Issuu on Google+

46e jaargang nr. 6/7 juni-juli 2012

Grootste keuze in broodbeleg? (zie pag. 2) www.oordt.com

Platform voor managers in gastvrijheidszorg

GZ

Zomern ummer vol van gastvrijh eid!

thema gastvrijheid

Nationaal Congres Gastvrijheidszorg Zorg wordt steeds gastvrijer Foodspecial kruiden & specerijen | Dag van de Voeding | Levensboeken De overstap van Meesterkok Frans Gerrits


Welk broodbeleg kiest u? Zorginstellingen bieden gemiddeld zeven varianten zoet broodbeleg aan.* Met recht, want voor velen vormt de zoet belegde boterham een klein, alledaags verwenmomentje. Met portieverpakt broodbeleg kunt u zorgeloos een gevarieerd aanbod serveren. Lang houdbaar, perfect gedoseerd en hygiĂŤnisch verpakt. Portiespecialist Van Oordt biedt twee complete assortimenten.

Van Oordt broodbeleg > Zeer uitgebreide keuze > Smaakmakende uitstraling > Aantrekkelijk geprijsd

Fair Trade Original broodbeleg > Bewuste keuze > Compleet fairtrade assortiment > Onderscheidend aanbod

www.oordt.com

* Onderzoek FSPeil


Inhoud 10 Dag van de Voeding 12 Levensboeken

12

16 De overstap van ­ eesterkok M Frans Gerrits

abonnement? www.gastvrijezorg.nl

Verder in dit nummer:

5 Van de redactie

6 Nieuws

8

Thema

Gastvrijheid Frank Rekers

GASTVRIJHEID

Recepten

21 Nationaal Congres

Gastvrijheidszorg

26 Zorg wordt steeds

34 40 Productinformatie

42 Agenda/Advertentie-index

gastvrijer

29 Compassion for care

21 29

36 Foodspecial

kruiden & specerijen

36 Gastvrije Zorg • JUNi-juli 2012 3


colofon Gastvrije Zorg is een uitgave van B + B Vakmedianet

Van de redactie Hoofdredacteur

Carolien Meijer carolienmeijer@vakmedianet.nl

Eindredacteur

Annet van den Berg

Medewerkers aan dit nummer

De zorg is steeds gastvrijer, leest u in het Nationaal Gastvrijheid Onderzoek, waarvan de resultaten bekendgemaakt zijn op het Nationaal Congres Gastvrijheidszorg. In vergelijking met het vorige onderzoek is het eten en drinken, de ambiance, de dienstverlening en het beleid bij de deelnemende zorginstellingen gestegen tot een – in een rapportcijfer uitgedrukt – mooie 7,7. Uit de foto’s in het

Dennis van Asselt, Aline de Bruin, Gwen Man, Frank Rekers, Betty Rombout, Ted Walker en Leendert van Wezel

congresverslag in dit nummer blijkt met hoeveel enthousiasme aan gastvrije zorg

Coverontwerp

flink steentje heeft bijgedragen door zorginstellingen aan het woord te laten die

Arjan Anderiesen

Art Direction & Vormgeving

wordt gewerkt. Het is niet onwaarschijnlijk dat het blad Gastvrije Zorg daaraan een laten zien hoe het ook kan in de zorg. Van mens tot mens, geen overdreven focus

Mr. Richardson

op procedures, wel veel aandacht en inlevingsvermogen. Die verhalen inspireren

Uitgever

de lezer vast om zelf ook aan de slag te gaan en aan de slag te blijven.

Ruud Bakker, ruudbakker@vakmedianet.nl

Ook Gastvrije Zorg haalt een mooi rapportcijfer, zo bleek uit een onlangs gehou-

Marketing

den onderzoek onder onze lezers. Dat is een prettige gedachte bij een afscheid.

Leendert van Wezel leendertvanwezel@vakmedianet.nl

Accountmanagers

Linda van Iwaarden lindavaniwaarden@vakmedianet.nl Peter Hagedoorn peterhagedoorn@vakmedianet.nl

Abonnementenadministratie & Traffic

Want dit is de laatste editie van Gastvrije Zorg onder mijn verantwoordelijkheid. Na ruim tien jaar hoofdredacteurschap, eerst voor GrootConsument en sinds mei 2008 voor Gastvrije Zorg, volgt een wisseling van de wacht. Al die jaren heb ik me met veel plezier verdiept in uw wereld. Ik dank iedereen voor het delen van de passie voor lekker en goed eten en drinken en al die andere

Jolanda van Selm traffic@vakmedianet.nl

zaken die de zorg tot gastvrije zorg maken. Ik wens mijn opvolger, Jasker Kamp,

Adres

veel succes. Met velen van u ben ik verbonden via LinkedIn. Maar we zien elkaar

B + B Vakmedianet Postbus 219, 1400 AE Bussum tel. 035-6940740 www.gastvrijezorg.nl redactie@vakmedianet.nl

Abonnementen

Gastvrije Zorg verschijnt tien keer per jaar. Abonnement: Nederland € 87,50, overige landen € 115,00, los nummer € 11,00. P ­ rijzen exclusief BTW. Abonnementen worden automatisch verlengd, tenzij twee maanden voor vervaldatum schriftelijk is opgezegd.

in het echt ook vast nog wel. Want gastvrijheid is nooit klaar en ik ben nog lang niet uitgewerkt.

Carolien Meijer Hoofdredacteur carolienmeijer@vakmedianet.nl

Bankrelatie:

Van Lanschot Bankiers 22.63.05.716.

Druk

Van der Wiel & Rosmalen Drukkers, Arnhem

Doelgroep

Directie & hospitalitymanagers, hoofden voeding & koks, hoofden inkoop & facilitair management in zorginstellingen, verpleeg­huizen en ziekenhuizen.

Copyright

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier, zonder voorafgaande toestemming van de uitgever.

Disclaimer

Alle in Gastvrije Zorg opgenomen informatie is met de grootste zorgvuldigheid samengesteld. De juistheid en volledigheid kunnen echter niet worden gegarandeerd. B + B Vakmedianet en de bij deze uitgave betrokken redactie en medewerkers aanvaarden dan ook geen aansprakelijkheid voor schade die het directe of indirecte gevolg is van het gebruik van de opgenomen informatie.

B+B Vakmedianet is aangesloten bij Het Oplage Instituut (HOI) ISSN-nummer: 1876-617X

Alle informatie uit deze uitgave staat ook op

www.gastvrijezorg.nl Gastvrije Zorg • JUNI-JULI 2012 5


Gastvrije Zorg | berichten

Bewegingsprogramma voor rolstoelers Zorggroep ’s Heeren Loo, voor mensen met een verstandelijke beperking, heeft een houdings- en bewegingsprogramma ontwikkeld voor rolstoelgebonden cliënten. De organisatie heeft met behulp van diverse sponsoren negen bewegingstrainers aangeschaft. Daarmee kunnen cliën-

Padua wint Gastvrijheidszorg met Sterren voor de tweede keer Voor de tweede keer is het Tilburgse zorgcentrum Padua de winnaar geworden van de Gastvrijheidszorg Award in de categorie Verpleging & Verzorging. De prijs is uitgereikt tijdens het Nationaal Congres Gastvrijheidszorg 2012 in Ede. Ook werd toen bekend dat het Sint

ten actief fietsen of zorgt een motor ervoor dat ze fietsbewegingen maken. Volgens ’s Heeren Loo zijn de apparaten gemakkelijk te gebruiken in de eigen huiskamer of werkomgeving.

Franciscus Gasthuis in Rotterdam zich een jaar lang het meest gastvrije ziekenhuis van Nederland mag noemen. Emergis in Kloetinge heeft de eerste Gastvrijheidszorg Award in de categorie GGZ gewonnen. Vorig jaar stonden vertegenwoordigers van het centrum voor geestelijke gezondheidszorg in het Zeeuwse Kloetinge ook al op het podium om de Gastvrijheidsprijs GGZ, een aanmoedigingsprijs, in ontvangst te nemen. Winnaar van de eerste aanmoedigingsprijs Kleinschalige Woonvormen is Judith Leysterhof in Hardinxveld-Giessendam geworden. De Eten is Feest! Award van Unilever Food Solutions is eveneens uitgereikt op het congres. Deze ging naar Magnushof van Woonzorggroep Samen in Schagen.

Kijk op pagina 21 voor een verslag in beeld van het congres.

Strijkservice in De Veste Sinds kort kunnen particulieren elke woensdagmiddag in verzorgingshuis De Veste in Terneuzen hun wasgoed laten strijken. De strijkcentrale wordt gerund door medewerkers van de sociale werkvoorziening. Voor 15 euro wordt maximaal 8 kilo wasgoed gestreken.

Robot voor mensen met beginnende dementie Stichting Smart Homes in Eindhoven werkt aan een gezelschapsrobot voor mensen met geheugenbeperkingen. De robot moet mensen met beginnende dementie thuis structuur bieden en hen helpen actief te blijven. De zorgrobot fungeert als

Be social ontbijt samen met Zorgcentrum Talma Haven

coach en maatje en ondersteunt de

Circa zeventig cliënten van Zorgcentrum Talma Haven in Urk werden onlangs verrast met een

gesties, aanmoedigingen en her-

gezellig gezamenlijk ontbijtbuffet. Talma Haven wilde hiermee samen met de organisatie

inneringen op fysiek, mentaal en

van be social uiting geven aan hun gedachte achter be social. Vorige week vond het be

sociaal vlak. Hierbij gaat het om

gebruiker door middel van sug-

social evenement in Heerenveen plaats, een dag waarop de zorgmarkt werd geïnspireerd

het bieden van structuur zoals het

met ‘andere’ verhalen. Erwin Ems, Hoofd Voeding en verantwoordelijk voor de maaltijd en

tijdig eten, drinken, en innemen van

gastvrijheidconcepten bij Talma Haven: “Op deze wijze zetten wij onze bewoners in het zon-

medicijnen. De robot kan activitei-

netje en worden de sociale contacten weer opgehaald”. Be social en het evenement is een

ten voorstellen zoals een wandeling

initiatief van Zwanenberg Food Group, Arla Foods en Van Hoeckel.

of een spel. Ook kan het iemand

6

Gastvrije Zorg • juni-juli 2012


Gastvrije Zorg | berichten

bellen en gebruikers herinneren aan afspraken en taken. Smart Homes denkt dat de robot bijdraagt aan een gezonder en plezieriger leven voor zowel eindgebruiker als ­mantelzorger.

ZZG Zorggroep verlengt contract met Holland Food Service ZZG Zorggroep uit Nijmegen en Holland Food Service zijn een

Elkerliek ziekenhuis lanceert klantbeloften

contractverlenging van 2 jaar

Het Elkerliek ziekenhuis in Helmond heeft vijf klantbeloften gelanceerd. Hiermee wil het vijfsterrenzie-

overeengekomen. Holland Food

kenhuis benadrukken dat het zijn patiënten serieus neemt. Patiënten mogen het Elkerliek altijd aanspre-

Service levert al sinds 1943 aan

ken op de beloften dat ze op een respectvolle en vriendelijke wijze tegemoet worden getreden, serieus

ZZG Zorggroep. In het contract

worden genomen (‘uw mening telt in het Elkerliek’), op een begrijpelijke wijze worden geïnformeerd,

is speciale aandacht voor klein-

worden geïnformeerd wanneer de afspraak met meer dan vijftien minuten uitloopt en dat de privacy

schalig wonen en een boodschap-

wordt gewaarborgd.

penassortiment van herkenbare producten voor de doelgroep.

Serviceconcept Laurentius ziekenhuis Het Laurentius ziekenhuis in Roermond laat patiënten van zestig jaar en ouder thuis ophalen. Het gaat om patiënten die geen beroep kunnen doen op ziekenvervoer. Tachtig vrijwilligers hebben zich aangemeld om dit initiatief mogelijk te maken. Na ontvangst bij het nieuw ingerichte ontmoetingsplein in het ziekenhuis wordt de patiënt begeleid naar de afspraak bij de polikliniek. Uiteraard wordt iedereen na afloop weer thuis gebracht. Jack Thiadens, voorzitter Raad van Bestuur van het Laurentius: “Met deze nieuwe service willen wij stress bij onze patiënten verminderen, ze met zorg omringen en de toegankelijkheid van ons ziekenhuis verder verbeteren. We willen mensen op hun gemak stellen, want een onderzoek of behandeling is voor de meeste patiënten al spannend genoeg.”

