Ungdom 1-2012

ungdom

Medlemsblad for Noregs Ungdomslag Nr. 1/2012 • 96. årgang

Ein dag i ungdomshuset • sommarleir 2012 • intervju med Kristian Fjellanger • Nordlek 2012 • instruktørkurs • folkedans i kulturskulen

Leiar Redaktør: Daniel Heggelid-Rugaas Ansvarleg redaktør: Eli Ulvestad Opplag: 7.500 Bladbunad: tinajerstad.no Trykk: Gunnarshaug trykkeri Annonsebyrå: Halsne Reklame & Media Framsidefoto: Frå songøving på Torpo i Hallingdal. Helga Myhr, Asgeir Blaarap Heimdal, Helga Springarei, Ragnhild Fuglesteg Luksegaard, Margit Myhr.

Foto: Daniel Heggelid-Rugaas Noregs Ungdomslag Postboks 414, Sentrum 0103 Oslo Telefon: 24 14 11 10 Faks: 22 33 50 23 post@ungdomslag.no Besøksadresse: Noregs Ungdomslag Tollbugata 17, Oslo Generalsekretær: Eli Ulvestad 24 14 11 10 eli@ungdomslag.no Informasjonsrådgjevar: Daniel Heggelid-Rugaas 24 14 11 14 daniel@ungdomslag.no Kulturrådgjevar: Andreas Løken 24 14 11 13 andreas@ungdomslag.no Kulturrådgjevar: Synnøve Jørgensen 24 14 11 15 synnove@ungdomslag.no Organisasjonskonsulent: Alf Steinar Nekstad 24 14 11 16 alf.steinar@ungdomslag.no

GRIP ORDET! I Noregs Ungdomslag møter ein mange inspirerande og dyktige menneske. Menneske om gjev ein lyst og kraft til å jobbe for eit opent, inkluderande og meiningssterkt ungdomslag.

I løpet av mine år som tillitsvald og leiar i Noregs Ungdomslag har eg fått mange gode vener og kjenningar som har satt preg på meg som menneske. Nokre traff eg for lenge sidan, medan andre er nye kjenningar.

For nokre år sidan var heile styret i Noregs Ungdomslag på besøk hjå Mjeldalen Ungdomslag på Osterøy. Det var eit utruleg inspirerande besøk – der me traff engasjerte menneske som jobba til det beste for bygda. I eit lite, fantastisk ungdomshus møtte me medlemmar i alle aldrar som brann for ulike delar av ungdomslaget. Ei av dei var Tone Mjelde. Ho er ei 22 år gamal jente frå Haus på Osterøy. Etter dette besøket vart Tone og eg vener på Fjesboka. Dette gjer at eg lett kan følgje med på kva Tone tenkjer og meiner om ting og tang. Og ho meiner mykje om mangt. Denne veka har Tone skrive eit lesarbrev til Bygdanytt, som er lokalavisa hennar. Ho har skrive om religiøse skular, og om ein skal ha det eller ikkje. Eit godt og velformulert innlegg i samfunnsdebatten.

Det at ungdom tek del i samfunnsdebatten er viktig. Og eg meiner at Noregs Ungdomslag er ein arena som gjev unge moglegheit til nettopp dette.

Eg har i mange år vore skeptisk til partipolitiske ungdomsorganisasjonar. Eg er redd for at ein i desse organisasjonane ofte lærer kva ein skal meine – og korleis ein skal meine det, heller enn å vekse som menneske og gjere seg opp sine eigne meiningar – om kva ein skal meine og ikkje.

I Noregs Ungdomslag er det mange meiningssterke menneske og ungdommar. Og me som vaksne har eit ansvar for å la alle få meine. Dette ansvaret meiner eg at me stort sett tek på alvor.

Organisasjonsnummer: 939 550 550

www.ungdomslag.no facebook.com/noregsungdomslag

2

Foto: andreas øverland

Kontonummer: Noregs Ungdomslag 8101 07 00027

Mange av mine vener som har vore tillitsvalde i Noregs Ungdomslag har blitt medlemmar i kommune-styra rundt omkring, og tek del i styringa av samfunnet. For fleire ulike parti. Og det tenker eg me skal være stolte av. Me er ein partipolitisk uavhengig organisasjon – som lar folk utvikle seg i den retninga ein sjølv vil.

Men me har ei utfordring. Det er borna våre.

