WIJ 4 2022

Begeleiding na een miskraam DECEMBER 2022 € 2,95

VERWACHTINGEN

MANAGEN DRAAGMOEDER SHARON

M IJ N ING BE VALL nse Oekraïe ia Anastas

‘De baby va n de wensouders loge ert in mijn buik’

Heb jij ook vragen over gezonde voeding voor je baby?

Op de website van het Voedingscentrum vind je praktische informatie en handige tips over gezonde voeding voor elke fase: van gezond eten tijdens de zwangerschap tot het geven van de eerste hapjes. Check het op www.voedingscentrum.nl/nl/zwanger-en-kind Het Voedingscentrum heeft ook verschillende hulpmiddelen beschikbaar, bijvoorbeeld de inspiratiekaart voor oefenhapjes.

Scan de QR-code en download de inspiratiekaart.

Zucht, wat was opvoeden toch een stuk makkelijker zonder social media Yvonne

Soms hilarisch, vaak ontroerend en vooral herkenbaar. De reacties van fans op facebook.com/wij en instragram.com/wij.insta over hun (aanstaande) moederschap.

De kids lijken gewoon op hun moeder. Ik ben

Genderneutraal opvoeden?

ook niet altijd de

Ik heb geen schoonmoeder, heerlijk is dat

88% NEE

leukste, dat kan gewoon niet Leonie

Sandra

De bevalling het heftigste deel?

Daarna begint het pas

Ik ga tegenwoordig zelf op de trap zitten en gil en krijs alles bij elkaar. Lucht op joh

Linda

Naomi

Babyshower?

Overdreven onzin, overgewaaid uit Amerika Miranda

Kind is 5 maanden en ik heb al bijna

4.000 foto’s

MOM TO MOM

ZODRA JE MOEDER WORDT STOP JE NIET INEENS MET JEZELF ZIJN, JE MAG OOK JE EIGEN DING HEBBEN Daisy

Gelukkig kwam onze zoon te vroeg, hij woog 4824 gram en dat met 36 weken Debbie

HANDIG TOCH, ZO’N TUIGJE. WIL IK OOK WEL VOOR MIJN MAN

Waar waren we toch zo druk mee voordat we kinderen kregen?

Babs

Susanne

gemaakt Ineke

IN DIT NUMMER 5 Pasgeboren 6 Zwanger! Draagmoeder Sharon over haar zwangerschap 9 Spoton 10 Decemberstress 14 Mode: zwangerschap 17 Column verloskundige Marlies 18 Moeders over hun verwachtingen én de realiteit van het ouderschap 24 Fotospread: kleine slapers 26 Onder ons: Mariska’s gezin valt uiteen na de geboorte van de tweede

28 30 34 36 41 42 44 48 50

Mode: newborn Begeleiding na een miskraam Gewaagde babynamen Drie generaties: topatleet Nadine Broersen Dilemma: voor straf op de gang?

Mijn verhaal: Elle koos voor een abortus door haar depressie Mijn bevalling: Oekraïense Anastasia over de geboorte van Viola Alexandra Mode: boys & girls Column Roxanne

3

Een bundeltje van licht

Nijntje en vriendjes lampjes door Mr Maria | www.mrmaria.nl

PASGEBOREN

Yves & Seth Theunissen 10-10-2022 Alycke Carolina Koers 22-09-2022 Jan van Lierop 16-09-2022

Roza-Fiene Fontijne 07-08-2022

Noud Hendriks 18-07-2022

Thijs Faber 24-09-2022

Tove en Liene Smeets 19-08-2022

Noor Juune de Groot 13-09-2022

Tim Wolfs 27-08-2022

Bestellen?

Scan de QR code!

Laat je het WIJ weten?

Is jouw baby geboren? Laat het ons binnen 6 weken na de geboorte weten op wij.nl/gratismutsje. Je krijgt dan totdat je kind één jaar is het magazine WIJ thuis gestuurd én een gratis mutsje van simply colors met de naam van je kind. Doen!

5

ZWAN

GER

Sharon (32) en haar man Paul (33) zijn een compleet gezin met hun twee dochtertjes van 5 en 3. En toch is Sharon nu weer zwanger. Niet voor zichzelf, maar als draagmoeder: “De baby van de wensouders logeert in mijn buik.”

“Vanaf het moment dat ik zelf moeder wilde worden,

Daarna hebben we nog een keer of drie, vier

heb ik altijd gezegd: ‘Als het mij lukt om zonder te veel

afgesproken en toen hebben we aangegeven

obstakels zwanger te zijn, dan wil ik dat ook voor

dat we het traject verder wilden onderzoeken

anderen doen.’ En zo geschiedde. Zelf heb ik twee

op de mogelijkheden. Het grote voordeel voor

goede zwangerschappen met dito bevallingen gehad.

ons was dat de wensouders al een kind hebben

Na twee jaar begon het weer te kriebelen. Niet voor

door draagmoederschap, zij hadden al ervaring

onszelf, maar wel om een ander koppel zo gelukkig te

op het medische en juridische vlak.”

kunnen maken als wij met onze meiden zijn. Via een artikel van WIJ vond ik een stel dat een draagmoeder

Terugplaatsing

zocht.”

“Omdat de wensouders al bekend waren met het psychologische onderzoeken voor mijn man en

“Als je een gezin hebt en nadenkt over draagmoeder­

ik én de wensouders, stonden alle seinen op groen

schap, dan beslis je dat niet alleen. Eerst besprak ik

en mochten we gaan proberen zwanger te worden

het met mijn man. Hij kwam terug van een dagje

door middel van het terugplaatsen van embryo’s.

golfen en ik had net het verhaal van de wensouders

Voor mij was er een belangrijke voorwaarde:

gelezen, dus zei dat ik iets met hem wilde bespreken.

het zou moeten gaan om hoogtechnologisch

Zijn eerste reactie was grappend: ‘Als je wat goeds wil

draagmoederschap. Dat betekent dat er een eicel

doen voor een ander, kun je dan geen vrijwilligerswerk

van de wensmoeder door een zaadcel van de

gaan doen?’. Dat hád natuurlijk gekund, maar dat

wensvader bevrucht wordt in een laboratorium

wilde ik niet. We hebben het er uitgebreid over gehad

en dat het embryo dan teruggeplaatst wordt. Zo

en uiteindelijk was mijn man degene die zei: ‘Laten

zit er genetisch niets van mij in en dat wilde ik

we contact leggen, dan zien we wel wat er ontstaat

per se, anders zou het minder als ‘in mijn buik

en hoe het voelt.’ Zo gezegd, zo gedaan.”

logeren’ voelen. De wensouders hadden van de vorige zwangerschap nog vier bevruchte embryo’s

Eerste date

in de vriezer liggen. Die hebben we eerst gebruikt,

“Het contact was vanaf het begin af aan goed. Ik

maar dat mislukte helaas. Daardoor kwamen de

heb eerst een keer alleen met de wensouders gebeld,

wensouders voor een nieuwe ivf­poging in

daarna hebben we een keer met z’n vieren gevideobeld

aanmerking. Hier zijn vier mooie embryo’s uit

en vervolgens hebben we afgesproken. Wij zijn naar

ontstaan. Ik vond het wel moeilijk als ik de ouders

hen toegegaan en dat voelde echt als een eerste date.

moest vertellen dat het niet gelukt was; ik was dan

Alleen was die spanning nergens voor nodig, want

namelijk de boodschapper van het slechte nieuws.

vanaf de eerste seconde voelden we ons thuis.

Gelukkig was het bij de terugplaatsing in april raak.”

TEKST: SELIEN KOSTER. FOTOGRAFIE: ESTER GEBUIS.

traject verliep dit vrij soepel. Na medische en

Geen vrijwilligerswerk

‘Ik kijk uit naar het moment dat ik de baby kan teruggeven, dan is hun gezin compleet’

‘De baby logeert in mijn buik, voor onze kinderen is dat nu heel normaal’ Groeiende buik

Betrokken

“De wensouders waren erbij toen ik de zwangerschaps­

“De wensouders zijn overal bij geweest. Alle echo’s,

test deed. Zij kwamen op woensdagmiddag naar

controles en alle keren dat we voor de terugplaatsing

mij toe met een zwangerschapstest. Ik had de test

naar Amsterdam moesten. Je moet je voorstellen:

op de wc laten liggen en zei tegen de ouders: ‘Gaan

je gaat niet naar het ziekenhuis en de terugplaatsing

jullie maar kijken, ik heb jullie nu zo vaak slecht

vindt plaats. Voorafgaand daaraan moest ik soms drie

nieuws moeten brengen.’ En toen bleek de test

keer naar het ziekenhuis, zodat mijn eisprong goed in

positief. Dat was een heel bijzonder moment voor

beeld was. Daarna moest ik hormonen spuiten en toen

ons allemaal. Omdat wij zelf twee meiden hebben,

was het tijd voor de terugplaatsing. We hebben alle

moesten we uitleg geven waarom mama’s buik

ritjes samen gemaakt. En de wensouders zijn uiteraard

dikker werd. We hebben vanaf het begin af aan

ook bij de bevalling, net als mijn man. Vanwege dit

gezegd dat er in de buik van de wensmama geen

traject moet ik in het ziekenhuis bevallen en dat vind

baby kan groeien en de baby dus bij mij logeert.

ik prima. Als de bevalling goed is gegaan en de baby

Zij wisten dan ook al vroeg in de zwangerschap

een goede start heeft, dan gaat hij met zijn ouders mee

dat ze geen broertje of zusje zouden krijgen, maar

naar huis. Juridisch is draagmoederschap complex.

dat mama zwanger was van een broertje of zusje

De wensouders moeten de baby uiteindelijk adopteren,

van de dochter van de wensouders, die inmiddels

want zo is het vooralsnog in Nederland georganiseerd.”

echt hun vriendinnetje is. We zijn daarin ook heel

8

goed begeleid door het ziekenhuis en zo werden

Teruggeven

we gewezen op het boek ‘Logeren in een buik’.

“Of ik er tegenop zie om de baby straks terug te

Aan de hand van dat boek legden we alles uit.

geven? Absoluut niet. Daar kijk ik juist naar uit,

Voor onze kinderen is dat nu heel normaal.

want dat is waarvoor ik dit doe: hun gezin compleet

Voor de baby die nu in mijn buik zit, houd ik een

maken. Als je zwanger bent, krijg je nesteldrang en

zwangerschapsdagboek bij, daarin richt ik mij

wil je dingen regelen, ik hoef geen kinderkamer in te

tot de baby. De wensouders zullen hem ook

richten, geen naam te bedenken. De baby logeert echt

vertellen dat ik degene ben die hem gedragen

bij mij. Zwanger zijn vind ik heerlijk, maar bij ieder

heeft en dat zij zijn biologische ouders zijn.”

schopje denk ik: dit is jullie zoontje.”

SPOT

ON

STOER! Een dinokamer, zonder

Zacht & toch heel sterk

behang of muurstickers, maar met wandcirkels van forex (licht kunststof).

Hierop staan de dino’s haarscherp afgebeeld.

De naam van je kind kan

Deze fopspeen van

gratis op de kleinste cirkel

Difrax is gemaakt van

worden gedrukt.

100% siliconen en heeft

dinoworld.nl € 99,95

een extra zacht schildje,

(set van 3 stuks)

knop en zuiggedeelte.

Door het sterke siliconen materiaal is de fopspeen Een wiegdeken van

duurzaam en scheurt deze

100% biologisch katoen,

veel minder snel dan

die het hele jaar door

bijvoorbeeld rubberen

gebruikt kan worden.

spenen. Gemaakt uit één

Het natuurlijke

stuk en daardoor extra

materiaal is ademend,

makkelijk schoon te

dus veilig voor je baby.

houden. difrax.com

Gemaakt in een atelier

vanaf € 10,99

in Barcelona.

per 2 stuks verpakt

brammies.nl € 27,95

ONDER REDACTIE VAN: MARJA VAN DE NES.

ZZZZZLAAP LEKKER

Kerst

met Sophie de giraf Gek op het Franse girafje Sophie? Het beroemde sabbelspeeltje viert nu kerst met je baby. In de set zit Sophie samen met een heerlijk zachte muts en bijpassende slofjes in schattig Sophie-design.

Zag je ooit zo’n zachtaardige sneeuwpop? Het is Teddy Snowman van Jellycat. musjes.com € 31

kleinegiraf.nl € 34,99

9

HOE WE ONS DOOR DE FEESTDAGEN WORSTELEN 10

ss e r st r be m ce De

Sinds journalist Femke Beemer moeder is, zijn de feestdagen verandert van een gezellig, relaxed samenzijn in een monsterproject.

De decembermaand staat traditiegetrouw bekend als dé gezelligste maand van het jaar.

Maar met kids is de feestmaand als moeder dubbel zo hard werken.

We zaten nog volop in de babybubbel, de kraamverzorgster was net goed en wel vertrokken, toen het Pakjesavond werd. Dé avond die we al zolang als ik me kan herinneren samen vieren met de hele familie. Inclusief alle ooms, tantes, neefjes en nichtjes. Maar met een baby van net twee weken had ik helemaal geen zin om ’s avonds de deur uit te gaan en mijn zoon in een ander bedje te laten slapen. Pakjesavond bij ons vieren? Ik wist werkelijk niet hoe ik dat zou moeten combineren met een pasgeboren baby, borstvoeding en herstellende van een pittige bevalling. Het was de eerste keer in mijn leven dat ik Sinterklaas niet met mijn familie vierde maar alleen met mijn man op de bank doorbracht.

