Leeuwarder Seniorenkrant 17

Ext

r

OPL a hoge 59.0AGE!

NAJAAR 2022 | EDITIE 17

00

RUDY KOOPMANS:

VAN 'BOEFJE' TOT BOKSLEGENDE

BOEKBESPREKING

LEEUWARDEN

WONEN

KUNST & CULTUUR

ARMOEDE

02

SENIORENkrant

Bouw is gestart

# # "#! #! # "#! !"#" " # !"#! " "# "

''$ '( '$&%!& ( $'% '%!(&&%( &$ & " ( %%'% ' '!

%!'$ # ! &$ '( &" #(# ( '"( !'%

In de Leeuwarder wijk Camminghaburen is de bouw gestart van levensloopgeschikte koopwoningen, met slaapkamer en badkamer op de begane grond. De patiowoningen zijn duurzaam, gasloos en voorzien van een warmtepomp in combinatie met vloerverwarming. Dus nooit meer koude voeten ’s morgens. Er zijn nog slechts enkele woningen beschikbaar. Prijzen vanaf € 439.000 vrij op naam.

Interesse? www.swingmaparc.nl

# " ! # !"#! # # # " ! ! "# " "# !

Ze verruilen straks hun vrijstaande woning in de wijk Zuiderburen in Leeuwarden voor een levensloopgeschikte woning op Swingma Parc in de Friese hoofdstad. ‘Als kersverse pensionado’s willen we minder tuin- en woningonderhoud en méér genieten,’ zeggen Bram (66) en Helena (61) van Hulsen.

' '%&('%( $& ( &%( '% ( "& (%&&$(& &$"' '%"("'( $##" ( #"# ( # ( #' ##$%

S

inds anderhalf jaar zijn ze met pensioen. Dat betekent voor Bram en Helena: vaker met de caravan eropuit. Maar bij thuiskomst is het dan altijd een enorme klus om de tuin weer netjes te krijgen. Planten snoeien, onkruid wieden. ‘Ons huis staat op een kavel van bijna 600 vierkante meter.’

Vandaar dat ze op zoek gingen naar een ander huis.

Geen appartement, want die stap vonden ze te groot.

‘Wanneer je een heerlijk grote tuin hebt, komt een appartement met een balkon benauwd over, je voelt je opgesloten. We willen wel lekker naar buiten kunnen gaan.’

Hun oog viel op nieuwbouwproject Swingma Parc in de wijk Camminghaburen in Leeuwarden. In een parkachtige omgeving komen daar behalve duurzame en gasloze eengezinswoningen ook levensloopgeschikte woningen, met een slaapkamer en badkamer op de begane grond. En niet onbelangrijk voor Helena en Bram: een

onderhoudsarme buitenruimte in de vorm van een patio of een vlonderterras aan het water. ‘Wij hebben voor dat laatste gekozen. We vinden het heel elegante woningen. Zeg maar, een appartement met buitenruimte op de begane grond. En op de verdieping genoeg ruimte voor als de kinderen en kleinkinderen komen logeren, waardoor je toch een stukje privacy hebt.’

een levensloopgeschikte en energiezuinige woning in een parkachtige omgeving? Neem contact op met Makelaardij Hoekstra (058 233 7 382) of kijk op de website.

Het voelt als thuiskomen. Destijds behoorden Helena en Bram tot de eerste bewoners van Camminghaburen. ‘Onze beide dochters wonen er nog steeds. Het is jn om straks weer dicht bij de kinderen te wonen. Het is dan maar een klein eindje wandelen erheen. Je woont hier ook op loopafstand van station Camminghaburen. Vandaar ben je met de trein binnen vijf minuten op het centraal station. We gaan graag even de stad in om te lunchen.’

Willemskade 9 8911 AW Leeuwarden nieuwbouw@makelaardijhoekstra.nl T.: 058 233 7 382

Ook comfortabel wonen?

Net als Bram en Helena er straks warmpjes bijzitten in

Informatie en verkoop

Projectontwikkeling

www.swingmaparc.nl

SENIORENkrant | INHOUD + COLOFON

03

09

OPA OP PAD

05

.O ZMRH LIX KI[IPHMK SQ STE XI ^MNR IR KIIJ IIR LIPI RMIY[I HVEEM EER LIX FIKVMT )SPPI )MRWHEK :SSVHEX /YPMER IR MO EER SR^I WXEHW[ERHI PMRK FIKMRRIR MW LIX REQIPMNO IIVWX XMNH ZSSV QY^MIO .O RIIQ HI OPIMRI ST HI EVQ IR ^[MIV QIX LIQ HSSV HI OEQIV XIV[MNP 1SZI MW &PP van 7SKIV ,PSZIV HI VYMQXI ZYPX 8SIR MO IIRW LIX SVOIWX ZER 5IVI^ 5VEHS ST HI VEHMS LSSVHI FIIPHHI MO QMN MR HEX QMNR QSIHIV LIX^IPJHI FMN QMN HIIH

"Ik red me wel" /IWMRE LIIJX PIXXIVPMNO IR ǻ KYYVPMNO HI VYMQXI RSHMK :ERHEEV HEX ^I ƵST ƵI VSQXIƶ MR /IPWYQ [SSRX MR LIX ZSSVQEPMKI SRHIVOSQIR ZER HI WGLETIR ST LIX IVJ ZER HI FSIVHIVMN ZER LEEV HSGLXIV IR WGLSSR^SSR >I PSTIR HI HIYV RMIX TPEX FMN IPOEEV /IWMRE VIHX ^MGL [IP IR LYPT MW HMGLX FMN EPW LIX RSHMK MW

Beste lezers, Heel graag bieden we jullie de nieuwste Leeuwarder Seniorenkrant aan. Het is alweer de 17e editie en ook nu weer een hele gevarieerde krant.

We hebben een mooi interview met Rudy Koopmans, een van de grootste sportmensen

ARMOEDE BIJ OUDEREN; EEN ONBESPROKEN TABOE

die Leeuwarden heeft voortgebracht. Voor de fans van de verhalen van Ritsko van Vliet is er goed nieuws: vanaf deze editie start een nieuwe serie. Dit keer over de jeugdherinneringen die

;I PI^IR FMNRE MIHIVI HEK MR LIX RMIY[W HEX EPPIW HYYVHIV [SVHX )EX HEX SSO IGLX ^S MW QIVO NI FMN LIX FSSHWGLETTIR HSIR IV PMKX QMRHIV MR NI OEV ZSSV QIIV KIPH *R [MI IIR RMIY[ IR ZIIP LSKIV XIVQMNRFIHVEK LIIJX KIOVIKIR ZER HI IRIVKMIPIZIVERGMIV [IIX HEX IV IIR WIVMIYW TVSFPIIQ MW

RUDY KOOPMANS VAN 'BOEFJE' TOT BOKSLEGENDE

de stad wandelt.

13

armoede onder senioren. Nu de energierekening

VIER HET LEVEN ;MI IIR EZSRH REEV LIX XLIEXIV KEEX VSRHH[EEPX MR IIR QYWIYQ SJ IIR GSR GIVX FI^SIOX MW IV IGLX IZIR LIPIQEEP YMX 2EEV ST SYHIVI PIIJXMNH MW IIR YMXWXETNI WSQW IIR LIPI SRHIVRIQMRK -SI OSQ NI EER IIR OEEVXNI$ -SI KE NI IV REEVXSI IR QIX [MI$ 0ER HI VSPWXSIP SJ VSPPEXSV QII$ XMGLXMRK :MIV LIX 1IZIR RIIQX NI EP HMI ^SVKIR YMX LERHIR ^SHEX NI EPPIIR RSK QEEV LSIJX XI KIRMIXIR

EN VERDER....

'SIOFIWTVIOMRK -IX LYMW ZER FIVSY[ &RMXE 8IVTWXVE 04 :SSVWXIPPMRK Slappe Douwe IMRHIPMNO MR TVIQM²VI 11 14 ;I HSIR LIX WEQIR 14 )I [IVIPH ZER 0SIWQE 15 *RIVKMIEQFEWWEHIYV ZSSV WIRMSVIR 17 /SST ;MXXIVQERW SZIV HI ZSSVWXIPPMRK :EHIV IR >SSR IR QIIV 18 5Y^^IPW 20 4TPSWWMRK TY^^IPW TVMNW[MRREEV 22 8LYMW^SVK -IX +VMIWI 1ERH 23

explodeert en de prijs van de boodschappen blijft stijgen, zijn er steeds meer mensen die de eindjes niet meer aan elkaar kunnen knopen.

Helaas is dat voor de oudere generatie vaak een onbesproken taboe. Terwijl het toch echt helpt als je het met anderen deelt, zodat die de helpende hand kunnen bieden.

Behalve met Rudy Koopmans hebben we nog een interview. De Friese acteur Joop Wittermans (75) staat nog steeds op de planken. Deze winter speelt hij samen met zijn zoon Mads in de voorstelling Vader en Zoon. Hij vertelt over ouder worden en de band met zijn kinderen.

7YH] 0SSTQERW MW IIR FSOWPIKIRHI .R [IVH LMN *YVSTIIW OEQTMSIR FSOWIR MR LIX LEPJ^[EEVKI[MGLX 8SX FPIIJ LMN MR XMIR TEVXMNIR [EEVZSSV LMN [IVH YMXKIHEEKH SZIVIMRH IIR YRMIOI TVIWXEXMI Ƹ.O PSST RMIX QIX QMNR FSVWX ZSSVYMX QEEV MO ZMRH LIX XSGL [IP ORET ƹ ;I LIFFIR EJKIWTVSOIR MR LIX IRMKI LSXIP ZER ;MVHYQ IIR HSVT RIX SRHIV HI VSSO ZER 1IIY[EVHIR 7YH] PSKIIVX IV FMN ZVMIRHIR -MN MW ST ^SIO REEV [SSRVYMQXI QEEV HEX ZEPX KI^MIR HI LYMHMKI [SRMRKQEVOX RMIX QII

DE REDACTIE

Jeltsje heeft zich verdiept in het onderwerp

Ik wens jullie veel leesplezier. Schroom niet om te laten weten wat je van de krant vindt! Stuur gerust een mailtje naar info@seniorenkrant.nl.

11 Coverfoto Druk Advertenties Website E-mailadres Facebook Disclaimer

Doede Vellema PS: de volgende krant komt uit op 7 december.

MQSR ZER HIV ;SYHI 2IHMELYMW 3SSVH ,VEǻ WGL 'IHVMNJ )SIHI :IPPIQE ` ` MRJS%WIRMSVIROVERX RP [[[ WIRMSVIROVERX RP MRJS%WIRMSVIROVERX RP [[[ JEGIFSSO GSQ 1IIY[EVHIV IRMSVIROVERX Ondanks alle zorg die aan deze uitgave is besteed blijven vergissingen mogelijk.

Wij kunnen daar echter geen aansprakelijkheid voor aanvaarden.

Auteursrecht voorbehouden. ©2022

COLOFON

06

naar boven komen als hij met zijn kleinzoon door

Jeltsje de Boer

Ritsko van Vliet

Koesma Basdew

Boukje Wiersma

>IX ^MGL MR ZSSV LIX [IP^MNR ZER SYHIVIR ZSSV^MXXIV ZER 9:: ,VSY

5PEEXWX LIX 1IIY[EVHIR van de jaren 50 en 60 MR IIR TIVWSSRPMNO TIVWTIGXMIJ

SGMEEP FI[SKIR IR QEEX WGLETTIPMNO KIµRKEKIIVH WGLVMNJX HEEVSZIV ST TVMOOIPIRHI [MN^I

GLVMNJX LIVOIRFEVI MRWTMVI VIRHI ZIVLEPIR QIX IIR QM\ ZER TSWMXMZMXIMX IR SRXVSIVMRK IMRHVIHEGXIYV

Riemie van Dijk &PXMNH ST ^SIO REEV ZIVLEPIR HMI VEOIR FPMNZIR LERKIR IR HSSVZIVXIPH [SVHIR

Annette Bons Peter Teeuwen 5Y^^IPOSRMRK

:IV^SX ST PI^IR WGLVMNJX FPSKW IR VIGIRWMIW SZIV FSIOIR

Een uitgave van: Devea [[[ HIZIE RP

04

BOEKBESPREKING | SENIORENkrant Tekst: Annette Bons

HET HUIS VAN BEROUW – ANITA TERPSTRA Het nieuwste boek Al mijn moe-

Strop. Naast het schrijven van boe-

bang te laten maken en gaat op zoek

ders van Anita Terpstra komt regelmatig voorbij in de media. In dit boek wordt het leven van haar voorouders in de Friese streek de Wouden beschreven. Ik heb ervoor gekozen om geen recensie van Al mijn moeders te schrijven, maar van Het huis van berouw. Een thriller die zich afspeelt in Holwerd en omstreken.

ken is Anita freelance journalist en

naar antwoorden. Wie probeert haar

recensent voor de Leeuwarder Cou-

angst aan te jagen? Of zijn er andere

rant. Ze geeft regelmatig lezingen

krachten aan het werk? Tijdens haar

over haar boeken.

zoektocht naar de waarheid ontdekt Rens steeds meer over haar ex-ver-

HET VERHAAL

loofde. En niet alleen over hem. Het

Hoofdpersoon Rens stort zich vol-

lijkt erop dat haar schoonmoeder en

ledig op de renovatie van een ver-

andere familieleden ook het een en

vallen state, nadat ze haar verloofde

ander te verbergen hebben. Dan lijkt

de zoektocht van Rens en haar twij-

voor het altaar heeft laten staan en

Rens voorzichtig weer een beetje

fels en onzekerheden, terwijl ze pro-

hij vervolgens spoorloos is verdwe-

liefde te vinden, maar kan ze deze

beert overeind te blijven. Langzaam

OVER DE SCHRIJVER

nen. Mensen waarschuwen haar

man wel vertrouwen?

vallen er puzzelstukjes op hun plek

Anita Terpstra werd geboren in

dat de state vervloekt is en dat er

Hallum en woont tegenwoordig in

vreemde dingen gebeuren. Rens

RECENSIE

Leeuwarden. Ze studeerde jour-

gelooft niet in fabels en geesten. Tot

Het boek leest erg vlot door de pret-

nalistiek en kunstgeschiedenis.

het lichaam van haar ex-verloofde

tige schrijfstijl en de korte hoofd-

Ik las Het huis van berouw in de

Tijdens haar studie begon ze met

op het terrein van de state wordt

stukken. Het is een thriller zonder

\QOGT OCCT JGV NKLMV OG GGP Ɠ LP

schrijven en deed mee aan ver-

gevonden en er nog meer doden in

bloederige scènes. Een verhaal

boek om in de herfst te lezen ter-

schillende schrijfwedstrijden. Met

haar omgeving vallen.

waarin speldenprikken worden

wijl wind en regen om het huis

gegeven, waardoor je verdenkingen

jagen. Dat vergroot de sfeer, waar-

haar debuut Nachtvlucht werd Anita

9MXKIZIVMN (EVKS `

en er volgt een ontknoping die ik niet had zien aankomen.

genomineerd voor de Schaduwprijs

Ze wordt het middelpunt van het

krijgt tegen bepaalde personages.

door je je nog meer in het verhaal

en met Samen voor de Gouden

politieonderzoek, maar weigert zich

Je wordt als lezer meegenomen in

kunt inleven. Q

MAIL&WIN! DEZE KEER NIET 1, MAAR 2 WINACTIES! We mogen twee exemplaren van Het Huis van berouw weggeven.

