Page 1

BORGWAARDIGHEDEN Het blad voor de Borgward liefhebber

Nr. 35 Winter 2014


De specialist voor de Borgward Groep Handel in oldtimeronderdelen voor Borgward, Hansa, Goliath en Lloyd Sedan, Coupé, Combi, Cabrio, Vrachtwagens

Anjo Bosman Gildestraat 2a 6883 DB Velp

Wij zijn voortdurend op zoek naar originele Borgward onderdelen. Als u in het bezit bent van deze „oude liefhebberstukken“ en u wilt ze wel kwijt, neem dan contact met ons op. Wij willen ze graag kopen of ruilen. Bied ons in elk geval „alles“ aan.

www.bosmanclassics.nl Tel: 06-17161302 Hét bedrijf voor uw Borgward in Advies, Begeleiding en Taxaties Onderhoud, Reparaties en Restauraties Altijd onderdelen op voorraad voor uw Borgward!

AutoDus GmbH Oldtimer Ersatzteile und Handel Duisburger Landstr. 53, 40489 Düsseldorf Tel: +49-211-69568373 www.AutoDus.de Email: info@autodus.de

Reparatie en in- en verkoop van autoradio’s uit de periode 1950 tot 1985

Borgward Onderdelen Nieuw - Gebruikt Reproductie

R.A.F. Steen Aalsburg 20-15 6602VK Wijchen Tel: 024 - 64 17 030 Fax : 024 - 64 56 291 Mob : 06 – 305 617 52 robsteen@online.nl

Fred Vermeulen Themislaan 19 1702 AS Heerhugowaard 06-33307014 g.h.vermeulen@hccnet.nl 2


Officieel clubblad van Borgward Club Nederland Secretariaat : p/a Antoon Vervoort, Eerschotsestraat 40, 5491 AC St OEDENRODE, Tel. 0413-474819 Bankrekeningnummer 393191397 (BIC: RABONL2U, IBAN: NL27 RABO0393191397) t.n.v. Borgward Club Nederland te Apeldoorn Voorzitter Secretaris Penningmeester Website/ Nieuwsbr. Algemeen Ondersteuning

Bert Haan Antoon Vervoort Martin Bilthof Fred Vermeulen Frank Kuster Marius Varekamp Vincent v.d. Velden

0598-614235 0413-474819 055-5220127 072-5710588 0313-419315 0174-627203 050-5263765

berthaan@versatel.nl info@borgwardclub.nl mhjbilthof@upcmail.nl redactie@borgwardclub.nl femkuster@gmail.com vaercamp@wxs.nl info@garagevandervelden.nl

Algemeen De Borgward Club Nederland (BCN) heeft de inhoud van deze nieuwsbrief met de grootst mogelijke zorg samengesteld; desondanks kunnen er onbedoeld typefouten voorkomen. Informatie in deze nieuwsbrief is echter ook afkomstig van derden (adverteerders, FEHAC e.a.). Deze derden zijn zelf verantwoordelijk voor de juistheid en volledigheid van deze informatie. BCN draagt voor de inhoud en voor de geplaatste advertenties/mededelingen geen enkele verantwoordelijkheid en sluit hierbij iedere aansprakelijkheid uit.

Doelstelling In goede staat houden van auto’s van het voormalige Borgward-concern (Borgward, Lloyd, Hansa en Goliath), het bevorderen van informatie-uitwisseling, waaronder het regelen van ontmoetingen / evenementen en het behartigen van gemeenschappelijke belangen van de verenigingsleden.

In deze uitgave……… In deze uitgave……….............................................................................................. 3 Van de Bestuurstafel ............................................................................................. 4 Evenementen agenda ............................................................................................ 5 BANK- ABRACADABRA ........................................................................................... 6 EURO-incasso, SEPA en IBAN ................................................................................. 6 Wijzigingen ledenlijst............................................................................................. 6 Adres onbekend… ................................................................................................. 6 Nieuwjaarsreceptie in Gasterij Zondag te Garderen ................................................... 7 Raceteam Schnitzer en Borgward............................................................................ 9 LLOYD 600 LEUKOPLASTBOMBER.......................................................................... 10

