Organizacja wystaw muzealnych to jedna z podstawowych form bogatej działalności edukacyjnej prowadzonej przez Ośrodek Kultury Leśnej w Gołuchowie. Wystawy muzealne z natury rzeczy pozwalają spojrzeć za siebie i stanowią źródło wiedzy o czasach minionych. Jednakże przeszłość nie jest jedynym wątkiem prezentacji muzealnej i dlatego często splata się ze współczesnością. Do takiej retrospekcji zabarwionej współczesnością zachęca nowa wystawa czasowa Sosna, ukazująca ten gatunek w ujęciu przyrodniczym, gospodarczym i etnograficznym, dostępna w budynku dawnej „Powozowni”. Jest to monograficzne ujęcie tematu tytułowego drzewa w szerokim kontekście kulturowym. Nie ogranicza się tylko do sosny, ale rozszerza perspektywę na cały zespół zjawisk kulturowych z nią związanych. Sosna pospolita jest jednym z najważniejszych gatunków drzew iglastych w środkowo-wschodniej Europie. Wielkoobszarowe drzewostany jednowiekowe, które są charakterystyczne w pasie od Bałtyku do Sudetów i Karpat, a na zachód sięgając po Łabę, powodują, że Pinus sylvestris jest jednym z głównych gatunków lasotwórczych „starego kontynentu”. Sosna istnieje w zasadzie „od zawsze”. Dane paleobotaniczne lokalizują jej początki w ginącej pomroce dziejów górnej kredy. O powstaniu tego gatunku mówi mitologia grecka i słowiańska. Z całą pewnością jest to drzewo o bogatych związkach. Dzięki prezentacji multimedialnej na wystawie zobaczyć można m.in., jak przed milionami lat powstawał bursztyn oraz inkluzje, czyli wszystko to, co znajduje się w bursztynie, a nie było żywicą. Jest też naturalny pień sosnowy poddany spałowaniu, czyli nacięciu ukośnymi żłobkami w celu pozyskania żywicy. Drewno sosnowe z dawien dawna było bardzo rozpowszechnione i łatwo osiągalne, a przez to użyteczne człowiekowi. Zatem sosna towarzyszyła ongiś głównie mieszkańcom wsi w Fragment wystawy „Sosna” ukazujący aspekt gospodarczy (fot. J. Zalejska-Niczyporuk).
Wystawę otworzył Benedykt Roźmiarek dyrektor Ośrodka Kultury Leśnej. Otwarciu towarzyszyli członkowie Rady Naukowej OKL, samorządowcy, zaproszeni goście oraz pracownicy ośrodka (fot. J. Zalejska-Niczyporuk).
różnych sferach życia od urodzin aż po śmierć. Między tymi dwoma faktami zawarta jest muzealna opowieść o tym, co sosna dała człowiekowi w trakcie różnych etapów jego życia. Ciąg faktów kulturowych od kołyski aż po sosnową trumnę zawiera przede wszystkim wytwory dawnej sfery techniczno-użytkowej, wzbogacone elementami kultury symbolicznej. Prezentowana wystawa przybliża zwiedzającym elementy przyrodnicze dawnej kultury wiejskiej i roli, jaką odgrywała w niej sosna. Umożliwia poznanie fragmentu dziejów lasu i leśnictwa oraz wsi i jej kultury. Przyjęta opcja prezentacji pokazuje w miarę możliwości bogactwo, a zarazem zróżnicowanie tematyki i wytworów. Jerzy Adamczewski
Fragment wystawy „Sosna” ukazujący aspekt etnograficzny (fot. J. Zalejska-Niczyporuk).
