TIP Magazine - Oktober/November - 2025

De minimalistische to-do lijst

Minder doen, meer bereiken

Digital detox voor beginners

Zo krijg je je tijd, rust en aandacht terug

Back to the 90s

Ronaldo: de lach en traan achter Het Fenomeen

OKTOBER: 25 TIPS OM HET BESTE UIT DE HERFSTMAAND TE HALEN

Jaargang 6 - Nummer 7 Oktober/November 2025 - € 5,95

Beste lezer,

Colofon

Oktober: de maand waarin de herfst echt voelbaar wordt, met vallende bladeren, knusse avonden en warme dranken. De zomer ligt achter ons, maar dat betekent niet dat het avontuur voorbij is! Integendeel, het is het perfecte moment om nieuwe ontdekkingen te doen en inspiratie op te doen.

In dit oktobernummer vind je weer een scala aan boeiende artikelen voor het hele gezin. We zetten de nieuwste games in de spotlight die je deze herfst zeker moet proberen. Ideaal voor regenachtige middagen of gezellige avonden thuis. Daarnaast nemen we je mee in de wereld van de nieuwste auto’s, waaronder de Kia EV4, met uitgebreide testritten en inzichten.

Ook dit nummer geeft jou weer praktische tips en creatieve ideeën die iedereen kunnen inspireren. Of je nu op zoek bent naar een spannend recept, een leuke activiteit voor het weekend of nieuwe inspiratie voor het dagelijks leven, wij hebben het voor je samengesteld.

En natuurlijk vergeten we de kans op mooie prijzen niet! Doe mee aan onze winacties en wie weet ben jij binnenkort de gelukkige winnaar van een fantastische verrassing.

Kortom, een oktobernummer vol herfstige energie, inspiratie en plezier. We wensen je veel leesplezier en een warme, inspirerende start van het nieuwe seizoen!

De redactie

24

ISSN Jaargang 6 – 2025

Tip Magazine is een uitgave van Teampress Uitgevers. Kerketuinenweg 97 2544 CZ, Den Haag

Telefoon: 070 308 2050

E-mail: redactie@teampress.nl

Uitgever Jan Glaser

Redactie

Carlo Willemsen carlo@teampress.nl

Fotografie Shutterstock

Vormgeving Lisa Glaser

Druk Veldhuis Media BV

Commercie Koen de Jong redactie@teampress.nl

Distributie

Teampress Uitgevers, Den Haag

Disclaimer

Hoewel de gegevens in Tip Magazine met grote zorgvuldigheid bijeengebracht zijn, aanvaardt de uitgever geen aansprakelijkheid voor eventuele (zet)fouten of onvolledigheden. De uitgever heeft ernaar gestreefd de rechten van derden zo goed mogelijk te regelen; degenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich tot de uitgever (redactie@teampress.nl) wenden.

Oktober: 25 Tips om het beste uit de herfstmaand te halen

Oktober markeert de overgang van de nazomer naar de echte herfst. De dagen worden korter, de bladeren kleuren in vurige tinten en de geur van natte aarde en vallende bladeren hangt in de lucht. Voor veel mensen is oktober een magische maand vol sfeer, comfort en reflectie. Maar hoe haal je het meeste uit deze periode? Hier zijn 25 tips die van oktober een warme, inspirerende en zinvolle maand maken.

25 Tips om het beste uit de herfstmaand te halen Oktober:

Oktober:

Oktober:

1. Maak een herfstwandeling

De natuur is in oktober op haar mooist. Trek je wandelschoenen aan en ga naar een bos, park of duin om te genieten van het kleurenpalet van de bladeren. Neem een mandje mee om kastanjes, eikels of mooie bladeren te verzamelen voor herfstdecoratie.

2. Breng hygge in je huis

Steek kaarsen aan, leg plaids over de bank, kies warme kleuren voor accessoires en zet zachte muziek op. Hygge – de Deense kunst van gezelligheid – zorgt ervoor dat je huis een warme cocon wordt tegen de herfstkou.

3. Probeer seizoensdrankjes

Oktober is hét moment voor warme drankjes. Maak zelf een pumpkin spice latte, gemberthee of warme appelcider. Voeg kaneel, nootmuskaat of kruidnagel toe voor een herfstige twist.

4. Ga pompoenen uitsnijden

Pompoensnijden is leuk voor jong en oud. Gebruik ze als lantaarns voor Halloween of als decoratie op je stoep of balkon. Pompoenresten kun je gebruiken voor soep of taart.

5. Begin aan een nieuw boek

De herfst nodigt uit tot cocoonen met een goed boek. Kies een spannende thriller, een historische roman of een zelfhulpboek. Tip: Oktober is ook de Maand van de Geschiedenis, dus duik eens in een biografie of geschiedenisboek.

6. Kook met herfstoogst

Eet met de seizoenen. Pompoen, pastinaak, padden-

stoelen, spruitjes en appels zijn volop verkrijgbaar. Maak een dampende stoofpot, een ovenschotel of appeltaart.

7. Maak zelf herfstdecoratie

Van herfstbladeren tot dennenappels: de natuur levert volop materiaal om creatief aan de slag te gaan. Maak een herfstkrans, tafelstuk of windlicht met bladeren en mos.

8. Wees vriendelijk voor je gemoed Kortere dagen kunnen invloed hebben op je stemming. Zorg voor daglicht, beweging en rust. Overweeg een daglichtlamp of neem extra vitamine D.

9. Haal je wintergarderobe tevoorschijn

Tijd om je kledingkast om te gooien. Berg zomeritems op en haal je warme truien, jassen, sjaals en laarzen tevoorschijn. Kijk of je kleding moet worden vervangen, gerepareerd of gewassen.

10. Organiseer een filmavond Niets zo fijn als onder een deken kruipen en een film kijken. Kies voor klassiekers, Halloweenfilms of inspirerende documentaires. Popcorn erbij en genieten maar.

11. Probeer ‘forest bathing’ Deze Japanse trend – ‘shinrin-yoku’ – draait om mindful zijn in het bos. Geen haast, geen telefoon, gewoon in stilte wandelen, ruiken, luisteren en voelen. Het verlaagt stress en verbetert je humeur.

12. Start een dagboek Oktober is perfect om te reflecteren. Waar sta je in het

jaar? Waar wil je naartoe? Schrijf elke dag een paar zinnen op over je stemming, plannen of dankbaarheid.

13. Check je woning op warmteverlies Voordat het echt koud wordt, is oktober ideaal om je huis te controleren op tocht, lekkage of warmteverlies. Isoleer je ramen, deuren en schakel je verwarming slim in.

14. Bezoek een Boerderij of Pluktuin

Veel boerderijen organiseren in oktober open dagen, pompoenfests of oogstfeesten. Een leuke activiteit

Of je nu houdt van boswandelingen of bankhangen, van koken of knutselen, van lezen of reflecteren –oktober biedt voor ieder wat wils.

voor gezinnen, en een kans om lokaal te kopen.

15. Verdiep je in rust en herstel Oktober is een maand van terugtrekken. Probeer yoga, meditatie of ademhalingsoefeningen. Het helpt je om de overgang naar de donkere maanden soepeler te maken.

16. Bak iets heerlijks

Van kaneelbroodjes tot kruidige muffins: bakken maakt je huis gezellig en je humeur blij. Deel je baksels met buren of vrienden voor extra verbinding.

17. Plan kwaliteitstijd met je gezin

Maak samen herfstknutsels, bak koekjes of lees voor bij kaarslicht. Leg telefoons weg en creëer echte aandacht.

18. Vier Halloween (ook als volwassene)

Steeds meer volwassenen doen mee aan Halloween. Organiseer een kostuumfeest, kijk griezelfilms of bezoek een haunted house. Het kind in jezelf mag ook eens los!

19. Doe een digitale detox Gebruik de rust van oktober om

minder op je schermen te zitten. Ga voor meer offline momenten en focus op echt contact.

20. Plan alvast voor de feestdagen

Oktober is een rustig moment om alvast na te denken over december. Maak een verlanglijst, begin met handgemaakte cadeaus of boek alvast een diner voor Kerst.

24. Leg het seizoen vast

21. Geniet van de herfstregen

In plaats van regen te zien als een spelbreker, probeer het te omarmen. Ga wandelen in de regen (met een goede jas), luister naar het getik op je ramen of lees bij het geluid van een bui.

22. Help de dieren de winter door Hang vetbollen op voor vogels, maak een egelslaapplaats in je tuin, of plaats een insectenhotel. Kleine moeite, grote impact.

23. Doe een herfstschoonmaak

Niet alleen de lente is goed voor opruimen. In oktober kun je je huis kalmeren door overbodige spullen weg te doen en ruimte te maken voor rust.

Pak je camera of smartphone en ga op pad. Fotografeer paddenstoelen, mistige ochtenden, gekleurde bladeren of warme taferelen in huis. Deel je foto's of maak er een herfstalbum van.

25. Sta stil bij het ritme van de natuur Oktober nodigt uit tot vertragen. We hoeven niet altijd productief te zijn. Neem de tijd om te ademen, te mijmeren, te genieten. Net zoals de natuur even pauzeert.

Oktober als moment van verbinding Wat oktober bijzonder maakt, is de uitnodiging om naar binnen te keren – zowel letterlijk als figuurlijk. De maand geeft ons een excuus om het rustiger aan te doen, aandacht te geven aan onze omgeving en verbonden te raken met ritme, natuur en elkaar. Het is een maand

die ruimte biedt aan nostalgie én vernieuwing.

Of je nu houdt van boswandelingen of bankhangen, van koken of knutselen, van lezen of reflecteren – oktober biedt voor ieder wat wils. Juist de balans tussen activiteit en verstilling maakt deze maand uniek.

Slotgedachte

Als je maar één tip uit dit artikel meeneemt, laat het dan deze zijn: wees aanwezig. Wees aanwezig in het moment, in je huis, in je lichaam, in het seizoen. Want oktober leert ons misschien wel het mooiste lesje van allemaal: dat schoonheid zit in vertraging, in verandering en in het kleine. Geniet

De minimalistische to-do lijstMinder doen, meer bereiken

We kennen het allemaal: je begint je dag vol goede moed, opent je to-do lijst en wordt begroet door een eindeloze opsomming van taken. Sommige zijn dringend, sommige zijn onbelangrijk, en sommige zijn al drie weken oud. Het probleem? Zo’n lijst werkt eerder verlammend dan motiverend. Hoe meer je erop zet, hoe groter de kans dat je verzandt in uitstelgedrag. De minimalistische to-do lijst is het tegenovergestelde: klein, overzichtelijk, en alleen gevuld met wat écht telt. Het doel is niet om alles te doen, maar om de juiste dingen te doen.

Ons brein houdt van afronden. Door een korte, haalbare lijst te maken, ervaar je sneller succesmomenten, wat weer motiveert om door te gaan.

Ons brein is geen machine die eindeloos kan schakelen. Hoe meer keuzes je op een dag moet maken, hoe sneller je mentale energie opraakt. En daar komt de minimalistische to-do lijst om de hoek kijken. De voordelen?

• Meer focus: Je weet precies waar je energie heen moet.

• Minder stress: Geen schuldgevoel over onafgevinkte taken.

• Betere resultaten: Je werkt aan wat écht belangrijk is.

Stap 1 - Kies je dagelij kse top 3

De kern van minimalistisch plannen: maximaal drie hoofdtaken per dag.

Waarom drie? Eén taak voelt te weinig, Vijf taken voelt al snel te veel, drie taken is precies genoeg voor een gevoel van vooruitgang én haalbaarheid.

Tip: Zet je meest energie-intensieve taak als eerste, bij voorkeur in de ochtend.

Stap 2 - Splits hoofd- en bijzaken

Niet alles wat op je lijst staat, verdient een plekje in je top 3.

Gebruik deze vragen om te filteren:

• Is het belangrijk én dringend? Zo ja, top 3.

• Is het belangrijk maar niet dringend? Plan het later in.

• Is het niet belangrijk? Schrappen of delegeren.

Een goed hulpmiddel is de Eisenhower-matrix:

• Belangrijk + dringend = meteen doen

• Belangrijk + niet dringend = plannen

• Niet belangrijk + dringend = delegeren

• Niet belangrijk + niet dringend = verwijderen

Stap 3 - Maak je lijst zichtbaar én eenvoudi

Een minimalistische to-do lijst hoeft niet in een app te zitten met 27 functies. Voor veel mensen werkt pen en papier het beste, omdat het tastbaar en overzichtelijk blijft.

Populaire vormen:

• Een klein notitieboekje.

• Een post-it op je bureau.

• Een whiteboard met je drie taken.

Probeer dit: Zet je lijst elke dag op een aparte pagina of nieuw vel. Zo voorkom je dat oude taken zich opstapelen.

Stap 4 - Voeg een ‘niet-doen’ lijst toe Minimalisme gaat niet alleen

over wat je wel doet, maar ook over wat je bewust niet doet.

Voorbeelden van een niet-doen lijst:

• Multitasken tijdens belangrijke taken.

• Je e-mail of social media checken voor 10:00 uur.

• Overleggen zonder duidelijke agenda.

• Zo’n lijst houdt je gefocust en beschermt je tijd.

Stap 5 - Werk in tijdsblokken

In plaats van steeds te schakelen, werk je met gefocuste tijdsblokken van 25 tot 90 minuten.

Bekende methode: de Pomodoro-techniek (25 minuten werken, 5 minuten pauze). Door één taak per blok te doen, voorkom je dat je halverwege wordt afgeleid.

Stap 6 - Sluit je dag bewust af Aan het einde van je werkdag, kijk je wat je hebt afgerond. En schrijf je drie hoofdtaken voor morgen op. Laat de rest los. Dit helpt je om niet ’s avonds in je hoofd nog bezig te zijn met werk.

Veelgemaakte fouten:

• Je top 3 te groot maken: Drie hoofdklussen kunnen uit sub-taken bestaan, maar voeg geen nieuwe hoofdtaken toe als je lijst al vol is.

• Alles belangrijk vinden: Als alles prioriteit heeft, heeft niets prioriteit.

• Te veel plannen: Laat ruimte voor onverwachte zaken.

De psychologische truc achter minimalistische lijsten Ons brein houdt van afronden. Door een korte, haalbare lijst te maken, ervaar je sneller succesmomenten, wat weer motiveert om door te gaan.

Het werkt bijna als een videospel: kleine, haalbare uitdagingen zorgen voor meer energie en minder uitstelgedrag.

Minder is meer

De minimalistische to-do lijst is geen luie manier van plannen. Het is juist een slimme manier om je energie te richten op wat écht telt. Met drie duidelijke hoofdtaken per dag kun je meer bereiken, met minder stress, en houd je zelfs tijd over voor dingen die je leuk vindt.

Een weekplan om het in je routine te krijgen

Dag 1: Kies je top 3 voor vandaag, niets meer.

Dag 2: Voeg een niet-doen lijst toe.

Dag 3: Test een andere vorm (post-it, notitieboek, whiteboard).

Dag 4: Werk een dag lang in tijdsblokken.

Dag 5: Schrap alle taken die niet urgent of belangrijk zijn.

Dag 6: Plan morgen vandaag: schrijf je lijst aan het einde van je werkdag.

Dag 7: Houd een evaluatiemoment: wat werkte, wat niet? ■

WINACTIEs!

KANS MAKEN OP DEZE PRODUCTEN?

Mail de code naar winactie@tip-magazine.nl.

Reacties dienen voor 14 november 2025 binnen te zijn. Winnaars ontvangen automatisch bericht.

Winterwonder in het Peak District

Waan jezelf een inwoner van het Peak District en laat je betoveren door deze heerlijke feelgoodverhalen van Chantal Claassen, Lindi Melse, Jacodine van de Velde, Lizzie van den Ham, Suzanne Peters, Lily Frank, Ruby Coene, Mary K Franklin en Rien Speulman! Met deze knusse raamvertelling kom jij de koude feestdagen wel door.

BOEK code: peak

Hoe voel je (je)?

Journalist Raounak Khaddari gaat op zoek naar antwoorden. Ze gaat mee op retraites, doet onderzoek, spreekt met wetenschappers en mensen die te lang hun gevoel níét hebben gevolgd en dachten dat ze slechts op hun ratio konden leven. Khaddari ontdekt de ziekmakende gevolgen van onze collectieve groeidwang en vindt manieren om wél naar ons gevoel te handelen.

Vanaf 25 november te koop

boek code: voel

Perimenopauze & menopauze

Deze complete, deskundige en wetenschappelijk onderbouwde gids voor de perimenopauze en menopauze is bedoeld om vrouwen in en rond de overgang te helpen, taboes te doorbreken, en iedereen – ook mannen – voor te lichten over de menopauze. Huisarts Louise Newson legt helder uit wat hormonen zijn en welke impact ze rondom de overgang kunnen hebben op de fysieke en psychische gezondheid.

BOEK code: pauze

Nu te koop

Vroeger woonden wij hier

Charlie en Eve kunnen niet geloven dat het oude, pittoreske huis in de bergen dat ze net hebben gekocht zo spotgoedkoop was. Dan staat er op een dag een man voor de deur. Hij zegt dat hij vroeger in het huis woonde en wil het zijn gezin graag laten zien. Zodra het gezin binnenstapt, begint een reeks onverklaarbare gebeurtenissen.

boek code: vroeger

Vanaf 11 november te koop

Komt dit nog goed?

Wanneer Tess begint als arts-assistent, komt haar droom uit. Hoeveel levens zal ze gaan redden? De realiteit blijkt ietsje anders: chaos. Patienten kunnen behoorlijk veeleisend zijn en sommige gaan gewoon dood! On her watch! Gelukkig is Tess een doorzetter en redt ze zich met haar vlotte babbel meestal goed uit benarde situaties. En het flirten met die leuke Thomas van chirurgie maakt sowieso een hoop goed. Maar is hij wel zo leuk als hij lijkt?

Nu te koop

boek code: goed

Nu te koop

Groot

handboek medicinale paddenstoelen

Medicinale paddenstoelen en schimmels krijgen wereldwijd steeds meer aandacht vanwege hun wetenschappelijk bewezen krachtige en heilzame eigenschappen. Peter van Ineveld legt in dit boekwerk de focus op die helende en geneeskrachtige eigenschappen en beschrijft hoe paddenstoelen ingezet kunnen worden bij verschillende gezondheidsproblemen.

Nu te koop

Klimaatkampioen

De overgrote meerderheid van de wereldbevolking wil meer klimaatactie. We hebben nieuwe realistische en inspirerende verhalen nodig die erkennen dat de weg naar de toekomst een moeilijke en onzekere reis is, maar die een inspirerende visie schetsen die aanzet tot actie. Van Hattum laat zien hoe juist Nederland klimaatkampioen kan worden en waarom dat een hele slimme strategie is.

Nu te koop

boek code: klimaat

KLIMAAT KAMPIOEN

Tim van Hattum Only Planet Auteur van

Van (wan)hoop naar actie

Zie binnenflap

Nu met THEATER korting

BOEK code: handboek

Vos gaat op reis

Vos wacht aan de rand van het bospad met een klein blauw koffertje en het gevoel dat er iets buitengewoons staat te gebeuren. En dan, uit het niets, verschijnt er een prachtig huis op wielen, dat getrokken wordt door de treurige Eland. Aan boord zijn de deftige Beer en de dramatische Toekan, met zijn magnetische snavel die altijd naar het noorden wijst. Samen vertrekken de dieren op een groots avontuur, met als doel: het legendarische Noorderlicht.