3


Van de Bestuurstafel Beste BCN-ers, Het eerste clubblad van dit jaar ligt thans voor u. In de periode tussen het vorige clubblad en dit hebben we nog deelgenomen aan de oldtimerbeurs in het Groningse Leek. Dit was een bijzonder gezellige beurs waar we vertegenwoordigd waren met een clubstand met vier Borgwards. Onze eerste clubbijeenkomst van dit jaar hebben we inmiddels ook al achter de rug. Hiermee doel ik op onze traditionele nieuwjaarsbijeenkomst op 26 januari in Garderen. Helaas kon ik daar zelf niet bij aanwezig zijn. De reden hiervan was, dat mijn vrouw enkele dagen daarvoor een knieoperatie heeft gehad en ik dus mantelzorger was. Echter, mij is verteld dat het een bijzonder geslaagde en gezellige bijeenkomst was en dat vele clubleden elkaar hier de hand konden schudden vergezeld van de beste wensen voor 2014, het jaar waarin onze club tien jaar bestaat, het eerste decennium dus. Op 27 maart 2004 nl. vond de eerste bijeenkomst plaats van Borgwardliefhebbers in zalencentrum “De Nieuwe Zweep” in Klarenbeek. Hier waren 54 mensen aanwezig die unaniem hebben besloten over te gaan tot oprichting van een Nederlandse Borgwardclub. Hier werd een werkgroep geformeerd die de opdracht kreeg voorbereidingen te treffen om een officiële club te kunnen oprichten. Dit betekende o.a. het maken van een taakverdeling binnen de werkgroep, het opstellen van statuten, het aanmelden bij de Fehac, enz. Dit alles is geschied in de loop van het jaar 2004. De officiële registratie van de statuten vond plaats op 13 december bij een notariskantoor in Veendam, waarna inschrijving bij de Kamer van Koophandel volgde. Ten gevolge hiervan kon de werkgroep worden omgezet in een echt bestuur. Vanaf die tijd hebben we m.m.v. vele leden verschillende activiteiten kunnen ontplooien op diverse plekken in ons land. We streven er altijd naar om met name onze traditionele meerdaagse te laten plaatsvinden op wisselende plaatsen en dan verspreid over heel Nederland, zodat iedereen wel eens een lange rit moet maken, terwijl een anderen het evenement dichter bij huis hebben. Dit jaar vindt onze meerdaagse plaats van 30 mei t/m 1 juni in het Drentse Roden in het Fletcher Hotel Langewold. We hebben daar een arrangement onder zeer gunstige voorwaarden kunnen afsluiten. Meer details treft u aan in het aanmeldingsformulier. We hopen daar vele clubleden te mogen begroeten. Zoals te doen gebruikelijk zal in hetzelfde weekend onze jaarlijkse ledenvergadering worden gehouden. Eén van de te bespreken agendapunten zal zijn het zenden van een ledenlijst naar onze leden. Dit moet namelijk in het kader van de wet op de privacy aan verschillende eisen en voorwaarden voldoen. Indien u deze voorwaarden wilt inzien, kunt u mij dit laten weten, dan zal ik deze per email toezenden. Tot slot wil ik u allen vanaf deze plaats een goed Borgwardjaar 2014 toewensen. Bert Haan, voorzitter.

De uitnodiging voor de meerdaagse is u begin maart PER MAIL toegezonden. Degenen die geen e-mail hebben, krijgen de uitnodiging per post.

4


Evenementen agenda 01 Maart 7e Oldtimer Tweewielerbeurs Zuidbroek 1-2 Maart Antwerpse Int. Oldtimerbeurs 8-9 Maart Britisch Cars and Lifestyle Rosmalen 1314 Maart Horneland rally Limburg. 15-16 Maart 6e Oldtimerbeurs Genk 16 Maart DAF verzamelbeurs Asten 23 Maart Lentekriebelrit Angeren 26-28 Maart Techno Classica Essen (D) 28-29 Maart Veterama Ludwigshafen Oldtimerbeurs 29 Maart Motormarkt Hardenberg 29 Maart 33e Gelderse Vallei Rit 29-30 Maart Techno Classica Essen (D) 30 Maart Veterama Ludwigshafen Oldtimerbeurs 30 Maart Trainingsdag Historic Tulpenralley 03 April 3e Sampark Rally Genemuiden 04 April Sport Car Spring Rally Maastricht 4-6 April KlassiekerWeekend Ameland 5-6 April Sport Car Spring Rally Maastricht 06 April 9e De Elburgsche Poorte 12 April De ster van Heerenveen. 12 April Oldtimerweekend Terheijden 12-13 April Rally van de Grensstreek 13 April Int. Opel Treffen Dronten 13 April Rotary on Wheels Oosterbeek 13 April Eierrit TAC Tiel 13 April Oldtimerweekend Terheijden 13 April Opel treffen Dronten 20 April Venniper Koninginnerit Nieuw Vennip 20-21 April 29e NH-s Oldtimer Festival Venhuizen 21 April Nationale 2-Takt Dag Moergestel 21 April Historisch Festival Raalte 26-27 April Oldtimerbeurs Automobielen Autotron 27 April Oude Zeedijkjes Rally 27 April American Sunday Zandvoort 27 April HACC Bloesemrit 27 April Voorjaarsrit De BOC in Blokker 27 April 10e PeelRand Classic 27 April 9e Orientatie rit 30 April Koninginnemeeting Zevenbergen 30 April Oranje Oldtimerrit Barneveld 30 April Oranjerit Oldenzaal 30 April Oldtimerrit Velp 30 April Oldtimerdag Bennekom 2014 30 April Koninginnedag Toertocht Beilen 30 April 11e Oranjerit Gramsbergen 30 April Oranjerit Zuid Scharwoude 01 Mei 10e Kevertreffen Hoeilaart 2-4 Mei Rally van het Oerlandschap 03 Mei 5e Dijken en Kreken Rally Rotary Hulst 03 Mei Citromobile Expo Haarlemmermeer! 04 Mei 20e Euregiorit Maaseik 04 Mei Citromobile Expo Haarlemmermeer! 04 Mei 7e Bollenrit Rotary Rijnswoude 10 Mei Oldtimershow Twentse Rakkers 10 Mei Kiwanis Oldtimerrit Goes 11 Mei Rock around the Jukebox Autotron 11 Mei Oh Oh Renault Ommen 17 Mei 14e Oldtimerdag Zoetermeer Dorpsstraat 18 Mei 12e Kiwanis Classiccar Tour Enschede 18 Mei 26e Molentocht Goes