Maaltijdservice Noord wordt Van Smaak Maaltijdservice Noord uit het Friese Menaldum heeft haar naam veranderd in Van Smaak en is verhuisd naar een nieuw pand in Drachten. Het bedrijf is in 1970 opgericht onder de naam Maaltijdservice Fryslân, veranderde in 2009 naar Maaltijdservice Noord en heet nu dus Van Smaak. Er zijn 140 mensen werkzaam. De maaltijdservice levert per dag vijfduizend koelverse en duizend diepvriesmaaltijden aan zowel particulieren als cliënten van zorginstellingen en thuiszorgorganisaties in Noord-Nederland en Overijssel. Om aan de toenemende vraag te kunnen voldoen kan Van Smaak met de huidige bouw doorgroeien naar 20.000 maaltijden per dag. Doordat de maaltijden dagelijks in de eigen keuken worden gemaakt, kunnen klanten persoonlijke wensen doorgeven met betrekking tot diëten, consistenties en overige eetgewoontes, kleine of grote porties, biologisch en/of vegetarisch. Naast de maaltijden heeft Van Smaak ook een boodschappenservice.

Gastvrije Zorg • juni-juli 2012 7


Gastvrije Zorg | gastvrijheid

Waarom? Waarom? Waarom zijn sommige organisaties succesvol in gastvrijheid en waarom sommige niet? En waarom is de ene zorgverlener gastvrijer dan de andere? Ik ervaar dat er vaak veel tijd en energie gestoken wordt in: wat gaan we doen en hoe gaan we dat doen? De wat-en-hoe-vraag speelt in op het rationele. Het risico is dat je werkzaamheden doet om de werkzaamheden en dat we voorbij gaan aan dat waar het echt om gaat. Veel gesprekken gaan vervolgens over wat men doet en hoe men het doet, vaak onnodige, overbodige discussies. Dit leidt al snel tot verschillende standpunten, tegenstellingen, overtuigingen, het krijgen van gelijk, verharding, frustratie, soms leidt dit zelfs tot conflicten en het gevolg is niet effectief en efficiënt werken. Niet echt gastvrij, lijkt me. We staan onvoldoende stil bij waarom we wat doen. De waarom-vraag blijft vaak onderbelicht en helaas constateer ik dat er te weinig organisaties en mensen werken vanuit het waarom. Daarmee bedoel ik: waarom doe je de dingen zoals je ze doet? Wat is je doel? Wat is je geloof? Wat is je zingeving? Waarom bestaat de organisatie? Als je die vragen stelt, komen we tot elkaar. Zeker als het gaat om gastvrijheid. In gastvrijheid zitten nu eenmaal menselijke waarden zoals aandacht, liefde, respect, erkenning, waardering, warmte en eerlijkheid, waarin we ons allemaal herkennen. Dit speelt in op gevoel en vertrouwen, het emotionele. Je raakt mensen als je de waarom-vraag kunt beantwoorden. Leiders en zorgverleners die de waarom-vraag als uitgangspunt benutten, zijn gelukkiger en gastvrijer. Diezelfde mensen maken organisaties. Organisaties met die mensen zijn succesvoller, hebben een grotere aantrekkingskracht, zijn invloedrijker, innovatiever en bovenal gastvrijer. Ze vormen een bron van inspiratie

8

Gastvrije Zorg • juni/juli 2012

voor hun medewerkers en creëren een grotere loyaliteit. Sta bij gastvrijheid stil bij de waarom-vraag. Want als je de zin ervan ziet, krijg je er zin in. Het brengt je terug tot de essentie waar het in de zorg om gaat. Auteur Simon Sinek heeft een boek geschreven over het waarom en hij betrekt dit in een bredere context dan alleen gastvrijheid. Een must voor elke leidinggevende. Frank Rekers frank.rekers@4human.nl

Frank Rekers is oprichter van 4Human Training & Coaching, expert op het gebied van ­leiderschap, energiemanagement en gastvrijheid.


Seminars & Congressen

Cases & bedrijfsinformatie

Kennisuitwisseling

Crossmediale concepten & magazines

Crossmediale inspiratiebronnen voor zorgprofessionals met verstand van zaken. www.loc.nl

Uitgave 18 | zomer 2012

46e jaargang nr. 6/7 juni-juli 2012

Grootste keuze in broodbeleG? (zie pag. 2) www.oordt.com

Platform voor managers in gastvrijheidszorg over platform

e zorg door waarde-voll

ticipatie cliĂŤntenpar

zorg Platform voor managers in ziekenhuizen en ouderenzorg

37e jaargang nr. 4 Juni 2012

Winnaars Gastvrijheidszorg Awards Energie besparen met slim onderhoud

Gastvrijheid thema

thema gastvrijheid

Nationaal Congres Gastvrijheidszorg Zorg wordt steeds gastvrijer

Feng Shui in Arnhems verpleeghuis

| heid in de zorg duurzaam ent teitsdocum nieuw kwali en in het | thuiskom e shuis | liefd verzorging in de ggz

Foodspecial kruiden & specerijen | Dag van de Voeding | Levensboeken De overstap van Meesterkok Frans Gerrits

www.vakmedianet.nl

W.Z O

NIE

RG

IN

UW

STE

LL

S?

IN

GE

N.N

instellingen

THEMA ICT & DOMOTICA

GZ

Zomern ummer vol gastvrivan jheid!

WW

L


Gastvrije Zorg | DAG VAN DE VOEDING

Paul Hoogmoed, Martin Egging en Bas van der Graaff (vlnr).

Vernieuwing door ­samenwerking [ door carolien meijer ]

In Landhuis de Oliphant in Rotterdam is onlangs voor het eerst de Dag van de Voeding gehouden. Initiatiefnemer is Kokskwartet. Deze vereniging wil koks en voedingsassistenten inspireren om het eten en drinken, de ambiance en de gastvrijheid in de zorg en catering naar een hoger plan te tillen. Het evenement, waarbij leveranciers samenwerken aan innovatie, trok ruim tweehonderd belangstellenden. De Dag van de Voeding wordt jaarlijks georganiseerd. De tuin van De Oliphant staat vol met

en voorzitter Bas van der Graaff van

dan normaal: leveranciers moes-

paviljoens met stands van leveranciers.

Het Kokskwartet. “We wilden onze

ten samenwerken, zich verrassend

Binnen zijn workshops. “Dit is een uit

leden, zowel koks als voedingsassi-

presenteren en ambacht, innovatie en

de hand gelopen vriendendag”, vertel-

stenten, een inspirerend evenement

inspiratie samenbrengen. We hebben

len penningmeester Paul Hoogmoed

aanbieden met een andere opzet

alle deelnemers op het hart gedrukt: dit

10

Gastvrije Zorg • juni/juli 2012


Gastvrije Zorg | DAG VAN DE VOEDING

is geen gangbare beurs maar een evenement. Die invalshoek sloeg enorm aan, in no time hadden we dertig sponsoren.” Het werd een heel georganiseer, want met al die bedrijven zijn brainstormsessies gehouden om ze te prikkelen tot samenwerking. Daarom is samen-

Door de nieuwe samenwerking versterken we elkaar

Voeding is veel ruimte vrijgemaakt voor het inspireren tot gastvrij gedrag. Dat houdt menukeuze voor de bewoner in, zorgvuldig samengestelde maaltijden van het seizoen die niet weken van tevoren moeten worden gekozen. En creatieve en inspirerende medewerkers die echt contact heb-

gewerkt met Martin Egging van Food

ben met de bewoners. Als het aan

Happiness, bureau voor trendwatching

de organisatoren van De Dag van de

binnen de culinaire wereld. Egging:

Voeding ligt, komen er in de zorgsec-

“Deze aanpak is vrij uniek. We troffen

tor meer managers die hun medewer-

bedrijven aan die bereid waren kritisch

kers aanmoedigen om het welzijn van

te kijken naar de mogelijkheden tot

de cliënten centraal te stellen. Egging:

samenwerking en innovatie.’’

“Protocollen zijn er in overvloed. Ze beperken de medewerkers in hun taak

Vernieuwing

en zorgen voor middelmatigheid. Lei-

Een van de vernieuwende samen-

dinggevenden moeten hun medewer-

werkingsvormen die op de Dag van

kers inspireren om zich minder druk te

de Voeding zijn gepresenteerd, is die

maken over regels en procedures.“

tussen Heinz Foodservice en IXL, leve-

Volgens Van der Graaff gaat regelge-

rancier van de Nutri-Pulse® e-Cooker.

ving heel goed samen met gastvrij

Dit apparaat dat met elektrische pulsen

gedrag. “Zorginstellingen die zeggen

werkt, gaart een gerecht in zeer korte

het te druk te hebben, verschuilen zich

tijd op een lage temperatuur. Het koks-

presentatie, voor verrassende com-

graag achter protocollen. Maar ergens

team van Heinz heeft er receptuur

binaties, voor goede oplossingen bij

een houdbaarheidssticker op plakken,

voor ontwikkeld. Door in de backoffice

ondervoeding.”

eten goed afdekken, dat zijn voor een

samen te werken worden producten

vakman of vakvrouw automatische handelingen. Dat is het werk niet.”

beschikbare apparatuur. Zo komen

Gemotiveerde ­medewerkers

smaak, geur en uiterlijk zo goed moge-

Van der Graaff vult aan: “Verbeteringen

Interactie

lijk tot hun recht.

aanbrengen zit ’m ook in gemotiveer-

“Het ambacht is de basis. Koks en

Innovatie is nodig, zeggen de organi-

de medewerkers die hun vak verstaan.

voedingsassistenten zijn vakmensen,

satoren, gezien de veranderende tijden.

We hebben daarom ook opleiders

kennen hun bewoners. Via ambacht en

“De maaltijdprijs is jarenlang uitge-

als BGP en het Albeda college uitge-

inspiratie moet het komen tot innova-

molken”, aldus Egging. “We hebben het

nodigd voor deze dag. Vooral voor

tie”, zegt Hoogmoed. Gelukkig zijn er

eind wel bereikt. We willen bedrijven

voedingsassistenten ontbreekt het aan

goede ontwikkelingen, zoals de Week

uitdagen om mee te denken over cre-

goede opleidingen. Een werkgroep

van de Smaak, waar honderden zorgin-

atieve oplossingen.” Hoogmoed noemt

van Kokskwartet inventariseert mo-

stellingen aan meedoen. En het project

het een terreur dat zorgmaaltijden

menteel wat nodig is. Vaak organise-

Gastvrijheidszorg met Sterren dat ook

steeds goedkoper moeten. “Leg er een

ren zorginstellingen zelf een opleiding

elk jaar groeit. Op de vraag wat de

paar euro bij en je serveert goed eten

op de werkvloer omdat er geen goed

toegevoegde waarde is van deze Dag

en drinken. Het is nodig om zorginstel-

landelijk aanbod is.” Ook voor koks die

van de Smaak antwoorden de organi-

lingen bewust te maken waar ze mee

in een frontofficekeuken werken, is

satoren dat het vooral de interactie is

bezig zijn, maar we moeten niet alleen

training nodig. “Gelukkig kiezen koks

tussen bedrijven en Kokskwartet-leden

stilstaan bij de negatieve verhalen over

tegenwoordig vaker voor de zorg maar

en tussen marktpartijen onderling. “Die

beperkte budgetten. Deze dag moet

goede koks zijn nog steeds moeilijk te

mix van leden en leveranciers moet

ook over bezieling gaan. Daarom

krijgen. Een training kan daar ook wat

een goede invulling geven van gastvrij-

vragen we aandacht voor het ambacht,

aan verbeteren.”

heid. Als er meer wordt samengewerkt,

voor de ambiance van een mooie

Op de menukaart van de Dag van de

versterken we elkaar.” gastvrijezorg.nl

zo goed mogelijk afgestemd op de

Gastvrije Zorg • juni/juli 2012 11


Gastvrije Zorg | Levensboeken in de zorg

Betere zorgverlening dankzij levensboeken [ door Gwen Man ]

Ouderen zitten vol wijsheid en kennis, maar vooral vol levenservaring. Ze vertellen dan ook graag hun levensverhaal. Binnen de zorg wordt steeds meer aandacht besteed aan de levensverhalen van bewoners. De verhalen worden gedocumenteerd in levensboeken. “Een levensboek is niet alleen een geschikt instrument om de dagelijkse zorg te verbeteren, het stimuleert ook de herinnering van de bewoner.�

12

Gastvrije Zorg • juni/juli 2012


Gastvrije Zorg | Levensboeken in de zorg

Een levensboek is een boek over het levensverhaal van een oudere. De vorm maakt niet uit: het verhaal kan lang of kort zijn en het kan wel of geen foto’s bevatten. Ieder leven is anders en zo is ook