2X

We mogen 2 x 2 vrijkaarten voor de voorstelling Slappe Douwe weggeven.

2X

Wil je kans maken? Stuur dan een mailtje naar info@leeuwarderseniorenkrant.nl met daarin je naam en telefoonnummer en de gewenste prijs. Wie weet ben jij de gelukkige!

NIEUWE STREEKTALENATLAS BRENGT GEBRUIK LEEWARDERS (OF LIWWADDERS) IN KAART In Fryslân worden er naast het Nederlands en Fries ook veel streektalen gesproken. In de stad Leeuwarden is dat vanouds het Leewarders, of Liwwadders. De provincie Fryslân wil de streektalen graag behouden en heeft daarom een nieuw streektalenonderzoek opgezet. Alle inwoners van Leeuwarden worden opgeroepen mee te doen. Het maakt hierbij niet uit of u de streektaal juist veel of weinig tot niet gebruikt. Met uw antwoorden kan de provincie in overleg met gemeenten, scholen en andere organisaties de verscheidenheid aan streektalen in onze provincie levend houden.

Deelnemen kan via www.fryslan.frl/streektalen (of scan de QRcode in de advertentie van Provincie Fryslân op pag. 15).

SENIORENkrant | LEEUWARDEN

05

Ritsko van Vliet is sinds eind 2021 opa. Iedere dinsdag past hij op zijn kleinzoon Julian. Weer of geen weer: Ritsko neemt de kleine mee de stad in. Deze ommetjes brengen herinneringen naar boven aan zijn eigen kindertijd. In persoonlijke verhalen vertelt Ritsko over deze jeugdervaringen in de Friese hoofdstad van de jaren vijftig en zestig.

Ik vind het geweldig om opa te zijn en geef een hele nieuwe draai aan het begrip Dolle Dinsdag. Voordat Julian en ik aan onze stadswandeling beginnen, is het namelijk eerst tijd voor muziek. Ik neem de kleine op de arm en zwier met hem door de kamer, terwijl Love is All van Roger Glover de ruimte vult. Toen ik eens het orkest van Perez Prado op de radio hoorde, beeldde ik mij in dat mijn moeder hetzelfde bij mij deed.

Opa Ritsko en kleinzoon Julian bij de Noordersingel.

Tekst: Ritsko van Vliet

de plek waar mijn moeder veron-

OPA OP PAD

gelukte toen ik twee was. Ze kwam terug uit de stad met in de ene hand een tas vol sinterklaascadeautjes en in de andere een paraplu tegen de natte sneeuw. Ze stak over en liep zo onder een auto. Mijn vader goochelde op dat moment driehonderd meter verderop in De Harmonie voor de kinderen van het PEB-personeel.

Een bizar idee. Onvoorstelbaar ook, zeker als je bedenkt dat er begin jaren vijftig nog maar weinig auto’s in de stad reden en altijd met lage UPGNJGKF ǭ/GV FCV VTCIKUEJG OQOGPV kwam er een einde aan de herinne-

A

ringen aan mijn moeder. Mijn tante was een vriendin van mijn moeder ls we moe maar voldaan

van de bomen glippen. Zomers loop

ook gunnen. Ik keek dan enorm

en zij heeft vast nog heel veel nooit

zijn, gaan we op samen

je er sloom in de verkoelende scha-

tegen mijn vader op en was trots als

vertelde verhalen. Het wordt hoog

op pad. We wandelen

duw. In de herfst dwarrelen de blade-

ik door een gaatje in het gordijn de

tijd dat ik haar eens bezoek, want

langs al die vertrouwde

ren rond bij het passeren van andere

verwachtingvolle gezichtjes van de

straks is ze er niet meer.

plekken in Leeuwarden waar ook

wandelaars. In de winter zie je lang-

Leeuwarder jeugd zag.

mijn voetstappen liggen. Een van

zaam het water in ijs veranderen.

onze favoriete ommetjes is van de

Mijn kleinzoon hoeft niet bang te zijn TUUNTSJEPLISIE

dat onze dierbare momenten ver-

Vrouwenpoortsbrug via de Noor-

HET GAATJE IN HET GORDIJN

VAN DE PRINSENTUIN

vliegen in nooit te pakken herinne-

dersingel naar de Noorderbrug en

Voor de Noordersingel pakken

De eerste keer dat ik met Julian in de

ringen. Opa Ritsko heeft al heel wat

dan via de Prinsentuin weer terug.

Julian en ik eerst nog een stukje

Prinsentuin liep, zag ik mijzelf daar

dansjes en andere bijzondere gebeur-

Op de singel voel je in het voorjaar de

Harlingersingel. Het pand van Rijnja

in de wandelwagen liggen. Samen

tenissen op zijn iPhone vastgelegd.

eerste zonnestralen door de kruinen

Repro roept herinneringen op aan De

met ma naar de rand van het water

Maar of dat nu zo geweldig is? Die

Groene Weide. De zaal waar ik vaak

om de eendjes te voeren. Het is de

overkill aan bewegende beelden

bij mijn vader in de coulissen zat als

vroegste herinnering die ik denk

staat in schril contrast met de zeld-

hij optrad. Omdat hij dan geen oppas

te hebben. Het maakt niet uit of het

zame kiekjes uit mijn eigen jeugd.

had, ging ik mee in de taxi van

klopt; ik word er intens gelukkig van.

Maar is het niet juist de schaarste

De Vries. Het ritje was een feestje.

Later maakte ik in diezelfde Prin-

aan beelden die emoties oproept? Q

De grote achterbank van de Chevro-

sentuin met mijn vriendjes ‘tuunts-

let voor mij alleen. Meestal schoof ik

jeplisie’ Douwe Andries Bijlsma het

achter de chauffeur en reed ik zoge-

leven zuur. “Slappe Douwe, muus in de

naamd sturend met hem mee. Van

mouwe”, riepen we, want hij had een

"MIJN VADER GOOCHELDE

de Eewal naar De Groene Weide was

enorme hekel aan zijn bijnaam. Ik ben

met maar vijf bochten een kort ritje,

daar nu niet trots op. We schreeuwden

OP DAT MOMENT

maar toch. Daar aangekomen liep

altijd vanaf een veilige afstand, om

ik met pa achterom de kleedkamer

vervolgens rennend de uitgang aan

in. Hij droeg twee grote goochelkof-

de Groeneweg te bereiken.

fers, ik zijn schminkkoffertje. Ik ben

7MXWOS MR HI OMRHIV[EKIR

al gestopt met mijn kindervoorstel-

BIZAR ONGELUK

lingen, maar ik zou mijn kleinzoon

Na de Prinsentuin sta ik vlak voor

die momenten achter het podium

de Vrouwenpoortsbrug even stil bij

DRIEHONDERD METER VERDEROP IN DE HARMONIE VOOR DE KINDEREN VAN HET PEB-PERSONEEL. EEN BIZAR IDEE."

06

COVERITEM | SENIORENkrant Foto's: Simon van der Woude.

RUDY KOOPMANS

VAN BOEFJE TOT BOKSLEGENDE Rudy Koopmans (74) is een bokslegende. In 1979 werd hij Europees kampioen boksen in het halfzwaargewicht.

Tot 1984 bleef hij in tien partijen waarvoor hij werd uitgedaagd overeind: een unieke prestatie. “Ik loop niet met mijn borst vooruit, maar ik vind het toch wel knap.” We hebben afgesproken in het enige hotel van Wirdum, een dorp net onder de rook van Leeuwarden. Rudy logeert er bij vrienden. Hij is op zoek naar woonruimte, maar dat valt gezien de huidige woningmarkt niet mee.

R

udy werd in 1948 gebo-

niet aan Rudy besteed. “Ik vond het

ARMOEDE

ren in de buurt. Dan liep ik langs

ren op de Oosterkade in

afgrijselijk. Ik stond regelmatig op de

Thuis was het geen vetpot. “Om rond

en jatte een appel. Of ik klom op

Leeuwarden. Het gezin

gang en uit verveling deed ik klom-

te kunnen komen deed mijn moe-

het dak van de bakkerij en gapte

bestond uit negen kin-

pen vol water of verwisselde jassen.

der schoonmaakwerk. En ze kocht

een brood van de lopende band.”

deren; zes jongens en drie meisjes.

En dan ging ik ervandoor.” Het leidde

veel op de pof. Van de groenteboer

Zijn vader was voordat Rudy ter

er uiteindelijk toe dat Rudy in de

kreeg ze regelmatig een kist vol ver-

TALENT

wereld kwam zeeman en veel weg.

zesde klas naar een jeugdkamp werd

geelde spruitjes of bloemkool die hij

‘We waren altijd aan het voetbal-

Na twee jaar werden de twee kamers

gestuurd. “We sliepen met zijn twaal-

niet meer kon verkopen. Ik had een

len of vechten.” De ene straat vocht

op de Oosterkade verruild voor een

ven in een hut. Ik was niet te houden.

hekel aan spruitjes en bloemkool,

tegen de andere straat. “Buurtle-

woning aan de Nieuweburen. Wan-

Iedere dag moesten we opmarcheren.

moest er echt van kokhalzen, dus

gers”, lacht hij. Geen wonder dus dat

neer hij zijn jeugd beschrijft, klinkt

Als je dat netjes deed, kreeg je pun-

FKG Ɣ KMMGTFG KM UQOU YGI ŭ 'T OQEJV

hij voetballer óf bokser wilde wor-

dat als een jongensboek. Eentje vol

ten. Op een gegeven moment mocht

dan armoede zijn, honger had Rudy

den. Het werd dat laatste. “Volgens

kattenkwaad, dat wel. Zo was school

ik daar ook niet meer aan meedoen.”

nooit. “Er zaten drie groenteboe-

mijn moeder kon ik beter boksen dan voetballen.” Dat talent zag ook Albert Groen van boksschool B.A.V. Frisia. De school bevond zich in de straat waar Rudy woonde en fascineerde hem mateloos. Zijn oudere broers boksten en zo belandde Rudy er ook. “Het zat boven een sigarenmakerij. Dan moest je een trap op, door een luik en dan stond je in de ring.” De contributie was een gulden; geld dat thuis niet gemist kon worden. “De penningmeester zat me op de huid om te betalen, maar Albert hoorde dat en zei: deze jongen hoeft niet te betalen en mag zo vaak komen trainen als hij wil.”

“ER ZATEN DRIE GROENTEBOEREN IN DE BUURT. DAN LIEP IK LANGS EN JATTE EEN APPEL. OF IK KLOM OP HET DAK VAN DE BAKKERIJ EN GAPTE EEN BROOD VAN DE LOPENDE BAND”

SENIORENkrant | COVERITEM

07

LEVENSLESSEN Gelukkig maar, want zijn schoolcarrière werd geen succes. Hij stopte na twee jaar met de mulo, na een akkefietje met een leraar.

“Hij sloeg me met een stok. Ik pakte een stoel en sloeg hem daarmee op zijn hoofd. Toen ben ik weggerend

Noorderhof onderscheidt zich door z’n bijzondere sfeer, rust en ruimtes en is voor een ieder beschikbaar.

en nooit meer teruggekomen.” Met vijftien jaar ging hij aan de slag bij Jelle Terpstra, die drie groentezaken had. Van hem heeft Rudy veel geleerd. “Levenslessen, maar ook praktische zaken, zoals autorijden.”

Na anderhalf jaar had hij het ech-

Noorderhof Uitvaartcentrum

ter wel gezien – “ik verveelde me” en er volgde een serie baantjes. Op

Sem Dresdenstraat 6, 8915 BZ Leeuwarden post@noorderhofuitvaartcentrum.nl

zijn achttiende moest hij trouwen en werd hij vader van een zoon.

Samen met een vriend ging Rudy

058-212 39 39

naar Amsterdam, waar ze voor de Melkunie aan de slag gingen. “Melk rondbrengen met een vrachtwagen. Het verdiende goed, 225 gul-

vijf jaar gebleven.” Rudy bokste in

den in de week. Meer dan de 67

totaal dertien keer om de titel. In

gulden die ik in Leeuwarden kreeg.”

