Page 1

ÅRETS BØKER 2019

1


2


ÅRETS BØKER 2019

3


bøker 2019 ©2019 Samlaget www. samlaget.no stiftinga det norske samlaget styreleiar: Kari Bjørke forlagsdirektør: Edmund Austigard forlagskontor: Mariboes gate 13, 0183 Oslo postadresse: Postboks 4672 Sofienberg, 0506 Oslo føretaksnummer: 935 305 314 Vi tek atterhald om prisendringar. konsept, omslag og formgiving: Trine + Kim designstudio

4


INNHALD Den lange tanken

7

JON FOSSE: SEPTOLOGIEN

9

SKJØNNLITTERATUR FOR VAKSNE

17

Romanar og noveller

18

Julehefte 41 Omsette romanar

42

Lyrikk, drama og essay

45

Omsette essay

52

Gjendiktingar 53 POCKET 59 SAKPROSA 69 Fakta og dokumentar

70

Biografi og portrett

83

Kviss 82 Pocket 84 BARN OG UNGE

86

Biletbøker 89 9–12 år

96

Leseland 102 Fakta for barn

114

Ungdomsbøker 118 Omsett 126 Pocket

130

HØGARE UTDANNING

134

Syn og Segn

149

Register 151 Kontakt oss

151 5


6


DEN LANGE TANKEN Å skrive ei bok tar kanskje eitt år. Eller fem. Å etablere ein forfattarskap tar kanskje 10 år. Eller 15. Eit litterært gjennombrot kjem kanskje med forfattarens bok nummer tolv. Etter 20 års forfattargjerning. Å utvikle ein litteratur tar nokre tiår, kanskje eit sekel. Å arbeide fram eit språk for alle samfunnsområde er eit arbeid utan ende. Det er eit arbeid som ville vore umogleg utan litteraturen og forfattarane. Ei ny bok fornyar språket og betyr ein tilvekst i bokheimen, eit påfyll av kunnskap og minne vi har saman, ein ny sjanse til refleksjon og forståing. Som forlag forvaltar Samlaget det mest slitesterke og grunnleggjande vi har. Forteljingar om oss sjølve. Kilt inn mellom forfattaren og lesaren har Samlaget i 150 år vore der for og med den nynorske litteraturen. På den eine sida rekruttere og motivere skrivande, bidra til at ny litteratur blir skapt. På den andre sida sjå til at denne litteraturen når lesarane. I botnen av denne verksemda ligg djup og brei forlagskompetanse og eit miljø som er i stand til å tenke heilskapleg rundt språk og litteratur. Desse to tinga gjer det mogleg for Samlaget å bere den nynorske litteraturen og dermed vere den institusjonen som er sterk nok til å tenke langt nok, som har kompetanse og kraft nok til å tvihalde på det lange blikket i ei tid der det ofte blir utfordra.

God bokhaust!

Edmund Austigard Forlagsdirektør

7


8


JON FOSSE JUBILANT MED NYTT STORVERK

9


jon fosse 60 år

SEPTOLOGIEN Hausten 2019 kjem den første boka i romanverket Septologien. Boka blir lansert her i landet 6. september, men blir også lansert internasjonalt under bokmessa i Frankfurt 16. oktober. Septologien er allereie seld til ei rekkje land, blant anna Danmark, Sverige, Tyskland, Nederland, England, Spania og Ungarn. Septologien er sett saman av dei tre bøkene Det andre namnet, Eg er ein annan og Eit nytt namn, og blir gitt ut i 2019, 2020 og 2021. Jon Fosse har arbeidd med storverket sidan sommaren 2015. Verket fekk tittelen Septologien fordi det naturleg deler seg i sju delar.

HAUSTEN 2019

HAUSTEN 2020

HAUSTEN 2021

jon fosse (f. 1959) er rekna som ein av vår tids viktigaste forfattarar. Fosse kjem frå Strandebarm. I 2011 blei han tildelt statens æresbustad Grotten i Oslo. Jon Fosse debuterte i 1983 med romanen Raudt, svart og gav seinare ut fleire romanar, diktsamlingar, barnebøker og essaysamlingar. Dramatikk skreiv han for første gong i 1993. Som dramatikar har han sidan midten av 90-åra opplevd eit internasjonalt gjennombrot utan sidestykke. Tekstane hans er omsette til over femti språk, og skodespela er sette opp over tusen gonger over heile verda. Fosse er i dag ein av dei mest spelte samtidsdramatikarane, men han har heile tida skrive både prosa og poesi av uvanleg høg kvalitet. I 2015 fekk han Nordisk råds litteraturpris for Trilogien. Dei seinare åra har namnet Jon Fosse stadig oftare blitt nemnt i samband med nobelprisen i litteratur.

10


jon fosse 60 år

JON FOSSE

SEPTOLOGIEN I–II DET ANDRE NAMNET Første bok i storverk frå Jon Fosse Kunstmålaren Asle bur åleine på Dylgja nord for Bjørgvin. Han har stort sett berre kontakt med grannen Åsleik, ungkar og fiskarbonde. I Bjørgvin bur ein annan Asle, også han er kunstmålar. Dei to Aslane er venner og på eit vis dobbeltgjengarar, to versjonar av det same livet. Medan eg-forteljaren førebur juleutstilling på Galleri Beyer i Bjørgvin, finn han vennen Asle liggjande i snøen. Han har kollapsa av alkoholmisbruk og blir lagd inn på sjukehus. Asle uroar seg for vennen som er innlagd, han tek seg av hunden hans og køyrer fram og tilbake til Bjørgvin på snølagde vegar.

roman | ISBN: 9788252196177 PRIS KR 399,- | UTG. SEPTEMBER

e-bok | ISBN: 9788252196184

Det er adventstid. Kvart år reiser Åsleik med

ISBN 978-82-521-9617-7 PRIS KR 299,- | UTG. SEPTEMBER

sjarken for å feire jul med søstera si. Asle blir

lydbok | ISBN: 9788234001635

alltid invitert med, men takkar alltid nei.

PRIS KR 299,- | UTG. SEPTEMBER

Denne jula vil Asle for første gong bli med på julefeiring hos søstera. 9 7 8 8 2 5 2 1 9 6 1 7 7

Livet til dei to Aslane blir fortalt både gjennom tilbakeblikk og gjennom ei notidshistorie. I dette første bandet av

9 788252 196177

Septologien handlar tilbakeblikka om barndommen. Det handlar om Asle og søstera, fjorden og alle farar, men også om ein

alkoholisme, vennskap og tida som går. Det

nabogut som blei borte på sjøen.

handlar om døden, men også om kva det vil seie å vere i livet, om varmen frå ein hund,

Septologien er ei suggererande og storslått

gleda ved bilkøyring i snø og kor godt det kan

forteljing om kva kunst er, om Gud,

smake med egg og flesk.

11


jon fosse 60 år

JON FOSSE

FEM TEATERSTYKKE Bli kjend med Fosses dramatikk Fosse hadde ein ekstrem dramatisk raptus frå tidleg i 90-åra og nesten tjue år fram i tid, og dramatikken hans femner om tjueåtte skodespel, åtte kortare stykke og tre librettoar. Men kva teaterstykke bør ein lese og kjenne til? Kor skal ein byrje? Jon Fosse har her valt ut fem av dei beste stykka sine, fem stykke som representerer ulike delar av den dramatiske produksjonen hans: Nokon kjem til å kome, Namnet, Draum om hausten, Svevn og Eg er vinden. Nokon dramatikk | ISBN: 9788234000584

ISBN 978-82-340-0058-4 PRIS KR 299,- | UTG. SEPTEMBER e-bok | ISBN: 9788234000591 PRIS KR 249,- | UTG. SEPTEMBER

9 7 8 8 2 3 4 0 0 0 5 8 4

9 788234 000584

kjem til å kome er det aller første teaterstykket Fosse skreiv. Stykka i denne boka er frå ulike tidspunkt i den dramatiske raptusen, frå det første stykket Fosse skreiv i 1993, til Eg er vinden, som hadde urpremiere i 2007. Her får vi både teaterstykke som i det ytre synest som realistiske familiedrama, og tekstar som er meir lyriske, eksperimentelle – nærmast teaterdikt. Jon Fosse har sagt at han skriv om livet, døden, kjærleiken og åndelege sider ved tilværet, og for han handlar dramatikk mellom anna om det usynleges nærvær. Karakterane er ofte historielause og namnlause, språket er kvardagsleg, musikalsk og repeterande. Boka har eit forord av den finlandssvenske skodespelaren Stina Ekblad. Her kan du bli ordentleg kjend med Fosses dramatikk!

12


jon fosse 60 år

JON FOSSE

RO MITT HAV

DIKT I UTVAL VED ANNE MARIT JACOBSEN Det aller beste frå Jon Fosses lyrikk Sidan 1986 har Fosse gitt ut ei rekkje diktsamlingar, blant anna Engel med vatn i augene, Auge i vind, Songar og Stein til stein. I lyrikken til Fosse er det fjord og fjell, regn og mørker, bølgjer og hav, hundar og englar. Fortid, notid og framtid er slyngde saman, og grensa mellom liv og død er gjerne viska ut. På spørsmål om korleis ein skal lese dikta, har Fosse sagt: «Det er berre å lesa dei. Anten høyrer ein den tause musikken, elles så gjer ein det ikkje.»

ISBN 978-82-521-9907-9 roman | ISBN: 9788252199079 PRIS KR 349,- | UTG. SEPTEMBER

No har skodespelaren Anne Marit Jacobsen gått gjennom alle dikta til Jon Fosse og valt ut dei ho likar aller best. Jacobsen er ein av dei fremste Fosse-formidlarane her i landet. Særleg kjend er ho for tolkinga av Jon Fosses roman Morgon og kveld på Nationaltheatret.

9 7 8 8 2 5 2 1 9 9 0 7 9

9 788252 199079

Oppsetjinga blei ein stor suksess og hausta glitrande kritikkar. Det er ingen grunn til å vere redd for Jon Fosse, seier Anne Marit Jacobsen. Boka

anne marit jacobsen (f. 1946) er skodespelar,

inneheld eit forord der Jacobsen fortel om si

kjend frå teater, revyscene, fjernsyn og film. Ho slo

oppleving av Fosses diktarunivers.

gjennom som Hedvig i Fjernsynsteatrets oppsetjing av Ibsens Vildanden i 1970.

13


jon fosse 60 år

INGVILD BRÆIN

GROTTEN

HISTORIA OM EIT HUS OG FEM KUNSTNARAR Bli med inn i Grotten! Sidan 2011 har det budd ein svartkledd vestlending i Grotten, nemleg Jon Fosse. Det rosa huset på ein fjellknaus i utkanten av Slottsparken har sidan 1922 vore æresbustad for fortente kunstnarar, men huset blei bygd lenge før det. Den 17. mai 1841 stod huset ferdig, og Henrik Wergeland og kona Amalie Sofie flytta inn, saman med blant andre hesten Veslebrunen og kråka Kari. Huset blei i si tid bygd fordi Henrik Wergeland la sin elsk på plassen. Etter Wergeland har nokre av dei fremste norske diktarane og komponistane dokumentar | ISBN: 9788252195590

ISBN 978-82-521-9559-0 PRIS KR 329,- | UTG. SEPTEMBER

e-bok | ISBN: 9788252199031 PRIS KR 249,- | UTG. SEPTEMBER

fått bu i Grotten: Christian Sinding, Arnulf Øverland, Arne Nordheim og no Jon Fosse. Grotten er ei forteljing om huset og kva som har skjedd der. Boka handlar om nokre uvanlege skikkelsar i norsk historie: Korleis

9 7 8 8 2 5 2 1 9 5 5 9 0

9 788252 195590 Debutant

var kvardagslivet deira, og kva blei skapt i huset på knausen? Og det finst dei som har takka nei: Tarjei Vesaas kunne ikkje tenkje seg å forlate Vinje til fordel for å sitje på utstilling i Slottsparken. Mange blei urolege då erkevestlendingen Jon Fosse skulle bli kongens nabo. Ville han bli ein annan no, langt borte frå vestlandske fjordarmar og

ingvild bræin er kulturjournalist og litteratur- og teaterkritikar.

14

duskregn?


jon fosse 60 år

DAG SKARSTEIN OG INGER VEDERHUS

JON FOSSE I SKULEN Tekstar av Jon Fosse gir høve til konsentrasjon og aktiv utforsking i skulen. Dei relativt små skriftene i ulike sjangrar opnar for variert didaktisk tilrettelegging og individuell tilpassing av undervisninga, både for kommunikasjon og stillelesing. Urøynde lesarar blir fanga av kort tekst som overraskar, medan røynde lesarar finn noko nytt å bryne seg på. Boka er skriven for alle fosselesarar, for undervisarar og for lærarstudentar både på grunn- og vidareutdanninga, og er gjennomgåande litteraturdidaktisk. fagbok | ISBN: 9788234001185

ISBN 978-82-340-0118-5 PRIS KR 359,- | UTG. NOVEMBER

e-bok | ISBN: 9788234001178 PRIS KR 299,- | UTG. NOVEMBER

9 7 8 8 2 3 4 0 0 1 1 8 5

9 788234 001185 dag skarstein (f. 1971) er førsteamanuensis i norsk og inger vederhus (f. 1953) er førstelektor i norsk ved Oslomet – Storbyuniversitetet. Dei er begge tilsette ved lærarutdanninga.

15


16


SKJØNNLITTERATUR

17


romanar og noveller

AINA BASSO

UNGEN Verdien av eit barn Basert på kjelder frå ei trist og gruvsam rettssak tek Aina Basso oss med til eit Oslo i ei anna tid. I Kristiania i 1899 mistar Anna husposten sin etter at grosseraren ho tente hos, går konkurs i krakket. Ho får ta inn på Grønland hos Pauline, som ho tidlegare arbeidde med på fabrikken. No er det ikkje arbeid å få, og dei to bestemmer seg for å ta til seg pleiebarn – mot rimeleg betaling. Men når det først og fremst handlar om eiga overleving, hamnar spedbarna ofte i andre rekkje, og følgjene blir alvorlege. Mellom ungane er det likevel ei som Anna knyter seg til. Vesla minner om det ho sjølv hadde i eit tidlegare liv, før ho mista alt. roman | ISBN: 9788252198522

ISBN 978-82-521-9852-2 PRIS KR 379,- | UTG. OKTOBER e-bok | ISBN: 9788252198539 PRIS KR 299,- | UTG. OKTOBER

Basso har skrive ein roman om dei ofte skremmande vilkåra uønskte barn levde under ved hundreårsskiftet i Kristiania. Den viser fram desperasjonen i fattigdommen og

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 5 2 2

9 788252 198522

kva menneskesyn som kan komme til uttrykk når ein sjølv gjer alt for å overleve. Forteljinga er basert på faktiske hendingar og personar.

SAGT OM FINNE LY (2014): «Finne ly er ein fin roman med ei nesten kontemplativ ro i seg trass i ei underliggjande spenning som flammar opp i ein dramatisk slutt [...]. Basso får formidla korleis livet var for romanifolk i Noreg på 1800-talet, og korleis framandfrykta kunne få fram det verste i folk.» merete røsvik granlund, dag og tid

aina basso (f. 1979) debuterte i 2008 med ungdomsromanen Ingen må vite. Ho har seinare skrive romanar for både ungdom og vaksne, i tillegg til sakprosa for barn og unge om heksejakta i Europa. For Inn i elden blei ho nominert til Brageprisen i 2012 og Kulturdepartementets litteraturpris og Nordisk råds pris for beste barne- og ungdomsbok i 2013. Ho blei tildelt Sokneprest Alfred Andersson-Ryssts pris for romanen Fange 59. Taterpige (2010) og Finne ly (2014) fekk begge Bokbloggerprisen i kategorien Årets roman.

18


romanar og noveller

ATLE BERGE

PUSLINGAR Drivande roman om ei av dei mest dramatiske hendingane i Noreg i 1980-åra Året er 1980. I Nordsjøen har bustad­ plattforma Alexander L. Kielland kantra, og heime i Nordhordland sit familien til oljearbeidaren Jonny og ventar på at telefonen skal ringje. Vi følgjer tenåringsjenta Marita vidare i livet, gjennom forelsking og opprør og i draumen om å bli oljeingeniør. Med seg har ho eit brennande ønske om å finne svar på kva som gjorde at Kielland velta. Skal ikkje nokon stillast til ansvar for at 123 oljearbeidarar mista livet på jobb?

roman | ISBN: 9788234001000

Puslingar gir innblikk i ungdomstid og framtidsdraumar prega av ei av dei mest dramatiske hendingane i Noreg i 1980-åra.

SAGT OM SUPERPULAREN (2015): «En bra underholdningsroman om sex, samliv og selvhøytidelige forfattere.» stian johansen, varden

ISBN 978-82-340-0100-0 PRIS KR 379,- | UTG. SEPTEMBER e-bok | ISBN: 9788234001017 PRIS KR 299,- | UTG. SEPTEMBER

9 7 8 8 2 3 4 0 0 1 0 0 0

9 788234 001000

SAGT OM STOCKHOLMSYNDROMET (2012): «Smart og spinnvilt.» gro jørstad nilsen, bergens tidende

SAGT OM MUNTERGANG (2010): «Atle Berge skriver tett og konsentrert i en

atle berge (f. 1986) har med sine tre første

prosa som krever å bli lest, også for sin egen

romanar Muntergang (2010), Stockholmsyndromet

skyld. Resultatet er ofte helt ubetalelige

(2012) og Superpularen (2015) skapt særeigne

replikkvekslinger og overraskende beskrivelser.» leif ekle, nrk

univers der samfunnet vårt blir skildra på ein attkjenneleg, underhaldande og samtidig språkleg original måte.

19


romanar og noveller

MORTEN BJERGA

DØDEVEGEN Mellom det gode og det vonde Ein mann har mista kona si og prøver å sleppe unna sorga med å vandre langs havet til Santiago de Compostela. Han går, set den eine foten framfor den andre og blir undrande fanga av vegen, av skogen han går gjennom, og av menneska han møter. To år seinare sit han i fengsel på Jæren. Tankane hans kretsar rundt det gode og det vonde, det vakre og det stygge, men mest av alt tenker han på Spania, på hendingane der, på menneska, hundane, byane, fønvinden og den tusen år gamle tradisjonen der millionar av menneske har vandra til byen i vest for å finne fram til noko anna og kanskje betre. roman | ISBN: 9788252198256

ISBN 978-82-521-9825-6 PRIS KR 379,- | I SAL e-bok | ISBN: 9788252198263 PRIS KR 299,- | I SAL

Det er eit eineståande liv. Ein bruker dagen til å flytte seg frå ein stad til ein annan. Bare det. Ingenting anna. Det er det enkle livet. Det er det livet som alle kan meistre. Ein går, og det er

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 2 5 6

9 788252 198256

alt. Og på vegen strøymer augeblinkane mot ein.

SAGT OM LARS O. BRU OG HAVET: «eit vektig og vakkert tilskott til den skjønn­litterære handsaminga av ryfylkeøyane, folk og livet der i farne tider [...] I eit mylder av personar, scenar og forhold er det alt saman nennsomt og vakkert framstilt av

morten bjerga (f. 1960) debuterte i 1999 med romanen Fyrtårnet. I 2017 kom romanen Lars O. Bru og havet. Dødevegen er hans fjerde roman. Bjerga arbeider som lektor og bur i Sandnes.

20

Morten Bjerga.» jan askelund, stavanger aftenblad

«ein god og stilsikker roman.» odd w. surén, dag og tid


romanar og noveller

MONICA BJERMELAND

63 MÅTAR Å ELSKE DEG PÅ Saknet etter far Ti år gammal får Gabriella vite at far hennar ikkje er far hennar likevel. Det finst ein genetisk-biologisk far. Han bur ein busstur unna, og han er tyrkisk. Betyr det at ho ikkje er norsk? Først då mor hennar døyr, tek Gabriella kontakt. Ho er 15 år og treng ein far. Korleis skal ho elles bli heil att? Men faren har fire søner og treng inga dotter. Som vaksen bestemmer Gabriella seg for igjen å oppsøkje faren, som no har flytta attende til eit Tyrkia der tilhøyrsle ikkje er noko ein kan ta for gitt. Ho tek med seg dottera på fire år og reiser til den vesle landsbyen Tokaçlı heilt sør i landet, på grensa til Syria. 63 måtar å elske deg på er ikkje ei bok

roman | ISBN: 9788252199147

ISBN 978-82-521-9914-7 PRIS KR 349,- | UTG. AUGUST

e-bok | ISBN: 9788252199154 PRIS KR 269,- | UTG. AUGUST

om forsoning. Monica Bjermeland skriv innsiktsfullt og levande om mot, kulturforskjellar og om å stå opp for den ein er.

9 7 8 8 2 5 2 1 9 9 1 4 7

9 788252 199147

Debutant

monica bjermeland (f. 1975) kjem frå Vestnes. Ho bur i Oslo og arbeider ved HL-senteret. 63 måtar å elske deg på er den første romanen hennar.

21


romanar og noveller

OSKAR STEIN BJØRLYKKE

BLIKKET NOVELLER

Om det universelle og eksistensielle ved å vere menneske 16 korte noveller om menneskelege relasjonar gjennom ulike fasar av livet. Forteljarstemma tilhøyrer menn og kvinner, gamle og unge, ein nevø, ei mor, deg og meg, og ho fortel om det å vere menneske. Om lengten etter det som var, det som kunne ha blitt, etter det som gir meining og glede. Om meistringa ved å lære seg å sykle, verdien av å bli sett, enkle gleder som smaken av jordbær og gripande opplevingar som å finne eller miste kjærleik. noveller | ISBN: 9788252197969

ISBN 978-82-521-9796-9 PRIS KR 299,- | I SAL

eg må slå ring om meg sjølv før eg kan opna

e-bok | ISBN: 9788252197976

sirklane for andre, og halda av

PRIS KR 249,- | I SAL

meg sjølv før eg kan halda av andre og så den djupaste smerta og den største gleda

9 7 8 8 2 5 2 1 9 7 9 6 9

9 788252 197969

oskar stein bjørlykke (f. 1939) er frå Fitjar på Stord. Han er utdanna teolog og har skrive ei lang rekkje romanar, diktbøker og bøker for barn. Bjørlykke bur i Oslo.

22

dei tangerer kvarandre slik natta og dagen rører kvarandre


romanar og noveller

LAURA DJUPVIK

HJARTET ER INGEN LOGRANDE HUND Om å fri seg frå fortida Ei kvinne reiser til barndomsheimen for å pleie den dødssjuke mora. Ho kjenner på skamma over å ikkje ha klart å skape sitt eige liv: Det er som om ho lever livet for foreldra sine, som om ho framleis var eit barn i deira hus. Men i møtet med sjukdom og død oppstår spørsmålet om kven ho er og vil vere. Kan ho konfrontere den dominerande faren? Kan ho frigjere seg frå fortida, bli seg sjølv og igjen komme nær mannen ho har avvist? Hjartet er ingen logrande hund handlar om korleis religiøs oppvekst festar seg til både

roman | ISBN: 9788252195958

ISBN 978-82-521-9595-8 PRIS KR 349,- | I SAL

tanke og kropp og pregar relasjonar seinare i

e-bok | ISBN: 9788252195965

livet.

PRIS KR 299,- | I SAL

«Djupvik løfter frem tankevekkende innsikter om konsekvensene av å ha religion som den dominerende faktoren i livet [...]. Hjartet er ingen logrande hund oppleves som et

9 7 8 8 2 5 2 1 9 5 9 5 8

9 788252 195958

engasjerende bidrag til den eksistensielle samtalen vi alle før eller siden har med oss selv.» kristian wikborg wiese, vårt land

«Laura Djupvik har skrive ei medrivande bok med tvisyn om det krevjande livet i fellesskap laura djupvik (f. 1970) debuterte med romanen

og kvar for oss». dagfinn worren, vestlandsny tt

Båten er så liten i 2004. I 2013 kom romanen Kvitt. Ho har også skrive bøker for barn.

23


romanar og noveller

MARIT EIKEMO

HARDANGER Det unike i det lokale I eit skur på Kvanndal Kai deler tre framande ei flaske sprit ei natt opp mot jul. Ei mor og ei dotter køyrer innover dei farlege vegane i Hardanger – mora vil vise den likesæle tenåringsjenta kor ho sjølv kjem ifrå. Ein mann lagar 50 liter sider på bestilling, men det går ikkje heilt etter planen. Novellene i Hardanger handlar om å reise bort og om å komme heim, og om å alltid bere med seg staden ein kjem ifrå. Eikemo skriv om det innforståtte og unike i det lokale og om det alle kan kjenne seg att i: fellesskap, vennskap og kjærleik og ambivalensen i relasjonane mellom menneske. noveller | ISBN: 9788234000065

ISBN 978-82-340-0006-5 PRIS KR 349,- | UTG. OKTOBER

e-bok | ISBN: 9788234000072 PRIS KR 269,- | UTG. OKTOBER

9 7 8 8 2 3 4 0 0 0 0 6 5

9 788234 000065 SAGT OM GRATIS OG UFORPLIKTANDE VERDIVURDERING (2018): «Marit Eikemo har skrevet en knakende god pageturner om norsk middelklassehverdag, knuste drømmer og jakten på det perfekte liv.» gabriel michael vosgraff moro, vg marit eikemo (f. 1971) er frå Odda og bur i Bergen. Ho debuterte i 1999. Hennar første roman, Mellom oss sagt, kom i 2006. Eikemo har til saman gitt ut fem romanar, den seinaste er Gratis og uforpliktande verdivurdering (2018). Marit Eikemos bøker er både smarte og underhaldande og har imponert både kritikarar og publikum med sine presise observasjonar av det norske samfunnet og tida vi lever i. Ho fekk Amalie Skramprisen 2017 for sin forfattarskap og var festspeldiktar på Dei nynorske festspela i 2018.