Korleis skal ein sikre at dei som er under 14 år også får være med å ta del i debatten på sine premiss. Korleis er det i ditt lokallag? Er borna med å avgjere kva teaterstykke som skal spelast, kva som skal skje på sumaravslutninga eller kva farge det skal vere på veggane på toalettet? Her har me og andre organisasjonar ei utfordring me må løyse.

Eg veit at mange Ungdomslag arbeider godt med dette – og legg opp til gode prosessar der borna er med på å bestemme det meste. Det gjer oss ikkje berre til ein viktig lokal kulturarena – men ein stad der born er med å tek ansvar. Og får ein vere med å ta ansvar som born – tek ein og ansvar og deltek i samfunnsdebatten når ein vert vaksen.

Slik som Tone Mjelde gjer.

Det var i Noregs Ungdomslag er lærte meg å meine. Og lærte kva eg skulle meine. Kva verdiar som er dei viktigaste for meg – og som eg tuftar mine meingar på. Og kva arenaer som ein kan meine på. Det nærmar seg landsmøte i Noregs Ungdomslag. Det er ein god arena for å meine noko. Styret arbeider no med å førebu møtet, og lage framlegg til kva ein skal meine noko om – og ikkje. Og eg håpar og trur på gode debattar i landsmøtesalen.

Landsmøte som kjem no er mitt siste som leiar i Noregs Ungdomslag. Eg har no vore leiar i organisasjonen i 3 år, og før det tillitsvald sidan 1999.

Det har vore eit privilegium, men no er det på tide å byte kostar i leiinga. Få inn friske nye tankar – og ny kraft som skal ta Noregs Ungdomslag vidare.

Eg vil takke tillitsvalde i organisasjonen, tilsette og medlemmar for tilliten eg har fått som tillitsvald og leiar og vil ynskje den nye leiaren lukke til framover.

Me sjåast.

Kristian Fjellanger leiar

Organisasjon

Heider til trufast tenar Ti år gammal byrja Annbjørg Fadnes Kyrkjebø på folkedanskurs i Voss ungdomslag. Ho dansar framleis, i tillegg til jobben ho har i Bergen ungdomslag Ervingen.

FULL FART MED KURS, s. 9

Det var interessa for folkedans som førte unge Annbjørg inn i ungdomslagsrørsla. 15 år gammal vart ho medlem i Voss ungdomslag.

MEIR LEIR ENN NOKON GANG, s. 10 HAR FÅTT VENER FOR LIVET, s. 12

- Eg likte å danse folkedans. Det var det eg ville, seier ho.

KORT VEG OVER HEKKEN, s. 13 NORDLEK, s. 14 BLI DEN BESTE INSTRUKTØREN, s. 18 DANS I EIT ÅR, S. 19

- Nei, vi har medlemmer frå seks-sjuårsalderen til dei eldste, som er langt over 80.

Så her er vi evig ung, seier ho med eit smil.

Annbjørg Fadnes Kyrkjebø fryktar ikkje for framtida til Bergen ungdomslag Ervingen.

- Eg fortsette med dansen – så godt det lot seg gjere med små barn i heimen, seier ho.

-Eg ser positivt på framtida. Her er framleis stor aktivitet.

Ikkje berre for innflyttarar

Dansar framleis

Då Annbjørg Fadnes Kyrkjebø byrja i jobben var det to ungdomslag i vestlandshovudstaden – Bondeungdomslaget i Bergen og Bondeungdomslaget Ervingen. I 2005 blei dei to laga slått saman til Bergen ungdomslag Ervingen.

- Båe laga vart mindre med åra, så det var ein naturleg prosess at dei slo seg saman, seier Annbjørg.

I dag har Bergen ungdomslag Ervingen knappe 300 medlemmer – i alle aldrar. Og det er ikkje berre innflyttarungdom frå landet som er medlem i Bergen ungdomslag Ervingen.

-Vi har sjølvsagt innflyttarar, både frå aust, vest, nord og sør – men vi har også innfødde bergensarar som medlemmer.

Er det nokon øvre aldersgrense?

nytt frå andre, s 4 EIN DAG I UNGDOMSHUSET, s. 6

tekst: stein s. eriksen, bergens tidende

Gjennom dansen trefte ho han som seinare skulle bli mannen hennar. Då dei slo seg ned i Bergen i 1970 melde ho seg inn i Bondeungdomslaget i Bergen, og fortsette å danse. Ho har vore med på kappleikar, og har vore instruktør både i Bondeungdomslaget i Bergen, i Hordaland ungdomslag og i Noregs Ungdomslag. Då det vart lyst ut ei stilling som rekneskapsførar og organisasjonssekretær i 1981 søkte Annbjørg – fekk jobben. Men ho la ikkje folkedansen på hylla av den grunn.