1981 bokste hij voor de wereldtitel tegen Mustafa Muhammed. “Ik

HET DUITSE AVONTUUR

verloor door een oogblessure en

Ondertussen bleef Rudy boksen. En

moest stoppen van de dokter. Ik was

met succes. Hij werd verschillende

zwaar teleurgesteld: maanden kei-

keren Nederlands kampioen. In

hard getraind en dan zo verliezen…”

/CFTKF DQMUVG JKL GGP JCNXG Ɠ PCNG die hij verloor. Maar hij werd opge-

KAPOTTE RECHTERHAND

merkt door Duitsers, die hem uitno-

Een kapotte rechterhand dwong

digden om in de Duitse competitie te

hem uiteindelijk om helemaal te

komen boksen. Hij kreeg 1500 mark

stoppen met boksen. Hij bokste nog

per wedstrijd én een auto. De Neder-

een wedstrijd met zijn linkerhand,

landse boksbond was ‘not amused’

maar daarna was het toch echt

met die overstap en schorste hem.

afgelopen. Om zijn hand te herstel-

Rudy liet het er niet bij zitten en

len, die hij twee jaar lang niet kon

besloot professional te worden.

gebruiken, werd er bot uit zijn heup

Vanaf dat moment ging zijn carrière

in zijn hand aangebracht. Ook heeft

snel. Rudy kreeg een manager en

hij nieuwe pezen in zijn schouder.

een contract voor zes wedstrijden per jaar. “Veel hardlopen en iedere

Rudy heeft zoveel verhalen dat

dag trainen. Je wordt pas goed als

je gemakkelijk een biografie over

je elke dag spart.” Hij reisde de hele

hem zou kunnen schrijven. Maar

wereld over: Parijs, Londen, Madrid,

dat wil hij niet, hoewel hij meer-

Los Angeles, Venice Beach. Om zelf

dere keren is benaderd. “Dan zou

wedstrijden te boksen, maar ook om

ik mensen pijn moeten doen en

sparringpartner voor andere boksers

dat wil ik niet.” En dus blijft het bij

te zijn. Een van hen was Cohen, die

interviews. “Ik heb veel geleefd. Veel

oefende voor de wereldtitel. “Ik werd

vrouwen gehad ook. Ik was onder

naar Parijs gehaald om met hem

andere getrouwd met Miss Holland.”

te sparren. Tot ik hem tijdens een

Zijn huidige vrouw woont in Brazi-

training een keer knock-out sloeg.

lië. Op de vraag hoeveel kinderen

Voorbij was het Parijse avontuur.”

hij heeft, antwoord hij vaag: “Geen

ond Voor een heerlijke Griekse av ga je naar Rhodos Palace!

Ruiterskwartier 47 leeuwarden (t.o. de harmonie) Tel.: 058-2132001

www.rhodospalace.nl

Gewoon goed en dichtbij.

Voor iedereen, ook als uw uitvaartverzekering bij een andere partij afgesloten is.

idee.” Wat hij wel kwijt wil, is dat EUROPEES KAMPIOEN

hij vier achterkleinkinderen heeft.

“In 1978 was ik Europees kampioen voor één dag. De volgende

Ondanks het feit dat hij de hele wereld

dag werd de uitslag teruggedraaid

heeft gezien, wil hij niet weg uit

naar vijftien ronden onbeslist. De

Nederland. “Ik verloochen mijn roots

scheidsrechter had een punt te veel

niet.” Aan het einde van het gesprek

gegeven. Aldo Traversaro was een

wil ik de rekening betalen, maar dat

Italiaan en de scheidsrechter ook.

wil hij beslist niet. De blik die hij me

Nog nooit gebeurd in het boksen.

toewerpt is staalhard. Het is dezelfde

Een jaar later sloeg ik hem knock-

blik waar hij zijn tegenstanders op

out in de zevende ronde. Ik ben het

trakteerde, stel ik me zo voor. Q

Jelsumerhoff Uitvaartzorg Sem Dresdenstraat 6, 89 8915 BZ Leeuwarden umerhof.nl info@jelsumerhof.nl

24/7 bereikbaar op 058-212 39 39

08

SENIORENkrant

‘Je haalt alleen een hoog rendement door betrouwbaar te investeren!’

‘Dit effect heb ik nooit zo verwacht!’ sĂŶĂĨ ϭϵϳϴ ǁĞƌĚĞŶ ǁŽŶŝŶŐĞŶ ďŝũ ĚĞ ŶŝĞƵǁͲ ďŽƵǁ ǀĞƌƉůŝĐŚƚ Žŵ ŝƐŽůĂƟ Ğ ĂĂŶ ƚĞ ďƌĞŶŐĞŶ͘ ŝƚ ŵĞĚĞ ǀĞƌŽŽƌnjĂĂŬƚ ĚŽŽƌ ĚĞ ŽůŝĞĐƌŝƐŝƐ ŝŶ ĚĞ ũĂƌĞŶ njĞǀĞŶƟ Ő njŽĚĂƚ ŐƌŽŶĚƐƚŽī ĞŶ njŽĂůƐ ŽůŝĞ ĞŶ ŐĂƐ ŬŽŶĚĞŶ ǁŽƌĚĞŶ ďĞƐƉĂĂƌĚ͘ ŶĞƌŐŝĞďĞͲ ǁƵƐƚŚĞŝĚ ǁĂƐ ĞĞŶ ĨĞŝƚ͘

huidige nieuwbouwnormen niet veel, maar volĚŽĞŶĚĞ Žŵ ĞĞŶ ǀĞĞů ĂĂŶŐĞŶĂŵĞƌ ŬůŝŵĂĂƚ ŝŶ ĚĞ ǁŽŶŝŶŐ ƚĞ ŬƌŝũŐĞŶ͘

dŽĐŚƚ ƐƉĞĞůƚ ďŝũ ĐŽŵĨŽƌƚ ĞĞŶ ďĞůĂŶŐƌŝũŬĞ ƌŽů

Een spouwmuur bestaat uit een binnenen buitenmuur met daartussen een ruimte (spouw).

Woningen die gebouwd zijn vanaf 1928 waren verplicht om een spouwbreedte aan te houden ǀĂŶ ŵŝŶŝŵĂĂů ϲ ĐĞŶƟ ŵĞƚĞƌ͘ EƵ ŝƐ ŚĞƚ ŽŽŬ ŵŽͲ ŐĞůŝũŬ Žŵ ĚĞ ŚƵŝĚŝŐĞ ƐƉŽƵǁďƌĞĞĚƚĞ ƚĞ ǀƵůůĞŶ met een breedte van ca. 20 cm. De gevolgen njŝũŶ ĚĂŶ ĞĞŶ ŽŶŐĞŬĞŶĚ ĐŽŵĨŽƌƚ ĞŶ ƚĞŐĞůŝũŬĞƌƟ ũĚ een hoog rendement! ,Ğƚ ŶĂǀƵůůĞŶ ǀĂŶ ĞĞŶ ƐƉŽƵǁŵƵƵƌ ŵĞƚ ŝƐŽůĂƟ Ğ ǁŽƌĚƚ ǀŽŽƌŶĂŵĞůŝũŬ ŐĞĚĂĂŶ ďŝũ ǁŽŶŝŶŐĞŶ ĚŝĞ gebouwd zijn tussen 1925 en 1978.

Er zijn inmiddels al duizenden woningen uit die ƉĞƌŝŽĚĞ ŐĞŢƐŽůĞĞƌĚ͘ ,Ğƚ Ğī ĞĐƚ ǀĂŶ ŐŽĞĚ ĂĂŶͲ

or Bel nu vo ie: informat 5 55 9 4 8 2 8 8 0

ŽŵĨŽƌƚ ĞŶ ĞĞŶ ďĞŚĂĂŐůŝũŬ ŐĞǀŽĞů ǁŽƌĚĞŶ ǀŽŽƌͲ Ăů ŐĞƌĞŐŝƐƚƌĞĞƌĚ ƌŽŶĚŽŵ ĚĞ ĞŶŬĞůƐ͘ ůƐ ĚĞnjĞ ŬŽƵĚ njŝũŶ ĚĂŶ ƚƌĞŬƚ Ƶ ĚĞ ǀŽĞƚĞŶ ŽƉ ŽĨ Ƶ ƚƌĞŬƚ ĚŝŬŬĞƌĞ ƐŽŬŬĞŶ ĞŶ ƐĐŚŽĞŶĞŶ ĂĂŶ͘ Ğ ŽŶŐĞŢƐŽůĞĞƌĚĞ ƐƉŽƵǁŵƵƵƌ ŬĂŶ ǀĞĞů ŬŽƵ ƵŝƚͲ ƐƚƌĂůĞŶ ǀŽŽƌĂů ĂůƐ Ƶ Ğƌ ǀůĂŬďŝũ njŝƚ͘ ŝƚ ďĞƚĞŬĞŶƚ ĚĂƚ ĞĞŶ ŬůĞŝŶ ǀĞƌƐĐŚŝů ŝŶ ƚĞŵƉĞƌĂƚƵƵƌ ǀĂŶ ĚĞ ǀůŽĞƌ ŽŽŬ ŵĞƚĞĞŶ ĞƌǀĂƌĞŶ ǁŽƌĚƚ͘

ŐĞďƌĂĐŚƚĞ ŝƐŽůĂƟ Ğ ŝƐ ǀĞĞů ŵĞĞƌ ĐŽŵĨŽƌƚ ĞŶ ĞĞŶ ůĂŐĞƌĞ ĞŶĞƌŐŝĞƌĞŬĞŶŝŶŐ͘ Ğ ŐĞŵŝĚĚĞůĚĞ ƐƉŽƵǁͲ muur van de huizen die in die periode gebouwd zijn is 6 cm breed. Dat is ten opzichte van de

Met goed isoleren wordt vooral veel tocht wegŐĞŚĂĂůĚ͘ Ğ ƚŽĐŚƚ ŬŽĞůƚ ĚĞ ďŝŶŶĞŶŵƵƵƌ ǀĂŶƵŝƚ ĚĞ ƐƉŽƵǁ ĐŽŶƟ ŶƵ ĂĨ͕ ĂůƐ ĚĞnjĞ ŶŝĞƚ ŐĞŢƐŽůĞĞƌĚ ŝƐ͘ ŽŽƌ ŚĞƚ ǀƵůůĞŶ ǀĂŶ ĚĞ ƐƉŽƵǁ ŵĞƚ ŚĞƚ ŝƐŽůĂƟ ĞͲ ŵĂƚĞƌŝĂĂů ŽŶƚƐƚĂĂƚ ĞĞŶ ;ŬůŝŵĂĂƚͿ ďƵī Ğƌ ƚƵƐƐĞŶ

de buiten- en binnenmuur waardoor de woning veel comfortabeler wordt.

Daarom is het isoleren van de spouw, het dichƚĞŶ ǀĂŶ ŬŝĞƌĞŶ ĞŶ ǀŽŽƌŬŽŵĞŶ ǀĂŶ ƚŽĐŚƚ ŽŶĚĞƌ ĚĞƵƌĞŶ ǀĂŶ ďĞůĂŶŐ ǀŽŽƌ ĞĞŶ ďĞŚĂĂŐůŝũŬ ŐĞǀŽĞů͘

Neem onze Triple Plus EPS-parels voor meer dan 40% rendement!

Binnen 4 jaar terugverdiend!

tĂĂƌ njŝƚ ŚĞƚ ƉƌŽďůĞĞŵ ŝŶ Ƶǁ ŵƵƵƌ͍ /Ɛ Ƶǁ ŚƵŝƐ ŐĞďŽƵǁĚ ƚƵƐƐĞŶ ϭϵϮϴ ŽĨ ϭϵϳϱ ĞŶ njŝũŶ ĚĞ ƐƉŽƵǁŵƵƌĞŶ ŝŶ Ƶǁ ŚƵŝƐ ĚĂĂƌŶĂ ŐĞͲ ǀƵůĚ ŵĞƚ ŐůĂƐǁŽů͕ ƐƚĞĞŶǁŽů ŽĨ h&ͲƐĐŚƵŝŵ͍ ĞŶ ŬŽƌƚĞ ƵŝƚůĞŐ ŽǀĞƌ ǁĂƚ ĚĂĂƌ ŵĞĞ ĂĂŶ ĚĞ ŚĂŶĚ ŬĂŶ njŝũŶ͗

Goed isoleren is weten wat je doet DĞƚ ^ƉŽƵǁĐůĞĂŶŝŶŐ ĞŶ dƌŝƉůĞ WůƵƐ ƉĂƌĞůƐ͕ ǁŽƌĚƚ Ƶǁ ŚƵŝƐ ǁĞĞƌ ĐŽŵĨŽƌƚĂďĞů ĞŶ ĞŶĞƌͲ ŐŝĞnjƵŝŶŝŐ͘ tĞ ǁĞƌŬĞŶ ŵĞƚ ĚĞ ŵĞĞƐƚ ŐĞͲ ĂǀĂŶĐĞĞƌĚĞ ĂƉƉĂƌĂƚƵƵƌ ĞŶ ƐƚĂĂŶ Ğƌ ǀŽŽƌ Žŵ ďŝũ ĞůŬĞ ŬůƵƐ ǀĂŬǁĞƌŬ ƚĞ ůĞǀĞƌĞŶ ĞŶ ŚĞƚ ŵĂdžŝŵĂůĞ ƌĞƐƵůƚĂĂƚ ƚĞ ŚĂůĞŶ͘ sĂŶ ŚĞƚ ƐĐŚŽŽŶŵĂŬĞŶ ǀĂŶ Ƶǁ ƐƉŽƵǁŵƵƌĞŶ ƚŽƚ ŚĞƚ ŶĞƚũĞƐ ŽƉůĞǀĞƌĞŶ ǀĂŶ ĚĞ ǁĞƌŬnjĂĂŵŚĞĚĞŶ͘ ^ƉŽƵǁĐůĞĂŶŝŶŐ ŝƐ ŽŶƚǁŝŬŬĞůĚ Žŵ ĚĞ ƉƌŽďůĞŵĞŶ ŵĞƚ ŽƵĚĞ ŝŶŐĞďůĂnjĞŶ ŝƐŽůĂƟ ĞŵĂƚĞƌŝĂůĞŶ ŽƉ ƚĞ ůŽƐͲ

ƐĞŶ͘ tĞ ǀĞƌǁŝũĚĞƌĞŶ ŚĞƚ ŽƵĚĞ ŝƐŽůĂƟ ĞŵĂƚĞƌŝĂĂů Ƶŝƚ Ƶǁ ŵƵƵƌ͘ ŝƚ ĚŽĞŶ ǁĞ ĚŽŽƌ ŚĞƚ ŝƐŽůĂƟ ĞŵĂƚĞƌŝͲ ĂĂů ŝŶ Ƶǁ ŵƵƵƌ ůŽƐ ƚĞ ŵĂŬĞŶ ĞŶ ĂĨ ƚĞ njƵŝŐĞŶ͘ Het leeghalen van de spouwmuren is een proces dat vraagt om het nodige beleid. Voorop ƐƚĂĂƚ ĚĂƚ ǁĞ ƌĞŬĞŶŝŶŐ ŚŽƵĚĞŶ ŵĞƚ de weersomstandigheden wanneer we met uw huis aan de slag gaan. Terwijl u van een slecht geïsoleerd huis het

^ƉŽƵǁĐůĞĂŶŝŶŐ ŚĞĞŌ ĂůůĞ ŵĂƚĞƌŝĂůĞŶ ŝŶ ŚƵŝƐ Žŵ Ƶǁ ǁŽŶŝŶŐ ďŝŶŶĞŶ ƚǁĞĞ ĚĂŐĞŶ ŽƉ ĞĞŶ ƉƌŽĨĞƐƐŝŽŶĞůĞ ŵĂŶŝĞƌ ǁĂƌŵ ĞŶ ďĞŚĂĂŐůŝũŬ ŽƉ ƚĞ ůĞǀĞƌĞŶ͘

Tel. nr. 088 284 95 55 ISOLATIEZORG

ǁǁǁ͘ŶŝǀŽŝƐŽůĂƟ ĞnjŽƌŐ͘Ŷů

ŵĞĞƐƚ ŵĞƌŬƚ ŝŶ ĚĞ ǁŝŶƚĞƌ͕ ŝƐ ǀŽŽƌ ŽŶƐ ĚĞ njŽŵĞƌ de beste periode om dat op te lossen. Juist in ĚĞ ǁŝŶƚĞƌ ŬŽŵƚ Ğƌ ŵĞĞƌ ǀŽĐŚƚ ŝŶ ŚĞƚ 'ůĂƐ ĞŶ Steenwol. In die periode vindt er veel meer ĚĂŵƉƚƌĂŶƐƉŽƌƚ ƉůĂĂƚƐ ǁĂĂƌĚŽŽƌ Ěŝƚ ŝƐŽůĂƟ ĞŵĂͲ teriaal nat wordt.