Een levensboek helpt de zorg enorm om een bewoner goed te leren kennen

ieder levensboek een uniek stuk. Voor veel

die familieleden hebben verloren in con-

leen leuk en belangrijk voor de bewoners,

ouderen is hun eigen boek een tastbaar

centratiekampen en daar niet over praten

maar wij kunnen hen met behulp van

bewijs van hun leven. Ze hebben behoefte

in hun levensverhaal. Maar één zin wordt

hun levensverhaal ook beter helpen. Om

om aan het einde van hun leven een soort

er aan besteed, terwijl je aan de toon voelt

goede zorg te kunnen geven, moeten

balans op te maken. Wat heeft het leven

dat dit een uiterst wezenlijk deel van het

wij een bewoner goed leren kennen. Een

mij gebracht? Sommige ouderen vinden

verhaal is. Dat maakt diepe indruk.”

levensboek helpt ons hier enorm bij”, zegt

het ook een fijn idee dat verzorgenden

verzorgende Baukje Baron.

precies weten wie ze zijn. Anderen zijn

Vertrouwen

Bewoners zijn heel enthousiast over het

bang voor dementie. Als ze niet meer voor

Levensboeken zijn bijzonder omdat

project. “Ik vind het prachtig, alle herin-

zichzelf kunnen praten, spreekt het boek

ouderen hun verhalen en gedachtes

neringen komen zo weer naar je toe”,

straks voor hen.

aan iemand toevertrouwen. Ze willen

vertelt een bewoner van De Bolder. Zijn

hun verhaal graag aan iemand kwijt; of

levensboek is gemaakt door zijn kinderen

Mooie herinneringen

dat nou een verzorgende of een fami-

en kleinkinderen en staat vol foto’s en

Als directeur van Reliëf, een christelijke

lielid is. Zorginstellingen gebruiken het

tekst. De namen van zijn klasgenootjes op

vereniging voor zorgaanbieders, startte

levensboek steeds vaker bij het verlenen

de basisschool kan hij nog zonder moeite

Thijs Tromp een onderzoek naar het

van goede zorg en begeleiding. Zorgcen-

opnoemen. “Dit is enorm, alles is vastge-

effect van levensboeken in de ouderen-

trum De Bolder in Huizen werkt al een

legd. Ik kan al mijn nazaten bekijken.”

zorg. Hij vertelt: “Toen ik door mijn werk

tijdje met de levensboeken. “Bij intrek van

in aanraking kwam met ouderen, zag ik

een nieuwe bewoner vulden we altijd al

Privacy

dat er veel behoefte was aan het vertellen

levenslopen in. Levensboeken zijn echter

De effecten van levensboeken in de ou-

van levensverhalen. Uit de praktijk waren

veel uitgebreider. De boeken zijn niet al-

derenzorg zijn verschillend. Onderzoeker

verhalen bekend over de positieve effecten die herinneren en vertellen hebben op ouderen, maar er bestond nog geen bewijs voor. Daarom ben ik met mijn onderzoek begonnen.” Dat een levensboek iets unieks is, kan Tromp beamen. “Er worden veel invulboeken gebruikt om levensverhalen te documenteren. Dat is een makkelijke en snelle manier. Helaas zijn deze boeken vaak standaard opgezet, terwijl levensverhalen alles behalve standaard zijn. Een levensboek moet passen bij diegene van wie het verhaal is, zowel in de vormgeving als bij de foto’s en andere herinneringen.” Een levensboek bestaat niet alleen uit mooie herinneringen; ook ingrijpende gebeurtenissen passeren de revue. “Er zijn verhalen die mij erg hebben geraakt. Mooie verhalen over hoe mensen elkaar hebben ontmoet in de liefde, maar ook aangrijpende verhalen. Zo zijn er mensen

Thijs Tromp: elk levensboek is uniek.

Gastvrije Zorg • juni/juli 2012 13


Gastvrije Zorg | Levensboeken in de zorg

Methode Mijn leven in kaart De methode Mijn leven in kaart gaat over het in gesprek komen met ouderen over het levensverhaal. Aan de hand van kaarten en thema’s kunnen vrijwilligers, verzorgenden of familie vragen stellen. Dit gesprek kan leiden tot een levensboek maar ook tot een poster met foto’s, placemats en gedichten. De handleiding vertelt precies hoe de methode in zijn werk gaat en de vragen dienen vooral als opstapje. Het gesprek zelf wordt als het belangrijkste gezien en is bedoeld om het leven gestructureerd te bekijken.

Thijs Tromp: “Een eerste groep vindt het

“Het is goed om het boek zo nu en dan

begonnen met zorgverleners, eindigen

plezierig om een levensboek te maken,

door te nemen met de hoofdpersoon. De

met vrijwilligers. Dat is een groot succes”,

maar hun welbevinden neemt er niet

Bolder probeert iedere dag een moment

aldus Tromp.

door toe of af. Een tweede groep heeft

te zoeken om met een bewoner en een

Een levensboek kan ook dienen als een

er juist veel baat bij. Het zijn mensen die

boek te gaan zitten. We letten wel erg op

communicatiemiddel tussen de bewoner

onlangs of langere tijd geleden ingrij-

de privacy die een levensboek met zich

en zijn of haar familie. De Bolder stimu-

pende dingen hebben meegemaakt. Je

meebrengt. Wij mogen een boek lezen,

leert dan ook de familie van bewoners om

ziet dat het vertellen hen goed doet.” Over

maar het mag niet zomaar ergens rond-

een levensboek samen te stellen. Baukje

een derde, uiterst kleine groep is nog niet

slingeren”, aldus Baron.

Baron: “Het zou een optie kunnen zijn om

veel bekend. “We hebben de indruk dat

zelf met een bewoner te gaan zitten, maar

het een groep is die zulke erge dingen

Veel levenswijsheid

wij doen hier echt een beroep op de fami-

heeft meegemaakt dat het beter is om het

Dat levensboeken ouderen helpen, is een

lie. Dit doen wij omdat zij vader of moeder

verleden te laten rusten. Je moet geen

feit. De hoofdpersoon kan kiezen of hij

het beste kennen. Daarnaast beschikken

oude wonden openhalen.”

of zij zelf een levensboek maakt of dat de

ze over foto’s en vinden ze het vaak leuk

In de dagelijkse praktijk van zorginstellin-

taak bij een verzorgende of een familielid

om te doen.”

gen is het effect van de boeken duidelijk

wordt neergelegd. Volgens Thijs Tromp

Ouderen hebben veel levenswijsheid,

te merken. Volgens verzorgende Baukje

zijn zorgverleners misschien niet altijd

waardoor ze heel diep de betekenis van

Baron kan de onrust van een bewoner

geschikt om een levensboek te maken. “Ze

een gebeurtenis begrijpen en je erop

worden verholpen door een levensver-

hebben er te weinig tijd voor en niet alle

wijzen welke dingen echt belangrijk zijn

haal. “Doordat je de historie van iemand

ouderen vinden het prettig dat zorgmede-

in het leven. Tromp: “Ouderen zeggen mij

goed kent, kun je verhalen aanhalen

werkers alle details van hun leven kennen.

vaak dat liefde en vertrouwen het allerbe-

waardoor een bewoner rustig wordt.”

Aan vrijwilligers wordt sneller iets toever-

langrijkste in het leven zijn. Wat je bereikt

Levensboeken geven veel plezier in het

trouwd, waarschijnlijk omdat ouderen

in het leven is relatief. De mensen van wie

leven van ouderen, maar er moet wel

zeker weten dat ze die vrijwilliger daarna

je houdt en die om jou geven, die blijven.”

voorzichtig mee worden omgegaan.

niet meer zien. Je ziet dat projecten die zijn

www.gastvrijezorg.nl

14

Gastvrije Zorg • juni/juli 2012


ker k e L % 0 10 ur 100% Pu tuur a n

handige Deze producten zijn verkrijgbaar in beker van 250 ml. meeneemverpakking van 500 ml of drink


Gastvrije Zorg | MEESTERKOK

De overstap van Frans Gerrits [ door carolien meijer ]

Ruim een jaar geleden maakte meesterkok Frans Gerrits de overstap van het Catherina Ziekenhuis in Eindhoven naar Unilever Food Solutions. In het chef-team, dat verder bestaat uit Edwin van Gent en Pascal van Loon, helpt hij zorginstellingen en cateringbedrijven om een lekkere maaltijd neer te zetten. Hij kijkt terug op zijn eerste jaar “in een totaal andere wereld”. Vooral de diversiteit van het werk heeft hem verrast.

16

Gastvrije Zorg • juni-juli 2012


Gastvrije Zorg | MEESTERKOK

Waarom heb je de overstap ­gemaakt?

over ontkoppeld koken, over het aanpas-

zijn. Er zijn goede maaltijdcomponenten

sen van recepturen. De ene keer geef ik

te koop, maar die moeten wel met ver-

“Ik ben tien jaar hoofd catering geweest bij

adviezen over energieverrijkte snacks,

stand van zaken worden geregenereerd.

het Catherina Ziekenhuis. Zo’n ziekenhuis

dan weer organiseer ik een kerstinspiratie

Het is belangrijk om als je de keuken

is een bedrijf op zich. Uitdagend werk,

voor de locaties van een grote zorginstel-

sluit, een kleine satelietkeuken te houden

want naast honderden ziekenhuismaaltij-

ling. Ik geef vaak saus- en soepsessies;

om toch een frituurhapje aan te kun-

den kookten we veel voor derden, er waren

we vergelijken dan onze producten met

nen bieden. Daarnaast zijn er ook goede

culinaire diners, wedstrijden, kooklessen.

die van onze concurrenten. Vaak komen

initiatieven. Je ziet veel frontcooking, een

Maar bezuinigingen lagen op de loer. Het

we goed uit die vergelijking, maar als een

leuke ontwikkeling, waarbij de bewo-

ziekenhuis kreeg de ene interim-manager

product van de concurrent geschikter is

ners gezamenlijk de maaltijd kunnen

na de andere, wilde meer gaan inkopen

voor de instelling, zeg ik dat ook eerlijk. Je

gebruiken in de restaurants met het zicht

in plaats van zelf maken, er moesten koks

kunt niet de hele markt bedienen.

op de open keuken. Of zoals bij Resi-

weg. Ik vond het niet fijn om te vertrek-

Wij zijn een grote jongen op het gebied

dentie Moermont in Bergen op Zoom,

ken maar ik wilde ook niet wachten tot de

van sauzen op koude basis; veel klanten

de winnaar van de Eten is Feest! Award

goede naam die de keuken van het Catha-

zijn niet gewend om daarmee te wer-

2011. Ik was daar, compleet met koks en

rina ziekenhuis had, werd afgebroken. Op

ken. Je moet er je eigen draai aan geven.

bedienend personeel, om speciaal voor

je 55e kun je nog een switch maken.”

Samen komen we tot een oplossing.”

de medewerkers en vrijwilligers een menu te koken, als onderdeel van de prijs

Hoe ziet je werkweek er uit bij Unilever Food Solutions?

Waarmee inspireer je de koks?

die ze hebben gewonnen. Er wordt daar

“Elke chef heeft zijn eigen receptuur en

in de huiskamer gekookt met verse spul-

“Geen week is hetzelfde. Ik kom uit de

zijn eigen voorkeur voor bepaalde mer-

len, er is een winkeltje met biologische

horeca, heb in een sterrenrestaurant

ken. Dat is ook goed. Chefs lopen tegen

groenten.

gewerkt, mijn Meesterkok-titel behaald en

bezuinigingen aan maar ze zijn door-

Het beeld is dus heel divers. En dat maakt

ook in het ziekenhuis waren de culinaire

gaans heel inventief. Het eten moet goed

het minder somber. Voor mijzelf zie ik

mogelijkheden niet gering. Toch ben ik

zijn maar aandacht, daar draait het om.

nog veel mogelijkheden. Ik blijf vernieu-

verrast door de dynamiek en de diversiteit

Het hoeft niet altijd duur. Ik draag allerlei

wend werken. Elke dag leer ik weer bij.

van dit bedrijf. Er zijn zoveel producten,

suggesties aan om van een simpel recept

* Meer info over smaaksturing:

voor allerlei verschillende kanalen; daar sta

iets lekkers te maken: doe eens mosterd

www.centerforgastrology.com

je niet bij stil als je in de zorgsector werkt.

door de aardappelpuree, kijk eens of een

Het duurt even voordat je zo’n groot bedrijf

beetje dille een recept kan oppeppen.

als Unilever Food Solutions leert ken-

Ik geef veel demonstraties met behulp

nen. Ik proef en test bestaande, maar ook

van de UniKIT. Dat is een nieuw concept

nieuwe producten, geef presentaties in

van Unilever Foodsolutions. De UniKIT is

de demoruimte in Rotterdam, ga het hele

een map met allerlei informatie voor en

land door voor ondersteuning van zorg-

door koks. Brochures, receptenkaarten. Ik

centra, ziekenhuizen en cateringbedrijven,

laat dan zien hoe je een lekkere, gezonde

geef kookdemonstraties op beurzen en

maaltijd kunt maken, aangepast aan het

workshops bij relaties. Mijn agenda loopt

seizoen of aan een bepaald thema of een

elke week weer vol. Die afwisseling maakt

feestdag, met bijzondere aandacht voor

het zo leuk.”

smaaksturing*. Dat slaat enorm aan.”

