Leeuwarder Seniorenkrant 5

SENIOREN HERFST 2019 | EDITIE 5

Lutz Jacobi:

‘ZINGEVING ZIT IN JEZELF’

COLUMN

FAMILIE

VEILIGHEID

WONEN

ECONOMIE

02

SENIORENkrant

Vegro Expertisecentrum

Voor het

lenen, huren &kopen van hulpmiddelen

Hulpmiddelen

Al ruim 30 jaar is Vegro het Expertisecentrum voor hulpmiddelen.

Bij ons kunt u terecht voor het lenen, huren en kopen van hulpmiddelen.

Goede hulpmiddelen kunnen het leven een stuk aangenamer maken. Denk bijvoorbeeld aan een rollator die ervoor zorgt dat u die wandeling door de stad weer kunt maken. Vegro biedt een uitgebreid assortiment aan hulpmiddelen als het gaat om mobiliteit, bewegen, wonen, gezondheid en zwangerschap. Wij geven u graag advies over producten die u kunnen helpen om langer veilig thuis te wonen, te revalideren of de zelfredzaamheid te vergroten.

Advies aan huis Denkt u aan het kopen van een hulpmiddel dat uw zelfredzaamheid vergroot? Maar weet u niet zeker of een dergelijk hulpmiddel in uw huidige woonsituatie past? Maak dan een afspraak met onze woonconsulent voor een gratis thuisdemonstratie. De woonconsulent kan u ook adviseren over aanpassingen in huis.

Meer informatie via www.vegro.nl/woonconsulent.

Waar kunt u ons vinden?

Henri Dunantweg 2

(Medisch Centrum Leeuwarden)

1909-02-a

De medewerkers van Vegro Thuiszorgwinkel MCL Leeuwarden helpen u graag verder.

Leven en dood zijn een onlosmakelijk onderdeel van het leven. Het (levens)testament is het middel om te bepalen hoe één en ander geregeld dient te worden (wie regelt financiële, medische en persoonlijke zaken, wie is mijn erfgenaam, regeling voor kinderen (voogdij/bewind) etc.).

Wij van Notaris Slagman verdiepen ons graag in uw situatie, dit is ook mogelijk bij u thuis.

DIENSTEN

• Familie & Relaties • Wonen & Lenen • Bedrijven & Organisatie

RUIME ERVARING

SPECIALISMEN

2 VESTIGINGEN IN FRIESLAND

Notaris Slagman wordt geleid door de notaris mr.

Allard (A.) Slagman in samenwerking met Geert Veenstra, gediplomeerd en ervaren notarisklerk.

Verder bestaat ons team uit enthousiaste medewerkers, allen gespecialiseerd op hun eigen werkterrein.

Met onze vestigingen in Leeuwarden en Grou zorgen wij voor een goede bereikbaarheid in het Noorden van Nederland.

Bezoekadressen:

058 212 00 22

Willemskade 12 8911 BB Leeuwarden

www.notarisslagman.nl

Stationsweg 90 9001 EJ Grou

info@notarisslagman.nl

03

SENIORENkrant

11

‘Zingeving zit in jezelf’

EEN EERLIjKE PENSIoENLEEFTIjD In heel Europa zie je een beweging dat de pensioenleeftijd naar achteren wordt geschoven. Meestal wordt er gestreefd naar 67 jaar. Op het eerste gezicht lijkt dat logisch; we worden allemaal ouder en dus moet er langer gewerkt worden om de oudedagsvoorziening te kunnen bekostigen. Maar klopt die redenering wel? Ik heb er mijn twijfels bij.

Al vrij jong realiseerde Lutz Jacobi zich, alleen op reis en op zichzelf aangewezen, dat geluk niet in omstandigheden zit. “Het maakt gewoon geen fuck uit waar je bent. Het gaan alleen maar om de zingeving die je aan jezelf geeft. Waar je bent, of wat je ook doet.” De 63-jarige Friezin leeft elke dag vanuit dit perspectief.

04 Beste lezers,

DE ouDE maN EN DE joNgEN

06

Met veel plezier bieden wij u de herfsteditie van de Leeuwarder Seniorenkrant aan. Een paar

De jongen pakte het navigatiesysteem en stapte in de auto, samen met zijn vriendin. De route werd ingesteld en ze vertrokken naar Amsterdam, een flink stuk rijden vanuit Friesland. Het was rustig op de weg, de TomTom deed prima zijn werk.

‘ALS JE GRAAG EENZAAM WILT WORDEN, moet je in een gaLerijFLat gaan wonen’

weken later dan oorspronkelijk de bedoeling was, maar goed: “better let as net”. Bijkomend voordeel is dat u niet zo lang hoeft te wachten op de volgende editie, die half december uit zal komen.

Nadat we vier keer een groot interview met een man hebben gehad, die tevens pontificaal op de voorpagina stond, zijn we erin geslaagd

”Als je graag eenzaam wilt worden, moet je in een galerijflat gaan wonen.” Het lijkt een rake uitspraak van een bezoekster van de ’Woonkamer’ in de Vrijheidswijk in Leeuwarden. De drie grote galerijflats (gebouwd in 1973) aan de Canadezenlaan in Leeuwarden zien er van buiten mooi en strak uit. Maar als je als bewoner je huis verlaat, kom je weinig buren tegen. Vooral oudere bewoners voelen zich alleen. Solidair Friesland startte daarom met de ‘Woonkamer’.

om Lutz Jacobi een uurtje te ritselen. In alle bescheidenheid durf ik te zeggen dat het een heel mooi interview is geworden. Wat mij betreft absoluut het lezen waard.

De Leeuwarder Seniorenkrant is natuurlijk

09

een gratis krant die wordt gemaakt voor een ongelooflijk bescheiden budget. Dit is mogelijk dankzij de tomeloze inzet van onze

Tips om een woninginbraak te voorkomen Je wilt voorkomen dat iemand inbreekt en waardevolle spullen uit je huis steelt. Lees hier hoe je zelf de kans op een woninginbraak kunt verkleinen.

17

redactieleden Peter, Sara en Martin. Al ons geld wordt gestoken in de enorm hoge oplage van maar liefst 60.000 exemplaren – meer dan welke gratis krant dan ook in Leeuwarden. Ik denk dat het aantal exemplaren zelfs meer is dan het aantal abonnees van de Leeuwarder Courant.

Aan de ene kant denken wij daarom dat een website een goede volgende stap zou zijn,

EN VERDER....

Uitgever

COLUMN: Peter weet het beter

07

Sara gaat op dieet

08

’t Schaep met de 5 pooten

13

maar aan de andere kant hebben wij daar

Devea

geen mankracht (lees: budget) voor. Deze

www.devea.nl

website moet daarnaast daadwerkelijk actueel

Redactieleden Sara Kroos, Martin van Mourik,

gehouden worden, ook in de periodes tussen de

Peter Teeuwen

edities in. Op dit moment kunt u al wel de vorige

(Eind)redactie AchT Oplage

62.200 waarvan 5.000 op meer dan 50 punten in de gemeente Leeuwarden

ZNN: 'Leven als thuis'

14

Wat is Thuiszorg Patyna?

14

COLUMN: Sara schrijft erop los

15

Nijlânstate: Ouder worden doe je samen

16

Goed isoleren is de juiste investering

17

Wij kunnen daar echter geen

Puzzelpagina's

18

Auteursrecht voorbehouden. ©2019

FAMILIE

VEILIGHEID

edities teruglezen en/of downloaden op www. leeuwarderseniorenkrant.nl. Omdat uw mening belangrijk voor ons is, zouden wij graag horen

Druk

NDC Print

Verspreiding

Als bijlage in de hah Leeuwarden

wat u hiervan denkt. Is het online terugvinden

Advertenties

Doede Vellema /06 15 37 22 55

van de artikelen voldoende voor u of zou een

E-mailadres

info@leeuwarderseniorenkrant.nl

website een waardevolle toevoeging zijn?

Facebook

www.facebook.com/Leeuwarder-Seniorenkrant

Disclaimer

Ondanks alle zorg die aan deze uitgave is besteed blijven vergissingen mogelijk. aansprakelijkheid voor aanvaarden.

WONEN

ECONOMIE

Graag hoor ik wat uw mening is middels een e-mail naar info@leeuwarderseniorenkrant.nl.

Doede Vellema KUNST&CULTUUR

GEZONDHEID

04

INTERVIEW | SENIORENkrant

LUTZ JACOBI:

‘ZingEVing Zit in jEZElF’ Al vrij jong realiseerde lutz jacobi zich, alleen op reis en op zichzelf aangewezen, dat geluk niet in omstandigheden zit. “Het maakt gewoon geen fuck uit waar je bent. Het gaan alleen maar om de zingeving die je aan jezelf geeft. Waar je bent, of wat je ook doet.” De 63-jarige Friezin leeft elke dag vanuit dit perspectief.

W

at meteen opvalt als

wat haar tegenstaat aan de manier

was eigenlijk alleen ons perspectief.