Nu te koop

De wraak van Odessa

De Taylors

Taylor is doodsbang om naar de middelbare school te gaan. In een ideale wereld verdwijnt ze naar de achtergrond en is ze onzichtbaar voor haar klasgenoten. Maar op haar allereerste dag staat ze meteen in de schijnwerpers, want er zitten maar liefst dríé andere meisjes in haar klas die Taylor heten. En één ding hebben ze alvast gemeen: ze vinden Taylor Swift de beste artiest ooit… én ze hebben bijnamen nodig.

Nu te koop

Hoe de Zweden het dromen uitvonden

Een Amerikaanse senator wordt levend verbrand aangetroffen in zijn woning in Washington DC. Gemaskerde schutters richten een bloedbad aan onder supporters tijdens een voetbalwedstrijd in Berlijn. En een oude man wordt vermoord in een Duits ziekenhuis. Wanneer journalist en podcastmaker Georg Miller verbanden begint te leggen tussen de gebeurtenissen, wordt hij zelf het doelwit van huurmoordenaars.

Vanaf 21 oktober te koop

De 50 mooiste roadtrips door Europa

Of je er nu altijd al van hebt gedroomd om langs de kust van Schotland te rijden, autowegen door de Alpen te ontdekken of Europa met de auto te doorkruisen, Roadtrips Europa geeft je alle inspiratie die je nodig hebt voor een onvergetelijke roadtrip. De 50 routes gaan door 35 Europese landen, inclusief Nederland en België en variëren van een dag tot drie weken.

Nu te koop

Bob Popcorn en pittige Poppie

Ellis en Dante gaan met Bob en Karamella naar tante Jozefien in Parijs. In een nabijgelegen bos vinden ze een klein maiskorrel-meisje met een temperament net als Bob, die zijn plannen in de war schopt. Ondertussen dreigt iemand het huisje waarin ze logeren af te pakken en het bos te veranderen in een klimpark. Kan Bob zich gedragen als een echte grote broer en redden ze Poppie, het bos EN hun droomvakantie?

Vanaf 4 november te koop

boek code: bob

Overal ter wereld slapen mensen gelukkig in de verrukkelijke bedden van het merk Traumbett, gemaakt in Hamburg, Duitsland. Overal? Nee, alleen in Zweden heeft het bedrijf zich nog niet kunnen vestigen. Dit wil de nieuwe eigenaar Konrad Kaltenbacher Jr. snel veranderen. En als het aan Julia, de burgemeester van het Zweedse provincieplaatsje Halstaholm, ligt, zou Traumbett met zijn 800 nieuwe banen allang al bij hen in het dorp gevestigd moeten zijn.

Vanaf 4 november te koop

BOEK code: zweden

Een onverwachte wending

De dag dat Bruce Willis de diagnose frontotemporale dementie (FTD) kreeg, stortte de wereld van Emma Heming Willis in. Nu deelt de vrouw van de beroemde acteur haar persoonlijke ervaringen als zorgpartner. Ze combineert haar reis met de nieuwste inzichten van experts en biedt mantelzorgers praktische begeleiding om zowel zorg te dragen als voor zichzelf te zorgen.

Nu te koop

BOEK code: wending

Lecqer

Indrukwekkende gerechten in een handomdraai – dat is de stijl van Daan van der Lecq, beter bekend als @chefvanderlecq. Zijn missie: laten zien dat koken helemaal niet ingewikkeld hoeft te zijn. Met een beetje creativiteit kan iedereen iets bijzonders op tafel zetten. In dit boek vind je geen standaardindeling met voor-, hoofd- en nagerechten, maar een slimme formule: per categorie 5 topgerechten.

Nu te koop F*cking

boek code: lecqer

boek code: vos

BOEK code: wraak

boek code: taylors

Ik moeder maar wat aan

In de Videoland-serie Moedermaffia draait alles om de druk van het moederschap. Iedereen heeft een mening, maar achter oordelen schuilt onzekerheid. Bedenkster Anjali Taneja (moeder van een tienerdochter) doorbreekt met dit boek de vierde wand en deelt haar eerlijke, kwetsbare, maar ook humoristische blik op moederschap.

Vanaf 11 november te koop

Adem

Marieke wordt bijna vijftig. Voor de buitenwereld lijkt ze het allemaal voor elkaar te hebben, maar van binnen worstelt ze met eenzaamheid, het verval van haar schoonheid, de scheiding en het moederschap, en bovenal: haar seksualiteit. En dan ineens is daar Harry. Met de hulp van een onconventionele therapeut besluit ze voor zichzelf te kiezen en de liefde aan te gaan. Maar hiermee wordt de doos van Pandora pas echt geopend...

Nu te koop

Familie, vertel eens

Elma van Vliet is de grondlegger van het genre invul- en bewaarboeken; de serie Vertel eens staat al twintig jaar garant voor kwaliteit. Met Familie, vertel eens schrijf je samen met jouw familie een persoonlijk en uniek bewaarboek. Door het beantwoorden van de originele en leuke vragen schrijf je samen heel makkelijk een familieboek om voor altijd te bewaren.

BOEK code: adem

Het Survival Cheatboek

Kamals klas gaat op survivalkamp en hij heeft beloofd het beruchte Beest van Kraggelwoud op te sporen. Kamal stort zichzelf in de wildernis met niets anders dan zijn twee beste vrienden, zijn verstand en het mysterieuze Cheatboek. Het Cheatboek belooft lezers lifehacks voor letterlijk elke gelegenheid… Maar kan het boek Kamal helpen om te overleven in het wild en heelhuids thuis te komen?

Vanaf 12 november te koop

Omring door idioten

boek code: cheat

Na een rampzalige ontmoeting met een succesvolle ondernemer die ervan overtuigd was dat hij werd ‘omringd door idioten’, besloot communicatie-expert Thomas Erikson onderzoek te doen naar het menselijk functioneren om antwoord te krijgen op de vraag waarom we vaak moeite hebben om met elkaar te communiceren of samen te werken. Deze luxe-uitgave is volledig herzien en uitgebreid: meer tekst, meer illustraties, meer voorbeelden en meer idioterie.

Vanaf 28 oktober te koop

Ewout

BOEK code: vertel

Vanaf 22 oktober te koop

Flora’s erfenis

Om aan alle onrust te ontsnappen, vertrekt Flora naar Normandië, naar het huis dat al eeuwenlang in de familie is. Op een dag staat er een mysterieuze doos voor de deur, met daarin een caleidoscoop, vergeelde foto's en een oud manuscript. Het laat een andere kant van haar oma Joséphine zien. Om meer te weten te komen over haar afkomst, begint Flora aan een zoektocht, die haar uiteindelijk naar het eiland Corfu brengt.

Vanaf 4 november te koop

boek code: flora

BOEK code: idioten

In zijn programma's duikt Ewout Genemans steeds opnieuw, zonder oordeel, in een wereld die onbekend voor hem is. Hij zorgt ervoor dat zelfs de gevaarlijkste criminelen zich openstellen. In dit boek beschrijft hij hoe zijn programma's tot stand komen, welke effecten de soms heftige ontmoetingen op zijn mentale gezondheid hebben, hoe hij bepaalde zaken aanpakt en wat wij hiervan kunnen meenemen in ons dagelijks contact met anderen.

Vanaf 11 november te koop

BOEK code: ewout

Het wonder van het noorden

Groningen, 1219. Margaretha gaat aan de slag als recluse: een religieuze vrouw die zich laat inmetselen in een kerk. Vanuit haar kluis verleent ze de Groningers die aan haar raam komen geestelijke bijstand. Maar dan ziet Margaretha iets wat eigenlijk verborgen had moeten blijven. Bovendien weet niemand dat ze niet zomaar voor deze roeping heeft gekozen; ze draagt een groot geheim met zich mee…

Vanaf 12 november te koop

boek code: wonder

boek code: Moeder

Kakigori-zussen

Zussenliefde!

Drie zussen, drie totaal verschillende levens – maar één familie vol geheimen die hen altijd weer samenbrengt. In dit sprankelende verhaal komen humor, drama en herkenbare familiebanden prachtig samen. Laat je meeslepen door ruzies, geheimen en onverwoestbare liefde. Doe nu mee met onze winactie en maak kans op dit hartverwarmende boek dat je in één ruk wilt uitlezen!

Nu te koop

Zondaar

Karen erft het oude familiehuis in Zillertal en ziet het als kans voor een nieuwe start. Haar huwelijk met Marten is problematisch en haar zoon Noah is het huis uit. In het dorp sluit ze vriendschap met Anouk, een Nederlandse vrouw met een baby, Mila. Maar de aanwezigheid van Mila opent oude wonden en brengt onverwerkt verdriet naar boven. Dan wordt Anouk dood aangetroffen, en alle sporen leiden naar Karen…

Nu te koop

500 Droombestemmingen

Of je nu wilt overnachten in de woestijn, door de jungle wilt trekken, wilde dieren wilt spotten of het oudste regenwoud ter wereld wilt verkennen, dit boek bevat 500 ervaringen die elke reiziger zou moeten meemaken. Inclusief tips om je dromen werkelijkheid te maken. Dus, waar ga jij als eerste naartoe?

Nu te koop

boek code: zus

BOEK code: zondaar

BOEK code: droom

Op avontuur in Benelux

+ Editie 24 van Kleine Globetrotter Magazine

Ga je binnenkort op vakantie met het gezin? Inspiratie doe je op met de producten van Kleine Globetrotter. Een team van reislustige ouders deelt verhalen over familievakanties in boeken, het Kleine Globetrotter Magazine en online. Het nieuwe boek Op avontuur in Benelux neemt je mee langs 40 kindvriendelijke regio’s in België, Nederland en Luxemburg die leuk zijn voor kinderen én hun ouders.

Nu te koop

boek code: avontuur

JFK – De geheime archieven

Lammert de Bruin geeft nieuwe inzichten over het moordcomplot rond John F. Kennedy. Een diepgravend journalistiek onderzoek naar de meest mysterieuze politieke moord van de 20e eeuw en de cruciale Nederlandse link in het dossier met voor het boek uniek materiaal uit een archief van een privédetective, gesprekken met de minnares van Oswald, en nog levende ooggetuigen…

Nu te koop

boek code: jfk

Superkrachten voor je hoofd

We leren onze kinderen zo ongeveer alles. Behalve de gebruiksaanwijzing van hun eigen hoofd. Daarom heeft Wouter de Jong nu een Mindgym voor kids geschreven. Een echt doeboek om (samen met je ouders of alleen) te ontdekken hoe je koning in je kop wordt. Je leert hoe je beter om kunt gaan met onaangename ervaringen, hoe je je sociale skills (in plaats van sociale media) kunt verbeteren en meer zelfvertrouwen krijgt.

Nu te koop

Jeanne’s revolutie

In dit actuele dierenverhaal strijdt melkkoe Jeanne 364 tegen de spilzucht van de boerenlobby én de onwetendheid van stadsmensen. Het moet anders, en het kán ook anders. Jeanne’s revolutie is een krachtig pleidooi voor een andere toekomst. Het unieke verhaal heeft een happy end.

Nu te koop

Vertellis Gezinseditie

BOEK code: hoofd

Wil je op een leuke en speelse manier meer verbinding met je gezin? De Vertellis Gezinseditie is hét spel voor plezier, diepgaande gesprekken en onvergetelijke momenten. Met 111 kaarten, verdeeld over drie categorieën, biedt dit spel volop afwisseling voor jong en oud. Of je nu samen wilt lachen, nadenken of elkaar beter wilt begrijpen, de Gezinseditie helpt om de band met je gezin te versterken. Geschikt voor gezinnen met kinderen vanaf 6 jaar en leuk voor alle leeftijden.

Nu te koop

code: spel

BOEK code: revolutie

De Club Van Sinterklaas FilmHet Grote Sneeuwavontuur

De Club van Sinterklaas doet elk jaar haar best om wensen te vervullen. Door een storm wijzigt de route van de stoomboot richting Oostenrijk, waar Sara woont, die al jaren om een knuffel vraagt van Sinterklaas. In de sneeuw beleven de pieten avonturen, maar dan verdwijnt Ozosnel. Zit Sinterklaas vast? Gaat pakjesavond in Nederland nog wel door?

Nu te koop

dvd code: sint

Big Trip 3 - Race Om De Wereld

Wanneer een onhandige ooievaar opnieuw een verkeerde baby bezorgt in het bos, moet Patrick met zijn vrienden op zoek om de verloren berenbaby te vinden. Dan blijkt al snel dat er nog veel meer babydieren bij de verkeerde ouders gedropt zijn en begint er een heuse race om de wereld. Dit avontuur brengt onze dierenvrienden van Mexico naar de Amazone, van Antarctica naar de Kilimanjaro en zelfs helemaal naar China.

Nu te koop

The Last Of Us - Seizoen 2

Dit seizoen van de populaire

HBO-serie volgt de personages Joel en Ellie vijf jaar na de gebeurtenissen van het eerste seizoen, wanneer hun relatie en wereld worden geconfronteerd met nieuwe, gevaarlijke bedreigingen. De serie is gebaseerd op de gelijknamige videogame en combineert drama, actie en post-apocalyptische spanning.

Nu te koop

dvd code: trip

blu-ray code: last

Final Destination: Bloodlines

Als Stefani geplaagd wordt door steeds dezelfde gewelddadige nachtmerrie gaat de studente terug naar huis om op zoek te gaan naar de enige persoon die haar familie kan behoeden voor het akelige lot dat ze te wachten staat.

Smurfs

Nu te koop

blu-ray code: final

Grote Smurf wordt op mysterieuze wijze ontvoerd door de kwaadaardige tovenaar Gargamel en diens broer Razamel. Smurfin leidt vervolgens de rest van de Smurfen op een belangrijke missie naar de echte wereld om Grote Smurf te bevrijden. Het verhaal introduceert ook een nieuwe Smurf zonder naam die op zoek is naar zijn identiteit en krachten ontwikkelt die cruciaal blijken te zijn in de strijd tegen het kwaad.

Vanaf 24 oktober te koop

Code: smurfs dvd of smurfs bluray

Mission: Impossible - The Final Reckoning

Tom Cruise vertolkt voor de laatste keer zijn rol als Ethan Hunt, die samen met zijn IMF-team een gevaarlijk nieuw wapen moet opsporen dat de hele mensheid dreigt te vernietigen. Intussen wordt Hunt geconfronteerd met duistere krachten uit zijn verleden en een mysterieuze vijand. In een dodelijke wereldwijde race staat de controle over de toekomst en het lot van de wereld op het spel.

Nu te koop

Code: final dvd of final bluray

Op ruimtereis in Museon-Omniversum

In de kerstvakantie ontdek je nieuwe werelden in Museon-Omniversum. In de Dome, het grootste koepelscherm van Nederland, draaien de nieuwste planetariumfilms. A New Blue (vanaf 9 jaar) en Hazelnootjes, op zoek naar de perfecte planeet (4–6 jaar) en kun je live meereizen tijdens een Star Party. Daarnaast biedt het museum activiteiten rond ruimtereizen: van telescopen en maanstenen tot het astronautenpak van André Kuipers.

Engel des Doods

2 kaarten code: omniversum

Das Verschwinden des Josef Mengele is een speelfilm van Kirill Serebrennikov over de beruchte Nazi-arts, die na de Tweede Wereldoorlog uit Duitsland weet te ontsnappen. De ‘Engel des Doods’, die in Auschwitz gruwelijke experimenten uitvoerde, duikt onder in Zuid-Amerika. Zo weet hij, ondanks klopjachten, elke vorm van proces te ontlopen.

Nu in de bioscoop

2 BioscoopkaartEN code: Engel

Clickeez Keyboard Mega Pack

Met het Clickeez Keyboard kun je jouw verzameling Clickeez op een unieke manier laten zien én ermee spelen. Vul het toetsenbord met je favoriete Clickeez en ervaar het klikbare, bevredigende gevoel telkens wanneer je erop drukt. Of je nu houdt van verzamelen of gewoon van het geluid en de sensatie van klikken, deze set biedt eindeloos speelplezier.

code: keyboard

Jelly Blox Storage Box

Laat de verbeelding van kinderen tot leven komen. Met de zachte blokken Jelly Blox kunnen kinderen bouwen, knijpen en zelfs platdrukken. Sommige blokken zijn gevuld met materialen zoals zand, blokjes of schuimballetjes die de zintuigen stimuleren. Met deze set heb je direct een handige stapelbare opbergdoos om de blokken in te kunnen bewaren. Deze doos kan daarnaast ook gebruikt worden als ondergrond om op te bouwen.

Nu te koop

Sequence Classic

Sequence is een strategisch bordspel voor 2 tot 12 spelers waarin je je tegenstanders te slim af moet zijn door als eerste twee rijen van vijf fiches van dezelfde kleur op het speelbord te krijgen. Veel spelers gingen je voor, het spel is een hit in de VS en Europa en er zijn al meer dan 10 miljoen spellen verkocht. Deze combinatie van een bordspel en kaartspel is een must-have voor de spelletjeskast.

Nu te koop

The Floor is Lava

code: sequence

De Vloer is Lava is een spel voor het hele gezin en bevordert de lichaamsbeweging, de verbeeldingskracht en zorgt voor speelplezier bij jong en oud. Iedereen zal dit snelle en eenvoudige spel weten te waarderen: kinderen en volwassenen, mannen en vrouwen! Dit spel is het leukst op een feestje of spelletjesavond.

Nu te koop

HappySoaps Pepernoten Bar

Hoe houdt Sinterklaas zijn prachtige lange lokken zo glanzend? Juist, met de Pepernoten Bar van HappySoaps! Een feestelijke 2-in-1 Shampoo & Body Wash Bar die je onder de douche meteen terugbrengt naar de geur van pakjesavond. Tover jouw badkamer om tot een warme bakkerij vol versgebakken pepernoten, want daar ruikt hij écht naar! Of je nu zes jaar bent of zesen-zestig: de Pepernoten Bar is het perfecte cadeautje voor Sinterklaas.

Nu te koop

code: sint

Nu te koop

Vliegende Eekhoorns

Een leuk en actief spel waarin je eekhoorns moet lanceren en zoveel mogelijk pinda’s moet verzamelen. Richt goed, schiet de eekhoorns naar het doelwit en laat de pinda’s vallen. Maar wees snel, want iedereen probeert tegelijkertijd te scoren! Dit spel is een echte uitdaging voor je reactievermogen en behendigheid en zorgt voor eindeloos speelplezier met familie en vrienden.

code: eekhoorns

Nu te koop

Spelend Leren

Dit kleuterspeelgoed van Clementoni stimuleert fantasie en creativiteit. Het bestaat uit drie fasen: fase 1 (3 jaar) met vingerverf, fase 2 (4-5 jaar) met stiften, en fase 3 met oefeningen voor tellen en het alfabet. Geschikt voor kinderen die het heerlijk vinden om te leren terwijl ze spelen.

code: leren

Nu te koop

IQ Deluxe Editions

Smart Toys & Games ontwikkelt al meer dan 30 jaar slimme spellen voor jong en oud. Hun nieuwe IQ Deluxe Editions bieden vier luxueuze puzzels met 120 oplopende uitdagingen. Ze stimuleren probleemoplossend denken, concentratie en logica, zijn stijlvol vormgegeven en geschikt voor zowel beginners, gevorderden als senioren.