2 kacyjne, w których uczestniczyła młodzież z rejonu kalisko-pleszewskiego. Otwarcie wystawy „Sosna” również było wydarzeniem edukacyjnym o skali dość znacznej. Prezentowanie kolejnego gatunku lasotwórczego w aspekcie przyrodniczym, gospodarczym i etnograficznym daje możliwość poznania gatunku i dostarcza szerokiej wiedzy o naszych drzewach leśnych. Na zakończenie pragnę wspomnieć o konferencji naukowej poświęconej restytucji żubra dla środowiska przyrodniczego, która odbyła się w ośrodku z okazji 30-lecia zagrody. Tradycyjnie zapraszam na spotkanie z lasem w Ośrodku Kultury Leśnej w Gołuchowie. Benedykt Roźmiarek Dyrektor Ośrodka Kultury Leśnej
Ośrodek Kultury Leśnej w roku bieżącym opracował i wydał nowe materiały edukacyjno-informacyjne. W ramach działalności dydaktycznej powstało sześć rodzajów folderów, notatnik konferencyjny oraz „Informator”. Wszystkie publikacje wydano przy wsparciu finansowym Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu. Ośrodek był również, wraz z Zamkiem oddziałem Muzeum Narodowego w Poznaniu, autorem albumu „Perła Ziemi Kaliskiej”, wydanego przez Grupę Wydawniczą Promocja z Bydgoszczy. „Ośrodek Kultury Leśnej Informator” to pozycja, której zadaniem jest zaprezentowanie ośrodka, zapoznanie czytelnika zarówno z jego historią, jak i działalnością edukacyjną oraz muzealną. Zawarte są w nim krótkie, ale wyczerpujące informacje dotyczące powstania OKL oraz wchodzącego w jego skład Muzeum Leśnictwa. Ukazane są walory kulturowe zabytkowych obiektów i przyrodnicze parku-arboretum. Przedstawiona została również oferta turystyczna i edukacyjna ośrodka. Publikacja ta pojawiła się na rynku wydawniczym, ponieważ istniało zapotrzebowanie na całościowe ukazanie ośrodka, zarówno pod kątem historycznym, jak i przyrodniczym oraz turystycznym. „Informator” został wydany w twardej oprawie, w trzech wersjach językowych: polskiej, niemieckiej i angielskiej. Foldery „Oficyna”, „Powozownia” oraz „Owczarnia” to przewodniki po wystawach
stałych Muzeum Leśnictwa. Zawierają krótkie opisy ekspozycji muzealnych okraszone pięknymi zdjęciami wnętrz i zabytkowych budynków. Zamieszczone są w nich również rzuty kondygnacji poszczególnych obiektów, ukazujące sale wystawiennicze oraz krótki opis tych sal. Folder „Edukacja” stanowi ofertę edukacyjną skierowaną do szkół i grup zorganizowanych. Zawiera konkretne tematy zajęć terenowych i muzealnych, propozycje dla zielonych szkół oraz informuje o imprezach edukacyjnych, cyklicznie organizowanych w ośrodku. Folder „Informator” zawiera mapę całego ośrodka z opisem znajdujących się na jego terenie obiektów. Można tu znaleźć niezbędne informacje turystyczne, tj.: mapkę dojazdu do Gołuchowa, miejsca noclegowe i punkty zaplecza gastronomicznego, banki, stacje benzynowe, sklepy itp. wszystkie znajdujące się w okolicy OKL. Folder „Ośrodek Kultury Leśnej” jest przewodnikiem „w pigułce”. Opisane są w nim wszystkie części składowe ośrodka, tzn. Muzeum Leśnictwa: „Oficyna”, „Powozownia”, „Owczarnia”, obiekt edukacyjny, Pokazowa Zagroda Zwierząt, park-arboretum, a także Pasieka, „Kasa”, Dom Pracy Twórczej. Ozdobiony został licznymi kolorowymi fotografiami opisanych obiektów.
