WIJ 1 2025

Het schuldgevoel van moeders Waarom we onszelf zo vaak tekortdoen APRIL 2025 € 3,95

3X MODE Spring into summer!

Idil ‘Ik zag het meeste op tegen de ruggenprik’

STERKE BAND, RELAXED OPVOEDEN

IN DIT NUMMER

GOED

BEGIN GOED GENOEG IS MEER DAN GENOEG Met de komst van je baby komt vaak ook een ander gevoel mee: schuldgevoel. Dat stemmetje dat fluistert dat je niet genoeg doet of tekortschiet.

Het kan zwaar voelen. Maar weet je? Je kind hee geen perfecte moeder nodig, maar eentje die lie ee . Waarom doen we onszelf dan zo vaak tekort? Journalist Lise­e zocht het uit en gee tips om dit schuldgevoel los te laten.

Eerlijk is eerlijk: alle ballen in de lucht houden is ook niet niks. De combinatie van werk en kinderen vraagt veel en zorgt bij veel ouders voor stress.

Journalist Renate sprak drie moeders die elke dag opnieuw keuzes maken. Hoe doen zij het?

5 6 8 11 14 19 21 22 24 28 29 30 32 34 37 38 42 44 46 50

Mom to Mom Zwanger! Shandira is onverwacht zwanger Mode: zwangerschap Sterke band, relaxed opvoeden Alle ballen in de lucht: hoe doen zij dat?

Wel of niet het geslacht bekend maken SpotOn Onder ons: is David de perfecte stiefvader voor Inge’s zoontje?

Drie generaties: ex-roeier Dirk Uittenbogaard Pasgeboren Column verloskundige Marlies Exclusieve voorpublicatie: Blender zonder deksel Mode: newborn Interview Verlosmoeder: eerlijke start voor iedereen Column Laurentien Hoe omgaan met schuldgevoel?

Mijn verhaal: Rianne heeft drie stilgeboren kinderen Mode: boys & girls Mijn bevalling: Nicole beviel toch thuis Column Martje

Wat echt telt, is de band met je baby. Een sterke band maakt opvoeden zoveel makkelijker, zegt psychotherapeut en oudercoach Karin Francken.

“Als je je baby laat voelen: ik ben er voor jou, dan bouwt hij vertrouwen op.” Hoe zit dit precies en hoe kun je jullie band versterken?

Onthoud: goed genoeg is écht goed genoeg. Ik hoop dat je na het lezen van deze WIJ weet dat je geen perfecte ouder hoe te zijn – als je er met liefde en aandacht bent voor je kind, leg je een sterke basis.

Vertrouw op jezelf en wees mild voor jezelf.

Mariska van der Kogel Hoofdredacteur WIJ

3

UITGELICHT De sterren van je mooiste moment

Bij MrStarsky creëer je een

ADVERTENTIE

TIP

gepersonaliseerde sterrenhemelposter van het moment waarop jouw baby werd geboren. Een uniek aandenken – ontworpen door

DUURZA AM DE WERELD ONTDEKKEN

kunstenaars, gemaakt door jou.

Ook leuk als kraamcadeau!

MOOI ONTWERP, COMFORT & BESCHERMING Ontdek de nieuwe Prime fopspenen van Difrax LOVI. Deze

mrstarsky.com

Bobike ontwerpt hippe, comfortabele én veilige fietszitjes en GRATIS DIGITALE SCAN t.w.v. € 40

BIJZONDER AANDENKEN

accessoires die jou en je gezin

Leg jouw zwangerschapsbuik voor

helpen om de wereld te ontdek-

altijd vast in een uniek en persoonlijk

ken op een gezonde en leuke

stijlvolle fopspeen beschermt de

3D beeldje. Of laat een bijzonder

manier. En die collectie wordt

natuurlijke zuigreflex van je baby.

placenta kunstwerk maken. Een

steeds duurzamer door het ge-

Het dynamische zuiggedeelte –

aandenken voor altijd aan deze

bruik van gerecyclede materialen

gemaakt van meerdere lagen

bijzondere periode. Ook leuk als

en nieuwe, duurzame materialen

siliconen – beweegt soepel mee

babyshowercadeau! Gebruik bij

zoals suikerriet. Het beste com-

met het zuigritme van je kleintje.

boeking de code #WIJSCAN25-1

promis tussen duurzaamheid

Verpakt per twee stuks in een

en ontvang de digitale scan t.w.v.

en veiligheid om jouw gezin in

handige steriliseerbox!

€ 40 gratis (geldig t/m 1-7-2025).

beweging te houden.

difrax.com

printjewonder.nl

bobike.com

De Week van het Gezin is een initiatief van GezinsPlatform.NL. Thema dit jaar is ‘Scherm uit, gezin aan’. De invloed van sociale media en schermtijd op het gezin vormen een grote uitdaging voor ouders, onderwijs en politiek.

GezinsPlatform.NL promoot een positieve kijk op en ondersteuning van het gezinsleven in politiek en samenleving. Tijdens de week verzorgen verschillende organisaties een activiteit en op 17 mei sluiten we af met een voordelige gezinsdag waar (buiten) spelen centraal staat.

elig d r o Vo je uit! dag

roofvogelshow, binnenspeelplaats, skelterbaan, springkussen, knutselworkshops, vlindertuin, landwinkel, infostands een meer!

Tickets, activiteiten en info: www.weekvanhetgezin.nl

€ 7,50 per persoon € 30 max. per gezin

Soms hilarisch, vaak ontroerend en vooral herkenbaar. Jullie reacties

IK LEEF SINDS OKTOBER 2020 AL OP GEBROKEN NACHTEN Stephanie

OPVOEDTIP: doe wat je zegt en zeg wat je doet Marina

Ik wilde er mooi uitzien tijdens mijn bevalling

82% NEE

op facebook.com/wij en instagram.com/wij.insta over het (aanstaande) ouderschap.

MOM TO MOM

Sinds ik mama ben, ben ik een dronken octopus: altijd alles kwijt Janet

Als de wasmand net zo snel leeg zou zijn als de bankrekening zou ik al blij zijn Linda

Net terug van een solo weekend naar Londen vol activiteiten die mij opladen Charissa

Vandaag lachte mijn zoontje voor het eerst met geluid

Moeder zijn is het mooiste dat er is, maar ook zwaar en intens Latoya

Justin

JE KIND ROEPEN EN DAT JE HOND DAN KOMT, DEGENE DIE METEEN LUISTERT Michelle

Volg je gevoel en doe dit met liefde dan doe je het goed Mayken

Ik jaag dagelijks op een weglopend kind, zo kom ik wel aan mijn 10.000 stappen sharon

5

ZWAN

GER

Shandira (27) is 36 weken zwanger van haar derde kind, een jongetje. Ze heeft al een dochter (4) en een zoon (2).

“Ik ben voor de vierde keer in verwachting. Mijn eerste

ik de hele dag misselijk en had ik geen eetlust. Ik ben

zwangerschap eindigde in een miskraam, daarna zijn we

toen veel afgevallen, maar gelukkig kwam in het tweede

in 2020 ouders geworden van onze dochter. In 2021 bleek

trimester mijn energie terug. Ik had die welbekende

ik zwanger van onze zoon, een verrassing. Na de geboorte

pregnancy glow en ging ik weer lekker veel de deur uit.

van mijn dochter heb ik een tijd de minipil geslikt, maar

Nu het einde van mijn zwangerschap in zicht komt, zit

daar ben ik mee gestopt omdat ik over wilde stappen op

ik helemaal in de cocoonstand. Ik heb het idee dat mijn

een spiraal. Ik stelde het plaatsen van die spiraal alleen

kinderen dat aanvoelen, want zij zijn wat rustiger dan

steeds uit, omdat ik er een beetje tegenop zag. Alsof je

normaal. Wat ook helpt, is dat ik wat minder kritisch op

naar de tandarts moet, dat idee. Toen ik eindelijk een

mezelf ben als ik de tablet er wat vaker bij pak. Dan

afspraak had gemaakt, werd ik niet ongesteld. Ik bleek

kunnen zij een filmpje kijken en kan ik even gaan liggen.”

Ook deze zwangerschap was niet gepland. Ik gebruikte

Thuis bevallen

een app waarin je je cyclus kunt bijhouden. Daarin wordt

“Ik heb alles in huis voor een thuisbevalling en hoop echt

aangegeven wanneer het veilig is om te vrijen en wanneer

dat het deze keer gaat lukken. Dat was altijd al mijn wens,

je risico loopt om zwanger te raken. Ik was me ervan

maar mijn dochter lag in een stuit en mijn zoon had in het

bewust dat deze methode niet waterdicht is, maar het

vruchtwater gepoept. Natuurlijk ben ik heel dankbaar

ging heel lang goed. Toen ik naar de TT in Assen was

voor de goede zorg die ik heb gekregen, maar ik vond het

geweest, was ik de volgende ochtend enorm misselijk.

niet zo fijn om in het ziekenhuis te bevallen. Zo’n koude

Ik dacht dat ik het uitgaan gewoon niet meer zo goed

vloer, felle lampen, steeds weer nieuwe mensen om je

vol kon houden nu ik twee kleintjes heb, maar voor de

heen … En het is logisch dat je snel naar huis moet omdat

zekerheid deed ik toch even een test. Toen ik die twee

er meer moeders zijn die moeten bevalen, maar ik voelde

streepjes zag, moest ik lachen. Dat overkomt óns weer,

me toch een beetje opgejaagd. Ik denk dat ik me in mijn

dacht ik. Het moet zo zijn denk ik dan, dit kind is meer

eigen bed, omringd door mijn eigen spullen, een stuk

dan welkom.

relaxter zal voelen.

Het was voor mij wel even schakelen, want als je van

Mijn dochter en zoon zijn allebei met 38 weken geboren,

twee naar drie kinderen gaat, komen daar ook een hoop

hopelijk gaat dat nu ook gebeuren. Vanaf volgende week

praktische dingen bij kijken. Zo moesten we een nieuwe

ga ik alles eten en drinken waarvan gezegd wordt dat het

auto kopen. Hoewel mijn man altijd heeft geroepen dat

de weeën opwekt. Baad het niet dan schaadt het niet.

hij vier kinderen wil, moest hij ook wel even wennen aan

Waar ik het meest nieuwsgierig naar ben, is hoe de

het idee dat er binnenkort weer een karaktertje bijkomt,

dynamiek in ons gezin zal veranderen als er straks een

maar we hebben er allebei heel veel zin in.”

nieuw mensje bij komt. Mijn dochter was eerst echt een mama’s kindje, maar toen mijn zoon geboren werd, trok

Pregnancy glow

ze steeds meer naar haar vader. Ik ben heel benieuwd wat

“Vergeleken met mijn eerdere zwangerschappen, vind

er straks gaat gebeuren. In ieder geval gaan we door met

ik deze het zwaarst. Ik ben fulltime thuis met de kinderen

de één op één-dates met onze kinderen. Dagjes uit met

en vind het moeilijk om hulp te vragen, dus even rustig

het hele gezin zijn ook leuk, maar dat persoonlijke contact

zitten is er overdag niet bij. In het eerste trimester was

vind ik heel belangrijk.”

TEKST: ELSELIEN VAN DIEREN. FOTOGRAFIE: ANOUK DE KLEERMAEKER.

zwanger!

‘Ik was me ervan bewust dat de app waarin ik mijn cyclus bijhield niet waterdicht was’

DE ZOMER IN

KNALLEND

FOTOGRAFIE: KOTERFOTO. STYLING: COLORENCO. VISAGIE: MADE UP BY CORINNE.

Prénatal heeft genoeg zomerprints om uit te kiezen. Ga voor de Bohemian print, of voor de vertrouwde bestseller animal.

En de stoffen als crinkle, denim en single jersey zorgen voor de comfortabele fit.

SINGLET S t/m XXL € 17,99 BROEK XS t/m XXL € 29,99

MODE Kijk voor meer positiemode op prenatal.nl/kledingvoor-mama/

1 2

3

4

1. TOP XS t/m XXL € 29,99 BROEK XS t/m XXL € 39,99 2. TOP XS t/m XXL € 24,99 3. JUMPSUIT XS t/m XXL € 39,99 4. TOP XS t/m/ XXL € 24,99 SHORT S t/m XXL € 32,99

9

7 jaar

50

Kids t/m 1

%

KORTING

De leukste all-in vakantie!

Beleef een fantastische tijd bij Preston Palace! Jouw verblijf is altijd all-inclusive met te gekke faciliteiten. Jullie wens staat centraal!

Onbeperkt genieten van onze all-inclusive service terwijl de kids plezier maken bij het vrolijke animatieteam. Test de attracties van Boardwalk indoor kermis, plons in Riviera subtropisch zwemparadijs of laat je verbazen door onze fantastische familieshows. Volop entertainment voor het hele gezin.

Kom samen onvergetelijke herinneringen maken!

Boek vandaag nog op prestonpalace.nl

Laan van Iserlohn • 7607 PT Almelo • 0546 542 121 • info@prestonpalace.nl

Sterke band, relaxed opvoeden Is de band met je kind niet sterk? Dan zul je een zware dobber hebben aan de opvoeding, stelt psychotherapeut en oudercoach Karin Francken. Aan WIJ vertelt ze hoe dat zit, en hoe je jullie band kunt versterken.

Als de relatie of de band met je kind niet hecht genoeg is, dan is het moeilijk om op een natuurlijke manier ouderlijke macht te hebben over je kind, stelt Karin Francken in haar boek De relatie met je kind. “Als de hechting er niet is, of te weinig, dan zal een kind minder geneigd zijn je instructies op te volgen.

Dan wordt opvoeden lastiger en beland je veel sneller in opleggen, eisen.

Deze autoritaire macht, waarbij we onze wil proberen op te leggen aan ons kind, is geen natuurlijke macht. Wanneer je kind zich diep verbonden voelt met jou, dan is het meer geneigd om mee te werken en is er minder verzet.

Je hoe je kind dan niets op te leggen, het gaan dan meer vanzelf.”

Behoeftes Hoe zorg je nou dat die hechting goed is? Kijk in de eerste plaats goed naar je kind en zijn behoe es. “Maak van de relatie met je kind je prioriteit”, zegt Karin.

“Wees nieuwsgierig naar je kind. De ontwikkeling van jonge kinderen gaat door verschillende fases. Als je weet hoe die verlopen en rond welke lee ijd wat gebeurt, kun je daarop inspelen. Een baby is bijvoorbeeld voornamelijk op zoek naar huidcontact. Als je je baby laat voelen: ik ben er voor jou, ik geef jou wat je nodig hebt, dan bouwt hij vertrouwen op.”