24


romanar og noveller

ÅSMUND H. EIKENES

HÅKON Om å finne seg sjølv, både åleine og saman med andre Det er tre menn i Håkons liv. Det lange forholdet til Arve er trygt og velkjent, men dei siste åra har Arve blitt meir og meir dominerande. Stig er målretta og trygg på seg sjølv, og han inkluderer Håkon i draumane om rekkjehus og eit ukomplisert A4-liv. Thomas har svarte krøller og eit smil som får Håkon til å miste pusten når dei møtest til tilfeldig sex ein ettermiddag i januar. Resten av året blir langt ifrå slik som Håkon har sett føre seg. Håkon er ei moderne kjærleikshistorie om å vere i starten av 30-åra og ikkje ha funne plassen sin i livet, verken åleine eller saman med andre. Eg vaknar og tenker på han, rullar meg over

roman | ISBN: 9788252197983

ISBN 978-82-521-9798-3 PRIS KR 349,- | I SAL

e-bok | ISBN: 9788252197990 PRIS KR 279,- | I SAL

på sida og strekker handa etter mobilen. Pressar tommelen mot sirkelen så verda der inne ramlar på plass, det raude eitt-talet ropar mot meg. Solbrun hud midt på vinteren og eit skamlaust smil reflektert i baderomsspegelen.

9 7 8 8 2 5 2 1 9 7 9 8 3

9 788252 197983

Eg myser mot lyset frå skjermen, svarar at han er den beste starten på ein fredagsmorgon. Ser på biletet ein gong til, følgjer skuggane over brystet, lar blikket gli langsmed leppene hans, opp til dei ville krøllene. Smiler til meg sjølv, det kjem til å bli ein bra dag. Så hugsar eg kvar eg er, kjenner klumpen i magen.

åsmund h. eikenes (f. 1986) har tidlegare gitt ut sakprosabøkene Handboka (2016) og Sprut (2018). Håkon er den første romanen hans. Eikenes er frå Leikanger i Sogn og bur i Oslo.

25


romanar og noveller

LEIF HØGHAUG

KÆLVEN Om vald, brotsverk, skuld og soning «Dei siste daga har je tenkt og tenkt på ei seinsåmmårsnatt je lenge prøvde å glømme.» Slik opnar forteljaren romanen, der han sit i eit underjordisk kontorlandskap og spissar blyantar, makulerer papir og kokar kaffi til dei andre tilsette. Men innimellom det meiningslause arbeidet får han klort ned nokre namn og setningar, og han manar fram ei soge frå dei hadelandske 1980-åra. I denne soga er Hadeland ein skuggeheim der skrømt, attergangarar, englar og robotliknande skapningar er like naturlege som dyr og roman | ISBN: 9788234000041

ISBN 978-82-340-0004-1 PRIS KR 349,- | UTG. OKTOBER e-bok | ISBN: 9788234000058 PRIS KR 269,- | UTG. OKTOBER

menneske av kjøt og blod. Kva var det som hende den seinsommars­ natta? Kva er det forteljaren har prøvd å gløyme? Og kven er denne Kælven, som blei «slin hælft ihjæl»? Forteljinga går i sirklar og

9 7 8 8 2 3 4 0 0 0 0 4 1

9 788234 000041

kastar om på hendingar, tid og stad. Kælven og dei andre karakterane – til dømes Ænners, Pærepål, Knutsprut og Beinrangelroger – er som fanga i ein kvervelvind frå Dantes Inferno. Kælven er ei bondeforteljing, ein westernroman, eit draumkvad, eit eventyr, science fiction og ein svart komedie om vald, brotsverk, skuld og soning.

leif høghaug (f. 1974) debuterte med diktboka Fama i 2012. I 2017 kom hans andre diktbok, Kommunion 2017. Høghaug er også omsetjar og har mellom anna omsett bøker av Julian T. Brolaski og Marx og Engels’ Det kommunistiske partis manifest til norsk, og han arbeider for tida med ei komplett omsetjing av James Joyces Finnegans Wake. Kælven er hans første roman.

26


romanar og noveller

ERLEND KAASA

MEN IKKJE MARIA Om å leve i bulderet frå undergangen Familielivet har ikkje alltid vore eit opplagt val for Palle. Men no er han her, med kona Gro og eit lite barn i ein forstad til Bergen. Han har nettopp gått ut i pappapermisjon og ser fram til å vie seg til familielivet og til å bli betre kjent med vesle Dagne. Men like under den kvardagslege overflata ulmar eit fortærande mørke. Gro innleier eit forhold til ein eldre kollega, og snart dukkar også den albanske au pairen Maria opp i livet deira. Gradvis tek ho over Gro si rolle i heimen og får sterke band til barnet og Palle. Men ikkje Maria er ein roman om eit liv som pendlar mellom frelse og undergang. Det er ein roman om begjær, svik, kjærleik og død og om kor ualminneleg vanskeleg det kan vere å leve eit alminneleg, enkelt liv.

roman | ISBN: 9788252197785

ISBN 978-82-521-9778-5 PRIS KR 379,- | UTG. SEPTEMBER

e-bok | ISBN: 9788252197792 PRIS KR 299,- | UTG. SEPTEMBER

Utdrag frå boka: Og nok ein gong blei eg slegen av at eg ikkje kjende det eg burde ha kjent. Eg var ikkje redd. Eg frykta ikkje det som løynde seg der nede i djupet. Eg kjende meg tvert imot eksaltert,

9 7 8 8 2 5 2 1 9 7 7 8 5

9 788252 197785

nesten lukkeleg over å vere nær dét, som om suget frå avgrunnen snarare løfta enn trekte ned, som om der ikkje var eit sug, men det motsette, eit musserande brus, som steig opp av mørkret og nappa i hårrøtene mine og trekte meg mot punktet der eg tippa over, utfor kanten, i overgangen mot den ugjenkallelege overskridinga, eller ei oppløysande overgjeving, der noko krakelerte, losna, draus av og let etter seg ein ilande, vektlaus tilstand, som var eg ei fjør vaggande i vindens famn.

erlend kaasa (f. 1976) kjem frå Vinje i Telemark. Han debuterte med Thunder Road i 2009, i 2015 kom Livius. Kaasa har hovudfag i medievitskap frå Universitetet i Bergen. Han er busett i Arna i Bergen og arbeider som lærar. Men ikkje Maria er den tredje romanen hans.

27


romanar og noveller

METTE KARLSVIK

MEIERIET Kan ein leve som kunstnar og vere forelder? På eit kunstnaropphald i eit ombygd meieri på Island møter Beate Kjell, som ho blir gravid med. Kva slags livsendringar vil det å bli mor innebere, og kva slags mor kan ho greie å vere? Meieriet er ei lågmælt og kjenslevar forteljing om å slitast mellom lengsel etter nærleik og behovet for å vere åleine, om frykta for fødselsdepresjon og for at kunsten skal bli industri. Den ærlege og sårbare forteljarstemma set ord på kjensler som vanlegvis ikkje blir kommuniserte, når Karlsvik skildrar vegen frå graviditet til barseltid. roman | ISBN: 9788252198560

ISBN 978-82-521-9856-0 PRIS KR 349,- | UTG. OKTOBER

e-bok | ISBN: 9788234000058

SAGT OM VARMÁ (2016): «blendende godt» bjørn gabrielsen, dagens næringsliv

PRIS KR 269,- | UTG. OKTOBER

«innsiktsfull og poetisk» 9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 5 6 0

turid larsen, dagsavisen

9 788252 198560 SAGT OM DEN BESTE HAUSTEN ER ETTER MONSUN (2014): «kort sagt en overmåte sanselig bok» maya troberg djuve, dagbladet

«en svimlende leseropplevelse» anne cathrine straume, nrk

mette karlsvik (f. 1978) debuterte i 2005 med romanen Vindauga i matsalen vender mot fjorden, som ho fekk Tarjei Vesaas’ debutantpris for. I 2012 fekk ho både Bokhandlarstipend, Stig Sæterbakkens minnepris og Skien kommunes kunstnarstipend. Romanen Bli Björk (2011) blei nominert til Brageprisen. Forfattarskapen hennar er kjenneteikna av eit unikt blikk på verda, eit blikk som famnar alt frå det mikroskopiske til det globale, gjerne i éi rørsle og setning.

28


romanar og noveller

BJARTE DAVIKNES KLAKEGG

NINKOLAI Om kjønnsidentitet og å miste sine nærmaste Nina er ikkje lenger Nina, men er endå ikkje heilt blitt Nikolai. Tolv år gammal bur han på garden med besteforeldra Inger og Johannes. Mora har reist tilbake til byen dei to kom ifrå, utan Nikolai. Som ung vaksen flyttar han etter, mest for å finne fotfeste i seg sjølv, men kanskje også med eit håp om å finne mora. Saknet etter besteforeldra, særleg Johannes, dreg med seg glimt frå oppveksten på garden. Der andre tviheldt på Nina, var Johannes den einaste som ville sjå Nikolai. No er han blitt sjuk. Jo nærmare Nikolai kjem seg sjølv, dess meir svinn Johannes. Medan Inger strevar med saknet etter begge og mor til Nikolai vaknar til live i gøymde minne, ventar kanskje kjærleiken på ein frosen benk i ein park.

roman | ISBN: 9788234000027 ISBN 978-82-340-0002-7 PRIS KR 379,- | UTG. OKTOBER

e-bok | ISBN: 9788234000034 PRIS KR 299,- | UTG. OKTOBER

Ninkolai er ein roman om kjønnsidentitet, avvising og kjærleik, om å miste – og finne – sine nære i leiten etter seg sjølv. SAGT OM HELIUMHJARTE (2009):

9 7 8 8 2 3 4 0 0 0 0 2 7

9 788234 000027

«den gledeligste [debuten] i Bergen hittil i år.» bjørn o. mørch larsen, bergensavisen «får oss til å sjå på den gamle sanninga på ein ny måte» audun sjøstrand, bergens tidende

bjarte daviknes klakegg (f. 1969) debuterte

«en debutant som har både språket og

i 2009 med prosasamlinga Heliumhjarte. Ninkolai er

utforskningsviljen.»

hans andre bok og første roman. maya troberg, dagbladet

29


romanar og noveller

RØNNAUG KLEIVA

LILJENE PÅ STRANDA Historiene vi fortel kvarandre Ei norsk kvinne innleier eit forhold til ein eldre mann i Aten. Under eit opphald på den tidlegare fangeøya Makronissos, der mannen ein gong var internert, fortel dei kvarandre om liva sine. Sjølv er kvinna sikker på at det er mykje ho har gløymt, men korleis kan ho vite kva? Fleire episodar gjer henne usikker på kva som er sant og ikkje, både i hennar eiga og andres historie. Ho møter mannen igjen etter 25 år. Kva er igjen av deira felles opplevingar, og kven er ho blitt, i eigne og andres auge? roman | ISBN: 9788252198393

Romanen krinsar om dei ulike versjonane

PRIS KR 349,- | I SAL

av forteljingane vi omgir oss med. Kan ein i

e-bok | ISBN: 9788252198409

det heile stole på minnet – og på kvarandre?

PRIS KR 269,- | I SAL

Brutalt og usentimentalt utforskar Kleiva det

ISBN 978-82-521-9839-3

å bli eldre, døden og det svikefulle minnet. 9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 3 9 3

9 788252 198393

«var, vemodig og valdeleg bok» jan askelund, stavanger aftenblad «en sober og vakker roman om livet, om det som består og det som forsvinner» maya troberg djuve, dagbladet

rønnaug kleiva (f. 1951) debuterte i 1985 og har gitt ut bøker i ulike sjangrar. Bøkene hennar har motteke fleire prisar og er omsette til ei rekkje språk.

30


romanar og noveller

JAN ROAR LEIKVOLL

HEIMATT Når ein ikkje lenger er ønskt der ein høyrer til Ingmar har flytta til enklaven, der han lever eit bekymringsfritt liv som prostituert på eit attraktivt bordell. Men då han oppdagar at opphaldsløyvet er borte, og prøver å skaffe seg eit nytt, legg ei rekkje byråkratiske prosedyrar hindringar i vegen for han. Det har skjedd ei haldningsendring i byen: Folk er meir aggressive og mistenksame overfor framande. Ordensvernet patruljerer gatene stadig hyppigare og går hardt fram mot dei som ikkje passar inn. Ingmar innser at byen ikkje lenger er ein trygg stad for han. Til og med Stjerna, hans beste venn og støttespelar, må til slutt insistere på at han drar. Kafka var eit av førebileta til Jan Roar Leikvoll

roman | ISBN: 9788252198584 ISBN 978-82-521-9858-4 PRIS KR 379,- | UTG. OKTOBER

og ei av inspirasjonskjeldene for denne

e-bok | ISBN: 9788252198591

posthumt utgitte romanen. Boka viser oss

PRIS KR 299,- | UTG. OKTOBER

breidda av arbeidet til Leikvoll, blant anna gjennom alle referansane til andre manuskript han jobba med parallelt, ved at det litterære universet denne gongen er lagt nærare vår verd, og gjennom ein tydelegare humor.

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 5 8 4

9 788252 198584

Likevel er det eit gjenkjenneleg mørke og ein alvorleg undertone i romanen når han viser kva menneska er i stand til å gjere mot kvarandre når høvet ligg til rette for det. Etterord ved Christine Leikvoll og David Aasen.

jan roar leikvoll (1974–2014) debuterte med romanen Eit vintereventyr i 2008 og følgde opp med ytterlegare tre romanar: Fiolinane (2010), Bovara (2012) og Songfuglen (2013). Forkynnaren (2015) blei publisert posthumt.

31


romanar og noveller

ØYSTEIN ORTEN

ALDRI KOME TILBAKE Brevroman om krig, kjærleik og svik Ei ulukke tvingar den aldrande Daniel til å skrive eit brev til barnebarnet. Han leitar etter forklaringar på det opprivande som nettopp har skjedd. Forteljinga grip tilbake til byrjinga av den andre verdskrigen, då motstanden mot okkupantane for alvor tok til og mennene som stod Daniel nærast, brått blei borte. Aldri kome tilbake er ein gammal manns forsøk på å nærme seg barnebarnet gjennom ei hudlaus skildring av eige liv, ikkje minst forholdet til kona Beate. Romanen tematiserer svik, skuld og behovet for å finne meining i det vonde. Men framfor alt skildrar romanen roman | ISBN: 9788252198430

ISBN 978-82-521-9843-0 PRIS KR 329,- | I SAL

e-bok | ISBN: 9788252198447 PRIS KR 249,- | I SAL

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 4 3 0

9 788252 198430

øystein orten (f. 1962) har skrive både lyrikk, noveller, romanar og sakprosa.

32

eit menneske som aldri sluttar å leite. «en veldig god leseopplevelse» jorunn økland, vårt land


romanar og noveller

MADS RAGE

MIKLASTAUR Ellevill soge med alvorleg undertone Emmanuel Miklastaur kjem til verda i ei altfor lita bygd og med eit altfor stort problem: Han er så velutstyrt frå naturen si side at mor hans blir riven i hel under fødselen. Kort tid etter døyr faren av sorg, og Emmanuel veks opp hos dei livstrøytte besteforeldra sine med ein drikkfeldig hest til bestevenn. Sidan han er flau over skavanken sin, nyttar han fritida til å streife omkring for seg sjølv medan han fører inn opplevingane sine i kladdebøker. At han kjem til å utrette noko i livet, finst det ikkje ei sjel i bygda som har tru på. Men det skal han. Det liknar berre ikkje noko dei har sett før. Miklastaur er ein burlesk roman om sosial utstøyting og konsekvensane som følgjer, om å slitast mellom krav frå omgivnadene og trongen til å følgje sine eigne kjensler, kvar enn det måtte bere.

roman | ISBN: 9788252198027

ISBN 978-82-521-9802-7 PRIS KR 379,- | UTG. SEPTEMBER e-bok | ISBN: 9788252198034 PRIS KR 299,- | UTG. SEPTEMBER

SAGT OM OG SKIPET SIGLAR VIDARE: «Og skipet siglar vidare er ikke bare en god debut, den er en forunderlig roman.» leif ekle, nrk

«Historien gnistrer av spenstige detaljer.» fredrik wandrup, dagbladet

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 0 2 7

9 788252 198027

«Og skipet siglar vidare er en debut som skiller seg ut. Den tettpakka og solide prosaen vitner om en forfatter med god kontroll på både egen stemme og den verdenen han tegner opp.» karoline henanger, vinduet

mads rage (f. 1982) er utdanna ved Skrive­kunst­ akademiet i Hordaland og Universitetet i Bergen. Han er busett i Oslo og arbeider i Politiets IKT-tenester. Han debuterte i 2018 med romanen Og skipet siglar vidare.

33


romanar og noveller

AGNES RAVATN

DEI SJU DØRENE

AGNES

Nina Wisløff er litteratur­professor ved Universitetet i Bergen. Ektemannen Mads er travel helsebyråd. Det trivelege huset deira i

RAVATN

Fløenbakken skal rivast på grunn av den nye

DEI SJU

i sekundærbustaden, men får eit ublidt møte

D�RENE ROMAN

traséen til Bybanen, og dei treng ein ny plass å bu. Nina og dottera Ingeborg går på synfaring med leigebuaren, åleinemora Mari Nilsen. Like etter blir Mari meld sakna. Etterforskinga pågår ikkje lenge før ho stansar opp, og dermed begynner Nina i det stille å nøste i kva som kan ha skjedd. Oppdagingane ho gjer, skal vise seg å få store konsekvensar for henne sjølv og familien.

roman | ISBN: 9788252199109 PRIS KR 379,- | UTG. OKTOBER

e-bok | ISBN: 9788252199116

Dei sju dørene er ein urovekkjande roman om mørke løyndommar og farleg nysgjerrigheit.

ISBN 978-82-521-9910-9 PRIS KR 299,- | UTG. OKTOBER lydbok | ISBN: 9788234001628 PRIS KR 299,- | UTG. OKTOBER

SAGT OM FUGLETRIBUNALET (2013): «Romanen sitter igjen som en elektrisk ladning under huden.» thea urdal, dagsavisen

9 7 8 8 2 5 2 1 9 9 1 0 9

9 788252 199109

«Avslutningen slår bokstavelig talt kloa i deg.» cathrine krøger, dagbladet «Stilsterkt og flott fortalt om to ruskete sjeler under samme tak.» maria årolilja rø, adresseavisen

agnes ravatn (f. 1983) hausta gode kritikkar for sin andre roman Fugletribunalet (2013). Boka vann både P2-lyttaranes romanpris, Ungdommens kritikarpris og Bokbloggerprisen 2013 og er selt til 13 land. Ravatn er kjend for si særeigne, vittige stemme og sitt skarpe blikk for menneskeleg svakheit.

34

«… dirrer av nerve, spenning og overskudd […] om to mennesker, som bare vil bli funnet, og elsket.» linda klakken, natt & dag


romanar og noveller

ARILD REIN

ROTTELAND Om den norske finansverda tidleg på 2000-talet Vi nærmar oss finanskrisa i 2008 i eit forrykande tempo. Storinvestoren Frank Hammer utnyttar alt og alle rundt seg. Ronny har begynt å tene store pengar i firmaet hans. I den illegale strippeklubben som Hammer, Ronny og kollegaene hans i St. Olav Invest frekventerer, arbeider Nadia som dansar. Nadia og Ronny vekslar på å føre ordet i ein roman som gir oss innblikk i finansverda i Noreg på tidleg 2000-tal, ei nesten uverkeleg verd som er integrert i den norske kvardagen. Kor lenge kan Nadia halde ut livet ho lever, og kor lenge kan oppturen til Ronny vare? «Det er en ramsalt humor, det er nattsvart, det liknar ingen annan norsk forfattar.» krimvakta, nrk p2

«Meir hardkokt blir det ikkje.» jan askelund, stavanger aftenblad «I framsnakkingens tid har verken

roman | ISBN: 9788252198416

ISBN 978-82-521-9841-6 PRIS KR 329,- | I SAL

e-bok | ISBN: 9788252198423 PRIS KR 249,- | I SAL

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 4 1 6

9 788252 198416

lokalpolitikere eller lokalpresse vært i stand til å sette søkelyset på oljerikdommens skyggesider i Stavanger. Det har vært opp til forfatterne å løfte fram mørket som skjuler seg bak oljas stråleglans. Fremst blant disse har Arild Rein gått, og med Rotteland beviser han nok en gang at litteraturen har en rolle å spille i å løfte fram det som fortsatt er vondt og vanskelig i lykkelandet vi lever i.» mímir kristjánsson, klassekampen

arild rein (f. 1960) debuterte i 1998 med romanen Hundedagane, første del av Stavangertrilogien. Rotteland kan lesast som eit frittståande tillegg til trilogien.

35


romanar og noveller

BJARTE SAMUELSEN

DAGANE UTAN NAMN Om den vanskelegaste jobben ein kan ha Ivar skal bli far for første gong, men minna om hans eigen far veltar opp i han då guten blir fødd, og han torer ikkje å halde i sitt eige barn. For å meistre farsrolla må han forsone seg med sin eigen barndom. Han må attende til den sommaren far hans skal lære han å køyre båt, men faren ber på ei stor sorg og har andre planar. Finst det noko anna enn ein mørk lagnad når han møter far sin att i dagane utan namn, den sommaren på hytta då alt brått endra seg? Dagane utan namn er ei dramatisk forteljing om den mest utsette posisjonen ein kan ha: å roman | ISBN: 9788234000003

ISBN 978-82-340-0000-3 PRIS KR 349,- | UTG. AUGUST

vere barn – og om den vanskelegaste jobben ein kan ha: å vere forelder.

e-bok | ISBN: 9788234000010

OM TANG (SAMLAGET, 2009):

PRIS KR 269,- | UTG. AUGUST

«Denne boka er god. Surrealistisk, humoristisk – og skremmende.» cathrine krøger, dagbladet

9 7 8 8 2 3 4 0 0 0 0 0 3

9 788234 000003

«Røverhistorie med sjarmfaktor ... Særlig skildringen av idealsamfunnet ute i havgapet er besnærende utført.» pål gerhard olsen, bergens tidende

OM TILSYNEKOMST (ASCHEHOUG, 2007): «Med Samuelsen står man altså foran en bjarte samuelsen (f. 1978) debuterte i 2007 med

forfatter som lett kan skrive skjorta av de fleste

romanen Tilsynekomst. I 2009 kom bergensromanen

norske bestselgerne.» sigmund sørensen, nrk

Tang. Dagane utan namn er hans tredje bok.

«Karsten i romanen får det ikkje til. Bjarte Samuelsen får det til.» may grethe lerum, vg

36


romanar og noveller

RAKEL SOLSTAD

I FOR INTERNAT­UNGE Ei var og brutal forteljing om å vekse opp på internat Dette er forteljinga om Elis, Arno, Frans og Máret, som alle må reise frå heimen sin for å leve og bu i utrygge omgivnader på skuleinternat, langt vekk frå familie og omsorgspersonar – og om korleis barn kan behandle kvarandre. I for internatunge er eit innblikk i skulepolitikken i Finnmark i 1950- og 60-åra, då over ein tredjedel av alle barn i fylket frå sjuårsalderen blei plasserte på internat. Internatbygginga var motivert mellom anna av at alle barn skulle ha skulegang, og av ønsket om å fornorske den samiske og

roman | ISBN: 9788252198300

ISBN 978-82-521-9830-0 PRIS KR 349,- | I SAL e-bok | ISBN: 9788252198317 PRIS KR 269,- | I SAL

kvenske befolkninga. Solstad har skrive ein roman med vare, sterke og brutale historier om kva det kan gjere med eit menneske å vekse opp under ei slik emosjonell omsorgssvikt.

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 3 0 0

9 788252 198300

SAGT OM FALLE (2015): «Det er ei fin spennvidde i Solstads noveller, både når det gjeld tema og form, og ho viser fin innsikt i menneskesinnet.» torborg igland, fædrelandsvennen SAGT OM MEN KVA VEIT VI OM BARNA (2013): «Rakel Solstad har all mogleg grunn til å vera stolt over debuten sin.» odd w. surén, dag og tid

rakel solstad (f. 1945) er fødd i Finnmark og bur i Trondheim. Ho debuterte med novellesamlinga Men kva veit vi om barna i 2013, og ho gav ut den andre boka si i 2015, Falle – også det noveller. Ho har arbeidd som lærar og har i mange år vore pedagogiskpsykologisk rådgivar. I for internatunge er Rakel Solstads første roman.

37


romanar og noveller

GAUTE M. SORTLAND

DU ER IKKJE NORMAL Leikent og melankolsk om å stå utanfor og kikke inn I Sortlands nye novellesamling møter vi folk som av ulike grunnar tek val som er litt utanfor normalen: forfattarar som skriv kortprosa i staden for bestseljande romanar, eller foreldre som vil ha barna sine i nynorskklasse. Eller personane står på andre måtar litt i utkanten av det som skjer: læraren som har sin siste dag på skulen før pensjon, den fråskilde mannen som sender dickpics til utvalde kvinner på telefonlista, mannen som forsøkjer å vere i forkant av trendane som stadig dukkar opp, og kjøper inn utstyr for fuglekikking. Den tidlegare alkoholikaren noveller | ISBN: 9788252198607

ISBN 978-82-521-9860-7 PRIS KR 349,- | UTG. OKTOBER e-bok | ISBN: 9788252198614 PRIS KR 269,- | UTG. OKTOBER

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 6 0 7

9 788252 198607

som har vore nykter i eitt år og dreg på klatretur med ein kamerat, mannen som kjem heim og oppdagar at ein annan har flytta inn til familien, og at han sjølv er blitt ein tilskodar til det som burde vore hans eige liv. Dei prøver alle å finne ut av ting og spreller litt når livet dreg dei med seg i uante retningar. Men hjelper det? Stort sett ikkje. Sortlands tekstar er humoristiske og leikne, men rommar som alltid ein melankoli knytt til det å stå utanfor og kikke inn.

gaute m. sortland (f. 1980) er musikar og forfattar. Han debuterte med romanen Johan i 2009 til strålande kritikkar og har sidan skrive både ungdomsbøker og kortprosa.