Zapraszamy: P Wystawy stałe w Muzeum Leśnictwa: J. Frankowski
Oddajemy do rąk Czytelników kolejny zimowy numer „Zagajnika”. Staje się to naszym wydarzeniem wydawniczym. Wydarzeniem, ponieważ odnotowujemy w nim wszystkie istotne inicjatywy, które odbywają się w Ośrodku Kultury Leśnej, w tym także wydarzenia kulturalne. 25 i 26 września br. odbyła się XI Konferencja Wielkopolskiej Rady Kultury, w obradach której uczestniczyli po raz pierwszy przedstawiciele OKL. Uważamy, że nasz udział w tym wydarzeniu M. Hertmann to forma docenienia ośrodka w roli, jaką spełnia w działalności kulturowej Wielkopolski. Należy także odnotować przyznanie tytułu Mistera Budownictwa Południowej Wielkopolski 2006 odnowionej w ubiegłym roku „Owczarni” w kategorii obiektów zabytkowych. Jest to wyróżnienie dla Lasów Państwowych jako mecenasa kultury. Kolejne wydarzenia mają istotny wymiar edukacyjny. Akcje „Sprzątanie Świata” i „Ratujmy Kasztanowce” to przedsięwzięcia edu-
„Las w sztuce” „Historia gospodarstwa leśnego na ziemiach polskich” „Spotkanie z lasem” „Diorama grąd środkowoeuropejski w aspekcie wiosennym” „Czerwona Księga gatunki chronione” P Wystawy czasowe w Muzeum Leśnictwa: „Fascynacje Zdzisława Pięciurka” wystawa autorska (do końca grudnia br.) „Gea znaczy Ziemia” wystawa Państwowego Instytutu Geologicznego w Warszawie (do końca grudnia br.) „Skarby Ducha Gór” wystawa Muzeum Państwowego Instytutu Geologicznego w Warszawie (do czerwca 2008 r.) „Adam Loret” wystawa projektów pomnika Adama Loreta (do czerwca 2008 r.) „Sosna” monografia gatunku (do sierpnia 2008 r.) P Zajęcia terenowe dla dzieci i młodzieży prowadzone w parku-arboretum: „Tropy i ślady” „Szukamy dendrologicznych skarbów” „Symetria w przyrodzie” Informacje dotyczące zajęć: tel. (062) 761 50 10, e-mail: okl_dybul@sisco.pl „Notatnik konferencyjny” jest wydawnictwem okazjonalnym. Powstał w związku z konferencją naukową na temat: „Roli hodowli ex situ w procesie restytucji żubra”, jaka odbywała się w OKL-u w pierwszych dniach października br. Notatnik zawiera na okładce i na kartkach brulionu wizerunek gołuchowskiego żubra o imieniu Podobas. Jest to akwarela Rafała Walendowskiego plastyka ośrodka. „Perła Ziemi Kaliskiej” to album fotograficzny ukazujący Ośrodek Kultury Leśnej oraz Zamek oddział Muzeum Narodowego w Poznaniu. [cd. str. 4]
3
O żubrach w Gołuchowie W 2007 roku minęło 30 lat istnienia zagrody żubrów w Gołuchowie. Z tej okazji 2 i 3 października 2007 roku w Ośrodku Kultury Leśnej odbyła się konferencja naukowa „Rola hodowli ex situ w procesie restytucji żubra”. Konferencję zorganizowali: Katedra Genetyki i Ogólnej Hodowli Zwierząt Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie oraz Ośrodek Kultury Leśnej w Gołuchowie.
W spotkaniu uczestniczyło 71 osób, w tym przedstawiciele ośrodków hodowli zamkniętej żubra, jak również ośrodków naukowych i jednostek organizacyjnych Lasów Państwowych. Podczas uroczystego otwarcia konferencji osobom i instytucjom najbardziej zaangażowanym w funkcjonowanie gołuchowskiej zagrody prof. dr hab. Wanda Olech z SGGW w Warszawie oraz mgr inż. Benedykt Roźmiarek, dyrektor OKL wręczyli pamiątkowe statuetki żubra. W pierwszym dniu konferencji miały miejsce trzy sesje referatowe, którym przewodniczyli dr hab. Kajetan Perzanowski
Otwarcia konferencji dokonali Benedykt Roźmiarek dyrektor OKL oraz Wanda Olech z Katedry Genetyki i Ogólnej Hodowli Zwierząt SGGW w Warszawie (fot. J. Zalejska-Niczyporuk).