Welke vragen leven er bij ­instellingskoks?

Hoe zie je de toekomst van de instellingskok?

“Hoe ze met de (nieuwe) producten

“Dat baart me zorgen. Ik zie dat er wordt

moeten omgaan. We proberen producten

bezuinigd op koks. Keukens gaan dicht.

te introduceren die nog beter aansluiten

Op de lange duur zullen er niet veel vak-

bij de behoeften van de klant. Vragen

mensen overblijven, terwijl ze zo nodig

Frans Gerrits Meesterkok Frans Gerrits (56) is begonnen in de horeca. Hij werkte onder meer jarenlang als chef-kok bij Hostellerie du Chateau in Heeze, waar zijn team een Michelinster kreeg. In 1986 behaalde hij de titel Meesterkok, vier jaar later werd hij chef-kok en hoofd catering in het Catherina Ziekenhuis in Eindhoven. Sinds vorig jaar maart werkt Gerrits bij Unilever Food Solutions. Hij schreef twee kookboeken: Cucina Catharina en Koken met Contrast.

Gastvrije Zorg • juni-juli 2012 17


De Assist­ medewerker is een vast aanspreekpunt op de verpleegafdeling.

‘Hago Zorg en Assist ­ bieden gastvrij en ­efficiënt zorgconcept’ Ze serveren maaltijden, verschonen bedden en ondersteunen patiënten bij alle voorkomende facilitaire vragen. In het Reinier de Graaf Gasthuis in Delft wordt gastvrijheid dagelijks in praktijk gebracht door Assistmedewerkers op de afdelingen die gefaciliteerd worden door schoonmaakmedewerkers. Het ziekenhuis werkt hiervoor samen met Hago Zorg en Assist.

18

Gastvrije Zorg • juni/juli 2012


Bedrijfsprofiel

De samenwerking tussen Assist Zorg­ ondersteuning en het Reinier de Graaf Gasthuis begon in 2004 met een proef. “Het concept is in samenwerking met het ziekenhuis opgezet”, zegt Erik Vrijhoeven, business unit manager van Assist. “Wij hebben vervolgens geholpen om het ontwerp verder in te voeren binnen het ziekenhuis.”

Het concept maakt een 24/7 service mogelijk

leer-werktraject dat Hago Zorg hun biedt. Onze werknemers moeten een open houding hebben, vriendelijk zijn en met plezier naar hun werk gaan.”

Succesvol Ellen Kleyweg heeft twee jaar ervaring als Assistmedewerker in het Reinier de Graaf Gasthuis. Ze noemt de werkzaamheden

Het ziekenhuis was op zoek naar een ma-

Assist. Bovendien is de dienstverlening

heel afwisselend. “Het varieert van ont-

nier om patiënten zo goed mogelijk van

veel directer. Bij het Reinier de Graaf Gast-

bijtrondes tot het verzorgen van linnen-

dienst te zijn. Volgens Margot van Leijen,

huis worden op een afdeling, afhankelijk

goed en begeleiding bij het ontslag van

commercieel directeur van Hago Zorg,

van het moment op de dag, verschillende

een patiënt. Je hebt veel leuk, persoonlijk

begint dienstverlening al bij de schoon-

vaste Assistmedewerkers ingezet. Ze zijn

contact met de patiënten. Op de afdeling

maak. “Natuurlijk is kwalitatief goede

direct herkenbaar aan hun onderschei-

Gynaecologie werd een patiënte om half

schoonmaak de basis, maar ook gast-

dende kleding. Patiënten hebben van half

acht ’s avonds opgenomen. Om acht uur

vrijheid draagt in grote mate bij aan de

acht ’s ochtends tot half negen ’s avonds

kreeg zij zelfs nog een warme maaltijd.

beleving van de patiënt. Schoonmakers

een vast aanspreekpunt.

Daar was ze heel blij mee. Ik vind het

staan vaak in direct contact met patiënten

Ifie van Maanen, teamleider van Assist:

fijn om zulke dingen voor een patiënt

en bezoekers en hebben daarin dus een

“De medewerkers zijn zeker 80 procent

te kunnen regelen”, aldus Kleyweg. De

wezenlijke rol.”

van hun diensttijd in het directe zicht van

Assistmedewerkers vormen bovendien

Daar waar Hago Zorg (medische)

de patiënt. Als een patiënt iets te drinken

ook een schakel tussen verpleging en

schoonmaakdienstverlening en aanvul-

wenst, verzorgt de Assistmedewerker dit

de patiënt. Als de Assistmedewerker iets

lende services levert, biedt Assist een

direct. Dat geeft een rustig gevoel.” Het

signaleert, geeft hij dat meteen door aan

zorgondersteuningsconcept. Het aange-

ziekenhuis heeft er bewust voor gekozen

de verpleging.

boden concept van Assist is heel geschikt

om deze medewerkers geen medische

De patiënten van het Reinier de Graaf

voor verpleegafdelingen. “Door duidelijk

taken te laten verrichten, ook al is dat

Gasthuis zijn heel tevreden met het con-

onderscheid te maken tussen verpleeg-

binnen de dienstverlening van Assist wel

cept. “Ze geven gemiddeld een 8,3 voor

kundige taken en servicewerkzaamheden

mogelijk.

de dienstverlening rondom het bed. Dat bevestigt dat het concept uitermate suc-

biedt iedereen de juiste ondersteuning en geef je invulling aan gastvrijheid, één van

Interactie

cesvol is”, zegt manager facilitair bedrijf

de beleidsspeerpunten van het zieken-

De animo voor het beroep is groot. “We

Van der Ent Braat. Volgens hem is het

huis. Patiënten weten waar ze aan toe zijn

ontvangen veel open sollicitaties. Het

inzetten van Assistmedewerkers niet al-

en dit geeft rust in het ziekenhuis”, aldus

beroep biedt bijvoorbeeld een ideale kans

leen goed voor de dienstverlening, maar

Robbert Jan van der Ent Braat, manager

voor mensen die graag in een ziekenhuis

biedt het ook financiële voordelen.

facilitair bedrijf van het ziekenhuis.

willen werken, maar nooit een specifieke

Erik Vrijhoeven, business unit manager

opleiding hebben gevolgd”, vervolgt Van

van Assist Zorgondersteuning, noemt

Efficiënt

Maanen. “Alle nieuwe medewerkers

het opmerkelijk dat veel ziekenhuizen

De Assistmedewerkers voeren alle taken

krijgen een basistraining in onder andere

ondanks de financiële druk nog vast-

rondom het bed uit die niet specifiek ver-

gastvrijheid, communicatie, diëtiek en

houden aan het oude zorgmodel. “Het is

pleegkundig zijn. Dit biedt vele voordelen.

hygiëne. Vervolgens lopen ze een aantal

niet meer van deze tijd en onvoldoende

“De verpleegkundigen wordt facilitair

weken mee met een vaste medewerker.”

op de zorgvraag afgestemd. Het concept

werk uit handen genomen, waardoor ze

Van Leijen vult aan: “Hetzelfde geldt voor

van Assist Zorgondersteuning kan een

zich meer kunnen richten op zorggerela-

medewerkers van Hago Zorg. Naast

24/7 service en dienstverlening bieden.

teerde taken. Het concept is efficiënter en

technische schoonmaakkennis maakt

Gastvrije en gemotiveerde medewerkers

biedt een antwoord op het tekort aan ver-

ook interactie met patiënten en afde-

zijn belangrijk, uiteindelijk maken ook

pleegkundigen”, zegt Erik Vrijhoeven van

lingsmanagers onderdeel uit van het

hier de mensen het verschil.”

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met Hago Zorg en Assist

Gastvrije Zorg • juni/juli 2012 19


Gastvrije Zorg | ZUIVEL

Zuivel UMC Utrecht ­volledig ­biologisch Het UMC Utrecht is als één van de eerste UMC’s overgestapt op biologische zuivel. De overgang is onderdeel van het manifest maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO), dat het UMCU in 2011 ondertekende. De mijlpaal werd feestelijk gevierd. Volgens MVO Nederland lopen Nederlandse ziekenhuizen niet voorop als het gaat om duurzaamheid. Het UMC Utrecht wil graag het goede voorbeeld geven en heeft daarom in 2011 het manifest van MVO Nederland ondertekend en zijn duurzaamheidsbeleid voorlopig onderverdeeld in vier kerngroepen: inkoop, bouw, energie en voeding. Deze maand heeft het cluster Voeding, onderdeel van het facilitair bedrijf, een grote stap richting duurzaamheid gezet door al het personeel en de patiënten uitsluitend biologische zuivel aan te bieden. Herman Bol, lid van de raad van bestuur van het UMC Utrecht, nam bij de hoofdingang het eerste glas biologische melk in ontvangst uit handen van Annemiek Nass, één van de biologische boeren van FrieslandCampina. Ook kregen alle patiënten een extra verstrekking biologische zuivel in de vorm van Campina Boerenland Drinkyoghurt. Voor Jan de Bruin, clustermanager Voeding van het UMC Utrecht, was de overgang naar biologische zuivel een logische stap. “Het zijn herkenbare producten en er is redelijk veel aanbod. Zuivel wordt door het hele ziekenhuis gebruikt, dus het vormt een mooi uithangbord voor ons duurzaamheidsbeleid. Natuurlijk is de prijs ook belangrijk. Ik heb een

goede deal kunnen sluiten, maar we nemen dan ook 260.000 liter zuivel per jaar af.” De overgang naar biologische zuivel was relatief eenvoudig voor De Bruin. “We hoefden niet veel mensen te overtuigen, want duurzaamheid is een maatschappelijke trend. We hebben goede afspraken gemaakt met onze leverancier en grossier en we hebben uiteindelijk voor FrieslandCampina gekozen omdat zij het dichtst bij onze wensen kwamen: een Nederlands product, goede ondersteuning bij de introductie en leveringszekerheid. De samenwerking verloopt uitstekend.”

In de wei De biologische zuivelproducten in het UMC Utrecht – melk, karnemelk, drinkyoghurt en vla – zijn van Campina Boerenland, een merk van FrieslandCampina. Deze producten zijn afkomstig van Nederlandse koeien die van het voorjaar tot het najaar tenminste 120 dagen per jaar, 6 uur per dag in de wei lopen. De koeien krijgen een biologisch menu van onder andere grassen, klavers en kruiden. Hormonen en preventieve medicatie zijn niet toegestaan en tijdens het verwerkingsproces worden geen chemische geur- , kleur- en smaakstoffen toegevoegd. Het UMCU gaat de komende tijd regelmatig haar patiënten naar hun mening vragen over de biologische zuivel. Het personeel is in ieder geval al enthousiast. Jan de Bruin zeker. “Biologisch smaakt voller. Ik ben op het platteland in de omgeving tussen de boerenbedrijven opgegroeid. Wij haalden onze melk bij de boer die het zo uit de melkbus in de fles deed. Heerlijk romig. Die smaak van vroeger proef ik nu terug en dat is ontzettend leuk.”

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met FrieslandCampina Dagvers


En de winnaar is

De winnaars van de Gastvrijheidszorg Awards 2012 zijn ontzettend blij met hun prijs. Hun reacties. [ Door Dennis van Asselt en Aline de Bruin Foto’s Ted Walker ]


Gastvrije Zorg | gastvrijheidszorg met sterren

Emergis in Kloetinge mag zich voor het tweede achtereenvolgende jaar de meest gastvrije GGZ-instelling noemen. De dag van facilitair manager Camille Verhagen en groepshoofd facilitaire dienst Miranda Courtin kan niet meer stuk na het winnen van de prijs. Rivas-locatie Judith Leysterhof in Hardinxveld-Giessendam is de winnaar van de eerste Gastvrijheidsprijs Kleinschalige Woonvormen. Teamleider Piety Nijhoff is blij verrast.

Vinden jullie het terecht dat Emergis heeft gewonnen? “Voor wat betreft onze medewerkers wel. Die hebben er dit jaar heel hard aan getrokken om het voor de cliënten weer een stuk beter te doen. Dat is waar we iedere keer naar streven en waar we

Wat vindt u ervan dat u gewonnen heeft?

deze prijs ook voor gebruiken. We zijn heel cliëntgericht bezig. Op

“Ik vind het fantastisch, het ontroert me echt. Vooral omdat de

elke afdeling worden verschillende menu’s gekookt. De cliënten

medewerkers zich zo ingezet hebben en alles samen doen

hebben ook inspraak en koken mee.”

met de bewoners binnen het kleinschalig wonen.”