Nu te koop

spel pakket code: iq

code: lava

code: jelly

SCHOON IN ÉÉN BEWEGING!

Stofzuigen, dweilen én drogen: de Kärcher FCV 3 vloerreiniger doet het allemaal tegelijk. Dankzij slimme technologie ben je tot 50% sneller klaar én krijg je een grondig schoon resultaat, zelfs op tapijt.

Met krachtige reiniging die moeiteloos dierenharen en hardnekkig vuil aanpakt, blijft geen hoekje ongereinigd. Het handige 2-tanksysteem scheidt schoon en vuil water, zodat je altijd hygiënisch schoonmaakt.

Met het overzichtelijke LED-display en een werktijd van 30 minuten wordt schoonmaken bijna ontspannend. En na afloop? De vloerreiniger reinigt zichzelf

www.karcher.nl

PicassoTiles Knikkerbaan

Laat je knikkers razendsnel door bochten, glijbanen en trechters suizen met deze 50-delige magnetische knikkerbaan van PicassoTiles. Deze uitgebreide set combineert spanning met educatief bouwplezier, perfect voor nieuwsgierige kinderen die willen ontdekken hoe zwaartekracht en snelheid samenwerken.

Deze set biedt een actieve leerervaring waarbij kinderen zelf hun knikkerbanen ontwerpen, testen en verbeteren. Zo ontwikkelen ze probleemoplossend vermogen, motorische vaardigheden én een flinke dosis bouwplezier.

code: knikker

Ik Leer: Het Verkeersspel

Het Verkeersspel is een leerzaam en leuk gezelschapsspel waarmee kinderen spelenderwijs de belangrijkste verkeersregels en verkeersborden leren kennen. Spelers navigeren een route van school naar huis, maken tussenstops en beantwoorden leuke verkeersvragen. Wie komt als eerste thuis zonder regels te overtreden en wint de felbegeerde winnaarstrofee?

code: verkeer

Nu te koop

Wedden dat je het kan?

Hét hilarische familiespel vol spanning, humor en verrassingen. Spelers proberen de meest bizarre en grappige opdrachten uit te voeren, terwijl de andere deelnemers inzetten op de uitkomst. Denk jij dat de speler het gaat halen of juist niet? Zet je speelgeld slim in en zie hoe de spanning oploopt.

Nu te koop

Zoek en Vind Boerderij

Ontdek, zoek en vind allerlei vrolijke dieren en voorwerpen. Bij dit bordspel draait alles om goed kijken, snel reageren en plezier maken. Op de kleurrijke kaarten staan boerderijdieren, voorwerpen en details die je zo snel mogelijk moet terugvinden op het grote speelbord. Wie ziet de koe, de tractor of de kippen als eerste? Verzamel als eerste 5 dieren of 2 tractoren door zo snel mogelijk de dieren te vinden die zich ergens hebben verstopt.

Nu te koop

code: vind

Stoomstrijkijzer Freemove Power

Tefal introduceert de Freemove Power: een krachtig draadloos stoomstrijkijzer dat gemak, snelheid en efficiëntie biedt. Binnen 30 seconden klaar voor gebruik, met 2600 watt vermogen en sterke stoomafgifte. Ideaal voor snel strijken zonder snoer dat in de weg zit – perfect voor een druk leven en last-minute outfits. Kreukvrij vertrekken was nog nooit zo makkelijk.

Nu te koop bij tefal.nl

code: strijk

Nu te koop

Go

Je komt thuis met volle handen, de boodschappen balanceren op je armen, en dan… waar zijn je sleutels? Met de Nuki Smart Lock Go is dat verleden tijd. Dit slimme deurslot opent je deur automatisch zodra je in de buurt komt. Geen gedoe meer, gewoon moeiteloos binnenlopen. Klik de Nuki Smart Lock Go in een paar minuten op je bestaande cilinder, zonder boren of aanpassingen. Past op de meeste deuren en is net zo makkelijk te verwijderen.

Gebruik je al smart home producten? Dan sluit dit slimme slot naadloos aan. Het werkt perfect samen met Apple Home, Google Home, Amazon Alexa en Homey.

code: lock

Nu te koop

code: wedden

Nuki Smart Lock

Twinkle Twinkle knuffel

Deze zachte vos is een nachtlampje en knuffel om het kind te helpen ontspannen en in te slapen. Alle personage van de lijn Twinkle Twinkle lichten op en activeren ontspannende melodieën en witte ruis die ontwikkeld zijn om het inslapen te bevorderen. Het warme licht creëert een plezierige omgeving voor het kind, terwijl geluiden en melodieen aanmoedigen tot ontspanning. Wasbaar in de wasmachine nadat de elektronische module is verwijderd.

Nu te koop

code: vos

Tricel schoonmaakpakket

Nu het najaar is, is het heerlijk om je huis en tuin nog één keer goed onder handen te nemen. Daarvoor hoef je geen kast vol dure schoonmaakmiddelen in huis te halen. Met soda en groene zeep van Tricel klaar je elke klus. Lezers van Tip Magazine maken kans op een Tricel schoonmaakpakket, met daarin: soda fijn, soda grof, zachte groene zeep, vloeibare groene zeep en een set duurzame schoonmaakdoeken.

Meer informatie op klok-eco.nl

BaByliss Air Wand

De BaByliss Air Wand is een föhn, stijltang en volumetool in één. Supersnel drogen, glad stylen en moeiteloos volume – zonder hittebeschadiging. Dankzij Ultra Care Mode en anti-pluis technologie blijft je haar gezond, glanzend en pluisvrij. Lichtgewicht, compact en geschikt voor elk haartype. Alles voor je haar, in één tool.

Nu te koop

code: tricel

code: air

Cuisinart Tri-Zone

Airfryer & Oven

Maak meerdere gerechten tegelijk met de Cuisinart TriZone Airfryer & Oven. Dankzij drie aparte kookzones bereid je moeiteloos een voorgerecht, hoofdgerecht én bijgerecht. Met negen functies, XXL-inhoud en slimme bediening is dit dé oplossing voor drukke gezinnen en gepassioneerde thuiskoks. Multitasken in de keuken was nog nooit zo makkelijk!

Regatta Hilo V2 Ultralite slaapzak

Deze lichtgewicht slaapzak is zeer compact op te bergen. Ideaal voor in je rugzak of fietstas. Het voordeel van een mummieslaapzak is dat hij aansluit op het lichaam en uitstekend warmte vasthoudt. Aan de binnenzijde bevindt zich een discreet opbergvakje voor kleine waardevolle spullen. Na gebruik kunnen kampeerders de slaapzak eenvoudig laten luchten of drogen dankzij de ophanglussen aan de onderzijde.

Nu te koop

Magnolia Intens

code: slaapzak

De geur van Magnolia Intens is zacht, bloemig en stijlvol. Wat dit wasparfum extra bijzonder maakt, is dat het niet alleen heerlijk ruikt, maar ook verantwoord is samengesteld. Dermatologisch getest en geschikt voor de gevoelige huid, volledig vegan, dierproefvrij en microplasticvrij en verpakt in een bio-based flacon van restafval van suikerriet, 100% recyclebaar. Met slechts 5 tot 10 ml per wasbeurt geniet je extra lang van deze geur.

Meer informatie op wasgeluk.nl

code: wasgeluk

Nuna TRIV lx All-in-One Set

De Nuna TRIV lx All-in-One Set is dé alles-in-één kinderwagenoplossing voor elk seizoen. Inclusief reiswieg, regenhoezen en winterset van merinowol. Licht, compact, stijlvol en klaar voor elk avontuur vanaf de geboorte. Met slimme functies en hoogwaardig comfort brengt deze limited edition set gemak, veiligheid en design samen voor ouders die alleen het beste willen.

Fissler ShadowLine

Ter ere van 180 jaar vakmanschap lanceert Fissler de exclusieve Original-Profi Collection ShadowLine. Slechts 1.800 stuks wereldwijd maken deze limited edition tot een zeldzaam icoon. Donker, stijlvol en tijdloos – een eerbetoon aan topdesign en prestaties in de keuken. Voor wie koken een kunst is en elke pan een statement.

Het leukste Sinterklaasboek van het jaar!

Schoolpiet en de Pepernotenpikker

Schoolpiet heeft de leukste taak van allemaal: ’s nachts sluipt hij stiekem de scholen in om snoepgoed op de tafels van de leerlingen te leggen. Maar op een ochtend ontdekken de kinderen tot hun grote schrik dat alle pepernoten verdwenen zijn. Op de tafels ligt alleen nog maar... fruit.

Vastbesloten om het mysterie op te lossen, gaat Schoolpiet op onderzoek uit. Hij sluipt door donkere gangen en speurt in verlaten lokalen. Zal het hem lukken om de geheimzinnige pepernotenpikker te ontmaskeren? Nu te koop op LEESDEAL.NL

Autotest - Kia EV4

Goed nieuws voor jou, slecht nieuws voor concurrentie

Elektrische auto’s in de traditionele Golf-klasse zijn schaars. Daarom is de komst van de Kia EV4 goed nieuws voor de hatchbackliefhebber. De concurrentie is er waarschijnlijk minder blij mee.

Wat valt op aan de Kia EV4?

Het Kia-nieuws is nauwelijks bij te houden. Na de Kia EV3, EV9, EV5 en de Stonic, is het nu de beurt aan de Kia EV4. En anders dan de rest is dat geen SUV of crossover, maar een traditionele hatchback.

Uiteraard werd hij wel voorzien van het Kia-familiegezicht met de merktypische koplampen en achterlichten. Voor een hatchback in het C-segment is de EV4 aan de lange kant (4,43 m), maar de neus is juist opvallend kort, en dat is even wennen.

Met zijn hoogte van 1,48 meter zit de EV4 hatchback dicht in de buurt van de Opel Astra Electric en de Peugeot e-308. De Volkswagen ID.3 en Renault Mégane E-Tech zijn allebei een stukje hoger.

En o ja, we zouden bijna vergeten dat de Kia EV4 niet alléén als hatchback leverbaar wordt. Je kunt ook kiezen voor de fastback. Dat is een nogal, eh … smaakgevoelige auto. We weten niet wie de ontwerper is, maar we vragen ons af of z’n geleidehond hem niet even had kunnen waarschuwen voordat-ie z’n voorstel instuurde. Al is het nog verbazingwekkender dat het hogere management binnen Kia het blijkbaar prima vond.

Wat is goed aan de Kia EV4?

Er zijn twee belangrijke verschillen tussen de Kia EV4 en de meeste andere elektrische auto’s in hetzelfde segment. Met 204 pk heeft de Koreaan standaard meer vermogen, en als Long Range heeft-ie een accupakket waar de concurrentie een puntje aan kan

zuigen: 81,4 kWh, goed voor een WLTP-bereik tot 625 kilometer.

Wie 440 kilometer genoeg vindt, kan opteren voor de Standard Range met 58,3 kWh. Daarmee houd je in elk geval 3500 euro in de pocket. Aan de snellader zijn beide versies aan elkaar gewaagd. Om de energievoorraad van 10 naar 80 procent te jagen, ben je ongeveer een halfuur kwijt. De versie met de kleinste accu kan met 100 kW snelladen, de Long Range piekt bij 120 kW.

De EV4 fastback - in Nederland alleen leverbaar als Long Range - pocht met een nog betere actieradius. Het design mag misschien niet ieders ding zijn, met een Cw-waarde van 0,23 (0,04 lager dan de hatchback) is het een

topper in de windtunnel. Dat levert een bereik op van maximaal 633 kilometer.

Op papier maakt de Kia EV4 dus een goede indruk. Nadat we zijn ingestapt, blijft die aardig overeind. Want hoewel de auto volgens de huidige normen vrij laag is, hebben we over ruimte niet te klagen. In alle richtingen hebben mensen met een lengte tot zo’n 1,85 meter voldoende bewegingsvrijheid. Vooral de beenruimte achterin is riant.

De kofferbak is evenmin onderbemeten: 435 liter gaat erin en de bodemplank is verstelbaar, zodat je met neergeklapte achterbank een vlakke laadvloer kunt creëren. De Volkswagen ID.3 komt niet verder dan 385 liter en in de Opel Astra kun je maar 352 liter bagage kwijt. De Renault Megane E-tech doet het met 440 liter iets beter.

Er zijn veel zachte materialen toegepast, óók op de achterportieren – dat zien we vaak anders. Het stofje op het dashboard en de armsteunen zorgen voor een toefje oud-Koreaanse gezelligheid.

Achter het stuur ervaren we geen grote verrassingen. Het dashboard en de bedieningselementen herkennen we grofweg van andere Kia’s, maar gelukkig zijn in de EV4 geen ingewikkelde wisseltrucs nodig om hetzij de audio, hetzij de klimaatregeling te bedienen. Beide hebben hun eigen fysieke knoppen. Remenergie regenereren doe je met de welbekende flippers aan het stuur en ook one pedal driving is mogelijk.

Bij de testauto zijn de voorruit en voorste zijruiten van gelamineerd glas (standaard vanaf GT Line Business Edition) en dat zorgt voor extra rust aan boord. Alleen bij grof asfalt en klinkerstraatjes hoor je wat bandengeroffel, winden motorgeluiden zijn evenmin storende factoren.

Ook het onderstel levert een positieve bijdrage aan het comfort.

Dat is mede te danken aan de speciale schokdempers, die hun dempingskracht automatisch aanpassen aan de frequentie van de trillingen. Dat gaat volledig hydraulisch, zonder elektronica. Bij snelle, hoogfrequente trillingen (kleine oneffenheden) bieden ze weinig demping voor een soepel comfort. Zelfs korte oneffenheden worden beschaafd opgevangen

Wat kan beter aan de Kia EV4?

We verwachten niet dat Kia in Nederland veel exemplaren van de EV4 fastback gaat verkopen. Daarom willen we er niet al te veel woorden aan vuil maken. Alleen nog één ding: als je bij dat wonderlijke design nou een grote achterklep kreeg, hadden we nog over ons hart kunnen strijken. In plaats van een praktische vijfde deur is het kofferdeksel echter een veredelde brievenbus waardoor je de bagage in de 490 liter grote kofferbak moet proppen. Onhandig.

Laten we ons weer concentreren op de hatchback. We hadden een beetje moeite met het vinden van een fijne zitpositie. De steun links in de voetenbak van de bestuurder komt voor de wat minder lange bestuurders iets te prominent naar binnen en de deels kunstleren stoelen zijn nogal vlak en glibberig.

Bij langzame, laagfrequente bewegingen zouden de speciale dempers voor extra stabiliteit en

controle moeten zorgen. In de praktijk viel ons dat wat tegen, zeker gezien de 10.000 kilometer aan testrondjes die de ingenieurs op de Nordschleife hebben gereden.

Onder normale omstandigheden vertoont de EV4 een mooi stabiel weggedrag, maar hij nodigt je niet uit om een potje te stoeien. Daarvoor voelt de neus te licht aan, het onderstel te soft en de besturing te wollig. Ondanks de sportieve Michelin Primacy-banden om de 19-inch wielen. Verwacht dus geen scherpte à la Cupra Born, laat staan à la Ford Focus.

Wanneer leren autofabrikanten nu eens dat ze gewoon altijd een frunk in hun EV’s moeten stoppen? Ook Kia is nog niet zo ver, want de EV4 moet het zonder doen. De laadkabel moet je dus altijd ergens opbergen waar je 'm eigenlijk niet wilt hebben.

Caravanliefhebbers zullen de EV4 niet snel op hun shortlist zetten, want het maximumtrekgewicht is slechts 1000 kilo. En dan ook nog alleen in combinatie met de grote batterij, anders is de trekhaakpret al over bij 500 kilo. Voor een duo e-bikes draait de Koreaan z’n hand dan weer niet om. De maximum kogeldruk is 100 kilo.

Wat is de prijs van de Kia EV4 en wanneer is-ie in Nederland?

Als je 37.695 euro naar de Kia-

Als

je 37.695 euro naar de Kia-dealer overmaakt, geeftie je zonder morren een EV4 hatchback mee. Uitgevoerd als Air en voorzien van de 58,3 kWh-accu.

dealer overmaakt, geeft-ie je zonder morren een EV4 hatchback mee. Uitgevoerd als Air en voorzien van de 58,3 kWh-accu. Hij staat op bescheiden 17-inch lichtmetaal, maar stuur- en stoelverwarming zijn wel standaard, evenals adaptieve cruisecontrol.

Direct daarboven komt de iets luxere Plus-uitvoering met een draadloze telefoonoplader en dodehoekdetectie. Alleen is die pas in juni 2026 leverbaar. De Plus Advanced kun je wel al dit jaar aanschaffen. Hij verwent z’n berijder met kunstleren bekleding, 19-inch lichtmetalen wielen, een panoramadak en een audiosysteem van Harman & Kardon.

Wil je een EV4 hatchback waarmee je – in elk geval in theorie – in één ruk van Utrecht naar Parijs kunt kachelen? Voor 41.195 euro bestelt de dealer de EV4 hatchback Air met de 81,4 kWh-batterij voor je.

Ook hier geldt dat de Plus pas later leverbaar wordt. Behalve de genoemde Plus Advanced kent de Kia EV4 Long Range nog drie uitvoeringen, met de GT Plus-Line als topper. Die biedt alles wat het moderne autohart begeert, inclusief relaxstoelen, een 360-graden camera en een head-up display.

De Kia EV4 fastback heeft altijd minimaal de Plus-uitrusting en is alleen met het grote accupakket leverbaar. Afhankelijk van de uitvoering is de fastback 1600 tot 3800 euro duurder dan de hatchback.

Wat vinden wij van de Kia EV4?

Met alle internationale spanningen, vinden wij het een fijn idee dat de EV4 hatchback in Europa wordt gebouwd: in Slowakije om precies

te zijn. Daarmee is het de eerste elektrische Kia die het stempel ‘made in Europe’ draagt. De fastback loopt gewoon in ZuidKorea van de band.

De basisuitrusting is meer dan oké en de auto zit boordevol veiligheidssystemen. Voor de meest geavanceerde hulpjeszoals de dodehoekcamera's en volautomatisch inparkeren - ben je helaas aangewezen op de duurste uitvoering.

Ook van de hatchback is de vormgeving even wennen, vooral vanwege de korte neus. De contrasterende ‘bies’ die vanuit de C-stijlen doorloopt over het dak, vinden wij daarentegen weer een erg leuk detail en de verlichting is fraai. Al met al is de Kia EV4 in elk geval niet de zoveelste anonieme zetpil. En omdat het geen SUV is, scoort de Kia EV4 bij ons sowieso extra punten.

Daarbij komen keurige prestaties (0-100 in 7,7 of 7,8 s) en een prima actieradius. Wat ons betreft mogen meer merken Kia’s voorbeeld volgen en een dedicated elektrische hatchback bouwen. Volkswagen heeft ons een nieuwe elektrische Golf beloofd, maar helaas moeten we daar nog even op wachten.