Ze was dus al vroeg begaan met de

je haar treft, is dat ze

waarop Nederland bestuurd wordt.

Maar hij kon het gewoon niet anders

wereld. Als ze hierdoor in de kroeg

zo ontspannen oogt.

“Het leven is zo complex en vereist

zien. Blijkbaar heb je zoiets als twee

werd uitgelachen door vrienden, greep

Ze maakt zich niet

zoveel competenties. Er zijn veel teveel

uitersten en gelukkig heel veel er

de kroegbaas in. Lutz was de enige die

druk en laat zich ook niet gek maken.

regels, waardoor het leven niet leuk

tussenin.”

wat deed en de rest zat zich daar maar

Ja, het gaat best, geeft ze aan in

meer is. De menselijkheid is eruit

Harlingen, waar ze sinds vorig jaar

verdwenen. Ik zeg altijd: we zijn

BOEREnDOcHtER

stiekem wel heel erg leuk. Maar nog

directeur is van de Waddenvereniging.

geamerikaniseerd. Er wordt enkel

Jacobi is geboren als boerendochter

voordat ze ging werken en de politiek

“Zolang je gezond bent, is er geen

gekeken of de regels gevolgd zijn, of je

in Katlijk, had een fijne jeugd, werkte

in ging, wilde ze de wereld zien. “We

enkele reden om te zeggen dat er iets

juridisch niet aansprakelijk bent. De

mee op de boerderij, deed korfbal op

zijn allemaal aardbewoners en ik vond

niet goed zou zijn,” lacht ze. Voor de

procedure is belangrijker dan de

landelijk niveau en studeerde, na een

het interessant om me te verdiepen in

rest heeft ze niet veel nodig, wil ze

mens. En we zijn niet meer solidair

aanvankelijke haat-liefdeverhouding

andere culturen.” Ze zag alle Europese

maar zeggen. “Ach, ik heb vroeger

met elkaar.”

met school, voor leraar.

landen, ging naar Japan, Hong Kong,

wat te bezuipen, vond hij. Dat vond ze

altijd van weinig geld geleefd.”

WADDEnVEREniging De politicus heeft de Tweede Kamer na elf jaar dienst inmiddels verlaten.

Van de gehoopte extra vrije tijd is zeker geen sprake. Jacobi is bedrijvig; als baas van de Waddenvereniging, als fractievoorzitter van de Leeuwarder

Noord-Afrika en reisde langdurig door

“HET LEVEN IS ZO COMPLEX EN VEREIST ZOVEEL COMPETENTIES. ER ZIJN VEEL TEVEEL REGELS, WAARDOOR HET LEVEN NIET LEUK MEER IS"

Noord- , Midden- en Zuid-Amerika.

Het reizen heeft haar erg gevormd, realiseert ze zich nu.

“Ik moest van mezelf de winter in Canada beleven.” In die periode was ze volledig op zichzelf aangewezen. “Als je lang alleen op pad bent, word je veel zelfverzekerder. Het was een diepe

PvdA en ze heeft nog een paar nevenfuncties. “Het enige verschil nu

Dat klinkt allemaal heel zwaar, maar

“Ja, ik ben regelmatig van school

ervaring die voor een enorme innerlijke

is dat ik wat vaker dichtbij huis ben.”

Jacobi is allesbehalve een zwartkijker.

gestuurd,” geeft ze aan. “Ik ging altijd

rust heeft gezorgd. Je ontdekt dat zelfs

Maar het is geen opgave en het is haar

Ze is eigenlijk altijd vrolijk en positief.

tegen onrecht in.” Politiek geëngageerd

reizen een sleur kan worden. Je hebt

nooit teveel. Lachend haalt ze de

“Ik moet mezelf dwingen om de

was ze al op jonge leeftijd. Haar ouders

zoveel vrijheid, maar de dynamiek zit

schouders op. “Als ik omval, is het

donkere randjes te zien. Dat vinden

stimuleerden

sociale

uiteindelijk in jezelf. Op een gegeven

klaar toch? Het zit in mijn aard. Ik was

mensen niet altijd leuk aan mij. ‘Het

gedachtengoed door zelf ook voor

moment kun je net zo goed weer naar

altijd al druk met studie, sport,

valt toch wel mee’, zeg ik dan,”

zwakkeren klaar te staan. “Ik had

huis gaan, want het maakt niet meer

werken.”

glimlacht

als

verder geen idolen. Wel had ik een

uit. Het heeft me een innerlijke rust

medicijnenbezorgster echter ooit al

bijzondere poster boven mijn bed

gegeven die ik altijd bij me heb.”

Ze is blij uit Den Haag weg te zijn. Oh,

op hoeveel mensen antidepressiva

hangen

die

nachtenlange

slikken en ze verloor een goede vriend

milieubeweging. Daar stond op dat we

OnREcHt

debatten. “Ik heb het allemaal wel

door zelfdoding. “We hadden hele

zelfs het kind in ons vruchtwater

Wat ze meenam uit de Verenigde

meegemaakt daar.” En er is veel meer

gesprekken en het verschil tussen ons

zouden opgeven voor de economie.”

Staten was een bevestiging van de

ellendige,

soms

ze.

Het

viel

haar

van

haar

een

of

andere

SENIORENkrant | INTERVIEW

05

sociale idealen waar ze voor staat. Het

Die eigenzinnigheid had ze altijd al. “Al

zorgde ervoor dat ze met hart en ziel

maakte ik me in mijn pubertijd wel

kan staan voor waar ze in gelooft.

een tijdje druk om hoe ik eruit zag. De

“Daar heb ik met eigen ogen gezien

tijd van het ego, haha. Maar ik liet me

wat er gebeurt als je alles aan de

nooit iets opleggen.”

markt overlaat. De zwakkeren vallen buiten de boot.” Het is haar ultieme

In de Tweede Kamer wilde ze bovenal

drijfveer in het leven: “Opstaan tegen

de stem vertolken van haar achterban.

onrecht

Een echte

en

het

helpen

van

volksvertegenwoordiger

kwetsbaren.” Zoals ze vroeger al

zijn. Ze maakte zich sterk voor Fryslân,

streed tegen kernenergie of het

natuur en water en baarde opzien door

doden van vogeltjes.

als enige PvdA’er tegen de JSF te stemmen. “Voor die herrie wil ik

Na haar reizen ging Jacobi nog rechten

gewoon geen verantwoordelijkheid

studeren. En zonder een plan te

dragen.” Haar grootste zeges behaalde

hebben, want zo gaan die dingen,

ze echter ‘achterlangs’. “Ik heb er aan

werkte ze zich bij de GGD op tot

bij kunnen dragen dat een tiental

directeur. Ze beschikt over natuurlijk

alleenstaande

leiderschap. Ondertussen sloot ze zich

zoekers in Nederland kon blijven.

in de jaren tachtig aan bij de PvdA en

Eentje van hen noemt me nog altijd

met haar loyaliteit, betrokkenheid en

mem, haha. Dat is nooit in de krant

no nonsens-houding kwam ze als

gekomen, maar daar werd ik toch wel

verrassing en zonder enige politieke

heel erg blij van.”

minderjarige

asiel-

ervaring terecht in de Tweede Kamer.

Een gezin was voor haar nooit echt in

Het is mooi om te zien hoe ze met

beeld.

altijd

liefde en enthousiasme dingen voor

afgehouden, en toen ineens was het al

elkaar krijgt. De PvdA in Leeuwarden

te laat.” Ze is inmiddels twintig jaar

herrees uit de as toen ze vorig jaar het

samen met haar Koos, vader van vijf

stokje overnam. Maar ze klopt zichzelf

kinderen.

niet op de borst. “Ik doe gewoon mijn

“Kinderen

heb

ik

plicht, joh. Er is genoeg te doen.” En ze PLATTELANDSDAME

oogt nog fit. “Ik ben sterk van huis uit.

Als plattenlandsdame was ze in Den

‘s Zomers werk ik vaak in de tuin,

Haag een beetje een vreemde eend in

dat is genoeg beweging,” lacht ze.

de bijt. Van die ‘zwakte’ heeft ze juist

Toch zegt ze over een paar jaar met

haar kracht gemaakt. Jacobi vaart

pensioen te gaan. “En dan nog wat

volledig op haar eigen kompas en dat

vrijwilligerswerk doen.” Dat raadt ze

heeft haar in de politiek veel gebracht.

iedereen aan die met pensioen is. “Ik

Misschien niet de top, want bij een

zie het veel om me heen; het verlies

race voor het leiderschap van de partij

van sociale contacten. Ik zou het mooi

in 2012 werd ze het niet. Niettemin was

vinden als mensen gepast vrijwilligers-

ze er een van de meest gewaardeerde

werk doen en dat we zo ook onze

politici, geroemd om haar echtheid.

samenleving kunnen behouden.” ■

06

WONEN | SENIORENkrant ”Als je graag eenzaam wilt worden, moet je in een galerijflat gaan wonen.” Het lijkt een rake uitspraak van een bezoekster van de ’Woonkamer’ in de vrijheidswijk in Leeuwarden. De drie grote galerijflats (gebouwd in 1973) aan de canadezenlaan in Leeuwarden zien er van buiten mooi en strak uit. maar als je als bewoner je huis verlaat, kom je weinig buren tegen. vooral oudere bewoners voelen zich alleen. Solidair Friesland startte daarom met de ‘Woonkamer’.