Niet wetende dat de feestdagen nooit meer hetzelfde zouden zijn.

VAN JE (SCHOON)OUDERS MOET JE HET HEBBEN Ik hoef maar aan een moeder te vragen of ze uitkijkt naar de feestdagen en de verhalen komen zonder schaamte los. Over heel pril zwanger zijn met kerst en dat nog niet willen delen bijvoorbeeld. Jessi: “Ik moest mezelf in allerlei bochten wringen zodat het niet zou opvallen dat ik geen wijn drink en de oesters oversla. En net terwijl mijn vriend die oesters snel van mijn bord afpakt, kijkt mijn beste vriendin onze kant op. Missie mislukt.”

Ik herinner mij die kerst dat wij net wisten dat ik zwanger was ook nog heel goed. Mijn schoonouders hadden uitgepakt en een chef-kok een compleet driegangendiner laten bereiden. Er stonden gerechten op het menu waar ik nog nooit van had gehoord. Ik wilde geen risico nemen en sloeg alles beleefd af. Mijn kerstmaal bestond dat jaar uit een heldere bouillonsoep en een droog koekje als toetje. Nog een voorbeeld. Wat dacht je van ouders die krampachtig vasthouden aan het jaarlijkse driegangendiner met de hele familie, terwijl jouw kinderen bij de eerste gang al helemaal op zijn? Manon kan erover mee praten.

“Vorig jaar heb ik subtiel geopperd dat een brunch een beter idee zou zijn.

Mijn moeder keek me aan of ik gek was geworden. Helaas, van tradities wordt niet afgeweken.” En dan die opa’s en oma’s die vinden dat hun kleinkinderen best wel wat extra’s mogen tijdens het kerstdiner. Ons zoontje had bijna een heel stokbrood opgegeten en had er nog dagen last van. “Ach dat extra stokbroodje maakt niet uit, toch?” Ik hoor het mijn moeder nog zeggen, terwijl ze samenzweerderig haar kleinzoon aankeek.

BV GEZIN DRAAIT OP VOLLE TOEREN Met mijn pasgeboren baby vond ik het al lastig plannen (terwijl die achteraf nog veel sliep), maar het werd me pas echt duidelijk naar mate hij ouder werd. Vanaf dan kom je voor heel andere uitdagingen te staan. Met wie vier je welke feestdag, hoeveel cadeautjes mogen de opa’s en oma’s maximaal geven en kun je nieuwe tradities creëren met je kersverse gezin?

11

ss e r st r be m Dece

plek waar het niet in de weg staat. Ook Suzanne kan erover meepraten. “Van een poppenbuggy, kinderstoel tot aan een strijkplank en strijkijzer toe. Oma en opa waren zichzelf helemaal te buiten gegaan aan cadeaus en hadden voor onze dochter een complete uitzet voor haar pop verzameld.

Werkelijk niets ontbrak. Menig student zou jaloers zijn als hij dit in zijn studentenflatje had staan hihi.

Vroeger - toen we nog geen kinderen hadden - was het heel helder. Met

De uitzet ging mooi weer mee terug met opa en

Sinterklaas deden we cadeautjes met mijn ouders en met kerst bij de

oma. Speelt mijn dochter er daar maar mee.”

schoonouders. We schoven aan bij verschillende kerstdiners, genoten volop van al het heerlijke eten en samenzijn, en vooral van het weinig moeten. Met

VRIJ MET KERST Floriane houdt heel bewust

een paar kilo’s meer en uitgerust door de extra vakantiedagen - oké, misschien

één kerstdag vrij voor haar gezin. “Allebei onze

nog een beetje brak van oudjaarsnacht - begonnen we over het algemeen het

ouders zijn gescheiden en sommigen hertrouwd.

nieuwe jaar fris en fruitig. Nu begin ik met een peuter die eind november jarig

We hebben dus een grote familie. Ieder jaar weer

is na Pakjesavond, de kerstdagen, Oud en Nieuw en de semi-verplichte nieuwjaars-

is het een puzzel om alle feestdagen eerlijk te

wens op één januari alles behalve uitgerust aan het nieuwe jaar. En dan heb ik

verdelen. Mijn moeder is Française en kerst is heel

ook nog een dreumes die in januari jarig is … Het zijn drukke weken in onze toch

belangrijk in Frankrijk. Daarom vieren we vaak

al zo slopende tropenjaren. Ik word compleet geleefd en ben blij als we iedereen

kerst met haar. En één dag is echt voor onszelf. Ook

hebben kunnen uitzwaaien. Dan zijn we letterlijk even helemaal klaar met alle

al is het niet leuk om dat tegen je familie te zeggen

feestdagen en verplichte familiebezoekjes.

en snappen ze het misschien niet, het maakt de

TEKST: FEMKE BEEMER. FOTO: ISTOCK.

feestdagen zoveel leuker en relaxter. En niet alleen

12

DIT JAAR DOEN WE HET ANDERS Laura is net bevallen van

voor ons als ouders, zeker ook voor de kinderen.

haar eerste dochter en kijkt juist uit naar de eerste kerst met z’n drieën.

Inmiddels voel ik me er niet meer schuldig over,

“Voorheen verdeelden we de kerstdagen altijd over mijn ouders en

maar dat heeft me wel wat jaren gekost.”

schoonouders. Dan gingen we uitgebreid brunchen of dineren. Dit jaar doen

Als ook ik één ding de afgelopen jaren wel heb

we het anders. Afhankelijk van hoe het gaat, zullen we een keuze maken.

geleerd, is om wat liever voor mezelf te zijn. En

Of we gaan alleen even op de koffie. Omdat het onze eerste kerst als gezin

om op tijd grenzen aan te geven. Zo houden we

is, vind ik het ook wel heel speciaal om het samen thuis te vieren en niet

tegenwoordig kerstavond vrij, dat is echt onze

zoveel te plannen. Eerst dacht ik dat het een uitgelezen kans was om onder

avond. Mijn man zet de allerlekkerste borrelhapjes

familieverplichtingen uit te komen, maar nu onze dochter er is vind ik het

op tafel en terwijl Mr. Love de zoveelste familie

eigenlijk superleuk om het met familie te vieren. Maar dan wel anders.”

samenbrengt, laden wij ons op voor twee dagen vol gesteggel wie waar aan tafel zit, dat koekjes geen

CADEAU VAN JOU, CADEAU VAN MIJ Van vriendinnen die

maaltijd zijn en dat oma’s glazen kerstballen niet

al moeder waren hoorde ik wel eens verhalen over een afspraak maken over

zijn om mee te voetballen. En geloof me: eigenlijk

het aantal cadeaus dat gegeven wordt. Wat overdreven, dacht ik altijd, dat

worden de feestdagen sinds de kinderen er zijn

loopt wel los toch?! Dat heb ik geweten. Van oma, mijn moeder nog wel, kregen

alleen maar leuker. Je voelt weer even die magie

ze vorig jaar letterlijk de grootste cadeaus. Een poppenbedje waar een baby

van toen jezelf kind was. En die stralende,

van acht maanden nog met gemak in past en een speelgoedkist van formaat

opgewonden blije koppies die niet kunnen wachten

tuinkist. Ik ben nu nog steeds aan het schuiven en op zoek naar een geschikte

- ook al is het nog extreem vroeg - maken alles goed.

MamaRoo5 nu met voice control

25 verschillende bewegingen én muziek via Bluetooth/ voice control

Laat je kleintje lekker relaxen met jouw stem

* Bediening via Google Home Assistant beschikbaar vanaf ca. april 2023

*

Voor 3de maal op rij Beste uit de Test van de Consumentenbond

Ontdek meer op nunababy.com

MODE

Prénatal JURK S-XL € 32,99

Leuke jurkjes, hippe broeken en de nieuwste tops: met deze zwangerschapskleding loop jij er stijlvol bij.

Bij Prénatal vind je veel zwangerschapskleding die je fijn kunt mixen en matchen.

Mix & match

Prénatal TOP S-XL € 19,99 Prénatal FLAIR JEANS 27-33 € 44,99

Prénatal JURK S-XL € 34,99

Kijk voor meer zwangerschapskleding op prenatal.nl

Prénatal TOP S-XL € 24,99 Prénatal FLAIR JEANS 27-33 € 44,99

Prénatal JURK S-XL € 49,99

UITGELICHT

ADVERTENTIE

NU

10%

KORTING

Bopita box

DRINKEN ZONDER MORSEN

RONDO

Een ronde, zwarte box in een stoere, matte finish.

Dat is een echte blikvanger in het interieur. De bodemplaat is verstelbaar in 2 standen. De Rondo is er in 5 kleuren en wordt standaard geleverd met poten en wieltjes.

Wil je dat jouw kind leert drinken zonder dat hij of zij morst? Onze personaliseerbare tuitbekers bieden de uitkomst! Nu met 10% korting met de code: WIJM422 (geldig t/m 31-03-2023).

bopita.com

mymepal.com/tuitbeker

Hygiënisch

HEERLIJK

SMULLEN

webshop.studio100.com

diaperchamp.nl

Na de geboorte of tijdens een verjaardag, een naamslinger is altijd leuk. De stoffen slingers van KiddyColors zijn handgemaakt en volledig naar jouw wens en 100% fairtade. Check ook de hippe dieren of voertuig slingers. Ontvang 15% korting met de code WIJ15KIDDY (geldig t/m 31 -03-2023).

Kamer Melle geeft je een goed gevoel! Kamer Melle is namelijk klimaatneutraal geproduceerd. Deze trendy unisex kamer bestaat uit : 2deurskast, commode (incl. Barrier, ter veiligheid), ledikant, wandplank en kastje. Shop de kamer in een van onze Prenatal winkels.

Of bekijk de kamer in het meubelboek op prental.nl

Happy Horse heeft de collectie van het populaire Konijn Richie uitgebreid met een Special Edition! Natuurlijk is hij heerlijk zacht, knuffelt hij als de beste en met zijn gestippelde outfit steelt hij zeker de show!

Verkrijgbaar bij Prénatal.

prenatal.nl

KADO

TIP

Verslingerd AAN JE BABY

KAMER MELLE

KONIJN RICHIE

KORTING

De DiaperChamp kan gebruikt worden met allerlei soorten zakken, ook een katoenen zak van een dunne oude kussensloop bijvoorbeeld. Of met de ECO bag van 100% gerecycled plastic.

Reukloos, hygiënisch EN goed voor onze planeet.

Maak kleine Bumba fans blij met deze leuke eetset van de kleine vrolijke clown en zijn vriendjes.

Eet smakelijk!

Special Edition!

15%

& GROEN

kiddycolors.com

HELP mijn kind krijgt tandjes …

Veel huilen, niet willen eten of drinken, maar ook symptomen als diarree, rode billetjes, kwijlen en zelfs oorpijn vallen vaak samen met het ontwikkelen van het melkgebit. De oplossing is Gengigel® Baby. Een kindvriendelijke gel vrij van alle ongewenste stoffen die de pijn verlicht, en andere klachten laat verdwijnen.

gengigel.nl

Gengigel is een medisch hulpmiddel. Lees voor gebruik de bijsluiter.

COLUMN VERLOSKUNDIGE

MET DE HELM OP GEBOREN Het is vrijdagavond als voor de tweede keer in korte tijd de diensttelefoon gaat.

Het is deze keer de partner van de 39-weken zwangere Josien. Hij heeft een korte boodschap: de weeën zijn er ineens in volle hevigheid en Josien voelt zelfs al druk. Ik kom eraan! De voordeur staat op een kier en ik zie Josien op de wc zitten. Op haar wangen grote blossen, ze heeft daverende persdrang. Samen met Frederik help ik haar van de wc naar de woonkamer. Er staat een groot bevalbad opgepompt, maar er zit geen water in. De bank is wel vrijgemaakt.

Snel gooi ik er een celstofmat op en doe een inwendig onderzoek. “Je hebt al tien centimeter en het hoofdje staat al diep, de vliezen zijn nog niet gebroken.”

Snel gooi ik de handschoen weg, zet spulletjes klaar en bel de kraamzorg.

Omdat het bad nog niet klaar is, vraag ik of ze op de baarkruk wil.

FOTO: HANKE ARKENBOUT

JOSIEN GROMT als ze zich even later op de kruk laat zakken, een nieuwe perswee dient zich direct aan. “Jullie kleintje komt eraan, wil je het op je blote lijf?”, vraag ik. Ze knikt en rukt het T-shirt over haar hoofd. Niet veel later wijken de vulvalippen, de vruchtzak met daarachter het hoofdje komt in beeld.

Frederik maakt een foto en moedigt Josien aan. Zweetdruppels verschijnen in haar gezicht. Dan wordt het hoofdje geboren, nog steeds in de vliezen. Even is

Verloskundige Marlies Koers (30) werkt met vier collega’s in haar eigen middelgrote stadspraktijk in Deventer. Zij woont samen met haar vriend. Marlies schreef twee boeken met eerlijke, ontwapende en inspirerende verhalen: Dagboek van een verloskundige en Sorry dat ik je wakker bel.

er rust, een soort niemandsland. Josien blaast in lange halen uit. Ik wacht, met mijn hand onder het hoofd. Ik raak het niet aan, maar om te voorkomen dat de baby valt, hou ik mijn handen zwevend onder het koppie.