Kijk voor al het autonieuws op autowereld.com ■

hartekind.nl Een hartafwijking is de nummer 1 doodsoorzaak

bij kinderen tot 15 jaar. Elk kinderhart dat stopt, is er één te veel

De herfst is een van de mooiste seizoenen om Nederland te ontdekken. De frisse lucht, de knisperende bladeren onder je voeten en de kleurenpracht van de natuur maken elke wandeling een ervaring op zich. Voor wie op zoek is naar een dagje uit vol natuur, cultuur en ontspanning, is de Veluwe een absolute aanrader. Gelegen in Gelderland, biedt dit uitgestrekte natuurgebied een perfecte mix van bossen, heidevelden, zandverstuivingen en pittoreske dorpjes. In oktober laat de Veluwe zich van zijn meest magische kant zien: de bomen kleuren goud, rood en oranje, en de dieren bereiden zich voor op de winter.

De Veluwe is bij uitstek geschikt voor actieve uitjes. Met honderden kilometers aan wandel- en fietspaden is er voor iedereen wel een route die past bij zijn of haar niveau. Een van de populairste wandelingen is de route door Nationaal Park De Hoge Veluwe, een prachtig park dat bekendstaat om zijn afwisselende landschappen. Hier wandel je door dichte bossen, langs uitgestrekte heidevelden en door zandverstuivingen die bijna woestijnachtig aandoen.

Voor fietsliefhebbers is er ook volop keuze. Het park biedt gratis witte fietsen aan die je overal kunt oppikken en terugbrengen, een uniek concept dat je in Nederland bijna nergens anders tegenkomt. Fietsend door het park kun je in alle rust genieten van de natuur en onderweg stoppen bij prachtige uitzichtpunten. Wie van een uitdaging houdt, kan de heuvelachtige routes

rondom Otterlo proberen, waar je een prachtig panorama hebt over de Veluwse bossen.

De fauna van de Veluwe: een levend schilderij

De Veluwe staat bekend om zijn rijke dierenleven. In de herfst kun je met een beetje geluk herten, wilde zwijnen, vossen en reeën spotten. Vooral de vroege ochtend of de schemering zijn perfecte momenten om dieren te zien die zich anders goed verstoppen. Het Nationale Park De Hoge Veluwe biedt daarnaast educatieve wandelingen aan met gidsen die je alles vertellen over de lokale flora en fauna. Deze wandelingen zijn ideaal voor zowel volwassenen als kinderen die meer willen leren over de natuur.

Voor vogelliefhebbers is oktober een spannend seizoen: trekvogels passeren de Veluwe op hun weg naar het zuiden. Met een verre-

kijker kun je bijvoorbeeld ganzen, kraanvogels en diverse roofvogels observeren. Zelfs kleine bosvogels zoals de bonte specht en de zwarte mees laten zich in deze tijd van het jaar goed zien.

Activiteiten voor het hele gezin

Een uitje naar de Veluwe is niet alleen geschikt voor natuurliefhebbers. Er is ook genoeg te doen voor gezinnen met kinderen. Zo zijn er speurtochten die de kinderen uitdagen om hun omgeving beter te leren kennen en kleine dieren of planten te ontdekken. Bij het bezoekerscentrum van De Hoge Veluwe kunnen kinderen deelnemen aan interactieve workshops en spelletjes, waarbij ze op een leuke manier meer leren over de natuur.

Picknicken in de herfst is een bijzondere ervaring. Pak een warme deken en een thermoskan met chocolademelk in, en zoek een

plekje temidden van de kleurrijke bladeren. De Veluwe biedt speciale picknickplekken waar je veilig en rustig van de omgeving kunt genieten. Dit moment van ontspanning maakt het uitje compleet.

Cultuur en kunst:

Kröller-Müller Museum

Voor wie naast natuur ook van kunst houdt, is een bezoek aan het Kröller-Müller Museum een must. Het museum, gelegen midden in het park, herbergt een indrukwekkende collectie schilderijen van Van Gogh, waaronder enkele van zijn meest beroemde werken. Daarnaast zijn er moderne kunstwerken en een grote beeldentuin waar je over het terrein kunt dwalen en kunstwerken van dichtbij kunt bewonderen. Het museum biedt regelmatig tijdelijke tentoonstellingen en kinderactiviteiten, waardoor een bezoek ook voor gezinnen interessant blijft.

Historische dorpjes en lokale sfeer

Rondom de Veluwe liggen diverse charmante dorpjes die een bezoek waard zijn. Plaatsen zoals Otterlo, Ede en Apeldoorn bieden gezellige straatjes, lokale winkels en cafés waar je kunt uitrusten na een lange wandeling of fietstocht. In deze dorpjes proef je de echte Veluwse sfeer: ambachtelijke winkels, streekproducten en warme gastvrijheid. Vooral in de herfst zijn de cafés en tearooms een fijne plek om even op te warmen bij een kop koffie of warme chocolademelk.

Eten en drinken: proeven van de Veluwe

Een dagje Veluwe is niet compleet zonder te genieten van lokale lekkernijen. In de herfst bieden veel restaurants gerechten met seizoensproducten, zoals wildgerechten, paddenstoelen en pompoen. Probeer bijvoorbeeld een warme wildstoofpot met cranberrycompote, of een paddenstoelensoep geserveerd met vers gebakken brood. Voor wie van zoet houdt, zijn er lokale appelgebakjes of een warme chocolademelk met slagroom perfect voor een pauze tijdens een wandeling.

Een persoonlijke ervaring

Veel bezoekers beschrijven een dagje Veluwe als een unieke mix

Praktische tips voor een geslaagd uitje

Kleding: Trek waterdichte schoenen en warme kleding aan, want het kan in oktober wisselvallig weer zijn.

Tijden: De vroege ochtend en late namiddag zijn ideaal om dieren te spotten.

Vergeet niet: Een verrekijker en een camera zijn handig om bijzondere momenten vast te leggen.

Musea en bezoekerscentra: Controleer vooraf openingstijden, vooral buiten het weekend.

Picknick: Neem een warme thermoskan mee en geniet van de herfstkleuren tijdens een korte pauze.

Of je nu een fanatieke wandelaar bent, een cultuurliefhebber, een gezin zoekt naar een leuke dagbesteding of gewoon even wilt ontsnappen aan de dagelijkse routine: de Veluwe heeft voor ieder wat wils

van avontuur en ontspanning. Wandelen door de bossen terwijl de bladeren onder je voeten kraken, het zien van een hert in de schemering en afsluiten met een warme chocolademelk in een knus café: het zijn de kleine momenten die dit uitje zo bijzonder maken. Het is een ervaring die jong en oud bijblijft en je het gevoel geeft echt in contact te staan met de natuur.

Waarom de Veluwe ook in oktober een aanrader is

De herfst op de Veluwe heeft een speciale charme. De drukte van de zomer is voorbij, waardoor je in alle rust kunt genieten van de natuur. De combinatie van frisse lucht, kleurrijke landschappen en de mogelijkheid om dieren in hun natuurlijke omgeving te zien, maakt dit seizoen bijzonder geschikt voor

een dagje uit. Daarnaast biedt de Veluwe volop mogelijkheden om actief te zijn, maar ook om juist te ontspannen en even helemaal tot jezelf te komen.

Of je nu een fanatieke wandelaar bent, een cultuurliefhebber, een gezin zoekt naar een leuke dagbesteding of gewoon even wilt ontsnappen aan de dagelijkse routine: de Veluwe heeft voor ieder wat wils. In oktober laat dit prachtige natuurgebied zich van zijn meest magische kant zien. Met de combinatie van natuur, cultuur, activiteiten voor kinderen en culinaire hoogstandjes is een dagje Veluwe een compleet avontuur dat je niet snel zult vergeten.

Pak je laarzen, vergeet de camera niet, en laat je betoveren door de herfstige pracht van de Veluwe. ■

Ieder kind. Samen opgroeien.

Kinderen met een handicap worden vaak buitengesloten, daardoor voelen zij zich eenzaam. Dat is zorgwekkend. Van jongs af aan buitengesloten worden, heeft namelijk levenslang effect op onder andere het zelfvertrouwen. Daarom is het belangrijk dat kinderen met een handicap samen opgroeien met kinderen zonder handicap en welkom zijn op school, in de speeltuin en op de sportclub.

U kunt een toekomst creëren waarin geen kind met een handicap meer buitengesloten is: door Stichting het Gehandicapte Kind in uw testament op te nemen.

Vraag de gratis brochure aan: gehandicaptekind.nl/nalaten

LEGO TECHNIC ORACLE RB20: BOUW MAX’ F1- MONSTER ZELF

Review & details

LEGO en Formule 1, het zijn sinds dit jaar de grootste vrienden. Met meer dan 30 sets, activiteiten op het circuit en LEGO F1-wagens die op diverse locaties te bewonderen zijn, kan het bijna niet gekker. Het absolute pronkstuk van de LEGO Technic F1-serie is ongetwijfeld de RB20. Welkom bij een recensie van deze toffe auto!

De RB20 is niet zomaar een bouwpakket, maar dé kampioensbolide waarmee Max Verstappen de concurrentie aan gort reed. Wij hebben de RB20 (volledige naam LEGO Technic 42206 Oracle Red Bull Racing RB20 F1-Car) in elkaar gezet en in deze review lees je onze bevindingen.

LEGO en FIA: een mooie match

Het lijkt misschien alsof LEGO en de Formule 1 pas de afgelopen jaren samenwerken, maar de snelle F1-auto’s inspireren LEGO al decennia lang. Al in de jaren ‘70 bracht LEGO diverse raceauto’s uit.

De Renault F1-auto uit 1992 is daar misschien wel het meest sprekende voorbeeld daarvan. Deze set, met het nog viercijferige setnummer 1750 geeft de iconische Renault van Nigel Mansell, waarin hij dat jaar kampioen werd. Door de jaren heen volgden nog vele sets, voor zowel grote (Technic) als kleine (Duplo) kinderen.

Toch valt dat allemaal in het niet bij wat LEGO dit jaar uitgebracht heeft. Met maar liefst 10 verschillende LEGO Technic sets (voor elk team één), 10 verschillende Speed Champions sets, 12 blister-packs en

diverse thematische sets, waaronder de F1-Truck met RB20 en AMR24 en een pitstop set, is LEGO dit jaar helemaal los.

Wie herinnert zich de iconische LEGO F1-race met full-size F1-bolides tijdens de GP van Miami dit jaar, of de LEGO trofee die op Silverstone te verdienen was? Het jaar is nog niet eens voorbij, maar het lijkt nu al onmogelijk om dit te overtreffen.

Met al dat LEGO F1-geweld is er natuurlijk maar één set die er met kop en schouders bovenuit steekt. Dat is de RB20 waarin Max Verstappen zijn

vierde wereldtitel wist te veroveren. Al voordat je aan het bouwwerk begint, straalt deze set één en al luxe uit. De set komt in een luxe doos die je niet openmaakt aan de zijkant, maar de doos opent als een doos luxe chocolaatjes. Het is maar een detail, maar het is meteen al duidelijk. Wat in deze doos zit, is bijzonder.

Sesam, open u!

In de doos vinden we 1639 LEGO stukjes, verpakt in tien genummerde papieren zakjes, vier velgen, banden en twee goed gevulde stickervellen. De papieren zakjes zien we steeds meer en verminderen het plasticgebruik. Het maakt het wel iets lastiger om zeker te weten dat je alle stukjes uit de zakjes gehaald hebt.

Regelmatig blijft er een stukje in één van de hoekjes of vouwen zitten. Even opletten dus. Elke genummerde zak bevat naast de grotere stukjes twee kleinere zakjes. Daarin zitten alle verbindingsstukjes. De samenstelling varieert regelmatig per zakje. Het blijft dus steeds even kijken waar je wat kan vinden.

Opletten is sowieso verstandig, dit is immers een 18+ Technic set en dat zal je weten ook. Meteen aan het begin wordt je flink in het diepe gegooid. Je begint met het achterste chassis, een differentieel en een tweeversnellingsbak. De versnellingsbak is ook echt (met de hand) te schakelen.

Deze versnellingsbak stuurt vervolgens de zuigers van het V6-motorblok aan, die uiteraard ook echt kunnen draaien. De motor is voorzien van een draaiende MGUH-eenheid, net als de echte moderne F1-wagens met hun hybride systemen.

De ophanging van de voor- en achterwielen zijn voorzien van een fraai ophangsysteem met schokdempers, wat ervoor zorgt dat deze authentiek kunnen veren.

Gaat dit wel goed?

Tijdens de bouw heb je soms even het idee dat je iets helemaal fout aan het doen hebt, of dat je even niet weet wat je aan het bouwen

De set laat duidelijk zien dat het ontwerp met passie en ontzag voor het origineel gemaakt is. Het is -zeker voor Nederlandse F1-fans - het voorlopige hoogtepunt van de samenwerking tussen LEGO en Formula One Group.

bent. De handleiding biedt gelukkig heel veel houvast ter controle. Eigenlijk kan je nauwelijks iets fout doen.

Vooraf wordt al duidelijk gemaakt in een hoekje wat je gaat bouwen, bij elke (serie van) stap(pen) staat een duidelijk lijstje van benodigde stukjes, en bij erg complexe onderdelen (zoals de nokkenas van de motor) wordt periodiek ter controle aangegeven hoe alles er uit zou moeten zien of moeten bewegen.

LEGO Technic zou geen Technic heten als er niet gebruik gemaakt zou worden van radertjes. Ook de RB20, en dan vooral de motor en in mindere mate de wielophanging, zitten vol radertjes. Ook hierbij kan je eigenlijk geen fout maken, de radertjes zijn verschillend gekleurd en het is altijd duidelijk welk radertje waar moet.

Het complexe van de motor en wielophanging staat in groot contrast met de elegante simpelheid van de racestoel waarin de racers plaats moeten vinden. Zeven stukjes en wat verbindingen, meer is er

niet nodig om een fraai uitziende cockpitstoel vorm te geven. Het is mooi om te zien dat complexiteit en elegantie op deze manier fraai gecombineerd worden.

Na vijf van de tien zakjes is het meest technische deel van de set klaar. De naakte RB20 staat in al zijn technische schoonheid te glunderen, maar mist natuurlijk nog wel de hele buitenkant.

Het oog wil ook wat Achtereenvolgens bouw je de voorvleugel (die al net zo eenvoudig demontabel is als de echte vleugel), zijpanelen en achtervleugel op. Die laatste is trouwens voorzien van een bewegend deel, zodat de DRS ook daadwerkelijk open kan klappen.

Als laatste wordt de RB20 afgewerkt met de motorkap en details als de zijspiegels en kunnen de flink brede banden gemonteerd worden. Daar is nog wel iets geks mee aan de hand: de voor-en achterbanden zijn identiek.

Dat is bijzonder, want ‘in het echie’ is dat natuurlijk niet het geval. Voor

een set met een dergelijk oog voor detail is dat vreemd en hadden we eigenlijk wel twee breedtes verwacht.

Wat opvalt is dat de set bijzonder robuust is. Elk onderdeel wordt met diverse pinnen vastgezet en er zijn geen kritieke contactpunten. Daar heeft LEGO duidelijk geleerd van bijvoorbeeld de eerder genoemde Volvo A60H, die een gevoelig punt tussen truck en trailer had. De RB20 F1 is zeer robuust en kan dus ook zonder al te groot risico (het blijft LEGO) opgetild worden.

Stickers? Stickers!

Een F1-wagen is natuurlijk niet compleet zonder de iconische Red Bull tekst en aanstormende stier. Ook de overige “reclame) drukwerk zijn een essentieel onderdeel van de ‘livery’. De set wordt dan ook geleverd met twee flink gevulde stickervellen.

Stickers? Jawel, er is vrijwel geen onderdeel voorbedrukt. Op zich is dat wel conform werkelijkheid, anderzijds zitten we toch wel in het kamp dat voorstander is van zo veel mogelijk voorbedrukte onderdelen. De stickers komen sowieso voornamelijk op speciaal voor deze set ontworpen componenten, dus dat zal het probleem niet geweest zijn.

Het brengt nog iets anders aan het licht. Met stickervellen had LEGO prima kunnen opteren voor separate accenten voor Max Verstappen of Sergio Perez. Maar nee, de gouden ‘1’ prijkt niet op het stickervel.

Een gemiste kans om de sets nog net wat persoonlijker te maken.

Spelen maar?

Vergeleken met bijvoorbeeld de Volvo A60H (Setnummer 42114, een wat meer traditionele truck met kieptrailer), is de interactiviteit van deze set wel een stuk lager. Je kan de bolide sturen (met een speciaal draaiwiel bovenop de RB20), hij veert op zijn wielen en kan voor- en achteruit. Dat is het dan ook wel.

We hadden graag gezien dat de DRS ‘op afstand’ bestuurd had kunnen worden of dat er daadwerkelijk vanuit de cockpit geschakeld kon worden en ook opname van een accu (zodat er daadwerkelijk gereden kan worden) zouden niet misplaatst zijn.

Dergelijke extra’s waren blijkbaar (nog) te complex. Misschien volgend jaar in de RB21? Zoals hij nu is, is de set vooral bedoeld als pronkstuk en wat minder om echt mee te spelen, laat staan te racen.

Beastmode aan

De LEGO Technic RB20 is een indruk-

wekkende set. Dat komt niet alleen door zijn grootte van meer dan 60 centimeter, maar vooral door het oog voor detail. Ondanks wat kleine bijzonderheden is de set als geheel één en al plezier om te bouwen.

De werkende V6 motor, aansturing van de voorwielen vanuit de cockpit en verende wielophanging zijn de meest in het oog springende technische hoogstandjes. Wel had hier iets meer gebruik van gemaakt kunnen worden door dit bijvoorbeeld aan de beweging van de wielen te koppelen.

De set laat duidelijk zien dat het ontwerp met passie en ontzag voor het origineel gemaakt is. Het is -zeker voor Nederlandse F1-fans - het voorlopige hoogtepunt van de samenwerking tussen LEGO en Formula One Group.

Natuurlijk is er altijd ruimte voor verbetering, maar net als ‘in het echt’ is de RB20 misschien het mooiste wat het hybride F1-tijdperk ons als fans gaat opleveren.

XGN.NL ■

“Mijn dochter Shanna werkte ook als artiest. Helaas moest ze door MS-klachten stoppen met haar werk. Hopelijk komt er ooit een oplossing voor deze verschrikkelijke ziekte. Tot die tijd genieten we van dag tot dag.”

Ben Cramer

MS. Het stopt bij ons.

Multiple Sclerose (MS) is een chronische, progressieve ziekte waarbij het centraal zenuwstelsel onherstelbaar wordt beschadigd. Dit heeft zeer ingrijpende gevolgen zoals oogproblemen, blindheid, verlamming en extreme vermoeidheid. Een toekomst zonder MS? Daar dromen wij van.

U ook? Help dan mee die droom waar te maken en neem het Nationaal MS Fonds op in uw testament. Dankzij onderzoek begrijpen we MS al veel beter. Toch kunnen we de ziekte nog niet genezen. Onze onderzoekers blijven daarom werken aan oplossingen om een einde te maken aan MS.

Samen kunnen we de generatie zijn die MS weet te stoppen. Neem het Nationaal MS Fonds op in uw testament. Vraag

Smartphones, tablets, laptops, smartwatches: ze zijn handig, leuk en soms zelfs noodzakelijk. Maar ze slokken ongemerkt onze aandacht op.

Digital detox voor beginners

Zo krijg je je tijd, rust en aandacht terug

Het begint vaak onschuldig. Je kijkt even op je telefoon om te zien hoe laat het is… en 23 minuten later weet je nog steeds niet hoe laat het is, maar wel wat je oud-klasgenoot gisteravond at, welke memes trending zijn en dat je per ongeluk drie video’s hebt bekeken over honden in kersttruien.