38


romanar og noveller

ANDERS TOTLAND

VINTERTONAR Kan ein reparere ein knust familie? Eg ville fortelje mor si historie, vår historie. Men det blei for nært, for uforståeleg. Alt det svarte og kvite eg trudde eg skulle ta tak i, flaut meir og meir saman til utydelege gråtonar for kvar side eg las i bøkene. Kven var ho eigentleg? Ein urovekkjande telefonsamtale driv Isak til å vende tilbake til bygda han vaks opp i, ein stad han for lengst trudde han hadde lagt bak seg. I møte med sin døyande far og søstera han aldri blir klok på, prøver han å komme nærmare si eiga historie: finne svar på kva som eigentleg skjedde med mora, og kven som har svike kven. Vintertonar er ei historie om sanning, løgn og løyndommar og om stilla som høyrer heime imellom.

roman | ISBN: 9788234000751

ISBN 978-82-340-0075-1 PRIS KR 349,- | UTG. SEPTEMBER

e-bok | ISBN: 9788234000768 PRIS KR 269,- | UTG. SEPTEMBER

9 7 8 8 2 3 4 0 0 0 7 5 1

9 788234 000751

anders totland (f. 1986) er oppvaksen på Bømlo og held til på Valen i Kvinnherad. Sidan 2015 har han gitt ut ei rekkje barne- og ungdomsbøker i fleire sjangrar. Fleire av bøkene er selde til utlandet, og i 2017 fekk han tildelt Nynorsk barnelitteraturpris for ungdomsromanen Engel i snøen. Vintertonar er hans første roman for vaksne.

39


40


julehefte

HERBORG KRÅKEVIK (RED.)

BARNAS JULEROSER 2019

JULEROSER 2019

Julemagi for dei viktigaste lesarane

Juleroser er eit rikt illustrert, litterært

I fjor fekk barna sitt eige litterære julehefte.

julehefte med bidrag frå nokre av dei fremste

I år kjem ei ny utgåve av Barnas Juleroser.

forfattarane og kunstnarane i vår tid.

Det blir vakre illustrasjonar og magiske

Herborg Kråkevik, som er redaktør for det

forteljingar. Nok ein gong har vi med fleire

vakre juleheftet, ønskjer å gi lesarane store

av dei fremste forfattarane og illustratørane

kunstopplevingar til jul.

for barn og unge. I år er det bidrag frå blant andre Tom Egeland, Herborg Kråkevik,

I år har Juleroser 5-årsjubileum og har bidrag

Iben Akerlie, Simon Stranger, Mari Kanstad

frå mellom andre Siri Hustvedt, Tore Kvæven,

Johnsen, Åshild Kanstad Johnsen, Lars

Maja Lunde, Lars Saabye Christensen, Sumaya

Mæhle, Kari Stai, Jenny Jordahl, Åshild

Jirde Ali og Ståle Blæsterdalen. Tre vakre

Irgens, Andreas Wahl og Jens Kristensen.

kunsttrykk er inkluderte. Juleroser er eit samarbeid mellom Samlaget og Egmont Kids Media Nordic AS.

«Herborg Kråkeviks Juleroser er fremdeles standarden alle må måle seg mot. Lekker design på tjukt papir rammer inn godt og variert innhold.» gerd elin stava sandve, dagsavisen

«Samme høye kvalitet dette året også.» geir flatøe, stavanger aftenblad

ISBN 978-82-429-6464-9

ISBN 978-82-429-6465-6

julehefte | ISBN: 9788242964649

julehefte | ISBN: 9788242964656

PRIS KR 169,90 | UTG. NOVEMBER

PRIS KR 129,- | UTG. OKTOBER

9 7 8 8 2 4 2 9 6 4 6 4 9

9 7 8 8 2 4 2 9 6 4 6 5 6

9 788242 964649

9 788242 964656

herborg kråkevik (f. 1973) er ein av våre mest folkekjære artistar og ein engasjert kulturformidlar. I 2015 tok Kråkevik opp att den gamle tradisjonen med litterære julehefte, med umiddelbar suksess; Juleroser er igjen

eit av dei aller mest etterspurde julehefta.

41


omsette romanar

ANNA GAVALDA

FOR OPE HJARTE Sju historier om sorg og kjærleik i uventa og underfundige møte mellom menneske Ein langtransportsjåfør ringer og ber om fri frå jobb. Han skal få hunden sin avliva – den trufaste følgjesveinen hans gjennom mange år. Ei sørgjande og alkoholisert enke og tobarnsmor blir trollbunden av ei kvinne på bar som sjølv er fanga i kjærleiken til ein mann som aldri vil gå frå kona si. Ein storbedriftsleiar skriv brev til den døde naboen sin frå eit hotellrom i Seoul, og ei ungjente frå aust i Paris møter ein rikmannsgut som drøymer om å

ISBN 978-82-521-9576-7 noveller | ISBN: 9788252195767

bli poet. Ho veit ho alltid vil ha kjærleiken frå dyra ho arbeider med – men kan ho stole på kjærleiken frå eit anna menneske?

PRIS KR 349,- | I SAL

Vi møter menneske i ulike samfunnslag og livssituasjonar, to kvinner og fem menn 9 7 8 8 2 5 2 1 9 5 7 6 7

9 788252 195767

– som alle ber med seg ei eller anna form for sorg eller einsemd. For ope hjarte er ei gripande, humoristisk og særeigen bok, i eit finurleg og usentimentalt språk frå forfattaren av Saman er ein mindre aleine. Boka var kortlista til The Grand Prix of Literary Associations i 2017.

anna gavalda (f. 1970) er fødd og oppvaksen i utkanten av Paris og bur der også i dag. Ho debuterte

Omsett frå fransk av Tove Bakke.

med novellesamlinga Eg vil at nokon skal vente på meg i 1999, som gav henne Frankrikes viktigaste bokhandlarpris. Den største suksessen hennar så langt er romanen Saman er ein mindre aleine. Det er selt over 2 millionar eksemplar av boka, og ho er omsett til over 40 språk. For ope hjarte er den niande utgivinga hennar.

42

«Ingen av historiene er utan sentimentale klangar der dei gjennom stramme scener avdekkjer små eller store konfliktar som trugar med å mørkleggja hovudkarakterane sine liv. [...] Tove Bakkes sprelske, munnleg klingande omsetjing verkar framifrå.» steinar sivertsen, stavanger aftenblad


omsette romanar

WANDA MARASCO

KOMPANIET AV DIKTA SJELER Skjebnetung familiesaga frå Napoli Frå toppen av Capodimonte ser Rosa utover Napoli. Ho sit ved dødsleiet til mor si, Vincenzina, og snakkar til sjela hennar. For å lindre alle sår som har sett eit uutsletteleg preg på livet til dei begge, kallar ho fram historia til mora: Ungjenta Vincenzina dreg frå ei fattig landsbygd, møter Rafele, son av ein fallen overklassefamilie. Ho giftar seg med han utan velsigninga til mor hans og flyttar til den fattige åsen i Napoli der Rosa veks opp. Kritikarroste Wanda Marasco tek oss med til eit kaotisk og brutalt Napoli. Kompaniet av dikta sjeler er ei forteljing om tre slektsledd kvinner, om overgrep, sjukdom, galskap og kjærleik, som beveger seg mellom livet og døden i ein

ISBN 978-82-521-9603-0 roman | ISBN: 9788252196030 PRIS KR 379,- | I SAL

by med ein nekropolis under brusteinane. Marasco, kortlista til den prestisjetunge Stregaprisen både i 2015 og 2017, viser oss eit sanseleg, mystisk og skjebnetungt Napoli.

9 7 8 8 2 5 2 1 9 6 0 3 0

9 788252 196030

Omsett frå italiensk av Kristin Sørsdal.

SAGT OM KOMPANIET AV DIKTA SJELER: «et magisk portrett av Napolis besettelse rundt døden» jon rognlien, dagbladet

wanda marasco (f. 1953 i Napoli) er ein prisvinnande italiensk lyrikar, dramatikar og romanforfattar. Ho debuterte i 1977 med diktsamlinga Gli strumenti scordati og blei kjend som ei av Italias mest spennande nye litterære røyster. Ho gav ut den første romanen sin i 2003, L’arciere d’infanzia. Il genio dell’abbandono kom i 2015. Kompaniet av dikta sjeler, som blei kortlista til Strega-prisen, kom på italiensk i 2017. Boka er hennar tredje roman og første bok på norsk.

43


omsette romanar

UNICA ZÜRN

SJASMINMANNEN Psykoseskildring som kryp tett inntil lesaren Sjasminmannen (1971) er ei av dei mest kjende psykoseskildringane i litteraturhistoria. I tydeleg og registrerande prosa skildrar Unica Zürn djup depresjon og visjonær galskap, forvirra omstreifingar og besøk på ulike mentalsjukehus, augneblinkar av djup fortviling, men også av den største lykke og kjærleik til livet og kunsten. I eit nøkternt språk glir Zürn saumlaust inn og ut av sjukdommen i ei flytande rørsle, i ei sjukdomsskildring som kryp tett inntil lesaren. roman | ISBN: 9788252197686

ISBN 978-82-521-9768-6 PRIS KR 329,- | I SAL e-bok | ISBN: 9788252197693 PRIS KR 249,- | I SAL

Frå tysk ved Runa Kvalsund, som også omsette Zürns roman Mørk vår (2016) til norsk. «Runa Kvalsunds overføring av desse anagramma til norsk [fangar] kjensla av von

9 7 8 8 2 5 2 1 9 7 6 8 6

9 788252 197686

blanda med desperasjon og framandgjering som gjerne kjenneteiknar Zürn si dikting – noko som må seiast å vere svært godt gjort. (...) den forteljartekniske briljansen i Sjasminmannen ligg (...) i korleis ho-personens klarsynte analyse vert vevd saman med fyrstehandsskildringar av psykose.» maria horvei, klassekampen

unica zürn (1916–1970) blei fødd i Grunewald,

«Jeg leser med en viss ærefryktfølelse av å få

Tyskland. Ho er ei unik røyst i kunst og litteratur

tilnærme meg stor kunst. Zürns roman gir en

frå 1900-talet. Etter å ha møtt Hans Bellmer i 1953

intim opplevelse av verden, sett forbi begrepene

flytta ho med han til Paris, der ho blei kjend med

om alt den inneholder. I en surrealistisk lek ute

surrealistane, og der ho skapte den kunsten ho er

av kontroll møter vi oss selv som avmektige i

mest kjend for: anagrampoesien, automatteikningane

jakten på noe vidunderlig.»

og romanane Mørk vår og Sjasminmannen.

44

live lundh, bla


lyrikk, drama og essay

HILDEGUNN DALE

RAPPORTAR FRÅ HAVET Skrifta på sjøen Ein forfattar legg ut på ei reise i eit år saman med kapteinen og dottera deira Olina. Hunden og kattane må bli att heime. Om bord i seglbåten Elle Melle har dei loggbøker, notatbøker og eit skipsbibliotek. Rapportar frå havet er ei poetisk omarbeiding av notat frå denne reisa, og vi får også glimt av Olina sine nedteikningar. Kva skjer når ein legg det vanlege livet bak seg og gir slepp på tid og stad? Kva skjer med refleksjonane, med draumane – med skrifta –, når ein er i stadig rørsle? Eg har nok minne for eit liv, treng ikkje fleire. /

lyrikk | ISBN: 9788252198546

ISBN 978-82-521-9854-6 PRIS KR 279,- | UTG. NOVEMBER e-bok | ISBN: 9788252198553 PRIS KR 199,- | UTG. NOVEMBER

Kunne opphalde meg resten av livet i ein seglbåt på opent hav. / Kvar dag ha setningar sagde av andre til underhaldning. / Augo ville etter kvart bli som hav. Drivande, blanke, / ute av stand til å halde ei stove.

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 5 4 6

9 788252 198546

hildegunn dale (f. 1974) debuterte i 2003 med diktsamlinga Solkant. Rapportar frå havet er den sjuande diktsamlinga hennar.

45


lyrikk, drama og essay

KRISTIN AUESTAD DANIELSEN

STERKE KJENSLER OG ANDRE DIKT Blant ting og tang I tradisjonen etter Olav H. Hauge og Gertrude Stein har Kristin Auestad Danielsen skrive ei samling dikt om heimstaden, heimen, romma vi bur i, og tinga vi omgir oss med. I eit lett og leikent språk som samtidig er prega av eit eksistensielt alvor, skriv ho om å vere barn, om å bli vaksen og om å vere mor, om fellesskapen mellom mor og dotter og om alle kvardagane som rommar livets drama. SAGT OM VÅR VESLE (2018): lyrikk | ISBN: 9788234000980

«Bildesterk og poetisk romandebut [...] om å

e-bok | ISBN: 9788234000997

flytte hjem igjen som 30-åring.» torborg igland, stavanger aftenblad

ISBN 978-82-340-0098-0 PRIS KR 279,- | UTG. SEPTEMBER PRIS KR 199,- | UTG. SEPTEMBER

«Kristin Auestad Danielsen evner, både gjennom prosa og dramatikk, å vise hva 9 7 8 8 2 3 4 0 0 0 9 8 0

9 788234 000980

kristin auestad danielsen (f. 1981) er forfattar og dramatikar. Ho debuterte med diktsamlinga Alle i Norge, i tre, i hengekøyer i 2005. Ho har fått oppført teaterstykke i Danmark og Noreg og skrive fleire kritikarroste diktsamlingar. I 2018 kom den første romanen hennar, Vår vesle. Teaterversjonen av Vår vesle blei sett opp på Det Norske Teatret hausten 2018.

46

vi tror andre tenker og trenger, og hvordan vi ser oss selv i refleksjonen av dem som står oss nærmest.» karoline henanger, klassekampen


lyrikk, drama og essay

OLAV H. HAUGE

DET ER DEN DRAUMEN I denne samlinga finn du mange av dei finaste og kjæraste dikta frå Hauge, mellom andre Det er den draumen, som i 2016, 50 år etter at det først kom ut, blei kåra til Noregs beste dikt gjennom tidene. I 2019 viser Noreg seg fram som hovudgjesteland på bokmessa i Frankfurt. Noregs slagord er identisk med tittelen på landets vakraste dikt. Frå garden Rossvoll med utsyn over Ulvik og fjorden har Olav H. Hauge skrive fram litteratur som når heile verda. Utvalet er gjort av Bodil Cappelen, og ho har også skrive forordet.

dikt | ISBN: 9788234000928

ISBN 978-82-340-0092-8 PRIS KR 299,- | UTG. SEPTEMBER

e-bok | ISBN: 9788234001529 PRIS KR 249,- | UTG. SEPTEMBER

9 7 8 8 2 3 4 0 0 0 9 2 8

9 788234 000928

olav h. hauge (1908–1994) frå Ulvik i Hardanger er ein av etterkrigstidas viktigaste og mest folkekjære lyrikarar. bodil cappelen (f. 1930) er ein norsk målar, tekstilkunstnar, bokillustratør og barnebokforfattar. Cappelen var gift med Hauge dei siste 19 åra av livet hans.

47


lyrikk, drama og essay

RAGNAR HOVLAND

LITT BETYR DET NO LIKEVEL Hovlands litterære kanon I si nye essaybok plukkar Ragnar Hovland opp tråden frå Kunsten å komme heim og andre essay (2011) og leier oss vidare gjennom sin personlege litterære kanon. Vi får mellom andre møte Arthur Conan Doyle, Stella Gibbons, Richard Brautigan, Kenneth Grahame, Kjartan Fløgstad, John Steinbeck, Arne Garborg, A.A. Milne og Claes Hyllinger. Vi får også lese meir samfunnsorienterte tekstar, som den sterke teksten om Charlie Hebdo, og vi blir vitne til det som kunne blitt essay | ISBN: 9788252198454

ISBN 978-82-521-9845-4 PRIS KR 349,- | UTG. SEPTEMBER e-bok | ISBN: 9788252198461 PRIS KR 269,- | UTG. SEPTEMBER

eit intervju med Odd W. Surén. Også artisten Nico er å finne i samlinga, og vi får høyre om kunnskapsbøkene som frå tidleg av var viktige for Hovland. La deg inspirere til å plukke opp dei bøkene du

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 4 5 4

9 788252 198454

enno ikkje har fått lese – eller dei bøkene du har tenkt du må lese på nytt – etter å ha fått dei levande formidla av Ragnar Hovland. «Det er en fryd å boltre seg i Ragnar Hovlands tekster», skreiv Jon Øystein Flink (Klassekampen) om den førre essayboka, Kunsten å komme heim og andre essay.

ragnar hovland (f. 1952) er ei av dei mest særeigne stemmene i norsk litteratur. Sidan debuten Alltid fleire dagar i 1979 har han gitt ut over 50 bøker i dei fleste sjangrar, for både vaksne og barn. Han har motteke ei rekkje prisar, mellom anna Kritikarprisen, Brageprisen, Doblougprisen og Bastianprisen.

48


lyrikk, drama og essay

OLAUG NILSSEN

IKKJE TENK PÅ DET Slagferdig og uhøgtideleg om norsk bokbransje Forfattaren Oddlaug Nilstun har fått seg jobb i marknadsavdelinga i eit forlag etter at skrivinga har gått i stå. Saman med Siss og Unn, to garva forlagsmenneske, skal ho halde i lanseringa av den kjende forfattaren Michel Sørbrøts første bok på ti år – ein ekteskapsroman. Han er elska og hata, eit provoserande geni – men er den nye boka noko særleg? Kva meiner ekskona? Og kvifor er det så viktig for Oddlaug å vere venn med Michel på Facebook? Ikkje tenk på det er ein uhøgtideleg satire i seks scenar om litteraturbransjens meir

ISBN 978-82-521-9828-7

eller mindre skuggelagde krikar og krokar.

drama | ISBN: 9788252198287

I ein stil vi kjenner godt, skriv Nilssen

PRIS KR 249,- | I SAL

kløktig og humoristisk om aktuelle debattar kring pengedrivet, kritikarstanden og kulturmannen, om nettverk, røyndomslitteratur og #metoo – attkjenneleg for mange i eit lite og lesande land som Noreg.

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 2 8 7

9 788252 198287

SAGT OM TUNG TIDS TALE (2017): «Romanen er som eit skrik: rå, sår og sterk. Det er lyden av ei kvinne i kamp, ei som alt har

olaug nilssen (f. 1977) fekk sitt store

kjempa lenge og ikkje gitt seg.»

gjennombrot med Få meg på, for faen i 2005. Boka

merete røsvik granlund, dag og tid

braut tabu knytte til ungdom og seksualitet og blei definerande for ein heil generasjon. Sidan den gong

«Man trenger ikke store bøker for å løfte

har ho skrive bøker i mange sjangrar og markert seg

fram store temaer. Olaug Nilssen tar

som ei uvanleg og viktig stemme i norsk litteratur.

pusten fra leseren med sin lille roman, Tung

Med Tung tids tale braut ho igjen tabu med ei

tids tale.»

uvanleg openheit om det å vere mor til eit sterkt

guri hjeltnes, vg

funksjonshemma barn.

49


lyrikk, drama og essay

EINAR ØKLAND

ROSEMALTE SELFIES – OG OMVENDT Folkedikting til kvardagsfest og nattleg høgtid I Einar Øklands nye diktbok får du mellom anna servert lyriske hermer, gåter, ordtøke, kvad, stev og prosaiske notisar. Desse tekstane kan brukast til seriøs ut- eller innvortes sjølvmedisinering eller som sjølvforsvar. Det er nokon som ropar: Paddene som kjem ut or munnen lyrikk | ISBN: 9788252198478

ISBN 978-82-521-9847-8 PRIS KR 299,- | I SAL

er blitt verneverdige nå, og munnen kan berre dra til helsike.

e-bok | ISBN: 9788252198485 PRIS KR 249,- | I SAL

Men korleis kom paddene først inn i munnen?

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 4 7 8

9 788252 198478

Pass du di eiga padde! Du høyrer at det er du som ropar og held deg for øyro, for å verne om padda.

einar økland (f. 1940) debuterte i 1963 og har motteke ei lang rekkje prisar og skrive over 80 bøker innanfor dei fleste sjangrar. Dei nyaste diktbøkene hans er Sykling i søvne (2015), Nokre valsar, nye og gamle (2014), Statsminister-boka (2014), Smil utan smilar (2011), Vandreduene (jubileumsutgåve 2010, først utgitt 1968), Krattet på badet (2006), Poetiske gleder (2003) og Etter Brancusi (1999).

50


lyrikk, drama og essay

SIRI ØKLAND

DEN TID, DEN SONG Vare dikt om å finne sin plass i tilværet I si første diktsamling skriv Siri Økland om dei små observasjonane og vedundera i kvardagen, men ho lèt også dei store linjene mellom generasjonane tre fram. Med eit nært blikk på slekta både før og etter henne skriv ho fram ein idyll der eit mørke lurer, og ei sorg der det også finst lys. Konkret og lågmælt skriv ho blant anna om slektsgarden, om barndom og familie. Og med same pulsen skriv ho både om døden og framtida, om det mystiske og uavklara – og det å høyre til. SAGT OM DET STÅR TIL LIV (2017): «Det står til liv er en klok bok. Og den er rørende.» truls horvei, haugesunds avis

lyrikk | ISBN: 9788234000690

ISBN 978-82-340-0069-0 PRIS KR 279,- | UTG. SEPTEMBER

e-bok | ISBN: 9788234000706 PRIS KR 199,- | UTG. SEPTEMBER

«Hun makter å åpne opp et rom for ettertanke og invitere andre inn uten at det blir sentimentalt eller privat. Tvert imot. Som stor diktning beriker det oss. [...] Det er ordkunst i denne samlingen.» anne schäffer, tara

9 7 8 8 2 3 4 0 0 0 6 9 0

9 788234 000690

«Mellom korttekstene holder vi med skrekk døden i hånda, for vi skal alle dø, og kreft og andre sykdommer korter mange liv drastisk ned. Men, det er et men: dette noe som holder håpet oppe mens noen slåss for livet. Vi kan videre konstatere at så lenge det er liv, er det håp, og Siri gjorde livet mitt litt rikere.» helene larsen, aspergerinformator

siri økland (f. 1967) er tidlegare journalist og utdanna litteraturvitar. Ho er frå Stord og bur i Bergen. Økland debuterte med kortprosasamlinga Det står til liv i 2017. Den tid, den song er hennar andre bok.

51


omsette essay

ELENA FERRANTE

FRANTUMAGLIA TANKAR, BREV OG INTERVJU Innsiktsfullt om å skrive og skape Forteljingane livnærer seg av dette frantumaglia som ulmar under eit tilsynelatande einskapleg ytre, og som er ein slags kaostilstand ein kan starte frå, eit tåkelagt område som krev å bli lyst opp. Derifrå kjem historier og karakterar. Ei heil verd har lese Elena Ferrantes romanar frå Napoli. Endeleg kjem boka der vi får møte forfattaren, i skrift, på heimebane. Dette er rike og kloke essayistiske tekstar og det om litteratur | ISBN: 9788252197174

ISBN 978-82-521-9717-4 PRIS KR 379,- | I SAL e-bok | ISBN: 9788252197181 PRIS KR 299,- | I SAL

næraste vi kjem verdsforfattaren. Boka tek oss med til arbeidsrommet til Elena Ferrante, ein kompromisslaus forfattar med ein altomfattande lidenskap for litteratur. I brev, intervju og essay snakkar ho om

9 7 8 8 2 5 2 1 9 7 1 7 4

9 788252 197174

korleis bøkene blir til, og kvifor det er heilt nødvendig at ei bok får leve sitt eige liv – frigjord frå forfattaren. Ho drøftar tema

elena ferrante er fødd i Napoli. Sidan debuten

ho er oppteken av, blant anna morskap,

i 1992 har ho gitt ut fleire kritikarroste romanar.

feminisme, psykoanalyse, film og litteratur.

Napoli-kvartetten har gitt Ferrante eit internasjonalt

Ho skriv om barndommens mektige

gjennombrot. Rettane til bøkene er selde til 43 land,

lager av fantasi og førestillingar, og om

og bøkene har fått strålande kritikkar. Elena Ferrante

minnefragment – og frantumaglia – som blir

er eit pseudonym.

til forteljingar. Omsett frå italiensk av Kristin Sørsdal. SAGT OM FRANTUMAGLIA: « dette ER Ferrante: For et språk, for en forfatter!» guri hjeltnes, vg

52


gjendiktingar

THALIA FIELD

FUGLEELSKARAR, BAKGARD Om samspelet mellom mennesket og naturen Gjennom essay og forteljingar i poetisk form spør Thalia Field kva vi er villige til å gjere med ord. Ho utforskar historieforteljing som verkemiddel og eksperimenterer med litterære sjangrar. Vitskapsfolk, filosofar, dyr og jamvel militæret blir plasserte i verkelege og oppdikta hendingar, og forfattaren tek inn så forskjellige storleikar som duer, chatterom, testing av atomvåpen, bygginga av Kennedy Space Center og rasehygiene. Field blandar saman fakta og fiksjon og sonderer dei porøse grensene mellom det menneskelege og det dyriske. Gjendikting og etterord ved Rune F. Hjemås. Duer vil prøve å fly heim. For å dra nytte

lyrikk | ISBN: 9788252196528

ISBN 978-82-521-9652-8 PRIS KR 299,- | I SAL

e-bok | ISBN: 9788252196535 PRIS KR 249,- | I SAL

av dette etablerte både egyptiske sultanar, antikkens grekarar og persarar duepostar. Ei lengsle etter å komme heim verkar kjent og kan kanskje forklare kvifor fluger er ei plage, medan duer rører oss så djupt: ein refleksjon over tida.