DAN KOMT DE VOLGENDE WEE. Josien perst en kreunt, ze klauwt haar nagels in haar bovenbenen en gooit haar hoofd in de nek. De schoudertjes, buikje en benen volgen. Ik vang de baby op: nieuw leven in een dunne transparante ballon. “Kijk eens,” zeg ik blij. Verdwaast opent Josien haar ogen terwijl ze de baby aanpakt en tegen zich aan drukt. Daarna maak ik het vlies open bij het halsje en veeg het via het gezichtje omhoog en schuif het over het achterhoofd.

Twee oogjes knipperen tegen het licht, het mondje gaat open en dicht. Ze neemt een ademteug waardoor de longen ontplooien. Geen echte huil, maar een tevreden blik.

NADAT ALLES IS OPGERUIMD zitten we na te praten. Ik vertel dat Roza

‘Geen echt huil, maar een tevreden blik’

‘met de helm op geboren is’. Een zeldzaam fenomeen, want meestal breken de vliezen al eerder tijdens een bevalling. Ik had het nog nooit in reallife gezien, zo’n bundeltje baby in een glibberige intacte vruchtzak. Vroeger geloofde men dat deze kinderen geluksbrengers zijn, of zelfs paranormale gaven hebben.

Dolgelukkig na deze mooie bevalling zit ik een aantal uurtjes later weer in de auto naar huis. Ik denk dat het geluk ook overgebracht is op de aanwezigen.

17

VERWACHTINGEN

MANAGEN Of je nu wilt of niet: voordat je een kind krijgt heb je - bewust of onbewust - bepaalde verwachtingen van het moederschap. Deze zijn vaak gebaseerd op ervaringen of verhalen van anderen. Je eigen realiteit kan echter (flink) anders uitpakken. Marina, Manon en Elvan vertellen over hun verwachtingen én de realiteit van het ouderschap.

18

‘Ik had een

trauma van het vele

babygehuil’

Elvan (32) is getrouwd en moeder van Eliz (4) en de drieling Lidya, Alina en Mayra (8 maanden). Toen ze hoorde dat ze in verwachting was van een drieling vond ze het een geschenk, maar leek het haar ook pittig. De realiteit bleek nóg zwaarder dan verwacht.

“Tijdens de zeswekenecho hoorden mijn man en ik dat ik in verwachting was van een drieling. Het was een shock.

Ik probeerde zo min mogelijk te denken aan hoe heftig en hectisch het zou worden. Mijn man had veel moeite met het idee dat we er drie tegelijk bij zouden krijgen. Ik probeerde hem daarom gerust te stellen en de moed erin te houden. Onze gynaecoloog pushte ons zelfs om één kind te laten aborteren. Dit omdat er te veel risico’s aan een drielingzwangerschap zouden zitten en het na de geboorte te zwaar zou worden. We wilden dit absoluut niet. Wel dacht ik regelmatig: hoe gaan we dit doen? Maar ik deelde mijn zorgen met niemand. Ik zei tegen mezelf: ik krijg ze, dus blijkbaar kan ik het aan. Uiteindelijk ben ik met 34 weken bevallen van drie gezonde dochters. >> op pagina 22

19

‘Sophie werd heel

groot geschat,

maar ze was net aan 3,5 kilo’

Manon (29) is getrouwd en moeder van Sophie (2 maanden). Ze werd in verband met haar overgewicht voor en tijdens haar zwangerschap regelmatig gewaarschuwd voor gezondheidsklachten. Gelukkig had én heeft ze nergens last van.

“Op het moment dat ik vertelde graag zwanger te worden, kreeg ik al van allerlei medisch specialisten te horen dat het in verband met mijn hoge BMI lastig en zwaar zou gaan worden. Toen ik eenmaal zwanger was, kreeg ik dan ook veel controles. Er werden allerlei doemscenario’s met me besproken door de verloskundige en gynaecoloog. Ik had een grotere kans op zwangerschapsdiabetes, een hoge bloeddruk, er zaten meer risico’s aan de bevalling, ik had een grotere kans op een kind met een hoog geboortegewicht, enzovoort. Ondanks dat ik voor van alles gewaarschuwd werd, ging het hartstikke goed en kijk ik heel positief terug op mijn zwangerschap. Ik had zélf verwacht dat ik last zou krijgen van mijn gewrichten, mijn bekken en mijn rug. Uiteindelijk heb ik alleen last gekregen van mijn bekken. >> op pagina 22

Marina (31) is getrouwd en moeder van Noël (8 maanden). Ze werd tijdens haar zwangerschap ‘bang’ gemaakt met horrorverhalen, maar zit op een roze wolk.

‘Mijn man was

drie maanden vrij na Noëls

geboorte’

“Tijdens mijn zwangerschap deelden andere ouders - gevraagd en ongevraagd al hun ervaringen met me. Ook op social media stonden veel horrorverhalen.

Ik vind het alleen maar fijn als mensen niet doen alsof het ouderschap altijd één groot feest is, maar de negatieve verhalen bleven erg hangen. Zo werd er gezegd dat kinderen krijgen een aanslag is op je relatie en dat je de eerste vier jaar niet meer doorslaapt. Hierdoor keek ik van tevoren een beetje op tegen de kraamtijd.

Ik ging uit van gebroken nachten en een kind dat veel zou huilen. Maar vanaf het moment dat Noël op mijn borst werd gelegd was het ontzettend fijn. Ik vond die eerste maanden met hem een feestje en zo bijzonder! De eerste week was overigens heftig omdat ik kraamkoorts kreeg en hierdoor twee dagen in het ziekenhuis heb gelegen. >> op pagina 22

ELVAN

MANON

MARINA

De eerste vier maanden na de bevalling

‘Ik zit op een mooie,

Daarna begon de kraamperiode voor mijn

baby’s hadden vier maanden lang nonstop darmkrampjes en huilden urenlang.

roze wolk’

Ik kwam handen tekort om ze te troosten

gevoel pas echt. Noël bleek een lief, tevreden mannetje die alles deed wat-ie moest doen. We lagen hele dagen lekker met z’n drieën op de bank en gingen

en wist soms niet meer wat ik moest doen.

Met behulp van een fysiotherapeut was

buiten wandelingetjes maken. Wat erg

Ik had van tevoren een au pair geregeld,

ik daar binnen twee weken vanaf. Bij ruim

meehielp was dat mijn man de eerste drie

maar er bleek totaal geen klik tussen haar

38 weken zwangerschap ben ik ingeleid.

maanden na Noëls geboorte ook vrij was.

en mijn oudste dochter. Daarom heb ik na

Vanwege een hoge bloeddruk door een

Hierdoor hoefde ik het niet alleen te doen.

twee weken de samenwerking stopgezet

beginnende zwangerschapsvergiftiging

Ik was daarnaast fysiek snel hersteld.

en heb ik alles (overdag) alsnog zelf moeten

was de verloskundige bang dat ik te ziek

Ook het slaapgebrek viel ontzettend mee:

doen. Ik sliep vrijwel niet, stond de hele dag

zou worden voor een natuurlijke bevalling.

ons zoontje sliep vrij snel tussen de flessen

aan en mijn oudste dochter ging ook nog

Ook werd Sophie heel groot geschat: zo’n

door en met zes weken sliep hij zelfs de

voor het eerst naar school. Het is de

4,5 á 5 kilo. Waarschijnlijk was dit gebaseerd

hele nacht door. De nachtflessen deden

moeilijkste en heftigste periode uit mijn

op mijn postuur, want ze bleek net aan 3,5

we om en om. Dit zorgde ervoor dat we

leven geweest. Doordat ik uiteindelijk

kilo te zijn. Alle kleding die ik had meegeno-

allebei al snel zes uur slaap achter elkaar

aan de bel trok in het ziekenhuis heb ik

men naar het ziekenhuis was veel te groot!

te pakken hadden. Ik kan het iedereen

huishoudelijke hulp gekregen. Ook ben

Sinds Sophie geboren is zit ik op een mooie,

aanraden om de partner-van ook zo lang

ik EMDR-therapie gaan volgen; ik had

roze wolk. Het is een heel zoet meisje.

mogelijk vrij te laten nemen. Zo deel je

een trauma overgehouden aan het vele

Tuurlijk huilt ze af en toe, maar ze houdt

de zorg en is het veel beter vol te houden.

babygehuil. Inmiddels zijn de meiden acht

ook veel van knuffelen. Ze heeft vanaf

Inmiddels ben ik alweer een tijdje vier

maanden en zit er meer balans in ons leven.

dag één continu haar ogen open.

dagen per week aan het werk en ook dat

Ze slapen op tijd en in de nacht krijgen ze

Ze is echt een geschenk. Vanwege mijn

gaat goed. Het enige waar ik soms mee

nog maar één keer voeding. Ook gaan ze

overgewicht werd er ook aangenomen

worstel is dat ik alles goed wil doen.

drie dagen naar de opvang. Het blijft pittig,

dat ik een slechtere conditie zou hebben

Ik wil een carrière, ik wil de beste moeder

maar vergeleken met de eerste maanden

in vergelijking met anderen, wat een

zijn voor Noël, ik wil een goede partner

is het nu een eitje. Ik geniet enorm van

spoedig herstel in de weg zou staan.

zijn, ik wil drie keer per week sporten

mijn kinderen en ben onwijs dankbaar

Doordat ik veel bloed was verloren, was

én een leuk sociaal leven. Die balans

dat ze gezond op de wereld zijn gekomen!”

mijn energielevel wel wat laag in de eerste

heb ik nog niet gevonden.”

weken. Maar buiten dat ging en gaat het hartstikke goed. Na een paar dagen liep

‘Het blijft pittig, maar ik geniet enorm’ 22

ik alweer een klein rondje buiten. Juist doordat er elke keer gehamerd werd op het feit dat het zwaar en moeilijk voor me zou worden, kreeg ik extra drive om het tegendeel te bewijzen. Het hoeft helemaal niet zo te zijn.”

‘De juiste balans heb ik nog niet gevonden’

TEKST: KARIN BROEREN. FOTOGRAFIE: ANOUK DE KLEERMAEKER. VISAGIE: WILMA SCHOLTE.

ervaarde ik als heel traumatisch. Onze

WIJ SAMEN MET NIJNTJE

nijntje voor de allerkleinsten Wat staat er allemaal op jouw verlanglijstje voor je kleine?

Doe inspiratie op met deze mooie nijntje cadeaus! wollig wandkleed Wist je dat er naast de nijntje vloerkledencollectie ook wandkleden verkrijgbaar zijn? Nijntje, nina, de leeuw en snuffie zijn handgemaakt van 100% Nieuw-Zeelandse wol én hebben een speelse 3D structuur dankzij de verschillende poolhoogtes. maisondeux.com

sparen met nijntje Centjes sparen wordt nog leuker met nijntje. Deze spaarpotten van Atelier Pierre zijn er in diverse stijlvolle kleuren, zodat er altijd een leuk exemplaar voor jouw babykamer bij zit! dewinkelvannijntje.nl

vintage little flowers Een zacht vriendje voor je kind. Deze nieuwe pluchecollectie combineert het lieve vintage little flowers ontwerp van Little Dutch met de producten van nijntje. De lijn bevat diverse knuffels, een muziekmobiel, rammelaar en nog veel meer. little-dutch.nl

de eerste kerst Maak op eenvoudige wijze kennis met het klassieke kerstverhaal in mijn eerste

vintage sunny stripes

kerstmis. Dit stevige

Er zijn niet één, maar twee nieuwe collecties van

kartonboek met doorkijkjes is

nijntje x Little Dutch! Deze vrolijke vintage sunny

speciaal ontwikkeld voor de

stripes lijn bevat een heleboel gestreepte soft toys

allerkleinsten. Nu verkrijgbaar

van nijntje. Met onder andere een wagenspanner,

bij jouw (online) boekhandel.

knuffeldoekje en cadeauset. little-dutch.nl

KLEINE SLAPER Wat zijn ze lief als ze slapen. Om op te vreten! Nou echt hoor, als je al die liefste, leukste en mooiste foto’s van jullie slapende kleintjes ziet.

Dit is ons kleine prinsesje. Is het geen plaatje?

Nu al fotogeniek. Michelle du Pau

Anna

Hier kan ik uren naar kijken.

Michelle van Spijk

Nena

Na zes dagen ziekenhuis eindelijk thuis.

Kris Goijaerts

Feline Grote broer Thomas koos dit blauwe knuffelkonijn voor zijn babyzusje, ‘want blauw is ook heel mooi voor een meisje’

Odin

Jeannet van Vleuten

WINNAAR FOTOBOEK ALBELLI

Yannick Na lang traject toch twee prachtige jongens mogen krijgen. Dominique Frantzen

Met deze foto wint Lisa het meest luxe fotoboek van albelli t.w.v. € 150.

Ge feli cit eerd!

Onze twins in de WIJ, super!

Saskia van der Ark

Senn

Na een pittige bevalling en kraamtijd is het echt een cadeautje dat Senn

Dex & kaj

zo’n goede slaper is.

Lisa Freeke

Op het moment dat jullie samen een kind krijgen, schuif je ineens een hokje op. Van een leuk stel worden jullie een gezin. Wat betekent dat voor jullie relatie? Een lezeres vertelt.