Kŵ ĞĞŶ ŐŽĞĚĞ ŝŶĚŝĐĂƟ Ğ ƚĞ ŬƌŝũͲ gen van de status van de isoůĂƟ Ğ ďŽƌĞŶ ǁĞ ŽƉ ǀĞƌƐĐŚŝůͲ ůĞŶĚĞ ƉůĞŬŬĞŶ ĞĞŶ ŐĂĂƚũĞ͘ DĞƚ ĞĞŶ ĞŶĚŽƐĐŽŽƉ ŬŝũŬĞŶ we in de muur en met een grijpertje halen we materiaal eruit. Wanneer we er njĞŬĞƌ ǀĂŶ njŝũŶ ĞŶ ǁĞƚĞŶ Žŵ ŚŽĞǀĞĞů ĞŶ ǁĞůŬ ǀĞƌŽƵĚĞƌĚ ŵĂƚĞƌŝĂĂů ŚĞƚ ŐĂĂƚ͕ ŬƵŶŶĞŶ ǁĞ ĚĞ muur leeghalen. Dat doen we met een ĚŽŽƌ ŽŶƐ njĞůĨ ŽŶƚǁŝŬŬĞůĚ ďůĂĂƐͲ ĞŶ njƵŝŐƐLJƐƚĞĞŵ͘ Ăƚ ƐLJƐƚĞĞŵ ůĞǀĞƌƚ ŶŝĞƚ ĂůůĞĞŶ ĞĞŶ ŐĞŐĂƌĂŶĚĞĞƌĚ ƌĞƐƵůƚĂĂƚ͕ ŵĂĂƌ ŽŽŬ ŐŽĞĚĞ ŽƉůŽƐƐŝŶŐ͘ ŽǀĞŶĚŝĞŶ ůĞǀĞƌĞŶ ǁĞ ŽŶnjĞ ǁĞƌŬnjĂĂŵŚĞĚĞŶ͕ njŽĂůƐ ǁĞ ĚĂƚ gewend zijn hier in het noorden, netjes en opgeƌƵŝŵĚ ŽƉ͘ ŝŶŶĞŶ ƚǁĞĞ ĚĂŐĞŶ ŵĂŬĞŶ ǁĞ Ƶǁ ǁŽͲ ning weer comfortabel, schoon en energiezuinig.

SpouwCleaning is een

Glas- of steenwol Het oude glas- en steenwol is niet vormvast wordt door vocht en steengruis zwaar en zakt na en vocht blijft daarin zitten. Mogelijk zijn uw muren nooit goed gevuld geweest of is de wol al vrijwel direct na gezakt.

EPS-Parels Het kan zijn dat de verlijming niet goed is geweest. Tijdens een verbouwing of door een gat in de muur komen de parels naar buiten. Voor 1985 werd er vaak zonder lijm gewerkt.

UF-Schuim UF-Schuim vergaat deels na verloop van tijd en wordt deels stof.

Er ontstaan plekken in de muur waar het materiaal er los en gebroken in zit.

SENIORENkrant | BIJZONDER WONEN

09

Er komen meer woonvormen voor ouderen die tussen zelfstandig wonen en een zorginstelling in zitten. Soms geboren uit noodzaak, Foto: Simon steeds van der Woude maar er zijn ook mensen die heel bewust kiezen voor een woongroep, tiny house of kangoeroewoning. Riemie was benieuwd naar hun verhaal en maakte daarom de serie Bijzonder Wonen. Deel 3 gaat over Jesina, die op het erf van haar dochter en schoonzoon woont.

,GUKPC JGGHV NGVVGTNKLM GP ƓIWWTNKLM FG TWKOVG PQFKI 8CPFCCT FCV \G ŨQR ŨG TQOVGũ KP ,GNUWO YQQPV in het voormalige onderkomen van de schapen op het erf van de boerderij van haar dochter en schoonzoon.

Ze lopen de deur niet plat bij elkaar. Jesina redt zich wel en hulp is dichtbij als het nodig is.

Wat moet ik met een wasmachine? Die paar dingetjes van mij gaan gewoon mee in het geheel.

Greetje helpt me met het opmaken van het bed.

Dat lukt mij niet meer; zij is 1.80 lang en wipt het er in een keer overheen.”

AKKEFIETJE MET HET HART +P JCF ,GUKPC GGP CMMGƓGVLG OGV JGV JCTV “Op een maandag zat ik op een toestel in de sportschool en werd niet lekker. Het ging beter nadat ik even was gaan liggen. Maar de vrijdag daarop was het er weer. Waarschijnlijk heb ik die maandag een kleine hartaanval gehad. De huisarts kon echter niets vinden en stuurde me door naar het ziekenhuis voor een ablatie (behandeling bij hartritmestoornissen - red.). Die vond de volgende dag al plaats. Een dag later zat ik zo fris als een hoenVLG VJWKU DWKVGP NGMMGT MQHƓG VG FTKPMGP /CCT FG XQNIGPFG QEJVGPF YCU KM YGGT PKGV ƓV GP FCV YGTF erger gedurende de dag. Het voelde niet goed op de borst en de keel. ‘s Nachts heb ik de dokterswacht gebeld en die zei: we sturen een ambulance. Ik klopte bij Greetje op het raam, want die heeft geen Tekst: Riemie van Dijk | Foto: Simon van der Woude

"Ik red me wel"

I

telefoon naast het bed. Ze schrok zich een hoedje.

Er volgden allemaal onderzoeken. Dan is het wel mooi dat ze zo dichtbij wonen.”

WE GAAN GEWOON DOOR Hoe de toekomst eruit ziet? Jesina weet het niet.

“Het is hier allemaal oneffen, misschien moeten we daar nog eens naar kijken. Als ik ervoor kies

n 1967 kreeg Jesina de boerderij van haar

ze dat regelen? “Ik heb toen gezegd: als jullie hier

ergens anders heen te gaan, dan is dat prima voor

pake. Van 1982 tot 1996 molk ze twee keer

willen wonen, ga ik in het schapenhok. Ús mem

Greetje. Maar daar heb ik nog niet over nagedacht.

daags vijftig schapen en maakte daar scha-

komt niet in het schapenhok, was Greetjes reactie.

We gaan gewoon door zolang het kan; ik heb hier

penkaas van. Aan het melken en rondbren-

Maar ik had al een idee hoe ik het wilde hebben.

altijd gewoond. In het dorp kom ik nooit, daar heb

gen van de kaas bij vaste adresjes had ze de han-

Het is klein, maar alles is er. Een bed op hoogte

ik niets mee. Ik heb altijd mijn werk en collega’s

den vol. Dochter Greetje, ook een liefhebber van

met bakken eronder voor spullen, een keuken, wc

gehad, maar met andere mensen samenwonen is

buiten en beesten, kwam regelmatig een handje

en douche en een schuur. Ik heb het doorgezet en

niks voor mij. Ik ben een buitenmens, moet let-

helpen. Nadat Jesina de schapen goed verkocht

een vriend heeft het voor me verbouwd. Ik betaal

VGTNKLM GP ƓIWWTNKLM FG TWKOVG JGDDGP +M TGF OG

had, vertrok ze met haar toenmalige vriend naar

nu huur, gas en water.”

wel en hulp is altijd dichtbij.”

wonen. Haar dochter en schoonzoon namen de

DE DEUR NIET PLAT LOPEN

Deze maand gaat Jesina samen met Greetje weer

boerderij over en hun twee kinderen gingen in

Vanuit de ramen heeft Jesina een prachtig uitzicht

naar haar geliefde Cyprus. Q

Jelsum naar school. In 2001 verhuisde het stel naar

over de landerijen en op de scharrelkippen die

Leeuwarden om dichter bij de school voor speciaal

rond het huis lopen. De blauwe kozijnen van haar

onderwijs van hun zoon te kunnen wonen. Jesina

onderkomen, dat in niets meer doet denken aan

- alleen teruggekomen uit Cyprus - kocht het huis

een schapenhok, zijn een verwijzing naar Jesi-

terug van haar dochter.

na’s liefde voor Cyprus. Jesina en Greetje drinken

Cyprus om te kijken of ze daar permanent konden

GNMG XTKLFCI UCOGP MQHƓG OCCT \G NQRGP FG FGWT "MEM KOMT NIET IN HET SCHAPENHOK"

niet plat bij elkaar. “We hebben een tijdje samen

Alleen wonen in het grote huis schrok Jesina niet

boodschappen gedaan. Dan gingen we eerst bij

af. Ze heeft tien prachtige jaren gewerkt bij dagop-

de Hema ontbijten en daarna naar de Lidl. Maar

vang De Terp, staat haar mannetje en heeft zich

dat is verwaterd. Nu neemt Greetje donderdags

altijd veilig gevoeld. Toch dacht ze wel eens: wat

na haar werk boodschappen voor me mee. In het

als er iets met mij gebeurt? Inmiddels hadden haar

begin hebben we samen een auto gedeeld. Maar

kleinkinderen hun schoolperiode afgesloten. Haar

het was onhandig als ik naar Stiens ging voor mijn

schoonzoon Teun zei: Greetje wil wel weer terug

werk bij het Leger des Heils en Greetje andere plan-

naar Jelsum. Een goed plan, maar hoe konden

nen had. Mijn was doe ik wél bij Greetje en Teun.

"MET ANDERE MENSEN SAMENWONEN IS NIKS VOOR MIJ. IK BEN EEN BUITENMENS, MOET LETTERLIJK EN FIGUURLIJK DE RUIMTE HEBBEN"

10

SENIORENkrant

Gespecialiseerd in familie- en erfrecht, mediation en estateplanning

Stationsweg 1 | 9001 ED Grou 0566 - 60 14 04 | www.notarismirjam.nl

Ervaar nu bij Autobedrijf Pheifer: DE BROMMOBIEL

Oplaadbare hoortoestellen bij Jerre Hoorzorg

Wij zijn naast uw specialist in auto’s nu ook uw adres voor Ligier en Microcar brommobielen!

De voordelen van een brommobiel?

Geen wegenbelasting Rijden vanaf 16 jaar Laag brandstofverbruik

Alle merken Voor elke smartphone hoortoestellen om mee te bellen

PRIVATE LEASE MOGELIJK

Microcar Dué

Microcar M.Go

Vanaf € 9.995,-

Vanaf € 10.990,-

De ideale stadsauto. Klein en compact.

Verkrijgbaar met onder andere stuurbekrachtiging, airco, achteruitrijcamera en Apple Carplay.

De allround SUV. Praktisch en comfort. De M.Go is de grote broer van de Dué en staat bekend om haar grote ruimte en hoge instap.

Ligier JS50C

Ligier JS60

Vanaf € 15.485,-

Vanaf € 18.490,-

Verleidend sportief. De Ligier JS50 is de meest sportieve brommobiel die er is.

Stijlvol afgewerkt en boordevol luxe.

De SUV met stijl. Een premium SUV met stijlvolle afwerking. Alle ruimte en toch compact.

Voorzien van een prachtig interieur én exterieur.

Kom langs voor een hoortest en laat u informeren over de mogelijkheden Heerenveen 0513-72 72 72 Leeuwarden 058-727 11 11 www.jerrehoorzorg.nl

Jerre betekent horen

Alexanderstraat 12, Sneek www.pheifer.nl 0515 41 58 25

SENIORENkrant | KUNST & CULTUUR

11

Tekst: Boukje Wiersma

VOORSTELLING SLAPPE DOUWE EINDELIJK IN PREMIÈRE

de bijnaam zag, dan kraste hij slappe altijd door. Hij noemde zichzelf trots Kapitein Nero de Friesche Fakir, met de toevoeging: Doodsverachter van het Noorden.

De theaterproductie over het leven van de Friese straatartiest Douwe Andries Bijlsma kende

*GV KU XQQT 4KVUMQ XCP 8NKGV GGP Ɣ KPMG

een aanloop met de nodige hobbels. Het speelschema moest twee keer verschoven worden

uitdaging om in de huid te kruipen

vanwege corona. Maar schrijver van het stuk Sietse de Vries en hoofdrolspeler Ritsko van Vliet lieten zich niet uit het veld slaan en hielden vertrouwen. En terecht, want het gaat er nu eindelijk van komen. De première van Slappe Douwe is op 28 oktober in theater De Bres.

