NEW YORK • PENNSYLVANIA • CONNECTICUT • NEW JERSEY • MASSACHUSETTS
ER KURI P L U S
P O L I S H NUMER 1502 (1802)
W E E K L Y
ROK ZA£O¯ENIA 1987
M A G A Z I N E
TYGODNIK
24 CZERWCA 2023
PE£NE WYDANIE KURIERA W INTERNECIE: WWW.KURIERPLUS.COM
í Czym siê ró¿ni¹ wypadki samochodowe Lyfta?– str. 5 í Ludzie listy pisz¹ – str. 8-9 í Œwiñska tematyka – str. 10 í Wyp³ata z konta IRA przed czasem – str. 12 í Diabe³ z £añcuta – str. 14-15 í Wiosenne harcowanie – str. 16
Tomasz Bagnowski
Odprê¿enie z Chinami? Seria spotkañ sekretarza stanu USA z chiñskimi oficjelami mo¿e byæ pocz¹tkiem odprê¿enia we wzajemnych stosunkach. Dwudniowa dyplomatyczna misja Antony'ego Blinkena do Chin, to pierwsze tak powa¿ne posuniêcie administracji Joe Bidena, które mo¿na odczytaæ jako próbê naprawienia stosunków z najwa¿niejszym rywalem Ameryki na arenie miêdzynarodowej. Do tej pory USA eskalowa³y raczej napiêcie, nak³adaj¹c na Chiny kolejne sankcje gospodarcze, przeprowadzaj¹c prowokacyjne wizyty dyplomatyczne na Tajwanie, czy tworz¹c militarny sojusz poza NATO z Australi¹ i Wielk¹ Brytani¹, przewiduj¹cy m.in. wyposa¿enie Australijczyków w ³odzie podwodne z napêdem atomowym. Wizyta Blinkena w Pekinie mo¿e wiêc byæ czêœci¹ polityki kija i marchewki, (najpierw straszenie, a potem dyplomacja), ale mo¿e te¿ byæ szczer¹ prób¹ administracji Joe Bidena zatrzymania dalszej eskalacji, a przynajmniej odnowienia kontaktów na wysokim szczeblu, przerwanych niemal zupe³nie po aferze z chiñskim balonem szpiegowskim, zestrzelonym nad terytorium USA w lutym tego roku. Œwiadczy o tym choæby wypowiedŸ Bidena, który zanim jeszcze Blinken uœcisn¹³ pierwsze d³onie w Chinach oœwiadczy³, ¿e nie wierzy, i¿ przywódcy Chin wiedzieli gdzie ten balon lecia³, a ca³a sprawa by³a bardziej niezrêcznym ni¿
zamierzonym incydentem. „Mam nadziejê, ¿e w ci¹gu najbli¿szych kilku miesiêcy spotkam siê z Xi Jinpingiem i bêdziemy mogli porozmawiaæ o naszych uzasadnionych ró¿nicach, ale tak¿e o p³aszczyznach wspó³pracy” – powiedzia³ Biden. Ju¿ w Pekinie sekretarz stanu USA sprecyzowa³, ¿e kooperacja mog³aby w pierwszej kolejnoœci dotyczyæ zatrzymania zmian klimatu i zapewnienia œwiatu stabilnego rynku ¿ywnoœci. Blinken domaga³ siê tak¿e œciœlejszej kontroli chiñskiego rz¹du nad produkcj¹ fentanylu, którego nielegalny import zalewa rynek narkotykowy w USA. Chiñczycy z kolei postawili twarde warunki wspó³pracy. Prezydent Xi, w trakcie 35minutowej rozmowy z Blinkenem stwierdzi³, ¿e kontakty na szczeblu pañstwowym powinny zawsze odbywaæ siê na zasadzie wzajemnego szacunku. „Mam nadziejê, ¿e pan panie sekretarzu, w trakcie swojej wizyty, pozytywnie przyczyni siê do tego ¿eby tak by³o” – powiedzia³ Xi. Rozmowa z czo³owym kreatorem chiñskiej polityki zagranicznej, nie by³a ju¿ tak dyplomatyczna. Wang Yi oœwiadczy³, ¿e USA powinny wspó³pracowaæ z Pekinem zamiast „podkrêcaæ teoriê o chiñskim zagro¿eniu.”í 6
l Seniorzy z Klubu „Krakus” œwiêtowali pocz¹tek lata.
Pamiêæ historyczna i wspó³czesnoœæ Czêœæ I
Z profesorem Andrzejem Nowakiem, historykiem rozmawia Andrzej Pelc. „Bez zrozumienia historii i bez pamiêci historycznej nie tylko nie pojmiemy wspó³czesnej rzeczywistoœci, ale te¿ nie bêdziemy mieli mo¿liwoœci racjonalnie przewidzieæ, co w najbli¿szym czasie mo¿e siê wydarzyæ” – twierdzi prof. Andrzej Nowak – pracownik naukowy Instytutu Historii Uniwersytetu Jagieloñskiego i Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk. Autor miêdzy innymi – opus magnum – „Dziejów Polski”. Kawaler Orderu Or³a Bia³ego. Jako jeden z niewielu przewidzia³ to, z czym dzisiaj zmagamy siê w Europie. Przez wielu ekspertów uwa¿any jest za najwybitniejszego znawcê Rosji.
l Profesor Andrzej Nowak.
Andrzej Pelc: Panie Profesorze, Polska, Rosja, Ukraina po 24 lutego 2022 to jest g³ówny temat naszego spotkania, ale nim przejdê do czasów wspó³czesnych, chcia³bym zapytaæ o b³ogos³awionego mistrza Wincentego zwanego Kad³ubkiem i jego Kronikê, gdy¿ tam zawarte s¹ pocz¹tki polskiej myœli politycznej i pocz¹tki polskiego patriotyzmu. A to tak dzisiaj jest istotne. Andrzej Nowak: Choæ niedawno obchodziliœmy 800 lat od œmierci b³ogos³a-
wionego mistrza Wincentego, to jednak to, co zd¹¿y³ napisaæ za swojego ¿ycia, a co utrwali³o siê tak g³êboko w œwiadomoœci kolejnych pokoleñ Polaków – od pocz¹tków XIII wieku – wydaje mi siê zachowywaæ wci¹¿ swoj¹ niewygas³¹ aktualnoœæ. Oczywiœcie warto siêgaæ do jego Kroniki dla poznania pewnego przywi¹zania jakie ju¿ wtedy, osiem wieków temu ³¹czy³o ludzi, którzy kochali Polskê – Lechiê, jak j¹ nazywa³ mistrz Wincenty. í 12