25 Mei American Sunday Zandvoort. 25 Mei Hunebedden Oldtimertocht Borger 25 Mei Aircooled Scheveningen 29 Mei 28e Oldtimer Festival Axel 29 Mei American Day Hoogerheide 29 Mei Hemelvaartrit Schijndel 29 Mei 26e Hemelvaartsrit Heel 29 Mei Oldtimer Festival Hoornsterzwaag 29 Mei Wings and Wheels Hoogeveen Airport 31 Mei TellerLikker Rally Winschoten 31 Mei HACC Lenterit Culemborg 31 Mei 29e Elfsteden Rally Friesland 01 Juni Oldtimerdag Steyl 07 Juni 37e Oldtimer Documentatiebeurs Vught 07 Juni Oldtimer Festival Balkbrug 08 Juni Viva Italia Zandvoort 08 Juni Zien en Gezien worden Teerdijk 13-15 Juni Int. Kever Weekend Wanroij 14 Juni Boskoopse Kikkerrit 15 Juni 17e Classic Car Meeting Vleuten 15 Juni 30e Nationale Oldtimerdag Lelystad 20 Juni Barrel Tour 21 Juni 27e Oldtimerdag Vianen 22 Juni Kersenrit TAC Tiel 22 Juni Oldtimer Brommer Beurs Turnhout-(B) 22 Juni Visje kopen in Termunterzijl 22 Juni Oldtimerdag Saasveld 29 Juni 5e Klaproostour Valkenburg(L) 29 Juni 22e Racident Oldtimertour Zwolle 29 Juni 15e Oss on Classic Wheels 30-1 Juni Historisch Festival Hensbroek 05 Juli 5e Puttense Automobiel Parade 05 Juli 15e Oldtimerdag st. Nicolaasga 05 Juli 21e Altena Tourtocht Almkerk 06 Juli 23e Oldimama Maaseik 06 Juli Historisch Vervoer Millingen a/d Rijn 25-26 Juli Silverstone Classic 2627 Juli 35e Int.Historisch Festival Panningen 27 Juli Silverstone Classic 27 Juli Venray Oldtimer City 02 Aug Oldtimerdagen Tilligte 02 Aug HACC Puzzelrit Culemborg 09 Aug Oldtimershow Hulshorst 16-17 Aug Int. Oldtimerbeurs Autotron 17 Aug 6e Zomerrit Maaseik 24 Aug 4e Gijs v. Lennep Tourrit Bilthoven 28 Aug 11e Oldtimerevenement Voorthuizen 29-31 Aug 50 jarig Jubileum HAV De Rijp 31 Aug 11e Oosterschelde Rit Bergen op Zoom 07 Sept Int. Classic USA Car Treffen Reuver 14 Sept 2e Oldtimerpuzzeltocht&show De Bilt 14 Sept 2e Renaultoloog Festival Kronenberg 17 Sept Ronde om Nijkerk AMAC 21 Sept Oldtimerdag Riel 21 Sept Sluitingsrit HACC 28 Sept Midland Classic Show Almere 05 Okt 10e Musselkanaal op wielen 05 Okt Snertrit TAC Tiel 11 Okt Rock Around the Jukebox Rosmalen 11-12 Okt 19e Oldtimer en Classicbeurs Leek 12 Okt Rock Around the Jukebox Rosmalen