11

‘Als je je baby laat voelen: ik ben er voor jou, dan bouwt hij vertrouwen op’ Karin is dan ook geen voorstander van de vroeger

realiseren dat gedrag vaak een uiting is van een behoefte. In plaats van het

wel gebruikelijke cry it out-methode, waarbij je

gedrag afkeuren, kun je je beter afvragen wat je kind nodig heeft en hoe jij

je kind zichzelf in slaap laat huilen bij wijze van

je kind daarbij kunt helpen. “Als ouders focussen we ons te veel op gedrag

slaaptraining. “Hoe zou jij je voelen als er niet op

dat ons niet aanstaat. We worden dan boos, belanden in een discussie of een

je gehuil wordt gereageerd, terwijl dat de enige

machtsstrijd. Terwijl: jij hebt het gevoel dat je kind niet naar jou luistert, maar

manier is waarop je kunt communiceren?”

je kind heeft dat andersom net zo goed. Probeer van een afstandje te kijken

Je leert je kind zo eigenlijk dat er geen hulp

naar wat er precies gaande is. Wat maakt dat mijn kind nu zo heftig reageert?

komt als hij erom vraagt. En dat is niet bepaald

Misschien is hij overprikkeld en moet er wat spanning uit dat lijfje. Zeuren,

een goede basis voor een veilige hechting.

boos worden of andere kinderen pijn doen, kunnen ook manieren zijn om aandacht te vragen, om te zeggen: zie mij, ik heb behoefte aan verbinding met

Vertrouwen

jou. Als je door die bril kunt kijken, met meer begrip voor je kind, reageer je

Of je nu een baby, een peuter, een kleuter of een

waarschijnlijk vanzelf al minder autoritair.”

puber in huis hebt, in de basis willen kinderen vooral drie dingen van jou als ouder, meent Karin.

Emoties

“Gezien, gehoord en gewaardeerd worden. Als je

Het is volgens de oudercoach ook belangrijk om kinderen te laten merken

daar als ouder aan tegemoet kunt komen, groeit

dat hun emoties er mogen zijn. Karin: “En erken ze, spreek uit wat je ziet.

het vertrouwen en dan durft een kind zich beter

‘Nu ben je wel heel boos, er komen lelijke woorden uit je mond’. Huilen helpt

aan je te hechten.” Heb je op dat gebied in een

kinderen om spanning uit hun lijf kwijt te raken, maar verdriet is ook de meest

eerdere fase wat steken laten vallen? Het is nooit

kwetsbare emotie. Die durft je kind alleen te tonen als de band sterk is, de

te laat om aan een goede hechting te werken.

hechting veilig en je kind zich geborgen voelt.”

TEKST: ROXANNE VIS. FOTO:ISTOCK.

Karin: “Je moet de behoefte aan verbinding zien

12

als een basisbehoefte, zoals eten, drinken of slapen.

Zeg als ouder dan dus niet: ‘Kom op, stel je niet aan’, of iets van die strekking.

Het is iets wat je iedere dag moet onderhouden.

“Hoe zou jij het vinden als iemand dat tegen jou zei als je op je kwetsbaarst

Maar het is niet zo dat als je niet vroeg genoeg bent

bent? Het is zo belangrijk voor een kind om een veilige haven te hebben waar

begonnen, je kansen op een veilige hechting op

dat verdriet er mag zijn.” En met het geven van die ruimte creëer je echt geen

een gegeven moment zijn verkeken.”

kinderen die het om het minste of geringste op een brullen zetten, zegt Karin.

“Ouders zijn vaak bang dat als ze te veel gaan toegeven aan de grillen van hun

Minder autoritair

kinderen, de kinderen hun leven te veel gaan bepalen. Maar niets is minder

Wil je dat je kind je gehoorzaamt en ben je op zoek

waar. Als je van jongs af aan reageert op wat je kind écht nodig heeft, voelt

naar hoe je ervoor zorgt dat je kind doet wat je zegt?

het zich meer tevreden. Hoe meer jij de behoeften van je kind kunt inlossen,

Dan zit je vast in de oude, autoritaire manier van

hoe makkelijker alles wordt.” Door deze benadering voelen kinderen zich

opvoeden, zegt Karin. Gedraagt je kind zich anders

begrepen en gesteund, wat hun emotionele ontwikkeling bevordert en het

dan jij zou willen, dan kan het helpen om je te

vertrouwen in de relatie met hun ouders versterkt.

Sterke band, relaxed opvoeden Aandacht Van straffen en belonen kun je volgens Karin beter wegblijven. “Dat is gedragsgericht en je bent dan op een autoritaire manier macht aan het uitoefenen op je kind. Dat voelt voor zowel jouzelf als voor je kind niet fijn.

Je kind is afhankelijk van jou als volwassene en heeft geen andere keuze dan jou te volgen, maar het verbreekt wel de verbinding tussen jullie.” En zoals eerder gezegd: als de hechting goed is, heb je die middelen als ouder waarschijnlijk niet eens nodig. Als een kind kan ervaren dat er nooit een gebrek aan aandacht voor hem is, kan hij zich ontspannen. Terwijl het angst en onzekerheid oproept als die aandacht gelimiteerd en voorwaardelijk is.

Tijd nemen De relatie met je kind verbeteren kan beginnen met kleine dingen, door ’s avonds even echt de tijd te nemen om samen de dag door te nemen.

Karin: “Ik merk vaak dat jonge ouders aan het eind van de dag de kinderen zo snel mogelijk in bed willen hebben zodat ze wat tijd hebben voor zichzelf.

Probeer in verbinding de dag af te sluiten, door bijvoorbeeld samen een verhaaltje te lezen of je kind te laten vertellen over de dag. Al neem je er maar een kwartiertje de tijd voor. In de sessies die ik met ouders doe, is dat iets wat over het algemeen heel goed werkt.” Kijk ook of er nog andere momenten zijn waarop je extra tijd kunt maken om echt samen te zijn.

Een kwartier eerder opstaan geeft bijvoorbeeld al veel meer rust in de ochtend. “Dan heb je tijd om in verbinding de dag te starten, om te knuffelen, om te praten over wat er gaat komen. Kleine veranderingen als deze kunnen een wereld van verschil maken voor jullie band.”

WINACTIE WIJ mag drie exemplaren van De relatie

Patronen

met je kind van Karin Francken weggeven.

Durf tot slot ook naar je eigen patronen te kijken als je merkt dat je steeds

Belangstelling? Stuur een mail naar

weer tegen dezelfde dingen aanloopt in de opvoeding. “Het kan goed zijn

redactie@wij.nl o.v.v. Winactie boek en

om stil te staan bij wat jou precies triggert. Waarom word je boos over

laat ons weten waarom je Karins boek graag

bepaalde dingen, wat zegt dat over jou? In therapie kun je veel over jezelf

wilt lezen. Doe dit wel vóór 21 april 2025.

leren. Op de lange termijn heeft zulke zelfreflectie, zelfzorg eigenlijk, veel

De winnaars krijgen persoonlijk bericht.

positieve effecten voor zowel jezelf als voor je kind.”

Voor meer informatie: karinfrancken.be/boek.

ALLE BALLEN IN DE LUCHT

HOE DOEN ZIJ HET? De combinatie werk en kinderen is een fikse uitdaging. Voor veel ouders staat die dagelijkse balanceer-act met stip op nummer één als grootste stressfactor. WIJ interviewde drie moeders die elke dag opnieuw die combinatie maken. En we ontdekten: er is geen blauwdruk, ieder doet het op zijn eigen manier. Je maakt telkens opnieuw keuzes, past aan waar nodig en richt je op wat echt telt.

14

‘We doen het samen’

Marloes (37) woont samen met Raymond (37) en heeft twee kinderen van 4 jaar en 11 maanden.

“Het is zoeken, balanceren, en soms ook gewoon vallen en weer opstaan. Maar we doen het samen. Raymond en ik hebben bewust gekozen voor een verdeling waarin we allebei tijd met de kinderen hebben én werken. Ik werk 24 uur als wiskundedocent en hij 32 uur als accountmanager in de zakelijke reis­ branche. Hij werkt veel thuis, wat fijn is, zeker omdat de school van Liz geen continue rooster heeft. Ik ben op maandag en woensdag thuis met Max en met Liz zodra zij van school komt. En Raymond is vrijdag vrij. De andere dagen halen en brengen we beide één van de kinderen en koken we om de beurt. De nachten met Max zijn nog zwaar. Na een gebroken nacht, sta ik soms op en vraag me af hoe ik het volhoud. Maar zodra ik op school ben, leef ik op. De energie van de leerlingen neemt me mee en de moeheid komt pas als ik thuis ben. En dan begint het tweede deel van de dag: kinderen die aandacht willen, koken, spelen, naar bed brengen ... Misschien was een kantoorbaan makkelijker geweest, maar ik hou van mijn werk en ik hou van mijn gezin. Alleen die balans, die is soms lastig.

Ik ben ambitieus, dat zit in me. Ik wil mijn lessen goed voorbereiden, creatieve opdrachten bedenken, leerlingen laten zien hoe tof wiskunde is. >> OP PAGINA 18

‘We zijn heel gelukkig met onze manier’ Sanne (39) is getrouwd met Marco (41) en heeft drie kinderen van 15 en 12 jaar en eentje van 3 maanden.

«Het was wel even schakelen, een baby erbij, dat hadden we niet verwacht. Maar het voelde meteen goed, alsof het zo had moeten zijn. De pubers hebben echt meegeleefd, ze stonden meteen klaar.

Als Nina huilt, zijn ze de eersten die uit bed springen om haar te troosten. Het is bijzonder om weer helemaal opnieuw te beginnen, maar het gaat eigenlijk vanzelf.

We doen dit als gezin echt samen.

Ik werkte eerst 24 uur in de zorg voor mensen met dementie, nu nog 16 uur.

Het is een bewuste keuze. Ik heb altijd veel avonden gewerkt en dat heeft voordelen, want zo kon ik er overdag altijd voor de kinderen zijn. Mijn moeder past op, ook op de oudste twee. Ze komt rond half drie, lost mij af en tegen vijven is Marco thuis. Zo lossen we het op.

Financieel zouden we het misschien ruimer hebben als ik meer zou werken, maar dat willen we niet. Dit voelt goed.

Ik zie bij vriendinnen hoe het is als kinderen naar een gastouder gaan en er ineens een kink in de kabel komt als die ziek is. Dat geregel hebben wij niet.

Ik ben er nu drie maanden uit geweest en moet morgen weer beginnen. Dat is dubbel. Aan de ene kant vind ik het moeilijk om Nina achter te laten, aan de andere kant kijk ik er ook naar uit.

Even iets anders dan moeder zijn, weer onder collega’s zijn. Mijn werk maakt me een completer mens. Ik weet ook dat >> OP PAGINA 18

‘Steeds weer opnieuw moeten beginnen’ Sarah (41) is getrouwd met Dansiman (42) en heeft vier kinderen van 15, 12, 5 en 1 jaar.

“Mijn werk en mijn gezin, dat is mijn leven.

Maar hoe dat eruitziet, verandert continue. Ik heb steeds weer opnieuw moeten beginnen. Elke keer dat ik dacht: nu ga ik, nu kan ik bouwen, gebeurde er iets waardoor ik een stap terug moest doen. Zwangerschap, verlies van de baby, opnieuw zwanger, mijn bedrijf opbouwen, mijn bedrijf verliezen en opnieuw opbouwen ... Ik weet hoe ver ik had kunnen zijn, dat is frustrerend. Maar dit is hoe het gegaan is. Vroeger werkte ik nachten door, alles voor mijn bedrijf. Mijn online gym ‘the lazy gym’ voor vrouwen opzetten, mijn trainingen uitwerken, mailings finetunen—ik deed het als de kinderen sliepen. Na mijn laatste zwangerschap ging dat niet meer. Mijn man die een eigen tandartspraktijk heeft, wil ook vaker thuis zijn, maar vindt het lastig ‘nee’ te zeggen tegen werk. En omdat we beiden geen kinderopvang willen inzetten, vang ik veel op. Hij noemt me weleens de ‘CEO thuis’, en dat klopt ook, maar het betekent dat mijn ambities altijd mee moeten bewegen. We hebben hier vaak gesprekken over, over hoe we de balans beter kunnen verdelen en zijn werkdruk kunnen verlichten. Vanaf 2018 werk ik volledig online, iets wat ik heel leuk vind, maar ik mis soms de sociale interactie. Daarom hebben we besloten dat ik vaker in zijn praktijk ga werken.