Wat was uw eerste reactie?

Hoe voelt het om twee jaar achter elkaar te winnen?

“Onze instelling was natuurlijk genomineerd, maar je verwacht

“Fantastisch. Winnen is leuk, zeggen we altijd. Het mooie van

nooit dat je ook daadwerkelijk wint.”

deze prijs is dat het voor een groot deel de waardering van de cliënten weergeeft. Onze cliënten die hier aanwezig zijn, zijn

Waarom hebben jullie gewonnen?

ontzettend trots. Onze dag kan niet meer stuk met zo’n prijs.”

“Onze medewerkers doen er echt alles aan om in te springen op wat de bewoners willen en wensen. Ze trekken echt samen

Wat is jullie geheim?

met de bewoners op en dat is zo mooi om te zien.”

“Wij gaan morgen weer verder; voeten op de grond en door. Verder met het nog weer beter doen, omdat onze cliënten dat

Zijn er nog toekomstplannen?

nodig hebben.”

“We zijn een voorbeeldhuis voor onze organisatie en ook voor vele andere organisaties. Dat is iets wat we willen voortzetten.

Hoe gaan jullie dit vieren?

Verder willen we ons graag verder verdiepen in de juiste vorm

“Dit gaat de hele organisatie meemaken hoor! De prijs komt bij de

van zorg voor onze psychogeriatrische doelgroep.”

hoofdentree te staan, in het zicht.”

22

Gastvrije Zorg • juni-juli mei 2012 2012


Gastvrije Zorg | gastvrijheidszorg met sterren

Het Sint Franciscus Gasthuis in Rotterdam heeft, na drie achtereenvolgende jaren in de top 10 geëindigd te zijn, de Gastvrijheidszorg Award 2012 in de categorie Ziekenhuizen gewonnen. Manager Wim van Schie van het facilitair bedrijf en voorzitter Georgine Zwinkels van de cliëntenraad: “Dit is echt een enorme stap voorwaarts!”

Zorgcentrum Padua in Tilburg heeft in de categorie Verpleging & Verzorging voor de tweede keer de Gastvrijheidszorg Award gewonnen. Directeur Kees Theeuwes is uitzinnig blij met de prijs. “Het voelt een beetje als de Oscars voor ons.” Waarom hebben jullie gewonnen? “Wij hebben geen regeltjes of we gaan langs de regels heen. We zoeken altijd de grens van het mogelijke. Waar anderen in de gezondheidszorg vragen wat het kost, willen wij weten wat

Wat is jullie eerste reactie op het winnen van deze prijs?

het oplevert voor de bewoners.”

“We zijn heel blij en trots met z’n allen. We hebben dit met alle

Wat moet je doen om het meest gastvrije zorgcentrum te worden?

1500 medewerkers gedaan!”

“Je moet mensen overtuigen en ze bewustmaken. Niet alleen

Hadden jullie het verwacht?

de medewerkers en vrijwilligers, maar ook onze bewoners.

“We wisten van te voren niet zo goed wat we moesten ver-

Ze zijn niet bij ons opgenomen, ze wonen bij ons. Probeer te

wachten. Stiekem hoopten we wel op een plaats in de top 3.

handelen vanuit deze vraag: wat zou je willen voor jezelf of je

Maar toen nummer 3 en nummer 2 genoemd werden en wij

ouders?”

daar niet bij zaten, dachten we wel even: oei. Gelukkig kwam in het jurycommentaar onze slogan gastvrij, dat zijn wij voorbij

Dus de bewoners moeten anders gaan denken?

en toen wisten we dat de eerste prijs voor ons was.”

“En hun familie ook. Het gebeurt wel eens dat mensen bij ons komen wonen en de kinderen vol trots zeggen dat ze het hondje

Vorig jaar nog nummer 5, nu nummer 1 mét vijf sterren.

van pa, dat hij al elf jaar had, hebben laten inslapen. Ze zijn dan

“Dit is echt een enorme stap voorwaarts. Het voelt bijna als een

delt ons met een probleem op, want die bewoner is iets dierbaars

soort last; we moeten dit het komende jaar gaan waarmaken.

ontnomen en de stap om bij ons te komen is al zo moeilijk.”

heel blij dat ze ons van een probleem hebben verlost. Nee, je za-

Maar dat gaat zeker lukken!”

Hoe levert dit congres een bijdrage? Wat zijn jullie plannen voor de toekomst?

“Voor onze organisatie is het een bevestiging dat waar we mee

“Volgend jaar mogen we natuurlijk niet meedoen, dan zit-

bezig zijn, heel belangrijk is. Je kunt met deze prijs mede-

ten we in de jury. Maar het jaar daarna zijn we absoluut weer

werkers en andere instellingen prikkelen om het nog beter te

deelnemer.”

doen. Want als je denkt dat je er bent, ben je er geweest. ”

Gastvrije Zorg • juni-juli 2012 23


Gastvrije Zorg | gastvrijheidszorg met sterren

De zaal in beweging: hoofd, schouders, knie en teen.

Tweede Kamerlid Pia Dijkstra van D66 mag de eerste Ster-

Sneldichteres

rengids Gastvrijheidszorg in

­Domique Engers

ontvangst nemen.

neemt de dag door.

Nationaal Congres Gastvrijheidszorg 2012 Theo van den Oever zorgt voor een muzikaal intermezzo.

24

Gastvrije Zorg • juni-juli 2012

Kijk voor meer informatie over het congres en de sprekers op

www.gastvrijezorg.nl


Gastvrije Zorg | gastvrijheidszorg met sterren

Uitslagen Verpleging & Verzorging Presentatie van het Nationaal Gastvrijheid Onderzoek (zie pagina 26).

1 Padua (De Wever), Tilburg 2 De Miente (ZuidOostZorg), Gorredijk 3 Ielânen (Zorggroep Plantein), Sneek 4 De Wiken (ZuidOostZorg), Drachten 5 Waerthove (Rivas Zorggroep), Sliedrecht 6 Bloemhof (Zorggroep Groningen), Ten Boer 7 Brugchelencamp (De Friese Wouden), De Westereen 8 De Hofwijck (Palet), Leeuwarden 9 Malderburch, Malden 10 Sinselhof (De Zorggroep), Venlo

Ziekenhuizen

De winnaars van de Eten is Feest! Award: zorgcentrum Magnushof in Schagen.

1 Sint Franciscus Gasthuis, Rotterdam 2 Elkerliek ziekenhuis, Helmond 3 Ziekenhuis Rivierenland, Tiel 4 Maasziekenhuis Pantein, Boxmeer 5 Ziekenhuis St Jansdal, Harderwijk 6 Amphia Ziekenhuis locatie Langendijk, Breda 7 Slingeland Ziekenhuis, Doetinchem 8 Westfriesgasthuis, Hoorn 9 Wilhelmina Ziekenhuis Assen, Assen 10 Albert Schweitzer ziekenhuis locatie Dordwijk, Dordrecht

GGZ 1 Emergis, Kloetinge 2 Landgoed De Grote Beek (GGzE), Eindhoven 3 Dimence locatie Brinkgreven, Deventer 4 De Wieken (GGNet), Groenlo 5 De Linde (GGNet), Apeldoorn

Kleinschalig Wonen Juryvoorzitter Jenneke van Veen maakt bekend wie de winnaars zijn.

1 Judith Leysterhof (Rivas Zorggroep), Hardinxveld-Giessendam 2 Voltawerk (ZuidOostZorg), Gorredijk 3 Het Gasthuis (Rivas Zorggroep), Gorinchem 4 Ielânen (Zorggroep Plantein), Sneek 5 De Geinsche Hof (Zorgspectrum), Nieuwegein

Gastvrije Zorg • juni-juli 2012 25


Bij ruim 80 procent van de instellingen is de ambiance goed geregeld

Zorg is steeds gastvrijer [ door leendert van wezel ]

26 Gastvrije Zorg • juni-juli 2012


Gastvrije Zorg | Nationaal Gastvrijheid Onderzoek

huizen en zorgcentra scoren hoog. In de geestelijke gezondheidszorg is nog veel te winnen. Van alle gemeten zorginstellingen scoort 75 procent ruim voldoende op alle gemeten items. Bij een kwart scoort gastvrijheid lager en daarvan is bij 9 procent de gastvrije zorg onvoldoende goed geregeld en ingevoerd. Het beleid rond het leveren van goede gastvrijheid is vooral bij de top tienen goed ontwikkeld. De GGZ-instellingen blijven enigszins achter. In de langdurige zorg is het beleid bij 93 procent op De zorgsector is steeds gastvrijer. Dit

225 deelnemers uitvoerig onderzoek

papier gezet. In 70 procent van de on-

komt naar voren uit het Nationaal Gast-

gedaan. Rond de twintig zorgcentra zijn

derzochte ziekenhuizen en instellingen

vrijheid Onderzoek 2012 waarvan de re-

bezocht door een mystery guest. De

is de cliëntenraad betrokken geweest bij

sultaten bekendgemaakt zijn tijdens het

overallscore voor gastvrijheidszorg in

de totstandkoming hiervan.

Nationaal Congres Gastvrijheidszorg.

Nederland is 77 procent. Dat betekent

In de communicatie met de cliëntenra-

Het grootste onderzoek over gastvrij-

dat zorginstellingen 77 procent van het

den is veel te winnen als het gaat om het

heid in Nederlandse zorginstellingen

maximaal aantal te behalen punten

creëren van draagvlak voor het gevoerde

vormt de basis van Gastvrijheidszorg

hebben behaald. In schoolcijfers uit-

beleid. Het management denkt hier po-

met Sterren 2012. In totaal zijn ruim 650

gedrukt betekent dit dat de deelnemers

sitiever over dan de cliëntenraden. Ook

items op het gebied van gastvrije zorg

aan Gastvrijheidszorg met Sterren een

in de kortdurende zorg is er een verschil

geïnventariseerd en zichtbaar gemaakt.

stevige 7,5 scoren op gastvrijheidsge-

in beleving van het management versus

De meningen van het management, de

bied. In vergelijking met vorig jaar stijgt

de cliëntenraad over hun inbreng. Het

cliëntenraad alsmede de bevindingen

de aandacht voor gastvrijheidszorg met

in de praktijk brengen van gastvrije zorg

van de auditeurs zijn in kaart gebracht.

5 punten. De zorgsector in ons land is

is bij 75 procent van de zorginstellingen

In totaal hebben circa 65 auditeurs bij

behoorlijk klantgericht. Vooral zieken-

goed geregeld. Vooral bij de langdurige zorg worden zeer veel activiteiten voor de cliënten georganiseerd. De waardering voor het eten en drinken is bij ruim 70 procent van de zorginstellingen hoog. Bij 30 procent van de deelnemers aan Gastvrijheidszorg met Sterren is het beleid voor eten en drinken voor verbetering vatbaar. Vooral in de langdurige zorg geeft bijna tweederde van het management aan dat de kwaliteit van het eten en drinken in het afgelopen jaar is verbeterd. De keuzemogelijkheden voor de cliënten worden steeds groter. In driekwart van de zorginstellingen hebben de cliënten invloed op het menu. Vooral bij de top 10 van zorginstellingen hebben bewoners veel inspraak in het bereiden en het opdienen van de maaltijden. Gastvrijezorg.nl

Gastvrije Zorg • juni-juli 2012 27


Wij danken al onze 足partners Gastvrijheidszorg met Sterren wordt mede mogelijk gemaakt door:


Gastvrije Zorg | Compassion for Care

Genezen doe je niet ­alleen met een medicijn of operatie “Wij geloven dat compassie het vermogen heeft om de huidige disbalans in de gezondheidszorg tussen efficiency en menselijkheid, tussen controle en vertrouwen te herstellen. Compassie tonen aan patiënten en hun familie is onmisbaar voor een helende ervaring”, een deel uit het Charter van Compassie for Care. Een document dat iedereen wil inspireren compassie weer het leidende principe in de zorgverlening te maken. Wat houdt Compassion for Care in? [ Door Betty Rombout ] Een van de oprichtsters van Com-

grote denkers en doeners een podium

in het werk willen. Maar omdat het sy-

passion for Care is Anne Spanjaart,

geven hun visie/ideeën uit te leggen)

steem niet zo in elkaar zit, laten ze het

vierdejaars student Geneeskunde aan

opkwam, vroegen we ons af waarom

varen. Dat kon toch niet! Daar wilden

de Vrije Universiteit van Amsterdam.

er nooit een arts op TED sprak. Dit

we iets aan doen”, vervolgt Spanjaart.