Tekst: Sara Kroos en Martin van Mourik

‘Als je grAAg eenzAAm wilt worden, moet je in een gAlerijflAt gAAn wonen’ Sara en Martin van de redactie hebben een afspraak bij flat 2, Canadezenlaan

198,

oftewel

de

‘Woonkamer’. Lang zoeken is het niet, na aanbellen wordt de deur snel geopend door Evelien met een geweldige glimlach op haar gezicht. We worden verwacht. Snel worden er stoelen aangeschoven en kopjes koffie ingeschonken. We zijn WELKOM in de ‘Woonkamer’, een project van Solidair Friesland dat afgelopen april van start ging. Robert startte het project op, samen met Monique (ook bekend van de grootste gehaakte deken tijdens LF2018 en de Buurvrouw & Buurvrouw Bus die in oktober gaat rijden) en Evelien. Elke dinsdagochtend staat de deur open om elkaar te kunnen ontmoeten met

Nu zit de woonkamer vol met mensen,

toe er een hulpvraag kan ontstaan.

koffie en wat lekkers erbij.

voornamelijk vrouwen. De leeftijd is

Hij heeft regelmatig contact met de

60+. Er wordt wat afgekletst, grapjes

wijkverpleegkundige in deze wijk, zo

ActiviteitenprogrAmmA

gemaakt, maar er vinden ook ernstige

is er een korte en directe lijn naar de

In het begin kwamen er slechts enkele

gesprekken plaats, zoals even je hart

hulpverlening als dat nodig mocht zijn.

bewoners, maar hun aantal groeide

luchten of je verhaal vertellen. Achter

Soms is het moeilijk om negativiteit

snel. De mooie zomer hielp een handje

elke galerijdeur zit een mens met een

om te zetten naar positiviteit. Eenieder

mee. Robert: “Met het warme weer

verhaal. Pas weduwe geworden, ziekte

brengt zijn of haar eigen problemen met

zaten wij veel buiten, dus konden wij

van een echtgenoot, geen netwerk

zich mee, levens gaan niet over rozen.

Robert

heel gemakkelijk contact leggen met

hebben, met als gevolg isolement en

Met elkaar mopperen kan dan ook

Solidair Friesland en PKN Fryslân

passerende bewoners die op weg

eenzaamheid.

zomaar gebeuren. Maar er ligt niet voor

als

waren voor een boodschap of iets

niets een grote smiley sticker op tafel.

deze rol wil hij iets doen tegen

anders. We nodigden ze uit om er

SmiLe

gezellig bij te komen zitten en boden

Er

ze een kopje koffie of wat fris aan. Er

uitnodigende sfeer die Robert en

er contacten en vriendschappen in

verschillende contacten met o.a. de

ontstonden leuke gesprekken en het

Evelien volledig uitdragen. “We doen het

de buurt ontstaan. Mensen hebben

wijkverpleegkundige en het sociaal

werd heel gezellig.” Evelien: “Je steekt

samen,” zegt Robert. Evelien lacht en

elkaar leren kennen en helpen elkaar.

wijkteam. Een van de vragen was

elkaar ook aan en iedereen doet zijn

zegt: “Dat zegt hij nu altijd en het klopt,

Als iemand er een ochtend niet is

waar het meest behoefte aan is. Er

best om bewoners erbij te betrekken.

want diverse gasten zijn inmiddels ook

dan wordt hij of zij gemist. Hoe mooi

bleek veel sociale armoede te zijn

We doen ook andere dingen.” Trots

vrijwilliger geworden.” Samen gaan

kan dat zijn; dat je wordt gemist.

in de flats aan de Canadezenlaan.

laat ze het activiteitenprogramma

ze uit van POSITIVITEIT. “Daar ligt de

De ‘Woonkamer’ is een geweldig

In deze zoektocht ontstond een

zien waaraan de bezoekers kunnen

kracht,” vertelt Robert. Robert is een

mooi initiatief en we hopen dat er

droom: het verlangen om een

deelnemen, zoals maandelijks samen

geboren idealist met een warm hart

meerdere woonkamers mogen volgen

Woonkamer te hebben in de wijk,

lunchen,

door

en een realistische deskundigheid Hij

in Leeuwarden. ■

dichtbij de mensen. Robert ging

Leeuwarden en een uitstapje naar het

vertelt dat door het opbouwen van een

dierenpark Aqua Zoo.

goed contact en vertrouwen naar elkaar

een

praamvaart

heerst

HET OnTsTaan van dE ‘WOOnkamEr’ Colijn

diaconaal

werkt werker.

vanuit Vanuit

armoede en eenzaamheid. Binnen een

open

en

warme

Door

het

Woonkamerproject

zijn

de

Vrijheidswijk

ontstonden

aan de slag en realiseerde samen www.solidairfriesland.nl

met anderen de ‘Woonkamer’.

SENIORENkrant | COLUMN

07

Foto: Rawpixel.com/Freepik com

CoLumN

Tekst: Peter Teeuwen Schrijft over maatschappelijke ouderenvraagstukken, puzzelkoning

Peter weet het beter De

Algemene

Verordening

Gegevensbescherming (AVG), ook wel de privacywet genoemd, is indertijd ingevoerd om de privacy van mensen te beschermen. Door Social Media als Facebook en het feit dat veel websites allerlei gegevens van je verzamelen, leek het logisch om een wet in te voeren die je

beschermt

tegen

allerlei

onwenselijke praktijken.

Toen het ingevoerd werd, dacht ik dat

het

wel

voortbrengen,

iets maar

goeds

zou

ondertussen

heb ik vaak gezien dat mensen met

PRIVACYWET: EEN VLoEK oF EEN ZEgEN?

de AVG schermen als het hun goed uitkomt.

Hoe

vaak

krijg

je • Je kunt vaak je recht niet halen

tegenwoordig niet te horen: “Daar

Ongetwijfeld zijn er veel positieve

klacht krijgen waar ze liever niet op in

kan ik helaas niet op ingaan in

effecten, maar ik heb toch vaak het

willen gaan.

verband met de wet op de privacy

idee dat het kind met het badwater is

van de betreffende persoon.” Ik heb

weggegooid: neem bijvoorbeeld een

nIEUWE varIanT

meer samenwerken vanwege de

heel vaak gemerkt dat de ‘betreffende

Michael P., die een beroep deed op

Tegenwoordig zie je een nieuwe

angst voor de schending van de

persoon’ het daar zelf helemaal niet

de AVG en daardoor uiteindelijk in de

variant

AVG en de gevolgen ervan.

mee eens was.

gelegenheid

om

wordt alles geanonimiseerd, of alles

• Talloze websites kunnen niet meer

Anne Faber te vermoorden, om een

wat tot een persoon terug te leiden

functioneren, zijn illegaal bezig of

extreem voorbeeld te noemen.

valt

verwijderd.

een

grote

gebracht

werd

vanwege dat schermen met de AVG. • Organisaties

opdoemen:

voorzorg

moeten hoge kosten maken om aan de eisen van de AVG te voldoen.

TWEE nIEUWE GEvaLLEn

meegemaakt dat er een verslag

• Criminele organisaties varen er wel

Pas waren er weer twee nieuwe

werd gemaakt van een intake en

bij: zij maken vaak dankbaar gebruik

gevallen

daar stond niet meer in dan dat

van de AVG om hun duistere

deden fronsen:

iemand geboren was en welke

praktijken verborgen te houden

* DUO mag niet controleren met

opleidingen hij/zij had gedaan. Er

voor de samenleving, de overheid

software of studenten berichten

stond geen enkel persoonskenmerk

en de politie in het bijzonder.

hebben gekregen, met als gevolg

in. Toen ik vroeg waarom dat was,

dat bij belangrijke berichten waarbij

kreeg ik te horen dat ze die zaken

niemand meer weet dat ze niemand

DUO zeker moet weten dat de

niet

meer kennen.

betreffende student dat bericht

vanwege de AVG.

meer

mocht

ik

goed

bij

mijn wenkbrauwen

heb

niet

vrijwilligersorganisatie

die

Zo

uit

kunnen

vastleggen

• Mensen

vereenzamen

doordat

• Google, Facebook en Instagram weten meer van je dan je partner.

inderdaad gekregen heeft, zo’n aangetekend

Ik merk ook dat organisaties als de

verstuurd moet worden. Wat een

dood zijn om gegevens van hun

Alleman

geldverspilling!

cliënten aan derden te verstrekken,

beelden je af in de krant of op Social

* De plaats waar de tijgermug was

bang als ze zijn om de AVG te

Media zonder toestemming en

gevonden, moest van de Nationale

schenden. Zelfs als die cliënt daar

zonder dat je er weet van hebt.

