - Els Stronks - Yra van Dijk - Adriaan van Dis - Manon UphoffDirk van Weelden - Ivo Victoria
PO
Yra van Dijk, Marie-José Klaver, Els Stronks en Micha Hamel | paperback met flappen 236 pagina’s | ISBN 9789493209824 | € 31,95
VO
Vergroot je vakmanschap als leraar of als team
‘Op weg naar onderwijs met gelijke kansen voor iedereen, onderwijs dat aan alle leerlingen en studenten ten minste de basisvaardigheden meegeeft voor hun verdere leven. Laten we ervoor zorgen dat we over tien jaar achterom kijkend met voldoening kunnen zeggen: Die ommekeer, die hebben we toen ingezet.’ – De Staat van het Onderwijs, 2021
2
met deze essentiële onderwijsuitgaven:
3
Wijzer in…
PO PO PO PO 4
VO
© Dorieke Fotografie
NIEUW!
Werkvormen zijn de lijm van je lessen: ze verbinden. Niet alleen de lesstof, maar ook de leerlingen. Ze helpen kinderen samenwerken en leren, stimuleren de creativiteit, bieden afwisseling, motiveren, zorgen voor een fijne sfeer en ga zo maar door. Tenminste, als je ze bewust en weloverwogen inzet.
De Wijzer in werkvormen helpt je om onderbouwd en doelgericht aan de slag te gaan. De handleiding geeft een theoretische onderbouwing en beschrijft de vele voordelen die werkvormen kunnen hebben. Op de kaarten vind je praktische uitwerkingen van werkvormen, evenals concrete voorbeelden van hoe je ze kunt inzetten voor verschillende vakgebieden en bouwen.
€
Van spelvormen en bewegingsactiviteiten, tot teken- en schrijfoefeningen; in deze wijzer vind je een rijke variatie aan leuke en leerzame werkvormen.
Esther van der Knaap (links) is de eigenaar van Onderwijswereld-PO en alle Facebookgroepen die daaronder vallen. Ze verzorgt online professionaliseringen en begeleidt scholen bij de implementatie van onder andere Close Reading. In de klas zijn haar sterke punten groepsvorming, en het betrokken houden van alle kinderen. Femke Bosmans combineert haar eigen bedrijf en website met haar baan als leerkracht in Nijmegen. Haar sterke kanten zijn het vormen van een positieve groep, het inzetten van activerende werkvormen en ICT in de klas. Naast leerkracht is zij ook Didactisch Coach en Beeldcoach.
PO
5
Esther van der Knaap en Femke Bosmans | doosje met 40 kaarten en handleiding | ISBN 9789493209831
24,90 | Verschijnt maart 2023
Dyscalculie survivalgids
Vind je sommige rekenoefeningen telkens opnieuw heel moeilijk om te maken? Gaat de juf of de meester te snel bij een rekentoets? Maak je niet graag een rekenoefening aan het bord? Denk je dat de andere kinderen om je zullen lachen als je moet rekenen? Vind je lezen en schrijven veel leuker en gemakkelijker dan rekenen? Werd bij jou ook dyscalculie vastgesteld en wil je graag weten wat dit woord wil zeggen en hoe je ermee kunt omgaan? Lees dan snel dit boekje!
Hulpwaaier Dyscalculie
Ondanks het feit dat dyscalculie minder bekend is dan andere leerproblemen, komt het bij ongeveer 3 procent van de leerlingen voor. De Hulpwaaier Dyscalculie is een handig naslagwerk voor scholen, professionals of voor gebruik thuis. In overzichtelijke secties worden onderwerpen als de signalering, werken naar een diagnose en adviezen na de diagnose op een rijtje gezet. Ook worden er tips en adviezen gegeven over effectieve hulpmiddelen, bruikbare apps en een uitgebreide literatuurlijst met aanvullende informatie.