9 7 8 8 2 5 2 1 9 6 5 2 8

9 788252 196528

Duer har blitt observerte på bussar og t-banar, vel vitande om kor dei skal gå av og på. Dei kan så mange av triksa våre. SAGT OM BIRD LOVERS, BACKYARD: «Thalia Field’s curiosity and probe are infectious, tantalizing, irrepressible. She is one of our most startling, original younger writers.» anne waldman

«Thalia Field’s poetry is mesmerizing, complex, and stands on its own with original forms.» the bloomsbury review

thalia field (f. 1966) kjem frå Chicago og er kjend for sin innovative prosa og sitt sjangeroverskridande uttrykk. Ho underviser i eksperimentell fiksjon og performance på Brown University i Providence, Rhode Island.

53


gjendiktingar

MAURICE MAETERLINCK (RED.: JON FOSSE)

FIRE DRAMA Intens dramatikk frå ein av Europas mest populære forfattarar før første verdskrigen. På starten av 1900-talet var Maurice Maeterlinck ein av Europas aller mest kjende forfattarar og symbolistar, og i 1911 fekk han nobelprisen i litteratur. Maeterlincks intense og fantasifulle drama om forboden og uunngåeleg kjærleik, om kreftene som finst i mennesket og naturen, og om lagnadstunge val var svært populære. Blant desse er Dei blinde, Dei sju prinsessene, Inntrengjaren og Pelléas og Mélisande, alle trykte i denne boka.

drama | ISBN: 9788252197242

ISBN 978-82-521-9724-2 PRIS KR 299,- | I SAL e-bok | ISBN: 9788252197259 PRIS KR 249,- | I SAL

9 7 8 8 2 5 2 1 9 7 2 4 2

9 788252 197242

maurice maeterlinck (1862–1949) var ein belgisk franskspråkleg poet, dramatikar og essayist.

54

Omsett frå fransk av Grete Kleppen.


gjendiktingar

ARIANA REINES

MERKUR Rå dikt om det omskiftelege i eksistensen Merkur er guden for handel, marknad og rikdom i romersk mytologi. Han er også bodbringar mellom gudane og menneska si verd, ein trickster, på gresk kalla Hermes. På same måte er kvikksølv – mercury på engelsk – omskifteleg: eit grunnstoff som kan danne amalgam og, ifølgje alkymien, gull. Kvikksølv representerer ånda, det kvinnelege og det flytande. Dette er utgangspunktet for den amerikanske poeten Ariana Reines si tredje av i alt fire diktsamlingar. lyrikk | ISBN: 9788252190359

978-82-521-9035-9 I ein vekselvis gåtefull og direkte stil krinsar det ISBN PRIS KR 299,- | UTG. NOVEMBER lyriske eg-et rundt tema som skjønnheit, liding

e-bok | ISBN: 9788252190366

og det ustabile, og dekonstruerer dikotomien

PRIS KR 249,- | UTG. NOVEMBER

mellom det heilage og det verdslege. Med hjelp av eit metaforregister henta frå alkymien blir religiøs og spirituell søking blanda saman med dragninga mot suksess og konsum under kapitalismen, i ei åndeleg drift etter å endre

9 7 8 8 2 5 2 1 9 0 3 5 9

9 788252 190359

grunndelane i mennesket – å støype om frå bly til gull. Gjendikta av Anna Kleiva.

SAGT OM MERKUR: «Under alt kaoset finst ei intens søking som er vanskeleg å slå fast, lengta til ei einsam, ekstrem sjel. Som ein usannsynleg og sexfiksert profet peiker Reines ut ei ny retning

ariana reines (f. 1980) kjem frå Salem,

i samtidspoesien – ei forstyrrande grein av

Massachusetts og bur i New York. Ho arbeider som

kul, motseiande og i utakt, som grensar til det

poet, dramatikar og omsetjar.

uhyggelege. [...]» b.k. fischer, boston review

55


gjendiktingar

UKON

FORKLARINGS­ OPPLYSNINGANE DIKT I UTVAL Ei av Sveriges mest særeigne poetiske stemmer For første gong på norsk får vi med Forklaringsopplysningane presentert eit større utval dikt av den svenske poeten Ulf Karl Olov Nilsson – også kalla UKON. UKON viser at poesi kan vere eit vis å sjå verda på, gjennom ei ramme av ulike system og dikt som er både konseptuelle og politiske, realistiske og absurde. Med stor respekt og omtanke auser han av si lange røynsle som klinisk psykolog og psykoanalytikar, i ei lyrikk | ISBN: 9788252193503

ISBN 978-82-521-9350-3 PRIS KR 299,- | UTG. OKTOBER

kontinuerleg språkleg omforming. Utvalet er konsentrert rundt midten

e-bok | ISBN: 9788252193510

av forfattarskapen, mellom samlingane

PRIS KR 249,- | UTG. OKTOBER

Vädrets hjärna (1994) og Brukaren (2011), med tyngdepunkt i gjennombrotet Stammar frå 2002. I tillegg presenterer boka nokre

9 7 8 8 2 5 2 1 9 3 5 0 3

9 788252 193503

nyskrivne dikt. Utval og gjendikting ved Monica Aasprong. SAGT OM BRUKAREN (2011): «Eg veit ikkje om det er kverulanten i meg som elskar UKONs poesi, eller om det er lingvisten, sosialisten, onanisten. Kva betyr det at eg ikkje veit det? Kanskje at UKONs dikt omfattar heile

ulf karl olov nilsson (f. 1965), også kalla

meg, at dei ikkje tvingar meg til å gi avkall på

UKON, er poet, kritikar, psykolog og psykoanalytikar.

delar av mi menneskelegheit for å få plass. At

Han sit i redaksjonen for tidsskrifta Glänta og Arche.

ingen er betre enn UKON på det som han er

Han debuterte i 1990 med Kung-kung og slo gjennom

god på: å moralsk og språkleg møblere samtida

med diktsamlinga Stammar (2002). UKON har gitt ut

vår.»

både poesi og essay i tillegg til fleire gjendiktingar, og i 2014 kom hans første roman.

56

athena farrokzhad, aftonbladet


gjendiktingar

GEORG TRAKL

SEBASTIAN I DRAUM Jon Fosse har gjendikta den austerriske lyrikaren Georg Trakl (1887–1914). Trakl er rekna som ein av dei viktigaste tyskspråklege poetane og som den meste sentrale i den tyske ekspresjonismen. Trakl blei berre 27 år, og den litterære produksjonen omfattar to diktsamlingar, Gedichte frå 1913 og hovudverket Sebastian im Traum frå 1915, i tillegg til nokre einskilddikt. Forfattarskapen tilhøyrer likevel verdslitteraturen. Dikta har i seg ein markert og unik musikalitet og eit særeige biletspråk, der ikkje minst fargane er viktige. Jon Fosse har vore oppteken av Trakl frå han var heilt ung. Allereie diktdebuten til Jon Fosse (Engel med vatn i augene, 1986) inneheldt frie gjendiktingar av Georg Trakl. For den unge

lyrikk | ISBN: 9788252198942

ISBN 978-82-521-9894-2 PRIS KR 249,- | I SAL e-bok | ISBN: 9788252198959 PRIS KR 199,- | I SAL

Fosse var Trakl den store lyrikaren. Han likte sanningane, stemningane, biletspråket og den repetitive musikaliteten.

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 9 4 2

9 788252 198942

georg trakl (1887–1914) var ein austerriksk poet som rakk å gi ut berre to diktsamlingar: Gedichte i 1913 og hovudverket Sebastian im Traum i 1915. Forfattarskapen hans høyrer likevel heime i verdslitteraturen. jon fosse (ff. 1959) er rekna som ein av vår tids viktigaste forfattarar. Han har sidan 1983 gitt ut romanar, diktsamlingar, barnebøker og essay, men er særleg kjend som dramatikar.

57


gjendiktingar

OCEAN VUONG

NATTHIMMEL MED KULEHÓL Litterær sensasjon med familietraume frå Vietnamkrigen Denne boka har blitt ein litterær sensasjon i USA. Vuong blir samanlikna med dei verkeleg store i den engelskspråklege litteraturen, som Emily Dickinson og William Shakespeare. I dikta til Ocean Vuong blir det svært intime stadig sett opp imot historiske hendingar. I etterdønningane frå Vietnamkrigen skildrar Vuong sorg, vald, krig og overgrep med eit mjukt landskap av poetiske bilete. Det er dikt som gjennom rytme og driv demonstrerer korleis ei varleg hand på eit bryst kan stille lyrikk | ISBN: 9788252197617

ISBN 978-82-521-9761-7 PRIS KR 279,- | UTG. OKTOBER e-bok | ISBN: 9788252197624 PRIS KR 199,- | UTG. OKTOBER

sjølv den sterkaste lysta. Forord av John Freeman. Gjendikting og etterord ved Mathias R. Samuelsen. SAGT OM NIGHT SKY WITH EXIT

9 7 8 8 2 5 2 1 9 7 6 1 7

9 788252 197617

WOUNDS: «There is a powerful emotional undertow to these poems that springs from Mr. Vuong’s sincerity and candor, and from his ability to capture specific moments in time with both photographic clarity and a sense of the evanescence of all earthly things.» the new york times

ocean vuong (f. 1988) er født i Vietnam og oppvaksen i USA. Han var den første i sin familie som lærte å lese. Han er poet og essayist og har motteke ei rekkje prisar, mellom anna Whiting Award 2016 og T.S. Eliot Prize 2017.

SAGT OM NATTHIMMEL MED KULHÅL: «Jag är komplett tagen av den här boken. Det är så skickligt och smidigt utfört, så märkligt och vackert, så brutalt, konstant överraskande.» kristoffer folkhammar, sydsvenskan

58


pocket

BRIT BILDØEN

ADAM HIORTHS VEG Den kjende miljøvernaren Jon Utskott legg ut på sin årlege sykkeltur frå aust til vest og tek svært motvillig med seg den unge dokumentarfilmskaparen Adam Hiorth. Som vår tids Don Quijote og Sancho Panza legg dei ut i teneste for det gode, men hamnar fort i eit blodig torgslag. På ferda gjennom Noregs indre ventar mange eventyr, og den unge Hiorth har mykje å lære av sin eldre turkamerat. Jon Utskott grunnar på kva det er han har fått utretta gjennom sin livslange kamp for miljøet. Vegen er ikkje så bein som han ein gong var, og spørsmåla har ingen enkle svar. Kor mange motbakkar og kor mykje juling vil dei to klare å takle før ferda endar? pocket | ISBN: 9788234000577

ISBN 978-82-340-0057-7 PRIS KR 179,- | I SAL

«Bildøen evner stadig å fornye seg

e-bok | ISBN: 9788252180091

som forfatter […]. [Hun] beveger seg

PRIS KR 179,- | I SAL

ubesværet fra det nær tragiske til det rått komiske.» trine styve varlo, haugesunds avis

«ei vital, viktig og tankevekkande forteljing» jostein sæbøe, romsdals budstikke

9 7 8 8 2 3 4 0 0 0 5 7 7

9 788234 000577

«en kostelig lesestund» leif ekle, nrk

brit bildøen (f. 1962) er ein av våre fremste sam­ tids­forfattarar. Ho debuterte i 1991 med dikt­samlinga Bilde av menn og har sidan skrive barne­bøker, romanar og essay. Ho er også verksam som omsetjar. Bøkene til Bildøen er omsette til fleire språk, og ho er blitt tildelt fleire litterære prisar, seinast P2-lyttaranes romanpris for Sju dagar i august (2014). For same roman blei ho langlista til Dublin Literary Award.

59


pocket

BRIT BILDØEN

MITT MILDE VESEN Kvifor er du så sint på meg? Mor til Johanne er på sjukeheimen og har i fleire månader nekta å snakke med dottera. Faren forsvann sporlaust for lenge sidan. Minna frå barndommen om foreldras opplyste og frodige gartneri står i kontrast til den forsvunne faren, moras tause raseri og dei mørkare sidene i hennar eige ekteskap. Kvifor er mora så sint? Kva skjedde med faren? Johanne reiser heim i eit forsøk på å forstå livet til foreldra, og åleine i dei tomme husa og det nedlagde gartneriet på Lauvstad kan ho endeleg konfrontere si eiga skam, sin pocket | ISBN: 9788234000393

ISBN 978-82-340-0039-3 PRIS KR 179,- | I SAL

aggresjon og trass. Er det mogleg å leve saman etter svik og utruskap?

e-bok | ISBN: 9788252176575

«Vakkert og visuelt om raseri, taushet og

PRIS KR 179,- | I SAL

kjærlighet [...]. [Boka] bekrefter at Bildøen er en av våre fremste samtidsforfattere.» maya troberg djuve, dagbladet

9 7 8 8 2 3 4 0 0 0 3 9 3

9 788234 000393

«Meryl Streep med nynorsk aksent» susanne christensen, klassekampen «levende om lengsel, sorg og fortielse» mari nymoen, adresseavisen

brit bildøen (f. 1962) er ein av våre fremste sam­ tids­forfattarar. Ho debuterte i 1991 med dikt­samlinga Bilde av menn og har sidan skrive barne­bøker, romanar og essay. Ho er også verksam som omsetjar. Bøkene til Bildøen er omsette til fleire språk, og ho er blitt tildelt fleire litterære prisar, seinast P2-lyttaranes romanpris for Sju dagar i august (2014). For same roman blei ho langlista til Dublin Literary Award.

60


pocket

BRIT BILDØEN

SJU DAGAR I AUGUST Dei mista sitt einaste barn på Utøya Det har gått åtte år sidan terrorangrepet, der Sofie mista dotter si. Sofie og Otto har halde det gåande fram til no, men i løpet av ei veke i august opplever ekteparet ei rekkje små ulykker. Kvar for seg er ikkje desse hendingane så alvorlege, men dei avslører små og store sprekkar både i ekteskapet, på jobben og i samfunnet rundt dei. Er alt i ferd med å falle frå kvarandre? Medan regnstormar herjar og konfliktane tårnar seg opp, blir det klart for Sofie og Otto at dei har komme til endå eit nytt vendepunkt i livet.

pocket | ISBN: 9788234000386

ISBN 978-82-340-0038-6 PRIS KR 179,- | I SAL

«klokt og reflektert» vigdis moe skarstein, adresseavisen

e-bok | ISBN: 9788252184051 PRIS KR 179,- | I SAL

«ein vakker roman» arne ruset, romsdals budstikke

«solid, og til tider hjarteskjerande» maria horvei, klassekampen

9 7 8 8 2 3 4 0 0 0 3 8 6

9 788234 000386

«… en nødvendig roman, som kan hjelpe oss med å bearbeide tragedien på Utøya» gro jørstad nilsen, bergens tidende

brit bildøen (f. 1962) er ein av våre fremste sam­ tids­forfattarar. Ho debuterte i 1991 med dikt­samlinga Bilde av menn og har sidan skrive barne­bøker, romanar og essay. Ho er også verksam som omsetjar. Bøkene til Bildøen er omsette til fleire språk, og ho er blitt tildelt fleire litterære prisar, seinast P2-lyttaranes romanpris for Sju dagar i august (2014). For same roman blei ho langlista til Dublin Literary Award.

61


pocket

BRIT BILDØEN

TRE VEGAR TIL HAVET Draumen om å bli mor Det var ikkje eg. Det var ikkje eg som gjekk nedover gata på den måten. Den kåpekledde kvinna gjekk og sparka i lauvet og prata halvhøgt, med sint stemme. Etter henne spratt og dansa ein trillekoffert. Vått og vissent lauv fekk hjula på den vesle kofferten til å låse seg innimellom, men det såg ikkje ut til å affisere kvinna. Ho gjekk på, i same tempo. Svært få snudde seg etter henne. Ingen visste at det i trillekofferten låg ein død katt. Kvinna med trillekofferten er på veg til ein sakshandsamar i staten. Kvinna som blir nekta pocket | ISBN: 9788252198492

ISBN 978-82-521-9849-2 PRIS KR 179,- | I SAL e-bok | ISBN: 9788252197518 PRIS KR 179,- | I SAL

å adoptere, vil ikkje gi seg utan kamp. Kvinna på fuglestasjonen har kutta all kontakt med fortida si og vil ikkje tenke på den ho har vore før. Ho hamna i feil spor, og vegen attende til menneska blir lang. Kva skjer med eit menneske når ho mistar trua på fellesskapen?

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 4 9 2

9 788252 198492

I Tre vegar til havet flettar Brit Bildøen saman historiene «Eksilet», «Staten» og «Kroppen» til ei sterk forteljing om avmakt, galskap og raseri.

brit bildøen (f. 1962) er ein av våre fremste sam­ tids­forfattarar. Ho debuterte i 1991 med dikt­samlinga Bilde av menn og har sidan skrive barne­bøker, romanar og essay. Ho er også verksam som omsetjar. Bøkene til Bildøen er omsette til fleire språk, og ho er blitt tildelt fleire litterære prisar, seinast P2-lyttaranes romanpris for Sju dagar i august (2014). For same roman blei ho langlista til Dublin Literary Award.

62


pocket

MARIT EIKEMO

GRATIS OG UFORPLIKTANDE VERDI­ VURDERING Om jakta på det perfekte liv Hanne er lei av å sjå dei vellykka vennene frå studietida bu i villa med hage, medan ho sjølv går på veggene i den same gamle leilegheita med mann og to små barn. Men no har draumehuset dukka opp. Vi følgjer Hanne og Andreas dei siste dagane før bodrunden. Medan dei går gjennom prospektet, rom for rom, blir også deira eige samliv kartlagt, og fleire spørsmål melder seg: Er lengten etter draumehuset like mykje eit forsøk på å få forholdet og livet til å henge saman? Og kva konsekvensar får fortidas små og store svik for

pocket | ISBN: 9788252198508

den viktige avgjerda som ligg framfor dei?

PRIS KR 179,- | I SAL

Gratis og uforpliktande verdivurdering er ein underhaldande og overraskande roman om draumen om det perfekte liv.

e-bok | ISBN: 9788252193596

ISBN 978-82-521-9850-8 PRIS KR 179,- | I SAL

lydbok | ISBN: 9788252197433 PRIS KR 299,- | I SAL

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 5 0 8

9 788252 198508

marit eikemo (f. 1971) frå Odda er ein av våre skarpaste samtidsforfattarar. Eikemo debuterte i 1999 med intervjuboka Her, no. Møte med unge menneske. Hennar første roman, Mellom oss sagt, kom i 2006. Eikemo har til saman gitt ut fem romanar, den seinaste er Gratis og uforpliktande verdivurdering (2018). Ho har hausta fleire litterære prisar og fekk i 2017 Amalie Skram-prisen for sin forfattarskap.

63


pocket

ELENA FERRANTE

KVELANDE KJÆRLEIK Rå og intens roman frå Napoli Delias mor blir funnen død, flytande i sjøen, berre ikledd raffinert undertøy. Delia reiser tilbake til heimbyen Napoli i gravferda. Her mottek ho ei rekkje anonyme telefonoppringingar, som saman med mystiske hendingar fører til at ho må rekonstruere dei siste dagane mora levde. For kvar nye oppdaging må Delia ta innover seg at mora ikkje var den personen ho har trudd. Elena Ferrante er av The New York Times omtalt som «ein av dei største romanforfattarane i vår tid». Dei kraftfulle pocket | ISBN: 9788252198324 PRIS KR 179,- | I SAL

e-bok | ISBN: 9788252193381

ISBN 978-82-521-9832-4 PRIS KR 179,- | I SAL

lydbok | ISBN: 9788252197266 PRIS KR 299,- | I SAL

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 3 2 4

9 elena 788252 198324 ferrante har sidan debuten i 1992 gitt ut fleire kritikarroste romanar, og med Napoli-kvartetten fekk Ferrante eit stort internasjonalt gjennombrot. Elena Ferrante er eit pseudonym. Ingen andre enn det italienske forlaget kjenner identiteten til Elena Ferrante. kristin sørsdal har hausta mykje ros for omsetjinga av Napoli-kvartetten og har mellom anna fått Målprisen 2016, Kritikarprisen for beste omsetjing 2016, og Storegutprisen 2017 for arbeidet sitt.

64

romanane har gripe lesarar over heile verda. Kvelande kjærleik er Ferrantes første roman, og allereie her tematiserer ho forholdet mellom mor og dotter slik vi kjenner det frå Napolikvartetten. Frå italiensk ved Kristin Sørsdal. «Elena Ferrantes forfatterskap er uten svake punkter.» anne merethe k. prinos, aftenposten


pocket

TORE KVÆVEN

NÅR LANDET MØRKNAR Brageprisvinnande roman om kjærleik, hemn og naturens og menneskas kraft Året er 1293. Den unge guten Arnar Vilhjalmsson ror i si første kvalrossjakt. Etter jakta står der ei jente framfor han. Ho kastar eit blikk på dyret han har felt, og blikket hennar er trassig, orda er hånande. Etterpå snur ho seg og spring, utan å sjå seg tilbake. Ho heiter Eir. I den norrøne Vesterbygda på Grønland har ei uro snike seg inn. Kvalrossen som gjorde folket her rike, har trekt seg unna. Skipa som seglde hit frå Noreg og Island for å drive handel, er sjeldnare å sjå. Grønlendingane sine eigne farkostar er i forfall. Menneska spør seg: Er dette dei siste tider?

pocket | ISBN: 9788252198270 PRIS KR 179,- | I SAL

e-bok | ISBN: 9788252193930

ISBN 978-82-521-9827-0 PRIS KR 179,- | I SAL

Arnar drøymer om å ein dag byggje seg eit skip

lydbok | ISBN: 9788252197440

og segle mot landa i vest, der tømmer og jern og

PRIS KR 299,- | I SAL

trua på framtida finst. Og i den draumen finst Eir. I jakta på framtida er Arnar villig til å trasse både sin eigen høvding, sine eigne gudar og lovene i landet.

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 2 7 0

9 788252 198270

tore kvæven (f. 1969) er sauebonde, lærar og forfattar frå Sirdal. Han debuterte i 2011 med Hard er mitt lands lov, ein stor episk roman om eit vikingtokt til det indre av Afrika. Han har også skrive barneboka Kameljegeren (2013). Han vann Brageprisen for sin andre roman Når landet mørknar (2018).

65


pocket

OLAUG NILSSEN

FÅ MEG PÅ, FOR FAEN Hemningslaust og humoristisk om trongen til å bli sett av nokon Alma får si seksuelle oppvakning når Artur er borti henne med pikken, og er i dei følgjande vekene nærmast svimeslått av uforløyst begjær. Maria vil at nokon skal sjå korleis ho lir i jobben som vaskehjelp, og planlegg å skrive eit føredrag i sosiologi som skal bli så godt og viktig at media plukkar det opp og gjer henne til kjendis. Kona til Sebjørn får si feministiske oppvakning då det ein dag går opp for henne at verken pocket | ISBN: 9788234000867

ISBN 978-82-340-0086-7 PRIS KR 179,- | I SAL e-bok | ISBN: 9788252182316 PRIS KR 179,- | I SAL

9 7 8 8 2 3 4 0 0 0 8 6 7

9 788234 000867

dei åtte ungane hennar eller Sebjørn verdset husarbeidet ho gjer, og omsorga ho yter. Ho drøymer om fast jobb, og reiser til Oslo for å demonstrere mot nedlegging av Skoddeheimen nepeforedling AS. Få meg på, for faen er eit hemningslaust, humoristisk og inderleg melodrama om trongen til å bli sett av nokon. «Noko av det beste som er skrive av tenåringsskildringar i norsk litteratur.» merete røsvik granlund, dag og tid

olaug nilssen (f. 1977) debuterte i 1998 med romanen Innestengt i udyr og har sidan då skrive bøker i mange sjangrar. Fleire av bøkene hennar er adapterte til teater og film. Ho har blitt kåra til ein av Noregs ti viktigaste unge forfattarar og fekk sitt store gjennombrot med Få meg på, for faen i 2005. Med romanen Tung tids tale, om det å vere mor til eit sterkt funksjonshemma barn, vann ho Brageprisen i 2017.