Niet alleen om bij te dragen en zijn werkdruk iets te verlichten, maar ook >> OP PAGINA 18

Maar met twee jonge kinderen is dat een uitdaging. Waar ik vroeger ’s avonds nog mijn laptop openklapte, lukt dat nu niet altijd meer. Liz slaapt niet meer zo vroeg, Max ook niet altijd meteen. Ik moest

SANNE

‘Nu volg ik veel meer mijn eigen gevoel’

SARAH

voor mezelf. Het is gezond om ook buitenshuis iets te doen, zeker na jaren fulltime moeder zijn en vanuit huis te werken. Wat mij helpt? Sporten via mijn platform, enige vorm van krachttraining en hockeyen met een super gezellig

accepteren dat mijn lessen soms minder perfect zijn dan ik zou willen. En het

het goed komt. Met de andere twee

damesteam. Als ik dat niet doe, loop ik

gekke is: de leerlingen merken er niks

kinderen heb ik dit ook zo gedaan. Wat

vast. Ik weet hoe belangrijk het is om uit

van. Die vinden het soms zelfs fijner. Dat

voor mij het belangrijkst is? Dat we relaxed

die neerwaartse spiraal te blijven. Stress

was wel een eyeopener. Raymond en ik

blijven. Ik zie tegenwoordig overal

hoopt zich op in je lichaam, en als je niet

bespreken vaak hoe het gaat. We hebben

schema’s, slaapcoaches, strakke routines.

oplet, kom je er niet meer uit. Je kunt in

toevallig net afgesproken dat we meer

Maar ik kijk gewoon naar mijn kind.

het verleden blijven hangen of vooruit­

tijd voor elkaar willen vrijmaken, want

Oogjes wrijven, gapen? Dan is het tijd om

kijken. Wil je dat er iets verandert, dan

in de drukte mis je elkaar soms. We

te slapen. Ik hoef niet alles volgens het

begint dat bij jezelf. Ik ben opgevoed met

proberen eens per maand samen uit eten

boekje te doen. Bij mijn oudste was ik nog

het idee dat een slachtofferrol aannemen

te gaan en hebben een wekelijkse ‘date

heel erg bezig met wat het consultatie­

je niet verder brengt. Ben je het ergens

night’ thuis. Dan plannen we niks anders,

bureau zei, nu volg ik veel meer mijn eigen

niet mee eens kun je blijven wijzen naar

doen we een spelletje of kijken we samen

gevoel. En dat werkt. Nina sliep met zes

anderen, maar brengt je dit verder,

een serie. Het klinkt simpel, maar het

weken al door. Hetzelfde geldt voor de

wat bereik je daar mee, maakt het je

helpt om elkaar niet uit het oog te

opvoeding van de pubers. Ze mogen best

gelukkiger? Dat geef ik mijn kinderen

verliezen. Mijn grootste les en tip voor

mopperen als ze even willen uitslapen en

ook mee. Dus stel ik mezelf met enige

andere moeders? Echt aanwezig zijn.

de baby huilt. Dat hoort erbij. Ik beweeg

regelmaat de vraag: waarom begon ik

Als ik met de kinderen ben, probeer ik

met ze mee. Ik hoef geen dag voor mezelf,

er ook alweer aan? Wat maakt me blij en

mijn telefoon weg te leggen, mijn hoofd

ergens opladen in een huisje of de kinderen

wat geeft me energie? Hoe kan ik andere

leeg te maken. Genieten van de kleine

uit logeren te brengen. Ik ben een tevreden

vrouwen ook helpen simpel fitter te

dingen, een ijsje eten, een boekje lezen.

mens. Ik snap heel goed dat andere moeders

worden? Zonder in dat ‘ik moet nú’­gevoel

Ik ben geen perfecte moeder en geen

het zwaar hebben als ze 32 of 40 uur werken

te schieten. Dit is wat het is. Ik ben trots

perfecte docent, maar ik probeer

en het huishouden erbij moeten doen.

op wat ik heb opgebouwd, ondanks alles.

bewust te kiezen waar ik mijn tijd

Dan zit je in een rollercoaster. Maar door

En ik weet dat ik door moet, dat zit in mij.

en energie in stop. En dat is genoeg.”

hoe wij het geregeld hebben, voelt het

Maar ik bepaal zelf hoe.”

niet zo. Misschien hebben we minder luxe

‘Zodra ik op school ben, leef ik op’ 18

vakanties, maar wij zijn dolgelukkig als we varen met de boot of met de vouwwagen op vakantie zijn. Status vinden wij niet belangrijk. We doen het op onze manier en daar zijn we heel gelukkig mee.”

‘Hij noemt me weleens de ‘CEO thuis’’

TEKST: RENATE TROMP. FOTOGRAFIE: ANOUK DE KLEERMAEKER. VISAGIE: ASTRID TIMMER.

MARLOES

Ik had het niet hoeven weten, maar mijn vriend was te

WAT VIND JIJ?

nieuwsgierig. Daarna hebben we het ook gewoon zonder toeters en bellen gedeeld.

Marloes Wij wisten het bij beide kinderen, maar iedereen moet dat voor zichzelf bepalen. Bij de tweede wilde ik het eigenlijk ook niet weten, maar mijn man wel. En toen toch maar gedaan, omdat hij dingen niet voor zich kan houden.

‘Ik maak het geslacht van mijn baby pas na de geboorte bekend’

Rachel Ja wij wel! We weten het samen maar houden het verder geheim, een echte verrassing dus! We merken wel dat veel mensen dat lastig vinden. Iedereen wil het weten omdat het nu eenmaal ‘de hype’ is, dus we krijgen veel vragen.

Jara Wij weten het geslacht niet! Extra leuke verrassing bij de bevalling.

Fleur Yes! Ook voor onszelf. Hahaha maakt niet uit of het een jongen

WIJ stelde op Instagram deze vraag. Hoe doen jullie dat?

Hieronder een greep uit de reacties.

of meisje is, dus laat het maar een verrassing zijn voor iedereen!

Iris Wij wisten het met beide zwangerschappen niet. Speciaal moment samen om te ontdekken wat het geslacht is als het al op je borst ligt.

Wij waren zelf erg ongeduldig om het te weten hihi, daarom

Lotte

beide keren rond 16-18 weken bekendgemaakt. Je krijgt toch zoveel cadeautjes, dat wij het persoonlijk fijn vonden als niet

Hier wisten we het zelf ook niet. Leuk om er bij de geboorte

alles neutraal zou zijn.

pas achter te komen!

Mandy

Femke

Wij deden het van tevoren. Een extra momentje tijdens de

Wij wisten het bij alle vier onze kinderen niet. Echt superleuk

zwangerschap.

om het geslacht niet te weten, want zo hebben wij voor elk kind

Nadia

dubbele namen bedacht.

Dorinda

Bij beide meisjes wisten we het geslacht niet. Wat maakt het ook uit, als het maar gezond is. Ik vond het echt een cadeautje om er

Moet ieder voor zich weten. Wil alleen nooit de naam weten,

net na de bevalling achter te komen.

dan is de gehele verassing er af.

Melanie

Veronique

Bij onze vierde (en laatste) heb ik besloten om het geslacht van

Ik vind dat iedereen het zelf moet weten en dat vrienden en

tevoren niet te willen weten. Mijn man wist het als enige wel

familie het maar moeten accepteren wat jouw keuze is.

haha. En oh wat een enorme verassing toen ons kleine meisje

Enola

geboren werd anderhalve week geleden.

Sylvia

Dat is een geheel eigen weloverwogen keuze ... Ik vond het persoonlijk ook een leuke verassing dat je niets wist, maar

Mooiste verrassing die er is!

dat moet een ieder helemaal zelf weten.

Marie Louise

Gabriella

19

SHOPPING

‘Ik maak het geslacht van mijn baby pas na de geboorte bekend’ Wij wisten het geslacht niet. Word de bevalling ook iets ‘leuker’ door! Haha Wianne Bij de oudste twee (jongens) wisten we het niet. We hadden wel een envelop waarin het stond, maar die hebben we dichtgeplakt.

Eén keer heb ik de neiging gehad om ‘m open te maken maar toch

DONEER JIJ OOK?

niet gedaan. Anders had ik me vast versproken ... Bij de derde (een meisje) vond ik het vooral voor de praktische dingen als kamertje,

Door urine te doneren aan Moeders voor Moeders, helpen

naam, kleertjes en spulletjes wel leuk om het te weten zodat ik

zwangere vrouwen andere vrouwen die dromen van het

gericht dingen kon kopen.

moederschap. Want zwanger worden is helaas niet voor alle

Anne-Carien

vrouwen vanzelfsprekend. Moeders voor Moeders gelooft in de kracht van vrouwen die elkaar helpen. Al sinds 1931

Ik wilde ook geen babyshower. Mijn partner had zo ook een

zetten we de urine van zwangere vrouwen om in een

mooie rol om het geslacht bekend te maken na de geboorte.

waardevolle grondstof voor vruchtbaarheidsmedicijnen.

Anneke

Wil jij het verschil maken? Meld je aan via

Bij onze dochter wisten we het niet, wat een bijzonder moment

moedersvoormoeders.nl. Je kunt urine doneren van week

was toen ik er achter kwam dat mijn voorgevoel klopte. Nu

6 t/m 16 van de zwangerschap. Aanmelden kan t/m week 11.

zwanger van nummer 2 en ik wil het niet weten. Maar oohh wat kriebelt het zeg!! Ben benieuwd of ik het vol houd deze keer …

Roseanne Ja bij alle drie wisten we het geslacht pas bij de geboorte.

Naomi Wij wisten het beide keren van tevoren en hebben dit ook gedeeld! Maar dit had ook er mee te maken dat ik bij beiden een keizersnede met volledige narcose kreeg. Ik vond het dan wel leuk dat we beiden bij bewustzijn waren haha om het geslacht te weten.

Anne-Fleur Hier bewust voor gekozen om het bij alle kinderen bij de geboorte te willen weten. Wat een bijzonder moment krijg je dan.

Paulien

Zacht en mild voor je baby's huidje Naïf Plasticvrije billendoekjes voor Baby & Kids

Ja leuk! Bij onze derde wisten we het niet. Super leuke verrassing!

bestaan voor 99% uit water, zonder alcohol, parfum of

Ik dacht jongetje, dus toen de verloskundige zei: ‘’Daar is ze al!’’

microplastics. Ze zijn stevig, niet te nat én niet te droog

hoorde ik alleen het woordje ‘ZE’. Het was echt een verassing

en kunnen zelfs de meest vieze luiers, plakvingers en

hahaha

speelgoed aan. Gemaakt van duurzame houtvezels,

Linda

vegan én geschikt voor zelfs de meest gevoelige

20

babyhuid, ook de extreem droge huid.

Wij weten het geslacht van de baby, maar houden dit geheim.

Verkrijgbaar bij o.a. Etos, Kruidvat en Bol. Consumenten­

Bij onze eerste ook gedaan.

adviesprijs € 4,19 per pak met 54 doekjes. naifcare.com

Mandy

SPOT

ON Voor onrustige slapers Lulla doll speelt 12 uur lang een opname af van een levensechte ademhaling en hartslag. Zo slaapt je kleintje wel door! Draag haar eerst bij je, dan neemt ze ook jouw geur over voor een extra rustgevend effect. kleinegiraf.nl € 59,99

Winnaar Baby Innovation Award 2025 De Feelou® zwangerschapsbeha beweegt mee met natuurlijke veranderingen in cupmaat en omvang (tot 10 cm in omvang en 2-3 cupmaten). Met de speciale sluiting steeds de perfecte pasvorm.

Ook geschikt als voedingsbeha. feelou.co € 74,95

’T ZIT GOED MET NIJNTJE De autostoel, wipstoel of kinderstoel pimp je zo weer op met een hoes van Ukje.

ONDER REDACTIE VAN: MARJA VAN DE NES.

ukje.nl kussenset nijntje vanaf € 65

Badderen

ZOOOOO ZACHT

Handig voor kleinbehuisden of om mee te

Knuffelhondje Dana windt iedereen om haar

nemen: Flexi Bath® van Stokke® vouw je na

pootje. Eén knuffel en je kind laat haar nooit

gebruik weer op! stokke.com vanaf € 49,

meer los! In twee formaten en als tu le.

newborn support € 24

happy-horse.eu vanaf € 11,99

21

Op het moment dat jullie samen een kind krijgen, schuif je ineens een hokje op. Van een leuk stel worden jullie een gezin. Wat betekent dat voor jullie relatie? Een lezeres vertelt.

Inge (34) had al zoontje Lucas (6), toen ze David (35) leerde kennen. David leek de perfecte stiefvader voor haar destijds 2-jarige zoontje. Maar nu ze samen dochter Tess (1) hebben, ziet Inge dat de liefde voor Tess toch een stuk dieper zit bij David, dan de liefde voor Lucas. En dat vindt ze moeilijk.

“Ik ontmoette David al vrij snel na mijn

Lucas. Zoals David naar Tess keek, zo

scheiding van de vader van Lucas. Ik had

heeft hij nooit naar Lucas gekeken. Ik zag

net een moeilijke periode achter de rug;

hier de liefde van een bloedband, de liefde

eigenlijk was het niet het moment om

tussen vader en dochter. En ik realiseerde

te gaan daten. Maar ik was direct

me plots dat de liefde die hij voor Tess

nieuwsgierig toen ik David voorbij zag

voelt, hij nooit voor Lucas zal voelen.

komen op een datingapp. Hij had een

Hoe erg hij ook zijn best daarvoor doet.

vriendelijk gezicht, humor en leek zijn

En dat steekt me. Tess bleek in de

leven goed op orde te hebben. Hij bleek

maanden na haar geboorte een lieve baby.

ook nog eens geduldig en lief, en gaf me

Heel makkelijk, bijna altijd vrolijk en heel

de tijd en de ruimte. Uiteindelijk viel ik

knuffelig. Ze is wat dat betreft ook lastig

daardoor voor hem. Na enkele maanden

om níet van te houden. Lucas is daarin

ontmoette hij Lucas voor het eerst.

anders; hij is wat minder toegankelijk,

Lucas is vrij verlegen en kijkt meestal

sneller boos of geïrriteerd en minder

de kat uit de boom. Hij is geen jongen die

aanhankelijk. Maar ja, Lucas heeft ook

direct met Jan en alleman gaat kletsen

niet die stabiele, rustige en veilige basis

en spelen. Toch klikte het direct goed met David; ik zag dat Lucas vrij snel op zijn gemak was. Mijn allergrootste zorg viel direct van mijn schouders. Ik was in jaren niet zo gelukkig geweest: ik was weer verliefd, mijn kind en mijn vriend konden het goed met elkaar vinden en ik was verlost van mijn ex. Na ongeveer een jaar besloten we daarom om samen een huis te kopen en vlak daarna was ik er klaar voor om opnieuw moeder te worden.

Toen Tess eenmaal geboren was en in Davids armen lang, zag ik direct die verliefde blik in zijn ogen. Ik vond het TEKST: KARIN BROEREN.

prachtig om te zien hoeveel hij van haar

22

hield. Toch kreeg ik er ook een beetje een raar gevoel bij. Ik wuifde het eerst weg onder het mom van ‘hormonen’, maar het bleef aan me knagen. Het was een soort jaloezie. Niet naar mezelf toe, maar naar

‘Zoals David naar Tess keek, zo heeft hij

nooit

naar Lucas gekeken’

gehad vanaf zijn geboorte. Hij heeft veel meegemaakt. In hoeverre kun je dan van een kind verwachten dat hij makkelijk in de omgang is? Lucas vindt het ook moeilijk om te zien dat Tess wél de hele week bij ons blijft en hij na een paar dagen weer naar zijn vader gaat. Als zijn moeder heb ik daar veel begrip voor.

Ik merk wel aan David dat hij, sinds hij Tess heeft, hier minder goed mee om kan gaan. Hoewel David en Lucas eerst twee handen op één buik waren, trekt David nu meer naar Tess. Ik zie dat hij sneller geïrriteerd is door Lucas’ buien. Ik denk dat David die gevoelens ergens ook ongemakkelijk vindt. Hij heeft me ooit beloofd dat hij voor Lucas zal zorgen alsof het zijn eigen kind is, maar nu zie ik toch de verschillen. Ergens weet ik dat ik hem dat niet kwalijk kan nemen. Lucas ís nou

ONDER

ONS

eenmaal niet zijn eigen kind, dus misschien kan ik dat ook niet van hem verwachten. Maar ik merk wel dat het mij pijn doet. Ik vind het naar als ik zie dat hij geïrriteerd is door Lucas of als hij veel meer aandacht heeft voor Tess. Ik vind het zielig voor Lucas, hij voelt dat natuurlijk.