5


15 Okt Coupe d'Amersfoort AMAC

15 Nov 46e Nacht om de Langejan AMAC

BANK- ABRACADABRA EURO-incasso, SEPA en IBAN De wereld wordt er soms niet eenvoudiger op. In de huidige tijd geldt dat ook voor bankoverschrijvingen, zie de afkortingen in de kop van dit stukje tekst. Iedereen merkte al dat bankrekeningnummers veel langer zijn geworden en dat allemaal om in Europa zonder grenzen ook ‘grenzeloos makkelijk’ geld te kunnen overmaken. Inderdaad een gemakkelijker systeem, maar wel een omschakeling dus. Op uw andere afschrijvingsoverzichten (zie motorrijtuigenbelasting en energiebedrijven) heeft u al kunnen zien dat er veel meer tekst bij een automatische overschrijving staat. IBAN betekent International Bank Account Number, dat is Europees voor ‘internationaal bankrekeningnummer’. SEPA staat voor Single Euro Payments Area, vertaald ‘één euro-betaalgebied’. Ook uw club ontkwam niet aan een omschakeling. Administratief was dat nog een hele hijs voor uw penningmeester. Het is echter bijtijds gelukt. Eind vorig jaar is de jaarcontributie automatisch afgeschreven bij degenen die daarvoor een machtiging hebben gegeven. Er kwam rond 17 december 2013 (en dat was eenmalig nieuw) op het PC-scherm een voorbericht dat het bedrag op 23 december zou worden afgeschreven. In het afschriftbericht staat ‘EURO-incasso’, bij omschrijving Contributie Borgward Club Nederland en bij machtigingsnummer uw lidmaatschapsnummer (jaar van aanmelding en volgnummer binnen dat jaar, bijvoorbeeld 0903, dit is in 2009 het 3e nieuwe lid). Onder aan het afschriftbericht staat op het PC-scherm bij degenen die geen papieren afschriften meer hebben de tekst “SEPA-incasso, eerste”, de volgende keer (volgend jaar) staat daar dan “SEPA-incasso, doorlopend”. Dat zijn termen die de bank zo gebruikt, het betekent niet dat er iets doorlopend wordt afgetapt dus … . Het is de moderne tijd. Het ‘nieuwe’ IBAN rekeningnummer van onze club is: NL27 RABO 0393 1913 97 Zijn er vragen, laat het mij weten per mail of telefoon! Groeten van Martin Bilthof, uw penningmeester.

Wijzigingen ledenlijst Afmeldingen: Dick Visscher Joop Sluis

Adres onbekend… Naar aanleiding van de oldtimerbeurs in oktober 2013 in Leek waar onze club was vertegenwoordigd, vroeg een bezoeker of iemand nog iets zou weten van een Isabella die ooit in zijn familie is voorgekomen. Het gaat om de volgende gegevens: - Borgward Isabella - mintgroen - kenteken: 33-18-BU - verkocht in 1972-’73 aan “een militair in Apeldoorn” Het kenteken staat op 22 oktober 2013 niet meer in het RDW-bestand. Wie kijkt er eens even in alle donkere hoeken of weet iets over deze wagen (blijkens het kenteken in NL geïmporteerd omstreeks 1966). Reacties graag aan Martin Bilthof, waarvoor dank.

6


Uit betrokkenheid bij de Club heeft Joop Sluis nog een stukje geschreven over de Nieuwjaarsreceptie, waarvoor onze dank!

van een lange rit, die wij - Joop en Elly mochten meemaken aan boord bij Peter en Marja Otte (die twee uit Zeeland, weet je wel?).

Nieuwjaars Receptie in Gasterij Zondag te Garderen Evenals vorig jaar werd de nieuwjaarsreceptie weer in de Gasterij Zondag te Garderen gehouden, nu op zondag 26 januari jl. Dit mooie, centraal gelegen dorp was voor een ieder goed bereikbaar. Dit in tegenstelling tot vorig jaar, toen het behoorlijk sneeuwde. Het was een bijzonder gezellige middag met, zoals altijd, veel verhalen. Mooie en minder mooie, maar ze gaan bijna altijd over auto´s en speciaal auto´s die iets met ene Carl Borgward te maken hebben gehad. En ja, er werd ook nog handel gedreven, in onderdelen, al was dit maar summier. Maar toch!

Nu, Corrie Brokken zong het ooit: ze kwamen overal vandaan, van noord tot zuid en van oost tot west. Met een opkomst van 47 personen mag het bestuur best tevreden zijn. Over bestuur gesproken, onze goede voorzitter Bert Haan kon niet aanwezig zijn, hetgeen kwam door een knie operatie van zijn echtgenote Ria, die hij uiteraard niet alleen kon laten.

Nee, natuurlijk spraken de mooi opgedofte dames hier niet over. Zij hadden het meer over mooie kleding, schoenen (kasten vol), kinderen, kleinkinderen en ..... achterkleinkinderen! Inderdaad , de club vergrijst, het wordt tijd voor wat jong bloed, maar ja, wie van de jeugd kan nu in deze tijd nog een klassieker kopen; en van de naam Borgward hebben velen nog nooit gehoord. Ik dwaal af, het gaat over een gezellige bijeenkomst. Helaas werden enige leden door ziekte node gemist, wel waren wij blij dat Vincent van der Velden er weer bij was, gelukkig! Joop Sluis

Maar hij werd goed vervangen door plv. voorzitter Marius Varekamp, die het prima deed. We werden ontvangen met koffie en gebak, nou dat ging erin als Wieger Ketellapper! Echt een bijkomertje 7


op de Borgward bijeenkomsten. Misschien komt daar nu verandering in, nu hij tot rust is gekomen bij zijn Anet en mogen we hen beiden begroeten op een van onze treffens zodat we kunnen kennismaken met de vrouw die Robert enigszins getemd heeft.

Bruiloft in Uden 20 September 2013 zijn Robert Witlox en zijn Anet getrouwd in het stadhuis van Uden. Robert is lid van de Borgward Club sinds het overlijden van zijn ouders Chris en Annie Witlox. Hij rijdt in de grijze combi en heeft ook nog een Isabella coupé die zijn vader Chris ooit begonnen is te restaureren. Robert stamt dus uit een echte Borgward familie.