66


67


68


SAKPROSA

69


fakta og dokumentar

AHMET ALTAN

EG FÅR ALDRI SJÅ VERDA IGJEN Urovekkjande om diktaturet i Tyrkia I september 2016 blir både Ahmet Altan og broren Mehmet arresterte i Erdogans angrep på den frie pressa etter det mislykka kuppforsøket sommaren 2016. Altan skal ifølgje tiltalen ha komme med grunnlovsstridige kommentarar, mellom anna gitt ei «underbevisst melding» til kuppmakarane då han kritiserte presidenten i eit prateshow på TV. Våren 2018 blir han dømd til fengsel på livstid. I dag sit han i fengselet Silivri i utkanten av Istanbul, utan rett til besøk frå andre enn den næraste familien og advokaten sin, under streng sensur og utan rett til å søkje om nåde. dokumentar | ISBN: 9788252197563

ISBN 978-82-521-9756-3 PRIS KR 379,- | I SAL

e-bok | ISBN: 9788252197570 PRIS KR 269,- | I SAL

Ahmet Altan skildrar augneblinken då politiet kom og henta han tidleg ein morgon, rettssaka, dommen og livet i fengsel. Eg får aldri sjå verda igjen er ei urovekkjande,

9 7 8 8 2 5 2 1 9 7 5 6 3

9 788252 197563

men også poetisk og vakker bok om Tyrkias veg mot diktaturet, om kampen for menneskeverd – og om litteraturen og fantasiens kraft. Boka er omsett frå tyrkisk av Gunvald Axner Ims.

ahmet altan (f. 1950) er eit symbol på kampen for ytringsfridom og demokrati i Tyrkia. Han er ein profilert tyrkisk kommentator, avisredaktør
og forfattar. Parallelt med journalistkarrieren har han

«Boka til Ahmet Altan er et meget sterkt dokument (...) De sterke setningene, utmerket oversatt, står som meislet i stein» fredrik wandrup, dagbladet

skrive romanar og litterære essay. Over hundre gonger er han blitt stilt for retten for dei politiske tekstane

«Han skriver så det nesten er fysisk

sine. Eg får aldri sjå verda igjen er skriven frå fengselet

vondt å lese.»

der forfattaren sonar ein livstidsdom.

70

sven egil omdal, stavanger aftenblad


fakta og dokumentar

MAGNHILD FOLKVORD

DER LIVET BRENN EIN BIOGRAFI OM MAGNHILD HAALKE

Om ein gløymd og glitrande forfattar Magnhild Haalke (1885–1984) debuterte som forfattar med Allis sønn då ho var 50 år gammal. Ho hausta raskt stor anerkjenning – også utanlands – for den eineståande skildringa av den vesle guten som stilte underlege spørsmål og laga «rare» teikningar. I denne boka følgjer vi Magnhild Haalke frå oppveksten på Vikna i Nord-Trøndelag, som «småskolelærarinne» på den fattige landsbygda, som forfattar og på reiser i Sør-Europa i lag med ektemannen, kunstmålaren Hjalmar Haalke. biografi | ISBN: 9788252195538

I tillegg til Allis sønn utgjer tre trilogiar høgdepunkta i forfattarskapen. Dei fleste bøkene har sterke kvinner som hovudpersonar.

ISBN 978-82-521-9553-8 PRIS KR 399,- | I SAL e-bok | ISBN: 9788252195545 PRIS KR 299,- | I SAL

Magnhild Haalke ville ikkje kalle seg «kvinnesakskvinne», men sa at ho skreiv om kvinner som «hadde blitt lurt for sitt eget liv». 93 år gammal blei Haalke omtalt som «en av de

9 7 8 8 2 5 2 1 9 5 5 3 8

9 788252 195538

ytterst få forfattere som opplever å bli klassiker i levende live», likevel har ho forsvunne ut av det kollektivet minnet. Kva i alle dagar skjedde? «Etter å ha lest Magnhild Folkvords biografi om Magnhild Haalke (1885–1984) fra Vikna,

magnhild folkvord (f. 1945) er utdanna

blir det enda vanskeligere å forstå at hun ikke

adjunkt. Frå 1999 til 2015 arbeidde ho som journalist

har fått en mer sentral plass i vår tids norske

i Klassekampen. Folkvord har tidlegare skrive

litteraturhistorie.»

biografiane Fredrikke Marie Qvam. Rabaldermenneske terje eidsvåg, adresseavisen

og strateg (2013) og Betzy Kjelsberg. Feminist og brubyggjar (2016).

71


språk

KRISTIN FRIDTUN

SPRÅKET ER EI BUKSE

OM BILETBRUKEN I NORSK SPRÅKDEBATT Er språket ein spegel, eit tårn eller kanskje ein kropp? «Bokmålsrettskrivinga er eit villnis.» «Dialekten min er utvatna.» «Samnorsk er ein graut.» «Nynorsken døyr.» Slik pratar vi om språk. Vi omtalar dialektar og skriftmål som vegetasjon, væsker, matretter og organismar – eller som instrument, språk | ISBN: 9788252197891

ISBN 978-82-521-9789-1 PRIS KR 329,- | I SAL e-bok | ISBN: 9788252197907 PRIS KR 249,- | I SAL

9 7 8 8 2 5 2 1 9 7 8 9 1

9 788252 197891

byggverk, infrastruktur og kledeplagg. Men kvifor gjer vi det? Og kva slags likskapar og skilnader er det mellom biletbruken til fagfolk, lekfolk, målfolk, riksmålsfolk og anna folk i den norske språkdebatten? Kristin Fridtun har saumfare artiklar, lesarbrev og kommentarfelt på jakt etter svar. Ho viser oss ei side av norsk språkdebatt som har vore lite kjend til no, og ho gjer det med stø hand og lun humor. Språket er ei bukse løyser låtten og set tankane i sving – samstundes.

kristin fridtun (f. 1987) har mastergrad i norrøn filologi. Fridtun er fast spaltist i Dag og Tid og har vore bidragsytar i ymse tidsskrift og bøker. Hen kjem frå Elverum og er busett på Lillehammer. Fridtun har gitt ut bøkene Norsk etymologisk oppkok, Nynorsk for dumskallar, Kjønn og ukjønn og Homoflokar.

72


fakta og dokumentar

ANNE GUNN HALVORSEN

STRESS OG KORLEIS LEVE MED DET Kvifor er vi så stressa, og kva kan vi gjere med det? Anne Gunn Halvorsen, forfattaren av den kritikarroste boka Livet og korleis leve det, har prøvd å finne ut kva som gjer at vi kavar oss opp, blir stressa og utbrente. Kvifor blir folk så slitne, og kven sin feil er det eigentleg? Forfattaren dreg ut på ei journalistisk reise i det norske stresset og kjem attende med ei rekkje gode tips og observasjonar om tida vi lever i. Det handlar om sjukepleiaren som slutta i protest mot systemet, om superlæraren som svikta fordi han ville få til alt. Det handlar om

dokumentar | ISBN: 9788252196894

ISBN 978-82-521-9689-4 PRIS KR 299,- | I SAL e-bok | ISBN: 9788252196900 PRIS KR 249,- | I SAL

vår indre, strenge stemme og kor den kjem frå. Det handlar om meditasjon og det moglege behovet for ein stor revolusjon. For nokre kan det hjelpe å dusje etter jobb og flytte mobilen ut av soverommet. For andre skal det meir til.

9 7 8 8 2 5 2 1 9 6 8 9 4

9 788252 196894

Stress og korleis leve med det er ei konkret handbok i stressmeistring og eit underhaldande augeblikksbilete av tida vi lever i. «Stresset vil nok alltid vere blant oss. Men

anne gunn halvorsen (f. 1984) kjem frå

den velskrivne og konkrete boka til Anne

Vikedal i Rogaland og bur i Oslo. Ho har arbeidd som

Gunn Halvorsen vil mange kunne kjenne seg

journalist i 15 år, mellom anna i Dagbladet, Dagens

igjen i, og ho viser veg for dei som vil gjere noko

Næringsliv og Skavlan.

med det.» tom hetland, stavanger aftenblad

73


fakta og dokumentar

ALEXANDER HÄUSSER OG JØRGEN NORHEIM

NORWEGER­ STRASSE FRÅ BERLIN TIL STALHEIM VIA NORDKAPP

Ei original og kunnskapsrik reiseskildring I Berlin kjem Jørgen Norheim og den tyske vennen hans, Alexander Häusser, over ei rekkje gater som er oppkalla etter norske stader og personar, frå Griegstraße til Stahlheimer Straße. Dei bestemmer seg for å oppsøkje stadene i Noreg som har gitt namn til gatene. dokumentar | ISBN: 9788252195729

ISBN 978-82-521-9572-9 PRIS KR 349,- | UTG. OKTOBER

Alexander har sin eigen motivasjon for å ta turen. Far hans var i Noreg som ung soldat, og

e-bok | ISBN: 9788252197846

drøymde alltid om å dra tilbake. Han døydde

PRIS KR 269,- | UTG. OKTOBER

då Alexander var sju år gammal. No vil Alexander ta turen faren aldri rakk, og prøve å finne ut kva det var med Noreg som gjorde at

9 7 8 8 2 5 2 1 9 5 7 2 9

9 788252 195729

faren så gjerne ville attende dit. Medan far til Alexander kjempa for nazistane, stod far til Jørgen på den andre sida. Han var blant dei norske prestane som i protest mot nazifiseringa braut med NS-staten.

jørgen norheim (f. 1952) har sidan debuten i

Norwegerstraße er ei reiseskildring så vel

1994 gitt ut fleire kritikarroste romanar. Han voks opp

som ei mentalitets- og kulturhistorie, full av

i Sollia og Vestre Slidre og er utdanna historikar.

overraskande sprang undervegs.

alexander häusser (f. 1960) er frå Reutlingen og bur i Hamburg. Han har studert germanistikk og filosofi og har gitt ut fleire bøker.

74


fakta og dokumentar

JON HELLESNES

NATOKOMPLEKSET

OM MILITÆRPOLITIKK, ATOMVÅPEN OG NORSK USASERVILITET Eit fredeleg naboskap med Russland er avslutta Under ei vernande skodde av hemmeleghald, uklar tale og semantisk forvirring er Solbergregjeringa i ferd med å overlate mykje av norsk militærpolitikk til Pentagon og hovudkvarteret i NATO. Den enorme dimensjonen til krigsøvinga Trident Juncture markerer at Noreg er blitt ein aktiv deltakar på den offensive sida i den nye kalde krigen. «Vi» er dermed med på å definere Russland som eit fiendeland. Ei slik

debatt | ISBN: 9788252198652

ISBN 978-82-521-9865-2 PRIS KR 249,- | I SAL

markering gjer det også klart at det fredelege,

e-bok | ISBN: 9788252198669

diplomatisk ordna naboskapet er over. Det

PRIS KR 199,- | I SAL

er også blitt tydeleg at Noreg følgjer USAs leiarskap, uansett kva eller kven som er på veg inn i den amerikanske styringseliten. Tidlegare aktørar i den gamle kalde krigen hevdar med god grunn at det er USA som har starta den

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 6 5 2

9 788252 198652

nye.

jon hellesnes (f. 1939) er forfattar og professor emeritus i filosofi ved Universitetet i Tromsø. Han har fått litteratur- og formidlingsprisar og er æresdoktor ved Universitetet i Bergen. Med kronikkane og artiklane sine i dagspressa har Hellesnes i mange år vore ei befriande kontrær røyst i den offentlege samtalen.

75


humor

JON HJØRNEVIK

GREATEST DIKTS Det beste frå Noregs mest hårreisande lyrikarhelt Jon Hjørnevik er ein av Noregs artigaste og merkelegaste tekstforfattarar. Han debuterte med den humoristiske diktsamlinga I ein sofa frå Korea i 2001 og har sidan halde fram med å skrive dikt om usikkerheit, tabbar og triste opplevingar, men også om kjærleik, draumar og glede. Dikta hans er ei salig blanding av skjemt og alvor, underbuksehumor og skakke enderim. Forfattar Thorvald Steen har omtala han som «vår tids Rabelais», Are Kalvø kallar han «Noregs mest hårreisande lyrikarhelt», humor | ISBN: 9788234000737

ISBN 978-82-340-0073-7 PRIS KR 299,- | UTG. SEPTEMBER

andre har titulert han som «Arne Hjeltnes sin onde fetter».

lydbok | ISBN: 9788234000744 PRIS KR 299,- | UTG. SEPTEMBER

Til saman har Hjørnevik gitt ut 11 diktsamlingar. Her har han samla 50 av dei «beste» dikta. Til skrekk og glede for oss alle.

9 7 8 8 2 3 4 0 0 0 7 3 7

9 788234 000737

jon hjørnevik (f. 1970) er forfattar, tekstforfattar, julenisse, forvaltningsrevisor, reklamemann, familiemann, statsvitar, jobbsyklist, nabo, daglegvarekunde og komikar frå Voss. Han debuterte med diktsamlinga I ein sofa frå Korea i 2001 og er mannen bak ei rekkje andre populære diktsamlingar. Hjørnevik er også ein høgt skatta opplesar av sine eigne dikt.

76


fakta og dokumentar

KRISTINA LEGANGER IVERSEN

BLI MOR NO? Eit forsøk på å finne ut kva det vil seie å vere mor, for den som ikkje allereie er det Politikarar og forskarar roper med jamne mellomrom varsku over låge fødselstal, barnlause menn og gamle førstegongsmødrer. Alderen på førstegongsfødande i Noreg aukar, og stadig fleire kvinner og menn har ikkje fått barn ved fylte førtifem. Midt i dette står Kristina, ho er 29 år gammal og i eit fast forhold. Ho lurer på om det er no det skal skje. Å bli mor endrar livet, seier dei. Å velje å bli mor kjennest som ei livsomveltande endring ho både ønskjer og er redd for – og ikkje heilt aner konsekvensane av. Korleis skal ein ta det valet?

dokumentar | ISBN: 9788252198690 ISBN 978-82-521-9869-0 PRIS KR 329,- | UTG. OKTOBER

I Bli mor no? undersøkjer forfattaren valet

e-bok | ISBN: 9788252198706

om å bli mor gjennom å sjå nærmare på kva

PRIS KR 269,- | UTG. OKTOBER

morskapet tyder i samtida, i politikken, i litteraturen og i filosofien. Ho leiter seg fram til dei som angrar på å ha fått ungar, dei som lever barnefrie lykkelege liv, og dei som lever lykkelege familieliv. Hjelper det eigentleg å

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 6 9 0

9 788252 198690

lese og tenkje, eller må ein berre hoppe i det?

kristina leganger iversen (f. 1989) er frå Åsane i Bergen og bur i Oslo. Ho har gitt ut bøkene Hjartemekanikk og I ringane. Ho er litteraturvitar, samfunnsdebattant og omsetjar.

77


fakta og dokumentar

JENS KIHL

DETTE ER OGSÅ NOREG KOMMUNAL FEELGOOD

Kommunesamanslåingane har vekt sterke kjensler over heile landet. Journalisten Jens Kihl tok turen til alle landets kommunar for å finne ut kva som ligg bak. Er det fornuft eller føleri? Gjennom ei reise på kryss og tvers i Noreg, frå Nesseby til Nesodden og frå Nissedal til Nordkapp, møter vi menneske som ikkje berre elskar heimstaden sin, men som er brennande engasjerte i skulen, arbeidsplassane, sjukeheimen og strikkeklubben. Noreg blir litt betre av at dei står på. dokumentar | ISBN: 9788252194401

ISBN 978-82-521-9440-1 PRIS KR 299,- | UTG. AUGUST e-bok | ISBN: 9788252194418 PRIS KR 249,- | UTG. AUGUST

Vi møter Malin som er lærar på Noregs minste skule på Finnskogen. Vi tek turen til trønderordføraren i Røyrvik, ein stad som har vunne noregsmeisterskapen i fråflytting, men som nektar å gi opp. Vi prøver å finne ut kor

9 7 8 8 2 5 2 1 9 4 4 0 1

9 788252 194401

mykje Bremanger kommune eigentleg brukte på ein tilflyttingsvideo med Madcon. Vi dreg på strikkekafé i Loppa og på kommunesafari med ordføraren i Hasvik. Er kommunereforma i ferd med å rasere det som gjer landet vårt bra, eller er det nettopp slik

jens kihl (f. 1986) er kommentator i Bergens Tidende. Han har tidlegare vore journalist i Klassekampen og nestleiar i Noregs Mållag.

78

vi kan sikre gode lokalsamfunn for framtida?


fakta og dokumentar

HALLGEIR OPEDAL

HEIM EI VANDREHISTORIE Ei klok bok om å gå i seg sjølv Etter å ha budd tretti år i Oslo vaknar Hallgeir Opedal ein dag og bestemmer seg for å gå heim til Odda, der han kjem frå. Det blir ein tur langs E134, frå leilegheita på Oslos vestkant til barndomsheimen i Odda. Forfattaren lagar seg eit sett med reglar for turen, mellom anna at han skal snakke med alle han møter, og ikkje vere redd for omvegar. Dei fører også heim. På vegen vestover filosoferer han over fenomenet heim. Kva er det eigentleg? Ein stad? Ei kjensle? Er det berre glør av nostalgi? Opedal går ikkje berre tilbake til der han kom frå, men også til fortida og røtene. Kvifor blei

dokumentar | ISBN: 9788252197938

ISBN 978-82-521-9793-8 PRIS KR 329,- | I SAL

akkurat Odda heimen hans? Og er eigentleg

e-bok | ISBN: 9788252197945

Odda framleis heim? Undervegs møter han

PRIS KR 249,- | I SAL

folk – og ikkje minst seg sjølv – og skildrar møta med humor, varme og sjølvironi.

9 7 8 8 2 5 2 1 9 7 9 3 8

9 788252 197938

hallgeir opedal (f. 1965) er fødd på Kongsberg, men voks opp i Odda. Han starta journalistkarrieren i Hardanger Folkeblad og har sidan arbeidd i Haugesunds Avis, Dagbladet og NRK. For det journalistiske arbeidet sitt er han blitt lønt med Hestenes-prisen og NTBs språkpris. For tida er han knytt til redaksjonen i Skavlan.

79


fakta og dokumentar

SIGRI SANDBERG

MØRKE

STJERNER, REDSEL OG FEM NETTER PÅ FINSE Har mørket blitt ein avgrensa ressurs? Vinteren i Noreg er lang og svart. Eller er han eigentleg det? To tredelar av nordmenn bur no slik at dei ikkje kan sjå Mjølkevegen. Det blir stadig fleire gatelykter, utelys og skjermar. Kva gjer alt dette kunstige lyset med oss menneske, med dyra og alt som lever? Sigri Sandberg har alltid vore mørkredd. Ho dreg åleine til fjells vinterstid for å finne ut meir om mørket og eigen redsel. Vi møter dokumentar | ISBN: 9788252197914

ISBN 978-82-521-9791-4 PRIS KR 329,- | I SAL

også ei anna kvinne, Christiane Ritter, som overvintra i ei fangsthytte på Svalbard i 1934.

e-bok | ISBN: 9788252197761 PRIS KR 249,- | I SAL

Sandberg skriv om kva som skjer i kroppen når det blir natt. Ho fortel om søvn, stjerner, svarte hol, nordlys og mørketid, men også

9 7 8 8 2 5 2 1 9 7 9 1 4

9 788252 197914

om himmellover og den globale kampen for nattehimmelen. Kanskje er det slik at dette mørket Sandberg er så redd for, er mykje viktigare enn vi trur? «Sandbergs bok er både aktuell og vakker,

sigri sandberg (f. 1975) er journalist og har

og føyer seg inn i rekken av sakprosa som

arbeidd for sentrale norske aviser i over 20 år. Ho har

poengterer hvor viktig naturen, stillheten – og

budd mange år på Svalbard og skrive ti bøker – om

nå mørket – er for oss.»

natur, friluftsliv, klima og polare strok. Sandberg voks opp i Gulen og Bergen og er busett i Oslo.

janne bjørgan, bergensavisen

«Til tross for mørkeredselen er boka lys i tonen. (...) Dette er ei bok å legge på nattbordet.» fredrik wandrup, dagbladet

80


biografi og portrett

KJERSTI MJØR

HJARTEBANK HISTORIA OM ODDNY MILJETEIG Ustrigla og motstraums Til full jubel blei 60-åringen Oddny Miljeteig vald til ny nestleiar i SV på landsmøtet i mars 2015. Eg er ikkje redd for motgang, sa den kampklare partiveteranen, som skulle ta steget frå lokalpolitikken i Bergen til riksarenaen. Tre månader seinare kjende ho ein kul under armen. Ho låg på isolat då Audun Lysbakken kunngjorde at ho ikkje kom til å delta i valkampen. Dei neste åra kjempa ho sitt livs tøffaste kamp. Det tok henne tre år å stable seg på beina og gjere comeback i bystyret i Bergen. Til hausten fyller Oddny Miljeteig 65 år, og ho gir seg i politikken. SV-politikaren og

dokumentar | ISBN: 9788234000621

ISBN 978-82-340-0062-1 PRIS KR 349,- | UTG. OKT

sosionomen Miljeteig er først og fremst kjend

e-bok | ISBN: 9788234000614

som sosialpolitikar – ei markant stemme for

PRIS KR 269,- | UTG. OKT

dei svake og utstøytte. Ho er så langt frå ein politisk broiler som ein kan komme. 9 7 8 8 2 3 4 0 0 0 6 2 1

I denne boka fortel Miljeteig om oppveksten i den veglause grenda Tøsse, der ho kom

9 788234 000621

tre veker gammal, som adoptivbarn. I samband med boka tek Oddny kontakt med Fylkesmannen for å få vite kven dei biologiske foreldra hennar er. Ho fortel også for første gong offentleg om då ho var med og skjulte flyktningar i Bergen.

kjersti mjør (f. 1965) kjem frå Kvanndal i Hardanger. Ho er utdanna ved Universitetet i Bergen og starta journalistkarrieren i NRK i 1989. I dag jobbar

Dette er eit ærleg portrett av eit

Mjør som journalist i Bergens Tidende. Ho har m.a.

motstraumsmenneske det er vanskeleg å stille

gitt ut boka 52 opplevingar i Hordaland saman med

seg likegyldig til.

fotograf Helge Skodvin.

81


kviss

HALVOR FOLGERØ OG JANNE NYGÅRD (RED.)

VESTLANDSKVISS Den store spørjeboka om Vestlandet! Dette er boka for deg som kjem frå Vestlandet, bur på Vestlandet eller skulle ønskje du var vestlending. Vestlandskviss er ei spørjebok for heile familien, med spørsmål om geografi, kultur, sport og mykje meir. Kva heiter verdas lengste tunnel? Kor mange i Noreg et pinnekjøt i løpet av jula? Kva er yndlingsretten til Erna Solberg? Kva er ei fiskekiste – og kva i alle dagar betyr «asjelege dasjen», «slitan» og «transjakle»? Desse og mange andre nyttige, morosame og overraskande spørsmål får du i boka. Perfekt for familietreff, hyttetur, vennetreff eller togturen vestover. Her er spørsmål som fakta | ISBN: 9788234000379

ISBN 978-82-340-0037-9

passar for alle, delte inn i kategoriar.

PRIS KR 199,- | UTG. OKTOBER

e-bok | ISBN: 9788234001642

Vestlandskjendisar som Linda Eide, Olav

PRIS KR 99,- | UTG. OKTOBER

Stedje, Agnes Ravatn og Finn Tokvam bidreg med spørsmål.

9 7 8 8 2 3 4 0 0 0 3 7 9

9 788234 000379

halvor folgerø (f. 1967) jobbar som journalist i NRK og er musikar. Han har gitt ut to bøker saman med Finn Tokvam: romanen Tyl og Ler dei no så har eg vunne. Eit portrett av Ragnar Hovland. janne nygård (f. 1989) har i mange år vore kvissmeister i Dag og Tid.

82


fakta og dokumentar

SVEIN SÆTER

KRIG. MOR. BROR FAMILIEN HAUGLANDS KAMP MOT NAZISMEN Ei lysande historie om mørke gjerningar November 1943. I same natt blir to brør tekne og torturerte av Gestapo: Milorg-leiar Ottar Haugland på Notodden og tungtvassabotør Knut på Kongsberg. Knut gjennomfører ei farefull flukt. Ottar svelgjer ei sjølvmordspille, men får eit liv etter sjølvmordspilla, eit liv i dødsleiren Stutthof. Heime på Rjukan døyr far Olaf i ei meiningslaus ulykke. Mor Gunnhild byrjar å skrive dagbok, i sorg og angst og kamp for

historie | ISBN: 9788234000607

ISBN 978-82-340-0060-7 PRIS KR 379,- | UTG. OKTOBER

gutane sine. Samtidig finn sonen Ottar penn og

e-bok | ISBN: 9788234000614

papir i konsentrasjonsleiren.

PRIS KR 299,- | UTG. OKTOBER

Dette er ei uhyggjeleg forteljing om dei mørkaste djupa i menneskesinnet, men samtidig ei lysande historie om å overleve barbariet gjennom samhald og solidaritet.

9 7 8 8 2 3 4 0 0 0 6 0 7

9 788234 000607

svein sæter (f. 1960) frå Stangvik på Nordmøre har skrive mange sakprosabøker, ofte med historiske tema. Han blei kjend med familien Haugland då han skreiv Operatøren (2008) i samarbeid med tungtvassabotør og Kon-Tiki-deltakar Knut Haugland og fekk tilgang til unike kjelder. Saman med faren Einar har Svein Sæter skrive den kritikarroste historia om XU, den største og viktigaste norske etterretningsorganisasjonen under andre verdskrigen.

83


pocket

AGNES RAVATN

STOISK URO

OG ANDRE FILOSOFISKE SMULAR Korleis bli eit godt menneske? På toppen av berg-og-dal-banen blir me ståande stille eit sekund eller to, vippande på kanten av stupet. «Gift deg eller gift deg ikkje, du vil angre på begge delar», tenker eg. Eg drar Minnie Musringen fram og stikk han opp i ansiktet hans. «Vil du gifte deg med meg!?!» Er filosofi høgtsvevande og teoretisk visvas, eller kan det òg ha praktisk nytte? I denne underhaldande boka testar Agnes Ravatn ut korleis dei ulike filosofiske skulane fungerer i kvardagen, i eit halvhjarta forsøk på å bli eit betre menneske. På vegen mot det gode pocket | ISBN: 9788252198980

ISBN 978-82-521-9898-0 PRIS KR 179,- | I SAL e-bok | ISBN: 9788252197426

livet går ho på ski med Kant, arrangerer symposium i Platons ånd og trulovar seg etter råd frå Kierkegaard.