Innhald

Medlemmer i laget kjenner Annbjørg som solid, lojal, uthaldande og hyggjeleg i sitt arbeid – og som person. Før jul fekk ho tildelt "Medaljen for lang og tro teneste" utgjeve av Norges Vel. Då hadde ho vore tilsett i Bondeungdomslaget i Bergen/Bergen ungdomslag Ervingen i 30 år.

KURSAKTIVITET I STUDIEFORBUNDET, S. 19 KRÆSJ KAMP - ALT VED NU PÅ EI HELG, s. 20 LOT POLKAEN FARE TIL FORDEL FOR NISSEN, s. 23 FOLKEDANS I KULTURSKULEN - MED SATSING I HORDALAND, s. 30 IMPROVISER!, S. 32 SVERRETUN, S. 32 MEIR DANS - MINDRE DRIKK, S. 32

Kor lenge har du tenkt å halde fram i jobben?

- Eg sluttar i løpet av dette året.

-Kva planar har du då?

-Eg har inga konkrete planar. Men eg skal sjølvsagt framleis vere medlem i ungdomslaget.

Og framleis danse?

-Ja, så lenge eg er sprek nok til det!

Stoffrist til neste Ungdom: 1. mai 2012

3

Nyhende

Reisebrev frå folkedansfestival: ”Sveitt og døgnvill – manglar ein del svevn, men lukkeleg for at eg kom meg dit”, oppsummerar Bernt Skrede etter sitt besøk på Folkedansfestivalen 2011 i Bodø. Les meir i HMU’aren utgåve 3/2011.

Fekk jenta til slutt: Vi har lest innlegget ”Til dei som lurer” i Norsk Barneblad, og vart så sjarmert av Nesisen sin beskjed til resten at vi vel å gjengi innlegget i sin heilhet: ”Ja, eg har blitt i lag med ho.

Eg tok mot til meg og spurte. Det var noko av det lurast og beste eg nokon sinne har gjort. Blir sterkt tilrådd av meg.” Ordskifte kan nyttast til så mangt!

Folkeviseleiken er borte – for alltid? tekst: sverre gammersvik, hosle

På årsmøtet i NU i fjor vart det vedteke ei folkedanspolitisk plattform, kalla Alle former. Kanskje litt for mange? Ein av Hulda Garborg sine store bragder er innføringa, oppattnyinga, etableringa av folkeviseleiken - bygd på færøydansen. Folkeviseleiken var til kveik og oppvakning for hundretusen det meste av førre århundre – ei utløysing av kjensler sa Klara Semb. Songdansen gjev ei tredobbel kulturell oppleving i ein og same aktivitet samtidig: Musikk (sogen), litteratur (teksten) og så dansen. Sjølve rørslene er eit aktivum i seg sjølv, ikkje minst det inkluderande samværet.

Me som har fenge vore med på dette sit att med stor takksemd.

Me var med før krigen, under krigen og etter krigen. Me trudde at framgangen var kontinuerleg og ubryteleg. Lite ante me at me også skulle oppleva kulminasjon. Rett nok kan me sjå små innslag enno, til dømes på 17. mai. Men me må nok erkjenna at folkeviseleiken i dag ligg på sotteseng. Det nyttar lite no å spekulera for mykje i årsakene. Dei er mange og innfløkte - internasjonalisering og skrekk for det nasjonale ikkje minst. På 80-talet var det

røyster innanfor NU som undrast om folkedansen hadde fenge for stor plass i organisasjonen.

Får ikkje folkeviseleiken – songdansen – ein betydeleg rennesanse dei fyrste 5 åra, så er denne delen av Hulda Garborg sitt arbeid ikkje lenger til nytte for nokon. Nyttar det å få aktiviteten på beina att? Ja då må den som ynskjer det gå i gong på eiga hand, til dømes slik: Set ei annonse på tre linjer inn i lokalavisa: Opplæring i folkeviseleik, og så si eiga e-postadresse under. Får ein respons, så kan kanskje nokon av dei interesserte stilla stova si til disposisjon. Så er det berre å setja i gong: Venstre foten fram og høgre etter, ein gong til, venstre foten fram og høgre etter, endå ein gong, men denne gongen er det høgre foten fram og venstre etter. Går me langs ringen heiter det kvilesteg, går me sidelengs kallar me det for attersteg. Alle som kan gå kan læra folkeviseleik På Færøyane har folkeviseleiken vore ei åndsmakt i mange hundre år. Me må alltid ha for auga at NU er ein verdikonservativ nasjonal bevegelse, - kall det gjerne rørsle.