De weg van en naar het stadhuis werd afgelegd in een alternatief voertuig. Zoals op de foto’s te zien is, was het weer minder, maar de stemming was opperbest. Robert en Anet houden van gezelligheid; ze hebben dan ook een grote vrienden- en kennissenkring, mede door de bekendheid van Café Het Udenaartje waar iedereen altijd welkom is.

Het bruiloftsfeest ’s-avonds was druk bezocht en zoals ze hier zeggen: “het hong met de been buite.” Ook hier was de Brabantse nacht weer lang en naar verluidt hebben Robert en Anet nog dagen doorgefeest. Robert en Anet: Namens alle leden van Borgward Club Nederland heel veel geluk nu en in de toekomst en tot spoedig ziens op een van onze treffens!! P.S.: Onze dank aan Ria Arts voor de foto’s!

Robert zag je in het verleden bijna nooit 8


Raceteam Schnitzer en Borgward Bij nagenoeg iedere Borgwardkenner is wel bekend dat de Engelse toerwagen racer en tuner Bill Blydenstein zijn succesvolle carrière met Borgward begon. Maar over bekende andere tuners is weinig bekend.

Lamm breidde het bedrijf met een rijschool uit en werd in 1955 dealer voor het snel opkomende merk Borgward. Daar reden dus ook de leerlingen van de rijschool in. Toen het met Borgward bergafwaarts ging, nam Schnitzer eerst een Fiat dealerschap maar wisselde dat in 1964 voor een BMW dealerschap in. Josef Schnitzer begon in 1962 op 23-jarige leeftijd, technisch ondersteund door zijn broer Herbert, te racen met een Fiat Abarth 700 Monza en in 1964 werd dat een BMW 1800 Ti, waar hij vele overwinningen in circuit- en bergraces mee won, tot Josef in 1966 besloot zich samen met zijn broer Herbert op de preparatie en tuning van BMW’s te concentreren. Met heel veel overwinningen, ook op fabrieks-BMW’s, werd de naam van Schnitzer als BMW tuner al snel internationaal gevestigd.

Onlangs kwam er een boek uit over het succesvolle en in racekringen bekende Duitse team Schnitzer , “Die Meistermacher”. Het raceteam van tuners Josef en Herbert Schnitzer won vele kampioenschappen in de Duitse (DTM) en Internationale (FIA) Toerwagenraceklassen met BMW. Dit met coureurs als o.a. Walter Brun, Jacques Lafitte, Dieter Quester,Roberto Ravaglia, Joachim Winkelhock,en Bruno Spengler. Naast het door BMW opgekochte “Alpina” kan Schnitzer daarom zonder meer de meest succesvolle “privé” BMW tuner genoemd worden. En Borgward heeft daar ook nog een bescheiden rolletje in gespeeld. De firma Schnitzer werd rond 1935 door Josef Schnitzer opgericht als garage voor vrachtwagens in het Duitse Freilassing, dicht bij de Oostenrijkse grens. Nog voor de 2e Wereldoorlog uitbrak voegde hij er een tankstation en (personenwagen) dealerschap van Opel aan toe. Dat dealerschap wisselde hij na een paar jaar voor Ford. Toen Josef Sr op 37 jarige leeftijd in 1946 overleed hertrouwde zijn weduwe met hun monteur Karl Lamm.

En ook nu nog is Schnitzer een zeer succesvol BMW tuner, wat ook wel blijkt uit het feit dat het team in 2012 met Bruno Spengler het DTM kampioenschap behaalde. Naast Herbert en Josef traden inmiddels ook hun halfbroers Karl en Dieter Lamm en zoon Herbert Jr tot het bedrijf toe, waarmee voor generaties de ‘snelle BMW continuïteit” in dit familiebedrijf gerealiseerd werd. Vermeldenswaardig is ook nog, dat in de eerste BMW 1800 en 2000 race tijd een Borgward “Kastenwagen” als transporter voor de racers gebruikt werd. Al had men daar wel een BMW motor ingebouwd, waardoor volgens Herbert de Borgward nu wel makkelijk 120 km per uur reed. Tsja, daar konden de standaard Borgward vrachtwagens met maximaal 95 km per uur uiteraard niet tegenop. Maar dat kon van de tunersfamilie Schnitzer verwacht worden … .