PRIS KR 179,- | I SAL

Stoisk uro og andre filosofiske smular er ei sjarmerande samling tekstar som vekkjer både 9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 9 8 0

9 788252 198980

latter og undring.

«mi føretrekte motgift mot kaos» eivind myklebust, klassekampen

«en morsom, informativ og analyserende bok» oda vige helle, bergens tidende

agnes ravatn (f. 1983) har gitt ut fleire kritikar­ r­oste og prislønte bøker, blant anna romanen Fugletribunalet (2013), som har gjort suksess både som bok og teater, og som er seld til mange land. Ravatn er kjend for si særeigne, vittige stemme og sitt skarpe blikk for menneskeleg svakheit.

84


85


86


BARN OG UNGE

87


biletbok

MARIANNE GRETTEBERG ENGEDAL

PØLSETJUVEN Eg kan ikkje vere med, sa Kjell. Tull, du har ikkje feber, sa mor. Men eg har vondt i magen. Du er berre spent! Eg vil ikkje stele frå Pølse-Per, han er venen min! Ein sann tjuv må kunne stele frå kven som helst! Kjell er ni år og fødd inn i ein tjuvefamilie. Men Kjell vil ikkje vere tjuv. Ein dag må han stele frå vennen sin, Pølse-Per. Pølsetjuven handlar om å finne ut kven ein eigentleg er – og om å tore å leve slik ein

ISBN 978-82-521-9773-0 biletbok | ISBN: 9788252197730

ønskjer.

PRIS KR 249,- | I SAL

SAGT OM PØLSETJUVEN: «God nok til å bli en av årets beste barnebøker.» egon låstad, periskop.no

«Pølsetjuven er rett og slett ei av dei finaste

9 7 8 8 2 5 2 1 9 7 7 3 0

9 788252 197730

bøkene eg har sett på lenge, og kvar einaste side boblar over av nydeleg fargebruk og spanande detaljar.» arild torvund olsen, nynorskbok.no

«... sjelden har jeg sett en så stilsikker debut.

Debutant

Tematikken er velkjent: Lytt til deg selv, ikke bukk under for press. Men på grunn av den originale og morsomme framstillingen er dette først og fremst en befriende bildebokfortelling som ikke belemres med en eksplisitt moral.» hilde dybvik, barnebokkritikk.no

marianne gretteberg engedal (f. 1986) er illustratør og kokk frå Haugastøl. Ho er utdanna ved Kunsthøgskulen i Bergen. Pølsetjuven er den første boka hennar.

89


biletbok

KARI STAI

JAKOB OG NEIKOB STORMEN

Jakob og Neikob i klimatrøbbel Bestevennene Jakob og Neikob steller i hagen då Spinnvill fyk forbi på veg til fabrikken. – Kan du verkeleg lage alt mogleg? spør Jakob og Neikob. – Alt mogleg på ein blunk, svarer Spinnvill. Jakob og Neikob blir imponerte og fyller

ISBN 978-82-521-9935-2 biletbok | ISBN: 9788252199352 PRIS KR 299,- | UTG. AUGUST

opp huset med billass av alt mogleg. Men kor skal Neikob få plass til pusterommet og boltreplassen no? Då Stormen kjem og tek Jakob og Neikob opp i lufta, oppdagar dei noko dramatisk. Kloden har forandra seg. Han er full av søppel.

9 7 8 8 2 5 2 1 9 9 3 5 2

9 788252 199352

Då skjønner dei at noko må gjerast: Dei må hjelpe Spinnvill. No veit dei akkurat kva ho må lage i fabrikken sin. Jakob og Neikob. Stormen er den sjette boka om det prisvinnande paret Jakob og Neikob.

kari stai (f. 1974) er forfattar og illustratør, aller mest kjend for bøkene om Jakob og Neikob. Historiene om desse blir karakteriserte som moderne barnebok-klassikarar. Bøkene er omsette til fleire språk og er blitt animasjonsfilm og teater.

90


91


biletbok

SIVERT N. NESBØ OG SUSANNA KAJERMO

HAUK Å vakne opp åleine Hauk vaknar opp åleine i ei stor seng. Før sov pappa òg i senga, men no er han borte. Kva har skjedd med pappa? Kor er han? Og når kjem han tilbake? Hauk handlar om sakn og lengsel. Om å ikkje forstå kvifor vaksne ikkje alltid kan vere der. Om å vere liten og prøve å finne ut korleis verda heng saman.

ISBN 978-82-521-9834-8 biletbok | ISBN: 9788252198348 PRIS KR 279,- | UTG. SEPTEMBER

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 3 4 8

9 788252 198348

sivert n. nesbø (f. 1982) kjem frå Førde og er busett i Bergen. Han har tidlegare skrive tre kritikarroste romanar: Skårgangar (2013), Som eit barn (2015) og Sjøen om vinteren (2018). Hauk er hans første bok for barn. susanna kajermo (f. 1978) kjem frå Stockholm, men bur og arbeider i Bergen. Ho har gått masterprogrammet i kunst ved Kunsthøgskolen. Ho har hatt separatutstillingar ved Buskerud kunstsenter, Tag Team studio, Agder kunstsenter og Tegnerforbundet, og ho har delteke på Haustutstillinga og Vestlandsutstillinga.

92


biletbok

ANNA R. FOLKESTAD

ULLA Varmt om vennskap i fargerik forteljing Ulla og flokken leikar gøymsel. Ulla er kjempegod til å gøyme seg, men dei andre er ikkje noko flinke til å leite etter henne. Plutseleg er flokken borte, og Ulla må finne dei att. På leit etter flokken møter ho ei rekkje andre dyr. Saman med dei nye vennene er verken elva, steinraset eller den sovande bjørnen noko problem. Kjem Ulla til å finne flokken sin?

ISBN 978-82-521-9714-3

Ulla er ei hjartevarm og humoristisk forteljing

biletbok | ISBN: 9788252197143

om flokk og fellesskap.

PRIS KR 279,- | I SAL

«Med frisk fargepalett, fornøyelege figurar og artige detaljar boltrar Anna Folkestad seg i det største formatet så langt i forfattarskapen. Reint estetisk er boka verkeleg fin.»

9 7 8 8 2 5 2 1 9 7 1 4 3

9 788252 197143

janne karin støylen, dag og tid

«Det handler om motsetningen mellom flokk og individualitet, ulikhet og likhet, fellesskap og utestengelse. Det er allment og viktig – men det er likevel ikke det gode budskapet og den klare moralen som er bokas styrke, men humoren. Humoren kommer ikke bare fram i dialogen mellom dyrene, men skyldes kanskje først og fremst hint og fortellinger som ligger i bildene.» hilde dybvik, barnebokkritikk.no

anna r. folkestad (f. 1983) er forfattar og illustratør. Ho har mellom anna skrive dei populære bøkene om Besta og Bo. I 2012 fekk ho Nynorsk barnelitteraturpris for Unni og Gunni reiser.

93


Det er rart å tenkje på aT han aldri skal få leike med riDdarborga eller parkeringshuseT igjen. eller med hundehuseT som hanne har laga av ei sTor pappeske. i barnehagen er det dessutan lesesTund kvar dag og Vaflar når nokon har bursdag. slik er deT nok ikkje på skulen.

Lykketanna.indd 8

13.05.2019 08


8:38

biletbok

ANJA DAHLE ØVERBYE

LYKKETANNA Den skumle skulestarten Torbjørn er seks år. Til hausten skal han byrje på skulen. Alle spør om han gler seg, for det gjer ein vel når ein skal bli skulegut? Men Torbjørn gruar seg. Han vil ikkje slutte i barnehagen, og han vil ikkje kjøpe skulesekk. Kvifor kan han ikkje berre gle seg slik som dei andre ungane? Ein dag kjøper mamma ei dinosaurtann til

ISBN 978-82-521-9833-1

Torbjørn, og ho fortel at det er ein lykkebringar.

biletbok | ISBN: 9788252198331

Kan den hjelpe han, tru?

PRIS KR 249,- | UTG. AUGUST

Lykketanna handlar om andres forventingar til kjenslene våre og om det som kan vere ein skummel overgang frå å vere liten til å bli litt større.

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 3 3 1

9 788252 198331

anja dahle øverbye (f. 1981) er teikneserie­ skapar og illustratør, busett i Oslo. Ho er utdanna frå Bergen og England, og debutboka hennar, Hundedagar, vann prisen Årets tegneserie i 2016. Ho er omsett til engelsk, fransk og russisk. Lykketanna er hennar første biletbok.

95


9–12 år

CHRISTIAN WIIK GJERDE

JUL PÅ BUKKEN HOTELL Adventsbok i 24 kapittel God jul, pirripam! Det er første desember. Fredrik og foreldra sjekkar inn på Bukken hotell. Men det er noko som ikkje stemmer. Fredrik høyrer lydar som ingen andre høyrer. I tillegg går ein geitebukk laus på hotellet, og høgt under taket flyg fuglar rundt med nisselue og skjegg. roman | ISBN: 9788234000331

ISBN 978-82-340-0033-1 PRIS KR 299,- | UTG. OKTOBER e-bok | ISBN: 9788234000348 PRIS KR 249,- | UTG. OKTOBER

9 7 8 8 2 3 4 0 0 0 3 3 1

9 788234 000331

Men så treffer Fredrik nissejenta Fryd. Og frå den dagen endrar alt seg. Dei oppdagar at Krampus, ein fråfallen nisse, har kidnappa Erkenissen. No står jula i fare! Kan Fredrik og Fryd hindre at nissane endar i Den evige kvile? Jul på Bukken hotell er ei adventsbok delt inn i 24 kapittel. Fylt med nissehumor og juleglede er vi med på ei spanande reise fram mot julekvelden. Vil kjærleiken og håpet overvinne mørket? Illustrert av Ingrid dos Santos.

christian wiik gjerde (f. 1981) debuterte med Jakta på firkløveren i 2016, som er blitt omsett til både russisk og tysk. Han er frå Tjørvåg i Herøy kommune i Sunnmøre, bur i Oslo og arbeider som journalist.

96


9–12 år

RUNE BELSVIK

FUGLEGUTEN Sårt, men håpefullt om å finne sin plass i verda Lukas trur at mamma er mest glad i veslesøster Alma. Og når Lukas ikkje oppfører seg, må stakkars pappa kjefte på han. Den fæle Lukas. Det er alltid noko med Lukas. Heller ikkje bestevennen Nico er alltid så grei. Men ein dag møter Lukas ein annan gut med eit heilt spesielt kjæledyr. Ei svart kråke. Kva er det med denne guten? Og kva skjer om Lukas òg får seg ein fugl? Vil alt bli annleis då? roman | ISBN: 9788252198966 ISBN 978-82-521-9896-6

Rune Belsvik har skrive ei poetisk og sterk

PRIS KR 279,- | UTG. AUGUST

historie om Lukas, som prøver å finne sin

e-bok | ISBN: 9788252198973

plass i verda, i familien og blant vennene.

PRIS KR 199,- | UTG. AUGUST

Fugleguten er ei sår, men også håpefull forteljing.

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 9 6 6

9 788252 198966

rune belsvik (f. 1956) debuterte i 1979 med Ingen drittunge lenger, som han fekk Noregs mållags pris for. For bøkene om Dustefjerten har Belsvik fått Kulturdepartements litteraturpris. I 2000 fekk han Brageprisen for beste ungdomsbok.

98

Illustrert av Sigbjørn Lilleeng.


9–12 år

HARALD NORTUN

BLÅ FLAGGERMUS Bisnissplanar, ketsjupblod og ei jente med blå tusjar Sommarferien har akkurat starta. Sander og vennen Tomas har bisnissplanar. Men ein spøk med ketsjupblod fører til full utrykking. Ein rik mann kjem stadig oftare på besøk til Sander si mor. Og Sander finn ut ting som han kanskje ikkje ville vite. Med Blå flaggermus skildrar Harald Nortun korleis det kjennest å føle seg utanfor. Men også korleis det kjennest å endeleg bli sett. Blant anna når Sander møter Line, som teiknar med blå tusjar på kroppen hans.

roman | ISBN: 9788234000317 ISBN 978-82-340-0031-7 PRIS KR 279,- | UTG. AUGUST

e-bok | ISBN: 9788234000324 PRIS KR 199,- | UTG. AUGUST

9 7 8 8 2 3 4 0 0 0 3 1 7

9 788234 000317

harald nortun (f. 1972) er utdanna litteraturvitar og har arbeidd som lektor ved NTNU. Han debuterte som forfattar med romanen Røverskogen i 2006. I 2015 gav han ut ein kritikarrost roman for barn, Eksperimentet, som er omsett til fire språk, blant anna fransk og nederlandsk. Nortun er busett i Trondheim.

99


9-12 år

SUNNIVA RELLING BERG

POLARNATT Iskald flukt i mørkeret Seksten år gamle Ilias bur på asylmottak med søster si Amira på ni år. Ein dag skjer det noko som gjer det farleg å bli verande. Søskena må rømme ut i den mørke natta. Vinden er isande kald, og dei har dårleg tid. Snart høyrer dei snøskuteren som jaktar på Ilias. Kven kan hjelpe dei gjennom den frosne vinternatta? Boka er utgitt med støtte frå Leser søker bok. Illustrert av Bjørn Rune Lie.

roman | ISBN: 9788252198904

ISBN 978-82-521-9890-4 PRIS KR 279,- | UTG. OKTOBER e-bok | ISBN: 9788252198911 PRIS KR 249,- | UTG. OKTOBER

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 9 0 4

9 788252 198904

sunniva relling berg (f. 1988) kjem frå Ålesund og bur i Bergen. Ho debuterte i 2011 med den kritikarroste ungdomsromanen Utfor, som blei nominert til Brageprisen. Polarnatt er hennar tredje roman for unge.

101


g

e historier d o

fengjande

D

r øke b s kunnskap. tle e t s e le og l r se

anna r. folkestad

er an de te re s

Krabbekrise

j as in g Un en as der haldande og n ar b a som er tilpass

nyn

Samlagets leseland for barn som lærer å lese er laga for å stimulere og inspirere ferske lesarar. Dette er gode historier med enkel tekst og sjarmerande illustrasjonar. Du kan også lese bøkene i Leseland-appen, som du kan laste ned på lesebrett.

nyn

atle berge og henning lystad

nyn

LE SE L A N D for barn som lærer å lese

102

nivå ein ny i leseland

nivå to kom i gang

nivå tre lesevennen

nivå fire leseproffen

Bøkene eignar seg for barn som nett har begynt å lære å lese.

Bøkene eignar seg for barn som klarer å lese små tekstmengder.

Bøkene eignar seg for barn som les, men som enno ikkje er uthaldande i lesinga.

Bøkene eignar seg for barn som les og begynner å bli uthaldande i lesinga.

Bøkene har lita tekstmengd og mange illustrasjonar, og teksten er direkte kopla til bileta. Barna lærer å lese både tekst og bilete.

Tekstmengda aukar litt. Bøkene har framleis mange illustrasjonar, og teksten er direkte kopla til bileta.

Tekstmengda aukar, og lesaren møter nokre vanskelege ord. Teksten er delt i kapittel for å skape pausar i lesinga. Bøkene har illustrasjonar på kvar side.

Tekstmengda aukar, og historiene er meir komplekse. Lesaren møter nokre vanskelege ord. Teksten er delt i kapittel med illustrasjonar på kvar side.

Enkel og kort tekst, korte setningar, 5–10 ord per side.

Enkel og kort tekst, korte setningar, 15–25 ord per side.

Korte tekstar, korte til middels lange setningar, 30–50 ord per side.

Middels lange tekstar, middels lange setningar, 70–90 ord per side.


tem

les t t e l

a

en tekst

i Parad funn i På

martin baltscheit og ulf k.

s

DEN

Felline, professor Pål og kjemisettet

moni nilsson og elin lindell

KATTEN

vegard markhus

EPLESLANG

Bestevener

eva muszynski og k arsten teich

russel punter og gustavo mazali

nyn

nyn

nyn

trine andersen og mads themberg

sylvia heinlein og sabine wiemers

SPRINT

dor t og o e k ar t to r eb dic æk km eis s

lars bukdahl

MARS ER FOR TAPARAR

gudrun lik ar og sabine büchner

nyn

nyn

på te r e as g å b f a r in v i n r e e le s le s e e r s a fi rn ba t y pa r skrift fly ten e n s le t t le e mja r le s e r som f

tilpassa innhald, tekstmengd og ordforråd

nyn

nyn

nyn

LE SE L AN D for eldre barn og ungdom Samlagets leseland for eldre barn og ungdom er bøker for barn som vil lese korte historier med høg illustrasjonsgrad. Bøkene er spesielt godt eigna for sidemålsbrukarar og lesesvake, og er tematisk tilpassa interessene til eldre barn og ungdom. inspirerande og tankevekkjande lesestoff tøffe illustrasjonar lettlesen og innhaldsrik tekst

sp r ek e, illustr fargerike a sj o n a r for b å og le de lesefl i se s v ake b nke for a rn b og j å de gu t ar ent e r

Last ned Leseland-appen her: For iPad:

For Android:

apple.com/appstore

play.google.com

103


leseland

ATLE BERGE OG HENNING LYSTAD (ILL.)

ROBOT-BIRK Ny bok om Barcelona-gjengen! Barcelona-gjengen er klare for årets første kamp, men så må Birk på sjukehus. Det er krise. Han har gleda seg til å spele kamp heile vinteren. No får han ikkje sett kampen eingong! Korleis skal vennene greie å få han ut frå sjukehuset og ned på fotballbana? Robot-Birk er ein del av Samlagets Leseland for barn som lærer å lese. Dette er gode historier

ISBN 978-82-521-9987-1 lettlesbok | ISBN: 9788252199871

med enkel tekst og sjarmerande illustrasjonar, skapte for å stimulere og inspirere ferske lesarar.

PRIS KR 179,- | UTG. AUGUST

9 7 8 8 2 5 2 1 9 9 8 7 1

9 788252 199871

atle berge (f. 1986) er frå Hjelmtveit i Nordhordland. I tillegg til serien om Barcelonagjengen i Leseland har Berge også gitt ut tre romanar på Samlaget. henning lystad (f. 1972) er illustratør og grafisk designar. Han har illustrert heile serien om Barcelona-gjengen, i tillegg til fleire andre lettlesbøker.

leseland nivå 3 104


leseland

LAURA DJUPVIK OG CAMILLA KUHN (ILL.)

JENTA I KISTA Spanande Leseland-grøss I eit stort og gammalt hus står ei kiste. Men ingen veit kva kista gøymer. For over 100 år sidan budde det ein lykkeleg familie i huset. Men no vil ingen bu der. Alle romma er tomme, alle utanom loftet, der kista står. Men så, ein dag, blir kista opna. Jenta i kista er ein del av Samlagets Leseland for barn som lærer å lese. Dette er gode historier med enkel tekst og sjarmerande illustrasjonar, skapte for å stimulere og inspirere ferske lesarar.

ISBN 978-82-340-0077-5 lettlesbok | ISBN: 9788234000775 PRIS KR 179,- | UTG. AUGUST

9 7 8 8 2 3 4 0 0 0 7 7 5

9 788234 000775

laura djupvik (f. 1970) skriv bøker for barn, ungdom og vaksne. Ho har bakgrunn frå forlag og som journalist. I 2008 fekk ho Guro Sandsdalens litteraturpris for barneboka Hundre appelsinar og ein fiolin. I fjor gav ho ut Grøss og gru-boka Den andre søstera, medan ho i år er aktuell med romanen Hjartet er ingen logrande hund. camilla kuhn (f. 1975) er barnebokforfattar og illustratør. Ho er blant anna kjent for lettlesboka Ryddetid (Cappelen Damm) og biletboka Gorm er en snill orm (Cappelen Damm). Fleire av bøkene hennar er selde til utlandet.

leseland nivå 3 105


leseland

LIN HALLBERG OG JONNA BJöRNSTJERNA (ILL.)

EIN VENN TIL LEO Kven vil leike med Leo? Leo klarer ikkje å sitje stille på skulen sjølv om læraren seier at han må det. Ingen i klassen vil leike med han. Så får han vite om Den magiske dyrebutikken. Kanskje dama i dyrebutikken kan finne eit dyr som passar til akkurat han? Omsett av Øystein Rosse. Ein venn til Leo er ein del av Samlagets

ISBN 978-82-521-9640-5 lettlesbok | 9788252196405 PRIS KR 179,- | UTG. AUGUST

Leseland for barn som lærer å lese. Dette er gode historier med enkel tekst og sjarmerande illustrasjonar, skapte for å stimulere og inspirere ferske lesarar.

9 7 8 8 2 5 2 1 9 6 4 0 5

9 788252 196405

lin hallberg (f. 1956) er ein svensk forfattar som har skrive over femti bøker for barn og unge. jonna björnstjerna (f. 1983) er ein svensk illustratør og barnebokforfattar.

leseland nivå 2 106


leseland

LIN HALLBERG OG JONNA BJÖRNSTJERNA

ESTER LENGTAR Fantasifullt om vennskap Ester kjenner ingen i byen. På gata ser ho ein gut med ein hund. Ester vil også ha eit dyr ho kan vere venn med. Ho drar til Den magiske dyrebutikken der den merkelege dama jobbar. Har ho nok pengar til å kjøpe seg ein venn? Omsett av Øystein Rosse. Ester lengtar er ein del av Samlagets Leseland for barn som lærer å lese. Dette er gode historier med enkel tekst og sjarmerande illustrasjonar, skapte for å stimulere og inspirere ferske lesarar.

ISBN 978-82-521-9638-2 lettlesbok | ISBN: 9788252196382 PRIS KR 179,- | I SAL

9 7 8 8 2 5 2 1 9 6 3 8 2

9 788252 196382

lin hallberg (f. 1956) er ein svensk forfattar som har skrive over femti bøker for barn og unge. jonna björnstjerna (f. 1983) er ein svensk illustratør og barnebokforfattar.

leseland nivå 2 107


leseland

LARS MÆHLE OG MONICA EGELI

GJETT ORDET MED LURIVAR FØRSTE ORD Ordleik med Lurivar! Kva kan du få? Men ikkje gi bort? Kva kan du miste? Men få tilbake? Kva kan gjere deg glad? Men også trist? Bli med på gåtefull ordleik med Lurivar. Gjett ordet med Lurivar er ein del av Samlagets Leseland for barn som lærer å lese. Dette er

ISBN 978-82-521-9835-5 lettlesbok | 9788252198355

gode historier med enkel tekst og sjarmerande illustrasjonar, skapte for å stimulere og inspirere ferske lesarar.

PRIS KR 179,- | I SAL

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 3 5 5

9 788252 198355

lars mæhle (f. 1971 på Sunndalsøra) har skrive ei rekkje bøker for barn, ungdom og vaksne. Han har fått Kulturdepartementets litteraturpris, Uprisen og Fabelprisen. monica egeli er illustratør og kunstnar.

leseland nivå 1 108


leseland

MARIA PARR OG ÅSHILD IRGENS (ILL.)

STOREBROR Draumen om ein storebror «Eg vil ha ein storebror! Kvifor har eg berre teite Elida?» Dette er ei bok om å ønskje seg ein storebror. For tenk så fint det hadde vore å ha nokon som passar på når du tek skulebussen, og som alltid tek deg med på fotballtrening. Men er alle storebrør slik? Og kva med dei som berre har ei irriterande veslesøster? Storebror er ein del av Samlagets Leseland for barn som lærer å lese. Dette er gode historier med enkel tekst og sjarmerande illustrasjonar, skapte for å stimulere og inspirere ferske lesarar.

ISBN 978-82-521-9884-3 lettlesbok | 9788252198843 PRIS KR 179,- | UTG. AUGUST

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 8 4 3

9 788252 198843

maria parr (f. 1981) er frå Fiskå i Vanylven. Ho debuterte med Vaffelhjarte i 2005 og fekk sitt store gjennombrot med Tonje Glimmerdal i 2009, som ho fekk Brageprisen, Teskjekjerringprisen og Kritikarprisen for. I 2019 mottok ho også Sult-prisen. Bøkene til Parr er omsette til mange språk, og ho har også vunne ei rekkje internasjonale prisar. åshild irgens (f. 1976) er illustratør. Ho har illustrert ei rekkje barnebøker og lettlesbøker, blant anna Maria Parrs Tonje Glimmerdal. Hausten 2018 fekk ho den italienske litteraturprisen Premio Samarelli for illustrasjonane til Tonje Glimmerdal.

leseland nivå 2 109


leseland

JO SALMSON OG JIMMY WALLIN (ILL.)

HJELP! DET BRENN! Dramatikk i parken Ein liten hund skader seg på glasbrot i parken. Barna bestemmer seg for å rydde parken for glasbrot og søppel. Men sola skin på det tørre graset, og den fine ryddedagen endar nesten med katastrofe. Omsett av Øystein Rosse. Hjelp! Det brenn! er ein del av Samlagets Leseland for barn som lærer å lese. Dette er gode historier med enkel tekst og sjarmerande

ISBN 978-82-521-9644-3

illustrasjonar, skapte for å stimulere og inspirere ferske lesarar.

lettlesbok | 9788252196443 PRIS KR 179,- | UTG. AUGUST

9 7 8 8 2 5 2 1 9 6 4 4 3

9 788252 196443 jo salmson (f. 1957) er ein svensk forfattar som skriv barne- og ungdomslitteratur, og ho er særskild kjent for sine lettlesbøker. jimmy wallin (f. 1980) er ein svensk teikneserieskapar og illustratør.

leseland nivå 3 110


leseland

TRUDE TJENSVOLD

VIL DU HA KATT? Kvar kan Rusken bu? – Sett den kassa før? spør Gro. Gunnar rister på hovudet. Noko pip frå kassa. Nokon klynkar frå kassa. – Kva kan det vere? spør Gunnar. Søskena Gro og Gunnar finn ei kasse. I kassa ligg det ein katt. Katten heiter Rusken og treng ein ny heim. Kanskje nokon i blokka deira vil ha ny katt? Og kan ein slange og ein katt bu saman?