Rekordstor tevling Kven veit? 2012 blir ei rekordstor tevling med til saman 654 påmeldte deltakarar.

196 påmeldte deltakarar i 30 grupper i Kven veit? junior er ei kraftig auke frå fjorårets 4 påmeldte grupper. Det er spesielt Rita Strandbakke og ungdomsskulen på Dokka i Oppland som trekk deltakarantalet opp, men óg andre nye lag og grupper bidrar godt.

Nokre lag valde jamvel å melde på fleire grupper og deltakarar under tevlinga.

65 grupper og 362 deltakarar i seniorkategorien i 2011 var ein liten nedgang frå 2010. I år er det påmeldt 80 grupper med til saman 458 deltakarar. Nytt av året er òg eit meir kompakt studiehefte der dei fleste artiklane skal vere leselege både for seniorog junior-tevlinga.

- Slik håpar vi på å integrere dei to kategoriane tettare i kvarandre, seier rådgjevar Daniel Heggelid-Rugaas i Noregs Ungdoms-

4

lag. - Med denne auka er vi sikre på at det er mogleg og viktig å satse på å vidareutvikle Kven veit? i åra som kjem, legg han til.

Studieheftet inneheld artiklar som skal forsøke å omtale temaet frå ulike vinklar og med ulike perspektiv. Tema for årets tevling er Populærmusikk gjennom 50 år.

Tevlinga er ferdig når den siste runden er ferdig i veke 13. Resultat frå Kven veit? 2012 blir lagt ut på heimesidene: www.ungdomslag.no/kvenveit

Old Vinyl. Foto: fensterbme (2006), henta med Creative Commons-lisens frå Flickr.com

Nyhende Statistikk: Symra har hatt 16 framsyningar i 2011, kan ein lese av årsmeldinga for fjoråret. Gro Kitmitto troner på topp av personstatistikken – ho har vore med på 14 av framsyningane. Vebjørn Bakken, Gunnar Bjelkarøy, Erik Haugros, Bjørg Unander og Inger Varhaugvik deler 2. plassen med 12 av 16 framsyningar under beltet. Under andre nyheiter kan vi melde via arkivar Anne Lise Larsen at ingen har bedt om å få noko frå arkivet i løpet av året.

Faneprosjektet i sluttspurten Faneprosjektet går nå inn i sluttspurten. Planen er å få ut ei bok i 2013/14. Skal det skje, må dei om lag 140 fanene som står igjen å fotografere, bli tatt bilete av i løpet av 2012. Det krev både pengar og organisering. Og sjølvsagt dyktige fotografar enten dei er amatørar eller profesjonelle. tekst: asbjørn thommassen

Det er nå registrert over 500 faner og banner, og det kjem stadig nye til. Det blir ei omfangsrik bok og vi må søke støtte frå ulike kjelder som Norsk kulturfond, Fritt Ord og andre. Grafisk formgjevar Marit Heggenhougen har laga eit kostnadsoverslag og det ser ikkje heilt avskrekkande ut. Men pengane må på bordet før eit forlag bit på.

Men akkurat nå er fotograferinga den store kneika vi må over. Det ville vere fint om aktuelle lokallag og fylkeslag kontaktar lokale fotografar, enten profesjonelle eller dyktige amatørar, for å få tatt bilete av fanene. Det står igjen ein del pengar av dei 50 000 kronene NU-styret løyvde i fjor, så det er mogleg å gje honorar så lenge det noko på kontoen. Men eg vil gjerne ha ein prat med fotografen før ho/han går i gang.

Mange lag og fylkeslag har allereie levert bidrag til fotograferinga enten ved pengegåver eller gratisfotografering. NU har også gjennom åra fått vel 70 000 kroner frå fylkeskommunar og andre kjelder. Desse pengane er brukte.

NU håpar at både Kulturfondet og andre kjelder kan finansiere mest mogleg av det som står igjen for at boka skal kunne gå i trykken. Vi må likevel satse på ein del dugnad frå medlemsflokken.

Gjerne i form av organisering av fotograferinga. Det er ikkje alltid like enkelt å fjernstyre frå Hakadal. Men dugnad er ikkje eit ukjent fenomen i den frilynte ungdomsrørsla.

Arbeidet har starta: Trin & Toner skriv at Danmark er i ferd med å førebu seg til å arrangere Nordlek 2015.

