Wskazania do poszczególnych dostępów dożylnych
POLSKIE TOWARZYSTWO PIELĘGNIARSTWA INFUZYJNEGO
LISTOPAD 2023
Autor
Afliacja
mgr Maciej Latos
Zakład Nauczania Anestezjologii i Intensywnej Terapii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Uniwersyteckie Centrum Kliniczne CSK WUM, Polskie Towarzystwo Pielęgniarstwa Infuzyjnego
Wprowadzenie Wskazania do konkretnego dostępu naczyniowego są przedstawione w wielu wytycznych i rekomendacjach i chociaż ostateczną decyzję podejmuje zespół w oparciu o kryteria kliniczne to warto kierować się propozycjami zawartym w literaturze. Według European Recommendations for Proper Indication and Use of Peripheral venous access (ERPIUP) wskazania do konkretnych obwodowych dostępów naczyniowych opierają się głównie na przewidywanym czasie trwania leczenia. Przydatnym opracowaniem może być konsensus MAGIC opublikowany w: Chopra V, Flanders SA, Saint S, et al. The Michigan Appropriateness Guide for Intravenous Catheters (MAGIC): Results From a Multispecialty Panel Using the RAND/UCLA Appropriateness Method. Ann Intern Med. 2015;163(6 Suppl):S1-S40. doi:10.7326/M15-0744. oraz Moureau N, Chopra V. Indications for peripheral, midline and central catheters: summary of the MAGIC recommendations. Br J Nurs. 2016;25(8):S15-S24. doi:10.12968/bjon.2016.25.8.S15
Wskazania Krótka kaniula dożylna (ang. PIVC – Peripheral Intravenous Catheter) Dostęp ratunkowy, infuzje planowe ciągłe i przerywane Obwodowe infuzje bez niezgodności farmaceutycznych Preferowane miejsce kaniulacji: żyły przedramienia Krótka kaniula dożylna z wykorzystaniem ultrasonografii (ang. PIV-USG)
Trudny dostęp dożylny wymagający >2 prób Leczenie <6 dni lub mniej, a następnie zmiana na cewnik pośredni, jeśli terapia <14 dni Może być wymagana kaniula dłuższa niż standardowa (>45 mm) Cewnik pośredni (ang. MC – Midline Catheters) Trudny dostęp dożylny do terapii 6-14 dni Bardziej niezawodny niż krótka kaniula pod kontrolą USG Może być warunkowo wykorzystany w warunkach intensywnej terapii Stosunek średnicy cewnika do średnicy żyły powinien wynosić maksymalnie 1:3 (dla średnicy żyły 4 mm cewnik 4 Fr) Cewnik centralny wprowadzany obwodowo (ang. PICC – Peripherally Inserted Central Catheter) Infuzje roztworów niebezpiecznych dla żył obwodowych lub niezgodnych farmaceutycznie: leki drażniące naczynia, wazoaktywne, żywienie pozajelitowe, roztwory >600 mOsm/l Stosunek średnicy cewnika do średnicy żyły powinien wynosić mniej niż 45% Cewnik centralny wprowadzany centralnie (ang. CICC – Centralny Inserted Cetral Catheter) Infuzje roztworów niebezpiecznych dla żył obwodowych lub niezgodnych farmaceutycznie: leki drażniące naczynia, wazoaktywne, żywienie pozajelitowe, roztwory >600 mOsm/l Pacjenci w stanie krytycznym wymagający leków wazopresyjnych, monitorowania hemodynamicznego Cewnik centralny tunelizowany (Broviac, Hickman) Infuzje roztworów niebezpiecznych dla żył obwodowych lub niezgodnych farmaceutycznie: – leki drażniące naczynia, wazoaktywne, roztwory >600 mOsm/l Długotrwała infuzja żywienia pozajelitowego, chemioterapii i innych Wszczepiony port naczyniowy (ang. IVAD – Implanted Venous Access Device) Infuzje roztworów niebezpiecznych dla żył obwodowych lub niezgodnych farmaceutycznie: leki drażniące naczynia, wazoaktywne, roztwory >600 mOsm/l Długotrwała infuzja żywienia pozajelitowego, chemioterapii i innych
Piśmiennictwo 1.
2.
Chopra V, Flanders SA, Saint S, et al. The Michigan Appropriateness Guide for Intravenous Catheters (MAGIC): Results From a Multispecialty Panel Using the RAND/UCLA Appropriateness Method. Ann Intern Med. 2015;163(6 Suppl):S1-S40. doi:10.7326/M15-0744. Moureau N, Chopra V. Indications for peripheral, midline and central catheters: summary of the MAGIC recommendations. Br J Nurs. 2016;25(8):S15-S24. doi:10.12968/bjon.2016.25.8.S15
Kontakt
www.ptpi.pl
www.ptpi.pl
maciej.latos@ptpi.pl
biuro@ptpi.pl