Voedsel-

zelf nadrukkelijk toestemming voor

bericht

per

en

post

Waren

Autoriteit

geheim blijven, om de privacy van

• Op straat word je door Jan en gefotografeerd.

Ze

De AVG was bedoeld om je privacy te

heeft gegeven.

beschermen.

de omwonenden te beschermen.

Dat

is

niet

gelukt:

tegenwoordig weten ze meer van je

Ze beriepen zich hierbij op de AVG.

vLOEk OF ZEGEn

Gelukkig dacht de rechter daar

We

doorgeslagen.

dan ooit tevoren. En als je zelf hulp

anders over…

In plaats van dat die wet ons

nodig hebt, zit diezelfde AVG je dus

Allerlei (semi- )overheidsinstanties

beschermt, zit hij ons en organisaties

alleen maar in de weg. Wat mij betreft is

schermen met de AVG als ze een

vaak in de weg:

het meer een vloek dan een zegen. ■

zijn

helemaal

08

GEESTELIJKE & LICHAMELIJKE GEZONDHEID | SENIORENkrant

Tekst: Sara Kroos Verhalenschrijfster (www.saraschrijfteroplos.nl)

Sinds mijn pensionering drink ik elke avond een glas wijn. Pensionering kan leiden tot grote tevredenheid en gezelligheid, zeker als vrienden en buren ook met pensioen gaan. Veel feestjes met weer een wijntje erbij natuurlijk. In mijn werkzame leven dronk ik alleen in het weekend een glaasje met een hapje erbij. Ook de vakanties op Kreta en de kookkunsten van mijn man hebben goed bijgedragen aan mijn gewichtstoename.

Er zijn momenteel heel veel diëten in omloop. Je hebt bijvoorbeeld de eiwitshake: drie keer per dag een paar lepeltjes uit een bus met eiwitpoeder, vermengen met melk, even goed

Sara gaat op dieet IN DE WIJN ZIT HET VENIJN

schudden. Niet alleen jij, maar ook

Sinds mijn pensioen ben ik wat kilo’s aangekomen. Heel eerlijk: twaalf kilo, dat is meer dan twee

je portemonnee wordt er dunner

confectiematen. Ik klaagde daar al een tijdje over en af en te doe ik een poging om gewicht te verliezen.

van. Koolhydraatarm eten is ook een

Beter voor mijn gezondheid. Dan ging ik een weekje op dieet. Ik viel een paar kilo af, maar kwam dan

hype: geen brood, geen aardappelen, geen pasta’s, maar wel heel veel eiwitten,

zoals

yoghurt

en

kaas.

weer terug in mijn oude eetpatroon. Nadat ik mezelf in een te strakke jurk in de spiegel zag, ging de knop om: ik moest blijvend afvallen. En dus maakte ik een afspraak met een voedingscoach.

Naast de diëten zijn er pillen en drankjes in omloop, allemaal met

in die tijd aan de jonge jenever. Dat

mijn BMI, mijn vetpercentage, mijn

eet-

de mooie belofte er slanker van te

is nooit meer goed gekomen. Van het

buikomvang. Ik werd gewogen en

leren afkicken en mezelf andere

worden. Of allerlei apparaten die

sherrydieet heb ik trouwens nooit

te zwaar bevonden. Daarna moest

eetgewoonten aanleren. Echt lastig

rollend en knedend over je lichaam

meer iets vernomen. Wat de dames

ik

mijn

was het om de WIJN in de kast te

gaan. Je lichaamscellen laten bevriezen

betreft: ze kwamen gewoon weer terug

paspoort staat 1.65 meter en laat ik

laten staan. Die gewoonte zat er

kan ook. Kortom, er zijn heel veel

op hun oude gewicht en mijn vader zat

nu gekrompen zijn tot 1.60. Een rare

goed ingeslepen na mijn pensioen.

mogelijkheden die jou een mooi, slank

aan de drank.

gewaarwording; ik was in de loop van

Misschien is dit wel een senioren-

de jaren kleiner geworden.

probleempje of een dingetje, hoe

lichaam beloven.

onder

de

meetlat.

Op

en

snoepfabriek.

je het maar zegt.

Sinds januari 2019 heeft een aantal

Ik

moest

De coach en ik

zorgverzekeringen afvalprogramma’s

De voedingscoach was vriendelijk en

hebben daar ook een gesprekje over

in hun polis opgenomen, bij de

duidelijk: dit was niet goed, maar het

gehad. Toen ik de wijn liet staan

op dieet blijven is geen doen. Het

aanvullende verzekering. Voorkomen

zou wel weer goed komen, verzekerde

viel ik gemakkelijker af.

is slecht voor de stofwisseling en

is beter dan genezen: overgewicht

ze mij. In twaalf weken zou ik zes kilo

zorgt voor grote schommelingen in

geeft gezondheidsproblemen, zoals

gewicht moeten verliezen. Dat leek

Nu, inmiddels twaalf weken verder,

je gewicht. Misschien is daarom de

diabetes, hart- en vaatziekten en

mij een makkie. Wat is nu zes kilo?

stap

maagverkleining momenteel erg in,

gewrichtsklachten. Ons gezondheids-

Ik wilde wel tien kilo. Opgewekt liep

en

die ervoor zorgt dat je blijvend gewicht

systeem

zo vreselijk duur

ik naar buiten met mijn informatie

opgeheven hoofd fiets ik langs de

verliest. Daar kom ik gelukkig niet

geworden. Voldoende redenen dus

op papier en een afvalapp voor mijn

McDonald’s terug naar huis, naar

voor in aanmerking. Je moet ernstig

voor de overheid om cursussen aan

mobiel. Ik kreeg weekmenu’s via mijn

mijn boterhammetjes met 20+ kaas.

overgewicht hebben en toestemming

te bieden, zoals onder begeleiding van

mail toegestuurd. Elke week was er

Ik eet nu regelmatig om de drie

van de arts en de verzekeraar krijgen.

de diëtiste en/ of voedingscoach af te

een weeg- en meetmoment met een

uur, gezond, weinig vet en geen

De operatie is niet zonder risico. Veel

gaan vallen.

overzicht van mijn gewicht, BMI, vet-

suikerproducten. Soms verlang ik

Van diëten vallen de meeste mensen af, maar het is tijdelijk. Je hele leven

is

al

ik

weer

positief

de

goedgehumeurd deur

uit.

Met

en vochtbalans. En zo begon mijn

hevig naar appelgebak met slagroom

voorbeeld, alsof het heel normaal is. Ze

Ik werd door een goede vriendin

afslankavontuur. Niet zonder vallen

en een lekkere zak frites met mayo,

zien er daarna slecht uit, uitgehongerd

geattendeerd

in

en opstaan natuurlijk. Mijn valkuilen

maar ik doe het niet. Af en toe neem

en haast onherkenbaar.

Goutum. Zij viel af en weet je hoe?

waren snoepjes, dropjes, onregelmatig

ik een dropje. Was het gemakkelijk?

Door meer te gaan eten: ze at de

eten, buiten de deur eten en ja, elke

Nee, helemaal niet. Er is niets zo

Mijn moeder volgde in de jaren ‘80 het

hele dag en toch viel ze af. Na mijn

avond een glas wijn met een lekker

moeilijk als je gedrag veranderen

sherrydieet, samen met haar zussen:

vakantie maakte ik daar een afspraak

stukje kaas erbij en andere, lekkere

en afvallen als je wat ouder wordt

sherry en kaas eten. Het was een reuze

met de voedingscoach. Vol goede

hapjes, ook wel de vierde maaltijd

gaat niet zo gemakkelijk. Is het de

gezellige boel. Eten koken deden de

moed

genoemd.

moeite waard? Ja, dat zeker, en ik ga

dames niet meer, want ze waren onder

BODY SUPPORT binnen. Ik moest

invloed van de drank. Mijn vader

op de weegschaal natuurlijk en echt

De eerste weken zag ik overal eten.

zomergarderobe, ik ben en voel me

raakte helemaal in de war en begon

alles was te hoog: mijn gewicht,

Ik beleefde de wereld als een grote

fitter en gezonder. ■

bekende Nederlanders geven ons het

stapte

op

ik

een

de

bedrijf

sportschool

ook door. Het scheelt mij een nieuwe

SENIORENkrant | FAMILIE

09

Tekst: Sara Kroos Verhalenschrijfster (www.saraschrijfteroplos.nl)

De jongen pakte het navigatiesysteem en stapte in de auto, samen met zijn vriendin. De route werd ingesteld en ze vertrokken naar Amsterdam, een flink stuk rijden vanuit Friesland.

Het was rustig op de weg, de tomtom deed prima zijn werk.

Ze spraken niet veel. De aandacht was bij de route en het verkeer, ze reden niet vaak naar Amsterdam. De avond daarvoor hadden ze afgesproken met z’n tweeën te gaan, samen ben je sterker.