Gelukkig heeft hij een goede band met z’n biologische vader en krijgt hij daar als enig kind alle aandacht. Maar toch. De helft van zijn tijd is hij bij ons en ik wil niet dat hij het gevoel heeft dat hij op de tweede plaats komt. Ik merk aan mezelf dat ik over ga compenseren. Ik geef juist Lucas veel meer aandacht en ga extra vaak alleen met hem op pad. Maar ik wil natuurlijk ook mijn momentjes met Tess hebben; ik hou net zoveel van haar als van Lucas.

‘Het is nu een soort

roze olifant in de kamer’

wordt. Het is voor mij belangrijk en ik wil niet dat onze liefde eronder lijdt. Ik merk dat ik ‘m niet meer als de ideale stiefpapa zie voor Lucas. Maar ja, ik weet zelf niet hoe het is om stiefouder te zijn. Misschien dat ik het ook niet in mij heb om evenveel van iemand anders’ kind te houden als van mijn eigen kinderen. Misschien is het ook niet realistisch. Ik weet wél dat ik het een lastig aspect van onze relatie vind.

Moet ik dit gewoon accepteren? Kwets ik hem door hier iets over te zeggen?

Is het iets wat andere stiefouders ook zo ervaren? Zal hij opgelucht zijn als ik erover begin?

Ik heb altijd gezegd dat als iemand niet goed is voor mijn kind, ik nooit met diegene samen kan zijn. Nu wil ik niet zeggen dat hij niet goed is voor Lucas,

Daarnaast merk ik dat het voor wrijving

maar durf ik hem een hele dag met

zorgt tussen David en mij. Soms ben ik

David en Tess alleen te laten? Nee, dat

bang dat ik tijdens een ruzie eruit floep

zal ik niet snel doen. Want als ik er

dat ik heus wel zie dat hij meer van Tess

niet bij ben, zal hij dan misschien Tess

houdt dan van Lucas. Maar waarschijnlijk

nóg meer voortrekken? Soms voelt het

voelt hij zichzelf er al rot genoeg over.

alsof hij me een beetje getruukt heeft.

Ik zie hem namelijk soms zichzelf

Alsof hij zich heeft voorgedaan als de

corrigeren. Dan heeft hij net iets te lang

perfecte stiefvader, maar nu een beetje

alleen maar aandacht voor Tess of hij

door de mand valt. Lucas heeft onlangs

reageert op Lucas minder enthousiast

een keer gezegd dat David Tess leuker

dan op Tess. Dan zie ik dat hij ineens

vindt. Toen ik vroeg waarom hij dat

naar Lucas gaat om met ‘m te spelen,

denkt, zei hij alleen: ‘Omdat hij tegen

te knuffelen of te kletsen. Maar ja,

Tess niet boos doet.’ Mijn hart brak

als je daar moeite voor moet doen ...?

in 1.000 stukjes. Dit is natuurlijk dé

Ik denk dat we het hier over moeten

aanleiding om David hiernaar te vragen.

hebben, want het is nu een soort roze

Ik weet alleen niet of ik Davids reactie

olifant in de kamer die nooit besproken

wil weten …”

23

DRIE G E NE R ATIE S

EX-ROEIER DIRK UITTENBOGAARD

‘Van het vaderschap had ik niet veel verwachtingen’ Dirk Uittenbogaard is voormalig toproeier. In juli vorig jaar werd hij vader van jongetje Jibbe, komende zomer start hij samen met vrouw Kirsten én familie zijn boerenbestaan in Drenthe.

“We willen meer samenwerken met de natuur.”

Van topsport naar boer: voormalig roeier Dirk Ui enbogaard (34) geniet van zijn nieuwe bestaan in Drenthe, samen met zijn vrouw Kirsten (35), babyzoon Jibbe én familie. Een droom die uitkomt. Gedurende hun roeicarrières hadden Kirsten en Dirk al veel interesse in regeneratieve landbouw, waarbij wordt gewerkt aan herstel van diverse ecologische systemen. Dirk: “We lazen veel boeken en keken documentaires. Het zaadje is toen geplant.”

Die droom werd sterker toen Kirsten op het laatste moment de Spelen in Tokio niet haalde. Ze sloeg le erlijk een nieuwe weg in die perfect paste bij hun ELLEN DE MONCHY

gezamenlijke idealen. Dirk: “Kirsten besloot fietsend naar Tokio te gaan.

Ze koppelde haar reis aan een goed doel en haalde geld op voor boerderij Bodemzicht. Daarna zijn we door hen opgeleid tot boer.”

Nadat Dirk in 2022 zijn roeicarrière beëindigde, leerde hij nieuwe vakken, zoals timmeren, om voorbereid te zijn op het boerenbestaan. Dirk: “Toen mijn Dirk Uittenbogaard (34) is voormalig toproeier.

ouders plannen maakten om voor hun pensioen naar Drenthe te verhuizen,

Hij won olympisch goud in de dubbelvier op de

besloten we hen achterna te gaan.”

Olympische Spelen van Tokio in 2021 en brons met de Holland Acht in Rio de Janeiro in 2016.

Familiecommune

Daarnaast werd hij wereldkampioen in 2019.

Vader Jaap: “In 2023 kochten we een grote woonboerderij in Drenthe.

Dirk en zijn vrouw Kirsten Wielaard (35) zijn

Doordeweeks wonen we nu nog in verband met werk in de Randstad, in het

ouders van zoon Jibbe (in juli één jaar oud).

weekend op de boerderij.”

Vader Jaap Uittenbogaard (67) is getrouwd

Dirk: “Wij wonen in een portakabin op het terrein. In de schuur bouwen

met Gea (65). Samen hebben ze drie kinderen: Dirk (34), Mara (32), en Bart (30).

24

we een woning voor onszelf en op het bijbehorende land zijn we aan de slag.”

Jaap: “We zi en nog vol in de werkmodus en de boerderij moet worden

Meer over Dirks boerderij vind je op

opgeknapt. Er is genoeg te doen.”

instagram.com/braamsluiper.farm.

Hoewel Dirk en Jaap midden in een drukke fase zi en, zijn de weekenden

25

DRIE G E NE R ATIE S

‘Het was mooi om te zien dat haar lichaam precies wist wat het moest doen’ nijntje sensory playset

TEKST: FRANKE VAN HOEVEN. FOTOGRAFIE: ANOUK DE KLEERMAECKER.

€ 24,95 Clementoni

26

op de boerderij een gezellig samenzijn met de familie. Jaap geniet er met volle

Eenmaal zwanger waren ze allebei in de wolken.

teugen van. “Jibbe is mijn eerste kleinkind. Dat is raar. En leuk. We zien hem

Dirk: “Toen Kirsten in verwachting was, verhuisde we

elk weekend veranderen. Het is een feest der herkenning, zo’n baby, en ook

samen naar de portakabin, waardoor we altijd dicht

weer niet. Ik ben ouder en er zijn nieuwe normen en manieren om met baby’s

bij elkaar waren. Ik heb daardoor veel meegekregen

om te gaan. Het is ook anders om er van een afstandje naar te kijken als opa

van de zwangerschap. Het was mooi om te zien hoe

dan dat je er als vader bovenop zit.”

haar lichaam veranderde en precies wist wat het

Tot zijn grote vreugde woont niet alleen zoon Dirk, maar ook dochter Mara (32)

moest doen. Kirsten was in het begin van haar

inmiddels in een portakabin op de boerderij. Jaap: “Toen we vertelden dat we

zwangerschap misselijk. Ook is ze net te lang

naar Drenthe gingen verhuizen, wilde onze dochter ook mee.” Lachend vervolgt

doorgegaan met het planten van bomen. Het laatste

hij: “Het is een soort familiecommune geworden. Dat zagen we niet helemaal

deel van de zwangerschap was zwaar voor haar.”

aankomen, maar het is hartstikke leuk. Alleen onze zoon Bart (30) is niet weg

Ondanks dat, was de geboorte van Jibbe een heel

te slaan uit Amsterdam. Die zoek ik wel op om samen naar Ajax te gaan.”

bijzonder moment. En gelukkig kwam hij op tijd!

Ook Dirk vindt het heel gezellig dat de familie zo dicht bij elkaar woont.

Dirk: “Mijn ouders hebben elk jaar slechts twee weken

“Ik ben lang bezig geweest met roeien, waarvoor ik heel veel dingen aan

vakantie in juli en die vielen vlak na de uitgerekende

de kant heb moeten schuiven. De periode erna was pi ig. Je moet afscheid

datum. Hoe dichter de uitgerekende datum naderde,

nemen van een deel van jezelf, dat kos e veel energie. Ons nieuwe leven hee

hoe benauwder ze werden. Kirsten zei een dag voor

inmiddels vorm gekregen. We hebben nu meer tijd voor elkaar en kunnen

de uitgerekende datum tegen de baby dat hij eruit

onze relatie opnieuw uitvinden.” Ook Jaap vindt dat bijzonder. “Dirk was

mocht komen. De volgende ochtend begonnen

zo in de modus van trainen en presteren. Sinds hij in Drenthe woont,

grappig genoeg de weeën. Die avond is Jibbe geboren

leren we elkaar weer beter kennen.”

in het ziekenhuis in Assen en konden mijn ouders er bij zijn. Van tevoren hadden we goed doorgesproken

Op tijd geboren

wat Kirsten wel en niet wilde. Zo wilde ze graag in

Het opstarten van het boerenleven is druk en daar kwam de geboorte van

bad bevallen. Dat was eerst wel mogelijk, toen weer

Jibbe nog bij. Dirk: “Ik heb kinderen altijd leuk gevonden, maar een kind

niet, daarna weer wel. Dat was even doorschakelen.

is moeilijk in te plannen in een sportcarrière – we bleven dat voor ons

Ik vond het fijn dat ik haar kon ondersteunen. En

uitschuiven. Toen we eenmaal ons boerenplan hadden samengevat, was

daarbij hoorde ook ervoor zorgen dat de assistent

de vraag alsnog: ‘Kan daar wel een kind bij?’”

van de verloskundige iets minder praa e, haha!”

Nijntje is jarig Nijntje is al drie generaties geliefd bij jong en oud! In 2025 vieren we dat Dick Bruna haar 70 jaar geleden bedacht. Tijdens een vakantie in Egmond aan Zee vertelde Dick Bruna elke avond voor het slapengaan een verhaaltje aan zijn oudste zoon. In de hoofdrol speelde een wit konijn, dat in de tuin van kartonboek hoera voor nijntje (€ 9,95 Mercis Publishing)

het vakantiehuisje rondliep. Dit konijn werd de inspiratie voor nijntje.

De uitdagingen van het jonge gezin Zodra Dirk Jibbe in zijn armen had, beseft hij meteen: vanaf nu zijn we met zijn drieën. Dirk: “Heel bijzonder. Het voelt als een grote verantwoordelijkheid. Van het vaderschap had ik vooraf niet veel verwachtingen, ik was vooral nieuwsgierig. Jibbe is een vrolijk en gezellig mannetje die ons ook heel vrolijk en gelukkig maakt. Natuurlijk zijn er momenten dat het wat zwaarder is, maar ik ben dankbaar dat hij er is en dat het allemaal is gelukt.”

Dirk en Kirsten werken gestaag verder aan hun plan. Het jonge ouderschap is een prachtig avontuur, maar brengt ook de nodige uitdagingen met zich mee. Dirk: “We kunnen niet meer met zijn tweeën vol gas geven qua werk.

Jibbe gaat één dag per week naar de opvang, de komende tijd gaan we kijken en opvoeding gaan vinden. Gelukkig zijn opa en oma in de buurt en die willen

BEWEGEN MET NIJNTJE OUDERS ZIJN ZEER TEVREDEN

vast ook wel wat oppassen en meehelpen.”

Nijntje wil de verbinding leggen tussen generaties

Jaap wil wel graag duidelijk hebben hoe hij hun rol ziet: “We hebben altijd

en bewegen. Daarom in elke WIJ een interview met

gezegd: ‘Als we gezond zijn en in staat zijn, helpen we graag mee, maar we

een bekende sporter en haar/zijn moeder of vader.

worden geen werknemers.’” Al zegt hij er meteen bij: “Voor zover mogelijk

Wist je dat nijntje in samenwerking met KNGU een

helpen we natuurlijk. Het wordt voor ons niet chillen in de tuin in een

nijntje beweegdiploma heeft? Dit speciaal ontwikkelde

hangmat met een biertap ernaast.”

beweegprogramma voor kinderen van 2 t/m 5 jaar

Chillen in de hangmat is er voorlopig niet bij. Dirk: “We zijn druk bezig met

leert peuters en kleuters spelenderwijs de basisvormen

de planning en het uitdenken van het eerste groeiseizoen. Ook willen we

van bewegen. Als beloning krijgen ze het nijntje

workshops organiseren en koken met voedsel van het land. Er is genoeg

beweegdiploma. Ouders waarderen zowel

te doen. Het is fijn dat we onze zoon later de boodschap kunnen meegeven

de kwaliteit van het programma

dat je als mens kunt helpen de natuur te verbeteren.”

als de variatie in het les- en

Jaap: “Opgroeien in de natuur, ver weg van de grote stad: ik vind het heel erg

beweegaanbod met het cijfer 8!

leuk voor Jibbe én zijn ouders dat ze hier die mogelijkheid hebben gevonden.”

dutchgymnastics.nl/beweegdiploma

of hij twee dagen kan. We moeten even kijken hoe we de balans tussen werk

27

PASGEBOREN

Sue Ann Julie Filé 30-12-2024

Lotte Koosje Janie Kamstra 02-12-2024

Faylinn Fanja de Jong 20-01-2025

Liva Farideh Parsania 26-11-2024

Lennon Robinson 08-12-2024

Mirabelle Mok 23-12-2024

June Stehouwer 04-01-2025 Max Bakker 13-12-2024 Noud Che Joustra 25-01-2025

Laat je het WIJ weten?

Is jouw baby geboren? Laat het ons binnen 6 weken na de geboorte weten op wij.nl/gratismutsje. Je krijgt dan totdat je kind één jaar is het magazine WIJ thuis gestuurd én een gratis mutsje van simply colors met de naam van je kind. Doen!

28

Zo rustig als mijn weekenddienst verloopt, zo druk zijn mijn collega’s in het ziekenhuis. Diverse verpleegkundigen lopen in en uit de verloskamers. Ik hoor ze feitjes met elkaar uitwisselen en dat ‘de dame op kamer 8 een spoedkeizersnede krijgt’. Het lijkt wel een bijennest waarin ik ben beland.