“Het begon bij de IFSMA, International

terwijl zeker een arts een brede maat-

Na bijeenkomsten ‘op de bank’, het le-

Federation of Medical Students As-

schappelijke verantwoordelijkheid

zen van literatuur en een ontmoeting

sociations, waar ik lid van ben. In deze

heeft. Vanuit hier zijn we gaan kijken

met Karen Armstrong – Brits auteur en

vereniging zitten bevlogen studenten

naar onze rolmodellen in de zorg en

expert op het terrein van religie, win-

die internationaal allerlei projecten

wat we willen uitstalen.” Het antwoord

nares van de TED-prijs in 2009 – ging

opzetten om global health te bevor-

blijkt eenvoudig: compassie!

het snel.

deren”, vertelt ze. “Toen een paar jaar

“In gesprekken met studenten en

Spanjaart: “Armstrong heeft het

geleden TED (Technology, Entertain-

hoogleraren kwamen we er achter dat

Charter for Compassion geschreven

ment, Design – bijeenkomsten die

de meesten innovatie en compassie

in 2010. Wij, studenten, lanceerden in

Gastvrije Zorg • juni-juli 2012 29


Gastvrije Zorg | Compassion for Care

Uroloog Michael van Balken: ook al was de dag lang, maak toch een extra rondje.

april 2011 Compassion for Care. Onze hoop? Dat alle hulpverleners zeggen: wij geloven in compassie, de menselijke maat als verbeterkracht in de zorg om tegenwicht te geven op de nadruk die nu op efficiency en kosten ligt. Het gaat erom dat we niet alleen de vakinhoudelijke kennis toepassen en zorg verlenen op basis van wat we geleerd hebben. Ook moeten we ons inleven in de patiënt, zodanig dat hij snel her-

Zeven redenen om compassie bij het personeel te cultiveren 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Verhoogt patiënttevredenheidsscore Verhoogt motivatie van personeel en behoudt ze Reduceert het risico op klachten, tuchtrechten strafzaken Verbetert patiëntveiligheid Gebruikt minder ziektekosten Bespaart op tijd van medewerkers Betere medische uitkomsten

stelt en zich prettig voelt. Natuurlijk is het belangrijk dat we alles afweten van het ziektebeeld van de patiënt. Dat we

het vak en je inleven in de patiënt, dan

literatuur lezen en alle technieken en

moet je creatief zijn. Zegt een patiënt

medicatie kennen. De patiënt heeft die

tegen je dat hij naar Nieuw-Zeeland

kennis niet. Maar hij komt naar ons toe

op vakantie gaat, maak daar dan een

als mens. Hij heeft pijn in zijn buik, kan

aantekening van in het dossier. Op

niet werken. Belangrijk is dat we de

een volgend spreekuur vraag je dan

patiënt niet alleen medisch bekijken,

even naar zijn vakantie. Echt luisteren

maar hem ook in zijn context plaat-

is belangrijk. En doorvragen. Vaak is

sen. Heeft u goede zorg thuis? Werkt u

er een vraag achter de vraag. En breng

vrouw ook?”

zelfdiscipline op om, ook al ben je moe en was de dag lang, een extra

Kleine dingen

rondje te maken. Het gaat vaak om de

Natuurlijk willen we weten hoe Com-

kleine dingen. Nog een voorbeeld? Ik

passion for Care concreet vormgege-

verbaasde mij laatst over het gemak

ven wordt. We spreken met uroloog

waarmee een onderzoeksruimte werd

Michael van Balken, werkzaam in het

binnengelopen door verplegend per-

Rijnstate ziekenhuis in Arnhem en

soneel die even iets aan de arts wilden

aanhanger van Compassion for Care.

vragen. Of iets nodig hadden dat zich

Is het niet zo dat artsen tegenwoordig

daar bevond. Precies op het moment

steeds meer administratieve handelin-

dat bij de patiënt een echo van de

gen moeten verrichten in de tijd van

prostaat werd gemaakt. Stel je eens

de patiënt? Hij antwoordt: “Ja, dat klopt.

voor als je daar zelf ligt!”

Een groot deel van de consulttijd gaat

Van Balken laat weten dat het lang-

daaraan op. De tijd en ruimte voor een

zaamaan bij sommige zorgverzeke-

Oprichter Anne Spanjaart: alle

goed gesprek is miniem. Dat is jam-

raars doordringt dat het niet alleen

hulpverleners moeten compassie

mer. Wil je niet afgestompt worden in

maar om productie gaat in de zorg.

uitstralen.

30 Gastvrije Zorg • junni-juli 2012


gastvrije Zorg | ComPassion for Care

Dat compassie in de zorg belangrijk

kanten: ziekenhuizen, het KNMG-stu-

compassie. Michael van Balken vult

is. Ook patiënten en patiëntenorga-

dentenplatform, PGGM, zorgverzeke-

aan: “De consulttijd die ik heb voor

nisaties timmeren steeds meer aan

raar CZ, Springer/BSL, Stichting Werk

compassie en warmte, is helaas kort.

de weg. Leggen uit dat de arm om de

en Gezondheid, Carrièrecentrum

In die zin is dit niet gastvrij. Creëer

schouder toch wel erg belangrijk is.

voor Artsen en nog vele anderen. Het

je omstandigheden die maken dat

“We zitten in een overgangsperiode.

Charter is momenteel door ruim 850

een patiënt zich desondanks toch bij

Vele regels zorgen voor hoge kwaliteit,

mensen/organisaties ondertekend.

jou op zijn gemak voelt, dan komt de

wordt gedacht. Hierin zijn we te ver

Ziet Anne Spanjaart een overlap met

gastvrijheid wél boven water. En juist

doorgeschoten. Ik ben optimistisch.

gastvrije zorg, is onze laatste vraag?

het kunnen tonen van die compassie

Het komt goed. We vinden de balans

Ze denkt even na en zegt: “Ja, het

aan de patiënt was destijds de reden

weer. Genezen doe je echt niet alleen

heeft zeker raakvlakken. Compassion

waarom ik dokter wilde geworden.”

met een medicijn of een operatie. De

for Care kijkt – naast het bieden van

Gastvrijezorg.nl

positiviteit van het meeleven is even

uitstekende medische zorg – naar de

belangrijk voor het genezingsproces”,

individuele patiënt. Wil hij geen witte

aldus de uroloog.

ziekenhuispyjama dragen, maar eentje met paarse stippen, dan is dat prima.

Gastvrije zorg

Het gaat niet alleen om medische

De kerngroep Compassion for Care

zorg. Een patiënt vindt het fijn als

bestaat uit tien studenten en profes-

hulpverleners aardig tegen hem zijn.

sionals. Inmiddels kent de groep een

Geef je hem het gevoel dat hij welkom

heel netwerk en is er steun van diverse

is, dan noem ik dat gastvrije zorg mét

Meer informatie: Twitter: @compassion4care web: www.compassionforcare.nl

HHago Zorg en Assist feliciteren alle winnaars van de Gastvrijheidszorg Awards van harte!

In het bijzonder feliciteren wij onze partners Emergis te Kloetinge met het voor de tweede maal op rij behalen van de eerste plek en Ziekenhuis Rivierenland Tiel, die de maximale waardering van vijf sterren kreeg. Ook zijn we trots op het Albert Schweitzer Ziekenhuis (locatie Dordwijk), Zorggroep Groningen (locatie Bloemhof) en De Friese Wouden (locatie Brugchelencamp) met hun top 10-vermelding.

www.hagozorg.nl www.assistzorg.nl

a Vebego company

HAZ0612 Adv 185x131 def.indd 1

14-06-12 15:14


Gastvrije Zorg | Bedrijfsprofiel

CuliCare kent de praktijk van alle dag Door bezuinigingen moeten veel zorginstellingen de organisatie veranderen. Vooral de hervorming van de maaltijdvoorziening is vaak een flinke uitdaging. Daar is niet alleen een passend voedingsmanagementsysteem voor nodig, maar ook een partner die op maat adviseert en de taal van het personeel spreekt.

doorlichten en advies uitbrengen middels uitgebreide rapportages. Care Culinair werkt anders”, aldus Lautenbach. Care Culinair heeft de beschikking over gekwalificeerde keukenmanagers en koks met uitgebreide zorgervaring. “Wij zetten een kok naast een kok. Ze bedenken samen oplossingen voor onder meer inkoop, logistiek, HACCP en personeelsbeleid. Onze mensen dragen een koksbuis, luisteren naar de medewerkers en werken keihard mee. We zorgen voor een praktische inventarisatie en rapportage, geen hele boekwerken. We zorgen ook voor draagvlak op directieniveau, zodat het personeel de besluiten van bovenaf begrijpt en de directie opmerkingen vanaf de vloer goed oppakt. Op die manier werkt de hele organisatie naar het nieuwe voedingsconcept toe.”

In de keuze voor een zorginstelling speelt de kwaliteit van de maaltijden een steeds grotere rol. Maar als het budget krimpt, wordt kwaliteit vaak een bijzaak. “Dat gebeurt niet opzettelijk”, zegt Duurzaam projectcoördinator Debby Lautenbach van Care Culinair. “Het Volgens Lautenbach draait het vooral om duurzaam personeelsontbreekt zorginstellingen vaak aan de ervaring om praktische beleid. “Je kunt niet zomaar mensen in de wacht zetten, dat creëert aanpassingen door te voeren. Voeding is een vak, vooral in de een hoop onrust en vertraagt het verbeteringsproces. Kijk eerst zorg. De gediplomeerde instellingskok is een verdwijnend fenonaar de aanwezige expertise en hoe je die op de juiste manier op meen. Daar is gewoon minder belangstelling voor.” andere plekken binnen voeding kunt inzetten.” Een samenwerking Care Culinair is een facilitair adviesbureau dat zorginstellingen met een zorginstelling kan een week duren, helpt met de ontwikkeling, implementatie en maar soms ook langer dan een jaar. Bovenborging van een duurzaam en passend voedien wordt het hele voedingsmanagementdingsmanagementsysteem. Daarbij werkt systeem geborgd met supervisie achteraf om het bedrijf onafhankelijk samen met verschilzeker te zijn dat het plan daadwerkelijk wordt lende toeleveranciers. Care Culinair is gestart uitgevoerd en er kwalitatief hoogwaardige in september 2011 en heeft inmiddels diverse maaltijden bij de eindgebruikers terechtkoprojecten op haar naam staan. Care Culinair men. Op die manier werkt het jonge bureau richt zich op bestaande processen, maar nu aan verschillende zorgprojecten. Lauontwikkelt ook nieuwe voedingsmanagetenbach is trots. “Verschillende grote partijen mentprojecten, bijvoorbeeld een omschawillen met ons aan tafel om te praten over sakeling van centraal naar decentraal koken. Debby Lautenbach: we zetten een kok naast menwerking. We doen het best goed voor het “Er zijn in Nederland veel adviseurs die de een kok. half jaar dat we bezig zijn.” Gastvrijezorg.nl organisatie van de voedingsdienst in de zorg Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met Care Culinair.


Voortaan wordt lunchen leuker dan ooit, want elke Kips portieverpakking heeft vanaf 1 april elke dag een originele grap, wetenswaardigheid of oneliner voor je in petto. Scan de QR code op de verpakking met je smartphone en je krijgt ‘m direct op je scherm, heel eenvoudig. Hou de verpakking dus in de gaten, voor nóg meer lunchplezier!

Zwanenberg Food Group • Twentepoort Oost 5 • NL - 7609 RG Almelo • T +31 (0)546 - 54 70 00 • F +31 (0)546 - 87 12 85 • E foodservice@zwanenberg.nl • I www.zwanenbergfoodservice.nl

softer • thicker • more absorbent feel • fold • communicate

Lotus Professional Professional® NexxStyle® servetten Wilt u meer dan een 2-laags servet, maar toch niet te veel betalen? Kies dan voor NexxStyle: 2x dikker en zachter dankzij de luchtkussentjes. De exclusieve ‘dambord’ embossing zorgt voor een chique uitstraling. NexxStyle servetten zijn stevig, uiterst absorberend, mooi te vouwen en maar liefst beschikbaar in 19 kleuren uit de mix n’ match collectie.

www.lotusprofessional.eu

Geef een nieuwe dimensie aan uw tafel!

©2012 Georgia-Pacific. Alle rechten voorbehouden. Meer informatie over onze producten kunt u vinden op www.lotusprofessional.eu

NIEUW!


Gastvrije Zorg | Recepten

Joris Kriele, ­sous-chef Badhotel Domburg

Zeeland in de schijnwerpers De nieuwe culinaire campagne Tafelen in Nederland, Lekker Duurzaam is gelanceerd op de Floriade. Elke maand staat het streekmenu uit één provincie centraal. De campagne, waarvan Gastvrije Zorg een van de partners is, is bedoeld voor ondernemers in de restaurantsector, koks en keukenbrigades in de wereld van zorg en welzijn. Vorige maand stond Noord-Brabant centraal, in juli is het de beurt aan Zeeland. Bedenker van het julimenu is sous-chef Joris Kriele van Badhotel Domburg.