Hij vastberaden in zijn beslissing, zij vastberaden hem te steunen in zijn

De oude man en de jongen

‘AFSCHEID’

gekozen opdracht. De jongen koos

hoofdingang van het ziekenhuis. Bij de

op bezoek!” De oude man sliep vast,

jongen zei: “Ik denk dat ik maar weer

niet altijd de gemakkelijkste weg, dat

informatiebalie vroegen ze naar de

het duurde even voordat hij zich wat

eens ga, opa.” De oude man zei: “Dat

lag niet in zijn aard, maar vaak wel

afdeling

hadden

verdwaasd op zijn rug draaide. Hij

is goed en tot ziens hoor.”

een mooie weg, daar moet je dan ook

afgesproken dat hij alleen naar binnen

begreep en zag niet goed wie er was.

wat voor over hebben, zei hij dan.

zou gaan, dat zij op de gang zou wachten.

Ze keken elkaar aan, minutenlang,

De jongen liep naar de ziekenhuisgang

Verder hield hij ook niet zo van

Af en toe zou ze om het hoekje kijken of

onafgebroken, en toen kwam de

waar het meisje op hem wachtte.

omwegen, maar ging hij recht op zijn

het allemaal lukte. Hij zuchtte en deed

herkenning bij de oude man.

Hand in hand liepen ze terug naar de

doel af. Hij was een oprechte Fries

de deur van de patiëntenkamer open.

geworden in de loop van de tijd.

Het was een driepersoonskamer en hij

Langzaam kwamen er beelden terug

herkende direct de oude man, zijn opa.

en zei hij: “Dag lieve schat, wat ben ik

Eenmaal

aangekomen

op

geriatrie.

Ze

de

auto. Op de terugweg regende het

blij dat je er bent, o, wat ben ik blij.”

bestemming parkeerde hij de auto. Hij

De oude man lag op zijn zij te slapen.

De oude man zag een volwassen

was nerveus, wist niet precies wat hij

De

toe,

kleinzoon, de jongen met die krullen

aan zou treffen. Hand in hand liepen de

bestudeerde zijn opa. “Opa, word

en de lieve ogen. Het kind van vroeger

jongen

eens wakker, ik ben het en kom bij u

schemerde door het inmiddels jong

en

het

meisje

naar

de

hard, alle aandacht was nodig bij het

jongen

liep

naar hem

volwassen gezicht. Daarna dwaalden zijn ogen weg starend in de verte, kijkend naar dingen die alleen hij zag.

‘WAT heerlijK dAT je Mijn hAnd VASThoudT’

De jongen pakte de hand van de oude man en hield die stevig vast, hij

autorijden. Samen reden ze weer

probeerde een gesprekje te voeren.

terug naar Friesland, naar huis. Zij

Opa zei dat hij het slecht naar zijn zin

was trots op hem en hij was blij dat hij

had in het ziekenhuis en weg wilde.

geluisterd had naar zijn gevoel en gedaan had wat hij nodig vond:

En zo zaten ze daar, wel een uur lang,

afscheid nemen van zijn opa.

kijkend naar elkaar, de oude man soms wegdwalend naar een andere

De zondag daarop werd opa 96 jaar.

wereld, elkaars handen vasthoudend.

Maandag overleed opa. De jongen

De oude man zei: “Wat heerlijk dat je

was 21 jaar en het meisje 20 jaar. Het

mijn hand vasthoudt, dat vind ik toch

was

zo fijn dat je dat doet.” Zoveel woorden

ontmoeting. Een bijzonder afscheid

waren er niet meer nodig.

van de oude man en de jongen. ■

een

bijzondere

laatste

Het bezoekuur ging voorbij, een zuster kwam de catheterzak legen. De

Ter herinnering aan Adriaan Smit †

10

SENIORENkrant

Phonak Audéo Marvel TM

Het is niet alleen een geweldig hoortoestel.

Het is een multifunctioneel wonder.

De nieuwe Phonak Marvel hoortoestellen zijn een multifunctioneel wonder die een uitzonderlijke geluidskwaliteit combineren met alle innovaties uit de branche van de afgelopen jaren. Zo zijn oplaadbare toestellen mogelijk, maar ook is uw mobiele telefoon direct te koppelen met uw hoortoestellen, zonder noodzaak van een los kastje om de hals. Zo kunnen telefoongesprekken en muziek direct naar de hoortoestellen gestreamd worden vanaf smartphone, tablet en TV en meer.

Maar deze functies waren nog niet samen in één model te vinden. Met Phonak Marvel is dat wel het geval, het is het Zwitserse zakmes voor de slechthorende!

geluidskwaliteit, beter spraakverstaan in rumoer, minder luisterinspanning in rumoer en een rijke geluidservaring, ook tijdens het streamen van muziek of TV-programma.

Phonak is bekend om haar eersteklas geluidskwaliteit en het beste spraakverstaan.

De AutoSense OS 3.0 automaat is het resultaat van 20 jaar doorontwikkeling: Uitmuntende

Gratis proef Probeer Marvel enkele weken gratis uit. Vind een dealer bij u in de buurt en vraag de gratis digitale brochure aan via www.phonakmarvel.nl

Direct streaming Het is het eerste hoortoestel dat een uitzonderlijke geluidskwaliteit combineert met oplaadbare techniek en universele Bluetooth connectie: het kan direct streamen vanaf iedere smartphone, tablet en TV, ongeacht het merk (Apple, Android etc).

Phonak is daarmee de eerste die echte universele connectiviteit biedt voor miljarden apparaten. Is de revolutionaire Phonak Marvel iets voor u?

 Helder, rijk geluid  Direct verbinding met smartphones, TV en meer  Incl. oplaadbare modellen  Intelligente apps

SENIORENkrant | ECONOMIE

EEN EERLIjKE PENSIoENLEEFTIjD

Foto: Rawpixel.com/Freepik com

Tekst: Peter Teeuwen Schrijft over maatschappelijke ouderenvraagstukken, puzzelkoning

11

creëren we steeds meer mensen

waar een schreeuwend tekort aan

die zorg nodig hebben. We maken

is en die een belangrijke rol kunnen

veel meer mensen ziek dan nodig is.

vervullen in onze samenleving.

Wat kost dat allemaal? Veel mensen hebben mantelzorg nodig, maar die

PEnsiOEn En AOW

mantelzorgers moeten nog volop

Terug naar de financiering. Naast

meedraaien in het arbeidsproces. Als

kostenbesparing en een evenwichtiger

ze de tijd zouden hebben dan zou dat

samenleving

een hele zorg minder zijn.

oplevert), zijn de twee voornaamste

(wat

ook

geld

financieringsbronnen naast een eigen Van de andere kant hebben diezelfde

vermogen het opgebouwde pensioen

mantelzorgers ook nog vaak de functie

en de AOW. Over beide wil ik wat

van oppasoma of -opa. Ook daar

zeggen.

zou veel meer tijd voor zijn. Alles bij elkaar krijgen we een veel gezondere

Ik

heb

al

eens

in

deze

krant

samenleving, letterlijk en figuurlijk.

beschreven dat er geld genoeg is in die

Naast medische kosten zijn er veel

pensioenpotten. Het probleem zit ‘m

psychische kosten doordat mensen

in de regels die nu worden toegepast

ook op psychisch vlak allerlei klachten

en die absoluut niet realistisch zijn

krijgen, zoals burnout e.d.

en zelfs oneerlijk: degenen die de pot gevuld hebben worden gekort. Dat is

in heel Europa zie je een beweging dat de pensioenleeftijd naar achteren wordt geschoven. meestal wordt er gestreefd naar 67 jaar. Op het eerste gezicht lijkt dat logisch; we worden allemaal ouder en dus moet er langer gewerkt worden om de oudedagsvoorziening te kunnen bekostigen. maar klopt die redenering wel? ik heb er mijn twijfels bij.

OPtimAAl FUnctiOnEREn Een

ander

argument

om

pure diefstal. de naar

De AOW is indertijd ingesteld om te

voren te schuiven is het volgende: als

voorkomen dat ouderen in schrijnende

we kijken naar de totale hoeveelheid

armoede

werk die er in Nederland verricht

Iedereen had recht op een goede

moet worden, wie kan dat dan het

oudedagsvoorziening, was toentertijd

beste doen? Denk bijvoorbeeld aan

de gedachte. Iedereen betaalde een

productiviteit en de kwaliteit van

AOW-premie en had dus ook recht

het geleverde werk. Vaak zijn dat de

op een AOW. Is dat nog wel van deze

pensioengerechtigde

leeftijd

terecht

zouden

komen.

Er wordt vanuit gegaan dat wij

velen zullen zijn die die leeftijd niet

25/30- tot 50/55-jarigen, afhankelijk

tijd? Wordt het niet hoog tijd om die

mensen in principe tot op hoge leeftijd

(in gezondheid) zullen halen.

van je beroep. In veel beroepen is

AOW te gaan hervormen? Waarom

het toch zo dat je vanaf een bepaalde

zou iedereen AOW moeten krijgen?

zouden

kunnen

werken.