Dan komt klinisch verloskundige Jennifer haastig aangelopen. Haar knoet zit rommelig op haar hoofd, haar wangen zijn rood. ‘Gaat ‘ie?’, vraag ik glimlachend.

Ze laat zich op een kruk zakken en begint te ratelen. ‘Chaos! Naast de inleidingen

COLUMN VERLOSKUNDIGE

‘WIL JIJ ‘M AFMAKEN?’

komen er ineens allemaal dingen vanuit de verloskundigenpraktijken.

Meconium, pijnstilling, dreigende vroeggeboorte. Consult bloedverlies, iemand met ‹minder leven’ en dan moet ik zo meteen ook nog een patiënt op de spoedpost zien waar ze een buitenbaarmoederlijke zwangerschap vermoeden.’

Gelukkig heb ik niets aan haar over te dragen en kan ik haar wel een handje helpen. Even later sta ik op de kamer bij Jocelynn. Deze 32-jarige cliënt uit mijn praktijk wordt vandaag ingeleid bij 42 weken, ze krijgt haar derde kind. De banden van het CTG apparaat zi en om haar buik en registreren de hartslag van de baby, terwijl zij al puffend en wiegend de weeën staat op te vangen. “Gistermiddag hebben ze het ballonnetje geplaatst en vanmorgen zijn de vliezen gebroken.

Ik heb drie uur gewacht, maar er gebeurde niks. De weeënopwekkers zijn daarom

FOTO: HANKE ARKENBOUT

gestart en nu begint het pi ig te worden omdat ze elke 20 minuten ophogen.”

Jocelynn krijgt niets mee van de drukte op de afdeling, ze hee vandaag een doel.

Toch valt het haar tegen hoe lang deze bevalling duurt. De eerste twee bevallingen gingen vlot, maar deze baby lijkt iets meer tijd nodig te hebben. ‘De derde is altijd eigenwijs zei mijn moeder deze week nog, maar…’ Ze stopt met praten. Er komt

MARLIES

weer een wee. De uren tikken voorbij. Ik help haar, samen met haar partner, om

Verloskundige Marlies Keizer-Koers (33) werkt met

Het is inmiddels al avond als Jocelynn fl ink drukgevoel krijgt. Ik loop snel van

vier collega’s in haar eigen middelgrote stadspraktijk

de kamer af om te kijken of er iemand beschikbaar is. Er is niemand te zien, dus

in Deventer. Ze is getrouwd en moeder van Charlotte

ik bel naar de dienstdoende klinisch verloskundige. Jennifer neemt op. “Sta

(16 maanden). Marlies schreef drie boeken: Dagboek

net te persen op kamer 4, haartjes al zichtbaar. Wil jij de bevalling van Jocelynn

van een verloskundige, Sorry dat ik je wakker bel en

afmaken?” Snel draai ik me om, natuurlijk wil ik het moment suprême niet

Alles over zwangerschap, bevalling en kraamtijd.

missen! Ik stap de verloskamer weer op, trek een beschermingsschort aan en

de weeën weg te zuchten. We wisselen elkaar af met het masseren van haar rug en het natmaken van de washandjes om haar gezicht te koelen.

handschoenen. Jocelynn zit op handen en knieën als ze haar zoontje zelf aanpakt.

“Het was dan wel een inleiding en ik zag er als een berg tegenop, maar het voelde als een poliklinische bevalling doordat jij er de hele tijd was,” zegt ze blij.

Voor mij was het ook een cadeautje, zo’n ongecompliceerde bevalling mogen begeleiden en dat ik in het ziekenhuis kon zijn zonder te worden weggebeld.

Bij de koffieautomaat kom ik even later Jennifer tegen. Ze gooit snel een glas water achterover en propt een broodje in haar mond. “Thanks voor je hulp,

Meer lezen over inleiden met een ballonnetje? Scan de QR-code en lees het artikel op WIJ.nl.

fijn dat het zo kon. Ik bel je straks nog even over de details, moet nu verder!”

Ik grinnik en wens haar succes. Het is altijd hollen of stilstaan in de verloskunde. Maar vandaag kon ik even stilstaan.

29

EXCLUSIEVE VOORPUBLICATIE

DE POEPSJIE Als je voor het eerst moeder wordt, komt er een boel op je af. Waarom heeft nooit iemand je verteld hoe het écht is? Tara Stokdijk doet dat wél, met een flinke dosis humor. Op 13 april verschijnt haar boek Blender zonder deksel, eerlijke verhalen over het ouderschap. WIJ deelt alvast een hoofdstuk met jou.

Eén van de leukste dingen aan pril zwanger zijn, is bedenken hoe je het grote nieuws aan je omgeving gaat vertellen. Het was een van de eerste dingen die ik deed, nadat ik een positieve test in handen had. Oké, na het weggooien van het potje pis en – pak ’m beet – zo’n drie uur melodramatisch huilen van blijdschap.

Toen begon het fantaseren over deze grootse onthulling.

Uiteindelijk vertelden we het onze familie vlak nadat we terugkwamen van vakantie. Over dat laatste wil ik trouwens nog wel wat kwijt: boek nooit een vakantie in je eerste trimester. Dat is een zeer dringend advies. Tenzij het je waanzinnig leuk lijkt om continu over je nek te gaan boven het all inclusive buffet waar je zo belachelijk veel geld voor hebt betaald. Dan moet je het zeker doen. Nee, dat was een inscha­ ingsfoutje van mijn kant.

Eenmaal terug van vakantie nodigden we de familie uit onder het mom van ‘vakantiefoto’s laten zien’. Op onze televisie verschenen alleen geen beelden van het resort, maar een tranentrekkend fragment waarin wij ons blijde nieuws onthulden. Er werd een hoop gejankt, met name door mij.

KORTINGSACTIE

Dit moment is nog altijd een van de dierbaarste momenten uit mijn leven.

Wil je meer lezen?

De geboorte van Rosie natuurlijk ook, maar daarbij was het feit dat mijn

Bestel Blender zonder

geslachtsorgaan compleet verwoest werd nogal een afleidende factor. Daar

deksel van 13 april t/m

op die bank, een maand of zes eerder, had ik slechts last van wat maagzuur

1 juni met 10% korting,

en een stel lekkende traanbuizen. Dat was te overzien.

exclusief voor

30

WIJ-lezers. Ga naar

Toen Rosie een half jaar oud was, vond er nog een mooi moment plaats op die

uitgeverijseptember.nl

bank. Mijn broertje en schoonzusje maakten hun verloving bekend. Prachtig

en gebruik kortingscode

nieuws! Het gejuich kwam alleen tot een abrupt einde toen mijn schoonzusje

WIJBLENDER.

zei: ‘Het lijkt ons leuk als Rosie op de trouwdag de ringen komt brengen.’

KE BRUILOFT Terwijl ik me verslikte in mijn mergpijp, voegde ik een taak toe aan mijn

was namelijk gehuld in een enorme jurk met tutu

mentale to-dolijst. We moesten ons een heel stuk beter gaan verzekeren.

over haar romper en panty. Dit hele gevaarte aan

Er volgde een jaar waarin mijn broertje en schoonzusje hun bruiloftplannen

er een verschoning plaats gaan vinden. Terwijl

steeds concreter maakten en ik steeds een beetje zenuwachtiger werd over dat

we flink aan het mopperen waren, daar aan die

ringengedoe. Zeker toen ik hoorde wat die ringen gingen kosten. Misschien heb

dinertafel, piepte Rosie dat ze bij mij op schoot

ik te veel filmpjes gekeken waarin trouwringen op het moment suprême in het

wilde. Prima, dacht ik, tot ik al gauw iets warms

water vallen. Of in een of andere kier. Of via een of andere kier in het water.

voelde. ‘SHIT,’ riep ik. En dat was het.

krijgen was nogal een gedoe geweest. Nu moest

Hoe dan ook voorzag ik een slechte afloop.

Er werd een sprintje getrokken naar een Het is maar goed dat Rosie zelf nog niet bepaald in staat was om zich zorgen

verschoonruimte, maar het was te laat. Alles zat

te maken over dingen. Dingen anders dan melk. Ze had namelijk nogal een

onder de kak. Op mijn jurk was een grote, stinkende

lange weg te gaan. Om te beginnen kon ze nog niet lopen. Op het moment van

vlek gekomen. Rosie’s jurk en panty waren ook

de aankondiging kon ze nog niet eens zitten of staan. Laat staan dat ze elegant

besmeurd. Met drie man hebben we staan boenen,

– en met kostbare lading – naar het altaar zou schrijden. Ze had geen benul,

schrobben en vloeken. We hebben het kind zelfs uit

maar ik kreeg er de stressvlekken van in mijn nek.

haar romper geknipt, om ergere schade te voorkomen. Gelukkig hadden we een reserve exemplaar

Toen de bruiloft wel héél dichtbij kwam en bleek dat Rosie ruim op tijd had

bij ons. Wonder boven wonder kregen we de

leren lopen, maakte ik me druk om andere dingen. Namelijk het feit dat Rosie

vlekken er aardig uit, al bleef ik de rest van de

zich niet bepaald liet commanderen. Sterker nog: dat kind luisterde helemaal

avond poep ruiken. Dat probeerde ik maar te

nergens naar. En al helemaal niet naar mij. Ze kon dus prima rondlopen met

negeren, net als een achtereenvolging van mentale

een ringendoosje in haar handen, maar waar zij en die ringen precies zouden

breakdowns, want de mogelijkheid om naar huis te

eindigen, dat was maar de vraag.

gaan en ons in andere jurken te hullen, was er niet.

Op de dag van de bruiloft stond ik stijf van de spanning. Pas als de ceremonie

Het was een bruiloft om nooit te vergeten. Dat mijn

geweest was, de ringen het gehaald hadden en ik niet gesommeerd zou worden

dochter me tijdens de bruiloft onderscheet, zal ik

tot het vergoeden van het aankoopbedrag, kon ik opgelucht ademhalen. Tot

ook zeker nooit vergeten. Mocht Rosie ooit zelf een

mijn spijt stond de ceremonie pas na het diner op de planning. Ik kreeg geen

keer gaan trouwen, dan lijkt het me een smakelijk

hap door mijn keel en Rosie at ook niet. ‘Haha, Rosie is ook zenuwachtig,’ grapte

verhaal voor in een speech. O, en hoe het is gegaan

ik nog. Ik had toen al moeten weten dat haar iets anders dwars zat. Iets waar

met die ringen, vraag je? Dat deed ze voorbeeldig.

ik al snel niet meer om zou lachen.

Als een stralend engeltje liep ze keurig netjes het gangpad af, waarna het bruidspaar de ringen van

Toen mijn kind hevig begon te fronsen en kreunen, wist ik wat er aan de hand

haar kon aanpakken. Vlekkeloos! Kon je dat over

was: ze moest poepen. ‘Waarom nu?!’ verzuchtten mijn vriend en ik. Ons kind

onze jurken ook maar zeggen…

31

Kijk voor meer babykleding op prenatal.nl/

1

2

3

4

1. SHIRT € 12,99 maat 50 t/m 68 BROEK € 12,99 50 t/m 68 2. BROEK MET STRAP € 14,99 maat 50 t/m 68 3. MUTS € 9,99 1 maat SHIRT € 9,99 maat 50 t/m 68 4. TOP BADSTOF € 12,99 maat 50 t/m 68 BROEK MET STRAP € 14,99 maat 50 t/m 68

32

FOTOGRAFIE: KOTERFOTO. STYLING: COLORENCO.

newborn

Zonnige dagen vragen om luchtige looks.

In deze @JOY collectie van Prénatal stralen girls in vrolijke hibiscusprints, terwijl boys de beach vibes rocken met zomerse strepen.

De losse fits zorgen voor extra comfort – perfect voor eindeloos speelplezier!

MODE TULBAND € 7,99 1 maat SHIRT € 10,99 maat 50 t/m 68 BLOOMER € 10,99 maat 50 t/m 68

ENJOY THE SUMMER

EERLIJKE START VOOR IEDEREEN Is er een baby op komst, dan wil je je als zwangere zo goed mogelijk voorbereiden op de bevalling en dat nieuwe leven. Maar wat als je dat door omstandigheden niet kunt? ‘Verlosmoeder’ Djanifa biedt uitkomst.

Ieder kind verdient een eerlijke start, maar de harde realiteit is dat het ook in Nederland uitmaakt waar je wieg staat. 1 op de 6 baby’s in ons land hee geen goede start en staat in de eerste 1.000 dagen bijvoorbeeld bloot aan stress, mishandeling, roken, slechte voeding of andere risicofactoren.

Elke dag worden gemiddeld 35 baby’s in armoede geboren. Zij beginnen met een achterstand aan het leven.

Verschillen Dat kan en móét beter, vindt Djanifa da Conceicao (36), beter bekend als de Verlosmoeder. Als zelfstandig verloskundige in Ro erdam zet zij zich in om kwetsbare (aanstaande) gezinnen te ondersteunen waar mogelijk.

Dat begint al tijdens de zwangerschap. In de verloskundigenpraktijk waar Djanifa voorheen jarenlang werkte, werd ze zich pijnlijk bewust van de verschillen tussen zwangeren die het allemaal goed voor elkaar hadden en zwangeren die nauwelijks het hoofd boven water konden houden.

“Bepaalde wijken in Ro erdam hebben gemiddeld goede geboorte-uitkomsten”, vertelt ze. “Daar wonen hoogopgeleide mensen, met voldoende fi nanciële middelen. Bij die groep zien we de meeste vlekkeloze zwangerschappen en geboortes, en de meest geslaagde borstvoedingsperiodes. Maar er is ook een groep die in andere omstandigheden lee , een groep die minder geslaagde geboorte-uitkomsten hee . Die groep probeer ik te bereiken.”

Nadat Djanifa zelf was bevallen, merkte ze dat kennis haar kracht gaf. Kennis over zwangerschap, bevallen, borstvoeding en verzorging van baby’s zou voor iedereen beschikbaar moeten zijn, vond ze. Aan bevalcursussen en handboeken geen gebrek, maar volgens Djanifa bereiken die juist niet de mensen die daar veel baat bij zouden hebben. “Veel cursussen zijn prijzig. Als je al nauwelijks geld hebt om boodschappen te kopen, is zo’n bevalcursus wel het laatste waaraan je je geld kan of wil besteden.”

Waardevolle kennis Het ze e Djanifa aan het denken. Hoe kon ze ervoor zorgen dat die zo waardevolle kennis toch bij iedereen terechtkwam, op een laagdrempelige

34

manier? “Zo kwam ik uit bij YouTube. Ik ben in coronatijd begonnen met online voorlichtingsvideo’s over borstvoeding en de bevalling. Gratis en in makkelijke taal.”