Toen dochter Pippa een jaar oud was, gaf Lex (34) al eens bij Mariska (32) aan dat hij zich eenzaam had gevoeld in de periode na haar geboorte.

Toen zusje Kyra volgde werd dat gevoel zo erg, dat Lex zijn gezin verliet.

“Ik kreeg vaak te horen dat ik ‘m buiten-

waardoor ik alles zelf deed en mijn eigen

sloot. Dat-ie niet bij me door kon dringen

patronen en rituelen creëerde. Als hij dan

en ik me volledig van ‘m afsloot. Het was

weer terug was, moest ik erg wennen aan

alsof hij er een beetje bijhing en er niet

het feit dat ik niet meer alles alleen en op

echt bij hoorde, vertelde hij me. Ik vond

mijn eigen manier kon doen. Toen we ver-

dat op dat moment heel vervelend om te

volgens een jaar na haar geboorte samen

horen, maar op een of andere manier kón

een weekend weg waren, vertelde hij in

ik niet anders. Ik was volledig naar binnen

alle eerlijkheid dat hij zich in die tijd heel

gekeerd. Ik had geen idee of dat nog zou

eenzaam had gevoeld. Gelukkig kreeg Lex

veranderen en hoe lang dat zou gaan duren.

een andere baan waarbij hij niet meer

Mijn eerste zwangerschap was ongepland.

naar het buitenland hoefde. De balans her-

Lex en ik woonden samen en hadden alles

stelde zich langzaam binnen ons gezin en

op orde, maar zagen kinderen vooralsnog

we leken tijdens de peuterjaren van Pippa

als iets voor in de toekomst. Tot ik plots

gelukkig met z’n drieën. Omdat we toch

zwaar emotioneel reageerde op een klein

nog steeds wat moesten wennen aan deze

voorval en ik me realiseerde dat ik al een

aardverschuiving in ons leven, genoten

paar dagen overtijd was. En ja hoor: een

we nog even van de relatieve rust met één

positieve test, dwars door mijn anticon-

kind, voordat we weer opnieuw probeer-

ceptie heen. Ik was er niet direct gelukkig

den zwanger te worden. Ik raakte uiteinde-

mee, maar al snel besloten we ervoor te

lijk zwanger van dochter Kyra toen Pippa

gaan. We konden immers dit kind alles bieden wat het nodig had.

Toen ik eenmaal gewend was aan het idee van moeder worden, dook ik in mijn babybubbel en nam ik de volledige verantwoordelijkheid voor onze dochter. Ik zoog alle informatie over zwangerschappen en baby’s op als een spons. Toen Pippa er eenmaal was, deden de kraamverzorgster en ik het in de eerste dagen samen. Ik had tegen Lex gezegd dat hij maar vrij moest TEKST: KARIN BROEREN.

nemen als de kraamverzorgster er niet

26

meer was. Dit was eigenlijk al het begin van een scheve balans - achteraf gezien.

Ik werd hoofdverzorger, hij assistent. Het hielp ook niet mee dat hij in het eerste jaar vaak voor zijn werk in het buitenland zat,

‘Regelmatig had ik

donkere wolken

boven mijn hoofd’

drie jaar was. Helaas werd het geen onbezorgde zwangerschap. Inmiddels kregen we steeds vaker onenigheid over de opvoeding van Pippa en kort voor mijn zwangerschap hoorde ik dat mijn moeder borstkanker had. Ook de zwangerschap zelf vond ik heftig. Ik was iedere avond doodop.

Tegelijkertijd met Pippa ging ik om 7 uur naar boven. Ik keek dan nog even tv in bed en ging vervolgens vroeg slapen. Lex zat iedere avond beneden in z’n eentje op de bank. Nu denk ik: jeetje, dat was best asociaal van mij. Maar destijds vond ik het allemaal heel normaal en had ik het gevoel dat ik niet anders kon. Ik was simpelweg moe en wilde maar één ding: rust.

Blijkbaar vond ik dat niet bij hem, maar

ONDER

ONS

vooral alleen. Als hij zei dat hij het ongezellig vond dat hij iedere avond alleen op de bank zat, kon ik daar weinig mee. Het was wat ik op dat moment nodig had. Ik moet ook bekennen dat ik geen behoefte had om met hem over mijn moeder te praten.

Ik ging liever alleen in bed alles overdenken.

Lex is geen goede prater en mist wat empathie af en toe. Als ik ergens mee zit en ik bespreek dat met hem, krijg ik vooral veel ongevraagde adviezen. Terwijl ik op zo’n moment alleen maar een arm om me

‘Ik had te veel kapot

gemaakt

tussen ons’

trekken. Hij wilde samen allerlei pogingen ondernemen om het weer leuk te hebben.

Samen wandelen. Uit eten. Ik zat er helemaal niet op te wachten. Ik was moe en dacht alleen maar: laat me met rust. Om ons huwelijk te redden poogden we nog een aantal maanden relatietherapie. Maar tijdens die therapie werd vooral heel duidelijk dat we niet konden communiceren met elkaar. Als ik ‘A’ zei, verstond hij ‘B’.

Hij begréép me niet. Doordat hij maar bleef trekken, en ik daardoor alleen

heen wil. Dan vertelde ik liever maar hele-

maar meer afstand nam, werd de situatie

maal niets. Toen Kyra geboren werd,

onhoudbaar. Toen op een zaterdagavond

voltrok zich eigenlijk ongemerkt weer

de kinderen op bed lagen, dropte Lex dan

hetzelfde verhaal als in de eerste maanden

ook de bom: ‘Ik wil scheiden. Ik ben op.

bij Pippa. Ik sloot Lex weer buiten.

Ik heb geen energie meer om nog te

De vermoeidheid van de gebroken nachten

proberen om bij je te komen.’ Hij voelde

brak me op, de zorgen om mijn moeder

zich leeg, eenzaam en verwaarloosd.

waren er nog steeds en daarbovenop werd

Het erge is dat ik het wel begreep. Ergens

ik ontslagen. Ik raakte misschien nog wel

was ik ook opgelucht. Ik kon namelijk ook

meer in mezelf gekeerd dan tijdens de

niet meer, maar de knoop doorhakken was

zwangerschap. Regelmatig had ik donkere

voor mij te moeilijk. Hoe kan ik nou mijn

wolken boven mijn hoofd. Daarbovenop

gezin uit elkaar laten vallen? Bovendien

kwamen ook nog eens de ruzies met Lex.

had ik nog hoop dat het met de tijd vanzelf

Terwijl ik alles in goede banen probeerde

goed zou komen. We zaten tenslotte mid-

te leiden en op standje overleven stond,

denin de tropenjaren en hadden een hoop

kwam hij iedere keer ‘mekkeren’ om aan-

op ons bord. Die fase zou vanzelf weer

dacht. Alsof ik niks beters aan mijn hoofd

voorbij gaan en dan zou er weer rust en

had! Ergens begreep ik ‘m wel, ik hád ook

ademruimte komen. Maar Lex had hier het

geen aandacht voor hem. Maar ik had

geduld niet meer voor, wat ik ook begreep.

geen ruimte meer in mijn hoofd en hart

Of we ooit weer daadwerkelijk nader tot

voor hem op dat moment. Hoe verdrietig

elkaar zouden zijn gekomen als we bij

ook. Het was te veel. Te zwaar. Ik merkte

elkaar waren gebleven? Inmiddels denk

dat ik het gelukkigst was als ik alleen met

ik van niet. Ik had te veel kapotgemaakt

de kinderen was. En hoe meer afstand

tussen ons. Het was de juiste keuze.

ik van hem nam, hoe harder hij begon te

Hoe verdrietig ook. Nu is er rust.”

27

MODE

Sweet Petit Mini MUTS RIB 1 maat € 7,99 Sweet Petit Mini OVERSLAGSHIRT RIB maat 44 t/m 62 € 12,99 Sweet Petit Mini BROEK RIB maat 44 t/m 62 € 12,99

ONTDEK SWEET PETIT MINI Nieuw in de collectie en speciaal voor de allerkleinsten: heerlijk zachte rib-items van Sweet Petit Mini. Te dragen in één kleur, maar ook heel goed te combineren met elkaar. Verkrijgbaar in maat 44 t/m 62 en exclusief verkrijgbaar bij Prénatal.

Sweet Petit Mini MUTS RIB 1 maat € 7,99 Sweet Petit Mini OVERSLAGSHIRT RIB maat 44 t/m 62 € 12,99

Sweet Petit Mini LEDIKANTDEKEN € 54,99 (in twee kleuren verkrijgbaar)

Kijk voor meer babykleding op prenatal.nl/ sweet-petitmini

Sweet Petit Mini ROMPER RIB maat 44 t/m 62/68 € 7,99 Sweet Petit Mini WIEGDEKEN € 34,99 (in twee kleuren verkrijgbaar) Sweet Petit Mini SOKKEN 1 maat € 6,99

29

BEGELEIDING NA “Tijdens de eerste echo zagen we geen hartje kloppen,” vertelt Ivanka (30).

Toen vertelde ze dat ze ook miskraambegeleiding

Daarmee wordt haar grootste angst werkelijkheid. “Ik was ontzettend bang

gaf. ‘Denk erover na of je dat wilt,’ zei ze. Ik had er

geweest voor een miskraam, omdat je dat toch wel vaak hoort. (Red: Ongeveer

nog nooit van gehoord, dat er begeleiding was na

15% van de vrouwen krijgt te maken met een miskraam tijdens hun eerste

een miskraam.” Alleen al door het telefoongesprek

zwangerschap.) Achteraf gezien voelde ik misschien al dat het niet goed zat.”

voelt Lindsay zich beter. “Nog steeds verdrietig,

Na een paar dagen krijgt Ivanka voor de zekerheid nog een echo. “Ik stond

maar begrepen.” Een tijdje later besluit ze om de

strak van de spanning. We zagen weer geen hartje kloppen en het was ook

coaching te volgen en inmiddels is ze weer drie

niet gegroeid. Toen was het wel duidelijk.” Ook Lindsay (32) krijgt slecht

maanden zwanger. “Dat was heel dubbel, waarom

nieuws bij haar eerste echo. “Er zat geen vruchtje in het vruchtzakje. Ik wist

treuren om een miskraam als ik alsnog een kind

wel dat het

krijg? Toch had ik het nodig om het af te kunnen

nog mis kon gaan en toch werd ik er door overvallen. Ik was iets

verloren, zonder dat het tastbaar was geweest. Ik moest afscheid nemen van

sluiten. En ook om het vertrouwen in mijn lichaam

een toekomstbeeld.”

en in deze zwangerschap terug te krijgen.”

Erover praten

Te weinig nazorg

Omdat Ivanka onder behandeling is bij de GGZ vanwege psychische

Elvira van Staveren is zo’n coach die vrouwen na

kwetsbaarheden, kan ze daar over haar miskraam praten. Maar ze denkt dat

een miskraam begeleidt. Ze volgde daarvoor een

het delen met haar omgeving haar nog meer heeft geholpen. “Erover praten

opleiding bij Miskraambegeleiding Nederland.

en erkenning krijgen, dat hielp. Als je er zelf open over bent, merk je hoeveel

“Vrouwen die zich bij mij melden hebben

vrouwen in je omgeving ook een miskraam hebben gehad. Ik heb veel steun

verschillende klachten na hun miskraam.

gekregen van mijn man, ouders, zusje, schoonfamilie, vriendinnen en collega’s.”

Zo hebben ze bijvoorbeeld geen vertrouwen

Lindsay ervaart minder steun vanuit haar omgeving. “Mijn schoonzusje was

meer in hun lichaam, vinden ze het moeilijk

wel heel begripvol. Zij wist wat ik doormaakte, omdat ze het zelf ook had

om hun emoties toe te staan of zijn ze jaloers

meegemaakt. Maar veel andere mensen lieten merken dat ze vonden dat

op andere vrouwen die zwanger zijn - wat ze dan

ik snel weer verder moest met mijn leven. Die zeiden bijvoorbeeld: ‘Je bent

weer vreselijk vinden van zichzelf.” Volgens Elvira

nu twee weken thuis, ga maar gewoon weer aan het werk.’ Dat maakte dat

krijgen veel vrouwen te weinig nazorg na een

ik me een beetje verloren en eenzaam voelde.” Ze gaat ontzettend aan

miskraam. “Terwijl de impact op hun leven vaak

zichzelf twijfelen. “Mijn omgeving vond blijkbaar dat het allemaal wel

groot is. Soms hebben ze er jaren later nog last van.”

meeviel, moest ik dan inderdaad maar weer aan het werk?”

Elvira gaat twee dagdelen aan de slag met vrouwen bij wie de miskraam hun leven beïnvloedt. Ze

30

Verdrietig, maar begrepen

benadrukt in haar coaching dat de vrouw die een

Lindsay voelt zich ook onzeker over haar lichaam. “Ik vroeg me af hoe lang het

miskraam heeft gekregen moeder is geworden.

zou duren voordat ik weer zwanger kon raken. Gelukkig kon de gynaecoloog

“Veel vrouwen vinden het fijn om die erkenning

me geruststellen: er was niets mis met mij en ik had niets verkeerd gedaan.”

te krijgen; dat ze mama zijn.” Daarnaast leert ze

Ze belt de coach waar ze eerder is geweest vanwege haar kinderwens.

vrouwen dat ze emoties mogen toelaten over het

“Ik wilde weten wat ik kon doen om mijn hormonen weer in balans te krijgen.

verlies van het kind dat er kort was en krijgen ze

TEKST: DENISE HILHORST. FOTO: ISTOCK.