B

van de lenige en onverschrokken Bijlsma. De vijf acts die in de voorstelling te zien zijn vormen een pittige opgave. Voor één van de acts ging Van Vliet in training bij oud-boeienkoning

eide mannen zijn samen

dere voorstelling te worden. Hoe-

ders aller tijden. Volgens de verhalen

Harry Alouette. Daarnaast heeft hij in

met Theo van der Geest

wel er maar weinig spelers op het

liep Bijlsma al op zijn veertiende weg

zijn woonkamer een spijkerbed neer-

(straatmuzikant Hoempa)

toneel staan, gebeurt er van alles. Er

van huis omdat hij bij het circus van

gezet, om langzaam te wennen. Tot nu

en regisseur Maaike van

komen veel extra personages voorbij,

Jildert Zuidema wilde werken. Na zijn

toe nog een pijnlijke ervaring, maar

der Geest druk bezig met de voor-

zoals de commissaris van de poli-

jaren als circusartiest trad hij in Fries-

dat komt vast op tijd goed. Bijzonder

bereidingen. Ik nam een kijkje bij

tie, de burgemeester en een journa-

land op tijdens markten en kermissen.

detail: de vader van Ritsko was in de

een repetitie. Het belooft een bijzon-

list. Allemaal gespeeld door Sietse

Soms samen met Hoempa, een andere

tijd van Kapitein Nero goochelaar.

de Vries, die ook de rol van verteller

straatartiest. Veel oudere Leeuwarders

De beide mannen kenden elkaar en

heeft. Douwe Andries Bijlsma was

zagen hem in de jaren vijftig op de

Ritsko jr. heeft persoonlijke jeugdher-

getrouwd met Trijntje en het stel

Lange Pijp en naast de Waag. Hij liep

inneringen aan Bijlsma.

had tien kinderen. De vrouwen uit

een sabelladder op, lag op een spijker-

zijn leven spelen een bijzondere rol

bed en bevrijdde zich uit kettingen. Als

TUUNTSJEPLISIE

in Slappe Douwe. Hun verhalen zul-

er tenminste genoeg geld op het kleed

De laatste jaren voor zijn pensioen

len via een laken aan een waslijn

lag. “Daar laat ik mien ouwe moer nog

bood de gemeente Leeuwa rden

verwerkt worden in de voorstelling.

niet eens foor krupe”, riep hij regel-

de straatartiest een baan aan als

Veel afwisseling dus én natuurlijk de

matig. Ook kroop de Friese fakir door

‘tuuntsjeplisie’ in de Prinsentuin.

nodige acts.

ijzeren ringen. “Het vouwen, plooien,

Natuurlijk komt ook die fase in zijn

buigen van de ledematen, gelijk een

leven in het stuk voor. Q

KAPITEIN NERO DE FRIESCHE FAKIR

slang, gelijk een paling”. Vanwege zijn

De Vries neemt de kijker als vertel-

lenigheid kreeg hij de bijnaam Slappe

ler meeslepend mee in het leven van

Douwe. Een naam die hij en zijn familie niet konden waarderen. Als Douwe

een van meest markante Leeuwar-

VIER HET LEVEN! Wie een avond naar het theater gaat, ronddwaalt in een museum of een concert bezoekt, is er echt even helemaal uit. Veel mensen genieten enorm van kunst en cultuur.

Je wordt ondergedompeld in een andere belevingswereld die confronteert, verleidt, verrast en ontroert. Ontmoet bekende en nieuwe mensen. Maar op oudere leeftijd is een uitstapje soms een hele onderneming. Hoe kom je aan een kaartje?

Hoe ga je er naartoe en met wie? Kan de rolstoel of rollator mee? Stichting Vier het Leven neemt je al die zorgen uit handen, zodat je alleen nog maar hoeft te genieten.

A

ls je op oudere leeftijd steeds minder de deur uitgaat, verlies je het contact met anderen en met het leven om je heen. Stich-

Slappe Douwe is van 28-10 t/m 6-11 te zien. Kijk voor meer informatie op www.theaterdebres.nl.

Een greep uit de agenda van voorstellingen in de buurt van Leeuwarden: • HOOP EN LIEFDE - SHIRMA ROUSE Donderdagavond 3 november, De Koornbeurs Franeker • UIT HET HOOFD - LOES LUCA Zondagmiddag 13 november, De Koornbeurs Franeker • LUNCHCONCERT MET JONGE MUSICI Vrijdagochtend 25 november, De Harmonie Leeuwarden • GEDEELDE SMART - JENNY AREAN & BRIGITTE KAANDORP Woensdagavond 30 november, De Harmonie Leeuwarden • THEATERLEZING - MAARTEN VAN ROSSEM Donderdagavond 1 december, De Harmonie Leeuwarden • 100 JAAR PIAZZOLLA - CAREL KRAAYENHOF QUARTET Woensdagavond 7 december, De Harmonie Leeuwarden • BIJKE - PIER 21 Zondagmiddag 11 december, De Koornbeurs Franeker • SENIORENBIOS - LOURDES Donderdagmiddag 15 december, Slieker Film Leeuwarden

ting Vier het Leven zet zich in om die verbinding te herstellen door alle drempels waardoor je besluit om dan maar niet

te gaan, weg te nemen. ‘Gasten’ van Vier het Leven worden persoonlijk opgehaald en weer thuisgebracht door vrijwilligers. Begeleiding, vervoer, entreebewijs en consumpties worden geregeld. Alles word je uit handen genomen, zodat je zorgeloos uit kunt kijken naar een mooie ervaring waar je nog lang van nageniet.

“Ik ben al jaren lid van Stichting Vier het Leven en heb al diverse voorstellingen bezocht. Eerst in mijn vorige woonplaats en nu in Leeuwarden.

De begeleiding is geweldig; de vrijwilligers bezorgen je echt een zorgeloos avondje uit. Het aanbod is heel erg divers. Van serieuze toneelstukken tot een luchtige musical. Ik zou het iedereen aanraden!” Q

Wil jij ook een gezellig avondje uit met Vier het Leven?

Neem dan contact op via www.4hetleven.nl of tel. 035- 5245156.

12

SENIORENkrant

Humanitas Leeuwarden zoekt gezinsmaatjes!

Ben je ouder of opvoeder en wil je een gezin ondersteunen bij de opvoeding, dan zoeken wij jou!

Ouders willen het beste voor hun kinderen en proberen zo goed mogelijk voor ze te zorgen. In de praktijk verloopt dit niet altijd vlekkeloos, dat weet elke ouder en is het fijn om je ervaring te delen met een andere ouder/opvoeder. Niet iedereen heeft een netwerk waarin dat kan en daarom zoeken we jou.

Een gezinsmaatje bezoekt wekelijks een gezin. De ouders geven zelf aan waarbij ze steun willen en vragen vaak een luisterend oor, samen aandacht geven aan de kinderen, meedenken bij opvoedvragen of meehelpen met praktische zaken.

Je ondersteunt op basis van je eigen ervaring als ouder/opvoeder en het contact is gelijkwaardig. Gezinsmaatjes krijgen een training en begeleiding.

Humanitas Leeuwarden ondersteunt gezinnen met lichte opvoedvragen én gezinnen bij wie ook professionele hulpverlening betrokken is.

Zoek jij interessant en zinvol vrijwilligerswerk? Ben je zelf ouder/opvoeder en een jaar lang enkele uren per week beschikbaar, dan komen wij graag met jou in contact. Ook 60 plussers, vrouwen én mannen zijn van harte welkom.

Belangstelling? Mail dan naar home-start.leeuwarden@humanitas.nl en wij nemen contact met je op.

Humanitas zoekt ook vrijwilligers voor de activiteiten: . ƍ FI^SIOIR ZER KIHIXMRIIVHIR MR HI KIZEKIRMW MR 0IIY[EVHIR ƍ SRHIVWXIYRIR ZER OMRHIVIR FMN XEEP IR LYMW[IVO Bekijk voor meer informatie de website van Humanitas Leeuwarden.

Humanitas Leeuwarden | Blokhuisplein 40 | 8911 LJ Leeuwarden | www.humanitas.nl

Voor meer informatie scan de code

Heeft u al energietoeslag aangevraagd?

De aanvraagtermijn voor energietoeslag is verlengd Woont u in de gemeente Leeuwarden? Had u van 1 januari 2022 tot 1 april 2022 een inkomen lager dan 125% van de bijstandsnorm? En geen bijstandsuitkering van de gemeente?

Dan kunt u nog tot 1 januari 2023 energietoeslag aanvragen.

Dit is een bedrag van € 1.300,- om de hoge energiekosten te kunnen betalen.

Hoe vraagt u energietoeslag aan?

De snelste manier is digitaal aanvragen -

Vul het aanvraagformulier in op www.leeuwarden.nl/ energietoeslag Hier heeft u een DigiD voor nodig Heeft u geen DigiD? Vraag deze aan via www.digid.nl/digid-aanvragen-activeren

U kunt ook schriftelijk aanvragen -

Download het aanvraagformulier via www.leeuwarden.nl/ energietoeslag Vul het formulier in en stuur het naar ons op Schriftelijk energietoeslag aanvragen duurt langer dan digitaal aanvragen

U krijgt binnen 8 weken nadat wij uw aanvraag hebben ontvangen bericht van ons.

Hulp nodig bij het aanvragen van energietoeslag?

Ga naar een buurt- of dorpskamer. Kijk voor meer informatie op www.lwdvoorelkaar.nl/buurtendorpskamers. Of bel de gemeente Leeuwarden via 14 058.

Telt de energietoeslag mee als inkomen?

Nee, de energietoeslag is een gift en telt niet mee als inkomen bij een uitkering. Of voor de toeslagen die u van de Belastingdienst ontvangt.

Vragen of meer informatie?

Kijk op www.leeuwarden.nl/energietoeslag.

SENIORENkrant | ARMOEDE

13

Tekst: Jeltsje de Boer

XTCIGT VJWKU GGP NWKUVGTGPF QQT DKGFV QO VG JQTGP

ARMOEDE BIJ OUDEREN; EEN ONBESPROKEN TABOE

YCV GT URGGNV 8GTXQNIGPU \QGMV FG DWFF[ KP UCOGP URTCCM OGV FG ENKȚPV YGNMG JWNRXGTNGPKPI MCP YQT FGP KPIG\GV &G DWFF[ũU JGDDGP FKXGTUG CEJVGTITQP FGP <G YGTMGP KP FG HKPCPEKȚNG UGEVQT XWNNGP DGNCUVKPIHQTOWNKGTGP KP XQQT PCCUVGP \KLP OCCV UEJCRRGNKLM YGTMGT QH QR GGP CPFGTG OCPKGT DGVTQM

We lezen bijna iedere dag in het nieuws dat alles duurder wordt. Dat dat

MGP DKL FG FQGNITQGR

ook echt zo is, merk je bij het boodschappen doen: er ligt minder in je

TAL VAN INITIATIEVEN

kar voor meer geld. En wie een nieuw en veel hoger termijnbedrag van

&G XQQTUVGNNKPI $KPIQ GP JGV QRNGKFGP XCP DWFF[ũU

de energieleverancier, weet dat er een serieus probleem is.

KU GGP OQQK XQQTDGGNF XCP JGV DGURTGGMDCCT OCMGP

K

GP CCPRCMMGP XCP CTOQGFG 'T \KLP GEJVGT VCNNQ\G KPKVKCVKGXGP \QCNU FG 5VKEJVKPI 2TGUGPV UEJWNFJWNR

unnen de 23.635 vijfenzestigplussers

QRGP -QO CNULGDNKGHV XQQTFCV LG MQRLG QPFGT ICCV

OCCVLG JGV DWWTVUGTXKEGRWPV UEJWNFDGOKFFGNKPI

in de gemeente Leeuwarden nog rond

FQQT FG UKVWCVKG GP FG RTQDNGOGP \KEJ QRUVCRGNGP

XQGFUGNDCPM MNGFKPIDCPM DWWTVMQGNMCUVGP DWWTV

komen van hun AOW, met of zonder

'T KU UKPFU MQTV GGP OQQK KPUVTWOGPV FG 8QQT\KG

en dorpskamers, voedselpakketten via de Rotary.

aanvullend pensioen? Durf jij toe te

ningenWijzer, waarmee je online kunt toetsen op

En dat is nog maar een kleine greep uit de vele

IGXGP FCV JGV Ɠ PCPEKGGN PKGV OGGT NWMV! 9GGV LG DKL

YGNMG TGIGNKPIGP LG TGEJV JGDV 8QQTCN QWFGTGP

handreikingen die worden gedaan.

wie je aan kunt kloppen voor hulp?

YGVGP XCCM PKGV FCV \G TGEJV JGDDGP QR GGP Ɠ PCP EKȚNG VGIGOQGVMQOKPI 9KG PKGV FKIKVCCN XCCTFKI

SAMEN DELEN

HULP VRAGEN

KU MCP JWNR MTKLIGP DKL FG 8QQT\KGPKPIGP9KL\GT

9G MWPPGP OGV GNMCCT QQM GGP FGGN XCP FG QRNQU

+GFGTG NCCI XCP FG DGXQNMKPI JGGHV VG OCMGP OGV

DKLXQQTDGGNF XKC #OCT[NNKU &CCTXQQT YQTFGP OQ

sing zijn. Wie het goed heeft, helpt degene met wat

de stijgende kosten van het levensonderhoud, ook

menteel vrijwilligers opgeleid.”

OKPFGT DWFIGV #TOQGFG KU IGGP MGW\G GP GT KU \G

UGPKQTGP /CCT FKG VTGMMGP PKGV \Q UPGN CCP FG DGN De oudere generatie leeft vaak met het motto ‘Niet klagen maar dragen’. Je moet zelfredzaam zijn GP PKGOCPF NCUVKI XCNNGP OGV LQWY RTQDNGOGP Weinig digitale vaardigheden en laaggeletterdheid

MGT IGGP URTCMG XCP UEJWNF .CVGP YG FQGP YCV DKP

“ZOLANG ARMOEDE BESTAAT, IS ER GEEN ECHTE VRIJHEID” - NELSON MANDELA

nen ons vermogen ligt. Als rijk en arm meer delen, MWPPGP YG FG VQGMQOUV OQQKGT MNGWTGP &G XQN gende generatie armoedevrij; het doet denken aan de woorden van Martin Luther King: “I have a

URGNGP QQM GGP TQN DKL JGV CN FCP PKGV JWNR \QGMGP

FTGCOŭ /CCT XQQT PW FQG KM GGP QRTQGR CCP KGFGT

Ŭ8QQTCN QWFGTGP OGV GGP OKITCVKGCEJVGTITQPF XTC

GGP FKG JGV Ɠ PCPEKGGN OQGKNKLM JGGHV MQO QXGT FG

gen niet om hulp en daar maak ik me zorgen over”,

INGEWIKKELD VRAAGSTUK

FTGORGN GP XTCCI JWNR 'P NCVGP YG KP QP\G QOIG

\GIV $CTDCTC .CIGPFKLM JQQHF XCMITQGR 5EJWNF GP

5VKNNG QH XGTDQTIGP CTOQGFG MQOV XCCM XQQT KP EQO

XKPI QOMKLMGP PCCT OGPUGP FKG OQGKVG JGDDGP QO

Armoede van Amaryllis Leeuwarden.