Eerst waren het alleen de vrouwen van de verloskundigenpraktijk die ernaar keken. “Vanuit daar is het steeds verder uitgerold. Andere verloskundigen­ praktijken zijn het gaan oppakken en actief gaan delen, want verloskundigen hebben er ook baat bij als zwangeren weten wat ze kunnen verwachten.”

Haar eerste video werd 80 keer bekeken, “waarvan waarschijnlijk 30 door mijn vrienden”, lacht ze. “Nu is mijn best bekeken video bijna 200.000 keer bekeken. Dat doet me goed. Hoe groter mijn platform, hoe meer ik kan doen voor deze doelgroep.”

Inmiddels heeft Djanifa ook een boek uitgebracht, Verlosmoeder het handboek.

Ook dat is er voor iedereen. “Met de uitgever heb ik afgesproken dat ik boeken mag doneren aan mensen die het zich niet kunnen veroorloven. Voor elk verkocht boek geven we een digitale versie weg. Iedereen die er behoefte aan heeft, kan zo’n boek kosteloos opvragen.”

Kloof tussen arm en rijk Het is Djanifa’s missie de kloof tussen arm en rijk te dichten, en álle kinderen al rondom de geboorte een goede start te geven. “Dat heeft zoveel positieve impact op de lange termijn. Juist bij die kwetsbare doelgroep is het belangrijk om in te zetten op langetermijnoplossingen.”

De Verlosmoeder weet als geen ander wat die kwetsbare groep doormaakt.

Ze groeide zelf op in een ‘kansarme’ wijk, zonder ouders. “Ik ben opgevangen in de jeugdzorg. Als ik op mijn 19e zwanger was geraakt, was ik wel de laatste geweest die een dure bevalcursus had gevolgd – hoe leergierig ik ook was.

Nu ben ik een hoogopgeleide dame, maar dat was zeker niet vanzelfsprekend.

Ik heb het geluk gehad dat mijn leven een andere wending heeft genomen nadat ik mijn man had ontmoet. Er zijn genoeg pientere meiden die kwaliteiten bezitten en willen leren, maar niet de kansen krijgen die ze nodig hebben.

Ik wil ze de helpende hand toereiken.”

‘Ik ben een vrouw van kleur die zich omhoog heeft moeten boksen. Ik laat zien: dit is haalbaar’

‘Het maakt niet uit waar je vandaan komt of hoeveel geld je hebt, dat moederinstinct zit in iedereen’

BABYSTARTPAKKETTEN Een organisatie waar Djanifa veel mee samenwerkt, is Stichting Babyspullen.

Zij zamelen landelijk gebruikte en nieuwe babyspullen in en maken daar babystartpakketten van. Die pakketten worden geschonken aan (aanstaande) ouders in Nederland die het financieel moeilijk hebben.

Zo’n gebaar kan een groot verschil maken, merkt Djanifa vaak. “Als je mensen een klein

Voorbeeld

beetje kunt ontlasten, helpt dat al heel veel.

Dat ze open is over waar ze zelf vandaan komt, helpt haar de mensen te

Ik heb weleens in een huis gestaan waar

bereiken die ze zo graag wil bereiken, denkt ze. “Die kwetsbare groep kan

werkelijk niets aanwezig was voor de

zich met mij identificeren. Ik denk dat dat mijn kracht is geweest in de

aanstaande baby. Met zo’n babystartpakket

afgelopen tien jaar als verloskundige.” In zekere zin is Djanifa ook een soort

zijn ze dan enorm geholpen. Het is één last

rolmodel voor haar cliënten. “Ik weet nog dat er een zwangere tegenover me

minder op hun schouders, waardoor er meer

zat die in hetzelfde kindertehuis had gezeten als ik. Zij was er zo van onder

ruimte ontstaat voor de baby die op komst is.”

de indruk dat ik aan de andere kant van de tafel zat. Dat kan iemand de ogen op die manier perspectief. Zelf leerde ik verloskunde pas kennen op mijn 23e.

‘Deze baby voelt een beetje als een tweede kans’

Ik had het gezien in een tv-serie, waarin een donkere dame een verloskundigen-

Moeder Kelly (32) ontving ook een babystart-

praktijk had. Soms is het nodig om een voorbeeld te hebben, of iemand te zien

pakket van Stichting Babyspullen. “Het is een

die iets toegankelijk maakt waarvan je dacht dat het niet voor jou was

fijne opstart voor je kind”, zegt ze. Kelly heeft

weggelegd. Ik denk dat ik daarin een kleine rol vervul. Ik ben een vrouw van

een heftige periode achter de rug, waar ze niet

kleur die niet van geld komt en zich omhoog hee­ moeten boksen. Ik laat zien:

veel over kwijt wil. “Laten we het erop houden

dit is haalbaar.”

dat ik met mezelf in de knoop zat. Maar ik heb

openen: o wacht eens, voor mij is dit misschien ook niet onmogelijk. Ik bied

aan mezelf gewerkt en inmiddels gaat het weer In haar werk ziet Djanifa soms schrijnende situaties. “Vluchtelingen die naar

goed met me. Ik sta positief in het leven. Deze

Nederland zijn gekomen vanuit oorlogsgebied moeten opstarten met le erlijk

baby voelt een beetje als een tweede kans,

niets. Ze mogen nog niet werken, zijn de taal nog niet machtig, hun huis is

en die wil ik niet verpesten.”

TEKST: ROXANNE VIS. FOTOGRAFIE: JURGEN LODDER

negen van de tien keer te klein voor hun gezin en ze kunnen de rekeningen

36

niet betalen. Dat gee­ een hoop stress.” Ook ziet ze regelmatig tiener-

Ze is momenteel 25 weken zwanger van

zwangerschappen. “Voornamelijk meiden die ongepland zwanger zijn

haar derde kind. Haar twee oudere zonen,

geworden en niet in een stabiele relatie zi en. Ze willen hun school dan

van 8 en 10 jaar, wonen bij hun vader. Ook

afmaken, maar moeten hard werken in bijbaantjes om het fi nancieel te redden.”

met de vader van haar aanstaande zoon is Kelly niet meer samen; de zwangerschap was

En toch komt het vaak goed, ziet Djanifa. “Het allermooiste aan mijn werk

ongepland. Kelly staat er dus alleen voor, maar

vind ik dat ik mensen zie groeien in hun rol. Soms zie ik zo’n meisje van 16

voelt zich krachtig. “Ik heb gelukkig een goed

binnenlopen en dan denk ik: god meid, dat had ik nooit gekund op die lee­ ijd,

vangnet. En het is mijn derde, dat scheelt.

en negen maanden later zie ik daar toch echt een moeder staan. Dat is zo tof.

Ik heb er vertrouwen in dat het goedkomt.”

Het maakt niet uit waar je vandaan komt of hoeveel geld je hebt, dat moederinstinct zit in iedereen. Dat ik dat mag ondersteunen en van dichtbij mag meemaken, dat is toch het mooiste wat er is?”

Voor meer informatie: stichtingbabyspullen.nl

COLUMN PRINSES L AURENTIEN

PRATEN MET JE BABY: MEER DAN WOORDEN ALLEEN Ken je dat moment waarop je voor het eerst

Samen iets delen

Prinses Laurentien van

oogcontact maakt met je baby? Dat kleine koppie

Soms hoor ik ouders zeggen: “Maar hij zegt nog

Oranje zet zich intensief

dat jouw stem herkent en misschien zelfs een

niets terug.” Klopt, dat hoeft ook niet! Zie het als

in voor Taalschatten,

eerste glimlach laat zien? Dat is taal. Want taal

een dans: jij doet een stapje, je kind volgt – met

dat als doel heeft alle

gaat niet alleen om de woorden die je uitspreekt.

grote ogen, een gekke snurk of een wild zwaaiend

kinderen in Nederland op

Taal is communicatie. Interactie. Verbinding.

armpje. Dat is zijn manier van ‘terugpraten’.

het juiste taalniveau aan

En als je daar weer op reageert – “Ja! Zie je die

de basisschool te laten

Praten met je baby, al in de buik, helpt bij de taal­

vogel? Die fladdert vrolijk rond!” – dan leert je

beginnen. Daarbij is

verwerving. En misschien nog belangrijker: het

kind dat taal niet alleen om woorden draait,

taalverwerving in de

zorgt voor een diepe verbinding. Het mooie is, je

maar om samen iets delen.

eerste 1.000 dagen van

kunt ieder moment benutten. Zing een liedje terwijl

een kind van cruciaal

je een rompertje dichtknoopt. Vertel hoe het buiten

Praat in de taal van je hart

belang. Ze is getrouwd

ruikt als jullie samen naar de bakker wandelen.

Nog een tip: praat tijdens de eerste 1.000 dagen

met prins Constantijn, de

Beschrijf wat je aan het koken bent. En wijs aan wat

in de taal van je hart. Of dat nu Nederlands,

jongste broer van koning

je ziet en benoem het. Je baby luistert. Voelt. Kijkt.

Turks, Papiaments of Fries is. Je moedertaal

Willem-Alexander, en

is de taal van je hart, en die voelt voor je kleintje

samen hebben ze drie

Taal zorgt voor bruggen

als een warme deken. Het helpt hem niet alleen

kinderen: Eloise, Claus-

Wat veel ouders niet weten, is dat al in de buik en

woorden te leren, maar ook wie ze zijn.

Casimir en Leonore.

in de twee jaren daarna letterlijk de bedrading in het kinderbrein wordt aangelegd. Dat zijn net

En laten we eerlijk zijn – ouderschap is soms

wegen. Elke keer dat jij iets tegen je baby zegt,

best een eenzame sport. Een dag vol poepluiers

stimuleer je die groei. Door interactie, praten,

en onverklaarbaar huilen kan je het gevoel

lachen en reageren, groeien die verbindingen

geven dat je geen idee hebt wat je aan het doen

razendsnel. Je kunt het zien als een wegennet:

bent. Maar weet: door te praten met je baby,

hoe vaker een weg wordt gebruikt, hoe steviger

geef je ‘m niet alleen een houvast, maar ook

en sneller hij wordt. Als je iets aanwijst, maakt het

jezelf. Dus klets. Vertel. Zing. Wijs aan. Jouw

brein als het ware een foto en slaat die op. Als het

stem is de eerste die je kind leert kennen

kind dan later het woord leest, haalt het brein die

– en voor hem of haar is dat de mooiste muziek

‘foto’ weer terug en wordt lezen gemakkelijker.

die er bestaat.

Als jij dus enthousiast reageert als je kleintje “Ba!” roept en zegt: “Ja, een bal! Dat is een mooie, rode bal!”, dan verstevig je die ‘taalwegen’ in het brein.

Jouw stem en reactie zorgen ervoor dat taal niet alleen iets is wat ze horen, maar ook iets dat ze voelen. Taal is dus niet alleen woorden leren.

Het is ook troost vinden, je veilig voelen, de wereld ontdekken.

‘Je moedertaal is de taal van je hart, en die voelt voor je kleintje als een warme deken’ 37

HET SCHULDGEVOEL VAN MOEDERS

WAAROM WE ONSZELF ZO VAAK TEKORTDOEN 38

Veel moeders kennen het maar al te goed: schuldgevoel. Dat knagende gevoel dat je altijd tekortschiet, dat je niet genoeg doet. Hardnekkig.

Genadeloos. Als een meedogenloze rechter die altijd klaarstaat met een oordeel. Je vergelijkt jezelf met anderen, ziet perfecte plaatjes op social media en denkt: waarom lukt het mij niet? Waarom voelt het alsof ik altijd achter de feiten aanloop?

Dit gevoel gaat niet zomaar weg. Hoe harder je probeert alles goed te doen,

Generatiepatronen

hoe sterker het soms wordt. Perfectionisme speelt hierbij een grote rol.

Schuldgevoel ontstaat door biologie en cultuur.

Sanne-Marie (38), moeder van drie, herkent dit. “Ik wilde alles goed doen.

Moeders voelen zich van nature verbonden met

Geen schermtijd, suikervrije maaltijden en altijd volledige aandacht. Als

hun kind, maar maatschappelijke verwachtingen

thuisblijfmoeder moest ik de hele dag met Duplo spelen, anders voelde het

versterken dat gevoel. De rol van zorgdrager

alsof ik tekortschoot.”

zit diep verankerd, waardoor veel moeders zich schuldig voelen als ze niet aan alles voldoen – ook

Psycholoog Trudie Willemsen legt uit: “Schuldgevoel is een bijproduct van liefde

als die verwachtingen onrealistisch zijn.

en verantwoordelijkheid. Je wilt dat je kind gelukkig is en voelt je schuldig als je denkt dat je niet genoeg doet. Dat is heel menselijk. Alleen, er is een verschil

Daarnaast wortelt schuldgevoel ook in hoe we zelf

tussen gezonde betrokkenheid en verlammend schuldgevoel. Een beetje

zijn opgevoed en welke verwachtingen we vanuit

schuldgevoel hoort erbij, maar als het je leven gaat bepalen, moet je ingrijpen.”

De innerlijke criticus – die strenge stem in je hoofd – speelt hierin een grote rol.

Hij vergelijkt je met anderen, vindt dat je meer in het moment moet zijn en vraagt waarom je alweer werkt. Vaak komt deze stem voort uit opvoeding, sociale verwachtingen of eerdere ervaringen. Schuldgevoel maakt je onzeker, waardoor de criticus alleen maar luider wordt. Zo ontstaat een vicieuze cirkel.

Onmogelijke combinatie Elke moeder heeft die innerlijke stem die haar streng toespreekt. Opvoedkundige Anne-Marie Stevens ziet dit vaak terug. “Moeders leggen de lat vaak onrealistisch hoog. Je kunt geen perfecte moeder, partner, werknemer en vriendin tegelijk zijn.

Dat is een onmogelijk. Opvoeden is een vak. En er is niks zo onvoorspelbaar als een kind. Je valt van het een in het ander en het kost tijd om je kind te leren kennen.

Gaandeweg leer je. Met vallen en opstaan. Geef jezelf daar ook de tijd voor.”

Ik leerde dat ik niet mijn gedachten ben, en dat niet alles wat ik denk de waarheid is 39

‘Kinderen hebben geen foutloze moeder nodig, maar een echte moeder’

huis hebben meegekregen. Anne-Marie: “Veel

enige bent die worstelt, maar in werkelijkheid is geen enkele moeder perfect.

vrouwen komen uit een generatie waarin hun

Opvoedkundige Anne-Marie benadrukt: “Goed opvoeden betekent niet dat je

moeders stopten met werken zodra ze kinderen

perfect moet opvoeden. Dat bestaat niet eens. Daarbij hebben kinderen geen

kregen. Die normen draag je onbewust mee.”

foutloze moeder nodig, maar een echte moeder.”