Smartphones, tablets, laptops, smartwatches: ze zijn handig, leuk en soms zelfs noodzakelijk. Maar ze slokken ongemerkt onze aandacht op. Een digital detox is geen smartphone-haatcampagne. Het is geen pleidooi om terug te keren naar postduiven en faxen. Het is simpelweg een bewuste pauze: minder scherm, meer leven. Dit artikel is jouw gids om te beginnen met een detox die haalbaar is, zonder dat je jezelf opsluit in een hut in het bos.

Waarom een digital detox?

Laten we eerlijk zijn: technologie is fantastisch. Maar net als met koffie, pizza en Netflix geldt: te veel is gewoon… te veel. De gevolgen van overmatig schermgebruik zijn enorm.

Gefragmenteerde aandacht: Je hersenen wennen eraan om steeds te schakelen, waardoor het moeilijk wordt om langere tijd te focussen.

Slaapverstoring: Blauw licht van schermen verstoort de aanmaak van melatonine, je slaaphormoon. Stress & FOMO: Je wordt constant geconfronteerd met wat je nog niet hebt gedaan of mist. Verloren tijd: Kleine checkmomenten stapelen op tot uren per dag.

Een detox brengt rust, tijd, en mentale helderheid terug.

Stap 1

Maak je schermtijd zichtbaar

De eerste stap in elke detox is bewustwording. Als je niet weet hoeveel tijd je aan je scherm besteedt, kun je ook niet effectief minderen.

Zo pak je het aan:

• Activeer je schermtijdtracker (op iPhone heet het ‘Schermtijd’, op Android ‘Digitaal Welzijn’).

• Houd een week lang bij welke apps het meeste tijd opslokken.

• Noteer ook waarom je je telefoon pakt. Was het nodig? Of gewoon een reflex?

Tip: Zet de tracker als widget op je startscherm. Alleen al het zien van je dagtotaal kan je gedrag beïnvloeden.

Stap 2

Begin klein, maar consequent Een veelgemaakte fout is om te radicaal te beginnen: telefoon in een lade, notificaties uit, social media verwijderen… en dan drie dagen later in een binge-terugval belanden.

Beter is om micro-detoxmomenten in te bouwen.

Voorbeelden:

• Schermvrije ochtend: Laat je telefoon het eerste uur van de dag met rust. Begin met koffie,

douchen, ontbijt, dán pas het nieuws.

• Notificatieblokken: Zet meldingen overdag uit en check ze alleen op vaste tijden.

• Eet zonder scherm: Geen scrollen tijdens ontbijt, lunch of diner.

Stap 3

Pas je omgeving aan

Wilskracht alleen is vaak niet genoeg. Maak het jezelf makkelijk door je omgeving detox-proof te maken.

Een haalbaar plan voor beginners

Dag 1 - Ochtendvrij

Laat je telefoon het eerste uur met rust. Zet een analoge wekker en begin je dag zonder scherm.

Dag 2 - Grijswaardenmodus

Schakel je schermkleuren uit. Wedden dat je minder zin hebt om eindeloos te scrollen?

Dag 3 - Meldingen-pauze

Zet alle niet-essentiële notificaties uit. Check berichten op vaste momenten.

Dag 4 - Eet zonder pixels

Ontbijt, lunch en dineer zonder telefoon in de buurt. Zet hem in een andere kamer.

Dag 5 - Offline avond

Leg je telefoon twee uur voor het slapengaan weg. Doe iets ontspannends zonder scherm.

Dag 6 - App-schoonmaak

Verwijder één app die je veel tijd kost, maar weinig oplevert.

Dag 7 - Minidetoxdag

Kies een dagdeel (ochtend of middag) waarop je helemaal offline bent. Gebruik die tijd voor iets wat je normaal uitstelt.

• Laad je telefoon buiten je slaapkamer op. Zo voorkom je nachtelijk scrollen en word je minder snel verleid in de ochtend.

• Gebruik een analoge wekker. Zo hoef je niet je telefoon te pakken om wakker te worden.

• Verwijder de verleiding van je startscherm. Zet social media en games in een aparte map, liefst op de laatste pagina.

• Mini-challenge: Schakel de kleuren van je scherm om naar grijswaarden (op de meeste telefoons te vinden onder toegankelijkheidsinstellingen).

Verrassend effectief: zonder felle kleurtjes voelt scrollen ineens veel minder leuk.

Stap 4

Bepaal je digitale ‘must-haves’

Niet alles kan of hoeft weg. Vraag jezelf af: Welke apps voegen echt waarde toe aan mijn leven? (Bijvoorbeeld navigatie, bankieren, agenda)

Welke zijn puur tijdslurpers? (Denk: eindeloos scrollen, clickbaitgames)

Welke apps gebruik ik voor werk of

sociale afspraken, en welke kan ik beperken tot vaste momenten?

Maak vervolgens twee lijsten:

• Essentieel: dagelijks toegestaan.

• Beperkt: alleen op vooraf gekozen tijden.

Stap 5

Bouw schermvrije zones in Net zoals je in huis misschien een plek hebt waar je niet eet, kun je ook plekken creëren waar je niet schermt.

Suggesties:

• Slaapkamer: bevordert betere slaap en intiemere gesprekken.

• Eettafel: maakt maaltijden gezelliger.

• Badkamer: voorkomt dat je per ongeluk 45 minuten op TikTok zit in plaats van douchen.

Stap 6

Vul het gat op

Een veelgemaakte fout: wel schermtijd schrappen, maar niet bedenken wat je met die vrijgekomen tijd gaat doen. Resultaat: verveling, en dus weer terug naar je telefoon.

Alternatieven:

• Lees een fysiek boek of tijdschrift.

• Ga wandelen (zonder podcast of muziek).

• Kook iets nieuws.

• Bel iemand in plaats van appen.

• Psychotruc: Maak een lijstje met 10 offline dingen die je leuk vindt en hang dat in zicht. Bij verveling kun je meteen iets kiezen.

Stap 7

Detox in stappen

Je hoeft niet in één keer naar nul minuten schermtijd.

Een schema voor beginners:

• Week 1: Geen scherm in het eerste uur na wakker worden.

• Week 2: Voeg een schermvrije lunch toe.

• Week 3: Eén dagdeel per weekend offline.

• Week 4: 24 uur volledig digitaal vrij.

Door het stapsgewijs op te bouwen, blijft het haalbaar.

Stap 8

Wees mild voor jezelf

Een detox is geen strafkamp. Het gaat om balans, niet om perfectie. Ja, je zult een keer zwichten voor die ene video of scrollsessie. Dat is oké. Belangrijker is dat je weer bewust kiest wanneer en hoe je technologie gebruikt.

Extra tips voor een succesvolle detox

• Zoek een detox-buddy: Samen is het makkelijker, en je kunt elkaar uitdagen.

• Gebruik timers: Zet bijvoorbeeld een kookwekker op 20 minuten als je social media checkt.

• Plan je offline tijd in je agenda: Dan is het een afspraak met jezelf.

• Herinner jezelf aan je ‘waarom’: Schrijf op waarom je minder scherm wilt, en lees dat terug als je in de verleiding komt.

Wat je kunt verwachten

De eerste dagen kun je onrustig worden. Je brein is gewend aan constante prikkels. Maar na een paar dagen merk je waarschijnlijk:

• Betere slaap

• Meer focus

• Meer vrije tijd

• Betere gesprekken

• Minder stressgevoel

Terug naar balans

Een digital detox is geen eenmalige challenge, maar een vaardigheid.

Je leert om technologie te gebruiken als hulpmiddel, niet als baas.

Het mooiste resultaat? Je krijgt niet alleen meer tijd en rust, maar ook het gevoel dat je weer aan het stuur zit van je eigen aandacht.

Dus leg die telefoon straks even weg. Niet voor altijd, maar wel voor nu. De wereld wacht op je. In full color, zonder pixels.

Mini-quiz: Hoe ‘schermverslaafd’ ben jij?

Tel je punten op en zie je score!

1. Pak jij je telefoon binnen 10 minuten na wakker worden?

• Ja (2 pnt)

• Nee (0 pnt)

2. Check je je telefoon tijdens het eten?

• Ja (2 pnt)

• Soms (1 pnt)

• Nooit (0 pnt)

3. Ga je naar bed met je telefoon in de hand?

• Ja (2 pnt)

• Soms (1 pnt)

• Nee (0 pnt)

4. Heb je ooit een serie of filmpje gepauzeerd om op je telefoon te kijken?

• Ja (2 pnt)

• Nee (0 pnt)

Uitslag:

0–2 punten: Jij hebt je schermgebruik best goed onder controle.

3–5 punten: Tijd voor bewustere keuzes, je telefoon heeft soms de leiding.

6–8 punten: Grote kans dat je baat hebt bij een stevige digital detox. ■

Autotest - Skoda Enyaq (2025)

Op precies de juiste knelpunten aangepakt

Een fris uiterlijk, verbeterde aandrijflijnen en een luxere standaarduitrusting. Dat is in het kort wat er met de Skoda Enyaq is gebeurd, nadat hij tussentijds een grondige update heeft ondergaan. Of kunnen we beter spreken van een upgrade?

Sinds 2020 behoort de Skoda Enyaq tot de best verkopende elektrische auto’s in Europa. Je zou kunnen denken: als er niks kapot is, dan hoeft er ook niks gerepareerd te worden. Bij Skoda weten ze echter maar al te goed dat de concurrentie niet ligt te pitten.

Bovendien heeft het Tsjechische merk de Skoda Elroq aan zijn elektrische gamma toegevoegd, én met groot succes. Een grondige update voor de grotere Enyaq kon

zodoende niet langer uitblijven. De SUV heeft een verjongd aangezicht gekregen, en de standaarduitrusting werd uitgebreid met nieuwe features.

Tech Deck-neusje

Het nieuwe front springt meteen in het oog. Het zogenaamde Tech Deck-neusje van de kleinere Elroq is een-op-een gekopieerd. Hierachter gaan sensoren en camera’s schuil. Dat de nieuwe koplampen niet in het paneel zijn geïntegreerd, valt eigenlijk nauwelijks op.

De achterzijde van de Enyaq bleef nagenoeg onaangeroerd. Alleen de air curtains onder de lichtunits zijn een tikje scherper van lijn. Bij een tussentijdse update horen vanzelfsprekend ook nieuwe wielen en kleuren.

Naast het kleine display die als instrumentarium dient, heeft de Enyaq nu een 13-inch touchscreen voor het multimediasysteem. Dit laat

zich eenvoudig bedienen; onder op het scherm zijn de hoofdtaken van het systeem overzichtelijk uiteengezet.

Het zitcomfort is van grote klasse; zowel voorin als achterin hebben volwassen passagiers riant de ruimte. De kofferbak is als vanouds enorm: er past 585 tot 1710 liter bagage in (Enyaq Coupé: maximaal 1610 liter). Een QR-code helpt je om alle ‘Simply Clever’details van de auto te ontdekken.

Zuiniger

Het instapmodel van de reeks is de Enyaq 60. In deze versie ligt nu een 204 pk sterke elektromotor tussen de achterwielen. De capaciteit van het batterijpakket groeide met 1 kWh, en bedraagt nu 59 kWh (netto).

Belangrijker is dat de elektromotor zuiniger met energie omspringt. Volgens de WLTP-norm haalt de Enyaq 60 een afstand van ten minste 433 kilometer op een volle batterij (Enyaq 85: tot 579 km). Kies je voor de beter gestroomlijnde Enyaq Coupé, dan komt daar nog een paar kilometer bovenop. Dankzij een snellaadvermogen van 165 kW, duurt het 24 minuten om de batterij vanaf 10 op 80 procent laadniveau te krijgen.

Je voelt vanaf het eerste ogenblik dat je achter het stuur van de Enyaq plaatsneemt, dat het met de rijeigenschappen wel goed zit. De besturing reageert met precisie,

De vernieuwde Skoda Enyaq is op precies de juiste knelpunten aangepakt. De basisversie heeft nu meer vermogen, maar het energieverbruik ging omlaag.

zonder een nerveuze indruk achter te laten.

Tegen bijbetaling kun je de Enyaq Business Edition bestellen met het adaptieve DCC-onderstel. Dat laat je kiezen uit niet minder dan vijftien (!) verschillende hardheden, van ultiem snelwegcomfort tot speels sportief – en alles wat daartussenin zit. In de meest stugge stand vertoont de Enyaq een verrassend dynamische inborst. En al helemaal als je er rekening mee houdt dat de SUV minimaal 1902 kilo weegt.

Verplichte kost

Waarschuwingssystemen die zich laten horen wanneer je de maximumsnelheid of de belijning op het wegdek overschrijdt, zijn tegenwoordig wettelijk verplichte kost. Met een knop op de middenconsole laten ze zich echter gemakkelijk uitschakelen. Zo zien we het graag!

Zaken als adaptieve cruise control, dodehoekwaarschuwing, een achteruitrijcamera en verkeersbordherkenning zijn standaard vanaf de basisversie Selection. Prijzen van de nieuwe Enyaq 60 beginnen bij 42.990 euro, voor de grotere accu van de Enyaq 85 moet een meerprijs van 3000 euro worden betaald.

De vernieuwde Skoda Enyaq is op precies de juiste knelpunten aangepakt. De basisversie heeft nu meer vermogen, maar het energieverbruik ging omlaag. De facelift maakt van Skoda’s grootste EV weer een frisse verschijning. Echt grote minpunten heeft de auto niet. Eigenlijk kan alleen de kleinere Skoda Elroq het succes van de vernieuwde Enyaq in de weg staan.

Kijk voor al het autonieuws op autowereld.com ■

OP DE TOCH AL VOORDELIGE PRIJZEN

NOG EENS 10% EXTRA KORTING MET ACTIECODE: TM2025

warmt snel op, levert zeer efficiënte resultaten op en een Double Ion Booster en Nano keramische coating zorgen voor ultieme glans en zacht haar.

Van € 52.99 voor slechts € 39.74

Bigben Aromasound Lantao Aroma Diffuser

De Bigben Aromasound Lantao Aroma Diffuser zorgt voor heerlijk aangename geur en muziek in jouw ruimte. De Bigben Aromasound etherische essentiële oliën plaats je gemakkelijk in de USB diffuser om een ruimte tot wel 30m2 zalig te laten ruiken. De diffuser plaats je in de Lantao speaker om aroma’s te vernevelen terwijl je naar je favoriete muziek luistert.

Van € 55.00 voor slechts € 49.50

Clckr Universal Phone Grip - Holographic

Deze handige Universal Phone Grip van Clckr is een absolute musthave! De houder is eenvoudig op de achterzijde van uw telefoon te bevestigen, is om te vouwen tot een handsfree standaard en zorgt voor extra grip op uw smartphone. Ideaal!

• Vervaardigd van stevig kunststof en kunstleder

• Eenvoudig op de achterzijde van een telefoon te bevestigen

Van € 11.95 voor slechts € 10.75

all you need is love - Bordspel

Leer elkaar beter kennen door het stellen van persoonlijke vragen. Bij een goed antwoord verdienen jij en je medespeler een hartje. Spelers gebruiken deze hartjes om een plek te verdienen in het midden van het bord. Let wel op, er zit steeds een andere speler in de liefdes caravan, waarmee jullie vriendschap op de proef wordt gesteld. De eerste twee spelers die in het midden van het bord hun ultieme vriendschap of onbreekbare relatie kunnen bewijzen, winnen het spel!

Van € 14.99 voor slechts € 11.24

Tweet Beats - basisset Tweet Beats zijn hele muzikale vogeltjes die allemaal hun eigen stijl en geluid hebben. Zet een Tweet Beat in de boom op één van de vier takken en het vogeltje begint meteen muziek te maken. Elke vogel heeft zijn eigen drums, bas, melodie en zang, die passen bij zijn muziekstijl. Dus elke vogel klinkt anders op elk podium. Door de Tweet Beats te variëren kun je eindeloos verschillende liedjes maken. Wissel de vogels van plaats, maak de mooiste Tweet Beat-combinaties en luister naar de leukste muziek.

Bunsy feestbox 1 Bunsy Shampoo + 1 Pinja Eau de toilette Elke dag is een feestje waard met CIL-LOU! Onze zalige geuren en kleuren verpakt in één mooie feestbox! Het ideale geschenk voor communies, lentefeesten, verjaardagen en zoveel meer.

Bunsy feestbox bevat een Bunsy Shampoo (250ml) en Pina Eau de toilette (50ml)

Ook buiten de badkamer nog uren plezier verzekerd! De feestbox kan veranderen in een super coole kijkdoos.

200% kids-proof

Van €24.95 voor slechts € 22.45

HOE ACTIVEER IK DEZE AANBIEDING?

Ga snel naar leesdeal.nl en klik op het product naar keuze. In de ´winkelwagen´ vult u vervolgens de actiecode TM2025 in.

Van € 21.99 voor slechts € 16.49

REVIEW - GHOST OF YOTEI

De ghost is terug!

Het is alweer vijf jaar geleden sinds Ghost of Tsushima in die hete zomer van 2020 uitkwam op de PlayStation 4. Nu is het tijd voor het vervolg: Ghost of Yotei. Of de nieuwe PlayStation 5-game met compleet nieuwe protagonist nét zo’n goede indruk maakt, lees je in onze Ghost of Yotei review!

Terwijl Nederland voor de zoveelste keer in een lockdown zat, begon in de eerste dagen van 2021 ons avontuur met Ghost of Tsushima.

Het avontuur van Jin Sakai die ‘zijn’ eiland moest bevrijden van een Mongoolse invasie pakte ons met een prima verhaal en heerlijke sfeer.

Het was vooral de wereld en hoe je samen met je paard over het eiland dartelde met de wind als gids.

Voor Ghost of Yotei keren dat eiland, de tijdsperiode en Jin Sakai niet terug. In de nieuwe game van Sucker Punch staat de op wraak beluste Atsu centraal die terugkeert naar haar geboorteplaats in de Ezo-regio, wat tegenwoordig als Hokkaido bekendstaat. Daar zoekt ze zes plaaggeesten uit haar verleden die ze in mootjes wil hakken.

Een western in het Oosten

Met die opzet doet het verhaal gelijk aanvoelen als een western. Met filmische shots zit het continue snor qua stijl, wat extra voelbaar is door het Ezo-gebied zelf. Hierin zijn nog geen hoge heren die de dienst uitmaken. Zie het eerder als het Wilde Westen van Japan in die tijd, waardoor gevaar voor Atsu overal opduikt.

De wereld is dynamischer. Naarmate Atsu’s reputatie als Onyro (het Japanse woord voor een wraaklustige geest) groeit, jagen steeds meer premiejagers op haar. Daardoor huppel je soms te paard door een paarskleurig bloemenveld en struikel je als je niet oppast over

een hinderlaag die een gevecht met een handjevol jagers inleidt.

In combinatie met de terugkerende elementen die Tsushima zo heerlijk maakte om te verkennen, is de diversiteit groter. Het volgen van vosjes en vogels is immers ook terug om op die manier bamboouitdagingen, hot springs en shrines te vinden die charms of schedes voor je zwaard opleveren.