Marjolein Naaktgeboren en Sonja Prins | waaier | 126 pagina’s ISBN
| € 15,95 Annemie De Bondt en Nico De Braeckeleer | paperback | 96 pagina’s ISBN 9789059327788 | € 11,95 PO PO VO 6
9789492525680
Tips voor als je dyscalculie hebt!
Tygo merkte al in groep 3 dat rekenen voor hem moeilijker was dan voor anderen. Dat maakte hem onzeker. Toen het ook met extra hulp in groep 4 en 5 nog steeds niet beter ging, voelde hij zich dom. In groep 6 kreeg hij te horen dat hij dyscalculie heeft. Niet lang na de diagnose kreeg Tygo hulp van Anna, een rekenspecialist. Zij vond het helemaal niet gek dat Tygo meer moeite heeft met rekenen dan anderen.
Dit boek is speciaal bedoeld voor kinderen die ook rekenproblemen ervaren. Het verhaal biedt aanknopingspunten voor het kind en de ouder/ leerkracht om het gesprek op gang te brengen.
Tygo vertelt op een positieve en luchtige manier wat hij van dyscalculie weet en waar hij tegenaan loopt op school en in het dagelijks leven. In de aparte hoofdstukken achter in het boek staat wetenschappelijk onderbouwde informatie over wat we weten over dyscalculie, voor kinderen die er net iets meer over willen weten of voor hun ouders en leerkrachten.
Tineke Valentijn | paperback | ca. 48 pagina’s | ISBN 9789493209817 | € 9,95 Verschijnt februari 2023
Tineke Valentijn-Volkers is schoolpsycholoog en heeft ruim 14 jaar ervaring met het werken met kinderen met dyscalculie en rekenproblemen. Zij voert diagnostiek- en behandeltrajecten uit vanuit haar eigen praktijk in Den Haag. In haar werk probeert zij kinderen – samen met ouders en school –niet alleen te ondersteunen op het gebied van de rekenvaardigheid, maar ook op het gebied van zelfvertrouwen, motivatie en competentiebeleving. Zij is moeder van twee dochters.
PO
© Dorieke Fotografie
7
‘Mooi gevarieerd aanbod in workshops, goed bruikbaar binnen het PO.’
‘De sfeer was goed, de sprekers inspirerend en mooi om te zien hoe de sprekers ook bij elkaar betrokken waren en naar elkaar refereerden. Zo werd de onderlinge samenhang van de dag naar voren gebracht.’
‘Een onderwijsfeestje! Hands-on, geen blabla, gewoon over goed onderwijs. Top!’
Alle deelnemers ontvangen bij inschrijving een gratis exemplaar van het boek:
Deelnemers van de 2022-editie beoordeelden dit congres gemiddeld met een: 8,7! 96% van de deelnemers raadt het Pica Onderwijscongres aan aan collega’s.
8
Op woensdag 13 september 2023 vindt de 5e editie van het Pica Onderwijscongres plaats in Postillion Bunnik. Ook dit keer belooft het een inspirerende dag te worden, met keynotes van niemand minder dan Martin Bootsma & Eva Naaijkens en Tim Surma.
Daarnaast is het mogelijk om twee verdiepende workshops te kiezen, bijvoorbeeld over executieve functies, werkgeluk, kansengelijkheid, rekenonderwijs, PBS, begrijpend lezen en EDI. Maar er is nog veel meer!
Doelgroep
Het onderwijscongres is bedoeld voor iedereen die werkzaam is in het po, onder wie leraren, intern begeleiders, gedragsspecialisten en schoolleiders.
Kosten
Normaal 335 Groepen vanaf 5 personen 295
Genoemde prijzen zijn in euro’s (btw-vrij) en per persoon
Locatie
Postillion Bunnik Baan van Fectio 1 3981 HZ Bunnik
Schrijf je direct in via: onderwijscongres.picacongressen.nl
Eva Naaijkens
Anton Horeweg
Martin Bootsma Noëlle Pameijer Eustache Sollman
Freek Turlings
Tim Surma
Marcel Schmeier Maike Douglas-Westland
José Schraven
Marcel Schmeier | paperback | ca. 168 pagina’s | ISBN 9789493209770
€ 25,95 | Verschijnt maart 2023
Na het enorme succes van Expliciete Directe Instructie (EDI) in het basisonderwijs komt het boek nu ook beschikbaar voor docenten in het voortgezet onderwijs!