Echter,

degenen die zich dat financieel

FAtsOEnlijk lEVEn

leeftijd niet meer optimaal kunt

Voor sommige mensen is het een

kunnen permitteren stoppen vaak

Wat is een menswaardig bestaan? Is dat

functioneren: je wordt vergeetachtig,

noodzakelijk inkomen, voor anderen

eerder dan de pensioengerechtigde

werken tot je er dood bij neervalt? Of

je krijgt lichamelijke ongemakken, je

is het een leuke bijkomstigheid; ze

leeftijd. Die gaan dan van hun

tot je zo in de kreukels ligt dat van een

bent niet zo snel meer etc.

zouden het best kunnen missen.

pensioen genieten heet dat dan.

fatsoenlijk leven ook geen sprake meer

Zij hebben die AOW niet nodig als

is? Denk maar eens aan: nauwelijks

Als we dus kijken naar de kwaliteit en

om AOW alleen aan die mensen te

aanvulling voor hun pensioen om te

meer kunnen lopen, problemen met

de productiviteit van het werk, dan zijn

geven die dat ook echt nodig hebben.

kunnen leven. Voor een grote groep

slapen, overal (gewrichts)pijn etc.

ouderen vaak niet meer de aangewezen

De anderen hebben betaald uit een

mensen is dat geen optie. Die moeten

Dat is wat veel mensen te wachten

figuren om nog hoog kwalitatief werk

soort solidariteit. Als de AOW niet

noodgedwongen

tot

staat als we die pensioengerechtigde

te leveren. Iedereen weet dat eigenlijk

meer aan iedereen wordt uitbetaald,

aan de pensioengerechtigde leeftijd.

leeftijd steeds verder naar achteren

wel, maar het wordt met de mantel

maar alleen aan mensen die dat

Vaak willen ze wel eerder stoppen,

schuiven. Voor een

menswaardig

der liefde bedekt. Voordat iedereen nu

nodig hebben (inkomen, vermogens-,

maar ze kunnen zich dat financieel

bestaan en een veel evenwichtiger

woedend in de pen klimt, dit is in zijn

pensioentoetsing) dan is de totale

niet permitteren. Ze hebben de

samenleving is het veel verstandiger

algemeenheid zo. Er zijn natuurlijk

hoeveelheid AOW die uitgekeerd moet

AOW als extraatje nodig. Als de

om die pensioengerechtigde leeftijd

genoeg uitzonderingen.

worden een stuk minder.

pensioengerechtigde leeftijd dan nog

naar voren te schuiven!

Nog een argument: veel ouderen

Alles bij elkaar denk ik dat we een

doorwerken

verder naar achteren zou schuiven,

Misschien moeten we overwegen

dan is dat een nachtmerrie voor deze

Maar is dat wel betaalbaar, zult u dan

zouden eigenlijk graag dingen willen

veel

mensen. Het is de vraag of er dan nog

denken? Ja, dat is het, als we allerlei

doen waar ze hun hele leven niet aan

zouden krijgen als we met z’n allen

veel te genieten valt van het pensioen.

verborgen kosten die er nu zijn en niet

toe zijn gekomen. Geef ze daar de kans

eerder met pensioen zouden kunnen

In elk geval zullen ze blij zijn dat ze niet

meegerekend worden erbij betrekken.

voor! Naast allerlei activiteiten die

gaan, bijvoorbeeld dus op 55-jarige

ouderen gaan ontplooien, zullen ook

leeftijd. En ja, de AOW moet dan

velen kiezen voor een of andere vorm

wellicht

van

maar is dat zo erg? ■

meer hoeven te werken… Ik voorspel dat wanneer voor alle beroepen die

Door

die

pensioengerechtigde

67-jarige leeftijd ingevoerd wordt er

leeftijd naar achteren te verschuiven,

vrijwilligerswerk.

Vrijwilligers

leefbaardere

ook

samenleving

hervormd

worden,

12

SENIORENkrant

Profiteer nu van subsidie!

Kijk voor meer informatie en voorwaarden op: www.kostonnoord.nl

€ 12 p/m

2

€ 27p/m

2

€ 16 p/m

2

Uw specialist in woningisolatie

WWW.KOSTONNOORD.NL Laat u kostenloos informeren door een van onze adviseurs.

Koston Noord BV Rijksstraatweg 7 8814 JV Zweins Telefoon: 0517-767030 E-mail: info@kostonnoord.nl Website: www.kostonnoord.nl

SENIORENkrant | KUNST & CULTUUR

13

‘Op het podium ademen we: We benne op de wereld om mekaar te helpen, niewaar?’

Eva komt niet uit ‘de muscialwereld’, ze had lang geleden een rol in Sky, maar verder is deze wereld min of meer nieuw voor haar. Toch voelt ze zich hier meteen heel thuis. Eva: ‘Alles komt erin voor: zingen, dansen, er zit beweging in, maar ook rust om

In café ’t Schaep met de 5 Pooten wordt gelachen, gehuild, het leven gevierd én natuurlijk mooie scenes te spelen.’ Ze vindt dat musical nogal gezongen. In deze nieuwe Nederlandse musical, die van donderdag 17 t/m zaterdag 19 eens wordt onderschat. ‘Er komt veel meer bij kijken oktober te zien is in Stadsschouwburg De Harmonie, zitten alle stamgasten van toen weer

dan een voorstelling zonder liedjes en muziek. Het is hard werken, helemaal met een live band. Timing

aan de toog. Actrice Eva Van der Gucht is Doortje. ‘Ik wil Doortje wat extra kleur geven, dat is alles. Als ik een zin verkeerd zeg weet de pianist niet wanneer hij moet beginnen.’ Door deze musical

kan ze ook wel hebben.’

heeft ze de liedjes een beetje herontdekt en ziet dat nieuwsgierig, maar niemand zit daar op te wachten.

er veel meer lagen inzitten. ‘De liedjes zijn eigenlijk

Toch is deze musical geen copy-paste-versie van

een beetje zoals de stamgasten. Je denkt: wat een

de populaire serie, maar een heel eigen en nieuw

vrolijk liedje, lekkere meezinger, maar er zit een

verhaal geschreven door Raoul Heertje. Alle bekende

melancholische laag omheen.’

personages zitten uiteraard weer aan de bar en vieren het 25-jarige huwelijk van Riek en Arie Balk.

De geweldige cast is voor haar een sleutel tot succes.

Dat lijkt allemaal in pais en vree te verlopen totdat

Het zijn acteurs uit verschillende disciplines die het

iemand uit het verleden op de proppen komt en voor

niet alleen leuk samen hebben, maar het elkaar ook

reuring zorgt.

gunt. Eva: ‘We doen het echt samen en laten elkaar ook excelleren. Ik ben bijvoorbeeld niet zo goed in

De kracht van een musical als ’t Schaep vindt

danspasjes en dan helpen Ruth en Jeske me. Weet je, als

hoofdrolspeler Eva Van der Gucht de herkenning.

we samen op het podium staan dan ademen dat credo

Eva: ‘De stamgasten mopperen wel op elkaar, maar

wat we zingen: We benne op de wereld om mekaar te

kunnen ook niet zonder elkaar. Ze vallen ook wel in

helpen, niewaar?.’ ■

de categorie ruwe bolster, blanke pit. Iedereen houdt zich groot, terwijl vanbinnen een enorm gevoelsleven

’t Schaep met de 5 pooten is van donderdag

Ogenschijnlijk is alles hetzelfde gebleven: Kootje

woelt.’ Dan lachend: ‘Ze houden gewoon heel veel

17 t/m zaterdag 19 oktober te zien in Stadsschouw-

staat achter de bar, zijn buurvrouw Doortje hoopt

van elkaar en vangen voor elkaar een kogel als dat

burg De Harmonie. Boek nu op harmonie.nl

nog steeds dat hij met haar gaat trouwen, er zijn

moet. Ik vind dat een mooie gedachte, dat zouden we

kaarten met promotiecode SCHAEP25 en ontvang

grappen,

in deze tijd wel wat meer mogen hebben.’

25% korting per kaart.

misverstanden,

roddels,

iedereen

is

WONEN | SENIORENkrant

14

- ADVERTORIAL -

Zorghuizen Noord Nederland:

'Leven aLs thuis' Zorghuizen Noord Nederland is op 1 september 2019 gestart met kleinschalig wonen voor mensen met dementie. In het Zorghuis kunnen 15 mensen met dementie wonen en 24-uurs zorg krijgen.

Het zorghuis bevindt zich in een complex

komt te wonen in het zorghuis. Er is zoveel

Naar deze vorm van dementiezorg is steeds

aan het Noordvliet, een mooie locatie aan

mogelijk tijd en aandacht voor de bewoners.

meer behoefte. We willen met zijn allen dat

de rand van het centrum van Leeuwarden

Geen overbodige regels, wel kwaliteit van

mensen met dementie zolang mogelijk de

en midden in de samenleving. In het

zorg en welzijn.

regie over zichzelf kunnen houden en

complex is een atrium waar mooie

meedraaien in de samenleving. ■

beleefhoeken gemaakt zijn voor mensen

In het complex zijn meer appartementen

met dementie.

te huur, waar Zorghuizen Noord Nederland

Voor meer informatie:

zorg kan verlenen. Juist voor echtparen

www.zorghuizennoordnederland.nl

Behalve

het

zorghuis

met

15

appartementen en gezamenlijke huis-

waarvan een partner dementie heeft, zijn geschikte appartementen beschikbaar.

kamers zit ook het Odensehuis in het pand, een inloophuis voor mensen met

Voor meer informatie over het wonen in

beginnende dementie en hun mantel-

ons zorghuis kunt u contact opnemen

zorgers. Dit resulteert in een mooie

met

samenwerking.