Pim van de Werd

9


LLOYD 600 LEUKOPLASTBOMBER

DE VOLGROEIDE DWERGAUTO Cyclecars zoals de Lloyd LP300van Carl Borgward met zijn elastoplast body (de 'Leukoplastbomber'), waren het goedkoopste vervoer tijdens de jaren van wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog. Dankzij de economische en de technische vooruitgang ontwikkelde zich uit de 'HartholzSperrholz carrosserie' een volwaardig eindproduct. Door de snelle veranderingen ontstond tussen 1950 en 1960 een geheel nieuwe serie kleine automobielen zoals Goggomobil, Glas, BMWIsetta, CitroĂŤn 2CV. Ook de Lloyd Alexander, het onderwerp van dit artikel, hoort tot deze groep van mini-auto's. De'cyclecars' brachten nieuw leven in het oude, door de oorlog voor een groot deel verwoeste Borgward-Hansa concern. Samen met de dochterondernemingen Goliath en Lloyd veroverde het Duitse concern vanuit de nieuwe vestiging in Bremen een serieus marktaandeel in het naoorlogse Europa. Door de lange nawerking van de materiaal- en brandstofschaarste werd er door kopers meer uitgezien naar goedkope en 'gebruiksvriendelijke' transportmiddelen dan naar klasse, merkbekendheid of raceprestaties. De dwergauto's met hun tweetakt motoren behoorden tot het minimum wat er van een automobiel verlangd werd, bestemd voor de koper die een auto nodig had maar die in feite niet betalen kon. Het aantrekkelijke van de tweetaktmotor is z'n eenvoud en het geringe aantal be-

geknoei met mengsmering tegenover stond. Pas later in de vijftiger jaren werden er bij de Lloyd Motoren Werke een paar belangrijke beleidsbeslissingen genomen die 'van de 'cyclecar'-producent een volwaardige autofabrikant moesten maken.

wegende delen, waar wel het bekende

toerental huilende tweetakt motor zorgde

TWEETAKT LP 400 Onder de merknaam Lloyd werd in 1953, naast de LP 300, een 400cc 'dwergauto' versie met onafhankelijke voorwielophanging en dwarsveren gefabriceerd. Deze voorwielaangedreven LP 400 werd voortgestuwd door een eenvoudige 386 cc tweecilinder tweetakt, waarbij de wisselbak naast het motorblok was gemonteerd. De combinatie van een eenvoudige voorwielaandrijving en de met vrij hoog

10


ward bleef optimistisch en ondanks de snel slinkende reserves werd in september 1957 het besluit genomen om alleen nog de 600 serie te maken en de productie van de Lloyd 400 helemaal stop te zetten. Een enquête onder Lloyd rijders moest duidelijkheid brengen wat ze aan de LP 600 verbeterd wilden hebben. Door aan de wensen van zijn klanten te voldoen en hun het idee te geven dat ze aan de ontwikkeling van de auto hadden meegewerkt, probeerde Lloyd van de Alexander een volwaardige automobiel te maken. De opiniepeiling werd in het ontwerp verwerkt en in juli 1957 werd het nieuwste type Lloyd gepresenteerd. Deze Lloyd Alexander, voorzien van een

voor een behoorlijk 'schokkerig rijgedrag'. Om dit euvel tegen te gaan, stopten andere fabrikanten van tweetakt auto's zoals DKW en Saab vliegwielen in de transmissie. Een oplossing die er bovendien voor zorgde dat tijdens lange afdalingen de motor beter gesmeerd kon worden, zodat het bij de tweetakten gevreesde vastlopen voorkomen kon worden. Borgward dacht met de kleine LP 400 de Amerikaanse automarkt te kunnen veroveren, maar de auto was niet afgestemd op de wensen van de overzeese cliënten. Naar Europese maatstaven gerekend was de Lloyd voorzien van veel accessoires. Zo kon hij op eenvoudige wijze worden omgebouwd tot een cabriolet, hij had verwarming en zelfs, op speciaal verzoek, een reservewiel. Alleen de kofferruimte was te moeilijk bereikbaar; voor in- en uitladen van bagage moest de rugleuning van de achterbank naar voren worden geklapt. Dit was echter niet de belangrijkste reden waarom de auto bij het Amerikaanse publiek minder goed aansloeg. De te lage kruissnelheid (70 km/h) en de te hoge belasting op de lange trajecten sloopten het motorblok als het ware. De luchtgekoelde tweetakt tweecilinder kon de zware werkbelasting duidelijk niet aan. Hierdoor, en ook door de sterke opkomst van autoproducerend Detroit natuurlijk, was er in de VS voor dwergauto's geen eer te behalen.

nieuw ontworpen 600 cc tweecilinder viertakt motor met bovenliggende nokkenas, moest het merk de regionen van de hogere automobielklasse binnenvoeren. De oplevende economie en de vraag naar modernere auto's brachten Carl Borgward ertoe om ondanks de benarde positie van het concern toch de sprong naar de middenklassers te wagen. Deze keer kwam de presentatie van het nieuwe model precies op tijd. Dat de Lloyd Alexander een kassucces was, blijkt uit de verkoop cijfers; in totaal werden er meer dan 176.500 van gebouwd. Na de introductie van de luxe Alexander werd later voor de iets minder eisende kopers overigens ook nog een standaard versie op de markt gebracht.