Effectief handschriftonderwijs op de basisschool beschrijft een vernieuwende, grafo-cognitieve methodiek, waarmee je iedere leerling in het basisonderwijs een functioneel handschrift kunt aanleren. Daarnaast biedt het praktische handvatten om het handschriftonderwijs – van de kleuterklas tot en met groep 8 –effectief vorm te geven.
Freek Turlings en Sanne Kuster | paperback | ca. 176 pagina’s ISBN 9789493209312 | € 27,50 | Verschijnt voorjaar 2023
PO
VO 10
Compleet herziene editie!
Vormgeving: Mat-Zet bv, Huizen
Wijzigingen voorbehouden. Er kunnen geen rechten worden ontleend aan de inhoud van deze brochure.
De coronapandemie heeft velen van ons gedwongen om wekenlang geheel of gedeeltelijk online les te geven en was daarom misschien wel de grootste, wereldwijde, online cursus digitale vaardigheden ooit. De digitale vaardigheden van velen van ons zijn met grote sprongen vooruitgegaan, maar we hebben ook geleerd dat het didactisch handelen van de leraar ongelofelijk belangrijk is en blijft. Een leraar die voorkennis activeert, structuur en duidelijkheid biedt, leerlingen actief betrekt, feedback geeft en vraagt en interactie met en tussen leerlingen stimuleert.
In deze geheel herziene editie van Kleppen dicht! nemen we je aan de hand van concrete voorbeelden uit de dagelijkse lespraktijk, praktische werkvormen, en helder beschreven mogelijkheden mee in de wereld van de ‘activerende digitale didactiek’.
Dit boek is bedoeld om je te inspireren en te motiveren om toegankelijke ICTtoepassingen vol vertrouwen in te zetten in je lessen en te gebruiken bij je lesorganisatie.
Daarnaast besteden we aandacht aan digitaal orde houden, organiseren van en met ICT, mindful omgaan met al die (nieuwe) prikkels en input en blended leren en lesgeven. Ontdek hoe leuk en zinvol het toepassen van ICT in je les kan zijn!
Ook verkrijgbaar:
PO PO
Patricia van Slobbe en Michel van Ast | paperback | ca. 168 pagina’s ISBN 9789493209855 | € 25,95 | Verschijnt januari 2023
VO VO 11
KLASSIEKER!
Dit handboek gaat over de cultuur van onderwijsorganisaties. Cultuur is grotendeels onbewust, maar zeer nadrukkelijk in de school aanwezig. Ingesleten gewoonten, oud zeer, aannames; dit kan allemaal leiden tot onprofessioneel gedrag van volwassenen in en rond de school.
Uitgangspunt is dat alle gedrag is aangeleerd, en dus kan ook nieuw, professioneel gedrag worden aangeleerd. Professioneel gedrag leidt tot het behalen van de doelen van de school en tot welbevinden, van jezelf en van de ander.
Een professionele schoolcultuur begint bij een heldere koers.
Dit boek spreekt leraren, schoolleiders en bestuurders aan uit alle onderwijssectoren. In de ontwikkeling van een professionele schoolcultuur mag nu eenmaal niemand ontbreken.
‘Dit is een zeer concreet boek met praktische handvatten om de schoolcultuur te professionaliseren. De sleutel ligt vooral in de begrenzing van gedrag: het maken van afspraken over gedrag en communicatie.’
– Francis van Haandel, LBBO
Henk Galenkamp & Jeannette Schut geven een systematisch en helder overzicht van alle aspecten die met een organisatiecultuur te maken hebben. Het boek kan om die reden met recht een handboek genoemd worden. Door de vele voorbeelden uit de schoolpraktijk maken zij voor de lezer de verbinding tussen de algemene theorie over organisatiecultuur en de praktijk van alledag op de scholen.