Leeuwarden,

Willy

Mellema, locatie

Zorghuiscoach Noordvliet

441,

telefoon 06 52 11 16 53 of via mail op Het motto van Zorghuizen Noord Nederland

w.mellema@mailznn.nl.

is 'leven als thuis'. Zorgcoach Willy Mellema komt op huisbezoek voorafgaand aan een

Ook in Lenna, Wolvega is Zorghuizen

verhuizing om de woonsituatie te bekijken

Noord Nederland in september een

en gewoontes te bespreken van degene die

zorghuis gestart.

Thuiszorg

Patyna

zorgorganisatie

is

die

een

thuis-

andere disciplines en streven wij naar

met

kleine

de beste zorg voor de cliënt.

teams, bestaande uit (wijk)verpleeg-

Wat is thuiszorg Patyna?

Patyna is een gespecialiseerde organisatie voor zorg in Friesland. We bieden een breed scala aan zorgen dienstverlening. Van thuiszorg tot en met intensieve verpleeghuiszorg en revalidatie.

kundigen en zorgkundigen, zorg

Mocht u naar aanleiding van boven-

levert aan huis. Het gaat hierbij om

staand verhaal nog vragen hebben of

alle soorten thuiszorg. Wij verstaan

nieuwsgierig zijn geworden dan kunt

hieronder

verpleging,

u vrijblijvend contact opnemen met

nachtzorg, vakantiezorg, hulp in

Thuiszorg Patyna Team Leeuwarden

de huishouding en individuele bege-

tel. 0515 - 72 97 60 ■

verzorging,

leiding.

Wij zijn 24 uur, 7 dagen in de week bereikbaar. Wij hebben een nauwe samenwerking

met

huisartsen

en

SENIORENkrant | COLUMN

15

COLUMN

Tekst: Sara Kroos Verhalenschrijfster (www.saraschrijfteroplos.nl)

Sara schrijft erop los

KerstversieriNg iN septeMber

Vanmiddag was ik bij de Action, een

jaar weer beter en zijn Peter en Annie

Ik snap de vrouw niet. Ik wil zomeren

Wij kerstvieren altijd lang na. De kerst-

heerlijke winkel waar ik voor weinig

er ook weer bij.” Haar man zuchtte.

tot eind oktober, een nieuwe bikini

boom staat bij ons tot maart.

geld met een volle tas naar buiten

Echt een vrouw die de oliebollen van

kopen als ik eindelijk die tien kilo

kom. Dat vind ik een lekker gevoel:

vorig jaar nu nog in de vriezer heeft,

ben afgevallen en anders een bad-

Ik liep naar de kassa. Het echtpaar

veel spulletjes voor weinig geld. De

dacht ik, en een man die gewoon een

pak. Ik wil nog ’s avonds bij de open

stond voor mij in de rij. Zag ik het nu

kruideniersdochter in mij is altijd

gebakje wil en geen oliebollen. Mis-

haardkachel in de tuin zitten met

goed? De vrouw had een wollen

wakker.

schien zou hij de kerst wel eens over

een wit wijntje en gestoken worden

muts gekocht, die op haar hoofd ge-

willen slaan, lekker rustig. Naar hotel

door de muggen. Dat wil ik nu nog

zet en voor haar man geitenwollen

Tien jaar geleden was de Action NOT

van der Valk, aan het kerstdiner. Sa-

allemaal en geen kerstspullen. Daar

sokken gekocht. Arme man, hij stond

DONE. Daar ging je niet naartoe, zo’n

men met zijn vrouw op tijd naar bed,

moet je toch niet aan denken.

er afwezig bij, hij wilde er eigenlijk

goedkope winkel, en als je er wel

gezellig kijken naar All you need is

naartoe ging dan vertelde je dat niet

love. De vrouw deed wat kerstspul-

Mijn man en ik hebben wel wat met de

verder. Ik koop er van alles; knutsels-

letjes in haar winkelmandje. Ik werd

kerst, maar eigenlijk meer na de kerst.

Ineens kreeg ik zin om een sjaal te

pullen, shampoo, schoonmaakmid-

een beetje licht in mijn hoofd, kreeg

Als alle drukte weer voorbij is, gaan wij

breien voor de winter. Die brei ik dan

delen, printpapier, verfkwasten. Ik

het ook koud in mijn zomerjurk met

naar de kerstuitverkoop en kopen we

buiten in de zon, want ik zomer nog

keek ook bij de kaarsen en toen zag

slippertjes.

kerstspullen voor het volgende jaar.

even door. ■

niet bij zijn, dat kon ik aan hem zien.

ik het, aan de andere kant van het winkelpad: Nee, dacht ik, dit is niet leuk, het is half september en afgelopen week was het 30 graden. Vorige week liep ik nog in mijn blote-warm-weer-jurk.

Er stond ook een echtpaar bij de kerstspullen en de vrouw zei: “Nou, dat vind ik wel leuk voor de adventdagen (als je niet weet wat dat is kan je het even googelen).”

Ze sprak verder: “Ik kan er wel weer zin in hebben, hoor, in de feestdagen, zo knus altijd, vind jij ook niet? Dan zien we alle kinderen weer eens, al zochten ze vorig jaar toch wel vaak ruzie, maar ja. Misschien gaat het dit

De Opticien aan huis

Voor een afspraak of meer informatie belt u met Thuisopticiens Friesland 0518 - 850125 of kijk op www.thuisopticiensfriesland.nl

16

SENIORENkrant

TAXIXTRA SPECIAAL VOOR SENIOREN 06 41 96 08 03 • Vervoer naar MCL, uw dokter of naar de apotheker

TV

• Het doen van uw boodschappen • En 101 andere vormen van senioren zorg en begeleiding Prijzen vanaf 11,50 euro en uw (inklapbare) rollator of rolstoel gaat natuurlijk GRATIS mee.

Naauw 18 | Leeuwarden | tel. 06 54 90 37 56 WWW.sChLiChtinG.nL

WWW.TAXIXTRA.NL

ouDER woRDEN DoE jE SamEN Wilt u zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen, met maximale regie over uw leven? En wilt u volop kunnen genieten van ontmoetingen met mensen die belangrijk voor u zijn? Dan is nijlânstate voor u de ideale, volgende stap.

12 OKT O OP E N B E R D AG kOm lAng s!

U woont in een appartement zonder onderhoud aan woning of tuin.

Het buitenleven beleeft u met het prachtige

uitzicht

over het van

Harinxmakanaal en de vergezichten over de landerijen. Nijlânstate is de perfecte plek om samen te genieten van het leven, met voorzieningen en sociale activiteiten. Jaarlijks komen

BOARNSTERHIM STATE, PRACHTIG GELEGEN EN ZORG OP MAAT Wonen met zorg | Zorghotel | Dagverzorging | Thuiszorg

er een aantal appartementen in Nijlânstate vrij.

Voor een actueel overzicht van de

zorg op indicatie bieden ze ook

appartementen die te koop of te

calamiteitenzorg. Heeft u nu nog geen

huur zijn, verwijzen wij u naar onze

zorg nodig, dan is dat een prettige

website. Wilt u liever een appartement

zekerheid voor de toekomst.

bezichtigen of de sfeer proeven? Een afspraak is zo gemaakt. Dit kan zowel

In Nijlânstate woont u op een veilige

telefonisch als digitaal via onze website.

plek in een zorgzame omgeving. ■

Goed

Nijlansdyk 73, 8931 EP Leeuwarden

T. 085 - 1305767 | www.boarnsterhimstate.nl 4

om

te

weten:

Nijlânstate

beschikt over een eigen zorgteam dat

Telefoon: 058-2884488

dag en nacht aanwezig is. Behalve

www.nijlanstate.nl

SENIORENkrant | VEILIGHEID

17

TIPS OM EEN WONINGINBRAAk TE VOORkOMEN je wilt voorkomen dat iemand inbreekt en waardevolle spullen uit je huis steelt. lees hier hoe je zelf de kans op een woninginbraak kunt verkleinen. tiPs VOOR in En Om jE HUis

WORD liD VAn EEn WHAtsAPP-

lichtkoepels. Deze herken je aan het

Schakel een Politiekeurmerk expert in

• Sluit altijd je ramen en doe de deur op

gROEP mEt jE BUREn

SKG®-logo met sterren.