Dei danske avtalepartnarane, Landforeningen Danske Folkedansere, DGI Dans & Musik og Danske Folkedanseres Spillemandskreds har inngått avtale med Viborg Kommune om at Nordlek 2015 skal arrangerast i Viborg.

Stevneutvalet har óg blitt sett ned, med Lone Schmidt som leiar.

Nynorskungar – ikkje norske ungar?

- NRK skapar eit inntrykk av at ungar som skriv nynorsk ikkje skriv norsk, seier styreleiar Kristian Fjellanger i Noregs Ungdomslag. tekst: daniel heggelid-rugaas

I spørjeprogrammet Superkviss på NRK, måndag 23. januar, var det fleire oppgåver der deltakarane skulle gjette på om eit ord var nynorsk eller svensk. Superkviss er eit program retta mot born.

- Det er umogleg å tenkje seg at programleiarane ville ha gjort det same med bokmålsord, seier styreleiar i Noregs Ungdomslag, Kristian Fjellanger.

Han fortel at programleiarane nytta svært gamaldagse nynorsk ord, og at det er eit brot med NRK si oppgåve som allmennkringkaster. Dette skjer samstundes med at nynorskandelen på NRK Super var på berre 9,2 prosent i 2010, i følgje tal frå Kringkastingsringen.

Noregs Ungdomslag sender no eit brev til kringkastingssjef Hans Tore Bjerkaas.

- Vi stiller spørsmål ved kva slike utspel gjer med sjølvbildet til nynorskbrukarar over tid. NRK har eit ansvar for å bidra til å styrkje og utvikle både norsk og samisk, avsluttar han.

I følgje Noregs Ungdomslag, som vart stifta I 1896 for å kjempe for mellom anna nynorsk og mangfald i det norske samfunnet, er dette eit døme på latterleggjering og framandgjering av nynorskbrukarar generelt og nynorskungar spesielt.

5

Folkedans

Ein dag i

ungdomshuset I Torpo ligg det eit raudt ungdomshus med namnet Hugnadsheim. Ute er det 10 kuldegrader, og sola legg seg til å sove før middag. Inne er lufta tett, stemninga sakral og konsentrasjonen intens. Kven skulle tru det, om ein berre køyrde forbi? tekst og foto: daniel heggelid-rugaas

Den første helga i januar reiste to utsendte frå NU-kontoret frå Oslo til Torpo, som ligg mellom Gol og Ål. Vi skulle besøke øvinga til Danseru’, Bygda dansar sitt prosjekt i Buskerud, og vi skulle vere med på ein tradisjonell dansefest laurdagskvelden.

Her, i dette raude huset langt oppe i Hallingdal, vert framtidas talent bygd opp. Ungdommane i rommet har vore i full aktivitet sidan klokka ni.

- Dette er intenst og uvant for dei, seier Martin Myhr.

Martin Myhr er ein av dei som beveger verda. Han kjem opprinneleg frå Trysil og har bygd opp eit sterkt dansemiljø på Torpo, i tillegg til å ha ei karriere som dansar i Frikar og som frilansar.

Han kan fortelje at så og seie alle held talentet ved like til vanleg.

Nokon tar musikk-, dans- eller dramautdanning i vidaregåande opplæring, og mange speler instrument i tillegg til å danse.

- Alt i alt er denne gjengen veldig allsidig – song, dans, musikk og teater - dei driv med det meste, seier Martin.

Tøff av og til Ungdommane har øvd saman sidan september. Ein tredjedel av dei kjem frå Hallingdal, men elles spreier dei seg godt ut over fylket: Kongsberg, Røyken og Hurum, i tillegg til nokre ”gjesteartistar” frå andre fylke. Kjønnsfordelinga er imponerande jamn.

Mellom 90 og 100 deltakarar har vore innom samlingane til Danseru’, i tillegg til at fleire hundre unge har fått danse gjennom dei mange skulebesøka Bygda dansar har gjennomført. 27 dansarar står att for å fordjupe seg i det sceniske arbeidet fram mot som-

6

maren. Då vert prosjektet også avslutta.

- No prøver vi oss på 40 minutts intens konsentrasjon, så blir det mellommåltid, seier Martin med ettertrykk på det siste ordet.

Ungdommane jublar, før dei går tilbake til å øve på scener.

Medan beskjedane blir gitt er det overraskande stille. Terping på dette nivået krev djup konsentrasjon og lagarbeid. Gutane øver på ei scene der dei skal danse halling, men ikkje slik dei er vant til. Dei skal opptre som degenererte troll og dvergar.