– Wij Leren
Henk Galenkamp & Jeannette Schut | paperback | 208 pagina’s ISBN 9789492525000 | € 27,50
12
PO VO MBO
Coole Kikker
Met behulp van de zeshoekige kaartjes in de regenboogkleuren, kan een kind zijn unieke eigenschappen in kaart brengen. Zo krijgt het meer inzicht in zijn persoonlijkheid, zoals hij of zij deze op dit moment, ervaart. Het is een effectief hulpmiddel voor de behandelende therapeut om het kind in zijn ontwikkeling te ondersteunen. De kleuren van de kaartjes zijn gekozen om te benadrukken hoe mooi elk mens is in zijn diversiteit van eigenschappen; je mag altijd zijn wie je bent. De regenboog is ook een symbool van hoop, vrede en troost.
Spelenderwijs ontstaan er gesprekken over hoe het kind zich thuis, op school en met vrienden, gedraagt. Ook kunnen kinderen daarna goed aangeven welke eigenschappen ze in de toekomst nog zouden willen ontwikkelen. De kaartjes bevatten uitspraken over de vijf verschillende persoonlijkheidskenmerken:
• extraversie
• emotionele stabiliteit/ neuroticisme
• altruïsme/ gericht zijn op de ander
• openheid/ gericht op het nieuwe
• zorgvuldig en georganiseerd zijn/ consciëntieus zijn
• en een extra set kaartjes, met onderwerpen waar veel kinderen tegenwoordig mee worstelen
Extra spel in de doos: ‘Wie ben ik op school?’
Dit spel is speciaal samengesteld om te praten over de situatie op school en het gedrag dat het kind daar laat zien. Hier horen de violetkleurige kaartjes bij.
Anne Kooijman | Kaartspel in doos | 6-18 jaar | € 74
13
Met deze voorleestips hangen de kinderen aan je lippen!
Voor het voorlezen:
• Lees het boek zelf door.
Maak eventueel aantekeningen bij belangrijke of interessante passages.
• Kies een boek dat aansluit bij de leef- en belevingswereld van jouw klas.
Geen Bobbi in groep 8 dus. Vraag ook wat jouw leerlingen willen horen.
• Herhaal even de afspraken omtrent het voorlezen.
We zijn stil, we luisteren en we blijven zitten.
• Wacht tot het helemaal stil is.
Begin met voorlezen zodra je de volle aandacht hebt.
Tijdens
het voorlezen:
• Verschuil je niet achter het boek!
Laat je knappe koppie zien. Ben je nog beter verstaanbaar ook.
• Maak contact met het publiek!
Kijk de klas in, maak oogcontact en geniet van die leerling die je met open mond aanstaart.
• Maak gebruik van de mogelijkheden van je stem! Intonatie, articulatie, expressie, volume, ritme, tempo.
• Maak gebaren tijdens het voorlezen of laat geluiden horen!
Klop bijvoorbeeld op tafels als er wordt geklopt op deuren en zwaai als de boekpersonages zwaaien.
• Loop rond tijdens het voorlezen!
Jouw verhaal wordt dynamischer als je rondloopt, er is meer spanning en aandacht #schrikeffect.
• Durf stiltes te laten vallen!
• Stop op het hoogtepunt!
Doe als Ludo Sanders en knal er een vette cliffhanger in.
• Stop ook als de aandacht verslapt! Niks zo erg als het publiek iets anders gaat doen tijdens het verhaal, of nog erger: naar het toilet gaat. Maar dat laatste kun je niet tegenhouden.
Na het voorlezen:
• Geniet nog even kort na. In stilte. En met een grote glimlach op je gezicht.
Uit: Wie niet leest is gek, Naomi Smits (2022).