DKPCVKG OGV KUQNGOGPV UQEKCNG WKVUNWKVKPI GP PKGV

de eindjes aan elkaar te knopen. Dan komt die

mee kunnen of durven doen. Als je niet rond kunt

FTQQO GGP UVWMLG FKEJVGTDKL Q

VROEGSIGNALERING

MQOGP GP QH UEJWNFGP JGDV FCP MCP FCV UVTGUU IG

8QQTMQOGP KU DGVGT FCP IGPG\GP GP FCCTQO KU

\QPFJGKFURTQDNGOGP GP GGP\CCOJGKF XGTQQT\CMGP

XTQGIUKIPCNGTKPI XCP CTOQGFG JGGN DGNCPITKLM

Het is een ingewikkeld vraagstuk dat niet zomaar

ARMOEDEBELEID

#OCT[NNKU KU JKGTDKL DGVTQMMGP 9QPKPIEQTRQTCVKGU

QR VG NQUUGP KU 9GN FQGP IGOGGPVGP GP CPFGTG KP

GEMEENTE LEEUWARDEN

GPGTIKGNGXGTCPEKGTU GP \QTIXGT\GMGTCCTU OGNFGP

UVCPVKGU GT CNNGU CCP QO CTOQGFG \KEJVDCCT VG OC

De gemeente Leeuwarden heeft in 2021 de

DGVCNKPIUCEJVGTUVCPFGP DKL FG IGOGGPVG .GGWYCT

MGP GP CCP VG RCMMGP 'T \KLP TGIGNKPIGP VGIGOQGV

'Visie Armoede en schuldhulp, Samen werken

FGP Ŭ#NU GGP KPYQPGT DKL VYGG QTICPKUCVKGU QH VYGG

komingen en mooie initiatieven.

aan een Armoedevrij Leeuwarden' gepubliceerd. De drie hoofdpunten zijn:

OCCPFGP DGVCNKPIUCEJVGTUVCPF JGGHV MTKLIGP YKL dat door en gaat één van onze medewerkers op

STICHTING PLATFORM

JWKUDG\QGMŭ XGTVGNV .CIGPFKLM Ŭ/GPUGP OGV Ɠ PCP

ARMOEDE EN SCHULDEN FRYSLÂN

Armoede gaat vaak van generatie op gene-

EKȚNG RTQDNGOGP PGOGP QR GGP IGIGXGP OQOGPV

'GP JGGN OQQK KPKVKCVKGH MQOV XCP FG 5VKEJVKPI

ratie. Waar je wieg heeft gestaan is van

de telefoon niet meer op en laten post ongeopend

2NCVHQTO #TOQGFG GP 5EJWNFGP (T[UNȑP 2#5

grote invloed op je latere leven.

NKIIGP &CV MQOV JGV OGGUV XQQT DKL QPVXCPIGTU XCP

Initiator Douwe Beimin heeft theatermaakster

- Het vergroten van de bestaanszekerheid

een uitkering.”

6COCTC 5EJQRRGTV IGXTCCIF GGP VJGCVGTXQQTUVGN

Primaire zaken als woonruimte, eten en kleding

ling te maken om het thema armoede uit de

dragen bij aan bestaanszekerheid en mee

HOGE DREMPEL

VCDQGUHGGT VG JCNGP +P FG XQQTUVGNNKPI $KPIQК

kunnen doen in de samenleving. Net als een

1WFGTGP \KLP QXGT JGV CNIGOGGP RNKEJVUIGVTQWY KP

OCCMV FG GPVJQWUKCUVG DKPIQFCOG 6KPG DGURTGGM

ǻ RERGMµPI FYǺ IV STFSY[IR SQ XIKIRZEPPIVW

JWP DGVCNKPIGP GP \WNNGP GGTFGT OKPFGT GVGP MQRGP

DCCT FCV TQPFMQOGP OGV GGP MNGKP KPMQOGP GP FG

op te vangen en zorg krijgen als je ziek wordt

FCP JWP TGMGPKPIGP PKGV DGVCNGP Ŭ<KL JGDDGP GGP

FCCTDKL JQTGPFG RTQDNGOCVKGM XQQT XGGN OGPUGP

hoge drempel als het om hulp vragen gaat. En dat

GGP JGNG QRICXG KU &G XQQTUVGNNKPI KU KP UGRVGODGT

van de schuldenaanpak

KU LCOOGT YCPV \Q MTKLIGP YG PKGV GGP IQGF DGGNF

GP QMVQDGT QRIGXQGTF KP FG IGOGGPVGP .GGWYCT

Iedereen kan door omstandigheden voor kor-

XCP JGV YGTMGNKLMG RTQDNGGO /KLP FGWT UVCCV CNVKLF

FGP 9CCFJQGMG GP (TCPGMGT GP MTKLIV GGP XGTXQNI

te of langere tijd in armoede belanden. Oor-

in 2023.

zaken zijn bijvoorbeeld het verliezen van een

- De laatste generatie in armoede

- Het vereenvoudigen en versnellen

baan of een echtscheiding. Het snel ingrijpen BUDDY’S

door een vroege signalering staat centraal.

)GMQRRGNF CCP FG XQQTUVGNNKPI KU GT GGP VTCKPKPI IG IGXGP CCP GGP ITQGR XTKLYKNNKIGTU FKG \KEJ MQPFGP

Voor wie het onderwerp interessant vindt:

CCPOGNFGP CNU DWFF[ $GKOKP XGTVGNV FCV GT \GUVKGP

Het document ‘Visie Armoede en schuld-

RGTUQPGP IGJQQT JGDDGP IGIGXGP CCP FKG QRTQGR

hulp, Samen werken aan een Armoedevrij

<KL ICCP QWFGTGP QPFGTUVGWPGP GP YCCT PQFKI FQQT

Leeuwarden’, is te vinden op de website van

sturen naar professionals. Vragen en zorgen kunnen

de gemeente onder: publicatie raadsverga-

IGOGNF YQTFGP DKL 2#5 YYY RCU HTN <KL \QGMGP GGP

dering januari 2022.

IGUEJKMVG DWFF[ FKG KP GGTUVG KPUVCPVKG DKL FG CCP

14

SENIORENkrant advertorial

LOS: WE DOEN HET SAMEN LOS is een levendige vereniging voor senioren in de gemeente Leeuwarden en omstreken

natuur, achtergrond bij de maandkalender. Tenslotte bevat het magazine de activiteitenagenda van de maand, alsmede belangrijke adressen met telefoonnummers.

Elk nummer is geïllustreerd met fraaie foto’s, gemaakt door een LOS-lid. LOS-vrijwilligers bezor-

ű Sportief Bewegen, wekelijks of

gen het magazine in Leeuwarden

maandelijks, zoals koersbal,

aan huis; daarbuiten kunt u het

Ɠ GVUGP YCPFGNGP LGW FG DQWNGU

tegen portokosten per post thuis

ű Ontspanning en gezelligheid

ontvangen.

maandelijks op zaterdagmiddag, bijv. bij een muzikaal optreden,

LIDMAATSCHAP

een theatervoorstelling,

Het lidmaatschap kost 25 euro per

een actuele of historische lezing;

jaar; voor samenwonenden op één adres kost het veertig euro per jaar.

ű Een Kerstmiddag en een WAT EN VOOR WIE IS LOS?

rijbewijs; bij ondernemers, zoals

Het doel van LOS is belangenbehar-

een tuinman, taxibedrijf.

Nieuwjaarsconcert op locatie

Bij aanmelding ontvangt u een wel-

in Leeuwarden;

komstbrief, ledenpas, machtigings-

ű Reisjes en uitstapjes, op een mid-

tiging, dienstverlening, organisatie

formulier en een magazine LosVast.

dag of een hele dag met boot en/of

van sociale activiteiten en infor-

DIENSTVERLENING

matievoorziening voor senioren.

Deskundige

Het lidmaatschap van LOS betekent

LOS staan voor u klaar op verschil-

actief kunnen meedoen in een so-

lende terreinen. Sommige kunnen

ciaal netwerk van gelijkgestemde

helpen bij het invullen van de jaar-

in en rond Leeuwarden onder

generatiegenoten om daarmee een-

lijkse belastingaangifte, anderen

leiding van een stadsgids,

zaamheid en isolement te voorko-

kunnen informeren over recht op

c.q. LOS -lid;

men. LOS wil haar leden ‘voor elk

huur- of zorgtoeslag. Voorts kan

wat wils’ bieden en gaat daarbij uit

een speciale LOS-ombudsman ad-

van een zekere vrijblijvendheid,

viseren en meewerken bij vragen en

in de trant van ‘alles mag en niets

problemen rond de Wet Maatschap-

moet’. Omdat het ledenbestand de

pelijke Ondersteuning (WMO). Le-

laatste jaren snel vergrijst, is LOS op

den boven 75 jaar kunnen voor hun

Kortom: LOS biedt haar leden een

Meer informatie is te lezen op

zoek naar nieuwe leden. Ook jon-

rijbewijskeuring naar een daartoe

scala

www.losleeuwarden.nl

gere senioren vanaf vijftig jaar zijn

bevoegde arts en LOS-lid worden

actief vertier.

van harte welkom bij de vereniging.

verwezen.

LOS houdt jaarlijks een ledenverga-

gaat

dering om het beleid en de plannen

contact, zonder ingewikkelde tele-

Iedere maand verschijnt het kleur-

van de vereniging te bespreken.

fonische keuzemenu’s en/of lange

rijke magazine LosVast. Het ma-

wachttijden.

gazine bevat nuttige informatie uit

via

vrijwilligers

Onze

binnen

bus naar interessante locaties in

Aanmelden kan bij de ledenadmi-

Friesland of andere Nederlandse

nistratie: telefonisch: 058-2668131,

provincies;

per email: leden@losleeuwarden.nl

ű Excursie, vaartocht of wandeling

www.losleeuwarden.nl Tevens kunt u zich aanmelden

ű Meerdaagse cursus, onder andere ű Museumbezoek in kleine groepen,

voor

dienstverlening

eenvoudig

persoonlijk

INFORMATIEMAGAZINE

de vereniging, met een inleidend

LOS is aangesloten bij de OSiF:

ACTIVITEITEN

artikel van het bestuur en met

Onafhankelijke Senioren in Fries-

Vanaf de oprichting heeft LOS met

nieuws van de redactie. Daarnaast

land. Dit is een overkoepelende

succes diverse activiteiten georga-

bevat het interviews en reportages

organisatie met ingangen bij over-

niseerd. In het seizoen ‘22-’23 staat

over lokale geschiedenis, gezond-

heidsinstanties, verzekeringen, etc.

het volgende gepland:

heidszorg, wonen, veiligheid, wel-

Daarmee

ű Maandelijks een middagvoorstel-

zijn, leefstijl; veel artikelen zijn ge-

LOS

de belangen van haar leden. Bo-

NKPI XCP GGP 5GPKQTGPƓ NO KP (KNO

schreven door LOS-leden. Tevens

vendien ontvangen leden korting:

huis Slieker in Leeuwarden en een

zijn vaste rubrieken opgenomen:

op een zorgverzekering bij o.a. De

Ɠ NO -NCUUKGMG /W\KGM QR JGV 9KVVG

koken met recept, puzzel, boek-

Friesland; bij het verlengen van een

Doek in Leeuwarden/Westeinde;

bespreking, gedicht, reisverslag,

Ja, ik doe mee en word lid van LOS! XYYV QMN IIR EERQIPHMRKWJSVQYPMIV

F

3EEQ IR ZSSVPIXXIV W ,IFSSVXIHEXYQ 3EEQ IR ZVP TEVXRIV ,IFSSVXIHEXYQ &HVIW TSWXGSHI

;SSRTPEEXW

* QEMP

8IPIJSSRRYQQIV

Leeuwarder Onafhankelijke Seniorenvereniging

) $ +/ @ +0 +, +/ A -/,, & ,-+ - & //+ '-'9 ' & !,%

BELANGENBEHARTIGING

vertegenwoordigt

in genoemde adres van het LOSsecretariaat.

georganiseerd door leden.

mogelijkheden

door het invullen en opsturen van onderstaand strookje naar het daar-

QR JGV IGDKGF XCP Ɠ NQUQƓ G

aan

of via het aanmeldingsformulier op

Stuur deze bon op naar LOS - Sassingastins 50, 8925 JN Leeuwarden.

E-mailen kan ook op: info@losleeuwarden.nl. Kijk voor meer informatie op onze website: www.losleeuwarden.nl

SENIORENkrant | COLUMN

15

COLUMN COLUMN

De wereld van Koesma Tekst: Koesma Basdew.