Celem konferencji była wymiana informacji na temat restytucji żubrów dla środowiska przyrodniczego oraz perspektyw rozwoju hodowli w Polsce i na świecie.
Na konferencji swój referat wygłosił Benedykt Roźmiarek OKL (fot. J. Zalejska-Niczyporuk).
dyrektor
Drugi dzień konferencji rozpoczął się wizytą w gołuchowskiej zagrodzie (fot. J. Zalejska-Niczyporuk).
hab. Andrzeja Bereszyńskiego z Akademii Rolniczej w Poznaniu. Wygłoszone referaty przedstawiały wyniki badań naukowych dotyczących stanu zdrowotnego żyjących w Polsce żubrów, zmienności genetycznej, praktycznych aspektów hodowli, historii oraz strategii w zakresie ochrony gatunku Bison bonasus. Spotkanie naukowe zakończyła dyskusja będąca wymianą doświadczeń naukowców i praktyków z różnych ośrodków, w której dominowała troska o stan obecny i przyszłość populacji żubra w Polsce. Leszek Chojnacki
Benedykt Roźmiarek dyrektor OKL oraz Zbigniew Kusza za-ca dyrektora OKL wręczają nagrodę Ewie Hoffmann za-ca prezesa Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu (fot. J. Zalejska-Niczyporuk).
z Instytutu Zoologii PAN w Ustrzykach Dolnych oraz dr Wojciech Bielecki i prof. dr hab. Jerzy Kita, obydwaj z Wydziału Medycyny Weterynaryjnej SGGW w Warszawie. Drugi dzień konferencji rozpoczął się wizytą w Pokazowej Zagrodzie Zwierząt oraz zwiedzaniem wystaw w Muzeum Leśnictwa. Następnie uczestnicy spotkania wzięli udział w sesji posterowej i w sesji referatowej pod przewodnictwem prof. dra
Zgrabianie liści pod kasztanowcami to cykliczna akcja, której celem jest ograniczenie liczebności szrotówka kasztanowcowiaczka owada atakującego od kilku lat te piękne parkowe drzewa.
Wizyta uczestników konferencji w Pokazowej Zagrodzie Zwierząt (fot. J. Zalejska-Niczyporuk).
retum zgrabiali uczniowie Gimnazjum nr 2 i nr 3 w Kaliszu, Gimnazjum w Gołuchowie i Gimnazjum w Kowalewie. Systematyczne zgrabianie, a następnie spalanie opadłych liści, w których znajdują się poczwarki owada, jest najprostszą metodą ograniczającą występowanie tego owada. Alicja Antonowicz
Nagrodę dla OKL, w kategorii Mister Budownictwa, odebrał Benedykt Roźmiarek dyrektor ośrodka (fot. A. Antonowicz).
5 października 2007 roku w Ośrodku Kultury Leśnej w Gołuchowie odbyła się gala wręczenia nagród i wyróżnień w 32. edycji konkursu „MISTER BUDOWNICTWA” Południowej Wielkopolski 2006. Konkurs został zorganizowany przez Wielkopolską Okręgową Izbę Inżynierów Budownictwa w Poznaniu i Polski Związek Inżynierów i Techników Budownictwa Zarząd Oddziału w Kaliszu. Ośrodek Kultury Leśnej zdobył dwie nagrody w kategorii obiektów zabytkowych: Mister Budownictwa za obiekt Przyrodnicze Podstawy Leśnictwa „Owczarnia” oraz V-ce Mister Budownictwa za obiekt dydaktyczno-edukacyjny z bazą noclegową „Obora”. Redakcja
Młodzież z Gimnazjum nr 2 w Kaliszu podczas grabienia liści kasztanowca (fot. J. Zalejska-Niczyporuk).