Volgens Sucker Punch zijn er per soort activiteit misschien wat minder, maar met meer variatie blijft elke activiteit altijd boeien. Tussen het verhaal door ben je continu blij verrast door alles wat er in de wereld gebeurt en je kan afleiden. Samen met de nieuwe verrekijker die op de d-pad op pijltje omhoog zit, doet de open-world game geregeld denken aan The Legend of Zelda: Breath of the Wild. Ook daar nam je bewust de tijd om even je verrekijker te pakken om rond te kijken en interessante locaties te spotten.

Wapen-valhalla

Niet alleen in activiteiten is Ghost of

Yotei diverser dan haar voorganger. Ook het aantal wapens is een stuk groter, waarbij deze verkapt de stance-mechaniek vervangt. Elk wapen is goed tegen een ander soort wapen, zoals de Yari (lees: speer) die goed is tegen dual swords.

Je wisselt gemakkelijk tussen de wapens doordat deze net als de stances in Tsushima gekoppeld zitten aan een actieknop. In een gevecht zelf moet je dit nu ook vaker doen, waardoor je meer dan ooit moet opletten tijdens het vechten. Niet alleen op de positie van de vijand, maar dus ook het wapen dat ze gebruiken en dat allemaal terwijl er misschien wel wat pijlen naar je geschoten worden in de achtergrond.

Het is een welkome verandering als je niet goed was in het spotten van welke stance je met Jin Sakai moest gebruiken. Je ziet immers duidelijker of iemand een speer, zwaard of kusarigama vasthoudt. Maar in de basis is er weinig gesleuteld aan hoe de combat werkt in het origineel. Het grootste verschil is dat er meer

wapens zijn en Ghost of Yotei in dat opzicht méér Ghost of Tsushima is.

Meer modi, meer beter Misschien wel het beste voorbeeld van ‘meer Ghost of Tsushima’ komt in de vorm van de nieuwe modi die Sucker Punch voorschotelt. Het origineel werd geroemd voor de Kurosawa Modus, die de stijl van de legendarische, Japanse regisseur Akira Kurosawa nabootste.

Voor Ghost of Yotei keert deze speciale zwart-wit-modus terug, maar kunnen spelers ook kiezen voor twee nieuwe stijlen. 13 Assassins-regisseur Takashi Miike krijgt dezelfde eer, waardoor de camera een stuk dichterbij Atsu hangt en alles viezer en bloederiger oogt.

Tot slot is er ook een Watanabemodus, wat vooral de audio-opzet verandert. Deze eert Samurai Champloo-regisseur Shinichirō Watanabe, die zelf de touwtjes in handen had voor zijn modus. Deze brengt lo-fi beats met zich mee die

De wereld is dynamischer. Naarmate Atsu’s reputatie als Onyro (het Japanse woord voor een wraaklustige geest) groeit, jagen steeds meer premiejagers op haar.

door de boxen blazen, wat vooral heerlijk is terwijl je rustig de wereld afspeurt op zoek naar shrines, altaren en schilderplekken.

Atsu spookt door je hoofd!

Met Ghost of Yotei ben je zo’n 50 uur gemoeid, waarbij het spel consistent binnen de lijntjes kleurt. Het nieuwe avontuur van Sucker Punch volgt keurig in de lijn met vervolgen op geweldige PS4-games: meer van wat je gewend bent, maar dan een stukje verfijnder. Het avontuur van Atsu is dat ook, maar tegelijkertijd constant spectaculair en bombastisch.

Bovenal is de game een lust voor het oog dankzij de prachtig

vormgegeven Ezo-regio. In combinatie met het aangescherpt vechtsysteem verveelt het ontdekken van het oude Hokkaido geen moment. De toevoeging van de verrekijker speelt daarin stiekem een best grote rol, maar is gelijktijdig ook de grootste vernieuwing waar Sucker Punch mee komt.

Daarmee is Ghost of Yotei vooral meer Ghost of Tsushima, maar dan verfijnder en met meer stilistische modi. Is dat erg? Nee, want Ghost of Yotei is een adembenemend avontuur dat geen moment verveelt.

Kijk voor meer gamenieuws op XGN.NL ■

ster in de keuken

Lekker eten kan een mens een ultiem geluksgevoel geven. Daarom is het belangrijk om in de keuken uitgebreid de tijd te nemen om een goede maaltijd voor te bereiden. Tip Magazine helpt je aan dit ultieme geluksgevoel door elke maand twee lekkere en verrassende recepten te geven. Even aan de slag, maar dan heb je deze maand wel wat bijzonders op tafel staan.

Chili con carne

Dit recept voor chili con carne met gehakt, bonen en rijst maak je zonder pakjes en zakjes en is super simpel om zelf te maken.

INGREDIËNTEN (4 personen):

• 1 grote ui

• 2 rode paprika’s

• 2 eetlepels kruidenmix voor chili con carne

• 1 eetlepels olijfolie

• 500 gr rundergehakt

• 450 gr rode/bruine bonen

• 1 blik tomatenblokjes (à 400 gr)

• 1 klein blikje tomatenpuree

• 200 ml gezeefde tomaten

• 1 klein blikje maïs à 150 gr (Bonduelle)

• 250 ml zure room

• peterselie (fijngehakt)

• 300 gr rijst voor erbij

Wraps met kip

BEREIDINGSWIJZE:

1. Snipper de ui en bak deze in een grote (wok)pan met een beetje olie of margarine.

2. Voeg het gehakt toe en bak dit rul. Voeg 2 eetlepels van de chili con carne kruidenmix toe.

3. Snijd de rode paprika’s in stukjes en bak een paar minuten mee.

4. Doe dan de tomatenpuree, tomatenblokjes en gezeefde tomaten erbij en roer alles goed door elkaar. Laat dit mengsel 10 minuten pruttelen.

5. Kook ondertussen ook de rijst gaar.

6. Doe dan de bonen en maïs bij de tomatensaus met gehakt en laat nog 10 minuten pruttelen.

7. Serveer de chili con carne met een flinke schep zure room, wat fijngehakte peterselie en rijst.

Lekkere tortilla wraps gevuld met Mexicaans gekruide kip en paprika. Makkelijk en snel klaar.

INGREDIËNTEN (4 personen):

• 8 middelgrote tortilla’s

• 2 rode paprika’s

• 1 klein blikje maïs (Bonduelle)

• 500 gr kip (in blokjes)

• 1 ui

• 2 eetlepels Mexicaanse kruidenmix (taco of burrito)

• 2 lente uien

LEKKER VOOR ERBIJ

• zure room

• geraspte kaas

• guacamole

• tacosaus

BEREIDINGSWIJZE:

1. Hak de ui fijn en bak deze samen met de kip ongeveer 5 minuten in een pan.

2. Snijd ook de paprika in kleine blokjes en bak nog 5 minuten mee.

3. Voeg 2 à 3 eetlepels van de Mexicaanse kruidenmix toe aan het kipmengsel samen met 3 eetlepels water.

4. Laat de maïs uitlekken en warm nog even mee in de pan.

5. Verwarm de wraps kort in een pan of in de oven.

6. Schep wat van de vulling op de tortilla’s, bestrooi met wat in ringetjes gehakte lente ui, rol op en steek vast met prikkers.

7. Serveer de wraps met kip met wat geraspte kaas, zure room en/of tacosaus. Lekker met rijst of een salade.

8. Tip: voor een vegetarische variant vervang je de kip door stukjes vegetarische kip of kidneybonen.

Eet smakelijk!

Griep: waarom je niet binnen een week de oude bent

Griep is een veelvoorkomende virusinfectie die jaarlijks miljoenen mensen treft. Hoewel veel mensen denken dat ze na een paar dagen rust weer volledig hersteld zijn, is de realiteit vaak anders. Griep kan wekenlang een impact hebben op je lichaam, zelfs nadat de ergste symptomen verdwenen zijn. In dit artikel bespreken we waarom griep langer duurt dan veel mensen verwachten, hoe je het herstelproces kunt bevorderen en welke signalen aangeven dat je lichaam nog niet volledig hersteld is.

We beginnen met de vraag: wat is griep eigenlijk en hoe beïnvloedt het je lichaam? Griep, veroorzaakt door het influenzavirus, tast voornamelijk de luchtwegen aan, maar kan ook een systemische reactie in het lichaam veroorzaken.

Veelvoorkomende symptomen zijn:

• Hoge koorts

• Hoofdpijn en spierpijn

• Extreme vermoeidheid

• Keelpijn en hoesten

• Verstopte of loopneus

• Rillingen en zweten

Terwijl sommige mensen binnen een week een aanzienlijke verbetering merken, kan het voor anderen weken duren voordat ze zich weer de oude voelen. Dit heeft te maken met de manier waarop het virus je immuunsysteem belast en je energiereserves uitput.

Het herstel

Er zijn meerdere redenen waarom iemand niet binnen een week van de griep herstelt. Het immuunsysteem heeft bijvoorbeeld tijd nodig. Wanneer je

lichaam het influenzavirus bestrijdt, mobiliseert je immuunsysteem grote hoeveelheden witte bloedcellen en ontstekingsmediatoren. Dit veroorzaakt vermoeidheid en spierpijn, en zelfs nadat het virus is verslagen, kan je lichaam tijd nodig hebben om terug in balans te komen.

Tijdens griep verlies je vaak eetlust en beweeg je minder, wat leidt tot spierafbraak. Dit betekent dat zelfs eenvoudige activiteiten zoals traplopen of wandelen uitputtend kunnen aanvoelen, zelfs nadat andere symptomen verdwenen zijn.

Bij sommige mensen veroorzaakt griep een langdurige vermoeidheid, bekend als postvirale vermoeidheidssyndroom. Dit kan weken of zelfs maanden aanhouden, vooral als je je lichaam niet voldoende tijd geeft om te herstellen.

Ontstekingsreactie

Griep veroorzaakt een ontstekingsreactie in het hele lichaam. Zelfs nadat het virus is opgeruimd, kunnen deze

ontstekingsstoffen nog dagen tot weken in het lichaam circuleren, wat bijdraagt aan aanhoudende vermoeidheid en spierpijn.

En griep beïnvloedt niet alleen het immuunsysteem, maar kan ook het autonome zenuwstelsel belasten, wat leidt tot symptomen zoals duizeligheid, een verstoorde slaap en een slechtere concentratie.

Stappen

Hoewel je lichaam tijd nodig heeft om volledig te herstellen, zijn er stappen die je kunt nemen om dit proces te versnellen:

Rust en slaap

Je lichaam geneest het beste wanneer je voldoende rust neemt. Probeer minstens 7-9 uur per nacht te slapen en vermijd overmatige inspanning in de eerste dagen na je griep.

Voeding en hydratatie

Een gezond dieet rijk aan vitamines en mineralen helpt je immuunsysteem herstellen.

Zorg voor voldoende vitamine C en D, want die ondersteunen het immuunsysteem. En neem voldoende eiwitten. Die helpen bij spierherstel. Drink ook voldoende water, thee of bouillon om uitdroging te voorkomen.

Beweging

Hoewel rust belangrijk is, kan lichte beweging zoals wandelen helpen om je energieniveau geleidelijk op te bouwen. Vermijd zware inspanning tot je je weer volledig fit voelt.

Vermijd stress

Stress verzwakt je immuunsysteem en kan je herstel vertragen. Zorg voor ontspanning door bijvoorbeeld te mediteren of ademhalingsoefeningen te doen.

Voorkom opnieuw ziek worden

Je immuunsysteem is na een griep verzwakt, waardoor je vatbaarder bent voor andere infecties. Vermijd drukke plekken en was regelmatig je handen.

Wanneer moet je extra opletten?

Sommige symptomen kunnen erop wijzen dat je lichaam nog steeds moeite heeft om te herstellen of dat er complicaties optreden. Let op:

Langdurige hoest of benauwdheid:

Dit kan wijzen op een secundaire infectie zoals longontsteking.

Aanhoudende extreme vermoeidheid: Kan duiden op postvirale vermoeidheid of een andere onderliggende aandoening.

Het kan verleidelijk zijn om snel weer sociale activiteiten op te pakken, maar je lichaam heeft energie nodig om volledig te herstellen. Bouw je sociale leven langzaam weer op en luister naar je lichaam.

Pijn op de borst of hoge koorts die terugkomt: Dit kan wijzen op een bacteriële infectie die medische aandacht vereist.

Duizeligheid en lage bloeddruk:

Dit kan betekenen dat je lichaam nog steeds moeite heeft om zich te stabiliseren na de infectie.

De impact van griep

Griep kan niet alleen fysiek belastend zijn, maar ook je mentale en emotionele welzijn beïnvloeden. Langdurige vermoeidheid kan je werkprestaties, sociale leven en algehele levenskwaliteit aantasten. Daarom is het belangrijk om je herstel serieus te nemen en niet te snel weer volledig aan de slag te gaan.

Werk en verplichtingen

Veel mensen voelen de druk om

snel weer aan het werk te gaan, maar een te vroege terugkeer kan het herstelproces vertragen en zelfs het risico op complicaties vergroten. Werkgevers begrijpen vaak dat griep meer is dan alleen een paar dagen ziekte, dus communiceer duidelijk over je herstelbehoeften.

Sociale activiteiten

Het kan verleidelijk zijn om snel weer sociale activiteiten op te pakken, maar je lichaam heeft energie nodig om volledig te herstellen. Bouw je sociale leven langzaam weer op en luister naar je lichaam.

Mentale gezondheid

Griep kan gevoelens van frustratie en prikkelbaarheid veroorzaken, vooral als het herstel langer duurt dan verwacht. Zorg voor voldoende rust en ontspanning om stress te minimaliseren.

Conclusie

Hoewel griep in eerste instantie slechts een paar dagen lijkt te duren, heeft je lichaam vaak veel langer nodig om volledig te herstellen. Vermijd de valkuil om te snel terug te keren naar je normale routine en luister naar je lichaam. Rust, goede voeding en een geleidelijke heropbouw van je activiteiten zullen ervoor zorgen dat je uiteindelijk volledig herstelt zonder langdurige klachten. Heb je na enkele weken nog steeds klachten, neem dan contact op met je huisarts voor verder advies. Een goed herstel kost tijd, maar zorgt ervoor dat je weer volledig kunt genieten van je dagelijkse leven. ■

Back to the 90s Ronaldo: de lach en traan achter Het Fenomeen

Voor dit artikel gaan we terug naar de jaren 90, een van de kleurrijkste decennia in het voetbal. De tijd van creatieve nummers 10, oversized shirts, wilde haren en toenemende commercie. Met als grote uitschieter: Ronaldo en de invloed van Nike. Het was in de zomer van 1996 dat een goedlachse tiener uit Itaguaí, zo’n 75 kilometer ten westen van Rio de Janeiro, het voorbeeld volgde van NBA-legende Michael Jordan. Ronaldo Luís Nazário de Lima tekende als tweede atleet ooit en eerste voetballer ooit een ‘contract voor het leven’ bij een toonaangevend sportmerk: Nike. De deal vergrootte de al ontstane hype rond de oud-PSV’er en belandde onder een vergrootglas na een veelbesproken WK-zomer.

“Ik ben altijd vrolijk en lach veel. Dat is ook niet zo gek als je tanden zo vooruit staan,” vertelde een jonge Ronaldo Luís Nazário de Lima eens, breeduit lachend, voor de camera van een Braziliaanse tv-zender. Dat was nog voordat hij in de zomer van 1994 naar PSV verhuisde, na het gewonnen WK in de Verenigde Staten, waar hij als zeventienjarige op de bank bleef. In Eindhoven begon Ronaldo’s avontuur in Europa.

Met 54 doelpunten in 57 officiële duels voor PSV overtuigde Ronaldo niet alleen FC Barcelona om hem in de zomer van 1996 voor een recordbedrag van vijftien

miljoen euro te kopen, ook bij het Amerikaanse sportmerk Nike waren ze het eens: Ronaldo moest hun nieuwe uithangbord worden. Na NBA-ster Michael Jordan werd de jonge Braziliaan de tweede atleet (en de eerste voetballer) op de wereld met een ‘contract voor het leven’ bij Nike. Voor de eerste tien jaar van de samenwerking met Nike ontving Ronaldo naar verluidt 180 miljoen dollar.

O FENOMENO

Nog jaren voordat zijn generatiegenoten als David Beckham en Zinédine Zidane en later Cristiano Ronaldo en Lionel Messi als onderdeel van

een gecommercialiseerde voetbalwereld contracten aangingen met adidas en Nike, was Ronaldo degene die als eerste het commerciële pad van een ‘branded footballer’ volgde.

Ronaldo werd een van de hoofdrolspelers in de Nike-reclame ‘Good vs. Evil’ in 1996, waarin ook onder anderen Patrick Kluivert, Éric Cantona en Paolo Maldini verschenen. Zij versloegen een duivel en zijn demonische team in de setting van een Romeins amfitheater. Twee jaar later verscheen Ronaldo, op weg naar het WK in Frankrijk, nog prominenter in beeld in een Nike-reclame

waarbij hij met teamgenoten van Brazilië over een vliegveld dribbelde.

Richting het WK van 1998, dat toen al werd bestempeld als het (commercieel) meest gehypete in de voetbalgeschiedenis, ging het veelvuldig over Ronaldo, die in de zomer van 1997 Barcelona had verlaten voor Internazionale. Hij werd de meest gefilmde en gefotografeerde speler tijdens het eindtoernooi in Frankrijk. The Washington Post vergeleek Ronaldo om zijn snelheid met olympisch kampioen sprint Michael Johnson, om zijn voetenwerk met acteur Fred Astaire en om zijn beweeglijkheid met een Franse taxichauffeur die zich een weg baant door het drukke verkeer in Parijs.

Het was in zijn tijd bij Inter dat hij de bijnaam O Fenomeno kreeg en bij Nike werd ingezet op R9. Ronaldo werd de eerste voetballer met zijn eigen schoen: de Nike Mercurial Vapor, een destijds volgens Nike revolutionaire lichtgewicht schoen, speciaal ontworpen voor Ronaldo’s snelheid en explosieve stijl. De Mercurial-lijn groeide uit een iconisch product en is tot op de dag van vandaag een van Nike’s meest

succesvolle voetbalschoenlijnen.

“Ik was heel erg trots op mijn zoon, maar wilde niet in zijn schoenen staan. De roem had twee kanten,” zei Ronaldo’s vader Nélio Nazário de Lima in de documentaire The Phenomenon: The Definitive Story of Ronaldo uit 2023.

“Ik kreeg in Italië de bijnaam O Fenomeno en in eerste instantie vond ik dat niets. Het leverde mij alleen extra druk op. Ik zat daar eigenlijk helemaal niet op te wachten. Een fenomeen mag niet falen, geen pijn voelen en moet blijven scoren,” vertelde Ronaldo in dezelfde documentaire. Voor de start van het WK werd al gespeculeerd dat de Braziliaan dagelijks bij een fysiotherapeut kwam om zich te laten behandelen en dat hij ontstekingsremmende middelen gebruikte om in actie te kunnen komen.

De samenwerking tussen Nike en de Gouden Bal-winnaar van 1996 en 1997 kwam na de zomer van 1998 onder een vergrootglas te liggen. Ook omdat Nike en de Braziliaanse voetbalbond CBF een in die jaren unieke sponsorovereenkomst hadden gesloten. De Amerikanen

betaalden naar verluidt 160 miljoen euro voor een deal van tien jaar. De grootste sponsordeal ooit voor een nationale ploeg. Al sinds de ondertekening van het contract was er controverse: over de mogelijke invloed van Nike in de Braziliaanse ploeg. Na de WK-finale tussen Frankrijk en Brazilië zwollen geruchten aan.