Na een miskraam kun je behoorlijk worstelen met je gevoelens en niet iedereen heeft een even begripvolle omgeving. Ivanka en Lindsay zochten hulp bij een gecertificeerde miskraamcoach. “Veel vrouwen krijgen te weinig nazorg na een miskraam.”

EEN MISKRAAM

‘Nog steeds verdrie tig, maar begrepen’ 31

‘Ik moest afscheid

nemen van een toekomstbeeld’

het vertrouwen in hun lichaam terug. Elvira gunt iedere vrouw deze

“Haar grote verlangen.” Ivanka: “Mijn jaloezie is

begeleiding. “Maar niet iedere vrouw hee het nodig. Sommige vrouwen

veel minder geworden. Ik kan ook blij zijn voor

worden door hun omgeving goed opgevangen, andere ervaren geen tot

de ander. Dat het dan ook zeer doet, kan ik beter

weinig last van een miskraam.”

accepteren. Ik vecht er niet meer tegen. Eerder werd ik boos op mezelf omdat ik die jaloerse

Weer een miskraam

gevoelens had.” Ook Lindsay leert van haar coach

Ook Ivanka raakte een paar maanden na haar miskraam weer zwanger.

dat haar gevoelens oké zijn. “Ik vond het lastig

“Ik was nog steeds bang voor een miskraam, maar veel minder dan de eerste

om weer blij te zijn met mijn nieuwe zwangerschap.

keer. Ik was heel gelukkig en ik kon er echt van genieten.” Op een avond verliest

Zij zei dat ik naast verdrietig om de miskraam ook

Ivanka een beetje bloed en belt ze in paniek het ziekenhuis. “Ik moest wachten

blij mocht zijn. De coaching hee me geholpen om

tot de volgende dag, want dan zou ik de termijnecho hebben. Omdat ik zo

mijn miskraam te verwerken. Het is gebeurd en het

aandrong, mochten we toch die nacht nog komen. Alles zag er goed uit, met

is oké. En ik hoef me daar niet schuldig over te

een kloppend hartje.” De dag erop krijgt Ivanka alsnog de termijnecho.

voelen.”

“Ons kleintje lag wat naar onderen, dus wilden ze een 3D-echo maken.

We zagen een heel goed bewegend kind. De kans dat ik nu nog een miskraam

Toestemming om verdrietig te zijn

zou krijgen was minimaal, zeiden ze. Ik was opgelucht.” Maar Ivanka is de

“Je ziet vaak dat de omgeving een miskraam klein

afdeling nog niet af als ze ontze ende buikpijn krijgt. “Ik moest weer gaan

maakt, waardoor vrouwen het voor zichzelf ook

liggen voor een echo en toen zagen ze een lege baarmoeder en verloor ik

kleiner gaan maken,” zegt Elvira. “Vrouwen krijgen

tegelijkertijd onze baby. Ze konden het zo opvangen. Ik schreeuwde keihard:

te horen: ‘Ben je daar nu nog mee bezig?’ of: ‘Je hebt

‘Nee! Nee!’ Dat was echt heel traumatisch. De arts was ook helemaal in shock.”

toch al een kind?’ Soms moeten ze weer aan het werk terwijl ze daar misschien nog helemaal niet

Gevoelens accepteren

aan toe zijn. Dat alles maakt dat ze hun gevoelens

Ivanka is helemaal kapot van haar tweede miskraam. “Ik kon niet meer

wegstoppen. Bij mij krijgen ze ‘toestemming’ om

werken, had sombere gedachten, sliep slecht. Zo kon ik niet een nieuwe

verdrietig te zijn. Dat verlicht enorm. Er ontstaat

zwangerschap ingaan.” Ze zoekt weer hulp bij de GGZ maar daar geven

meteen rust en een gevoel van verbinding met het

ze dit keer aan niet gespecialiseerd te zijn in miskramen. “Via Google

kind dat er kort was. Zo krijgt dat kind ook de plek

kwam ik toen bij een gecertificeerde miskraamcoach terecht. Ze hee

die het verdient. Wat ik merk is dat vrouwen na de

me vooral geholpen om mijn gevoelens te accepteren. Ik dacht dat het

begeleiding makkelijker de toekomst in kunnen,

raar was wat ik voelde, dat ik me aanstelde. Ik was ontze end jaloers

met meer vertrouwen. Ze zeggen: het leven wordt

op vrouwen die zwanger waren. En als ik een baby’tje in een kinderwagen

er lichter van. Het voelt niet meer als een last, maar

zag, begon ik meteen te huilen. De coach zei dat die gevoelens heel

ik draag het bij me, als iets van mij. En ze weten ook:

normaal waren. Ze verzekerde me dat niets gek was.”

je hoe het niet alleen te doen. Je mag soms best

“Er zit natuurlijk iets anders achter die jaloezie,” vertelt coach Elvira.

even om hulp vragen.”

Op miskraambegeleiding.nl vind je een overzicht van gecertificeerde miskraamcoaches. De begeleiding wordt meestal niet vergoed door de zorgverzekeraar, wel steeds vaker door de werkgever. Tip: lees ook het artikel 7 manieren waarop je in je leven last kunt hebben van je miskraam op WIJ.nl.

32

WIJ SAMEN MET NEGENMAANDENBEURS

NEGENMAANDENBEURS The place to be als je zwanger bent of net een baby hebt gekregen!

Van woensdag 15 t/m zaterdag 18 februari kun je op de Negenmaandenbeurs weer volop genieten, inspiratie opdoen, de nieuwste producten uitproberen en je laten informeren over alles op het gebied van zwangerschap en baby’s. Bovendien shop je er je hele babyuitzet bij elkaar. En nog voordelig ook!

Te zien & te doen • De allernieuwste producten en designs van de Baby Innovation Award verkiezing • Masterclasses en deskundig advies • 3D-echo’s door professionele echoscopisten • Compleet ingerichte babykamers

Stem mee en maak ka op jouw fav ns oriet!

• Testparcours voor kinderwagens en (bak)fietsen • Foodtruck festival met lekkere hapjes en drankjes • Entertainment voor je peuter (o.a. nijntje, Kikker, Dikkie Dik) • Woezel & Pip (rug)tas met leuke (baby)producten En nog véél meer …

Voorproefje merken & deelnemers Alvast een aantal mooie merken op een rij.

Deze lijst wordt dagelijks aangevuld op negenmaandenbeurs.nl/deelnemers Alecto

Cybex

Hola BB

Meyco

Philips Avent

Babypark

De Kleine Keuken

Ilmaha

Naïf

Prénatal

Babydump

Difrax

Joolz

NANAMI

Stokke

Baje Studio

Dr. Brown’s

Kaatje Katoen

Nijntje

Thule

Bugaboo

Easy Walker

Little Dutch

Organix

Weleda

C&A

Fedde & Kees

Mepal

Puckababy

Zeeman

* DEZE ACTIE LOOPT T/M 2E KERSTDAG, ZOLANG DE VOORRAAD STREKT

Spectaculaire ticketactie voor snelle beslissers!

Tijdelijk 1+1 gratis* Koop nu je ticket online via negenmaandenbeurs.nl en ontvang het 2e ticket (à € 22) helemaal gratis! Wacht niet te lang, want er is een beperkt aantal tickets voor deze actie beschikbaar.

OP = OP!

MEER INFORMATIE: NEGENMAANDENBEURS.NL

GEWAAGDE BABYNAMEN

17X Een naam geven aan je kind is iets bijzonders, maar ook een hele verantwoordelijkheid.

Sommige namen lijken geschikt, maar nadat je het hardop hebt uitgesproken, kunnen ze soms écht niet.

Dat levert onbedoeld grappige of gekke constructies op.

Mia

Sana

Benthe

34

1. TOCH MAAR NIET?

vonden het wat streng klinken,

“Ik vind Fender heel leuk, maar met

dus gekozen voor Nova!”

onze achternaam: Fender Valk … Alsof vragen naar het hotel. Nu hebben we

7. PASSEND BIJ HET KARAKTER?

een Logan (j) en Robine (m).”

“Onze dochter heet Lacey, we vonden

je een toerist in gebrekkig Engels hoort

het meteen een mooie naam.

2. BEETJE TE VEEL KARAKTER

Gewaagd? Nee dat niet, alleen even

“Ik vond Loek geweldig. Maar ja,

ze als Lazy (lui) door het leven zou

Loek de Leeuw (Loekie de Leeuw).

gaan. Maar ze is alles behalve lui!”

getwijfeld, omdat we niet wilden dat

Vanwege onze achternaam toch maar laten gaan.”

8. TOCH WEER DIE ACHTERNAAM

3. GEEN GRAPJES

“Graag had ik mijn dochter Benthe

“Als het een meisje zou worden wilde

genoemd, alleen met de achternaam

mijn man de naam Hope, een

(Zwart) zou het een te rare combi

prachtige naam die ook bij ons past.

worden als je het achter elkaar

Toch heb ik het afgeketst, want met

fonetisch uit zou spreken: ben te

onze achternaam Mol zou het wel eens

zwart. Nu heten ze Fleur en Sarah,

problemen kunnen gaan opleveren:

daar zijn we super blij mee!”

Hope Mol, grapje als Mol Hope.”

4. BH?

9. TOCH MAAR NIET VERNOEMD NAAR CAKE

“Ik vond Bobby voor onze eerste

“We wilden Mia, voor het meisje wat

dochter mooi, maar dan zouden haar

we kregen - zo werd ik vroeger

initialen BH worden … Het is Loeka

genoemd. Maar ik woon in Frankrijk

geworden, waar ik nog steeds heel blij

en hier noemen ze een bepaald soort

mee ben.”

cake Mia. Dus het werd toch Olivia.”

5. LIJKT OP EEN PRODUCT “Ik dacht aan de naam Sana, maar

10. DRIE KEER IS SCHEEPSRECHT

mijn partner vond het te veel op

“Ik wilde graag Jeyte. Maar ik was

maandverband lijken.”

bang voor ‘Jeyte moet schijte …’.

Het is Djurre geworden. Tweede

6. TOCH IETS KORTER

zwangerschap werd een tweeling.

“Novenna, maar dat is in het Italiaans

Voor een meisje Rixt, maar we wonen

een non (vond ik erg lastig) en we

vlakbij een straat die zo heet.

BESTEL NU JE PERSOONLIJKE CADEAU MET KORTING

SHOPPING

10% KORTING

Het is natuurlijk superleuk om je kind te verrassen met een origineel cadeau zoals een leuke, gepersonaliseerde fles of broodtrommel. Toch kan het uitzoeken hiervan best een opgave zijn. Bij MyMepal helpen wij je graag een handje met de kwaliteit van Mepal. Alle cadeautjes kan je eenvoudig naar wens ontwerpen.

Kies je favoriete kleur en voeg je foto’s en naam toe of kies uit één van de standaard ontwerpen.

Bestel nu tijdelijk met 10% korting een nieuwe Campus lunchset met kortingscode WIJSHOPPING422. mymepal.com/campus

Dus werd het Jildau. Voor het jongetje vond mijn

14. HOE WAS HET OOK AL WEER?

partner Jelmer mooi, maar ik niet. Dus toen kwam

“Wij hebben twee jongens Owain (Oween) en Silan

ze met Jorrit en dat is het geworden.”

(Sielan). Als mensen het niet meer weten zeg ik wel eens Milan met een S, haha.”

Als kers op de taart hebben de volgende ouders wel gekozen voor een gedurfde babynaam.

15. HET WAS VOORBESTEMD “Hier een Abigail, vernoemd naar Abby uit NCIS.

11. GEWOON DOEN

Helemaal toepasselijk, omdat onze dochter

“Wij zijn er toch gewoon voor gegaan, onze dochter

slechthorend is en Abby in de serie dove ouders

heet Dot. Geen twee tellen spijt van gehad!”

heeft en dus ook gebarentaal gebruikt. Hier

Lacey

kwamen we pas later achter.”

12. INSPIRATIE DOOR FILMS “Onze dochter heet Ravenna. De boze, maar wel

16. SIMPEL MAAR TOCH SPECIAAL

heel mooie heks uit de film Snowwhite & the

“Ons zoontje heet Kiam, het omgedraaide van zijn

Huntsman.”

papa die Maik heet.”

13. LEUKE VERSPREKING

17. DAN MAAR ZO!

“Hier geen bijzondere namen gekozen. Alleen

“Abel en Mace stonden hoog op het lijstje.

omdat ze zó op elkaar lijken verspreek ik me

Mijn partner vond het echt afschuwelijk.

regelmatig. Zo wordt Fleur of Pleun nog wel eens

Nu zijn het Thomas en Rico geworden en

‘Pleur’ … Ach ja, we zijn nog steeds kei blij met de

de hond heet Mace … Toch nog een beetje

namen!”

mijn zin gekregen hihi.”

Dot

Hope

Mace

35

TOPATLEET NADINE BROERSEN

‘Als moeder meedoen aan de Spelen, da t zou toch fan tastisch zijn?’

Topatleet Nadine Broersen beviel in juni van haar eerste kind: zoon James.