ISBN 978-82-521-9836-2

Vil du ha katt? er ein del av Samlagets Leseland

lettlesbok | 9788252198362

for barn som lærer å lese. Dette er gode historier

PRIS KR 179,- | I SAL

med enkel tekst og sjarmerande illustrasjonar, skapte for å stimulere og inspirere ferske lesarar.

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 3 6 2

9 788252 198362

trude tjensvold (f. 1964) er busett i Oslo og har lang erfaring som illustratør og designar. Ho debuterte med biletboka Bo flyttar ut i 2016.

leseland nivå 2 111


leseland

JO SALMSON OG JIMMY WALLIN (ILL.)

HJELP! EIT SPØKELSESHUS! Det spøker på klassetur! I dag skal heile klassen på tur. Dei skal til eit spøkelseshus. Der skal dei spise ein skummel lunsj: hardkokt egg og grøn gugge. Og så skal dei få høyre om den store spøkelsesslekta til Hubertane. Men spøkelse finst jo ikkje på ekte, då! Eller? Omsett av Øystein Rosse. Hjelp! Eit spøkelseshus! er ein del av Samlagets

ISBN 978-82-521-9642-9 lettlesbok | 9788252196429 PRIS KR 179,- | I SAL

Leseland for barn som lærer å lese. Dette er gode historier med enkel tekst og sjarmerande illustrasjonar, skapte for å stimulere og inspirere ferske lesarar.

9 7 8 8 2 5 2 1 9 6 4 2 9

9 788252 196429 jo salmson (f. 1957) er ein svensk forfattar som skriv barne- og ungdomslitteratur, og ho er særskild kjent for sine lettlesbøker. jimmy wallin (f. 1980) er ein svensk teikneserieskapar og illustratør.

leseland nivå 3 112


leseland

ANDERS TOTLAND OG LINE HALSNES (ILL.)

UT I ROMMET Ei reise ut i verdsrommet Tenk at det faktisk har vore nokon på månen! Alva drøymer også om å reise ut i rommet. Men må ho vente heilt til ho blir stor? Ut i rommet er ein del av Samlagets Leseland for barn som lærer å lese. Dette er gode historier med enkel tekst og sjarmerande illustrasjonar, skapte for å stimulere og inspirere ferske lesarar.

ISBN 978-82-521-9886-7 lettlesbok | 9788252198867 PRIS KR 179,- | UTG. AUGUST

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 8 6 7

9 788252 198867

anders totland (f. 1986) er oppvaksen på Bømlo og held til på Valen i Kvinnherad. Sidan 2015 har han gitt ut barne- og ungdomsbøker i fleire sjangrar. I 2017 fekk han Nynorsk barnelitteraturpris for ungdomsromanen Engel i snøen (Gyldendal). line halsnes (f. 1981) er illustratør og forfattar. I tillegg til å illustrere biletbøker for andre har ho også laga eigne biletbøker, til dømes Godtegrisen og Stakkars lille hjerte (Cappelen Damm).

leseland nivå 2 113


fakta for barn

ÅSMUND H. EIKENES OG EIVIND GULLIKSEN

KNOKEDUNK Sjå på alle dei rare dyrehendene! Vi menneske har hender med fem fingrar. Hos dyra ser hendene nokså annleis ut, og vi kallar dei potar, klør, loffar, klauver eller vengjer. Men ser vi på korleis menneskehendene og dyrehendene er bygde opp, så ser vi at dei liknar på kvarandre. Hendene er viktige verktøy, både for menneske og dyr. Sjimpansehanda liknar ei menneskehand og

ISBN 978-82-521-9811-9 fakta | 9788252198119 PRIS KR 249,- | UTG. SEPTEMBER

gjer at sjimpansen kan halde seg godt fast i treet. Froskar har fire lange fingrar med ein sugekopp på kvar fingertupp. Moldvarpen har ein ekstra finger som gjer det lettare å grave lange tunellar. Hendene til fuglane er gøymde

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 1 1 9

9 788252 198119

inni vengja og er tynne og lette slik at fuglen kan fly. Kvalen bruker armane sine til å symje med, så dei fem fingrane er pakka saman til ei lang og kraftig padleåre. Bli med og oppdag dei forskjellige dyrehendene!

åsmund h. eikenes (f. 1986) har doktorgrad frå Senter for kreftbiomedisin ved Universitetet i Oslo og er ein engasjert forskingsformidlar. Eikenes er frå Leikanger i Sogn og bur i Oslo. Han har tidlegare gitt ut Handboka og Sprut og debuterer skjønnlitterært med romanen Håkon i år. eivind gulliksen (f. 1972) har studert kunst, grafisk design og illustrasjon i Bristol i England. Gulliksen har illustrert ei rekkje barnebøker. Han kombinerer ofte ein presis, men mjuk blyantstrek med jamne fargeflater og grafiske effektar frå digitale teikneprogram.

11 4


fakta for barn

MATS ELDØEN OG SINDRE GOKSØYR (ILL.)

VISS EG HADDE HALE Ei bok som med tull og moro tek barna sin fantasi på alvor! Sjå for deg at du vaknar ein dag og har vengar i staden for armar, eller at du plutseleg kan skifte farge og gå i eitt med omgivnadene, som ein kameleon. I Viss eg hadde hale leikar forfattar Mats Eldøen og illustratør Sindre Goksøyr

ISBN 978-82-521-9708-2

med tanken om korleis verda hadde vore om

fakta | 9788252197082

vi hadde hatt litt meir av dyra sine eigenskapar.

PRIS KR 249,- | I SAL

Gjennom absurde og morosame teikningar og fantasifullt tankespinn opnar dei for at barn og vaksne kan fabulere heime. I tillegg fortel dei oss kvifor dyra faktisk er som dei er.

9 7 8 8 2 5 2 1 9 7 0 8 2

9 788252 197082

Dette er ei bok som bør lesast med litt golvplass, så ein kan utforske korleis det er
å ha åtte bein, slik som edderkoppen, eller øyre som ein elefant. Og veit du kva elefanten eigentleg bruker øyra sine til?

Debutant

mats eldøen (f. 1983) er skodespelar og instruktør og har laga ei rekke framsyningar for barn, deriblant Lekene slår tilbake! med over 300 framsyningar over heile verda. Han er ein erfaren improvisator og har vore med i TV 2-programmet Alt er lov. Eldøen er sjef for det Oslo-baserte teateret Det Andre Teatret. sindre goksøyr (f. 1975) er illustratør, teikneserieteiknar og biletkunstnar, med bakgrunn i kunstnarkollektivet Dongery. Han har ei rekkje bokutgivingar og utstillingar bak seg, deriblant bøkene Kongen din, som han har laga i samarbeid med Odd-Magnus Williamson. Goksøyr gav ut miniteikneseriealbumet Hrmf! på No Comprendo Press i 2011.

115


fakta for barn

ALFRED FIDJESTØL

SOM EIN BROR

HISTORIA OM SJIMPANSEN JULIUS Eit sjimpanseportrett Midt på natta mellom første og andre juledag 1979 blei det fødd ein liten sjimpanse i ein dyrepark i Kristiansand. Han heitte Julius og skulle få ein vanskeleg start på livet. Mora avviste han, og til slutt måtte Julius flytte inn hos to menneskefamiliar. Men korleis går det eigentleg når ein sjimpanse flyttar inn til menneska? Dette er den sanne historia om Noregs største dyrekjendis. Om den lange vegen tilbake til sjimpansane og dokumentar | ISBN: 9788252199307

ISBN 978-82-521-9930-7 PRIS KR 249,- | UTG. SEPTEMBER

om tiår med isolasjon og fluktforsøk. Om korleis Julius til slutt klarte å bli leiar for

e-bok | ISBN: 9788252199314

sjimpanseflokken i Dyreparken, og om korleis

PRIS KR 199,- | UTG. SEPTEMBER

menneska han ein gong budde med, framleis ser på han som ein slags bror.

9 7 8 8 2 5 2 1 9 9 3 0 7

9 788252 199307

alfred fidjestøl (f. 1973) har gitt ut ei rekkje biografiar og historieverk, blant anna den kritikarroste Julius-biografien Nesten menneske. Som ein bror er Fidjestøls første sakprosabok for barn. I 2014 blei Fidjestøl den første sakprosaforfattaren nokosinne til å motta Gyldendals Sult-pris.

116


fakta for barn

MALIN HELLEBØ OG CAMILLA KUHN (ILL.)

DYRAS BESTE SJEKKETRIKS Visste du at mohairgeita sitt beste sjekketriks er å tisse seg sjølv i fjeset? At edderkoppar sjarmerer damene med musikk og heftige rytmar? At pingvinar frir med småstein? Eller at geviret til hjortebukken er eit verktøy for å imponere dei kresne kollene? I denne boka tek Malin Hellebø og Camilla Kuhn for seg dei fascinerande og rare metodane dyr har for å finne seg ein make. Boka tek for seg både insekt, amfibiar og pattedyr og er ein underhaldande og kunnskapsrik inngang til den merkverdige dyreverda.

ISBN 978-82-521-9804-1 fakta | 9788252198041 PRIS KR 299,- | I SAL

«Fremstillingen av kåte dyr på frierføtter i Malin Hellebøs bok er humoristisk – og gir også en humoristisk vri på samtalen om hva som er passende tilnærmings­måter mellom mennesker.» guri fjeldberg, bergens tidende

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 0 4 1

9 788252 198041

Debutant

malin hellebø (f. 1989) er frå Lærdal og bur i Oslo. Ho er utdanna lærar, men har dei siste åra blitt kjend som programleiar for Dyrevenn på NRK Super. Dyras beste sjekketriks er hennar debutbok. camilla kuhn (f. 1975) voks opp på Rykkinn og Bærums Verk og bur no i Nittedal. Kuhn har skrive og illustrert fleire bøker for barn, mellom anna Løs tann, Gorm er en snill orm og Lunda på rideskole.

117


ungdom

STURLA BANG OG HILDE K. KVALVAAG

OVER Ny bok i den kritikarroste dystopiserien Søsteranarkistane Over startar der Under slutta. Men denne gongen er ikkje Ela og småsøstrene under bakken. Dei er på eit skip. Det regnar, og dei kan ikkje sjå land. Og ingen veit kor dei er på veg. Ela har endeleg funne igjen veslesøster Sika. Om bord på skipet styrer den vakre og mystiske Lamia. Men kven er ho, eigentleg? Med Under, første bok i trilogien Søster­ anarkistane, skreiv forfattarparet Sturla Bang ungdom | ISBN: 9788252196306

ISBN 978-82-521-9630-6 PRIS KR 279,- | UTG. OKTOBER e-bok | ISBN: 9788252196313 PRIS KR 199,- | UTG. OKTOBER

og Hilde K. Kvalvaag fram ei dystopisk og fengslande forteljing om opprøraren Ela. Universet er språkleg oppfinnsamt med innslag av både kinesisk og svensk. I Over får vi vite korleis det går vidare med Ela og dei andre i kampen mot diktatoren Ingmor.

9 7 8 8 2 5 2 1 9 6 3 0 6

9 788252 196306

hilde k. kvalvaag har skrive fleire bøker for ungdom og vaksne. For Fengsla (2010) vann ho Brageprisen. sturla bang debuterte med Under (2017). Over er den andre boka dei har skrive i lag.

118


ungdom

MAGNHILD BRUHEIM

AVLYST PÅ GRUNN AV SORG Kjensler i kaos Herregud, eg har sett så mange som liknar på deg, pene, vellykka, frå gode familiar, som siglar i medvind. Så snart det buttar imot, er det krise. Eline blir dumpa av Jonas, brått og uventa, og opplever si første store kjærleikssorg. Snart går ho på nye, sviande nederlag. På same tid møter ho Tomas, som lever i skjul i skogen. Han gøymer seg for nokon. Kva er historia hans? Og har dei to eigentleg like stor rett til å sørgje? Bruheim utforskar i denne ungdomsromanen det store spekteret av kjensler som finst i ei kjærleikssorg. Ho stiller også spørsmål kring oppvekst, bakgrunn og kor ulike liv ein kan leve i Noreg i dag.

roman | ISBN: 9788252198881

ISBN 978-82-521-9888-1 PRIS KR 299,- | UTG. SEPTEMBER e-bok | ISBN: 9788252198898 PRIS KR 249,- | UTG. SEPTEMBER

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 8 8 1

9 788252 198881

magnhild bruheim (f. 1951) er frå Skjåk i Gudbrandsdalen. Ho har gitt ut ei rekkje bøker for både barn, ungdom og vaksne.

119


ungdom

LARS MÆHLE

DJEVELEN VIL ALLTID FINNE DEG Korleis hindre djevelen frå å kome tilbake? Ein mystisk familie, kledd i gammaldagse klede, flyttar inn i nabohuset til Onu. Inne i ei grotte finn Onu og klassekameratane Alex og Irmelin svarteboka til djevelen. I boka blir det fortalt om det svarte fosteret. Det nærmar seg Valpurgisnatt, natta då djevelen skal fødast på ny. Kva har den nye og merkelege nabojenta Regina med dette å gjere? Og kven i bygda er til å stole på? Djevelen vil alltid finne deg er noko så sjeldan som ein samfunnskritisk og gysande grøssar roman | ISBN: 9788252197389

ISBN 978-82-521-9738-9 PRIS KR 279,- | I SAL

der lesaren sjølv må vere detektiv og finne djevelen.

e-bok | ISBN: 9788252197396 PRIS KR 199,- | I SAL

SAGT OM DJEVELEN VIL ALLTID FINNE DEG: «Velkomponert og lettlest grøsser med

9 7 8 8 2 5 2 1 9 7 3 8 9

9 788252 197389

lars mæhle (f. 1971 på Sunndalsøra) har skrive ei rekkje bøker for barn, ungdom og vaksne. Han har fått Kulturdepartementets litteraturpris, Uprisen og Fabelprisen.

120

samfunnskritisk undertone, som holder på spenningen til siste side.» pernille bruvik westberg, barnebokkritikk.no


ungdom

ROBERT MUCHAMORE

MONSTERBØLGJA CHERUB 12 Spektakulær finale i Cherub-serien! Etter at ein tsunami fører til store øydeleggingar på ei tropeøy, sender guvernøren på øya inn bulldosarar for å jamne landsbyane med jorda og erstatte dei med luksushotell. James får i oppdrag å vakte familien til den korrupte guvernøren, eit oppdrag han ikkje tykkjer noko om. Samstundes pønskar tidlegare agentkollega Kyle Blueman ut sin eigen uoffisielle og svært farlege plan. James må no velje mellom lojaliteten til CHERUB og lojaliteten til den eldste vennen sin.

roman | ISBN: 9788252194173

ISBN 978-82-521-9417-3 PRIS KR 199,- | I SAL

CHERUB-agentar har ein avgjerande fordel:

e-bok | ISBN: 9788252194180

Vaksne får aldri mistanke om at barn og

PRIS KR 149,- | I SAL

ungdommar spionerer på dei. Men offisielt finst ikkje desse agentane. Omsett frå engelsk av Øystein Rosse.

9 7 8 8 2 5 2 1 9 4 1 7 3

9 788252 194173

robert muchamore (f. 1972) jobba som privatetterforskar i mange år, men slutta då bøkene hans gjorde suksess. Bøkene er utgitt på meir enn 20 språk og har selt i fleire millionar eksemplar.

121


ungdom

LINN T. SUNNE

MARERITT Mareritt til alle døgnets tider! Mattias bråvaknar av skriket til ei jente. Han har drøymt om røyk og flammer. Det både lukta og høyrdest ut som ekte brann. Det er som om skrekken til jenta set seg i Mattias. Draumane vil ikkje gi seg. Kven er jenta som skrik? Kva vil ho? Boka er del av GRØSS OG GRU – ein grøssarserie for ungdom, utvikla i samarbeid med Leser søker bok.

ungdom | ISBN: 9788252195125 ISBN 978-82-521-9512-5 PRIS KR 249,- | I SAL

e-bok | ISBN: 9788252195132 PRIS KR 199,- | I SAL

9 7 8 8 2 5 2 1 9 5 1 2 5

9 788252 195125

linn t. sunne (f. 1971) har skrive fleire bøker for barn og unge. Ho har vunne Brageprisen to gonger. Sunne er utdanna allmennlærar og har arbeidd i barne- og ungdomsskulen. Ho bur no på Dokka og arbeider med litteraturformidling for barn og unge.

122


ungdom

A. AUDHILD SOLBERG

DEN SVART­KLEDDE JENTA Bekmørk og iskald grøss Hanna er på veg heim frå kjærasten Leo. Ved eit fråflytta hus dukkar det opp ei jente bak henne. Jenta tek til å følgje etter Hanna. På brua set ho i eit grufullt skrik, før ho brått forsvinn. Neste natt skjer det same. Kven er denne svartkledde jenta? Kvifor oppsøkjer ho Hanna? Og kor kjem dette forferdelege skriket frå? Boka er del av GRØSS OG GRU – ein grøssarserie for ungdom, utvikla i samarbeid med Leser søker bok.

ungdom | ISBN: 9788252198195

ISBN 978-82-521-9819-5 PRIS KR 249,- | I SAL

e-bok | ISBN: 9788252198201 PRIS KR 199,- | I SAL

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 1 9 5

9 788252 198195

a. audhild solberg (f. 1975) har skrive dei populære bøkene om superbitchene og var i forlagsbransjen før ho blei forfattar. Solberg er frå Sauland i Telemark og bur i Oslo.

123


ungdom

TERJE TORKILDSEN

ISLA BONITA Kan det vere livsfarleg å bli forelska? Carlo trekkjer pusten og fyller lungene med frisk sjøluft. Strekkjer ut armane og smiler mot alt og alle. Skjøner ikkje kva som ventar han. Veit ikkje betre. Aner ikkje at denne vesle øya langt ute i Atlanterhavet vil forandra livet hans for alltid. Om fem dagar vil alt vera annleis. Seksten år gamle Carlo reiser til Syden med den rare kunstnarmora si. Han ser fram til ei roleg ferieveke i varmen, men slik blir det ikkje. Isla Bonita viser seg å vere ei øy full av skumle typar og store mysterium. Og så møter han Julieta, den dansande jenta på kaien. Av og til kan det vere livsfarleg å bli forelska. roman | ISBN: 9788252189865

ISBN 978-82-521-8986-5 PRIS KR 279,- | I SAL

e-bok | ISBN: 9788252189872 PRIS KR 199,- | I SAL

«Det er tut og køyr i oppfinnsamt tempo heile vegen, frå ein forfattar som hadde stor suksess alt frå debutboka av, Marki Marko i 2008, og er fagna med fleire prisar. Isla Bonita - denne niande boka hans - overgår likevel alle

9 7 8 8 2 5 2 1 8 9 8 6 5

9 788252 189865

terje torkildsen (f. 1971) er forfattar og komikar frå Stavanger og dobbeltvinnar av ungdommens eigen nasjonale litteraturpris, Uprisen.

12 4

dei førre.» jan askelund, stavanger aftenblad


ungdom

INGELIN RØSSLAND

OMG Svart juledrama med knyttnevar, blod og pasjon For Maria er livet ein grenselaus fest. Men festen tek brått slutt då ho blir skyssa heim i politibil. Mora orkar ikkje meir, og Maria blir send til mormor med totalt mobilforbod. Hos mormor blir Maria fascinert av prestesonen Johannes, samtidig som ho har ein kjærast i byen. Her er det duka for eit klassisk kjærleiksdrama med både knyttnevar og blod. OMG er eit samarbeid med Leser søker bok.

roman | ISBN: 9788252197457

ISBN 978-82-521-9745-7 PRIS KR 279,- | UTG. OKTOBER e-bok | ISBN: 9788252197464 PRIS KR 199,- | UTG. OKTOBER

9 7 8 8 2 5 2 1 9 7 4 5 7

9 788252 197457

ingelin røssland (f. 1976) er frå Tysnes i Sunnhordland, men busett i Sverige. Ho debuterte med Viss du vil i 1998. For Handgranateple i 2006 blei ho tildelt Sunnmørsprisen og Uprisen. Ho har også motteke Sigmund Skard-stipendet, Guro Sandsdalens litteraturpris og Falturiltuprisen. Bøkene hennar er omsette til tysk, fransk, engelsk, færøysk og dansk. Ho er kanskje mest kjend for trilogien om Engel Winge.

125


omsett

ROTRAUT SUSANNE BERNER

LEIT OG FINN I VRIMLEBY Vrimleklassikarane i ny drakt «Kva er det der?» I desse nye variantane av dei populære vrimlebøkene vrimlar det av svar: «eit postbod, eit lokomotiv, ein rev …» I vrimleverda kan du på ein leiken måte lære kva ting heiter, og korleis namna blir skrivne. Bli med på oppdagingsferd!

LEIT OG FINN I VRIMLEBY

LEIT OG FINN I VRIMLEBY

ISBN 978-82-521-9893-5 SOMMAR

ISBN 978-82-521-9892-8 HAUST

biletbok | ISBN: 9788252198935

biletbok | ISBN: 9788252198928

PRIS KR 249,- | I SAL

PRIS KR 249,- | I SAL

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 9 3 5

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 9 2 8

9 788252 198935 126

9 788252 198928


omsett

rotraut susanne berner (f. 1971) har hatt ein formidabel suksess med vrimlebøkene både i inn- og utland. Berner bur i München.

LEIT OG FINN I VRIMLEBY

LEIT OG FINN I VRIMLEBY

ISBN 978-82-521-9919-2 VINTER

ISBN 978-82-521-9920-8 VÅR

biletbok | ISBN: 9788252199192

biletbok | ISBN: 9788252199208

PRIS KR 249,- | I SAL

PRIS KR 249,- | I SAL

9 7 8 8 2 5 2 1 9 9 1 9 2

9 7 8 8 2 5 2 1 9 9 2 0 8

9 788252 199192

9 788252 199208 127


omsett

MAX VELTHUIJS

DEN STORE BOKA OM FROSKEN OG VENNENE I år er det trettiårsjubileum for dei klassiske Frosken-forteljingane. No er seks av dei mest kjære bøkene om Frosken samla i jubileumsutgåva Den store boka om frosken og vennene.

ISBN 978-82-521-9871-3

Her finn du forteljingane Den forelska frosken, Frosken og fuglesongen, Frosken om vinteren,

biletbok | ISBN: 9788252198713

Frosken og den framande, Frosken er redd og

PRIS KR 349,- | UTG. AUGUST

Frosken er ein helt. Dette er ein tidlaus skatt for store og små.

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 7 1 3

9 788252 198713

Frosken

30 år!

max velthuijs (1923–2005) var ein nederlandsk illustratør og barnebokforfattar. Han er kanskje mest kjend for bøkene sine om Frosken. Han fekk H.C. Andersen-prisen i 2004.

128


pocket

LARS MÆHLE

ANDROMEDA Slagkraftig ungdomsroman! William og Samuel gav seg fader ikkje heller. Dei snøfta og slo og dundra laus. Nevane hamra og hamra. Dei var langt inne i ein sinnssvak rus av sprit og raseri. Det verste var at eg godt visste kva for tilstand dei var i. I eit mørke bortanfor alt. Der ein har gløymt alle reglar og all folkeskikk. Seksten år gamle Simon har blitt flytta til ein ny fosterheim i ein liten dal på Vestlandet. Han trur han skal få ein lett match med å hevde seg her, men ting utviklar seg annleis enn han trur. Andromeda er ein roman om unge menneske som på ulikt vis kjenner seg utanfor og annleis. Det er ei dramatisk historie om svik og lojalitet, posisjonering og sosialt spel.

ISBN 978-82-521-9899-7 pocket | ISBN: 9788252198997 PRIS KR 149,- | I SAL

SAGT OM ANDROMEDA: «Mæhle syner fram kreative evner og solid innsikt når han går inn i ungdommens spesielle univers.» jostein sæbøe, romsdals budstikke

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 9 9 7

9 788252 198997

«Lars Mæhle har skrive ein ungdomsroman som har alt [...]. Boka er opprørande og spanande, interessant og inspirerande. Lars Mæhle kan å skrive ungdomsromanar, det er som om han har knekt ein kode.» janne karin støylen, dag og tid

lars mæhle (f. 1971 på Sunndalsøra) har skrive ei rekkje bøker for barn, ungdom og vaksne. Han har fått Kulturdepartementets litteraturpris, Uprisen og Fabelprisen.

129


pocket

LARS MÆHLE

JAG ÄR SUPERMANN Sterke forteljingar for ungdom Bjørn, Eskil og ei svensk jente dreg ned til elva for å bade. Syriske Aya kjem til Sunndalsøra etter å ha flykta gjennom heile Europa. Anders blir besøksvenn på aldersheimen for å imponere Marianne. Karl gruar seg for å halde tale i gravferda til veslebror sin. Og rebellen Tuva er tvangssend til dalen for å bli halden unna eit dårleg miljø i Oslo. Og midt i alt dette finst det truleg også ein rømling, i skjul, ein eller annan stad.