HET EIND Het Amerika-experiment flopte en de koppen werden bij elkaar gestoken. Wanhopig door het verlies en door de steeds feller wordende concurrentie werd er een nieuwe financiële aderlating gedaan om een nieuw type op de markt te brengen. De productie van de LP 400 werd vrijwel onmiddellijk tot 30 procent van de oorspronkelijke capaciteit terug gebracht en werd alle hierdoor vrijgekomen productiecapaciteit gebruikt voor de op stapel staande 600. Deze beslissing bracht de Lloyd fabrieken aan de rand van de financiële afgrond. Maar Borg-

VOOR DE EIGENAARS Bij de overschakeling van de 400 cc tweetaktmotor naar de 600 cc viertakt11


nadeel dat op een langere termijn meetelde was het hogere benzine verbruik. De BMW was de minst dorstige met een verbruik van 1:22; de Citroën verbruikte 1:20, maar de Lloyd kwam niet verder dan 1: 14,7. Echt zuinig was hij dus niet tegenover de andere concurrenten, maar de koper kreeg wel waar voor z'n geld. Kreten uit de folder uit 1954 als 'De voorwielaandrijving, waaraan de Lloyd zijn rustige ligging op de weg dankt' en 'De wagen wordt niet geduwd, maar getrokken!!' maken duidelijk dat de fabriek uitermate trots op de voorwielaandrijving was, in een periode dat de meeste automobielen nog achterwielaandrijving en de motor voorin hadden. De eerder in 1956 geïntroduceerde en erg succesvolle Borgward Isabella kon de ondergang van het West-Duitse autoconcern niet tegenhouden en ondanks de introductie van een nieuwe zescilinder auto voorzien van luchtvering, raakte Borgward in financiële problemen. In de val van het moederbedrijf werden de dochterondernemingen Lloyd en Goliath mee de afgrond in gesleurd. In 1963 overleed Carl Borgward op 73-jarige leeftijd, 2 jaar na het uitspreken van het faillissement over het Borgward-Hansa concern.

motor speelden verschillende zaken een belangrijke rol, waaronder de fiscale aftrekposten voor de trotse bezitter van de auto. In de Duitse belastingwetgeving bestond ruimte voor een aftrekpost van 50 Pfennig per kilometer voor motoren met een cilinderinhoud van meer dan 500 cc. Voor kleinere motoren, minder dan 500 cc, mocht men daarentegen slechts 36 Pfennig per km aftrekken. Tevens werden de verzekeringstarieven in Duitsland berekend naar het opgegeven remvermogen. De ondergrens werd bij deze bepaling vastgesteld op 20 pk. Om een extra financiële last te ontwijken, werd het remvermogen van de 600 Alexander beperkt tot 19 pk. Dankzij deze twee 'noodsprongen' was het mogelijk de rijkosten voor dit soort kleine auto's zo laag mogelijk te houden. De introductie van de Lloyd 600 bleek ook zeer bevorderlijk voor de export. De fabriek kon de vraag zelfs niet aan en om de wachttijden op de buitenlandse markt niet al te hoog op te laten lopen, werd de afzet op de Duitse thuismarkt afgeremd. Gelijktijdig met de introductie van de LP 600 en de LP 600 Alexander nam Borgward de beslissing om ook in andere werelddelen auto's te gaan fabriceren. Net voor Kerstmis 1957 rolde de eerste in Australië geassembleerde Lloyd-Hartnett uit de fabriek in Brisbane. Dat Lloyd vol zelfvertrouwen de stappen nam blijkt uit het besluit meteen in Australië een servicenet op te zetten.

Het interieur is, zoals dat zo fraai heet, sober maar functioneel. Daaronder een blik in de kofferruimte, die niet zo groot is als deze foto en de tekening op pagina 10 suggereert.

FAILLIET Tussen de goedkopere autotypen ontwikkelde zich een ware titanenstrijd om de gunst van de kopers. Wie gaf de beste kwaliteit voor het laagste aankoopbedrag? In Duitsland bedroeg de prijs van een BMW Isetta DM 2550, terwijl voor een Citroën 2 CV een bedrag van DM 4650 diende te worden neergeteld. In dezelfde klasse was de DM 3680 kostende Lloyd een gunstige aanbieding voor kopers die enerzijds geen cyclecar wilden kopen, maar zich anderzijds geen dure middenklasser konden veroorloven. Het was in deze periode een bijna ideale prijs voor een 'volkswagen'. Het enige 12


De hier in kleur afgebeelde Lloyd 600 is eigendom van de heer Van Haperen uit Absdale, die de auto overnam van een kennis en hem volledig restaureerde. 'Het hele autootje lag uit elkaar, met uitzondering van de motor. Die was nog door de vorige eigenaar gereviseerd, net voordat ik hem overnam. De Lloyd is een eenvoudige auto om aan te werken. Omdat een deel van het raamwerk tussen de panelen nog van hout is, moesten er hier en daar wel een paar nieuwe spanten in gezet worden. De oude waren in de loop der jaren verrot en ook de ophanging van de deuren had erg geleden onder het jarenlange openen en sluiten.' 'Van deze kleine auto’s zie je er niet veel meer,' vervolgt Van Haperen, 'zelfs niet in musea. Het is allemaal MercedesBenz, Hispano-Suiza of Minerva wat er binnen staat. Van een CitroÍn Traction Avant zijn er op iedere beurs onderdelen te vinden, maar van een uitzonderlijk type als de Lloyd kan het jaren duren voordat een vermist onderdeel gevonden wordt.