Inmiddels is ze weer volop aan het sporten en heeft ze nog één grote droom: de Olympische Spelen in Parijs in 2024. “We gaan het gewoon proberen.”

Meerkamp atleet Nadine Broersen (32) heeft samen met man Koen Swanen (44) een zoon James (6 maanden).

Hoogtepunten: nationale titels op individuele onderdelen en meerkamp, 3x Olympische Spelen, wereldkampioen Meerkamp WK 2014, zilver EK Outdoor 2014. Vader Jos Broersen is hoofdconciërge op een middelbare school.

Zijn vrouw Liesbeth is in 2007 plotseling overleden. Samen kregen ze drie dochters: Nathalie (38), Chantal (36)

Al jong wist Nadine wat ze later wilde worden:

wel wat. Maar toen zat ik midden in mijn sportcarrière

professioneel atleet. Het talent zat er al vroeg in.

en vond ik het nog te vroeg, ik wilde nog teveel.

Een oplettende docent van de basisschool

Mijn man Koen is elf jaar ouder, daar wilden we wel

adviseerde Nadines ouders om haar op atletiek

rekening mee houden. Toch besloten we samen dat

te doen. Atletiek bleek voor Nadine een schot

mijn carrière voorging. Na de Spelen in Rio in 2016,

in de roos. Ze vond het geweldig.

ik was toen 26, heb ik even getwijfeld maar ik wilde

Vader Jos: “We moesten haar soms echt afremmen.

nog geen afscheid nemen van de sport. In 2018

Ze was zo gedreven.” Een karaktereigenschap die

scheurde ik mijn achterste kruisband af en moest

ze overigens niet van een vreemde heeft. Dat

daarvoor lang revalideren. Toen dacht ik: is dit het

fanatieke heeft ze echt van haar moeder, vertelt

juiste moment? Maar mijn man zei: ‘Wacht eens

Jos. “Mijn vrouw heeft tien jaar lang fanatiek

even, je moet niet een zwangerschap vlug-vlug

geturnd en was een enorme doorzetter.” Nadine

ertussendoor doen.’ Na Tokyo wist ik: ik wil nu echt

wil ook altijd het beste uit zichzelf halen. Nadine:

heel graag moeder worden en dan zie ik wel hoe het

“Als ik het voor mezelf heel goed doe en ik eindig

dan verder gaat met de atletiek.”

als tweede, maakt mij dat niet eens zoveel uit.”

Fietsen tot het laatste moment

36

Moeder worden

Toen Nadine zwanger was, wilde ze graag fit

Dat ze naast een topcarrière in de sport ook graag

blijven. Niet eens met het oog op terugkeren op

ooit moeder wilde worden, wist ze ook zeker, liefst

hoog niveau, maar vooral om de bevalling zo fit

op jonge leeftijd. Nadine: “Zo rond 24 jaar leek me

mogelijk in te gaan. “Tijdens mijn zwangerschap

INTERVIEW: FRANKE VAN HOEVEN. FOTOGRAFIE: ANOUK DE KLEERMAEKER.

en Nadine (32).

DRIE GENER ATIES

heb ik van alles gedaan. Het was soms wel veel hoor, dan had ik de drang om te sporten terwijl ik eigenlijk te moe was.”

Vader Jos beaamt: “Ze is ook gewoon een ADHD’er.

Nu krijgen kinderen allemaal een stempel opgeplakt, maar vroeger zeiden we: Nadine is druk. Dat was ze ook tijdens haar zwangerschap. Zo is ze tot het laatste moment blijven fietsen.”

Nadine: “Ja, maar dat was wel gewoon fietsen, hoor!

De laatste weken heb ik echt rustiger aan gedaan.”

Zes weken na de bevalling is ze rustig aan weer begonnen met trainen. Nadine: “Ik heb goed geluisterd naar mijn lichaam. Ik begon met cardio en ben naar een bekkenbodemtherapeut gegaan voor advies. Zij adviseerde om de eerste twaalf weken niet hard te lopen. Ze keek gelukkig vooral naar wat ik wél kon in plaats van wat niet, dat was erg fijn.

Daardoor heb ik heel langzaam opgebouwd tot ik weer met mijn volledig schema aan de slag kon.”

Genoeg energie Nadine traint inmiddels weer volle bak. Is dat niet zwaar met zo’n kleine baby in huis? “James is mijn eerste, het is zoeken naar balans. Hij slaapt nog niet door, dat is pittig. Hij wordt nog een keer per nacht wakker, dan drinkt hij en ligt hij binnen tien minuten weer te slapen. Dat scheelt, het is niet dat ik dan een uur wakker ben. Wel zijn en blijven het gebroken nachten. En ja, het is wel druk op dit moment. We zijn ook nog bezig met het bouwen van ons eigen huis, daar werkt mijn man hard aan. Mijn vader past op,

‘Ik kreeg zoveel respect

voor andere vrouwen die een bevalling

hebben meegemaakt’ 38

mijn schoonouders zijn back-up en sinds kort gaat James naar de opvang. Dat vond ik lastig, want toen moest ik hem letterlijk loslaten. Maar tijd voor mijn eigen leven geeft me wel weer energie.”

Grote achterban Nadines moeder overleed plotsteling in 2007. Hoe is het om moeder te worden zonder je eigen moeder om je heen? Nadine: “Dat was zeker lastig. In het begin was ik ‘te druk’ om dat te beseffen, maar nu doet het af en toe pijn dat ze er niet meer is. Daar heb ik de nodige tranen om gelaten. Ik mis haar, maar gelukkig heb ik

DRIE GENER ATIES

DE BEVALLING Nadine: “Ik had me een voorstelling gemaakt hoe het is om te bevallen, maar dat het zó heftig zou zijn … Ik vond het tegenvallen. Van te voren denk je: hoe voelt een wee nou?

Je hebt natuurlijk geen idee. Toen ik de eerste voelde, dacht ik: oh, wacht even. Dit is anders. Na drie minuten kreeg ik er weer één, vanaf toen ging het maar door. Ik kwam in een weeënstorm terecht en dat vond ik behoorlijk pittig. Ik weet dat ik wel wat kan hebben, maar als ik terugdenk aan die pijn … Na de bevalling kreeg ik zoveel respect voor andere vrouwen die een bevalling hebben meegemaakt. Het is echt knap dat vrouwen dat kunnen.”

fijne zussen die voor me klaarstaan.” En zo’n sterke achterban is fijn, zeker omdat Nadine nog een grote droom hee : de Olympische Spelen in Parijs in 2024.

“Ja, die wens is uitgesproken, dat is mijn uiteindelijke doel. Of dat nu lukt of niet, ik ga ervoor, met heel veel plezier. Het zou fantastisch zijn om als moeder naar de Spelen te gaan. Ik vind atletiek nog steeds heel erg leuk. Al is er wel iets veranderd: mijn kind gaat voor.

Ik sta er mentaal nu heel anders in. Maar ik heb er heel veel zin in, dus ga het gewoon proberen.”

Belang van beweging De kans dat ze die liefde voor sporten aan James gaan doorgeven, is groot. Al was het maar omdat beweging in de familie Broersen onderdeel van de opvoeding was. Vader Jos: “Beweging vinden we heel erg belangrijk. Ik werk op een middelbare school als hoofdconciërge. Daar zie ik tieners met obesitas, kinderen die dan al fysieke problemen hebben, ik vind dat erg om te zien. Als je zwaarlijvig bent, kun je niet meedoen. Die kinderen zonderen zichzelf af, zi en tijdens de pauze op hun schermpje.

Ouders kunnen daar meer dan hun steentje aan bijdragen.”

Nadine, ambassadeur van Spieren voor Spieren en Jongeren op Gezond Gewicht, is het daarmee eens. “Het moet wel een beetje uit jezelf komen, opzichten een beter gevoel. Dat merk je alleen als je

40

het doet. Ik ben er heilig van overtuigd dat je je beter

BEWEGEN MET NIJNTJE

gaat voelen als je twee, drie keer per week sport.”

Nijntje wil de verbinding leggen tussen

Maar ja, makkelijker gezegd dan gedaan. Waar begin

generaties en bewegen. Daarom in elke Wij

je? Nadine: “Het helpt om een realistisch doel te

een interview met een bekende sporter en

hebben en in kleine stapjes naar dat doel toe te

haar/zijn vader of moeder. Wist je dat nijntje

werken. Zoals: vanaf nu ga ik altijd op de fiets naar

in samenwerking met KNGU een nijntje

de supermarkt. Dat eerste beginnetje, daar moet je

beweegdiploma heeft? Dit speciaal ontwikkelde

even doorheen. En stel je doel niet te hoog. Mensen

beweegprogramma voor kinderen van 2 t/m 6

denken altijd dat ik alleen maar gezond eet, maar

jaar leert peuters en kleuters spelenderwijs de

ik eet elke zondag ook gewoon een patatje. Je moet

basisvormen van bewegen. Als beloning krijgen

jezelf niet van alles ontzeggen. Doordeweeks eet

ze het nijntje beweegdiploma waarop staat wat

ik gezond, in het weekend gun ik mezelf iets lekkers.

ze hebben geleerd.

Dan houd je het beter vol.”

dutchgymnastics.nl/beweegdiploma

©M er cis

maar van sporten krijg je meer energie en in veel bv

“Ik was laatst bij mijn vriendin op bezoek, samen met mijn peuterzoon

VOOR STRAF OP DE GANG: JA/NEE?

DILEMMA

Tinka

en babydochter. Het dochtertje van mijn vriendin is ook 2,5 en die wilde haar speelgoed niet delen, met een hoop gekrijs tot gevolg. Mijn vriendin ZE IS TE JONG Kinderen hebben niet geleerd om te delen en hoeven dat ook nog niet. Ze mogen best wat voor zichzelf houden. Hun mening en wat zij willen is óók belangrijk.

In dit geval had ik haar niet op de gang gezet, ze snapt het nog niet. Wel zou ik uitleggen en aangeven dat ze niet alles hoeft te delen, dat het andere kind er

zette haar dochter voor straf op de gang met de boodschap dat ze ‘eerst maar rustig moest worden.’ Ik wist niet dat dit nog gebeurde: op de gang,

EVEN AFKOELEN Speelgoed niet willen delen met zijn zusje en dan om die reden gaan slaan/duwen of gooien met speelgoed? Mijn oudste van 3,5 gaat echt even nadenken

op een strafstoeltje, in eigen kamer ...

over waarom hij op de gang zit.

Ik los dit soort opvoedperikelen liever

hij ‘sorry’ tegen zijn zusje. De gang

anders op, door bijvoorbeeld af te leiden en uit te leggen.”

als zij klaar is, ook mee wil en mag spelen. Het ligt aan de situatie, maar in dit geval heeft

Daarna bespreken we dit en zegt is geen straf. Overigens: niet luisteren aan tafel is ook even op de gang. Eten is al moeilijk genoeg zonder vervelend gedrag.

Ieder moet zelf weten hoe hij zijn

Wat vinden jullie?

het geen zin om haar op de gang te zetten, want ze is te jong en

kind opvoedt, in mijn optiek is er niks mis met de gang.

Joyce

doet niks verkeerd.

Eva

GEDRAG NEGEREN

EIGEN HOEKJE

KINDEREN HEBBEN HULP NODIG

Op de gang hoeft niet per se. Ik zou het gedrag negeren.

Ik heb een tweeling van bijna

Hier is de regel: het speelgoed dat beneden ligt, wordt

2 jaar, die in de hoek even rustig

Ik vind het helemaal niet oké

gedeeld! Wil je iets niet delen? Ook prima, maar dan leg je

mag worden. Ik heb ze uitgelegd

om een kind op de gang te zetten

het op je slaapkamer. Ze hoeven van mij echt niet alles te

dat ze daar boos mogen doen en

als het zijn emoties uit. En al

delen, ze mogen ook weten dat dingen voor henzelf zijn.

hier zichzelf en de ander geen pijn

helemaal niet met de opmerking

Gerlise

kunnen doen. Soms zeg ik dat

TEKST: JANNELIES BLOMMAERT.

‘Kom naar terug als je normaal

ze erheen moeten, soms doen

kunt doen.’ Het is aan jou als

IEDER KIND IS ANDERS

ze het uit zichzelf omdat ze het

ouder om je kind te leren wat een

Volgens mij gaat het altijd over doen wat je denkt en voelt

aanvoelen. Dat gaat prima.

fijnere manier is van je gevoelens

dat goed is. Ieder kind heeft een andere benadering nodig

Zodra ze rustig zijn, komen ze

uiten en communiceren. Het

omdat het anders is. Ik ken mensen die hun kind alleen

weer knuffelen. Ze hebben dus

gedeelte van het brein waar

kalm en uit de boosheid kregen met een koude douche.

een veilig hoekje voor zichzelf

zelfregulering plaatsvindt, is nog

Wie ben ik om daarover te oordelen!? Zij kennen hun kind

waar ze even zwaar pissig kunnen

onderontwikkeld. Het is logisch

toch het beste?! Ik stel altijd vragen aan mijn vriendinnen,

zijn en ik merk dat ze er echt wat

dat kinderen hier hulp bij nodig

dat is het beste advies dat ik je kan bieden.

aan hebben. Zo blijft de rest van

hebben. Als je een kind met

Wies

de woonkamer een ‘vrolijk gebied’

heftige gevoelens op de gang zet

waar ze weer in kunnen lopen als

met zo›n opmerking, leer je een

PRATEN WERKT BIJ ONS

de bui over is. Dit hoekje is wel

kind dat het zijn gevoelens vooral

Ik doe niet aan ‘straffen’, dus hier geen strafstoel of naar

in mijn zicht. Op de gang of in

diep weg moet stoppen, omdat

de gang. Ik praat met mijn kinderen en leg ze uit waarom

een andere ruimte vind ik

je dan niet ‘normaal’ doet.

iets wel of niet mag.

buitensluiten.