34

Gastvrije Zorg • juni-juli 2012


Gastvrije Zorg | Recepten

Menu Zeeland

Postelein met gepocheerd ei, schapenkaas-espuma en kletskop van appelchutney Gepofte biet, zeekraalkoekjes, meiraapje gevuld met doperwten en Walcherse bloemkool-aardappelcrème, geserveerd met dragonsabayon en een scholletje Mousse van hangop met kersen, gemarineerd in Cassis de Zélande, Merengue met Cassis VOORGERECHT

Postelein met gepocheerd ei, schapenkaasespuma en kletskop van appelchutney

Garneer een salade van 150 g aangemaakte zomerpostelein met 4 gepocheerde eitjes en 100 g oude geraspte schapekaas, opgelost in 21/4dl warme melk, na afkoeling in een slagroomsifon (kidde) opgeschuimd. Geef er volgens de moleculaire mode een krokantje bij: 4 jonagoldappels gaargekookt in 2 dl wittewijnazijn met 1 teen knoflook, stukje fijngehakte gember, 2 laurierblaadjes, peper, zout, dan gepureerd. Voeg 2 eetlepels van deze appelchutney toe aan een mengsel van 270 g suiker, 120 g bloem, 4 g zout, 1/2 dl appelsap en 150 g gesmolten boter. Maak na afkoeling balletjes. Bak ze 8 minuten op bakpapier bij 160°C. HOOFDGERECHT

Gepofte biet, zeekraalkoekjes, meiraapje ­ gevuld met doperwten en Walcherse bloemkool aardappelcrème, geserveerd met dragonsabayon en een scholletje 400 g rauwe biet 60 gram grof zeezout 11/2 dl koolzaadolie 300 gram Walcherse bloemkool 31/2 dl groentenbouillon 1 dl room 650 g vastkokende aardappels (400 g droge aardappelpuree) 2 eierdooiers 1 eiwit 100 g zeekraal, geblancheerd 15 g dragonblad geblancheerd 100 g eierdooier 3/4 dl dragonvocht 150 g geklaarde boter 2 meiraapjes 100 g gedopte verse doperwten 1 theelepel bonekruid zout, peper

Eventueel

400 g scholfilet 1 ei 60 g wit broodkruim (panko) schil van 2 citroenen 25 g boter

• Strooi het zeezout in een slee, leg de bietjes erop. Dek af met aluminiumfolie. Pof ze in een oven van 170°C in ongeveer 90 minuten. Pel ze, snijd ze in 8 parten en bak ze kort in 2 eetlepels koolzaadolie. Houd warm. • Zet de bloemkool aan in 1 eetlepel olie, blus af met 1 dl groentebouillon en de room. Kook de bloemkool gaar. Pureer hem in een keukenmachine en wrijf hem door een zeef. Breng op smaak met 1 eetlepel olie, zout en peper. • Schil de aardappels, kook ze, stoof ze droog. Druk ze door de aardappelpers. Meng 2 eierdooiers, grofgehakte zeekraal, 1 eetlepel koolzaadolie en peper met de aardappelpuree. Klop het eiwit stijf en spatel dit voorzichtig door het mengsel. Breng op smaak met zout en bak er koekjes van in een laagje hete koolzaadolie. • Draai de geblancheerde dragon fijn in een keukenmachine met 1 dl groentebouillon. Passeer de massa door een fijne zeef. Klop 3/4 dl van het geurige nat met 100 gram eierdooiers au bain marie gaar. Voeg van het vuur af druppelgewijs de boter toe. Breng op smaak met peper en zout. • Schil de meiraapjes. Snijd ze in 8 dunne plakken. Blancheer ze 5 minuten in licht gezouten water. Spoel ze af in ijswater. • Fruit de doperwten in 1 eetlepel olie voeg het bonenkruid toe. Blus af met bouillon, kook ze gaar, laat ze afkoelen. • Presentatie: leg 4 plakken meiraap op een bord en spuit de bloemkoolpuree erop. Leg de doperwtjes erop. Dek toe met de tweede plak meiraap. Maak de groenten warm in de magnetron of steamer. Serveer met de dragonsabayon en versier met Rock Chives. • Schol: haal de scholfilets door 1 losgeklopt ei en daarna door het broodkruim gemengd met 2 eetlepels geraspte citroenschil. Druk de paneerlaag goed aan. Bak de filets in 4 eetlepels olie met 25 gram roomboter aan beide kanten bruin. Leg de vis op warme borden en serveer als boven. NAGERECHT

Mousse van hangop met kersen, gemarineerd in Crème de Cassis de Zélande, Merengue met Cassis

Merengue: sla 70 g eiwit stijf, klop er geleidelijk 70 g suiker bij en tenslotte 1/2 dl Crème de Cassis de Zélande. Spuit rozetten op siliconenmat. Bak 11/2 uur bij 105°C. Kersen: zet 400 g ontpitte kersen een paar uur te weken in 21/2 dl Crème de Cassis. Mousse: verwarm 1/2 dl witte wijn met een mespunt vanillemerg. Los er van het vuur af 4 geweekte gelatineblaadjes in op. Meng het vocht met 250 g hangop van karnemelk en 100 g poedersuiker plus 13/4 dl lobbig geslagen slagroom. Laat opstijven in vormpjes.

Gastvrije Zorg • juni-juli 2012 35


Gastvrije Zorg | foodspecial

Gezonde sm Kruiden & Specerijen


Gastvrije Zorg | foodspecial

maakmakers Bij ouderen gaan smaak en geur vaak achteruit. Maaltijden moeten daarom hoog op smaak worden gebracht zodat ouderen goed blijven eten. Te veel zout is ongezond, dus moeten kruiden en specerijen uitkomst bieden. Er zijn veel natuurlijke producten verkrijgbaar voor een gezonde maaltijd. [ Door Dennis van Asselt ]

De juiste kruiden en specerijen kunnen twee problemen in de zorg helpen oplossen: overmatig gebruik van zout en ondervoeding. Er zijn een aantal leveranciers die met natuurlijke producten hun bijdrage willen leveren aan een gezond eetpatroon. K!CK Food zoekt het daarbij over de grens met de gedroogde smaakmakers van HACO Swiss uit Zwitserland. K!CK Food is exclusief distributeur van HACO Swiss en heeft daarmee een partner gevonden met bijna 100 jaar deskundige ervaring in 70 landen. “HACO is een producent die bezig is al zijn producten vrij te maken van toevoegingen en smaakversterkers”, zegt K!CK Food-eigenaar Sander Zielman. “Dat sluit volledig aan bij onze filosofie. Vandaar dat wij een selectie hebben gemaakt voor de Nederlandse markt. We zijn met de producten van HACO een stap verder dan anderen in Nederland, omdat dit bedrijf alleen maar bezig is met productontwikkeling. De marketing laten ze over aan distributeurs zoals wij. Daardoor blij-

K!CK Food heeft diverse producten in het assortiment om vleesproducten op smaak te brengen.

ven er meer middelen over voor het neerzetten van de juiste producten en dat proef je.” K!CK Food levert 86 verschillende droge kruidenierswaren van HACO, zoals soepen, sauzen, bouillons en kruidenmixen. De Cuisine Santé kruidenmixen zijn honderd procent natuurlijk, gluten- en lactosevrij en bevatten geen MSG (Mono-Sodium Glutamaat), smaakversterkers en kunstmatige toevoegingen. Ook zijn deze kruidenmixen vrij van de veertien meest voorkomende allergenen.

Zielman: “Dus koks hoeven geen rekening te houden met dieetwensen, die in de zorg bij zo’n 10 tot 15 procent van de maaltijden voorkomen. Dat betekent meer efficiëntie en gemak in de keuken.” De kruiden van Cuisine Santé zijn bij K!CK Food verkrijgbaar in twee variaties: algemeen en vlees en gevogelte. “Van deze producten heb je minder nodig om een gerecht op smaak te brengen dan met andere smaakmakers. Dit product is volledig opgebouwd uit natuurlijke ingrediënten.

Gastvrije Zorg • juni-juli 2012 37


Gastvrije Zorg | foodspecial

Je moet vanaf het begin met eerlijke ingrediënten werken en geen kunstmatige toevoegingen gebruiken waardoor het niet meer lijkt op hetgeen op het etiket van het product staat”, aldus Zielman. Hoewel Zielman vindt dat de kennis in de zorgkeukens over het algemeen in orde is, wil hij koks bewegen meer te kijken naar de mogelijkheden. “Men gaat niet snel over op nieuwe producten. Dat heeft te maken met de omslag die moet plaatsvinden in zo’n keuken. Je moet goed weten wat er te koop is en dat je met de juiste producten veel meer eenvoud, variatie en gemak kunt creëren.”

Makkelijk op smaak Ook Jacqueline Verhage, marketing manager bij Unilever Food Solutions, ziet voor instellingskeukens mogelijkheden voor verdere ontwikkeling. “Het is belangrijk dat koks meegaan in de laatste trends. Er

zijn niet veel vervolgopleidingen in Nederland die hier op ingaan. Daar is nog winst te behalen. Instellingen die overgaan op frontofficekoken, kiezen wel vaker voor goed geschoolde horecakoks, omdat daar op een andere manier wordt gewerkt. Maar vaak is het lastig om goed geschoold en enthousiast personeel te vinden. En dat is nodig om de gast dagelijks een smakelijke maaltijd voor te kunnen zetten.” Unilever Food Solutions heeft twee smaakmakers in het assortiment waarmee gerechten heel gemakkelijk op smaak kunnen worden gebracht. Knorr Primerba is een reeks fijngehakte kruiden in plantaardige olie, zoals dille en dragon, maar ook champignon en pesto. De nieuwste is Primerba sjallot. De totaal zestien varianten zijn zowel in dressings en marinades als soepen en sauzen toepasbaar. “Met verse kruiden kun je

een beter effect bereiken dan met gedroogde. Maar je hebt te maken met houdbaarheid en de prijs. Bovendien is de kwaliteit niet altijd constant”, legt Verhage uit. “De kruiden van Primerba hebben die problemen niet en kunnen aan het begin van het proces of aan het einde in een frontofficekeuken een gerecht meer smaak geven. Je hoeft de kruiden niet meer te snijden en het is een concentraat, waardoor er maar heel weinig van nodig is.” Ook voor het gebruik van specerijen heeft Unilever Food Solutions een gemakkelijke oplossing. Specerijen zoals kerrie of paprika kunnen niet op ieder moment aan bijvoorbeeld een soep of saus worden toegevoegd. Dat kan wel met de variaties van Knorr Professional specerijpuree. Deze zijn in het gebruik hetzelfde als de kruiden van Knorr Primerba en verkrijgbaar in zeven verschillende smaken, waaronder kerrie, gember en knoflook. De nieuwste variant is chili, een pittige peperpuree. Ook deze producten zijn geconcentreerd en bevatten geen kunstmatige conserveermiddelen of smaakversterkers, maar citrus, azijn en zout. Verhage: “Dat vind je terug in de natuurlijke frisse smaak.”

Gebakken panga met puree, op

Kleine wondertjes

smaak gebracht

Rob Baan, eigenaar van Koppert Cress, heeft een duidelijke visie op smaak en voeding in de zorg. Zijn bedrijf is de grootste kwekerij van microgroenten in Europa en is gespecialiseerd in cressen, kiemen van

met diverse ­producten waarin kruiden en specerijen zijn verwerkt.