)SSV HI EERLSYHIRHI HVSSKXI ZER EJKIPSTIR ^SQIV [EW IV IIR ƵJIMXIPMNO [EXIVXIOSVXƶ ^SEPW HI QMRMWXIV LIX RSIQHI )IWOYRHM KIR ZIVXIPPIR SRW HEX [I RMIX MR KIZEEVPMNO ZEEV[EXIV ^MXXIR QEEV MO ZSIP EER QMNR [EXIV HEX LIX ^S RMIX KSIH OSQX -IX PMNOX QMN KIIR WPIGLX MHII SQ RY EP XI KEER [IR RIR EER IIR ERHIVI PIZIRWWXMNP HSSV ^YMRMKIV QIX [EXIV SQ XI KEER &RHIVW PSTIR [I LIX VMWMGS HEX [I WXVEOW ZER HI IRI ST HI ERHIVI HEK QMRHIV [EXIV XSX SR^I FIWGLMOOMRK LIFFIR )EX MW TEW ³GLX IIR OSYHI HSYGLI 4R^I VIKIVMRK PSSTX HI PEEXWXI XMNH RSKEP IIRW EGLXIV HI JIMXIR EER )IRO EER HI IRIVKMIGVMWMW HI WXMO WXSJGVMWMW HI OSSTOVEGLXGVMWMW IR

IK VOEL HET AAN MIJN WATER HI [SSRGVMWMW 5MQ TEQ TIX IR NI LIFX IIR O[EVXIX .O ZMRH LIX HER SSO RMIX LERHMK HEX [IVIPHOYR HMK [SVHX KIQEEOX LSI KSIHOSST [EXIV MW IR HEX LIX ZYPPIR ZER IIR ^[IQFEH WPIGLXW ǘ OSWX )EX ^SVKX IV RMIX ZSSV HEX [I ^YMRMKIV SQKEER QIX [EXIV MRXIKIRHIIP PMNOX QI .IHIVIIR LIIJX ^S ^MNR IMKIR KI HEGLXIR SZIV WTEEV^EEQ SQKEER QIX [EXIV /I LEVIR [EWWIR IR XIKIPMNO HI ZYMPI ZEEX EJWTSIPIR MW RMIX ZSSV MIHIVIIR [IKKIPIKH 2EEV LIX ^SY RMIX ZIVOIIVH ^MNR SQ NI^IPJ EPZEWX [EX KI[SSRXIW EER XI PIVIR >S OYR NI LIX [EXIV STZER KIR [EEVQII NI HI KVSIRXI LIFX KI[EWWIR IR HEX EER HI TPERXIR KIZIR -IX XSMPIX TEW RE X[II SJ

HVMI OIIV HSSVWTSIPIR OER SSO TVMQE XIR^MN LIX SQ IIR KVSXI FSSHWGLET KEEX REXYYVPMNO 0SVXIV HSYGLIR HSSV IIR XMQIV XI ^IX XIR *IR [EXIVXSR MR NI XYMR SJ ST LIX FEPOSR ^SHEX NI HEEVQII HI TPERXNIW OYRX FIWTVSIMIR ;MI RSK IIR WXETNI ZIVHIV [MP KEER OER LYMWLSYHIPMNO [EXIV LIVKIFVYMOIR HSSV QMHHIP ZER IIR [EXIV VIG]GPI W]WXIIQ

IIR FMNHVEKI PIZIVX IR HI^I O[IW XMI WIVMIYW RIIQX HER OYRRIR [MN HMX ZEVOIRXNI WEQIR [EWWIR Q

3IHIVPERH MW EPXMNH IIR ZSSVPSTIV KI[IIWX ST LIX KIFMIH ZER [E XIVQEREKIQIRX 2EEV QMWWGLMIR QSIXIR [I LIX RY IIRW RMIX EER HI SZIVLIMH SZIVPEXIR IR ^IPJ MR EGXMI OSQIR ;I ^MNR QIX IPOEEV ZIVERX[SSVHIPMNO ZSSV SR^I XSI OSQWX SSO EPW LIX SQ [EXIV KEEX &PW MIHIVIIR ST ^MNR IMKIR QERMIV

Útnûging

Streektaal ûndersyk Dogge jo ek mei?

Foto: Aad van Altena

Uitnodiging deelname streektalenonderzoek

Woont u in Leeuwarden?

En prate jou een aardig montsjefol Leewarders?

Of juist niet?

In Fryslân worden er naast het Fries en Nederlands ook veel streektalen gesproken. Dat willen wij graag zo houden! Doe mee aan het streektalenonderzoek en vul een vragenlijst in over uw taalgebruik. Het maakt hierbij niet uit of u het Leewarders juist veel, weinig of niet gebruikt. Helpt u ons mee het gebruik van het Leewarders goed in kaart te brengen? Vul de vragenlijst voor 15 oktober 2022 in via www.fryslan.frl/streektalen.

Het invullen van de vragen kost u ongeveer 5 minuten.

Onder de deelnemers van het onderzoek verloten wij 20 VVV-bonnen van € 25,-.

om direct Scan de QR-code st te gaan. naar de vragenlij

Vragen? | Heeft u vragen over de vragenlijst of het streektalenonderzoek?

Neem contact op met de provincie Fryslân via 058 292 5925 of stuur een bericht naar provincie@fryslan.frl.

16

SENIORENkrant

MUUR ISOLATIE

VLOER ISOLATIE

DAK ISOLATIE

SPECIALIST IN WONINGISOLATIE - Bespaart veel energie!

- Draagt bij tot een schoner milieu!

- Verhoogt het comfort!

- Verlaagt de energielasten!

- Zakelijk en particulier!

WWW.KOSTONNOORD.NL Laat u kosteloos informeren door een van onze adviseurs.

Koston Noord BV Rijksstraatweg 7 8814 JV Zweins Telefoon: 0517-767030 E-mail: info@kostonnoord.nl Website: www.kostonnoord.nl Informeer naar de subsidiemogelijkheden!

SENIORENkrant | DUUIRZAAMHEID

17

Energieambassadeur voor senioren HULP BIJ VRAGEN OVER HET VERDUURZAMEN VAN JE KOOPWONING VERZILVERLENING Voor senioren met een koopwoning die geen of niet voldoende geld hebben om hun huis te verduurzamen, heeft de gemeente Leeuwarden een oplossing: de verzilverlening. Klaas: “Bij de verzilverlening wordt gekeken naar de overwaarde van de woning. De lening gaat tot 80% van de WOZ-waarde van de woning. De overwaarde kun je gebruiken om te investeren in je woning. De rente wordt jaarlijks bij de restschuld van de woning opgeteld. De lening wordt afgelost aan het einde van de looptijd, bij verkoop van de woning of bij overlijden van de langstlevende schuldenaar.” De gemeente is trouwens niet de enige met een regeling voor senioren, ook banken hebben die, maar: “De regels bij de gemeente zijn vaak net iets rui-

)SY[I HI :VMIW IR 0PEEW -SJQER V

mer dan die de banken hanteren. Het is laagdrempeliger.”

Het zal niemand zijn ontgaan dat de energieprijzen, zoals die van gas, de laatste tijd enorm stijgen. Het verduurzamen van je koopwoning kan een manier zijn om de kosten te verminderen. Veel ouderen willen wel, maar worstelen met de vraag hoe ze dat moeten doen. De gemeente Leeuwarden heeft daarom sinds kort een Energieambassadeur voor senioren: Douwe de Vries.

D

REGIE Een afspraak maken met de Energieambassadeur senioren is een laagdrempelige en vrijblijvende manier om informatie op te doen over de mogelijkheden. Iedere week op vrijdag van 10.00 tot 12.00 uur houdt de nieuwe energiecoach Wim Timmermans spreekuur in de dbieb van Stiens.

e gemeente Leeuwarden

de rekeningen te betalen. Als je moet

meer wooncomfort, zoals tochtstrips,

Het pleidooi van Douwe is duidelijk:

maakt sinds zeven jaar

rondkomen van je AOW en je wilt je

led-lampen en radiatorfolie. "Dit kan

“Doe wat je kunt doen. Neem zelf de

gebruik van Energiecoa-

woning verduurzamen, dan kan dat

leiden tot een kostenbesparing van 10

regie in handen.” Q

ches die minima helpen

Ɠ PCPEKGGN IG\KGP GGP DGJQQTNKLMG WKV

tot 20%. Bij aanpassingen aan de wo-

daging zijn.”

ning, zoals dubbel glas en vloer- en/of

Voor meer informatie of contact:

dakisolatie kan dat nog hoger worden",

https://energieloketleeuwarden.nl/

weet Klaas.

gratis-energiecoach-aan-huis/

met het verduurzamen van hun woning. Eén van hen is Klaas Hofman.

Behalve Energiecoaches zijn er ook

MEER COMFORT EN

Energieambassadeurs: zij ondersteu-

MINDER ONGELUKKEN

nen de coaches in de wijken. Zoals

Senioren willen wel verduurzamen,

Douwe de Vries (68). Douwe heeft een

maar weten vaak niet hóe, geeft Dou-

achtergrond in techniek en was tot zijn

we aan. Daarom werd besloten hem

pensioen directeur vastgoed van MCL

tot Energieambassadeur senioren te

en Noorderbreedte. Onderwerpen als

benoemen. Verduurzamen betekent

energie en verduurzaming stonden bij

overigens niet alleen de woning zo

die zorginstellingen hoog op de agenda.

kostenbesparend mogelijk maken, maar ook levensloopbestendig. Een

Douwe en Klaas raakten in gesprek

traplift. Geen drempels. Een badkamer

over energiearmoede onder senio-

en slaapkamer op de begane grond.

ren: “Senioren met een eigen woning

Maar ook: zit er een supermarkt, arts

dreigen een vergeten groep te worden”,

en apotheek in de buurt. “Vergeet niet

vertelt Douwe. “Men denkt dat deze

dat het verduurzamen van je woning

ITQGR ŨDKPPGPũ KU SWC Ɠ PCPEKȚP OCCT

zorgt voor meer comfort in huis en het

dat is lang niet altijd het geval. Volgens

kan in de toekomst ongelukken voor-

het CBS is er bij 20% van de senioren

MQOGP YCCTFQQT LG NCPIGT GP Ɠ LPGT KP

met een eigen woning sprake van

je woning kan blijven wonen”, vertelt

armoede. Ouderen wonen in slecht

Douwe. Overigens kun je met kleine

geïsoleerde woningen en krijgen door

aanpassingen ook geld besparen op

stijgende energieprijzen moeite om

je energierekening en zorgen voor

Aanpassen of verkassen?

Een belangrijke vraag voor senioren is: aanpassen of verkassen?

Soms blijkt dat verkassen beter is dan verduurzamen, al is verhuizen tegenwoordig niet meer zo gemakkelijk. Er zijn immers steeds minder verzorgingstehuizen. En zo zijn er nog tal van andere vragen die leven onder deze doelgroep: Waarom zou ik nog investeren in mijn woning?

Wat kan ik doen aan het klimaat?

Ik wil de aarde beter achterlaten, wat kan ik doen?

Mijn woning energiezuinig maken is toch veel te duur?

Ik wil een traplift, maar kan ik dat betalen?

Kan ik in mijn eigen wijk blijven wonen nu ik steeds moeilijker ter been ben?

Kan ik nog lenen gezien mijn leeftijd?

Ik wil verhuizen, maar waar kan ik heen?

KUNST & CULTUUR | SENIORENkrant

18 Tekst Boukje Wiersma | foto Bart Lindenhovius

ACTEUR JOOP WITTERMANS OVER OUDER WORDEN, DE BAND MET ZIJN KINDEREN EN DE VOORSTELLING VADER EN ZOON

“MIJN VADER ZEI: WIST WAT IT IS JOPIE, IT KOMT NOAIT WER WEROM.” De Friese vader en zoon Wittermans zijn beide acteur. Joop (75) speelde in bekende series als Vrouwenvleugel, Zeg ‘ns Aaa en onlangs nog in Tweede Hans en had onder andere een rol in Soldaat van Oranje en De Hel van ’63.

Ook Mads (45) heeft een mooie carrière opgebouwd. Hem kun je kennen van Penoza en Flikken Maastricht en de ƓNOU 2JKNGKPG \GIV UQTT[ GP 8CP )QF .QU ,QQR GP /CFU URGGNFGP FCCTPCCUV UCOGP KP (QTV #NRJC GP KP FG ƓNO 4QHHC

E

r zijn meer acteursfami-

Joop en Mads deden dat drieën-

den verschillende schrijvers teksten

de zoon die zijn vader aanspreekt op

lies in Nederland, maar

twintig jaar geleden al. Meerdere

aan. “Die zijn aan elkaar gebreid

hoe hij met de dingen omgaat.” Het

het gebeurt niet zo vaak

toneelschrijvers leverden voor dat

tot een logisch geheel. Het is een

gaat ook meer over ouder worden,

dat een vader en zoon

stuk een tekst aan met als thema de

soort lappendeken geworden van

dichterbij de dood komen. “In een

samen op het toneel staan. En al

relatie tussen vader en zoon. De twee

alle input.” De vader en zoon uit het

van de scènes vraagt de vader aan

helemaal niet in een voorstelling die

acteurs namen zich toen al voor om

stuk zijn nu veel ouder en dat geeft

de zoon: als ik nou doodga, zit je dan

ook nog Vader en Zoon heet.

die voorstelling ooit nog een keer te

een andere onderlinge dynamiek.

naast me? En wat zou je me dan nog

spelen. “Ik zei tegen Mads: als jij aan

Had de vader destijds last van een

willen vragen?”

je midlifecrisis toe bent, doen we het

midlifecrisis; nu zit de zoon in die

nog een keer”, vertelt Joop. “Dat was

levensfase. Vader verzet zich tegen

CONFRONTEREND

een grapje, maar Mads ging er een

de regels die het ouder worden en

Joop vindt dat thema best confron-

tijdje geleden toch mee aan de slag.”

de naderende dood met zich mee-

terend. “Het zit niet letterlijk in de

brengen. Net zoals de zoon jaren

voorstelling, maar neem bijvoorbeeld

VADER EN ZOON

geleden schijt had aan van alles en

autorijden. Ik herinner me van mijn

IN EEN NIEUW JASJE

nog wat. De rollen lijken omgekeerd.

vader dat hij niet meer veilig reed.

En dus wordt Vader en Zoon twee

“De eerste keer ging het echt om een

Mijn moeder durfde de sleutels niet af

decennia later opnieuw opgevoerd.

IGPGTCVKGEQPƔKEV &G XCFGT XGTVGNFG

te pakken, maar dat moest gewoon.

In een nieuwe versie, want er is het

de zoon dat hij iets moest doen met

Toen heb ik hem verteld dat het echt

nodige veranderd. Ook dit keer lever-

zijn leven, moest presteren. Nu is het

niet meer kon. Het was heel lang

"DAN ZEGT MADS: HOEZO ERVARING, IK STA OOK AL MEER DAN VIJFENTWINTIG JAAR OP HET TONEEL.”

stil voordat mijn vader zei: wist wat it is Jopie, it komt noait wer werom.

Het moment dat ik de sleutels moet inleveren zal ook een keer komen.

Ik denk door het stuk meer na over aftakeling en de dood. Mensen realiseren zich vaak niet dat acteren je niet in de koude kleren gaat zitten.

Het proces waar je met elkaar doorheen gaat is best heftig.”

STEEDS MEER COLLEGA’S Dat ze in het echt ook vader en zoon zijn is een uitdaging, maar het geeft ook een extra laag aan het stuk.