Via een WhatsApp-groep wissel je gratis

• Zorg voor een anti-inbraakstrip bij je

en haal een PKVW-certificaat Beveiligde

slot als je (even) het huis uit gaat. Laat

informatie uit over jouw buurt. Bijvoor-

voor- en achterdeur. Hierdoor kan er

met jou of je woning genoeg beveiligd is.

’s avonds een lamp aan, zodat het lijkt

beeld over een inbraak of iemand die

niet zomaar een breekijzer of schroe-

Na eventuele aanpassingen krijg je een

alsof iemand thuis is. Dit kan met tijd-

zich verdacht gedraagt. Zo help je mee

vendraaier tussen de deur en het ko-

Politiekeurmerk Veilig Wonen (PKVW).

of schemerschakelaars.

aan een veiligere buurt en kun je inbra-

zijn worden gestoken.

• Maak het makkelijk om te zien wie er

Woon je in een huurwoning en wil je je

voor je deur staat, met glas naast de

op met je huurbaas of met de woning-

• Maak afspraken met je buren om op el-

mElD jE AAn Bij BURgERnEt

deur of een deurspion. Dit is een klein

corporatie.

Bij Burgernet krijg je een spraak- of sms-

gaatje in de deur met een lens waar je

kaars huis te letten als je voor langere

bericht met de vraag om uit te kijken

doorheen kan kijken. Er zijn ook digitale

REgistREER jE sPUllEn

tijd weg bent.

naar een persoon of voertuig. Je kunt ook

deurspionnen, waarbij je op een beeld-

Als je je spullen registreert, is de kans

zelf naar de meldkamer bellen via het

scherm ziet wie er voor de deur staat.

• Bel altijd 112 bij een verdachte situatie.

• Leg kostbare apparatuur (laptop, pc,

ken voorkomen.

tablet, mobiel) uit het zicht.

• Bewaar niet te veel contant geld in huis.

• Heb je struiken rondom huis? Zorg er-

Woning. Dit bedrijf onderzoekt samen

huis beter beveiligen? Neem dan contact

voor dat deze kort zijn, zodat je huis voor

gratis

0800-0011.

• Zorg voor goede buitenverlichting.

groter dat je ze na een inbraak weer te-

buren en voorbijgangers goed te zien is.

Zo werk je samen met de gemeente en de

Bijvoorbeeld een lamp met schemer-

tratie bij het opsporen van de daders. Je

politie aan het voorkomen van inbraken.

schakelaar of bewegingssensor. Denk

kunt je spullen registreren met de Stop

ook aan de brandgangen achter je huis.

Heling app. ■

en hoe jij je eigen huis kunt beveiligen

www.stopheling.nl (app)

met de Veilig Wonen Scan.

www.maakhetzeniettemakkelijk.nl

• Woon je in een studentenhuis? Doe

Burgernetnummer

dan ook altijd je kamerdeur op slot als je (even) naar buiten gaat. Neem zoveel mogelijk waardevolle spullen mee als je langere tijd weggaat.

BEVEilig jE WOning

• Gebruik goedgekeurde sloten en sluitingen op je ramen, (garage)deuren en

• Test online je kennis over inbraak leer

rugkrijgt. Bovendien helpt jouw regis-

goED ISoLEREN IS DE juISTE INVESTERINg koston noord is specialist op het gebied van woningisolatie.

EEn PAssEnDE OPlOssing

“Of het nu spouwmuurisolatie, vloerisolatie of dakisolatie betreft…,

Een tussenwoning, hoekwoning, vrij-

wij adviseren u graag over de mogelijkheden.”

staand huis, flat of boerderij…, voor isolatie maakt het niet uit. Koston Noord kan in ieder woningtype isolatie aan-

Directeur Aant Buisman legt uit waar-

het dak. Eigenlijk ben je dan gewoon

brengen. Welk bedrag u bespaart hangt

om goed isoleren loont: “Met ruim 45

een dief van je eigen portemonnee.

uiteraard wel van het type woning af.

jaar ervaring weten wij als geen ander

Want, wat je niet verstookt hoef je ook

hoe je de schil van een woning goed

niet te betalen.”

cOntROlEREn “Controleer altijd of een bedrijf gecerti-

kunt isoleren. De energiekosten stijgen ieder jaar en met de herfst/winter voor

Hij vervolgt: “Met een rendement van

ficeerd is en of er daadwerkelijk genoeg

de deur wordt de thermostaat weer

soms wel 30% is bijvoorbeeld spouw-

bindmiddel wordt gebruikt”, zegt Buis-

een paar graden hoger gezet.”

muurisolatie een hele goede investe-

man. “U zit er tenslotte niet op te wach-

ring. Naast het rendement is een goed

ten dat de isolatieparels al na een jaar

Buisman: “Als de schil van een woning

geïsoleerde woning ook veel behaag-

los in de spouw liggen. Bedrijven kun-

niet goed is geïsoleerd verliest deze

lijker en wordt er tevens een gezonder

nen dit aantonen met een certificaat.”

veel warmte via de muren, de vloer en

klimaat gerealiseerd.” sUBsiDiE Sinds 2 september is er een landelijke

Wilt u liever persoonlijk contact dan kan

subsidieregeling (Subsidie energiebe-

dat uiteraard ook! Neemt u dat vrijblij-

sparing eigen huis - SEEH). Met deze

vend contact met ons op voor meer in-

regeling kunnen particuliere huisei-

formatie of een vrijblijvende offerte. ■

genaren én bewoners subsidie aanvragen om de woning energiezuiniger

mEER inFORmAtiE

te maken.

Koston Noord BV Rijksstraatweg 7

Buisman: “Op onze website: www.

8814 JV Zweins

kostonnoord.nl staat alle informatie

Tel.: 0517 - 76 70 30

over deze subsidieregeling en daar staan

info@kostonnoord.nl

ook de voorwaarden duidelijk vermeld.

www.kostonnoord.nl

18

PUZZELPAGINA | SENIORENkrant

Eenvoudiger puzzels....

Uit een kleine enquête is gebleken dat de puzzels als te moeilijk worden ervaren. Dat is natuurlijk niet de bedoeling.

Ik heb daarom geprobeerd de puzzels makkelijker te maken. Veel puzzelplezier! Mocht u nog opmerkingen Puzzels: Peter Teeuwen Schrijft over maatschappelijke ouderenvraagstukken, puzzelkoning.

hebben over de puzzels, dan zien we uw reactie graag tegemoet op info@leeuwarderseniorenkrant.nl.

De Puzzelkoning

5-letterwoorden

Ruitpuzzel

Plaats de volgende 5-letterwoorden in het raster, zodat alle woorden geplaatst

Vul het schema hiernaast in. Per regel komt er een

kunnen worden. De laatste letter van het ene woord is de beginletter van het tweede

letter bij, de volgorde van de letters kan veranderen

woord: BAROK, BROOD, DORST, DRAAK, KAMER, KRANS, KRUIT, RAKET, SLAAP,

tot aan het woord van 10 letters. Daarna gaat er iedere

TERTS, TOCHT, TROEP

keer weer een letter af.

F�uitcocktail Maak van de volgende lettercombinaties steeds een fruitsoort en vul dat in het diagram in. De lettercombinaties staan al in de goede volgorde. Als je alles goed invult, verschijnt er op de gele balk een nieuwe fruitsoort.

1.

LETTER VOOR ELEKTRISCHE WEERSTAND

2.

MUZIEKNOOT

3.

KIPPENVERBLIJF

4.

LOVEN

5.

WATERVLAKTES

6.

INSECTEN

7.

ONDERMIJNEN

8.

GEWOONTES

9.

BEREIDINGSWIJZE VAN VLEES

10.

VAN EEN WITTE RAND VOORZIEN

11.

SIERADEN

12.

SCHATTINGEN

13.

DEED JE VROEGER MET DIA’S

14.

LEGERONDERDEEL

15.

VENSTERS

16.

HET ZIJ ZO

17.

GESLACHT

18.

VOORZETSEL

19.

EENHEID VAN KRACHT

SENIORENkrant | PUZZELPAGINA

19

Duplicate Dit is een puzzel die afgeleid is van een variant van het scrabblespel dat in ons land niet zo bekend is, maar in België razend populair, het zogenaamde Duplicate waarbij iedereen hetzelfde bord krijgt en dezelfde letters. De opdracht is heel eenvoudig: maak met de gegeven letters een zo hoog mogelijke score. Je krijgt hiervoor maar heel beperkt de tijd, bijvoorbeeld 2 minuten. Die tijdsdruk hebben we niet, maar verder is het wel hetzelfde.

HiER VOlgt DE OPDRAcHt: Maak met de volgende letters een zo hoog mogelijke score op het bord:

DEEHnPR Hierbij de

gelden

Nederlandse

de

spelregels

Scrabblebond.

van De

letterwaardes zijn die van het gewone scrabblespel. let op! Er zijn verschillende scrabbles (alle letters op het bord) mogelijk!

Denk dus niet te snel ‘ik heb hem!’.

succes! De Puzzelkoning

Oplossing Duplicate: D4 verticaal HAnDPEER, 18 x 2 +50 = 86 pt

Oplossingen

02 20

SENIORENkrant