ISBN 978-82-521-9942-0 pocket | ISBN: 9788252199420 PRIS KR 149,- | I SAL

Historiene i Jag är Supermann går føre seg i løpet av eit varmt døgn i juli, og boka er ei blanding av roman og forteljingar, der lagnader kryssar og påverkar kvarandre. Alle ungdommane har ulike prosjekt, men kvar

9 7 8 8 2 5 2 1 9 9 4 2 0

9 788252 199420

og ein ber på eit intenst ønske om å bli sett og finne feste i verda. Noko som gjer det heile verdt det. SAGT OM JAG ÄR SUPERMANN: «Den korte romanen rommer mye mørke, men lyset skinner igjennom på alle de riktige stedene.» marius emanuelsen, barnebokkritikk.no

«Lars Mæhle skriv klokt og innlevande om kor lars mæhle (f. 1971 på Sunndalsøra) har skrive ei rekkje bøker for barn, ungdom og vaksne. Han har fått Kulturdepartementets litteraturpris, Uprisen og Fabelprisen.

130

lite me veit om kvarandre.» svein olav b. langåker, framtida.no «... denne sommerdagen, med sitt lys og sitt mørke, vil leve lenge i meg.» bjørn veen, gjesdal folkebibliotek


132


HØGARE UTDANNING

133


høgare utdanning

ÅSE NYLENNA AKSLEN OG RANDI MOE

BARNEHAGE­ PEDAGOGIKK

EI INNFØRING FOR STUDENTAR Filosofar og tenkarar har opp gjennom tida gitt uttrykk for ulike syn på barn, oppseding og danning og skapt eit grunnlag for dagens barnehagepedagogikk. Denne boka gir ei innføring i sentrale emne innanfor barnehagepedagogikk og viser til nokre av grunnleggjarane på feltet. Pedagogikkfaget har i seg element frå tradisjonar til dømes innanfor psykologi, sosiologi og filosofi. I første delen av

ISBN 978-82-521-9563-7 høgare utdanning | ISBN: 9788252195637

boka får vi ein gjennomgang av nokre av dei tenkjarane som har betydd mest for barnehagepedagogikken.

PRIS KR 449,- | UTG. NOVEMBER

I siste delen av boka drøftar forfattarane sentrale spørsmål som omhandlar 9 7 8 8 2 5 2 1 9 5 6 3 7

9 788252 195637

omsorg, barns leik, læring og danning og med særleg ansvar for å vareta profesjonsperspektivet. Boka har relevans for barnehagekvardagen både i notid og framtid og viser dei ulike forgreiningane innanfor barnehagepedagogikken.

åse nylenna akslen (f. 1957) og randi moe (f. 1959) er førstelektorar ved Høgskulen på Vestlandet og underviser i barnehagelærarutdanninga.

13 4


høgare utdanning

HERDIS ALVSVÅG OG EINAR AADLAND

PROFESJONSETIKK I SJUKEPLEIE Det finst mange kryssande krav og forventningar til korleis sjukepleieyrket skal utøvast. Denne boka om profesjonsetikk handlar nettopp om det, om korleis ein kan finne fram til best moglege handlingsval når situasjonar blir vanskelege og tvilen melder seg. I første del av boka blir det gjort greie for profesjonsetikk generelt, for etiske nøkkelomgrep, teoriar og tenkjemåtar. Her blir også etiske refleksjonsmodellar gjennomgått, og forfattarane viser korleis systematisk refleksjon kan hjelpe oss i vanskelege situasjonar.

ISBN 978-82-521-9475-3 høgare utdanning | ISBN: 9788252194753

Andre del av boka går inn på vanlege etiske

PRIS KR 329,- | I SAL

utfordringar ein kan møte som sjukepleiar. Etter ein gjennomgang av lovverk og profesjonsetiske retningslinjer blir utfordringar knytte til teieplikt, autonomi og tvang og andre sentrale tema grundig behandla. Her blir også

9 7 8 8 2 5 2 1 9 4 7 5 3

9 788252 194753

tema som prioritering, lojalitet og varsling tekne opp, og gjennom heile framstillinga bruker forfattarane attkjennelege eksempel frå praksis, der studentane blir inviterte til etisk refleksjon. I eit eige kapittel til slutt i boka blir forskingsetikk behandla.

herdis alvsvåg (f. 1952) er professor ved VID vitenskapelige høgskole i Bergen. Ho er utdanna sjukepleiar og sosiolog og har særleg arbeidd med ulike kunnskapsformer, omsorg, læring og danning. Alvsvåg har publisert fleire bøker og artiklar baserte på forsking på desse felta og har også vore redaktør for fleire utgivingar. einar aadland (f. 1950) er dosent emeritus ved VID vitenskapelige høgskole i Oslo. Han er tilknytt mastergradprogrammet «Verdibasert ledelse» og har publisert bøker, artiklar og forskingsrapportar innanfor områda etikk og verdiar, organisasjonskultur, vitskapsteori og leiing.

135


høgare utdanning

STEINAR BØYUM

ETIKK FOR LÆRARAR Må ein alltid fortelje sanninga til barn? Bør ein bruke mest tid på svake eller sterke elevar? Dette er nokre av dei etiske utfordringane som blir drøfta i Etikk for lærarar. Forfattaren drøftar situasjonar ein lærar kan komme ut for i skulen, og kva slags typiske etiske dilemma ein kan møte. Tema som blir behandla, er mellom anna privatliv og profesjonalitet, lojalitet og ytringsfridom og rettferd i vurdering og fordeling av tid. Etiske omgrep og teoriar blir forklarte og drøfta med utgangspunkt i eksempel frå skulekvardagen.

ISBN 978-82-521-9814-0

Boka legg vekt på å veksle mellom praktiske

høgare utdanning | ISBN: 9788252198140

casar og gjennomgang av teoretisk stoff.

PRIS KR 299,- | UTG. OKTOBER

Innleiinga i boka er ein gjennomgang av relevante etiske omgrep for lærarprofesjonen, sentrale innfallsvinklar til å arbeide med etiske

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 1 4 0

9 788252 198140

steinar bøyum (f. 1974) er professor ved Institutt for pedagogikk ved Universitetet i Bergen og professor II ved Senter for profesjonsstudier ved Oslomet – Storbyuniversitetet.

136

problemstillingar og ein gjennomgang av eit utval etiske teoriar.


høgare utdanning

NINA DALEN OG KNUT DALEN

PROFESJONSETIKK FOR PSYKOLOGAR Som psykolog vil ein stå overfor ei rekkje etiske utfordringar, både som behandlar og i andre roller. Denne boka om profesjonsetikk handlar nettopp om det, om korleis du kan bu deg på utfordrande situasjonar du kan møte som psykolog. Forfattarane viser korleis profesjonsetikken spring ut av det samfunnsmandatet psykologar har. Profesjonsetiske retningslinjer (EPNP) og gjeldande lovverk blir gjennomgått, og tema som teieplikt, bruk av tvang, fagleg tvil og rolleforståing blir grundig behandla. Kjennskap til grunnlagsetikk er eit viktig

ISBN 978-82-521-9479-1

bakteppe for etisk refleksjon, og i eit eige

høgare utdanning | ISBN: 9788252194791

kapittel blir dei viktigaste etiske teoriane

PRIS KR 299,- | I SAL

presenterte. Her viser forfattarane korleis teoriane gir ulike inngangar til etiske dilemma. Forfattarane illustrerer typiske etiske problemfelt gjennom attkjennelege vignettar der studentane blir inviterte til å

9 7 8 8 2 5 2 1 9 4 7 9 1

9 788252 194791

bruke «Den etiske beslutningsprosessen» for å øve opp etisk refleksjon. Avslutningsvis blir forskingsetikk behandla i eit eige kapittel. nina dalen (f. 1960) er psykologspesialist, privatpraktiserande psykolog og tidlegare leiar av Fagetisk råd. Ho er dessutan medlem av «Board of Ethics», som er etikkomiteen til den europeiske samanslutninga av psykologforeiningar. Dalen har tidlegare bidratt i fleire antologiar om profesjonsetikk og blogga om etikk på psykologforeningen.no. knut dalen (f. 1954) er professor i klinisk nevropsykologi og privatpraktiserande psykolog. Han har vore leiar for Fagetisk råd og er no leiar av ankeutvalet for fagetiske klagesaker i Norsk psykologforening. Dalen har vore medlem i REK Vest, Den nasjonale komiteen for medisinsk og helsefagleg forskingsetikk og det forskingsetiske ekspertpanelet til EU-kommisjonen, og er i dag medlem i Den rettsmedisinske kommisjon. Han har tidlegare gitt ut ei rekkje nasjonale og internasjonale publikasjonar og bokkapittel om profesjons- og forskingsetikk.

137


høgare utdanning

ERLEND EIDSVIK, ERIK W. KOLSTAD, PÅL RINGKJØB NIELSEN OG VIBEKE VÅGENES

VERDA OG VI INNFØRING I GEOGRAFI

Kva styrer vêr- og klimamekanismane på kloden, og kva konsekvensar har klimaendringar for natur og samfunn? Korleis blir ressursane på kloden brukte og forvalta, og kvifor ligg grenser der dei ligg? Kvifor er det slik her, nett no?

ISBN 978-82-521-9507-1 høgare utdanning | ISBN: 9788252195071 PRIS KR 599,- | I SAL

Verda og vi. Innføring i geografi er den første norskspråklege læreboka i geografi som er tilpassa lærarutdanninga. «Kvifor slik, nett her?» er spørsmålet som går igjen i heile boka, som ein inngang til både

9 7 8 8 2 5 2 1 9 5 0 7 1

9 788252 195071 erlend eidsvik (f. 1973) er førsteamanuensis ved Institutt for pedagogikk, religion og

naturgeografi og samfunnsgeografi. Det andre gjennomgangstemaet i boka er berekraft. I den nye læreplanen, «Fagfornyinga», er berekraft eit kjerneelement, og geografifaget er ein nøkkel til å kople berekraft i samfunn og skule på konkrete måtar. Boka gir ein gjennomgang

samfunnsfag, Fakultet for lærarutdanning, kultur

av dei sentrale temaa i geografi og inneheld tips

og idrett, Høgskulen på Vestlandet, campus Bergen.

til undervisning og ressursar til bruk i skulen.

erik w. kolstad (f. 1974) er forskar ved NORCE

Den første delen omhandlar naturgeografi og

Klima og professor II ved Universitetet i Bergen.

tek for seg vêr, klima og dei ulike prosessane som endrar landformene på jorda. Den

pål ringkjøb nielsen (f. 1986) er postdoktor på

samfunnsgeografiske delen omhandlar mellom

Institutt for geografi, Universitetet i Bergen.

anna ressursar, globalisering, migrasjon og urbanisering. Boka er gjennomillustrert.

vibeke vågenes (f. 1963) er førsteamanuensis ved Institutt for pedagogikk, religion og samfunnsfag, Fakultet for lærarutdanning, kultur og idrett, Høgskulen på Vestlandet, campus Bergen.

138


høgare utdanning

NILS GILJE

HERMENEUTIKK SOM METODE EIN HISTORISK INTRODUKSJON

Hermeneutikk dreier seg om tolking eller interpretasjon, om å avdekkje ein underliggjande samanheng eller ei djupare meining i handlingar, tekstar, kunstverk og liknande kulturuttrykk. I denne boka gir Nils Gilje ei brei innføring i dei mest sentrale tradisjonane og retningane innanfor hermeneutisk tenking, med vekt på korleis hermeneutikk har blitt brukt som metode. I ein gjennomgang av hermeneutisk tenking frå antikken til vår tid drøftar Gilje korleis

ISBN 978-82-521-9365-7

hermeneutikk opphavleg blei forstått, og

høgare utdanning | ISBN: 9788252193657

korleis humanistar og samfunnsforskarar

PRIS KR 399,- | I SAL

har bidrege til utviklinga av hermeneutiske tolkingsstrategiar. Han viser korleis Spinoza utvikla den moderne hermeneutiske intensjonalismen, og korleis denne metoden er blitt vidareført i tradisjonen frå Herder til Weber og Giddens. Hans-Georg Gadamer og

9 7 8 8 2 5 2 1 9 3 6 5 7

9 788252 193657

hans fokus på forskarens eigne føresetnader representerer eit viktig korrektiv til denne tolkingslæra. I boka blir Gadamer behandla i eit eige kapittel, der han blir sett inn i ein større samanheng. Eit overordna siktemål med boka er å få fram at hermeneutiske tradisjonar som blir oppfatta som uforeinelege, likevel kan sameinast i konkrete tolkingsprosjekt og med fordel kan dra nytte av kvarandre.

nils gilje (f. 1947) er professor emeritus i filosofi og kulturvitskap og arbeider no ved Senter for profesjonsstudiar ved Oslomet – storbyuniversitetet. Gilje har gitt ut ei rekkje fagbøker og lærebøker innanfor samfunnvitskap og filosofi, mellom anna Samfunnsvitenskapenes forutsetninger (1993) saman med Harald Grimen, Filosofihistorie 1 og 2 saman med Gunnar Skirbekk og band 2 i verket Norsk idéhistorie (2002) saman med Tarald Rasmussen.

139


høgare utdanning

TOVE GISKE OG PAMELA H. CONE

Å TA VARE PÅ HEILE MENNESKET HANDBOK I ÅNDELEG OMSORG

I viktige livshendingar og i kriser vil menneske ofte oppleve seg sjølve og livet sitt på ein ny måte. Livsspørsmål som «kvifor skjer dette meg?», «korleis vil livet mitt bli?», og «kven er glad i meg når eg ikkje lenger er den eg var?», kan då tre fram. Det er dette som er tema for denne boka: korleis ein som fagperson, uavhengig av livssyn, kan støtte opp om den måten

ISBN 978-82-521-9508-8

pasientar arbeider med livsspørsmåla sine

høgare utdanning | ISBN: 9788252195088

på. Det handlar om eksistensielle spørsmål

PRIS KR 289,- | I SAL

om identitet og meining, men også om tru og livssyn – det ein med eit paraplyomgrep kan kalle åndeleg omsorg.

9 7 8 8 2 5 2 1 9 5 0 8 8

9 788252 195088

Åndeleg omsorg er ein integrert del av ansvarsområdet til sjukepleiefaget, men forsking viser at helsepersonell ofte opplever det som svært utfordrande. I boka viser forfattarane korleis ein kan førebu seg og

tove giske (f. 1959) er professor i sjukepleievitskap og forskings- og utviklingsleiar ved VID vitenskapelige høgskole i Bergen. Giske har i forskinga si særleg arbeidd med åndeleg omsorg og har publisert mange internasjonale artiklar om temaet. pamela h. cone (f. 1953) er professor i sjukepleie ved Azusa Pacific University, California. Cone har særleg forska på sårbare grupper i samfunnet og på åndeleg omsorg, og står bak mange internasjonale publikasjonar på feltet.

1 40

bli tryggare i møte med pasientar når slike livsspørsmål trer fram, korleis ein kan øve seg opp til å sjå kva som står på spel i pasienten sitt liv, og korleis ein på ein profesjonell og respektfull måte kan støtte opp om pasienten si handtering av situasjonen.


høgare utdanning

HANNE MARIE JOHANSEN

SKEIVE LINJER I NORSK HISTORIE

FRÅ NORRØN TID TIL I DAG Skeiv eller LHBTI omfattar seksualitetar, kjønnsuttrykk og samliv som bryt med etablerte normer, og som utfordrar majoritetskulturen og tradisjonelt familieliv. Den store forteljinga i skeiv historie er ei utvikling frå usynleggjering og straffeforfølging til psykiatrisk behandling og vidare til likestilling i vår tid. Slik kan skeiv historie ved første augekast verke som ei forteljing om frigjering, men er dette heile historia?

ISBN 978-82-521-9481-4 høgare utdanning | ISBN: 9788252194814

I boka gir Hanne Marie Johansen ei første

PRIS KR 389,- | I SAL

samla oppsummering av historia til skeive i Noreg. Sentrale spørsmål i boka er korleis brot med normer for kjønn og seksualitet har blitt oppfatta og behandla til ulike tider, og kva for årsaksforklaringar som har dominert. I eldre

9 7 8 8 2 5 2 1 9 4 8 1 4

9 788252 194814

kjeldemateriale finn vi få spor etter skeive; korleis skal det tolkast? Og på kva måte har nyare likestillingspolitikk påverka rettane og levekåra til skeive? Omgrep som lesbisk, homofil og heterofil kan i dag bli oppfatta som mindre relevante enn tidlegare. Er det fordi kampen for rettar er over, eller fordi nye forståingar av kjønn og seksualitet har slått igjennom?

hanne marie johansen (f. 1956) er førsteamanuensis ved Senter for kvinne- og kjønnsforsking på Universitetet i Bergen og førstebibliotekar ved Universitetsbiblioteket i Bergen.

1 41


høgare utdanning

NORA SIMONHJELL OG BENEDIKT JAGER (RED.)

NORSK LITTERÆR ÅRBOK 2019 Norsk litterær årbok er ein årleg litteraturvitskapleg antologi. I 2019-utgåva undersøkjer Eivind Tjønneland korleis den sjølvframstillande tendensen og skjønnlitterære framstillingsteknikkar pregar sakprosaen som blei skriven i 2018. Kva skjer med sakprosaen når forfattarane har skjønnlitterære ambisjonar? Lyrikkåret blir sett under lupa, og det same blir vinnaren av Nordisk råds litteraturpris, den islandske forfattaren Auður Ava Olafsdottirs roman Arr. Jan Inge Sørbøs storverk Nynorsk

ISBN 978-82-521-9927-7 høgare utdanning | ISBN: 9788252199277 PRIS KR 329,- | UTG. SEPTEMBER

litteraturhistorie (2018) blir drøfta som litteraturhistorisk verk. Kva kjenneteiknar samisk ungdomslitteratur? Silje Solheim Karlsen set denne særeigne og lite kjende forma for skjønnlitteratur inn i både

9 7 8 8 2 5 2 1 9 9 2 7 7

9 788252 199277

eit historisk og samtidig perspektiv. Christine Hamm tek for seg korleis Sigrid Undset skreiv om den aldrande kvinnekroppen i den siste romanen om Kristin Lavransdatter.

nora simonhjell (f. 1970) er førsteamanuensis

Morten Auklend følgjer sniglemotivet i ei

ved Institutt for nordisk og mediefag ved

novelle av Merethe Lindstrøm.

Universitetet i Agder. Ho arbeider mest med spørsmål kring litteratur, kropp, kjønn og sjukdom. benedikt jager (f. 1966) er førsteamanuensis ved Universitetet i Stavanger. Han har særleg interessert seg for og forska på kulturelle samband mellom Noreg og Aust-Tyskland.

1 42

Årboka inneheld også artiklar om Maja Lundes roman Bienes historie lese frå eit økofeministisk perspektiv, norske bestseljarar i Tyskland, Dorothe Engelbretsdatter og digital litteraturforsking i Skandinavia.


høgare utdanning

TORILL STEINFELD OG BENTE AAMOTSBAKKEN

KANON

LITTERATURUTVAL, KANONISERING OG LESEMÅTAR I NORSKFAGET Forfattarane viser korleis litteraturutvalet har endra seg og variert så lenge morsmålsfaget har eksistert, frå oppstarten rundt 1801 og til dei siste læreplanrevisjonane i 2013. Norskfaget blei til i ei tid der samfunnsdebatten mellom anna handla om nasjonsbygging, oppseding til demokrati og medborgarskap, danningsideal og språk og språkutvikling i Noreg. Korleis litteraturutvalet og lesemåtane i skulen har endra seg, blir sett i samanheng med samfunnet skulen er ein del av, og mange av dei tidlegare debattane er relevante også for vår tid.

ISBN 978-82-521-9815-7 høgare utdanning | ISBN: 9788252198157 PRIS KR 359,- | UTG. NOVEMBER

Framstillinga vil dra vekslar på nyare teori om kanonisering og tek mellom anna for seg kva kriterium som ligg til grunn for tekstutvala og lesemåtane som pregar dei ulike læreplanane.

9 7 8 8 2 5 2 1 9 8 1 5 7

9 788252 198157 torill steinfeld (f. 1948) er professor emeritus i nordisk litteratur og norskdidaktikk ved Universitetet i Oslo. bente aamotsbakken (f. 1948) er professor emeritus i tekstvitskap ved Universitetet i SøraustNoreg.

1 43


høgare utdanning

OLA SVEIN STUGU

DEN ANDRE VERDSKRIGEN I NORSK MINNEKULTUR Den andre verdskrigen er ikkje ferdig fortid, men eit høgst levande tema i samtidskulturen. Krigen er godt eigna som grunnlag for å diskutere ålmenne verdispørsmål og moralske dilemma, men kva som har blitt rekna som viktig å fortelje og diskutere om krigen, forandrar seg etter som nye spørsmål blir aktuelle. Ettertida bruker kort sagt krigen for å påverke og forstå eiga samtid betre. Denne boka dreg opp hovudlinjene for

ISBN 978-82-521-9480-7 høgare utdanning | ISBN: 9788252194807 PRIS KR 249,- | UTG. NOVEMBER

korleis den andre verdskrigen har blitt hugsa, forstått og framstilt i norsk etterkrigstid. Hovudperspektivet er korleis minnet om krigen har blitt teke vare på og utvikla seg i norsk offentlegheit. Den faghistoriske litteraturen og debatten går inn i dette biletet,

9 7 8 8 2 5 2 1 9 4 8 0 7

9 788252 194807

men er berre ein del av det. Somme tema og perspektiv, framfor alt motstandskampen og kven som var venner og fiendar, har vore godt synlege heile tida. Andre, som lenge låg i skuggen, blei langt seinare ein viktig del av

ola svein stugu (f. 1947) er professor emeritus

debatten. Lagnaden til dei norske jødane er eitt

ved Institutt for historiske studiar ved NTNU.

slikt tema. Kan ein tale om heilt nye perspektiv

Han har særleg arbeidd med by- og regionhistorie

på krigen, eller er det berre den etablerte

og historiedidaktikk og har mellom anna skrive

heimefrontforteljinga som har blitt utvida og

Kunnskapsbyen. Trondheims historie (1997), Historie

nyansert?

i bruk (2008) og Norsk historie etter 1905 (2018).

144


1 45


1 46


NYE TANKAR SKARPE PENNAR MEIR Å LESE Syn og Segn er eit av dei eldste og mest tradisjonsrike allmennkulturelle tidsskrifta i dag, stifta av Arne Garborg og Rasmus Flo i 1984. Syn og Segn er eit av få tidsskrift på nynorsk og ein aktiv premissgjevar i det breie offentlege ordskiftet. Tidsskriftet er både eit korrektiv og eit supplement til kulturdekninga i norske medium. Det gjer Syn og Segn til eit av dei viktigaste tidsskrifta i Noreg. Velkommen som ny lesar! Knut Aastad Bråten redaktør Bli abonnent her: synogsegn/abonnement

- SYN OG SEGN RETT I POSTKASSA – FIRE GONGER I ÅRET - 432 SIDER SAKPROSA KVART ÅR - BØKER FRÅ SAMLAGET TIL REDUSERTE PRISAR

1 47


register FOTOREGISTER Tom A. Kolstad ..........................................8, 10, 57

Benedikte Skarvik.............................................. 101

Marius Viken..........................................................10

Caroline Andersson................................. 108, 109

Tove Breistein........................... 13,14, 25, 30, 45,

Kristin Aafløy Opdan........................................ 113

50, 59, 60, 61, 62, 91, 103, 106, 110, 116,

Gudmund Moren................................................ 121

119, 120, 122, 124, 125, 131, 132

Sam Jones.............................................................. 123

Oda Berby.........................................................18, 21

Marius Vervik...................................................... 126

Sara Olivia Berntsen.............. 19, 39, 43, 84, 94,

Lars Myhren Holand.......................................... 127

97, 115 Tommy Ellingsen...........................................20, 65 Herborg Pedersen..................................................22 Rolf M Aagaard.....................................23, 26, 107 Agnete Brun...........24, 34, 40, 63, 86, 111, 118 Thomas Nøkling.............................................27, 29 Odd Goksøyr..........................................................32 Marie Sjøvold..........................................................33 Asbjørn Jensen.......................................................35 Haakon Nordvik....................................................36 Benedikte Skarvik.................................................37 Sverre Skjold...........................................................38 Le Dilettante...........................................................42 Marian Strand.........................................................46 Herborg Pedersen..................................................48 Helge Skodvin.................................................49, 66 Marita Aarekol.......................................................51 Helge Hansen.........................................................56 Tom Hines...............................................................58 Lene Sørøy Neverdal............................................72 Pernille Walvik......................................................73 Eili Bråstad Johannessen.....................................74 Knut Brautaset.......................................................75 Rolf Seierstedt........................................................76 John Trygve Tollefsen..........................................78 Bård Bøe...................................................................79 Moment Studio......................................................80 Jan Alsaker.....................................................81, 117 Anita Land...............................................................85 Kari Svanberg.........................................................92 Bodil Haga...............................................................97 Carl Christian Raabe.............................................98 Adam Read........................................................... 100

1 48


1 49


FØLG OSS PÅ: twitter.com/samlaget facebook.com/samlaget instagram.com/detnorskesamlaget og abonner på nyheitsbrev på samlaget.no

Foto: Josefine Kjærstad

150


KONTAKT OSS Anne Liv Tresselt Sals- og marknadssjef M: 90 56 13 22 a.tresselt@samlaget.no Ann-Mari Volden Prosjektleiar backlist og Juleroser M: 951 12 358 a.volden@samlaget.no Karin Helgøy Kommunikasjonssjef M: 97 01 98 65 k.helgoy@samlaget.no Sara Olivia Berntsen Marknadskoordinator Kundeservice M: 952 73 488 s.berntsen@samlaget.no Katerina FutsÌter Vik Sals- og marknadskonsulent M: 93 05 77 23 k.vik@samlaget.no Mari Reinholt Aas Sals- og marknadskonsulent for barne- og ungdomsbøker M: 920 81 156 m.aas@samlaget.no

151


152

Profile for Det Norske Samlaget

Årets bøker 2019  

Årets bøker 2019