- Viss ein gjer slik er det lett å kræsje, seier Martin med eit smil til ungdommane.

Dei arbeider med sluttframsyninga til Danseru’, som skal vere syngespelet Liti Kjersti av Hulda Garborg, som bygg på balladen med same namn. Den svenske storregissøren Leif Stinnerbom og koreografen Jimmy Meurling er med, Arne Moslåtten og Gunnlaug Lien Myhr er song- og musikkansvarlege medan Martin Myhr og Gro Marie Svidal er dansefaglege ansvarlege. Arild Jensen leiar orkestret.

- Dette er krevjande for tenåringsgutar spesielt. Dei må vere mjuke, ha balanse og betre kontroll over motorikken enn dei fleste jamnaldringar, kan Martin fortelje meg.

- Han som ligg der: Pass på at det ikkje blir naturalistisk ligging, seier Leif Stinnerbom.

Etter ei økt på 40 minutt blir det pause. - Hent bord og stolar, roper Martin. Og i løpet av to minutt er øvingslokalet i Hugnadsheim forandra til lunsjlokale. Disiplinen ser ut til å vere på plass.

Folkedans

I matpausen snakkar eg med Simon, Eivind, Vebjørn og Håvard. Dei kan fortelje meg at dei som kjem frå området øver ein gong i veka.

Kva syns de om Martin?

- Han er tøff, av og til. Streng på ein gamaldags måte – men langt ifrå gamaldags, seier dei. – Vi skjøner alvoret, seier Simon.

Songøving I slike produksjonar og i eit slikt miljø står det vel så mange personar bak sceneteppet som på scena. Koreografar, kostymemakar, svelesteikarar (…)

På loftet i andre etasje på Hugnadheim er det færre ungdommar og ingen dans, men stemninga er vel så konsentrert som i første etasje. Her er det songøving der Leif Stinnerbom og Gunnlaug Lien Myhr øver inn nye scener med fem av deltakarane. ”I Noreg er eg fødd, og der er eg boren, og der er mine jomfruklede skoren”, syng dei.

Kvar line av tekstane blir fortolka medan dei øver. Kvar tydning, alle nyansar i stemmebruk. Korleis skal andletet sjå ut? Kva med kroppsspråket? Samspelet blir øvd inn i kvar strofe. Alle i rommet får høve til å gjere framlegg til endringar, og høve til å påverke det endelege resultatet ser ut til å vere gode.

Stor aktivitet over lang tid: Ungdommane i Danseru’ hadde eit høgt aktivitetsnivå i 2011: Fem helgesamlingar, ei rekkje øvingar elles, tur til Sverige og Västanå Teater og oppsettinga av Gösta Berlings Saga, deltakingar på kappleikar lokalt og nasjonalt, kurs under Strunkeveko og deltaking med eiga oppsetting under Folkemusikkveka på Ål. Prosjektet har som eitt av fleire mål å hente fram ulike danseformer frå Buskerud.

7

Folkedans

Songen passar underleg godt til landskapet utanfor. Det passar godt til Hallingdal. Er det noko spesielt med regionen som gjer at folkekulturen står så sterkt? Gunnlaug Lien Myhr kan kanskje gje meg nokre svar. Ho fortel at dei starta opp i 1996 med lausdans for smågutar.

- Ungane har vore med heile vegen. Det er kanskje underleg at heile familien har dei same interessene. Men vi har tatt dei med på festivalar, Strunkeveko spesielt, der dei har fått moglegheit til å vere ein del av miljøet, seier ho.

Så vart det pardans etter nokre år. No er det ein slags institusjon.

Instrumentalopplæring i både langeleik, seljefløyte, fele med meir.

Etter kvart gjekk instrumentalopplæringa inn i kulturskulen, men dansekursa held fram i ungdomslagets regi.

- Ein må byggje eit miljø gjennom langvarig hardt arbeid. Kanskje er ikkje oppslutninga alltid like god, men ein må halde på likevel, seier Gunnlaug.

Ho meiner folkemusikken og –dansen har gode kår i Hallingdal. Goodwill, for å seie det på godt norsk, seier ho.

Slåttemusikken, springaren og lausdansen har halde seg i kombinasjon med nokre få topputøvarar frå regionen. Tradisjonen står sterkt i området, med vekt på halling og hallingspringar. Mange arrangement, frå Folkemusikkveka på Ål til Strunkeveko. Gjermund Bråten – som både er topputøvar innanfor dans og snøbrett - Hallgrim Hansegård, Martin Myhr med fleire.