14
Luxe shopper
Wat doe je in hemelsnaam voor de klas als je niet van lezen houdt? Want wie niet leest is gek, toch? Deze prikkelende uitspraak is meteen ook de titel van het nieuwe boek van Naomi Smits. Vroeger zou zoiets op een tegeltje kunnen prijken, nu maakte Pica er geen tegeltje maar een prachtige luxe shopper van. Gemaakt van stevig, biologisch katoen dat slijtvast is. Ideaal om mee te nemen naar school, de bibliotheek, de boekhandel, of ergens anders waar je een flinke stapel boeken (of andere boodschappen!) bij je draagt.
Kleur: naturel | Biologisch katoen 38 x 42 cm | € 9,95
Niet alleen leuk voor jezelf, maar ook voor je collega’s, vrienden of familie!
15
Meer weten over TOS:
16
NIEUW!
De kaarten bieden de juiste handvatten en ondersteuning om communicatief redzaam te kunnen worden.
Leerlingen met TOS hebben veel moeite met het spreken en begrijpen van taal, en ondervinden daardoor problemen in de communicatie. Dit heeft grote invloed op hun gedrag en sociaalemotioneel welbevinden. Het is daarom belangrijk dat deze leerlingen inzicht krijgen in hun eigen mogelijkheden en in de communicatieve vaardigheden die zij nog kunnen ontwikkelen.
Met de kaarten in deze set kun je een gesprek aangaan met een leerling met TOS om zijn of haar hulpvraag te verhelderen. Zo krijgt de leerling meer inzicht in zichzelf en wat hij of zij nodig heeft om goed te functioneren op school, in sociale contacten of op stageplekken.
Deze communicatiekaarten zijn te gebruiken door ambulant begeleiders, onderwijsprofessionals, coaches, logopedisten en eenieder die met leerlingen met TOS werkt.
Bernadette Sanders is orthopedagoog en heeft een eigen onderwijsbureau: Smartonderwijs. Zij is begonnen als kleuterjuf en werkte vervolgens als leerkracht, remedial teacher en intern begeleider in het basisonderwijs. In 2008 stapte zij over naar het cluster 2 onderwijs waar zij scholen, kinderen en jongeren begeleidde met TOS.
Op dit moment werkt zij als orthopedagoog bij SWV Drechtsteden, en geeft vanuit haar eigen bedrijf lezingen en trainingen over TOS. Zij is auteur van diverse boeken en artikelen over TOS.
Bernadette Sanders | doosje met 64 kaarten en handleiding | ISBN 9789493209848 | € 39,90 | Verschijnt januari 2023
17
PO
VO MBO
Anton Horeweg | paperback | 152 pagina’s
ISBN 9789493209763 | € 15,95
Verschijnt februari 2023
Kinderen met (ontwikkelings)stoornissen worden vaak als ‘lastig’ ervaren. Mensen in hun omgeving denken nogal eens dat hun gedrag te wijten is aan de opvoeding, of dat zij gewoon expres niet doen wat er gevraagd wordt. Dit boek biedt ouders, opa en oma’s, ooms en tantes, sportcoaches, studenten, leerkrachten, klassenassistenten enzovoort een eerste opstap naar meer kennis over ontwikkelingsstoornissen.
Een goede investering in de groep is een investering in de schoolcarrière van individuele leerlingen.
In De Groepscode geeft Van Engelen leraren – in zowel het primair als in het voortgezet onderwijs – inzicht in de vele aspecten van groepsvorming, en krijgt de lezer handvatten om deze processen succesvol te kunnen beïnvloeden.
Als geschiedenisdocent stelde Kobe Vanroy zichzelf ooit dezelfde vraag: hoe kan ik leerlingen met autisme motiveren voor mijn vak? Geïnspireerd door heldere kaders uit de zelfdeterminatietheorie, de positieve psychologie, oplossingsgericht werken en … de geschiedenis, helpt hij in dit boek ouders en leraren om hun kinderen met autisme te motiveren: wat helpt en hoe pak je dit dan autismevriendelijk aan?