Maria

Sharon

Mandy

41

MIJN

VERHAAL ELLES KOOS VOOR EEN ABORTUS DOOR HAAR DEPRESSIE

‘Niemand die het herkende’ Elles (41) raakte in paniek toen ze voor de derde keer zwanger was. Hoewel ze deze baby heel graag wilde, werd ze gepijnigd door negatieve gedachten en gevoelens.

Haar zoektocht naar een oplossing leidde tot een abortus. “Ik wilde er een miljoen voor geven om het terug te draaien.”

ons heen gaat verder. Ik wilde ineens niet kwijt wat ik had. Een week daarna, ik was zes weken zwanger, werd ik er ook nog ziek bij. Ik kon fysiek bijna niets meer en ik was zo radeloos. Ik voelde me zo schuldig richting mijn andere kinderen, dat ik er voor hen niet kon zijn. Ik kon met mijn werk niet verder, ik was net een sportclubje gestart dat ik op moest geven. Mijn vriend begreep er niets van. Ik wilde dit toch zo graag? Hij liet me heel vrij in het uiten van mijn gedachten en oordeelde niet.

“Ik wilde zo graag nog een derde kind. Ik wilde het nog een keer meemaken,

Maar hij raakte er zelf ook van in de war.”

het voelde alsof het nog niet af was. Van mijn vriend hoefde dat niet, hij vond het goed zo. Hij vond het met twee kinderen al best pittig. Na een therapiesessie

Oké om af te breken

over het opvoeden van kinderen ging het er heel fijn en harmonieus aan toe in

“We hebben de hulp van de verloskundige

ons gezin. We gingen op vakantie en daarna gaf mijn vriend plotseling aan dat

ingeschakeld. Zij wees ons op de site van Fiom,

hij er ook voor wilde gaan. Dat overviel me een beetje. Ik had ook geen tijd om

een organisatie die gespecialiseerd is in ongewenste

te wennen aan het idee, want ik was meteen zwanger. Na de tweede positieve

zwangerschap. Daar zagen we dat we een keuze­

zwangerschapstest sloeg de paniek toe.”

hulpgesprek konden krijgen en dat hebben we

TEKST: DENISE HILHORST.

aangevraagd. Ik voelde me heel slecht, maar

42

Harmonie van ons gezin overhoop

ik wilde het helemaal niet afbreken, daar zou

“Bij mijn andere twee zwangerschappen was ik ook niet meteen blij na de test,

ik altijd spijt van houden. Het enige wat ik nog

maar ik had in mijn hoofd gehaald dat ik de derde keer alles goed zou doen.

weet van dat gesprek is dat we een ‘twee stoelen’­

Dan zou ik super blij zijn en dan zou ik er ook echt van gaan genieten. Want dat

oefening moesten doen. De ene stoel stond voor de

had ik bij mijn andere zwangerschappen in de eerste maanden nooit gedaan.

baby laten komen, de andere voor de zwangerschap

Ik had dus heel verkeerde verwachtingen. Ik heb liggen huilen in bed; voelde

afbreken. Ik moest in die stoelen gaan zitten en

me ineens zo zwak. Ik durfde de verantwoordelijkheid helemaal niet meer aan.

visualiseren hoe dat zou zijn en wat ik daarbij

We zaten in deze situatie omdat ík het zo graag wilde. Mijn vriend deed het voor

voelde. Toen ik in de ‘baby laten komen’­stoel ging

mij, ik voelde die druk op mij. Ik haal de harmonie van ons gezin overhoop,

zitten, moest ik alleen maar huilen. Op de stoel

dacht ik. Zo dapper ik was geweest om ervoor te gaan, zo bang was ik nu. Dan

van het afbreken voelde ik niets, rust. Ik heb nog

lag ik met mijn zoontje in bed en dan dacht ik: die baby komt ertussen, die komt

gevraagd of ik een prenatale depressie kon hebben,

tussen ons in. Of ik dacht: we gaan weer helemaal terug naar af, iedereen om

maar daar ging die hulpverlener niet op in.

Hij adviseerde ons om bij een abortuskliniek te

Ik vroeg een verpleegkundig om hulp, maar het was al te laat. Waarom had

gaan praten om te kijken hoe dat voelde. Ik dacht

niemand me tegengehouden? Ik wilde er een miljoen voor geven om het

dat ik daar met een psycholoog zou praten, maar

terug te draaien.”

we kregen een gesprek met een verpleegkundige en een echo. Dit gaan we niet doen, dacht ik. Maar nu was mijn vriend in paniek. ‘Misschien wil ik het wel niet meer,’ zei hij. Toen hij dat zei, stortte ik helemaal in. Ik wist het allemaal niet meer, dacht: wanneer komen ze me ophalen? De dag erop viel mijn zoontje uit de auto, waardoor hij een schaaf­ wond op zijn hoofd had. En toen dacht ik: dit is het niet waard. Ik wil er voor hem zijn. Het was voor mij zo groot.

‘Ik was hartstikke depressief.

Ziek, niet mezelf’

De week erna ben ik nog naar de huisarts geweest.

Die stelde vragen: ‘Waarom zou je het wel houden?

Hier kon je niets aan doen

Waarom zou je het niet houden? Waarom zou je spijt

“Na de abortus ging het steeds slechter met me. Ik had paniekaanvallen,

krijgen als je het afbreekt?’ Die laatste vraag greep ik

sliep maar drie uur per nacht, had last van nachtzweten en liep iedere

aan. Het zou dus kunnen dat ik géén spijt zou krijgen.

ochtend op het toilet leeg van de spanning. Ik wist niet hoe ik de dagen

Daarna ben ik nog bij een andere verloskundige

door moest komen. Mijn kinderen zagen me voortdurend huilen, ik kon er

geweest die zei dat het niet ging om wat ik eerder

niet voor ze zijn. Ik begreep niet waarom ik het had gedaan, kon het niet

wilde, maar om wat ik nú wilde. Ze gaf aan dat ze mijn

verwerken, wist niet hoe ik ermee kon leven. En mijn vriend begreep niet

vervolgafspraken uit de agenda zou halen. Ik had het

waarom ik er zo in bleef hangen. Bij de abortuskliniek moest ik een maand

idee dat iedereen me wilde vertellen dat het oké was

op hulp van de psycholoog wachten.

om mijn zwangerschap af te breken. Iedereen praatte

Uiteindelijk kon ik terecht bij een therapeut die gespecialiseerd is in

met me alsof ik bij mijn volle sterke verstand was,

psychische klachten rondom de zwangerschap. Zij heeft me uitgelegd dat

maar ik was hartstikke depressief. Ziek, niet mezelf.

ik waarschijnlijk een prenatale depressie heb gehad en hoe trauma werkt.

En niemand die het herkende.”

Het was voor het eerst dat ik antwoorden kreeg op mijn vragen. Zij heeft er echt in moeten prenten: dit is je overkomen, hier kon je niets aan doen.

Op tijd wegrennen

Daarna kwam ik terecht bij een psycholoog. Na vijf maanden ging het nog

“Ik had mezelf de grens van negen weken

altijd slecht met mij. Ik legde mezelf heel veel druk op om beter worden,

zwangerschap gesteld om te beslissen over een

omdat ik ­ nog meer dan voorheen ­ weer zwanger wilde worden, maar

abortus. Specialistische zorg in het ziekenhuis had

niet in deze toestand. Ik heb de psycholoog zo vaak een bericht gestuurd

tien weken wachttijd, dus dat was geen optie. Mijn

dat ik niet wist hoe ik verder moest. Pas toen ik mocht starten met

zus zei: ‘Van een abortus ga je nog lang last hebben.’

antidepressiva kwam de omslag. We legden een picknickkleedje neer

Ik ging juist steeds meer geloven dat het een

op het strand, ik ging zitten en het was goed. Een half jaar na de abortus

oplossing zou kunnen zijn en dat ik me dan weer

had ik eindelijk rust in mijn lijf.”

goed zou voelen. Eigenlijk heb ik het daarna gewoon laten gebeuren. Ik dacht wel telkens dat ik op tijd weg zou rennen. Ik heb die ochtend zelfs nog gewoon foliumzuur geslikt. In de kliniek kreeg ik de vraag of ik het echt wilde en toen ging ik toch

Prenatale depressies zijn minder bekend dan post partum depressies

akkoord. Daarna heb ik de medicatie genomen die

(na de bevalling). Je kunt je in de eerste drie maanden van je zwangerschap

je krijgt voor de curettage. In de wachtkamer

emotioneel, moe en onzeker voelen. Deze klachten gaan vaak weer over.

vertelde ik mijn verhaal aan een andere dame,

Bij een prenatale depressie zijn de klachten heviger en houden ze niet op na de

waarna ik dacht: waarom zit ik hier eigenlijk?

eerste paar maanden. Herken je misschien bij jezelf een prenatale depressie?

Wat is het probleem? Ze zei: ‘Misschien kun je nog

Neem dan contact met je huisarts of verloskundige op.

terug.’ Voor het eerst kon ik de baby voor me zien.

43

MIJN ZWANGERSCHAP “Op zich voelde ik me goed tijdens de zwangerschap, maar de stress om de oorlog heeft een hoop geluk overschaduwd.”

TEKST: SELIEN KOSTER. FOTO’S: PRIVÉ.

MIJN BEVALLING “Het was een geweldige bevalling en ik vond het fantastisch dat ik zo mijn herinneringen aan de bevallingen in Moskou heb kunnen veranderen.”

DE EERSTE TIJD MET MIJN BABY “We zijn allemaal heel gelukkig met de aanwinst in ons gezin. Het is een droom van een baby en ze doet het heel goed.”

MIJN BEVALLING

‘De oorlog in mijn thuisland overschaduwde het geluk van mijn zwangerschap’ Zwanger zijn als er in je thuisland oorlog uitbreekt, terwijl daar familie en vrienden nog wonen, hoe is dat? De Oekraïense Anastasia Khudaverdyan (34) weet er alles van. Eind juni beviel ze van dochtertje Viola Alexandra, terwijl in Oekraïne de oorlog met Rusland aan de gang was.

WAT VOORAFGING

De stress rondom de oorlog maakte het lastig om

“Mijn man en ik wonen nu vijf jaar in Nederland, samen

echt te genieten. Je wil je natuurlijk focussen op de

met onze twee kinderen, een jongen van 8 en een

zwangerschap, bezig zijn met babyspullen kopen,

meisje van 6. Voordat we hierheen kwamen woonden

een kamer inrichten, een naam bedenken ... Maar in

we in Moskou, daar zijn onze twee oudsten geboren.

tijden van oorlog ben je daar nauwelijks mee bezig.

We wilden altijd al drie kinderen, maar onze situatie

Mijn familie woont nog in Oekraïne en mijn broer

was nooit stabiel en we verhuisden veel. Duitsland,

vecht aan het front om zijn land te beschermen. Het

Luxemburg, Rusland, Oekraïne: we hebben overal

is heel verdrietig, we communiceren met elkaar via

gewoond. Toen we hierheen verhuisden wilden we iets

Facebook Messenger, ik check dat de hele dag om te

permanents. We kochten dit huis en vonden allebei

horen of iedereen nog leeft. Het voelt surreëel. Dus

een goede baan, ik werk als douanier en mijn man als

ja, dit heeft het geluk van de fijne zwangerschap wel

softwareontwikkelaar. En toen wilden we het gaan

overschaduwt.”

proberen. Dat ging heel makkelijk, want binnen drie maanden was ik zwanger. Een andere reden om hier

DE VERSCHILLEN

zwanger te willen zijn: ik hoorde van iedereen zulke

“Het verschil tussen de gezondheidszorg in Moskou

goede verhalen over de gezondheidszorg en bevallen,

en in Nederland zijn als dag en nacht. Daar moet

dat wilde ik ook meemaken. En ik kan je vertellen: de

iedere vrouw voor controle telkens naar het

verschillen tussen bevallen in Rusland en in Nederland

ziekenhuis; gynaecologen zijn daar verantwoordelijk

zijn héél groot.”

voor de controle van zwangerschappen en bevallingen. Bovendien zijn er héél veel check-ups,

MIJN ZWANGERSCHAP

waarbij tijdens de zwangerschap zo’n negen keer

“Tijdens de zwangerschap heb ik me op zich heel

bloed wordt geprikt en de urine iedere controle

goed gevoeld. Ik heb een chronisch hoge bloeddruk,

wordt gecheckt. Dat lijkt goed; maar ze weten nog

dus werd vanaf het begin af aan goed in de gaten

steeds niet wat ze moeten doen qua preventieve

gehouden door het ziekenhuis en ik moest daar

medicatie en kennen de standaarden die over de rest

bevallen. Ik heb goede medicijnen gekregen tegen

van de wereld voor high risk pregnancies gelden

de hoge bloeddruk, iets wat in Rusland niet gebeurt.