Kva er så ulikskapen mellom kulturskulen og ungdomslaget?

- Miljøet. I ungdomslaget er det ikkje berre enkelttimar ein gong i veka, vi har miljøet i tillegg. Ein må bruke det og ein må kunne vere ein del av miljøet; kunne namn, festivalar. Ikkje berre vere isolert i eit kulturskulelokale, seier Gunnlaug.

Når eg kjem ned att i første etasje, er danseøvinga ferdig for dagen. Martin Myhr moppar golvet sjølv.

- Han trør te’ der det trengs, seier Gro Marie Svidal. Det er uvisst om det var eit (halling)spark til Trø te’ - Bygda dansar sitt prosjekt i Nord-Trøndelag, men det er liten tvil om at ho har rett.

8

Dansekveld Under middagen sit eg med Helga, Ragnhild, Marte, Idunn, Espen, Gry og Runhild.

Korleis hørte de om Bygda dansar?, spør eg, og får ei mengde svar: - Nokre av oss har vore med på Lea’ de i Oppland.

- Vi høyrde det frå Martin.

- Det var bror min som fortalte om det til meg.

Medan andre igjen leste om det i lokalavisa eller fekk besøk på skulen.

Gunnlaug Lien Myhr sitt poeng om at miljøet er ungdomslagets fortrinn, ser ut til å finne gjenklang i miljøet. Det sosiale er det beste med å vere med, kan det sjå ut til at alle er einige om.

Middagen er ferdig. Frå loftet kan ein høyre lyden av hardingfelespel. Sola er borte bak åsen for lengst. Den kjem ikkje att før i morgon, men dagen er langt ifrå ferdig. Sjølv om huset allereie er godt besøkt, så kjem det fleire. For no er det dansefest på Hugnadsheim.

Endå ein gong syt den gode dugnadsånda for å forvandle kulissar og oppsett i storsalen til nye funksjonar på rekordtid. Det er benkeradar langs veggane, spente fjes og usikre blikk. Dansegolvet er aldri tomt i løpet av kvelden.

Ungdommane dansar i ring. Pols, masurka, polka. Det er reinlender og springar. Dansar eg hugsar frå barneskulen lever her i nye generasjonar. På scena står Jennys frå Kongsberg med ein klassisk gammaldansbesetning.

Stadig fleire går inn døra i løpet av kvelden. Med nokre titals påmelde på Facebook kan ting tyde på at det vesle huset oppe i dalstrøka må bu seg på å vere fullt denne kvelden. I døra melder dei om rekord.

Her kjem dei, alle saman. Nokre har til og med reist heile vegen frå Valdres for å dra på fest.

Vi reiser heimatt seint på kvelden. I vindauga er det framleis lys, og musikken strøymer ut frå sprekker. Inne i huset vert miljøet berre sterkare.

Organisasjon

Full fart med kurs I Mjeldalen ungdomshus på Osterøy i Hordaland er det fullt nesten kvar einaste kveld. For i tillegg til dei faste aktivitetane som mellom anna barnelag, teaterlag og seniorlag har ein hatt suksess med å arrangera ulike kurs. tekst: jostein mjelde

Fotokurs har blitt arrangert to gonger i 2011. Desse kursa tok for seg grunnleggjande teknikkar og tips innan foto. Oppslutnaden var god og kreativiteten stor for å få det beste ut av dei ulike motiva.

Men det som har hatt størst oppslutnad og suksess er hip-hop dansekurs for born frå 3. klasse og opp til og med 7. klasse. For gjennom 2011 og no på nyåret i 2012 har ungdomslaget arrangert fem slike dansekurs med omtrent 10-15 deltakarar kvar gong.

Mjeldalen Ungdomslag har vore så heldige å få bruka ei lokal dame som jobbar mykje med ulike dansar og dansekoreografi. Dette er sjølvsagt veldig kjekt og borna storkosar seg. Det er ved fleire høve blitt framført danseframsyningar til stor glede for publikum.

Tilbakemeldingane er positive og at ungdomslaget er nytenkande.

På fjorårets 17. mai-dansing var det moderne hip-hopframsyning til taktfast applaus frå heile gymsalen på Haus skule.

I tillegg smittar dette over på dei vaksne, så no i januar 2012 vart det starta opp dansegym for vaksne – også dette i Mjeldalen ungdomshus. I forkant var vi usikre på korleis oppslutnaden ville bli, men også denne aktiviteten vart fullteikna. Og igjen er tilbakemeldingane positive!