Kobe Vanroy | paperback | 192 pagina’s
ISBN 9789493209794 | € 27,95
Verschijnt januari 2023
René van Engelen | paperback ca. 176 pagina’s | ISBN 9789493209640 € 25,95 | Verschijnt januari 2023
PO PO PO
VO 18
VO
Je kent waarschijnlijk wel de instructie in het vliegtuig, waarbij wordt uitgelegd dat je in een noodgeval het zuurstofmasker eerst bij jezelf moet opdoen, en dan pas bij kinderen. Iets vergelijkbaars geldt in de klas: Je moet eerst goed voor jezelf zorgen, zodat je er voor je leerlingen kunt zijn. Maar hoe doe je dat nou als de druk van bergen administratie op je schouders rust en ouders, collega’s of schoolleiders in je nek staan te hijgen?
Na het succes van De gelukkige leraar neemt Juf Maike je in De relaxte leraar mee in haar zoektocht naar meer rust, ontspanning en gewoon goed voor jezelf zorgen, zodat je met volle energie voor de klas kunt staan. Ze geeft antwoord op vragen als: Hoe kun je goede keuzes maken, voor jezelf en de klas? Hoe zorg je ervoor dat je niet onderuitgaat? Hoe zit het eigenlijk met je eigen sociaal-emotionele ontwikkeling? En waarom zorgt compassie voor jezelf voor meer veerkracht, meer empathie, meer productiviteit, minder angst voor fouten en meer zingeving in je werk als leraar?
Met (openhartige en informatieve) bijdragen van onder anderen: Marald Mens (leraar en neuropsycholoog) - Kees van Overveld (gedragsdeskundige) - Emin Kececi (docent Engels) - Rigoberta Mejia Sian (leerkracht en lerarenondersteuner PO) - Steven Laureys (neuroloog).
Maike Douglas-Westland | paperback | 148 pagina’s | ISBN 9789493209879 € 12,95 | Verschijnt april 2023
Maike Douglas-Westland werkt parttime als leerkracht in de onderbouw van de basisschool. Ze begon in 2012 met haar website jufmaike.nl om naast haar werk als leerkracht haar creatieve ideeën een plek te geven. Bij uitgeverij Pica verscheen eerder al haar boek De gelukkige leraar
PO
© Dorieke Fotografie 19
VERWACHT!
In Bijna alles wat je moet weten over thematisch onderwijs beschrijven Martin Bootsma en Eva Naaijkens hoe je als basisschool thematisch onderwijs kunt ontwerpen en geven, waarbij je niet alleen de zaakvakken aanbiedt, maar waarin je ook onderdelen van het taalonderwijs, burgerschap, digitale geletterdheid en de creatieve vakken onderbrengt.
Het is een praktisch boek dat, rekening houdend met de wettelijke opdracht die scholen hebben, stapsgewijs beschrijft hoe je vanuit de kerndoelen, referentieniveaus en leerlijnen kennisrijke thema’s ontwikkelt.
Verder beschrijven de auteurs een praktische didactiek, die ervoor zorgt dat leerlingen niet alleen veel kennis opdoen, maar deze ook leren toepassen in nieuwe situaties. Er is in het boek bovendien veel aandacht voor het implementatie- en borgingsaspect, de ontwikkeling van professionele standaarden en het vakmanschap van de leraar. De auteurs laten zien dat je door thematisch te werken en door vakken te integreren de overladenheid van het lesprogramma kunt terugdringen.
PO Dit boek ontvang je gratis bij deelname aan het Pica Onderwijscongres 2023. Zie pagina 8. Meer info of bestellen: www.uitgeverijpica.nl. Vragen? info@uitgeverijpica.nl | 035 54 295 48
Martin Bootsma en Eva Naaijkens | paperback met flappen | ca. 208 pagina’s ISBN 9789493209886 | € 27,95 | Verschijnt september 2023