“Sommige dingen zijn heel herkenbaar. Het komt daardoor dicht bij ons en dat voelt het publiek. Onze eigen karakters zijn erin verweven, al is het allemaal wel heel erg uitvergroot. *GV KU JGGN ƓLP FCV YG GNMCCT HGKNNQQU aanvoelen. Als de ander er even niet goed inzit, kunnen we dat subtiel laten blijken. We houden elkaar niet

SENIORENkrant | KUNST & CULTUUR

19

uit de wind en worden steeds meer

geen zin in. We kregen knallende

is om aan werk te komen.” Joop heeft

zoon en dochter in een productie te

gelijkwaardige collega’s. Al heb ik

ruzie. De technische jongens dachten

zijn werk altijd zoveel mogelijk buiten

staan. Kortgeleden gingen Margje en

nog wel eens de neiging om advies

dat het nooit meer goed zou komen.

de deur gehouden. “Ik heb hen gezegd

ik samen naar de première van Nar-

te geven, vanuit ervaring. Dan zegt

Toen we in de auto zaten zei Mads:

dat ze niet acteur moesten worden.

cosis, waar we beide een rolletje in

Mads: hoezo ervaring, ik sta ook al

ik moet even tegen die jongens zeg-

Doe het niet, leer een vak, want het

hebben. Geweldig natuurlijk om met

meer dan vijfentwintig jaar op het

gen dat het bij Sneek wel weer goed

is een ellende. Maar het blijkt een

haar op de rode loper te staan. Margje

toneel.”

is tussen ons.”

besmettelijk virus en achteraf ben ik

geniet ook heel erg van dat soort din-

er blij om dat ze niet geluisterd heb-

gen.” En met een lach: “Mads loopt

ben. Het is echt bijzonder om met je

liever naast de rode loper.” Q

Tijdens de eerste reeks voorstel-

DE JONGERE GENERATIE

lingen van twintig jaar geleden zat

Ik vraag of Joop nog iets kan leren

Joop heel erg in de rol van ‘heit’. “Ik

van de jongere generatie. “Ja, zeker

was toen nog bezorgd over Mads.

wel. Ik heb altijd geleerd dat privéom-

Nam een tas met gezond eten en

standigheden absoluut geen invloed

vitaminepillen voor hem mee.

mogen hebben op je spel. Maar zij

Dat was precies wat hij niet wilde

doen dat juist wel; ze putten uit het

natuurlijk. Mads kwam op een dag

hier en nu en gebruiken die emoties.

niet opdagen bij een repetitie, omdat

Dat geeft hun spel een extra dimen-

hij in Ruigoord aan een boom vast-

sie. Je ziet dat verschil ook in de stijl

geketend zat. Ik vond dat hij niet

van acteren. Ik ben een ambachts-

zomaar weg kon blijven, maar hij

man; Mads is meer een emotionele

vond iets anders belangrijker. Ik

acteur. Hij zoekt de grenzen op van

bewonderde hem er wel om hoor,

hoever hij kan gaan in een scène.”

maar dat is typisch een generatieding. Werk gaat bij mij voor.”

ZO VADER ZO DOCHTER

De voorstelling Vader en Zoon is nog te zien door heel Nederland.

We zouden bijna vergeten dat dochter

De dichtstbijzijnde locaties zijn:

AF EN TOE EXPLOSIEF

Margje ook actrice is. In de productie

Joop en Mads zijn kameraden, maar

Het hart van het land speelden Joop en Margje een vader en dochter. “Het is prachtig als je de passie van het acteren met beide kinderen kunt delen. Maar we weten ook alle drie hoe zwaar het vak is; hoe moeilijk het

het knalt ook wel eens. “Dat heb je met explosieve karakters. We speelden een keer in Bolsward. Mads wil meteen na de voorstelling nog wel eens feedback geven. Ik heb daar dan

• 14-10-2022 20:15 uur Theater Sneek • 03-11-2022 20:15 uur Posthuis Theater Heerenveen • 09-11-2022 20:15 uur Schouwburg Ogterop Meppel • 02-12-2022 20:00 uur Grand Theatre Groningen • 08-12-2022 20:30 uur Stadsschouwburg De Harmonie Leeuwarden

advertentie

JOKE TJALSMA

THEUN PLANTINGA

BIJKE IN HÛN DY’T TWA MINSKEN BYINOAR BRINGT Regy: Jos Thie Tekst: Bouke Oldenhof

O N L E T S BE !

N E T R KAA

OKT-DES 2022 - rûnom yn ’e provinsje - PIER21.NL

20

PUZZELS ` *3.47*3krant Puzzels: Peter Teeuwen

Win een mooie prijs!

Onder de goede inzendingen wordt weer een prijs verloot. Deze keer kun je een goedgevuld boodschappenpakket van de Jumbo winnen ter waarde van € 50,-. Stuur de oplossing in voor 6 november 2022 naar puzzel@leeuwarderseniorenkrant.nl of Leeuwarder Seniorenkrant, t.a.v. de puzzelkoning, Gouverneursplein 6, 8911 HH Leeuwarden. Vermeld naast de oplossing je naam, adres en woonplaats, en eventueel telefoonnummer. Vanaf 7 november 2022 is de oplossing te vinden op www.seniorenkrant.nl en op Facebook. De winnaar wordt bekend gemaakt in de volgende editie.

5-letterwoorden

Ruitpuzzel

Zet de volgende 5-letterwoorden in het raster, zodat alle woorden geplaatst kunnen worden.

Vul het schema hieronder in. Tot aan het woord

De laatste letter van het eerste woord is de beginletter van het tweede woord. Deze puzzel

van 10 letters komt er per regel een letter bij.

is wellicht wat moeilijker dan wat u gewend bent. EIKEL, EIWIT, GERST, GRAAN, LELIE,

Daarna gaat er iedere keer weer een letter af.

NETEL, NICHE, NOTEN, SPELT, TAKJE, TARWE, TAXUS.

De volgorde van de letters kan veranderen.

1.

2.

3.

4.

C

5.

6.

K

7.

8.

9.

Illustratie: Pikisuperstar/Freepik

10.

Prijspuzzel BOEREN De boeren zijn al maandenlang in het nieuws. Deze puzzel bevat dan ook

11.

12.

13.

14.

15.

16.

woorden die met boeren en de stikstofcrisis te maken hebben. Maak van de

17.

volgende lettercombinaties steeds een woord en vul dat in het diagram in.

18.

Begin met de eerste en zet die op plek 1 enzovoort. Houd dus dezelfde volgorde

19.

aan. Als je alles goed invult, verschijnt er op de gele balk een woord dat ik de boeren van harte toewens. Dat is de oplossing. Succes!

1

1 A

2 E

3 I

4 I

5 N

6 N

7 O

8 T

9 V

10

11

12

13

2

A

B

D

L

N

O

U

W

3

E

E

E

E

L

T

T

V

4

A

A

F

I

K

K

O

R

S

S

T

T

T

5

A

A

I

K

M

M

N

O

6

A

A

D

D

E

H

I

M

R

U

U

Z

7

E

E

I

I

M

S

S

8

D

E

E

I

I

O

P

S

T

SYMBOOL VOOR STROOMSTERKTE VOORZETSEL MOGELIJK ZIJDE BEZOEKER ROL OM DEEL VAN EEN VERDEDIGINGSBOUWWERK VESTINGEN HERBERGIER DEEL VAN EEN BOERDERIJ SLA JE BRANDSTOF IN OP RESTAURANT KUN JE OP ZITTEN ROVEN JAARGETIJDE DEEL VAN DE VOET DAARSTRAKS VOEGWOORD EENHEID VAN KRACHT

SENIORENkrant

21

OPLOSSING PUZZELS/PRIJSWINNAAR | SENIORENkrant

N

E

T

E

L E

E

K

T

I

O

E

N

I

C

H

W

A

R

A

A

R

T

G

E

R

S

L

E

W

I

X

A

22

I

A

S

13

L

E

12

E

9

S

O K K

8

T

A A K

6

N

K

5

L

weer een uitdagende prijspuzzel. De oplossing

K

4 3

A K

was WINTEREIK. Jolanda Postma uit Leeuwarden

2

N

loste de puzzel helemaal goed op en was de winnaar van een

1

A

L N

E

E

N

S

I

E

N

A

T

L

T

N K

E

E

A

O N

L

T

N

S

E

N A

L

N

T

N E

A

E

S

K

7

E

S

L

T

I

E E

A

E

E A

L

S

I

N T

E

T

L

K

10

P

E O

E

O

11

N

T T

T E

E

S

14

T

E

L

15

E

T

16

N

N

17

K U

E

18

J I

N

19

E

In de Leeuwarder Seniorenkrant van juni stond

goedgevuld boodschappenpakket. Gefeliciteerd!

N L

L T

T N

A A

Stuur de oplossing van de prijspuzzel voor 6 november 2022 naar puzzel@leeuwarderseniorenkrant.nl of per post naar: Leeuwarder Seniorenkrant, t.a.v. De Puzzelkoning, Gouverneursplein 6, 8911 HH Leeuwarden.

3UȹHIDFʤȲɏ

Loss maalt e ijd € 7

incl. b ,95 ezorg ing/ BTW

PDɪOʤʖMȫʑɚ YRʝɠ ʂȵHɭKWɡ Iedereen die gezond en lekker wil eten, kan bij ons terecht. Dus niet alleen ouderen, maar ook jonge mensen. Elke dag koken wij een gezonde, lekkere en gevarieerde maaltijd voor u.

Traditionele Fryske stamppotten, gerechten met rijst en pasta... er is teveel om op te noemen.

Ook vegetarische gerechten en dieetmaaltijden bereiden wij graag, zonder meerprijs.

Maaltijdservice aan Huis is onderdeel van de Interzorg Groep: voor al uw Thuiszorg, Woonzorg, Maatschappelijke Zorg en Maaltijdservice Foswerterstrjitte 71 | 9172 PS | Ferwert | 088 - 5180200 | www.interzorggroep.nl

www.maaltijdserviceaanhuis.nl Vul de antwoordkaart in en ontvang geheel vrijblijvend 3 maaltijden voor slechts € 15,- .

Normaliter kost een maaltijd € 7,95. Een maaltijd incl. nagerecht en 1x per week een voorgerecht kost € 8,50.

Postzegel niet nodig

* Na het ontvangen van de antwoordkaart nemen wij zo snel mogelijk contact met u op over het leveren van de drie maaltijden.

Ik maak gebruik van de proefactie en ontvang graag eenmalig 3 maaltijden voor slechts € 15,-

Naam: Adres: Woonplaats: Telefoon: E-mail:

Maaltijdservice aan Huis Antwoordnummer 6700 9172 ZX Ferwert

Ouder worden doe je samen Wilt u zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen, met maximale regie over uw leven? Dan is Nijlânstate een perfecte plek om samen te genieten van het leven, met vele voorzieningen en sociale activiteiten. Daarnaast beschikt Nijlânstate over een eigen zorgteam dat dag en nacht aanwezig is. Heeft u nog geen zorg nodig?

Dan is dat een prettige zekerheid voor de toekomst.

6HUYLFHÀDW 1LMOkQVWDWH Nijlânsdyk 73 | Leeuwarden | tel. 058 288 4488 | www.nijlanstate.nl

SENIORENkrant | ZORG

23

Praat in de cliëntenraad mee over thuiszorg Het kan iedereen overkomen: het ene moment ben je nog kiplekker, het volgende OQOGPV JGD LG VJWKU\QTI PQFKI $KLXQQTDGGNF PC GGP QRGTCVKG QH PCFCV LG IGXCNNGP DGPV $KL 6JWKU\QTI *GV (TKGUG .CPF YKNNGP YG FKG \QTI \Q IQGF OQIGNKLM DKGFGP GP JGEJVGP YG XGGN DGNCPI CCP JGV QQTFGGN XCP QP\G ENKȚPVGP 8KC FG ENKȚPVGP TCCF MWPPGP ENKȚPVGP JWP UVGO NCVGP JQTGP Jannet de Vos, Betty Gremmé en Ellen Tabak vor-

Maar vroeg of laat krijgt iedereen er een keer mee

EIGEN KENNIS EN ERVARINGEN

men met z’n drietjes de cliëntenraad van Thuis-

te maken”, weet Jannet uit eigen ervaring. “Als je

Ellen zit het langst in de Cliëntenraad. Zij is heel

zorg Het Friese Land. Ze weten waar ze over

zelf thuiszorg hebt, dan weet je wat er belangrijk

tevreden over de huidige insteek van het mede-

praten. Ellens echtgenoot kreeg lange tijd thuis-

is, wat een cliënt nodig heeft.” Jannet deelt die

zeggenschapsorgaan. We adviseren vanuit onze

zorg voor hij overleed, Betty had zelf enige tijd

kennis en ervaring in de cliëntenraad.

eigen ervaringen en hebben elk onze eigen kennis, onze eigen invalshoek. We behartigen de

thuiszorg en Jannet is nog steeds ‘in zorg’ bij Thuiszorg Het Friese Land.

ZICHTBARE RESULTATEN

belangen van de cliënt en laten ons daarbij niet

“We adviseren aan de hand van onze eigen erva-

in een hoekje duwen.” Q

NIEUWE LEDEN

ringen en denken en praten mee over zorgbe-

De cliëntenraad van Thuiszorg Het Friese Land is

leid”, vult Betty aan. “Soms wordt er achter het

Heeft u interesse om actief lid te worden van

op zoek naar nieuwe enthousiaste en actieve

bureau iets moois bedacht, maar blijkt dat in de

onze cliëntenraad? Neem dan contact met ons

leden. Jannet, Betty en Ellen zoeken hiervoor

praktijk toch niet goed te werken. Wij trekken

op, telefonisch of via een email: 0900-8864 of

mondige cliënten, of hun mantelzorgers, en

dan direct aan de bel.”

ENKȚPVGPTCCF"VJƔ PN

andere geïnteresseerden die op willen komen voor de belangen van alle cliënten van Thuiszorg

ZORGINNOVATIE

Het Friese Land. Bij voorkeur mensen met kennis

Er speelt veel in de zorg, vervolgt Betty. “Er komt

van of interesse in zorginnovatie.

veel op ons af, denk bijvoorbeeld aan Zorginnovatie. Dat is voor ons ook nieuw. Het vergt best

WAARDEVOLLE INFORMATIE

tijd om je daar goed in te verdiepen. Maar zo

“Zolang je gezond bent, kun je je nauwelijks voor-

draagt de cliëntenraad dus ook bij aan je per-

stellen dat je ooit thuiszorg nodig zult hebben.

soonlijke ontwikkeling.”

24

SENIORENkrant

WOLKY SELECT WEEK 1 T/M 8 OKTOBER

Leuke extra’s voor jou bij aankoop van Wolky’s

06606 Why

06606 Why

02780 Midi

KOM VOO UITGEBR R DE KEUZE A A EIDE MODELLE N W OLKY NAAR ONNGAUW WINKELSZE !

02780 Midi