OP DE VLOER

Roberto Carlos kan zich nog goed herinneren wat hij zag op de middag van 12 juli 1998, op een hotelkamer in Château de Grande Romaine, nabij Parijs. Hij was tijdens het WK in Frankrijk kamergenoot van Ronaldo. Zoals vaker vlak voor een wedstrijd, in dit geval voor de WK-finale in Stade de France, haalde Ronaldo de tondeuse over zijn eigen hoofd. Maar opeens klonk een doffe knal. Roberto Carlos sprong op van zijn bed en zag Ronaldo verstijfd op de vloer liggen.

In The Phenomenon: The Definitive Story of Ronaldo halen vrienden Roberto Carlos en Ronaldo herinneringen op aan de zomerdag in 1998. Al is Ronaldo nog altijd een deel kwijt, vanaf het moment dat hij de tondeuse op zijn hoofd zette

totdat hij bijkwam en zo’n vijftien bezorgde personen om hem heen stonden. Roberto Carlos tegen Ronaldo: “Je zei dat het voelde alsof er een vrachtwagen over je heen was gereden.” Ronaldo instemmend: “Ik weet nog dat ik erg veel pijn had, in mijn hele lichaam.”

“Ik zag je op de grond liggen en opeens begon je te shaken. Je lichaam was verstijfd en je staarde mij aan. Ik had geen idee wat er gebeurde,” aldus Roberto Carlos, die snel hulp inschakelde. “Het duurde drie minuten, toen stopte het.” Ronaldo: “Ik weet dat onze teamarts zei dat ik later die dag niet kon spelen in de finale, maar ik zei: ‘Breng me maar naar het ziekenhuis voor alle benodigde tests. Als er niets geks uitkomt, speel ik.’ Ik dacht er niet aan om niet te spelen.”

Vier uur voor de WK-finale ging Ronaldo met de teamarts en beveiligers naar een ziekenhuis in Parijs en om 19.40 uur kwam hij aan bij Stade de France. De finale stond voor 21.00 uur op het programma. Ronaldo kreeg in het ziekenhuis groen licht om alsnog in actie te komen, maar in het stadion was de consternatie toen al groot: op een door de FIFA verstrekt formulier met de opstellingen van Frankrijk en Brazilië stond een kruisje achter de naam van Ronaldo. Hij zou niet spelen. Edmundo was zijn vervanger bij Brazilië. Over de reden van de wissel werd wereldwijd gespeculeerd.

ABSURDE DRUK

Vlak voor de wedstrijd werd een nieuw formulier uitgedeeld in Stade de France, ditmaal zonder het kruisje achter de naam van Ronaldo. Weer rumoer, verbazing alom. De Braziliaanse bond communiceerde dat Ronaldo vanwege enkelklachten kort voor de finale in een ziekenhuis werd onderzocht en dat hij speelklaar was. Ronaldo betrad die avond om 21.00 uur het veld, met zijn teamgenoten, maar stond een kleine twee uur later op hetzelfde veld met zijn ‘eigen’ Nike-schoenen, met veters om zijn nek geknoopt, voor zich uit te staren. Frankrijk vierde feest. Ronaldo scoorde

‘Mijn nieuwe haarstijl leidde de enorme aandacht voor mijn fysieke gesteldheid af’

vier keer op het WK, een van z’n goals maakte hij in de halve finale tegen het Nederlands elftal, maar in de finale kon hij zich niet onderscheiden. “We voelden op het veld dat er iets niet goed zat bij Ronaldo,” zei Zinédine Zidane, de maker van twee Franse goals in de WK-finale van 1998, jaren later.

Geen vijfde wereldtitel voor Brazilië. Een uiteengespatte droom voor vele miljoenen Brazilianen, met Ronaldo voorop. “Ik denk niet dat mijn situatie voor de wedstrijd mijn teamgenoten negatief heeft beïnvloed,” blikt Ronaldo terug. “Frankrijk was gewoon beter dan wij. ’s Avonds spookte wel door mijn hoofd wat er allemaal was gebeurd.”

Zijn moeder, ook in de documentaire, was niet bezig met de uitslag van de finale. Ze was vooral gelukkig dat ze na afloop haar zoon weer kon omhelzen. “Niemand had namelijk de moeite genomen om ons in te lichten over wat er gebeurd was. Het was ook voor ons gissen. Achteraf hadden we zomaar onze zoon kunnen verliezen,” aldus een geëmotioneerde Sonia dos Santos Barata.

De enige reden die Ronaldo kan bedenken waarom hij onderuit ging in de badkamer was dat alle druk om op het hoogste niveau te blijven presteren, als boegbeeld van Brazilië (en Nike) hem na een lange periode te veel werd, daar in een Franse badkamer, met de tondeuse in zijn hand. “Die druk was achteraf absurd hoog. In die tijd was er niet veel aandacht voor de mentale gezondheid van sporters. Ik denk dat ik uitviel door stress. Ook artsen vonden dat het meest waarschijnlijke scenario. Vandaar dat er niets vreemds is gevonden

toen ik in het ziekenhuis werd onderzocht,” zei Ronaldo.

POLITIEK VERHOOR

De verloren WK-finale en de aanloop daarnaartoe met Ronaldo maakte veel los in Brazilië, ook in de politiek. Politicus Aldo Rebelo kreeg na het WK een meerderheid in het Braziliaanse Huis van Afgevaardigden achter zich om een onderzoek in te stellen naar de samenwerking tussen de CBF en Nike. In de tussentijd gingen wilde verhalen rond over wat Ronaldo was overkomen richting de finale in Stade de France.

“Het internet kwam op in die tijd en fake news werd geboren,” verklaarde Ronaldo lachend in zijn documentaire. Een greep uit de complottheorieën: Ronaldo zou zijn onderuitgegaan door de gevolgen van te veel pijnstillers, hij had last van buikloop, er was slaande ruzie in het team, de Fransen zouden hem gedrogeerd hebben, hij zou ruzie met zijn vriendin hebben gehad en er werd geschreven dat de Franse overheid de WK-titel zou hebben gekocht. Daarbij zouden alle spelers van de nationale ploeg 23 miljoen euro verdeeld hebben. Ronaldo lacht er nu nog smakelijk om.

Toch moest Ronaldo zich in 1999, op weg naar de Copa América, nog wel verantwoorden bij een speciale onderzoekscommissie. Ook de toenmalige Braziliaanse bondscoach Mario Zagallo en Edmundo, die Ronaldo zou vervangen tegen Frankrijk, verschenen voor de commissie en werden ondervraagd over hun ervaringen op zondag 12 juli.

Volgens Ronaldo speelde zijn sponsor Nike geen rol in zijn besluit

(en dat van de CBF) om toch in actie te komen in de WK-finale. “Nike heeft nog nooit iets van me geëist. Het enige wat ze wilden, was dat ik een paar goals zou maken met hun schoenen,” zei Ronaldo toen. Over wat er in het contract met Nike stond, liet R9 niets los. “Dat is vertrouwelijk,” zo verzekerde hij, bijgestaan door advocaten van Nike.

Het onderzoek richtte zich uiteindelijk meer op de samenwerking tussen Nike en de CBF en de invloed van het Amerikaanse bedrijf op de Braziliaanse voetbalwereld. Daarbij lag vooral de rol van CBF-voorzitter Ricardo Teixeira onder een vergrootglas. Hij daalde voor de start van de WK-finale nog af van de tribune om de kleedkamer te betreden, wat geruchten voedde dat hij bij de ‘comeback’ van Ronaldo betrokken was. Teixeira had de Nike-verbintenis met de CBF in 1996 ondertekend. Als de exschoonzoon van Joao Havelange, voormalig president van de CBF en oud-voorzitter van de FIFA, was hij in 1989 aangesteld als voorzitter bij de Braziliaanse bond. In de jaren

na de deal met Nike (1997-2000) verviervoudigden de inkomsten van de CBF, net als Teixeira’s salaris en dat van de directieleden, terwijl de schuldenlast van de bond opliep. En waar eerder 55 procent van het budget naar voetbalontwikkeling in eigen land ging, was dat na de deal met Nike ‘maar’ 37 procent. Teixeira zorgde er ook voor dat officiële CBF-evenementen plaatsvonden op locaties waarvan hij de eigenaar was, zo bleek uit het onderzoeksrapport van 686 pagina’s. Teixeira moest na het onderzoek belasting betalen over niet-aangegeven inkomsten, maar bleef preses tot 2012. Zeven jaar later werd hij door de FIFA levenslang geschorst na betrokkenheid bij omkoping, steekpenningen en witwassen.

WEDEROPSTANDING

Voor Ronaldo (en Nike) kwam er in de zomer van 2002 alsnog een glansrol op het WK in Japan en ZuidKorea. Hij scoorde, op zijn nieuwe schoen Mercurial Vapor, acht keer in zeven duels. En dat nadat hij tussen november 1999 en april 2001 was uitgeschakeld door zware knieblessures en in het seizoen

2001/02 maanden aan de kant stond met een hamstringblessure. Ronaldo was net op tijd terug om bondscoach Luiz Felipe Scolari te overtuigen om hem toch mee te nemen naar het WK.

Eerder kreeg Ronaldo van een Amerikaanse specialist te horen dat hij na zijn gescheurde pees in zijn rechterknie (tot twee keer toe) niet meer op het hoogste niveau zou kunnen voetballen. Maar Ronaldo bewees het tegendeel, na een langdurige revalidatie in onder andere een Franse kliniek. “Voor de eerste wedstrijd op het WK, tegen Turkije, voelde ik vlinders in mijn buik omdat ik een beetje onzeker was of mijn knie het zou houden,” zei Ronaldo. “Maar na mijn eerste goal wist ik dat het goed zou komen.”

Ook voor de halve finale tegen Turkije stond Ronaldo weer met een tondeuse in de badkamer. Ditmaal liet hij een halve maan staan, aan de voorzijde van zijn schedel. Kinderen van over de hele wereld vroegen aan de kapper of hun ouders om hetzelfde kapsel. “Mijn nieuwe haarstijl leidde de enorme aandacht voor mijn fysieke gesteldheid af. Ik had toen veel last van mijn dijbeen. Tot de finaledag dacht ik eigenlijk niet aan de gebeurtenissen rond de WK-finale in 1998, maar na de lunch wilde ik niet meer naar m’n slaapkamer en bleef ik wandelen en met teamgenoten kletsen. Ik was even bang dat hetzelfde me zou overkomen,” aldus Ronaldo, die de enige goal maakte in de halve finale.

Ronaldo leidde Brazilië naar de finale en scoorde ook in de eindstrijd tegen Duitsland: twee keer. Nadat hij vlak voor tijd werd gewisseld stond O Fenomeno een paar tellen naast de dug-out. De tranen rolden over zijn wangen, Ronaldinho liep naar hem toe voor een knuffel. “De wereldtitel was een droom van mij, maar eigenlijk voelde mijn rentree na mijn blessures als het winnen van de WK-titel. Ik ben door een donkere tijd gegaan,” zei Ronaldo. “Maar die tijd heeft mij, achteraf, tot een betere vriend, betere zoon, betere vader en betere persoon gemaakt dan ik eerder was.” ■

Een frisse blik op

slechte adem

Oorzaken en oplossingen voor halitose

Slechte adem, of halitose zoals het medisch wordt genoemd, is een veelvoorkomend maar vaak onderschat probleem. Bijna iedereen heeft er weleens mee te maken gehad — of het nu gaat om de ochtendadem, een slechte smaak in de mond na een maaltijd of een hardnekkige geur die ondanks poetsen blijft hangen. Toch blijft het voor veel mensen een taboe-onderwerp. Dat is zonde, want slechte adem is in de meeste gevallen goed te behandelen. In dit artikel duiken we dieper in de oorzaken van halitose en reiken we praktische, medische en natuurlijke oplossingen aan.

Slechte adem verwijst naar een onaangename geur die uit de mond komt. Het is een symptoom, geen ziekte op zich. Hoewel het zelden ernstig is, kan het wel een grote impact hebben op iemands sociale leven, zelfvertrouwen en zelfs relaties. Volgens schattingen heeft zo’n 25 tot 30 procent van de mensen wereldwijd regelmatig last van slechte adem.

De oorzaken van slechte adem

Om slechte adem effectief te bestrijden, is het essentieel om de onderliggende oorzaak te begrijpen. Deze kunnen ruwweg worden onderverdeeld in mondgerelateerde oorzaken en oorzaken buiten de mond.

1. Mondhygiëne

De meest voorkomende oorzaak van halitose is slechte mondhygiëne. Voedselresten, tandplak en bacteriën hopen zich op in de mond, met name op de tong en tussen de tanden. Deze bacteriën breken eiwitten af en produceren zwavelverbindingen die de geur veroorzaken.

Symptomen: Witte aanslag op de tong, bloedend tandvlees, een droge mond of vieze smaak.

Oplossing: Dagelijks twee keer poetsen, flossen en het reinigen van de tong zijn essentieel. Een professionele gebitsreiniging bij de tandarts of mondhygiënist helpt ook om hardnekkige tandsteen te verwijderen.

2. Droge mond (xerostomie)

Speeksel speelt een belangrijke rol in het schoonhouden van de mond. Het neutraliseert zuren, spoelt voedselresten weg en remt de groei van bacteriën. Bij een droge mond neemt de speekselproductie af, waardoor bacteriën vrij spel krijgen.

Oorzaken: Medicatiegebruik (bijv. antidepressiva, bloeddrukverlagers), alcoholgebruik, roken, slaap met open mond of een medische aandoening zoals het syndroom van Sjögren.

Oplossing: Veel water drinken, suikervrije kauwgom of speekselstimulerende middelen gebruiken, en overleg met de arts als medicatie de boosdoener is.

3. Voeding

Bepaalde voedingsmiddelen staan bekend om hun sterke geur, zoals knoflook, uien, koffie en alcohol. Deze geuren komen niet alleen uit de mond, maar worden ook opgenomen in de bloedbaan en via de longen uitgeademd.

Oplossing: Beperk de inname van deze producten als je weet dat je er gevoelig voor bent, en spoel je mond of poets na het eten.

4. Tandvleesproblemen (parodontitis)

Ontstoken tandvlees kan leiden tot het afbreken van bot en weefsel rondom de tanden. Dit creëert pockets waarin bacteriën zich ophopen en een vieze geur veroorzaken.

Symptomen: Rood, gezwollen, bloedend tandvlees en losse tanden.

Oplossing: Behandeling door een mondhygiënist of parodontoloog is noodzakelijk. Regelmatig poetsen en flossen helpt terugval voorkomen.

5. Tandproblemen

Cariës (gaatjes), slecht passende kronen, bruggen of implantaten kunnen bacteriehaarden creëren. Ook voedselresten onder kunstgebitten kunnen gaan rotten en een slechte geur veroorzaken.

Oplossing: Laat regelmatig je gebit controleren. Kunstgebitten moeten dagelijks grondig worden gereinigd.

6. Keel- en neusaandoeningen

Soms ligt de oorzaak van slechte adem niet in de mond, maar in de keel, neus of bijholten. Chronische sinusitis, keelontstekingen of vergrote amandelen kunnen geur veroorzakende bacteriën herbergen.

Oplossing: Behandeling van de onderliggende infectie of aandoening door een KNO-arts. Neusspoelingen kunnen ook helpen.

7. Maag- en darmproblemen

Hoewel zeldzamer, kunnen ook maagproblemen een rol spelen bij slechte adem. Denk aan reflux (waarbij maagzuur terugstroomt naar de slokdarm) of een maagzweer veroorzaakt door Helicobacter pyloribacteriën.

Oplossing: Overleg met een arts of gastro-enteroloog als je vermoedt dat maagklachten de oorzaak zijn.

Diagnose: hoe weet je of je een slechte adem hebt?

Omdat mensen vaak wennen aan hun eigen geur, merken ze het zelf niet altijd. Hier zijn enkele manieren om het te testen:

De pols- of tongtest: Lik aan je pols, laat het opdrogen en ruik eraan.

Ruik aan flosdraad nadat je tussen je kiezen hebt geflost.

Vraag het aan een vertrouwd persoon of aan je tandarts.

Professionals kunnen ook gebruikmaken van een halimeter, die zwavelverbindingen in de adem meet, of een gaschromatograaf voor preciezere analyse.

Oplossingen voor slechte adem Afhankelijk van de oorzaak kunnen verschillende strategieën helpen om de adem fris te houden.

1. Mondverzorging

• Tandenpoetsen: Twee keer per dag met fluoridetandpasta.

• Flossen of rageren: Verwijder voedselresten tussen tanden.

• Tongschraper: Reinig de tong dagelijks; vooral de achterzijde is een broedplaats voor bacteriën.

• Mondspoelingen: Antibacteriële mondspoelingen (bijv. met chloorhexidine of cetylpyridiniumchloride) kunnen tijdelijk helpen, maar vermijd langdurig gebruik zonder advies.

2. Dieet en levensstijl

• Drink voldoende water om de mond vochtig te houden.

• Beperk alcohol en cafeïne.

• Eet vezelrijke voeding zoals rauwe groenten, die speeksel stimuleren.

• Stop met roken, dat het speekselproductie remt en geur versterkt.

3. Natuurlijke middelen Hoewel het bewijs wisselend is, gebruiken veel mensen natuurlijke middelen als aanvulling op de reguliere zorg:

• Peterselie: Bevat chlorofyl dat geuren kan maskeren.

• Groene thee: Heeft antibacteriële eigenschappen.

• Kruidnagel, kaneel of munt: Tijdelijke geurmaskering, maar geen structurele oplossing.

4. Medische interventies

• Bezoek aan tandarts of mondhygiënist: Minimaal twee keer per jaar.

• Behandeling van tandvleesontsteking of cariës.

Slechte adem is vaak onschuldig, maar zelden onschadelijk. Het kan wijzen op onderliggende problemen in de mond, neus, keel of zelfs het spijsverteringskanaal.

• Medische check-up bij blijvende klachten zonder duidelijke mondoorzaak.

Psychologische halitose: als de geur tussen de oren zit

Soms is er sprake van imaginaire halitose of halitofobie: de overtuiging dat men uit de mond ruikt, terwijl dat niet zo is. Deze mensen blijven obsessief poetsen, vermijden sociale contacten en ervaren veel stress. In zulke gevallen is psychologische begeleiding noodzakelijk.

Wat te doen bij aanhoudende slechte adem?

Als de geur blijft ondanks een goede mondhygiëne, is het belangrijk om niet zelf te blijven dokteren. Maak een afspraak bij:

De tandarts: Eerste stap bij verdenking van mondproblemen.

De huisarts: Bij verdenking van keel-, neus-, maag- of darmproblemen.

De KNO-arts of parodontoloog: Voor specialistische diagnostiek.

Conclusie

Slechte adem is vaak onschuldig, maar zelden onschadelijk. Het kan wijzen op onderliggende problemen in de mond, neus, keel of zelfs het spijsverteringskanaal. Gelukkig zijn de meeste gevallen goed te behandelen met eenvoudige aanpassingen in mondverzorging en leefstijl. Voor wie er structureel last van heeft, is professionele hulp geen overbodige luxe, maar een noodzakelijke stap naar meer zelfvertrouwen en een frisse adem.