Już po raz piąty akcja ratowania kasztanowców odbyła się w Ośrodku Kultury Leśnej w Gołuchowie. 28 września 2007 roku liście pod kasztanowcami w parku-arbo-
Uczniowie z Gimnazjum nr 3 w Kaliszu podczas akcji ratowania kasztanowców (fot. J. Zalejska-Niczyporuk).
4 [cd. ze str. 2]
Na 120 stronach obok kolorowych zdjęć zamieszczone są krótkie informacje dotyczące zarówno ośrodka, jak i zamku. Album wydany został w twardej oprawie. Joanna ZalejskaNiczyporuk
XI Konferencja Wielkopolskiej Rady Kultury w tym roku odbyła się w Mosinie (25-26 września). Po raz pierwszy uczestniczyli w niej przedstawiciele OKL: Konrad Bul i Leszek Chojnacki (fot. A. Adamska).
Zbigniew Smoczek urodził się w 1956 roku w Żarnowie na Pomorzu Zachodnim. Studiował na Wydziale Leśnym Akademii Rolniczej w Poznaniu. Obecnie jest leśniczym łowieckim w Nadleśnictwie Kliniska (RDLP Szczecin). Wydał kilka tomików poezji m.in. „Dziennik podróży” (Szczecin, 1990), „Szelest nieskończoności” (Szczecin, 2006), „Błękitne ziarno nadziei” (Szczecin, 2007).
Jadę leśną drogą śnieg biały kilimem przykrył zieloną twarz lasu Drzewa milczą zmarznięte i czuje się prawie wyraźnie czyjąś obecność pochyloną nad światem czyjś szept na dnie serca Cichy jak spadający opłatek śniegu Oto jestem. Z tomiku „Szelest nieskończoności”.
,
R e b u s i h u m o r
, ?
Liście jesionu są złożone z 5-11 podłużnie jajowatych W PRZYRODZIE, GOSPODARCE I KULTURZE listków. Listki o długości 510 cm są na brzegach wyraźnie piłkowane. Gatunek ten ma kwiaty zebrane w kwiatoDo rodzaju Fraxinus jesion, należy około 65 gatunków stany typu wiecha, początkorosnących głównie na półkuli północnej w strefie klimatu wo są one wzniesione, a poumiarkowanego. W Polsce występuje tylko jeden gatunek: jesion tem zwisające. Kwitnie w wyniosły. kwietniu-maju, przed rozJesion wyniosły Fraxinus excelsior L. wojem liści. Owocem jest Jest drzewem zaliczanym do największych z rodzaju spłaszczony orzeszek z wyFraxinus. W sprzyjających warunkach dorasta do 30-40 m wysodłużonym skrzydełkiem. kości i osiąga 1 (1,5) m pierśnicy. Koronę wytwarza szeroką, Owoce są zebrane w zwieGałązka jesionu z liśćmi i owocami (fot. J. Zalejska-Niczyporuk). ażurową, dość luźną i najczęściej wysoko osadzoną. szające się wiechy. Jesion ma duże wymagania siedliskowe, zwłaszcza w stosunku do zasobności i uwilgotnienia siedlisk. Wymaga gleb żyznych, wilgotnych, a nawet mokrych (ale z wodą przepływową) oraz wilgotnego powietrza. Jest gatunkiem światłożądnym, tylko za młodu znosi ocienienie. Mimo że nie należy do drzew ciepłolubnych, jest wrażliwy na późne przymrozki wiosenne oraz silne zimowe mrozy. Wykazuje znaczną odporność na działanie silnych wiatrów oraz na zanieczyszczenia przemysłowe. Jesion wyniosły swym zasięgiem obejmuje prawie całą Europę za wyjątkiem jej południowych i północnych rejonów. Występuje również na Krymie, Kaukazie i w Azji. W Polsce