Toch leven we nu in een andere tijd. Moeders werken massaal en verdelen de zorg met hun

Volgens Trudie is het belangrijk om realistisch naar je eigen verwachtingen

partner. Maar dat oude schuldgevoel blijft vaak

te kijken: “Vraag jezelf af: zijn ze realistisch? Zou je dit ook van een vriendin eisen?”

hangen. Sanne (41) heeft twee dochters en worstelt

Ook Bisola probeert zichzelf hieraan te herinneren. “Als ik me schuldig voel omdat

met deze verwachtingen. “Mijn moeder had altijd

ik te moe ben om actief te spelen, bedenk ik me dat mijn zoontje net zo gelukkig is

alles perfect op orde. Als ik zie hoe zij het deed, voel

als hij gewoon tegen me aan kan liggen terwijl ik een liedje voor hem zing. Hij heeft

ik me soms tekortschieten. Ik werk en thuis ben

mij niet nodig als entertainer, hij heeft mij nodig als een veilige haven.”

ik vaak moe. Meestal heb ik geen zin om uitgebreid te knutselen of een maaltijd te koken.”

Uitputtend

TEKST: LISETTE GERBRANDS. FOTO: ISTOCK.

Als schuldgevoel te veel wordt, kan het je uitputten. Stacey (34), moeder van

40

Illusie van het ‘perfecte moederschap’

drie, ervaart dit ook. “Ik heb het gevoel dat ik altijd méér moet doen. Mijn

Social media versterken dat gevoel van tekort-

verloofde zegt dat ik mezelf niet zo moet opjagen, maar ik til overal zwaar aan.

schieten. Instagram staat vol moeders die hun huis

Als ik een keer niet doe wat mijn kinderen vragen, voelt het alsof ik faal.”

tiptop in orde hebben, een succesvolle carrière

Dit schuldgevoel is uitputtend: je probeert alles te geven, wordt moe, reageert

combineren met het moederschap én er ook nog

kortaf en voelt je daar weer schuldig over. Opvoedkundige Anne-Marie

eens stralend uitzien. Bisola (30), zwanger van

waarschuwt: “Wat vaak vergeten wordt, is de impact van zelfzorg. Ouders

haar tweede, herkent dit gevoel. “Op Instagram

die nooit tijd voor zichzelf nemen, lopen het risico emotioneel uitgeput te

zie ik regelmatig moeders ‘even snel’ een gezonde

raken. De balans zoeken tussen wat je je kind geeft en wat je zelf nodig hebt,

maaltijd koken, terwijl mijn realiteit meer is: wat

is erg belangrijk. Het is fijn voor kinderen als je er bent, maar het is ook leuk

kan ik maken met een banaan en een half broodje?”

én goed voor ze om alleen of met vriendjes te spelen.”

Psycholoog Trudie waarschuwt: “Wat je ziet, is een

Naast zelfzorg speelt ook de relatie met je partner een rol. Psycholoog Trudie:

zorgvuldig geselecteerde werkelijkheid. Niemand

“Als er aandacht voor de relatie is en ouders onenigheid met elkaar goed

post een foto van zichzelf in tranen.” Toch laten we

uitspreken en oplossen, hebben de kinderen het ook goed en leren van het

ons beïnvloeden en vergelijken we onszelf met dat

voorbeeld. Dat is een veilige basis. Je kunt je schuldgevoel lichter maken door

perfecte beeld. Schaamte doet je geloven dat jij de

jezelf te zien en te zorgen dat je dingen doet waar je blij van wordt. Houd een

dagboek bij of praat met een vertrouwd iemand, zo kun je je gedachten beter onderzoeken en ordenen.”

kun je de druk in jezelf minder maken en liever voor jezelf zijn. Sanne-Marie

OMGAAN MET SCHULDGEVOEL ALS MOEDER

ontdekte tijdens therapie hoe haar innerlijke criticus haar jarenlang liet

Schuldgevoel en moederschap lijken hand in

geloven dat ze lui was en domme keuzes maakte. Door oude dagboeken te

hand te gaan, maar het mag je niet verlammen.

lezen, realiseerde ze zich dat deze overtuigingen niet klopten. “Ik leerde dat

Hoe laat je die last los? Met deze praktische tips.

Als je die strenge stem in je hoofd herkent en vragen stelt bij wat hij zegt,

ik niet mijn gedachten ben, en dat niet alles wat ik denk de waarheid is.”

> Check je verwachtingen Volgens Trudie is schuldgevoel niet altijd negatief, zolang het maar niet je

Zijn ze realistisch? Verwacht je dingen van jezelf

leven bepaalt. “Misschien voel je je schuldig omdat je soms een makkelijke

die je bij een vriendin nooit zou eisen? Wees net

maaltijd op tafel zet. Accepteer dat: opvoeden betekent keuzes maken.

zo mild voor jezelf.

De ene keer kies je voor je kind, een andere keer voor jezelf.”

> Praat erover Niet de enige

Deel je twijfels met andere moeders. Je zult

In het ouderschap loopt het vaak anders dan gepland. En juist op moeilijke

merken: je bent niet de enige.

dagen wil je soms gewoon even horen dat het ook voor anderen niet altijd makkelijk is. Opvoedkundige Anne-Marie benadrukt: “Moeder zijn is prachtig,

> Gun jezelf ruimte

maar soms ook hartstikke zwaar. En als je je daar dan schuldig over voelt,

Een moeder die goed voor zichzelf zorgt, kan

is iets opbeurends het laatste wat je wilt horen. Je wilt dat iemand jou begrijpt

er ook beter voor haar kinderen zijn. Maak tijd

en je aanhoort, zodat jij kunt ventileren. Je hebt behoefte aan oprechte verhalen,

voor jezelf, zonder schuldgevoel.

zonder dat alles positief gedraaid wordt.”

> Laat perfectie los Schuldgevoel als moeder is hardnekkig, maar vaak gebaseerd op onrealistische

‘Goed genoeg’ is écht goed genoeg. Je kinderen

verwachtingen. Het is dan ook belangrijk om je gevoelens in perspectief te

herinneren zich niet zozeer wat je allemaal deed,

plaatsen. Perfectie bestaat niet – en dat hoeft ook niet. Je kinderen herinneren

maar wel hoe ze zich bij jou voelden.

zich later niet of je altijd gezonde snacks gaf of nooit mopperde. Wat ze zich wél herinneren? Hoe ze zich bij jou voelden en of ze bij je terecht konden als het echt nodig was.

MIJN

VERHAAL

Rianne heeft drie stilgeboren kinderen

TEKST: KARIN BROEREN.

‘Ik leer leven met mijn kinderen in mijn hart’

42

Rianne is trotse moeder van vijf kinderen: twee zoons en drie dochters. Maar zo mooi als het klinkt, is haar situatie helaas niet.

Haar eerste drie kinderen, Boris (2015), Saar (2016) en Simon (2018) werden allemaal stilgeboren.

Onzekerheid

“Ze zijn alle drie net voor de 20 weken zwangerschap geboren. Boris was al

meer zo goed. We hebben er veel gesprekken

overleden in mijn buik, Saar en Simon zijn tijdens de bevalling overleden.

over gevoerd en we hebben hulp gehad van een

Tijdens de zwangerschap van Boris had ik al eerder bloedverlies en buikpijn

psycholoog. We dachten inmiddels dat we nooit

gehad, maar alles leek nog steeds goed te gaan. Totdat ik 15 weken zwanger

meer een levend kind zouden krijgen. Ook hebben

was. Ik kreeg koorts en voelde me heel ziek. Toen ging alles heel snel. Toen

we gesprekken gehad met de gynaecoloog in het

Boris in het ziekenhuis geboren en overleden was, zijn er onderzoeken gedaan

ziekenhuis. Hij vertelde ons dat er nog een andere

en bleek dat ik een infectie had. De artsen wisten alleen niet wat voor infectie.

cerclage mogelijk was, die via mijn buik zou worden

Het was pure pech en er zou geen kans op herhaling zijn. Ik kon direct weer

geplaatst. Ik moest dan wel bevallen via een

zwanger worden.

keizersnede. We besloten om hiervoor te gaan.

Een jaar later was ik zwanger van Saar, maar ook dit eindigde in een

In 2022 werd ik dan ook opnieuw zwanger, van

nachtmerrie. Ik werd weer ziek, verloor vruchtwater en ook Saar werd nog

Noor. Dit was door de onzekerheid heel pittig.

voor de 20 weken stilgeboren. Ook toen heb ik onderzoeken gehad en kwamen

Daarom mocht ik iedere week bij mijn gynaecoloog

we erachter dat het de eerste keer toch geen ‘pure pech’ was. Er werd daarom

op controle komen en ik mocht altijd mailen of

besloten dat ik een vaginale cerclage zou krijgen bij de volgende zwangerschap.

bellen als ik het niet vertrouwde. Dat heb ik toen

Dat is een bandje dat om de baarmoedermond aangebracht wordt om een

best vaak gedaan. Tijdens die zwangerschap kreeg

vroeggeboorte te voorkomen.

ik ook medicatie om een vroeggeboorte en infecties

Toch kreeg ik bij de derde zwangerschap weer bloedverlies door een infectie.

te voorkomen. Nog steeds weten we overigens niet

Ik kreeg daarvoor wel medicijnen, maar wederom braken mijn vliezen.

wat voor infectie het is geweest. De zwangerschap

Die avond overleed ook Simon en de volgende dag werd hij geboren.

was heel spannend, maar de medicijnen en de

We hebben Boris, Saar en Simon laten cremeren en uitstrooien. Het moment

cerclage deden hun werk. Het was mentaal erg

dat je thuiskomt met niks, alleen maar leegte, dat is zo zwaar. Het eerste jaar

zwaar, maar ik wilde voor mezelf er alles aan

na de stilgeboortes vond ik heel moeilijk. Alles komt voor de eerste keer voorbij.

gedaan hebben om een kind te krijgen. Noor

De uitgerekende datum, de eerste keer kerst zonder je kind, de geboortedag ...

is uiteindelijk met 37 weken gezond geboren.”

Bij de zwangerschap van Saar was ik op 5 december uitgerekend, toen werd ook dat plots een beladen dag.”

“Na het verlies van drie kinderen, hebben mijn man en ik goed na moeten denken of we het aankonden om opnieuw zwanger te worden en mogelijk weer een kind te verliezen. We wisten het even niet

Weer geen onbezorgde zwangerschap

dat alles ineens anders kan zijn. Ik heb meer rust nodig om dingen te

“Toen ik zwanger was, leefde ik met de dag en

verwerken en daarnaast ben ik heel dankbaar voor wat er is. Als je het niet

probeerde ik vooral niet te ver vooruit te kijken.

mee hebt gemaakt, is het lastig om te weten hoe het voelt. Rouwen maakt

Ik durfde niet te fantaseren over een baby, omdat

je een ander persoon. Ik heb mezelf goed leren kennen, hoe ik met verdriet

ik niet wist of er ooit een levende baby zou komen.

omga en wat ik nodig heb.

Wel was ik blij met de zwangerschap en was ik

Het gaat nu goed met mij en met de meiden gaat het heel goed. Maar er zijn

iedere dag dankbaar dat we weer een dagje verder

ook tijden geweest dat ik flink ben ingestort, zeker na de stilgeboorte van

waren. Ik koesterde de momenten waarop ik haar

Simon. Als je me tien jaar terug had verteld dat ik drie kinderen zou verliezen,

voelde schoppen in mijn buik; tegelijkertijd was er

had ik waarschijnlijk gedacht dat ik het niet aan zou kunnen. Tussen sommige

constant een angst om haar te verliezen. Ook voor

zwangerschappen zat ook een lange tijd; ik moest eerst sterk genoeg zijn om

mijn man was het heel pittig. Gelukkig kunnen wij

het weer aan te kunnen. Het hielp me om te denken: er komt in ieder geval een

goed praten en stonden we overal redelijk hetzelfde

kind waar ik voor altijd heel veel van mag houden, maar hoe het gaat lopen

in. Maar hij kon natuurlijk niet voelen of het goed

weet ik niet. Daarnaast hielp het me tijdens de zwangerschappen om helemaal

of verkeerd ging in mijn lijf. Dat vond ik ook

in mijn eigen bubbel te gaan en niet te ver vooruit te kijken. Dan vertelde

moeilijk; ik voelde me heel verantwoordelijk voor

ik niemand – op familie en beste vrienden na – dat ik zwanger was en bracht

Noor. De babykamer klaarmaken durfden we niet

ik veel tijd thuis en in de tuin door. Sterker nog, toen Noor geboren was, was

te vroeg te doen. Wanneer begin je daar aan als je

de buurvrouw helemaal verbaasd. Ze wist helemaal niet dat ik zwanger was.

drie kinderen hebt verloren? We zijn uiteindelijk

Ik leer nu leven met en zonder Boris, Saar en Simon. Ze hebben hun eigen

pas na 30 weken aan Noors kamertje begonnen.

plekje in ons leven gekregen; ze horen er echt bij. Ze staan bijvoorbeeld ook op de geboortekaartjes van Noor en Linn. Van hun geboortedagen maken

Toen de zwangerschap van Noor goed was

we liefdevolle dagen. Dan gaan we iets fijns doen met elkaar.

volbracht en we een gezonde dochter hadden,

Ik leer leven met ze in mijn hart.”

wilden we toch graag nog een broertje of zusje voor haar. De kans was aanwezig dat een volgende zwangerschap ook goed zou gaan met de medicijnen en cerclage. In eerste instantie ging de zwangerschap van Linn ook goed, maar ook dit werd uiteindelijk geen onbezorgde zwangerschap.

Tijdens de 20-weken-echo bleek dat Linn Congenitale Hernia Diafragmatica (CHD) heeft.