niet. Het loopt daar heel erg achter. Zes en acht jaar

45

‘Hoe het hier gaat is hoe het hoort te zijn, dat

gun ik iedere vrouw in Rusland en Oekraïne’

geleden ben ik bevallen in een gewoon ziekenhuis

ik kon lekker heen en weer lopen en dansen dankzij

in Moskou, dus het kan inmiddels anders zijn, maar

een draadloze CTG. Het was echt een droombevalling

toentertijd gold dat je als vrouw de bevalling alleen

ten opzichte van Moskou.”

doet. Mijn man is dus niet bij de geboorte van zijn eerste twee kinderen geweest, ondanks dat we

DE WEEËN

goed verzekerd waren. Er zijn wel mogelijkheden

“Het ging allemaal supergoed en ik lachte en danste

dat je partner erbij is; in privéklinieken of als je veel

door het begin heen, maar daarna werd het heel

geld betaald in een gewoon ziekenhuis, maar dat

he ig. Mijn weeën begonnen door stimulatie en dat

is geen populaire optie. Dat heb ik altijd als heel

ging heel langzaam. Zo langzaam, dat de ontsluiting

verdrietig ervaren: iedere vrouw verdient support

niet voldoende op gang kwam en ik oxytocine kreeg.

en helemaal tijdens de bevalling. Daar ligt je uren

Daardoor kreeg ik ontze end veel pijn en was het

alleen in een kamer, ongeloofl ijk. Als je de

lachen en dansen snel verleden tijd. Maar dit was

hoeveelheid controles in Oekraïne en Rusland

pas de laatste twee uur. Ik heb toen gevraagd om

vergelijkt met hier, dan is het hier natuurlijk heel

pijnstilling, maar zodra ze er klaar voor waren om

weinig. Zwangere vluchtelingen hier die begrijpen

het te geven, zat ik al op tien centimeter ontsluiting.”

dat niet en denken dat ze niet serieus genomen worden. Zowel tijdens mijn zwangerschap als nu

MIJN GROTE STEUN

heb ik mij ingezet om informatie te kunnen geven

“De enige reden dat ik het volgehouden heb, is de

aan vluchtelingen uit mijn thuisland, zodat ze zich

steun van mijn man en de doula. Zij hebben gezegd

hier veilig kunnen voelen, óók als ze zwanger zijn.”

hoe ik moest ademen, wat ik moest doen – ze hebben me er echt doorheen gesleept. Zo zie je

HOE HET BEGON

maar hoe belangrijk die support is. Je voelt je heel

“Met 38 weken moest ik voor controle naar het

powerfull als het dan lukt.”

ziekenhuis en toen bleek er eiwit in mijn urine te bevalling. Hier geldt dat als de baby volgroeid is en

HET EERSTE MOMENT MET Z’N DRIEËN

er iets mis lijkt, ze meteen gaan inleiden. Dat gebeurt

“Dat we voor het eerst met z’n drieën waren, was

in Rusland niet. Ik vertrouw de artsen hier voor

echt één van de allermooiste momenten uit ons

honderd procent, dus ik vond dat prima. Na de

leven. Ook dat is zó’n groot verschil met Rusland.

controle kon ik direct blijven; de bevalling zou

In Nederland geven ze de baby meteen aan mama;

beginnen. Om 3 uur ’s middags werd ik ingeleid en de

niet eerst geen wassen, controleren, checken. Als

baby is geboren om 11 uur ’s avonds. Wat mij betre

het huilt, gaat het naar mama. Ze gunnen je hier

perfect: niet te kort en niet te lang. En het allerfijnste?

het gouden uur, in Moskou niet. Daar wordt de baby

Ik kon het helemaal doen zoals ik wilde. Ik had mijn

na de geboorte direct meegenomen en kan het

man en een doula bij me. Mijn man had natuurlijk nog

gerust twee uur duren voor dat ze terug zijn – in die

nooit een bevalling meegemaakt en ik was bang dat

tijd heb je geen idee hoe het met je pasgeboren kind

het vrij he ig voor hem zou zijn, dus de doula was er

gaat. Hoe het hier gaat is hoe het hoort te zijn: de

voor mijn mentale support. Ik had rustgevende

baby bij jou, je partner erbij. Ik gun dit iedere vrouw

muziek aangezet, er stonden elektrische kaarsjes aan,

in Rusland en Oekraïne, dat zou zo mooi zijn.”

zi en, dus werd ik voorbereid op het inleiden van de

Meer bevallingsverhalen? Kijk op wij.nl/blogs/bevallen 46

UITGELICHT NU

15%

KORTING

ADVERTENTIE

Alles komt weer thuis met

TIP

GOEDGEMERKT Merk de spullen van je kind met de naamlabels van Goedgemerkt en voorkom je dat ze kwijt of verwisseld raken. Kies uit de leukste kleuren en designs!

Je ontvangt 15% korting op het complete assortiment met code: GG-UIT0422 (geldig t/m 31-03-2023).

ZO SPECIAAL Een piekfijn cadeautje voor onder de kerstboom. De gravure en geboortesteen maken van deze elegante ketting een heel persoonlijk sieraad voor mama. kayasieraden.nl

goedgemerkt.nl

KADO

TIP

O’BABY INVULBOEK ONS EERSTE JAAR MET JOU Ontdek het nieuwste invuldagboek van Pauline Oud over jouw baby’s eerste levensjaar waarin niet alleen de ouders, maar ook iedereen om je heen kan vertellen over de dagen samen met jouw kind.

imagebooks.nl

DÉ IDEALE

MOMBAG!

Wallabag is dé ideale tas voor elke gelegenheid, ruim genoeg voor al jouw en je kleintje(s) spullen. Elke Wallabag is in vele kleuren en stoffen te bestellen! NIEUW in de collectie: bijpassende pouches & straps! Shop nu jouw favoriete mombag met 10% korting met de code: WALLABAGXWIJ (geldig t/m 31-03-2023)

wallabag.nl

10%

KORTING

ZOOOO ZACHT Deze lieve Bon Ton Toys nijntje heeft niet alleen een prachtige grijze kleur, ze is ook nog eens het zachtst van allemaal! Het perfecte cadeautje voor zelfs de allerkleinsten. prenatal.nl

Playgro sensory Llama explore and play gift pack

aandenken

Deze Llama Sensorische geschenkset biedt eindeloze mogelijkheden om te spelen en te ontdekken. Dit pakket bevat een pluchen Lama knuffel, een kinderstoelspeeltje, 6 gekleurde ringen met verschillende bijtprofielen en 9 stapelbekers.

Verkrijgbaar bij Prénatal.

Leg jouw zwangerschapsbuik voor altijd vast in een uniek en persoonlijk 3D beeldje. Een aandenken voor altijd aan deze bijzondere periode. Ook leuk als babyshowercadeau! Kom gezellig bij ons langs in omgeving Rotterdam en ontvang met code #SCAN2022WIJ een gratis digitale scan kado (geldig t/m 31-03-2023).

BIJZONDER

printjewonder.nl

GRATIS

DIGITALE SCAN T.W.V. 35 EURO

MODE

Sweet Petit ROK maat 56 t/m 116, vanaf € 15,99 Sweet Petit SHIRT maat 74 t/m 116, vanaf € 15,99

NATURAL LOOK De knusse winterperiode komt eraan. Combineer verschillende natuurlijke materialen en fijne breisels voor een natural look voor je kleine. Met de nieuwste Sweet Petit collectie ben je klaar voor het nieuwe seizoen.

Sweet Petit BREI JURK maat 56 t/m 116, vanaf € 23,99 Sweet Petit LEGGING RIB maat 56 t/m 116, vanaf € 12,99

Sweet Petit BREI PAK MOUWLOOS maat 56 t/m 86, vanaf € 22,99 Sweet Petit SWEATER maat 56 t/m 116, vanaf € 17,99 Sweet Petit VEST BREI maat 56 t/m 116, vanaf € 22,99

Sweet Petit SWEATER maat 56 t/m 116, vanaf € 17,99 Sweet Petit BROEK maat 56 t/m 116, vanaf € 19,99

Sweet Petit TRUI 56 t/m 116, vanaf € 22,99 Sweet Petit BROEK 56 t/m 116, vanaf € 17,99

Sweet Petit RIB SHIRT maat 56 t/m 116, vanaf € 12,99 Sweet Petit GILET maat 62/68 t/m 110/116, vanaf € 16,99 Sweet Petit BROEK maat 56 t/m 116, vanaf € 17,99

Kijk voor meer kleding op prenatal.nl/ sweetpetit

Sweet Petit SHIRT RIB maat 56 t/m 116, vanaf € 13,99 Sweet Petit LEGGING maat 56 t/m 116, vanaf € 10,99

49

COLUMN ROXANNE

COLOFON Hoofdredactie Mariska van der Kogel Art direction & vormgeving Gabriëlle de Vries Directeur/uitgever Marcel Bakker

Roxanne Vis is journalist en eindredacteur. Ze heeft samen met haar vriend Arne een dochter, Lola (2), en is nu zwanger van een tweede meisje.

Aan dit nummer werkten mee Hanke Arkenbout | Femke Beemer Jannelies Blommaert | Karin Broeren Irene van Engen | Ester Gebuis Denise Hilhorst | Franke van Hoeven Anouk De Kleermaecker | Marlies Koers Selien Koster | Marja van de Nes Wilma Scholte | Roxanne Vis Drukwerk Senefelder Misset Doetinchem B.V. Advertenties Laura Beemsterboer en Nouchka Jonker contact@wij.nl

Broccoli Het Grote Wachten is aangebroken. Ik ben bijna 39 weken zwanger en in principe kan ‘het’ nu ieder moment gebeuren. Waarschijnlijk blijft dochter nummer twee nog minstens twee weken zitten – deed haar zus ook – maar misschien ook niet. Wat als ze vandaag of morgen al komt?

Als zzp’er heb ik geen officieel zwangerschapsverlof. Ik moet zelf bepalen hoelang ik doorwerk en wanneer ik weer begin. Ik heb recht op een ZEZuitkering voor zwangere zelfstandigen, maar dat is minimumloon en daar kan ik de helft van onze huur niet eens van betalen. Echt vrij nemen vind ik daarom lastig. En omdat ik vanuit huis – desnoods liggend op bed – of een koffietentje kan werken, is doorwerken ook zo zwaar niet. Ik vind mijn werk leuk en ik schrijf liever een stuk dan dat ik thuis zit te duimendraaien in afwachting van de baby. Toch helpen al die klussen niet mee om in de babybubbel te komen.

Ik ben meer bezig met naderende deadlines dan met de uitgerekende datum.

Ons huis is ondertussen wel helemaal klaar voor de baby. Het bed staat op klossen, de co-sleeper en de box zitten in elkaar en alle babykleertjes zijn

• ISSN: 2589-0964 • Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd zonder voorafgaande toestemming van de uitgever.

Druk- en zetfouten voorbehouden.

Cadeaupakket WIJ WIJ verschijnt 4x per jaar via controlled circulation aan zwangere vrouwen en moeders met een kind tot één jaar. Als je je hebt aangemeld voor de blije doos ontvang je tijdens je zwangerschap en totdat je kind één jaar oud is 4x per jaar het magazine WIJ. Heb je vragen?

Stuur dan een e-mail naar consumentenservice@wij.nl.

Wijzigingen in je woon- of gezinssituatie kun je in je profiel op wij.nl doorgeven.

Redactie WIJ Special Media bv Postbus 2584 1620 EN Hoorn Graag ontvangen wij reacties op redactionele artikelen: redactie@wij.nl.

Het magazine WIJ is een uitgave van WIJ Special Media bv.

Wij leggen persoonsgegevens vast voor de toezending van het magazine WIJ. Je kunt je uitschrijven voor toezending van het magazine door dit aan te geven in je profiel op WIJ.nl. Zie verder ook het privacystatement op WIJ.nl.

gewassen. Een babykamer hebben we helaas niet, maar dat is van latere zorg.

Het komende half jaar kan ze prima bij ons op de kamer slapen. We hebben alle noodzakelijke voorbereidingen getroffen, tot het aanvragen van parkeerkorting voor de kraamverzorgende aan toe.

Begeleiding na een miskraam DECEMBER 2022 € 2,95

Er is alleen één ding dat echt nog moet gebeuren. Klein detail. We hebben nog geen naam. Bij Lola waren we er vrij snel uit, maar nu blijven we maar twijfelen. Geen van de favorieten op onze shortlist springt er echt uit. De ene voelt te truttig, de andere te kort, de derde is te populair, de vierde alleen leuk als ze kind is, de vijfde lijkt te veel op Lola ... Misschien moeten we maar gaan voor de door Lola aangedragen suggestie voor de naam van haar zusje: ‘Broccoli’. Is er in ieder geval eentje waarop geen van onze vijf bezwaren van toepassing is.

50

VERWACHTINGEN

MANAGEN

MIJN G BEVALLIN e Oekraïens Anastasia

DRAAGMOEDER SHARON

‘De baby va n de wensouders loge ert in mijn buik’ 001_WIJ_04-2022_Cover3.indd 1

21-11-2022 10:00

OP DE COVER Sophie Fotografie Anouk De Kleermaeker

LITTLE GOOSE COLLECTIE

verkrijgbaar bij