jest rozpowszechniony niemal na całym obszarze kraju. Brak go jedynie w najwyższych Aleja jesionowa, gmina Gołuchów (fot. J. Zalejska-Niczyporuk). piętrach roślinnych gór. Jesion jest ważnym Dwa jesiony wyniosłe, pomniki przyrody (gmina Koźmin); gatunkiem lasotwórobwód drzew wynosi 520 cm i 380 cm, a wysokość ok. 30 m (fot. J. Zalejska-Niczyporuk). czym. W skład naszych lasów wchodzi jednak najczęściej jako domieszka. Rzadko Ciekawostki: tworzy lite drzewostaü W Polsce najwyższe jesiony spotyka ny. Główną rolę odgrysię w Puszczy Białowieskiej. Rosną tu wa w lasach łęgowych, drzewa osiągające wysokość 45 m i mazwłaszcza w nadrzejące 2 m pierśnicy. czach łęgowych wiązoü Jednym z największych pod wo-jesionowych i jesiowzględem wymiarów i wieku jest nowo-olszowych. jesion wyniosły rosnący w miejscowości Motarzyno (Kaszuby). Ma on Drewno jesionu 7,15 m obwodu, 28 m wysokości, a jego wyniosłego wiek szacuje się na ponad 400 lat. Jesion ma drewno ü W „Konkursie na najgrubsze drzewo typu pierścieniowonaLasów Państwowych u progu XXI czyniowego. Należy do gatunków twar- słoiste przeciwnie jest twarde i trudnowieku” brał również udział jesion dzielowych, ale twardziel pojawia się w nasycalne. Drewno jesionu jest odporne wyniosły rosnący w miejscowości jego drewnie dopiero w 70. roku życia na działanie kwasów i trudnopalne. Jego Wetlina k. Krosna. Jego obwód wynodrzewa. Drewno twardzielowe jest żółto- naturalna trwałość jest mniejsza niż drewsi 6,03 m (1,92 m pierśnicy). białe lub jasnobrązowe, niekiedy pod na dębowego. W warunkach małej wilgoü Równie potężne wymiary jak Frawpływem tlenu atmosferycznego przy- tności jego trwałość wynosi 500-800 lat, xinus excelsior L. osiąga Fraxinus amebiera kolor lekko fioletowy. Drewno mło- ale kiedy narażone jest na wpływy atmoricana L. jesion amerykański czy dych jesionów jest jasnożółte z odcieniem sferyczne, jego trwałość spada do 20 lat, a Fraxinus mandshurica Rupr. jesion zielonkawym. U jesionów rosnących w w wodzie do 10 lat. Drewno młodych jemandżurski. lasach, szczególnie górskich, tworzy się sionów daje się dobrze giąć. Drewno jeü Do rodzaju jesion należą również drewno wąskosłoiste. U jesionów rosną- sionu jest dość ciężkie, daje się łatwo obragatunki, które dorastają zaledwie do cych w alejach, parkach oraz pojedynczo biać mechanicznie, a w czasie suszenia nie kilku metrów wysokości, na przykład nad brzegami rzek tworzy się drewno ulega większym pęknięciom. Jest podatne Fraxinus raibocarpa Regel jesion szerokosłoiste, nazywane „jesionem na sklejanie oraz pokrywanie go lakierakrzywoowockowy czy Fraxinus ogrodowym”. Drewno wąskosłoiste zwa- mi, ale trudno się bejcuje. Pod względem bungeana DC. ne jest „miękkim” i łatwo poddaje się ob- wytrzymałości na zginanie statyczne
NASZE DRZEWA LEŚNE
oderwij - zachowaj
JESION
róbce oraz nasycaniu, a drewno szeroko-
i udarność przewyższa drewno dębu.