Een frisse adem begint met aandacht: voor je mond, voor je gewoontes, en soms ook voor jezelf. ■

Like ons op Facebook en maak

maandelijks kans op mooie prijzen. tip

geruchten, mythen en de wetenschap erachter Instant noodles:

Instant noodles zijn wereldwijd een van de populairste, snel te bereiden maaltijden. Ze zijn goedkoop, gemakkelijk te maken en bieden een vullende oplossing voor een druk leven. Maar ondanks hun populariteit zijn er al geruime tijd zorgen en geruchten over de mogelijke gevaren van instant noodles. Van de bewering dat ze "ongezond" zijn tot de vrees dat ze moeilijk afbreekbaar zijn en mogelijk kankerverwekkend.

Deze geruchten hebben geleid tot bezorgdheid bij consumenten over de veiligheid van het product. In dit artikel duiken we dieper in deze beweringen, analyseren we de wetenschappelijke onderbouwing van de geruchten en bespreken we de realiteit achter deze bezorgdheden.

De afgelopen jaren zijn er verschillende zorgen geuit over de consumptie van instant noodles. Vooral op sociale media en in online forums circuleren claims dat deze noedels schadelijk zouden zijn voor de gezondheid. Hieronder bekijken we de drie belangrijkste geruchten:

Instant noodles zijn ongezond

Het eerste en waarschijnlijk meest voorkomende gerucht is dat instant noodles een ongezonde keuze zouden zijn. Dit heeft te maken met de hoge niveaus van natrium, verzadigde vetten en kunstmatige smaakstoffen in de meeste instant noedels. Critici beweren dat het regelmatig consumeren van instant noodles kan leiden tot gezondheidsproblemen zoals hoge bloeddruk, hart- en vaatziekten en andere metabolische aandoeningen.

Instant noodles zijn moeilijk afbreekbaar Er is een gerucht dat zegt dat instant noodles moeilijk afbreekbaar zouden zijn in het menselijk lichaam. Dit zou komen doordat de noedels gefrituurd zijn tijdens de productie en een kunstmatige coating zouden bevatten die de spijsvertering zou bemoeilijken.

Instant noodles kunnen kanker veroorzaken

Het meest verontrustende gerucht is dat instant noodles mogelijk kankerverwekkend zouden zijn. Dit zou te maken

hebben met de toevoeging van bepaalde conserveermiddelen en chemicaliën, zoals butylhydroxyanisol (BHA) en butylhydroxytolueen (BHT), die soms worden gebruikt om de noedels langer houdbaar te maken.

Zijn instant noodles echt ongezond? Laten we beginnen met de meest voorkomende bewering: zijn instant noodles echt zo ongezond?

Instant noodles bevatten vaak een combinatie van zout, vetten en koolhydraten, maar ze zijn niet per se ongezond als ze af en toe worden gegeten. Het grootste probleem is de hoeveelheid natrium (zout) die vaak in de smaakblokken wordt verwerkt. Te veel zout in je dieet kan bijdragen aan hoge bloeddruk en verhoogt het risico op hartziekten en beroertes. Sommige instant noodles bevatten maar liefst 60% van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid natrium in één portie, wat kan leiden tot gezondheidsproblemen als je ze regelmatig eet.

Daarnaast worden veel instant noodles gefrituurd tijdens de productie, wat betekent dat ze verzadigde vetten bevatten. Te veel verzadigd vet kan bijdragen aan het verhogen van het cholesterolgehalte en het verhogen van het risico op hartziekten.

Toch is het belangrijk te benadrukken dat instant noodles

niet per se slecht voor je zijn als ze met mate worden geconsumeerd. Het is slechts wanneer ze een vast onderdeel van je dieet worden, gecombineerd met een gebrek aan andere gezonde voedingsmiddelen, dat ze een negatieve impact kunnen hebben.

Er zijn ook manieren om instant noodles gezonder te maken, bijvoorbeeld door extra groenten, eiwitten en het verminderen van het zoutgehalte toe te voegen. Veel merken bieden tegenwoordig ook gezondere alternatieven met minder zout en verzadigde vetten.

Moeilijk afbreekbaar: feit of fictie?

Een ander gerucht dat vaak de ronde doet, is dat instant noodles moeilijk afbreekbaar zouden zijn in het lichaam. Dit zou dan leiden tot spijsverteringsproblemen en zelfs langdurige ophoping in de darmen. Waar komt dit idee vandaan?

Dit gerucht lijkt vooral voort te komen uit het feit dat instant noodles gefrituurd zijn, wat betekent dat ze een dichte structuur hebben. Het is waar dat vetten moeilijker kunnen worden afgebroken dan andere voedingsstoffen, maar er is geen wetenschappelijk bewijs dat instant noodles daadwerkelijk “vast komen te zitten” in het spijsverteringskanaal.

De spijsvertering van instant noodles is vergelijkbaar met die van andere koolhydraatrijke

producten zoals brood of pasta. Ze worden afgebroken door de enzymen in je maag en darmen, waarna de voedingsstoffen worden opgenomen. Als je in een gezond dieet eet en geen onderliggende spijsverteringsproblemen hebt, zouden instant noodles geen langdurige blokkades of verstoppingen moeten veroorzaken.

Er is echter een belangrijk punt om te overwegen: als je veel bewerkte of gefrituurde voedingsmiddelen eet, kan dit leiden tot spijsverteringsproblemen zoals een trage stoelgang, vooral als je niet genoeg vezels binnenkrijgt. Dit geldt voor veel voedingsmiddelen, niet alleen voor instant noodles. Het is dus altijd goed om te zorgen voor een gevarieerd dieet met voldoende vezels, groenten en water om je spijsvertering soepel te houden.

Kankerverwekkend?

Het meest verontrustende gerucht over instant noodles is dat ze mogelijk kankerverwekkend zouden zijn. Dit zou te maken hebben met bepaalde conserveermiddelen die in sommige instant noodles worden gebruikt, zoals butylhydroxyanisol (BHA) en butylhydroxytolueen (BHT). Beide stoffen worden soms toegevoegd aan de noedels om de houdbaarheid te verlengen en het ranzig worden van vetten te voorkomen.

BHA en BHT worden al geruime tijd onderzocht vanwege hun mogelijke kankerverwekkende eigenschappen. In dierstudies zijn er aanwijzingen dat deze stoffen schadelijk kunnen zijn in hoge hoeveelheden, maar de meeste gezondheidsautoriteiten, zoals de European Food Safety Authority (EFSA) en de U.S. Food and Drug Administration (FDA), beschouwen BHA en BHT als veilig voor consumptie in de hoeveelheden die doorgaans in voedsel worden aangetroffen.

Het is belangrijk op te merken dat niet alle instant noodles BHA of BHT bevatten, en veel merken hebben hun producten aangepast om deze stoffen te vermijden. Daarnaast

Er zijn verschillende studies uitgevoerd naar de gezondheidseffecten van instant noodles. Een van de meest opvallende onderzoeken kwam uit Zuid-Korea in 2017. Deze studie, gepubliceerd in The Journal of Nutrition, ontdekte dat vrouwen die regelmatig instant noodles consumeerden, een verhoogd risico hadden op metabole aandoeningen zoals hoge bloeddruk, cholesterolproblemen en diabetes type 2.

is het risico van deze stoffen op kanker meestal afhankelijk van de hoeveelheid en de frequentie van consumptie. De algemene wetenschappelijke consensus is dat je geen risico loopt op kanker door het incidenteel consumeren van instant noodles die deze conserveermiddelen bevatten.

Wat zegt de wetenschap?

Er zijn verschillende studies uitgevoerd naar de gezondheidseffecten van instant noodles. Een van de meest opvallende onderzoeken kwam uit Zuid-Korea in 2017. Deze studie, gepubliceerd in The Journal of Nutrition, ontdekte dat vrouwen die regelmatig instant noodles consumeerden, een verhoogd risico hadden op metabole aandoeningen zoals hoge bloeddruk, cholesterolproblemen en diabetes type 2. De studie stelde echter ook dat de gezondheidsrisico's sterk afhankelijk zijn van het algemene dieet en de levensstijl van de consument.

Hoewel dit onderzoek bezorgdheid wekte, moeten we niet vergeten dat het waarschijnlijk is dat de negatieve effecten van instant noodles worden versterkt door een ongezond dieet in het algemeen. Het eten van instant noodles in combinatie met een dieet dat rijk is aan bewerkte voedingsmiddelen, weinig groenten bevat en arm is aan vezels, zal onvermijdelijk leiden tot gezondheidsproblemen.

Gebalanceerd dieet

De geruchten dat instant noodles per se ongezond, moeilijk afbreekbaar of kankerverwekkend zouden zijn, zijn vaak overdreven en niet volledig onderbouwd door wetenschappelijk bewijs. Zoals met veel andere bewerkte voedingsmiddelen, is het de mate van consumptie die bepaalt of ze schadelijk voor de gezondheid kunnen zijn. Instant noodles zijn op zich geen gevaar voor de gezondheid, zolang ze met mate worden gegeten en onderdeel zijn van een evenwichtig dieet.

Als je zorgen hebt over de gezondheidsrisico's, zijn er verschillende manieren om de voedingswaarde van instant noodles te verbeteren. Voeg bijvoorbeeld groenten, eiwitten en een lagere hoeveelheid zout toe, en kies voor merken die minder conserveermiddelen gebruiken. Zo kun je genieten van deze snelle maaltijd zonder je zorgen te maken over de langetermijngezondheidseffecten.

In de juiste context, en met de nodige aanpassingen, hoeven instant noodles dus helemaal geen gevaar te vormen voor je gezondheid. Ze zijn misschien niet de meest voedzame keuze, maar ze kunnen prima passen in een gebalanceerd dieet, zolang ze niet het enige onderdeel van je maaltijden zijn. ■

De wereld

Sterren in Strijd De meest opmerkelijke publieke ruzies van beroemdheden

In de wereld van glitter en glamour is drama nooit ver weg. Hoewel beroemdheden vaak een zorgvuldig gecureerd imago presenteren aan het publiek, laten spanningen zich soms niet onderdrukken. Wanneer de vlam in de pan slaat, gebeurt dat steeds vaker in de openbaarheid – op sociale media, tijdens award shows of in interviews. Soms zijn het ordinaire scheldpartijen, andere keren zijn het diepgewortelde vetes die jarenlang voortduren. In dit artikel duiken we in de geschiedenis van enkele van de meest spraakmakende publieke ruzies tussen beroemdheden. Bereid je voor op verbijsterende onthullingen, bitsige opmerkingen en ego’s groter dan de Oscars zelf.

Kanye West vs. Taylor Swift – Het Begin van een

Decenniumlange Vete

De vete tussen Kanye West en Taylor Swift begon op het MTV Video Music Awards-podium in 2009. Terwijl Swift haar award voor “Best Female Video” in ontvangst nam, stormde Kanye het podium op, pakte de microfoon af en zei: “Yo, Taylor, I’m really happy for you, I’ma let you finish, but Beyoncé had one of the best videos of all time!”

Wat volgde was een media-explosie. Kanye werd beschuldigd van wangedrag, Taylor kreeg steun van fans wereldwijd. Maar het bleef niet bij die ene confrontatie. In 2016 kwam Kanye’s nummer “Famous” uit, waarin hij zong dat hij en Taylor “maybe still have sex” hebben omdat hij haar “famous” heeft gemaakt. Swift ontkende vooraf toestemming te hebben gegeven voor die zin, maar Kim Kardashian (toen nog met Kanye getrouwd) bracht een opgenomen telefoongesprek naar buiten waarin Swift wél akkoord leek te gaan.

Resultaat? Team Taylor vs. Team Kanye/Kim. Hashtags vlogen in het rond, Swift verdween even uit de spotlights en de ruzie werd een cultureel moment dat zelfs de definitie van “cancel culture” hielp vormen.

Will Smith vs. Chris Rock – De klap die de wereld hoorde

De Oscars van 2022 zullen voor altijd herinnerd worden vanwege één moment: Will Smith die Chris Rock live op televisie een klap gaf. Chris had net een grap gemaakt over de geschoren kop van Jada Pinkett Smith (Will’s vrouw), die door alopecia haarverlies heeft. De grap viel verkeerd, en Will wandelde naar het podium om Chris fysiek te confronteren.

Wat volgde was een schokreactie: Smith keerde terug naar zijn stoel en riep: “Keep my wife’s name out your f---ing mouth!” De beelden gingen viral, en het incident leidde tot felle discussies over geweld, humor en de grenzen van komedie. Smith verontschuldigde zich later publiekelijk en kreeg een tienjarige ban van de Academy Awards. Deze ruzie bewees hoe één moment in de spotlight blijvende gevolgen kan hebben voor reputaties én carrières.

Justin Bieber vs. Orlando Bloom –Een vuistslag op Ibiza

Madonna vs. Lady Gaga – ‘Born This Way’ of geïnspireerd door ‘Express Yourself’?

Lady Gaga werd in haar beginjaren vaak vergeleken met Madonna – twee flamboyante popiconen die zich uitspreken over seksualiteit, religie en zelfexpressie. De rivaliteit begon in 2011 toen Gaga het nummer “Born This Way” uitbracht. Madonna en haar fans merkten al snel op dat het nummer wel heel veel leek op haar hit “Express Yourself” uit 1989.

Madonna noemde Gaga’s werk “reductief” in een interview – een woord dat sindsdien synoniem staat voor hun vete. Gaga reageerde in latere interviews met verwijzingen naar vrouwen die andere vrouwen neerhalen. Hoewel beide artiesten beweren elkaar te “respecteren”, bleef de onderhuidse spanning jarenlang voelbaar. Madonna voerde zelfs een mashup van beide nummers uit tijdens haar tour – een sardonische knipoog die niemand ontging.

In 2014 ging een video viral waarin Orlando Bloom een poging deed om Justin Bieber een klap te geven in een restaurant op Ibiza. De aanleiding? Bieber zou een affaire hebben gehad met Blooms toenmalige ex, supermodel Miranda Kerr. Bieber stookte het vuurtje verder op door een foto van Kerr te posten op zijn Instagram met een suggestieve caption.

Hoewel Bloom hem uiteindelijk miste, was het internet genadeloos. Fans kozen partij en de hashtags #TeamOrlando en #TeamBieber ontstonden. De hele affaire liet zien dat Hollywoodrelatiedrama’s niet alleen voor de roddelbladen zijn – ook op social media vinden gevechten hun weg naar het grote publiek.

Nicki Minaj vs. Cardi B – Van subtweets tot schoenen gooien

Twee vrouwelijke rapgiganten in één industrie? De spanningen tussen Nicki Minaj en Cardi B waren onvermijdelijk. De rivaliteit begon subtiel, met schijnbaar onschuldige interviews waarin Nicki zich afvroeg waarom Cardi “niet genoeg respect toonde”. Cardi riposteerde met cryptische Instagram-posts en lyrics.

De situatie escaleerde tijdens de New York Fashion Week in 2018, waar de twee betrokken raakten bij een fysieke confrontatie. Cardi B gooide haar schoen naar Nicki tijdens een feest van Harper’s Bazaar. Cardi verliet het feest met een bult op haar voorhoofd en de beelden werden gretig gedeeld door de roddelpers.

Beide rappers brachten daarna tracks uit waarin ze elkaar (vaak indirect) aanvielen. De ruzie weerspiegelt hoe vrouwelijke rivaliteit in de media vaak wordt opgeblazen, maar in dit geval was het vuur meer dan echt.

Eminem vs. Machine Gun Kelly – Rap battle van een nieuwe generatie

In 2012 plaatste Machine Gun Kelly (MGK) een tweet over Eminems dochter Hailie – op dat moment nog minderjarig. Eminem vergat het niet. In 2018 bracht hij het album Kamikaze uit, waarin hij MGK aanviel met een disstrack. MGK reageerde snel met “Rap Devil”, waarop Eminem terugsloeg met “Killshot”.

De rapwereld keek ademloos toe hoe twee generaties rappers hun verbale kogels afvuurden. Eminem werd geprezen om zijn lyrische kracht, maar MGK won de harten van een jongere generatie. Ironisch genoeg stapte MGK kort daarna grotendeels over naar rockmuziek – wellicht om Eminem niet nogmaals uit te dagen?

Britney Spears vs. Jamie Lynn Spears – Familiedrama in de openbaarheid

Na jaren onder een streng curatorschap begon Britney Spears in 2021 openlijk te spreken over haar situatie. Hoewel haar vader Jamie het hoofddoelwit was, richtte ze ook pijlen op haar jongere zus, Jamie Lynn Spears. Britney beschuldigde haar ervan te hebben geprofiteerd van het conservatorschap en haar niet te hebben gesteund.

Jamie Lynn verdedigde zich in interviews en in haar autobiografie, maar Britney noemde haar verklaringen “leugens” en “verraad”. De ruzie ontrolde zich volledig op sociale media, met cryptische posts, rechtszaken en interviews. Het drama toonde aan dat roem en familiebanden soms een giftige mix vormen – en het publiek keek met opengesperde ogen toe.

Waarom zijn deze ruzies zo fascinerend? Publieke beroemdhedenruzies trekken onze aandacht omdat ze menselijke emoties tonen in een wereld die vaak onmenselijk lijkt. Ze laten zien dat ego, onzekerheid en trots universeel zijn – of je nu miljonair bent of niet. Daarnaast spelen sociale media een steeds grotere rol. Twitter, Instagram en TikTok bieden beroemdheden de mogelijkheid om zich direct tot hun publiek én tot elkaar te richten,

zonder tussenkomst van een persvoorlichter.

Drake vs. Pusha T –Van diss naar dossiers

De vete tussen Drake en Pusha T begon als een typische rap-rivaliteit, maar escaleerde snel tot een publieke karaktermoord. Nadat Drake Pusha T aanviel op het nummer “Duppy Freestyle”, reageerde Pusha met “The Story of Adidon”, waarin hij onthulde dat Drake een geheime zoon had – iets wat toen nog niet publiekelijk bekend was.

Het artwork? Een foto van Drake in blackface. De media ontplofte. Drake bevestigde later de vaderschap in zijn album Scorpion, maar de schade was al aangericht. De vete wordt nog steeds beschouwd als een van de brutaalste in de geschiedenis van hiphop.

Voor het publiek zijn deze conflicten meer dan roddel: ze zijn entertainment, spektakel en soms zelfs culturele momenten die gesprekken over ethiek, gender, racisme of macht op gang brengen.

Of het nu gaat om gesneuvelde vriendschappen, rapbattles of

live-uitbarstingen op wereldpodia… één ding is zeker: de sterren mogen dan wel in de hemel staan, maar hun drama speelt zich recht voor onze ogen af. En zolang er ego’s, camera’s en social media zijn, zullen publieke ruzies tussen beroemdheden een vast onderdeel van de popcultuur blijven.

Dus, wat is jouw favoriete celebrityfeud? En nog belangrijker – team wie ben jij? ■

DE GOEDKOOPSTE MANIER OM

TIJDSCHRIFTEN TE LEZEN

De Leeskring heeft een Leesmap of Leespakket voor iedereen. Thuis of op het bedrijf. De goedkoopste manier om tijdschriften te lezen. De leeskring heeft diverse mogelijkheden; huren of kopen, een wekelijkse of een maandelijkse bezorging, kleine of grote leespakketten. Kortom, er is voor iedereen een passend assortiment met favoriete tijdschriften.

• De populairste tijdschriften

• Duurzaam

• Goedkoop

• Voor ieder wat wils

Ga snel naar www.de-leeskring.nl en bekijk alle mogelijkheden!