TECHNISCHE GEGEVENS MOTOR Luchtgekoelde twee cilinder viertakt motor met door ketting aangedreven bovenliggende nokkenas. boring x slag 77 x 64 mm cilinderinhoud 596 cc compressieverhouding I: 6,6 carburatie 1valstroomcarburator, Solex 28 VF IS ontsteking accu/bobine, Bosch elektrisch systeem 6 V . TRANSMISSIE Mechanisch bediende enkelvoudige droge plaatkoppeling, direct aangeboute 3 of 4 versnellingsbak, voorwielaandrijving, Overbrengingsverhoudingen I: 4.58/2.19/ 1.31, R 1:4.58 of I: 4.58/2.39/1.54/1.03 ONDERSTEL chassis opgebouwd uit centrale kokerbalk met plaatstalen vloer. voorwielophanging onafhankelijk veersysteem met twee dwars geplaatste bladveren achterwielophanging pendelas en onafhankelijke vering d.m.v. twee half elliptische bladveren schokdempers dubbelwerkende hydraulische telescoopdempers remsysteem hydraulisch bediende trommelremmen rondom CARROSSERIE Uit geperst plaatstaal vervaardigde 2 deurs 4 persoons limousine, ook leverbaar als 4 persoons cabriolet of 3-deurs 4 persoons combi. lengte totaal 3355 mm breedte totaal 1410 mm hoogte totaal 1400 mm gewicht (leeg) 540 kg wielbasis 2000 mm spoorbreedte voor/achter 1050/l100 mm grondspeling 125 mm PRESTATIES max. vermogen 19 pk/ 4500 tpm max. koppel 3,9 kgm/ 2500 tpm . topsnelheid 100 km/h

Soms ook, zoek je helemaal op de verkeerde plaats en liggen de onderdelen bijna aan je achterdeur. Neem nu de be13


kleding van de raamgeleiders. Daar heb ik verschillende beurzen voor afgestroopt, terwijl ik ze uiteindelijk bij m'n buurman heb gekocht. Uitgezonderd de onderdelen die aan vernieuwing toe waren, was deze Lloyd bij de aankoop helemaal compleet.' Met het kenmerkende knetterende geluid van een 'kleine' auto komt de Lloyd 600 tot leven. Zoveel mensen en bagage in zo'n klein autootje ... (geheel boven). Daarnaast de OHC viertakt, boven de ingenieuze leuningverstelling. Onder: de nauwelijks duurdere cabriolet. Terwijl de hendel in het dashboard voor de juiste versnelling zorgt, rijden we terug naar de plaats van samenkomst. Carl Borgward en de andere constructeurs van 'bubble cars' of Kleinwagen' brachten de auto binnen het bereik van het minder draagkrachtige grote publiek. Waar Henry Ford de auto voor de massa v贸贸r de crisis maakte, deed Carl Borgward dat voor de werkman n谩 de crisis.

Eti毛nne de Poorter Automobiel, jaargang 11, nr. 125.

14


Gespecialiseerd in Borgward V.J.M. van der Velden Peizerweg 154 9727 AR Groningen Telefoon: 050-5257329 Telefax: 050-5281157

mobiel: 06-54321584 info@garagevandervelden.nl

Aangeboden: TE KOOP AANGEBODEN wegens afgenomen gezondheid: Borgward Isabella Sedan, Bouwjaar: 1959, 60 PK gereviseerde motor, Origineel stalen schuifdak Voor meer informatie zie: www.garagevandervelden.nl 2 ¾ X Lloyd Alexander TS Waarvan 1 in gemonteerde staat -vele plaatdelen -1 goedlopende motor -1 reserve motor in onderdelen Diverse onderdelen Borgward: - 1 gereviseerde 60 PK motor - diverse spatschermen, motorkappen & kofferdeksels Borgward Isabella Sedan - motorkap Borgward Isabella Coupé (kleine rombus) - versnellingsbakken - motor delen (distributiedeksels, onderblokken, etc.) - diverse Cilinderkop benodigdheden. Complete Borgward Isabella TS voor restauratie. Prijzen in overleg, bezoek op afspraak! Garage- & Automobielbedrijf V. van der Velden Peizerweg 154, 9727 AR Groningen Tel: 050-5257329 www.garagevandervelden.nl info@garagevandervelden.nl Vraag en Aanbod: Advertenties t/m 3 regels zijn gratis mits deze betrekking hebben op de Club doelstellingen. Voor alle overige advertenties (¼, ½, 1/1 pagina) gelden zakelijke tarieven; deze zijn opvraagbaar bij de redactie. Adverteren! Mail uw advertentie aan redactie@borgwardclub.nl of stuur uw advertentie naar het secretariaat.

15


UITTERLINDEN AUTOSCHADE

Hemelstraat 20, 5425 VT De Mortel Tel. 0492 – 36 27 08

16

Profile for Fred Vermeulen

Borgwaardigheden 35 winter 2014  

Clublad Borgward Club Nederland

Borgwaardigheden 35 winter 2014  

Clublad Borgward Club Nederland

Advertisement