Dzięki swym doskonałym właściwościom technicznym i estetycznym, drewno jesionu znajdowało szerokie zastosowanie w produkcji mebli i wystroju wnętrz. Jest ono użytkowane do wyrobu sprzętu sportowego, szczególnie nart, wioseł, kijów hokejowych, rakiet tenisowych, dysków oraz przyrządów gimnastycznych. Stocznie jachtowe używają go do budowy pokładów, bloków do lin, a także całych jednostek pływających. Jesion nadal jest ceniony przy wyrobie narzędzi, gdyż tłumi drgania. Często wykonuje się z niego galanterię drzewną.
Dawniej drewno jesionowe znajdowało szerokie zastosowanie do budowy pojazdów konnych, a więc bryk, powozów, dyliżansów i furgonów. Z młodych, gonnych jesionów wyrabiano lance kawaleryjskie. Wykorzystywano je w konstrukcjach śmigieł samolotów, płóz oraz wyposażenia luksusowych samochodów. Wykonywano z niego młockarnie, wialnie, prasy do owoców oraz kadzie stosowane w przemyśle spożywczym i chemicznym. Ponadto odpady drewna jesionowego stanowią cenny surowiec do otrzymywania dobrej jakości węgla drzewnego.
Przekroje drewna jesionowego
,
Jesiony znamionują dojrzałość, opanowanie i konsekwencję w działaniu. Energia jesionu wpływa na sferę duchową człowieka, pomagając mu zrozumieć własne uczucia i emocje. Drzewo to symbolizuje słońce i ogień. W mitologii greckiej jesion poświęcony był Posejdonowi na wiosła i Aresowi na włócznie. Niegdyś z jesionu wykonywano strzały do łuków i kusz, z przekonaniem, że tylko te trafiają do celu i nie są znoszone przez wiatr. Również Amor używał strzał jesionowych. Drzewo to, ze względu na opadające jesienią ciągle jeszcze zielone liście, uważane było za symbol nieśmiertelności. Słowianie wierzyli, że sen pod jesionem krzepi umysł człowieka. Liśćmi i korą jesionu leczono choroby reumatyczne i wzdęcia. Stosowano je także przy ukąszeniach żmij i węży. Polska nazwa „jesion” pochodzi od prasłowiańskiego wyrazu „asenü”. Z czasem, poprzez dodawanie na jego początku przedrostków, zaczęły funkcjonować nazwy jasień, jesien, jasion i jesień. Obecnie w odniesieniu do tego gatunku drzewa stosowane są na terenie Polski nazwy gwarowe. I tak: na Śląsku można usłyszeć jasień, koło Leska jasin, w okolicach Krosna jasion, a koło Jasła josion.
Narty wykonane z drewna jesionowego (fot. J. Zalejska-Niczyporuk).
Według horoskopu celtyckiego osoby urodzone pod znakiem jesionu (25 maja 3 czerwca, 22 listopada 1 grudnia)
są zdolne, ambitne i błyskotliwe. Można na nich polegać w trudnych sytuacjach życiowych, mimo że życie z nimi do najłatwiejszych nie należy. Wysoko cenią swoją niezależność. Cechuje je uroda i pomysłowość.
Jesion, podobnie jak inne gatunki drzew, przyczynił się do powstania różnych nazw geograficznych. Stąd miejscowości Jasień, Jasionka, Jasieniowa. Literatura: 1. Bugała W. (pod red.), Jesion wyniosły, Wydawnictwo SORUS, Poznań-Kórnik 1995 2. Łysiak W. (pod. red.), Las w kulturze polskiej IV, Wydawnictwo „Eco”, Poznań 2006 3. Marszałek E., Ballady o drzewach, Wydawnictwo RS DRUK, Rzeszów 2004 4. Seneta W., Dolatowski J., Dendrologia, Wydawnictwo Naukowe PAN, Warszawa 2005 5. Tomanek J., Botanika leśna, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1997 6. Ziółkowska M., Gawędy o drzewach, Arkona, Warszawa 1993
Konsultacja naukowa: dr inż. Władysław Danielewicz