38

Gastvrije Zorg • juni-juli 2012


Gastvrije Zorg | foodspecial

Met micro­ groenten kan veel smaak ­worden gegeven aan een gerecht.

planten met elk een eigen smaakprofiel: van zoet naar zuur en van zout naar bitter. Baan noemt ze zijn kleine wondertjes, waarvan zijn bedrijf inmiddels 25 verschillende variaties heeft ontwikkeld. “Om te overleven, maakt dat kleine plantje alle antioxidanten aan die ook goed zijn voor het menselijke lichaam. Het bijzondere van mijn product is dat je er niet veel van hoeft te eten. Het kunnen homeopathische hoeveelheden zijn; als je al die stofjes maar binnenkrijgt.” “Met deze plantjes kun je een mooie smaak creëren zonder zout of toevoegingen”, legt Rob Baan uit. “Mensen zullen verbaasd zijn over de mogelijkheden met deze natuurlijke, verse producten. Door planten te eten die van nature zout zijn, krijg je nooit te veel zout binnen omdat je lichaam dat reguleert. Je eet niet meer dan je lekker vindt. Als je zout door de aardappelpuree doet, krijg je altijd te veel binnen.” Koppert Cress heeft een aantal bijzondere verse cressen in het assortiment. Salicornia Cress (zeekraal) is knapperig, mild zoutachtig en is lekker bij visgerechten. Het jonge gewas hoeft alleen afgespoeld te worden en kan in zijn geheel gebruikt worden. De Rock Chives komt uit de rotsachtige bergen in Noord-Oost Azië en geeft de smaak van fijne

knoflook, zonder dat het plantje naar knoflook ruikt. Broccolikiemen zijn ook erg gezond. Broccoli is al een supergroente vol antioxidanten, maar kiemen bevatten dertig keer meer inhoudsstoffen dan rauwe broccoli en honderd keer meer dan gekookte. Broccolikiemen kunnen rauw door een salade of stamppot. Zijn deze

verse producten niet te duur voor de zorg? Baan is daar duidelijk over. “Als je voeding beschouwt als een kostenpost, is het altijd te duur. Als je voeding beschouwt als genezing, kun je op medicijnen besparen door gezondere maaltijden te serveren. Nog maar een paar instellingen hebben dat door.” Gastvrijezorg.nl

Coupe Romanoff van Koppert Cress Benodigheden 3 kilo Hollandse aardbeien ½ liter slagroom (zonder suiker) 2 bakjes Honny Cress Bereidingswijze Hollandse aardbeien wassen en in een cocktailglas plaatsen Slagroom half stijf kloppen (zonder suiker) en over de aardbeien scheppen Honny Cress afknippen en over de aardbeien en room strooien


Gastvrije Zorg | productinformatie

Waerthove krijgt nieuwe ­­ Miele-wasautomaat Raad het aantal microvezeldoeken en win een professionele wasautomaat voor

LabelLord-Midi, de maatstaf in voedselcoderingssystemen

uw zorgorganisatie. Tijdens het Nationaal Congres Gastvrijheidszorg 2012 konden bezoekers deelnemen aan een prijsvraag van Miele Professional. Zorgmedewerkster Andrea Lock van de Rivas-locatie Waerthove in Sliedrecht wist het juiste aantal doeken te raden in de wasautomaat die stond opgesteld en wist het juiste aantal van 74 microvezeldoeken te raden. Binnenkort wordt de professionele wasautomaat officieel overgedragen aan en in gebruik genomen door Andrea Lock en locatiedirecteur Twan van den Munckhof.

Iedere dag heeft zijn eigen onderscheidende kleur. Met één blik controleert u de producten en hun houdbaarheidsdatum. U ziet meteen dat

Redbeans introduceert: de nieuwe Beanmachine Small

de blauwe etiketten (bereid op maandag) op woensdag over de uiterste houdbaarheidsdatum (THT) zijn. Indien u op woensdag in de koeling kijkt dient u geen blauwe etiketten meer aan te treffen. Het LabelLord kleur-

Redbeans heeft de Redbeans Beanmachine Small geïntro-

coderingssysteem is eenvoudig in elk (bestaand) HACCP plan te integre-

duceerd. Het gaat om een compacte volautomatische es-

ren. Bespaart tijd en kosten en is bovendien gebruikersvriendelijk. Ook

pressokoffieautomaat, een alleskunner. “Verse bonen, direct

uw (ambulante) medewerkers kunt u eenvoudig vertrouwd maken met

gemalen, onder druk gezet: voor echt lekkere koffie. Prima

het systeem. In onze multiculturele maatschappij is duidelijke instructie

geschikt voor winkels, kleine kantoren of pantry’s”, meldt de

en eenduidige communicatie van groot belang. Het LabelLord systeem:

leverancier. “Met één druk op de knop een heerlijke koffie,

Kleuren spreken immers alle talen! De LabelLord filosofie: onze oplos-

espresso, cappuccino, latte macchiato, warme chocolade-

singen zijn altijd eenvoudig toe te passen, effectief en kosten- en/of werk

melk of heet water voor thee. Tien keuzetoetsen. Uniek is de

besparend. Kortom toegevoegde waarde in de dagelijkse praktijk. Alle

kannenfunctie: met één druk een klein kannetje echt verse

LabelLord-producten zijn verkrijgbaar bij de meeste horecagroothandels.

koffie (1 liter).” Readbeans geeft aan dat de 32 centimeter brede machine eenvoudig is in

Bezoek ook eens onze website: www.labelLord.eu

onderhoud, schoonmaken en bijvullen. Meer informatie: www.redbeans.nl

King Cuisine komt met nieuwe spreads

De totaalleverancier voor de zorg Le Roux Verpakkingen & Disposables is een totaalleverancier voor onder andere de Zorg en de Horeca op het gebied van hygiëne-disposables, maaltijdverpakkingen en tafelaankleding. Door het zeer brede assortiment van tafelaankleding is er voor ieder interieur iets passends te vinden. Le Roux Verpakkingen & Disposables voert merkartikelen zoals Mank, Duni, King Cuisine breidt haar assortiment uit met vijf spreads, geïnspireerd op de

AVA en Lotus, maar ook huismerken. Omdat Duni een belangrijk product

Noord-Afrikaanse keuken. De spreads hebben de verfijnde smaak die kenmer-

is binnen de Zorg heeft Le Roux Verpakkingen & Disposables een speci-

kend is voor de regio en zijn allemaal vrij van kunstmatige geur-, kleur- en

ale website ontwikkeld exclusief voor Duni artikelen: www.dunistore.com

smaakstoffen. Ze zijn leverbaar onder private label in kleinverpakking. De

Hier vindt u alle ’up-to-date’ Duni-artikelen voorzien van duidelijke foto’s.

spreads hebben een THT van 21 dagen en zijn er in de volgende smaken: fris-

Surf snel naar de website voor een impressie!

se en pittige Harissa Tomaat, lichtpikante Hummus Harissa, kruidige Hummus Koriander, frisse Baba Ganoush en zoete Paprika Amandel spread. Volgens de leveranciers zijn de spreads heerlijk op brood of op een toastje, maar ook geschikt als smaakmaker bij een feestmaaltijd. Meer informatie: www.kingcuisine.eu

40

Gastvrije Zorg • juni-juli 2012


Thee voor elk moment!

Sir Thomas Lipton was een man

Lipton Professioneel range

Rainforest Alliance

met een missie: het vinden van de

Om het dagelijkse kopje thee bijzonder te

Lipton heeft niet alleen smaak voor de beste

maken biedt Lipton de Professioneel range. Dit

thee, Lipton heeft ook smaak voor de wereld.

assortiment voldoet aan hoge kwaliteitseisen.

Als eerste theeplantage ter wereld heeft Kericho

De

in Kenia een Rainforest Alliance certificering™.

lekkerste thee ter wereld. Hij bracht de fijnste theemelanges direct van de

vernieuwde

foliezakjes

houden

de

plantages naar de winkelschappen.

theeblaadjes nog verser dan de gebruikelijke

Omdat Lipton wil bijdragen

Vandaag de dag is Lipton nog

papieren envelopjes. Bovendien is de nieuwe

aan

verpakking minder belastend voor het milieu.

streven

Er zijn verschillende smaakvarianten waaronder

in

de Kericho thee, afkomstig van onze eigen

duurzaam

plantage in Kenia.

gecertificeerd.

steeds de grootste theeproducent ter wereld, en staat het merk Lipton symbool voor smaak en kwaliteit.

een

betere

wij

2015

al

wereld,

ernaar

om

onze

thee

te

hebben

Lipton is tea, tea is Lipton.

Voor meer informatie of vragen kunt u contact opnemen met: Unilever Food Solutions Postbus 1250 3000 BG Rotterdam Service Center 010-4394308 www.unileverfoodsolutions.nl


agenda BeURZen

conGReS

10 t/m 12 september, Apeldoorn

18 september Nijmegen

Deli XL Foodservice Fair

HRM in de Zorg

www.delixl.nl

www.hrmindezorg.nl

Advertentie-index Bureau Q-linaire

42

Care Culinair 23 t/m 26 september, Düsseldorf

SeminaRS

Hogatec 2012

13 september, Kloetinge

www.hogatec.de

ZorgGilde bijeenkomst

32, 42

Deli Xl

www.zorggilde.net 21 t/m 25 oktober, Parijs

44

frieslandCampina Dagvers 15, 20 Hago Zorg / assist

18-19, 31

intrakoop

43

Sial 2012

eVenemenTen

lotus Professional

33

www.sial.fr

29 september t/m 7 oktober

Van Oordt PortionPack

1,2

Week van de smaak 2012 www.weekvandesmaak.nl

24 t/m 26 oktober, Parijs

temp-rite

4

Vending Paris

unilever food Solutions

41

www.vendingparis.com

Zwanenberg food group

33

Volgende editie van Gastvrije Zorg

Thema: thema Convenience • foodspecial desserts

Bureau Q-Linaire Food & beverage professionals

VOEDINGSMANAGEMENT “NIEUWE STIJL”…

Altijd een Professional op voorraad. Het matchen van de juiste kandidaat aan de juiste functie is een vak apart, zeker gezien de vaak complexe planning in de food & beverage sector. Dankzij onze expertise en flexibiliteit bent u in staat snel in te spelen op de wisselende personeelsbehoefte binnen uw organisatie. Hèt adres voor vakbekwame medewerkers in de horeca, catering en instellingen, bijvoorbeeld:

√ √ √ √

Interim management Keukenmedewerkers Bedieningmedewerkers Afwas / Medewerkers stewarding

Als facilitaire zorgprofessional komt u vaak in aanraking met adviseurs. Analyses, rapportages, organisatiestrategieën: veel consultants staan klaar om uw organisatie efficiënter en klantgerichter te maken. Zij bieden u een uitgebreid rapport aan, maar verwachten dat u de implementatie ervan vervolgens zelfstandig uitvoert. Care Culinair is vernieuwend en anders. Met onze 100% focus op keukenmanagement verbinden wij twee werelden: advies en uitvoering. Maak kennis met onze door en door ervaren specialisten en keukenmanagers die letterlijk meewerken om samen met uw team de keukenoperatie efficiënter te maken en een duurzame kwaliteitsimpuls te garanderen voor de lange termijn.

www.bureauqlinaire.nl of bel snel: +31(0)541 - 66 36 30 www.careculinair.nl


Meer voor minder Bij GGZ Delfland in Delft zie je met etenstijd gezellig gedekte tafels. Cliënten en medewerkers eten samen en scheppen ook zelf op. Samen aan tafel, aandacht voor elkaar: het past in de nieuwe visie van GGZ Delfland. Bij die nieuwe visie hoort ook een leverancier die daarop kan inspelen. Ellen Dekker, manager facilitair bedrijf en vastgoed: “Intrakoop heeft ons geweldig geholpen; door mee te denken en onze visie scherp te krijgen. Verder kon Intrakoop uitstekende leveranciers aanbevelen, die aansloten op onze nieuwe aanpak. Daardoor hebben we nu een leverancier die goede kwaliteit levert, tegen een scherpe prijs en met een slim bestelsysteem. Zo besparen we ongeveer drie ton. We krijgen dus meer voor minder. En we maken van de maaltijd een gezellig moment.” Ellen Dekker, manager facilitair bedrijf en vastgoed GGZ Delfland

Samen maken we goede zorg beter betaalbaar Bij uw zorgorganisatie telt elke euro. U wilt de totale kosten van middelen en diensten zo ver mogelijk terugdringen. Intrakoop ondersteunt u daarbij. Denkt u na over innovatieve inkoopprocessen, inkoopstrategieën en raamovereenkomsten? Intrakoop heeft ze al voor u bedacht en in het leven geroepen. Of we ontwikkelen ze samen met u. Zodat u kunt kiezen uit de inkoopoplossing die het beste bij uw organisatie past. We rusten niet voordat we de gunstigste voorwaarden voor u uit het vuur hebben gesleept. Samen met u doen we er alles aan, om goede zorg beter betaalbaar te maken.

www.intrakoop.nl

twitter.com/intrakoop


Deli XL ondersteunt relaties bij het realiseren van

Gespecialiseerde diensten voor de zorg

gastvrijheid en efficiency.

Werken aan

gastvrijheid

Op zoek naar het evenwicht tussen gastvrijheid en efficiency in uw instelling? Onze gespecialiseerde afdeling Advies & Organisatie helpt relaties in de zorg bij de realisatie van het voedingsbeleid. Met kennis van voedingsconcepten en een bedrijfskundige blik. Van strategisch voedingsbeleid tot concrete implementatie van concepten voor kleinschalig wonen.

Meer informatie? adviesenorganisatie@delixl.nl www.delixl.nl


Gastvrije Zorg nr.6/7