Dit is een zeldzame aangeboren afwijking waarbij ze een breuk in haar middenrif heeft. Je hebt meerdere categorieën van deze aandoening en

‘Het moment dat je thuiskomt met niks, alleen maar leegte, dat is zo zwaar’

gelukkig valt zij in de milde categorie. We kregen te horen dat ze een overlevingskans had van 90 procent. Een hoog percentage, maar wederom

Stille Levens

waren we bang om een kind te verliezen. Ook moest

Rianne is vrijwilliger-blogger voor stichting Stille Levens | Kenniscentrum

ze na haar geboorte geopereerd worden. Gelukkig

Babysterfte. Stille Levens ondersteunt ouders die nu of in het verleden

verliep de operatie goed en mocht ze na zes weken

te maken kregen met het overlijden van hun baby. Je kunt er terecht voor

in het ziekenhuis naar huis.”

informatie, advies en lotgenotencontact. Voor het maken van keuzes rondom afscheid, werk of het creëren van herinneringen biedt de stichting

Sterk zijn

een totaalbeeld aan handige websites. Ook zorgverleners kunnen er

“Het overlijden van mijn eerste drie kinderen heeft

terecht voor praktijkinformatie die is samengesteld door ouders en

me een heel ander persoon gemaakt. Ik heb geleerd

geboortezorgprofessionals. stillelevens.nl

43

JURK maat 56 t/m 122 vanaf € 16,99

SPRING INTO SUMMER! De jongenscollectie speelt in op dé trendkleur van het seizoen: petrolgroen. Voor de meiden draait in deze collectie van Prénatal alles om frisse peach tinten, gecombineerd met bloemenprints en subtiele borduursels.

Perfect voor zonnige dagen met een vleugje stijl.

MODE

Kijk voor meer kinderkleding op prenatal.nl/ kinderkleding

2

3

4

FOTOGRAFIE: KOTERFOTO.

1

1. BLOUSE maat 56 t/m 122 vanaf € 15,99 SHORT maat 56 t/m 122 vanaf € 10,99 2. SHIRT maat 74 t/m 122 € 11,99 SHORT maat 74 t/m 122 € 14,99 3. SHIRT maat 56 t/m 122 vanaf € 9.99 SHORT maat 74 t/m 122 € 11,99 4. BLOUSE maat 56 t/m 122 vanaf € 16,99 SHIRT maat 56 t/m 122 vanaf € 8,99 SHORT maat 56 t/m 122 vanaf € 12,99

45

MIJN ZWANGERSCHAP “Hoewel ik erg misselijk was en veel last had van mijn bekken, heb ik er wel enorm van genoten.”

MIJN BEVALLING Start bevalling: 09.45 uur Geboorte: 10.34 uur

MIJN KIND Deniz, 51 centimeter, 3505 gram

46

MIJN BEVALLING

‘Ik zag het meeste op tegen de ruggenprik’ Idil Oney (35), moeder van drie tieners, had nooit verwacht dat ze nog eens een bevalling zou meemaken. Ze wilde het deze keer zo bewust mogelijk beleven. “Deze baby is een cadeautje voor ons allemaal.”

WAT VOORAF GING

enorm van genoten. Ik was achttien toen ik voor

“Toen ik ontdekte dat ik zwanger was, wist ik eerlijk

het eerst moeder werd en had in die tijd veel stress,

gezegd even niet wat ik ervan moest vinden. Ik heb

daardoor heb ik niet zo bewust bij mijn zwanger­

al een zoon van zeventien, een dochter van zestien

schappen stilgestaan. Deze keer heb ik mijn rust

en een dochter van dertien. Net nu ik weer wat

genomen als ik voelde dat het nodig was. En we

meer tijd voor mezelf zou hebben, kwam ik weer in

hebben uitgepakt met een gender reveal party

de luiers! Maar ik draaide snel bij en ook mijn man

en een babyshower met alles erop en eraan.”

Arif vond het geweldig. Hij is niet de biologische vader van de andere kinderen en het was voor hem

HOE HET BEGON

de eerste keer dat hij een zwangerschap en een

“Al sinds het begin van mijn zwangerschap wist

bevalling zou gaan meemaken. Ik was heel

ik dat ik een keizersnede zou krijgen. Mijn andere

benieuwd wat de kinderen ervan zouden vinden.

kinderen zijn in Turkije geboren en daar kon je

We hebben ze de echo laten zien toen we samen

destijds kiezen tussen een natuurlijke bevalling of

rustig op de bank zaten. De oudste twee waren

een keizersnede. Omdat ik zo jong was, adviseerde

meteen helemaal blij, de jongste moest nog even

de arts om voor een keizersnede te gaan. Vanwege

wennen aan het idee dat ze straks niet meer de

het littekenweefsel dat daardoor ontstaat en voor

jongste zou zijn.

problemen kan zorgen als je weeën krijgt, werd

Hoewel ik tijdens mijn zwangerschap erg misselijk

aangeraden om ook nu voor een geplande keizer­

was en veel last had van mijn bekken, heb ik er wel

snede te kiezen. Waar ik het meest tegenop zag,

47

‘Voordat de artsen begonnen, deed mijn man een gebed om tot rust te komen’

was de ruggenprik. Gelukkig ging dat allemaal

haar zusje meteen in haar armen nemen, de andere

goed.”

twee waren iets afwachtender. Dat past ook hun bij hun karakters. Mijn zoon was bij de gender reveal

DE GEBOORTE

teleurgesteld dat het een meisje was, maar daar is

“Er werd een groen doek tussen mij en mijn buik

hij helemaal van teruggekomen. ‘Al zouden er tien

gespannen. Toen de baby uit mijn buik gehaald

jongetjes voor de deur staan, ik wil Deniz voor geen

werd, ging het doek omlaag en kon ik haar door

goud missen’, zei hij laatst. Dat ze de geboorte van

het folie zien. Het viel me meteen op dat haar huid

hun zusje zo bewust mee hebben gemaakt, vind

zo mooi roze was en ze heel veel haar had, net een

ik heel mooi. Ze zijn zó gek op haar. Als ze een

Sneeuwwitje. Na de controles werd ze op mijn borst

tussenuur hebben, fietsen ze snel naar huis om

gelegd, dat was een prachtig moment. Meteen

even met haar te knuffelen.”

TEKST: ELSELIEN VAN DIEREN. FOTOGRAFIE: PURE LIFE GEBOORTEFOTOGRAFIE.

voelde ik weer die liefde die ik ook bij de geboortes van mijn andere kinderen voelde, zo bijzonder.

DE KRAAMTIJD

Waar ik heel blij mee ben, is dat ik het deze keer

“Mijn andere kinderen zijn in Turkije geboren.

heb laten vastleggen door een geboortefotograaf.

Daar heb je geen kraamzorg, dus dit was voor

Van mijn andere bevallingen heb ik helemaal geen

mij de eerste keer. Ik vond het heel fijn dat er

foto’s en dat ervaar ik toch als een gemis. Ik kan me

een kraamverzorgster was om me te helpen.

er amper iets van herinneren. Zo’n bevalling gaat

Het verschonen van een luier en aantrekken

zo snel, dankzij die beelden vergeet je het niet.”

van de kleertjes is als fietsen, dat verleer je niet.

Maar dankzij haar tips en tricks is het gelukt om

MIJN GROTE STEUN

borstvoeding te blijven geven. Zo deed ze zakjes

“Ik ben snel gestresst en bezorgd, maar mijn man

appelstroop voor me in de vriezer die je als een

blij in alle situaties kalm. Dat hij altijd voor me

soort gelpads kon gebruiken, zo slim!

klaarstaat, hee me tijdens mijn zwangerschap

Tijdens de kraamweek moest Deniz helaas terug

en bevalling enorm geholpen. Ik voel me veilig

naar het ziekenhuis, want het leek alsof ze aan het

bij hem. Voordat de artsen met de keizersnede

stikken was. Ook was ze ondervoed. Ze bleek een

begonnen, deed mijn man een gebed. Dat vond

verborgen reflux te hebben, wat betekent dat de

ik een mooi moment. Het was voor hem natuurlijk

sluitspier tussen de slokdarm en de maag nog niet

ook heel spannend en dit was zijn manier om te

volledig ontwikkeld is. Gelukkig is het allemaal

tot rust te komen.”

goed gekomen en weegt ze nu zelfs iets meer dan gemiddeld. Ze doet het zog goed! Als ik naar mijn

DE EERSTE KEER SAMEN

oudste zoon kijk, kan ik niet geloven dat hij zo snel

“Mijn dochters zaten al in de wachtkamer van het

zo groot is geworden. Daarom geniet ik nu zoveel

ziekenhuis te wachten, mijn zoon kwam iets later.

mogelijk van deze periode. En ik niet alleen,

Mijn oudste dochter was heel enthousiast en wilde

Deniz is een cadeautje voor ons allemaal.”

Meer bevallingsverhalen?

Kijk op wij.nl/blogs/bevallen 48

49

COLUMN

MARTJE

Martje Doeve is tekstschrijver en communicatieadviseur.

Ze woont in Amsterdam met haar vriend, zoon (7), dochter (4) en zoontje (7 maanden).

Waar denk je aan?

“Trouwens,” zei mijn vriend terwijl hij onze oudste zijn sportschoenen aantrok, “morgen moet ik dus vroeg weg, hè? Half acht in de auto. Teamdag.” Dat betekent dat ik morgen de ochtendroutine in mijn eentje moet doen. De twee oudsten naar school, dan de baby naar het kinderdagverblijf. Het is te doen, als ik mijn hoofd er maar bij houd. Ik was altijd nauwkeurig, op het irritante af, maar sinds mijn eerste zwangerschap ben ik vergeetachtig. Zonder lijstjes en veel herhaling ben ik verloren.

In mijn hoofd gaat het ratelen. Het lijstje is begonnen. Morgen is het donderdag, dus mijn dochter heeft gymles (haren in een staart). Zij en haar broer moeten hun lievelingsboek mee, met naamsticker. De baby moet twee flesjes moeder­ melk mee, maximaal zes weken geleden ingevroren, voorzien van de kolfdatum, invriesdatum en zijn naam. Niet zomaar in de tas mikken: die flesjes moeten in een koeltas met koelelementen. Note to self: de doek met ‘thuisgeur’ en een schoon setje kleertjes moeten in een tweede tas. Niet te verwarren met de rugtassen voor school, de gymtas en mijn werktas.

Werktas?

Opeens weet ik het weer: morgen heb ik een sollicitatiegesprek. Op zo’n anderhalf uur rijden. “Als het goed gaat werken we je meteen in,” hadden ze gezegd. Laptop mee dus, inclusief de goede lader. Kolfspullen niet vergeten.

(Kan ik daar kolven? Zal ik het mijn gesprekspartner van morgen nog een keer vragen, of is dat pusherig?) Ik hoop natuurlijk op solliciteren én inwerken.

COLOFON Hoofdredactie Mariska van der Kogel Art direction & vormgeving Gabriëlle de Vries Directeur/uitgever Marcel Bakker Aan dit nummer werkten mee Karin Broeren | Colorenco Elselien van Dieren | Philippinne Dike-Dankelman Martje Doeve | Irene van Engen Lisette Gerbrands | Franke van Hoeven Anouk De Kleermaecker | Made Up By Corinne Marlies Koers | Koterfoto Marja van de Nes | Laurentien van Oranje Pure Life Geboortefotografie | Astrid Timmer Renate Tromp | Roxanne Vis Drukwerk Senefelder Misset Doetinchem B.V. Advertenties Laura Beemsterboer | Nicôle Eggenhuizen contact@wij.nl • ISSN: 2589-0964 • Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd zonder voorafgaande toestemming van de uitgever.

Druk- en zetfouten voorbehouden.

Cadeaupakket WIJ WIJ verschijnt 4x per jaar via controlled circulation aan zwangere vrouwen en moeders met een kind tot één jaar. Als je je hebt aangemeld voor de blije doos ontvang je tijdens je zwangerschap en totdat je kind één jaar oud is 4x per jaar het magazine WIJ. Heb je vragen?

Stuur dan een e-mail naar consumentenservice@wij.nl.

Veranderingen in je woon- of gezinssituatie kun je wijzigen op Mijn.WIJ.nl.

Redactie WIJ Special Media bv Lageweg 17a 1695 GL Blokker Graag ontvangen wij reacties op redactionele artikelen: redactie@wij.nl.

Het magazine WIJ is een uitgave van WIJ Special Media bv. Persoonsgegevens worden vastgelegd voor de toezending van het magazine WIJ. Je kunt je gegevens beheren op Mijn.WIJ.nl. Zie verder het privacystatement op WIJ.nl.

Maar niet te lang: om vier uur moet ik met mijn dochter naar de huisarts.

Half vier ophalen bij de bso dus. Zoon gelijk mee. (Op de to­do­lijst: dit doorgeven aan de bso. Wat zijn de inloggegevens voor die app ook alweer?)

“Mam, ik heb zo’n jeuk.” Mijn oudste onderbreekt mijn gedachten. Hij krabt met twee handen stevig op zijn hoofd. Waar is de luizenkam? Heb ik tijd om hem te kammen voor hij naar atletiek moet?

Die avond ga ik met een vol hoofd slapen. Ik vergeet mijn vriend te vragen of er boodschappen zijn voor het avondeten morgen. Hoe laat is hij eigenlijk thuis? Heeft hij in de agenda gezien dat ik morgenavond weg moet?

Als ik de volgende ochtend aanschuif bij mijn sollicitatie voelt het alsof ik er al een hele dag op heb zitten. “We zijn benieuwd naar je input!” zegt mijn nieuwe collega verwachtingsvol. “Vertel eens, waar denk je aan?”

50

Op de cover Sarah met Solène Fotografie Anouk De Kleermaecker

Van harte gefeliciteerd met je zwangerschap

Een kind, een wonder, zo mooi, zo bijzonder!

Van het moment dat je de eerste positieve test in je handen hebt tot het voelen van het eerste schopje. Het ontmoeten van je kindje komt steeds dichterbij.

Tijdens je zwangerschap komt er veel op je af, daarom willen wij het zo makkelijk mogelijk voor je maken. Voor je bevalling en kraamtijd heb je verschillende hulpmiddelen nodig. Denk hier bijvoorbeeld aan bedverhogers, een rugsteun en een douchestoel.

Bij Vegro leen je deze hulpmiddelen gratis via jouw zorgverzekering.

Bestel hier jouw kraamhulpmiddelen

Naast de uitleen hulpmiddelen hebben wij ook een groot assortiment aan huur- en koop producten denk bijvoorbeeld aan een Medela borstkolf.

Waar kun je bestellen?

2502-16-a

Bestel gemakkelijk al jouw kraamhulpmiddelen voor tijdens en na je zwangerschap via vegro.nl/kraamaanbod of bel met de klantenservice via 0900 - 288 77 66 (lokaal tarief). Jouw kraamhulpmiddelen worden gratis bezorgd en opgehaald.

Een nieuw seizoen, een nieuw begin!

Kies uit onze uitgebreide collectie of ontwerp zelf het perfecte kaartje op wijgeboortekaartjes.nl

GRATIS PROEFDRUK met de code WIJPROEF