Dette er sjølvsagt motiverande for Mjeldalen ungdomslag og er absolutt med på å auka interessa for ungdomslaga, og nok eit døme på at ungdomshuset kan husa mang slags aktivitetar og kurs.

9

Sommarleir

Meir leir enn nokon gong - Sommarleiren i Steinkjer vert den beste nokon gong, seier leirsjef Torbjørn Bergwitz Lauen. Då Ungdom ringer til Torbjørn, sit han fordjupa i bøker på lesesalen til Universitetet i Bergen, men han er ikkje vond å be når vi seier at det er Sommarleiren vi vil snakke med han om. tekst: synnøve jørgensen og andreas løken

Kva er spesielt med årets Sommarleir?

mange stuttkurs, seier Torbjørn.

- I høve at det er Nordlek i Steinkjer har også Sommarleiren fått eit nordisk preg. Vi inviterer ungdommar frå alle dei nordiske landa til å delta, noko som meir enn doblar deltakartalet. Allereie no gler vi oss til mange spanande møter og nye perspektiv. Nytt av året er også ein omfattande kursmeny der ein kan velje mellom

Barne- og ungdomsrådet i NU står for utforminga av leiren, medan dei ulike fagråda har levert framlegg til tema for kurs og lærarar. Administrasjonen i NU står for den tekniske gjennomføringa i samarbeid med BUL Steinkjer og Nordlek 2012.

P R A KT I S K Kurs og overnatting skjer på ein skule, så ta med sovepose og liggeunderlag. Det vert servert frukost, lønsj og middag på skulen kvar dag.

Deltakaravgifta på kr 1100,- dekker kurs overnatting og mat frå fredag til tysdag. Prisen inkluderer også turen den siste dagen.

All informasjon om leiren og påmelding finn du på www.sommarleiren.no

10

I tillegg til dei mange sosiale aktivitetane, blir det kurs i dans, teater, musikk og handverk.

- Vi trur at dei mange stuttkursa skaper ein flott variasjon og er med på å introdusere deltakarane for nye aktivitetar og utfordringar, seier han.

Profesjonelle lærarar - Det faglege nivået på leiren er ekstremt viktig for oss, seier Torbjørn. - Difor har vi brukt mykje tid på å finne dei rette personane til lærarjobbane. Lærarane er henta frå både inn- og utland og det skal vere noko for ein kvar smak i kursprogrammet.

Leirsjefen Torbjørn Bergwitz Lauen (21) er aktiv folkedansar, instruktør og rådsmedlem i Barne- og ungdomsrådet. Torbjørn brenn for å skape eit aktivt ungdomsmiljø i NU og ser på Sommarleiren som det viktigaste verktøyet for å få til dette. Når han ikkje er opptatt med å danse, studerer han samanliknande politikk på Universitetet i Bergen.

Sommarleir

Under 18?

Leiren er for dei som er mellom 14 og 26 år. NU tar tryggleiken til deltakarane på alvor og alle under 18 år får ein vaksen kontaktperson under leiren. Denne personen vil vere ein av reiseleiarane til dei mange gruppene som kjem til leiren. Om det er spesielle ting som skjer under leiren som kan påverke dei andre i deltakarane på Sommarleiren, skal reiseleiarane rapportere dette til leirleiinga.

I tillegg til reiseleiarane vil det vere fleire ansvarspersonar som held eit ekstra auge med deltakarane under tilskipinga. Sommarleiren er kjend for eit godt og inkluderande miljø. NU har utarbeidd ein eigen tryggleiksplan for arrangementet og får verdifull hjelp frå BUL Steinkjer til vakthald på skulen der arrangementet finn stad.

Kan du sei noko om kursa?

- I tillegg til deltakarar frå alle dei nordiske landa vil fleire av kursa ha eit nordisk preg. Vi vil i fleire kurs søke å utforske likskapen i dei nordiske dansane og musikken, fortel Torbjørn.

- Teaterkursa på Sommarleiren vil i tillegg til kurs i forteljarkunst og improvisasjon, ha eit stort fokus på den fysiske biten av teatret. Det blir kurs i både fysisk teater og akrobatikk, seier Torbjørn

Å reise som ei gruppe Grupper som reiser i fellesskap til Sommarleiren rekrutterer reiseleiarar sjølv. Kvar reiseleiar skal ikkje ha ansvar for meir enn 10 ungdommar kvar.

Reiseleiarar får 50% rabatt på deltakaravgifta og vi håper lokallaga vil vere med å sponse reiseleiarane slik at vi får så mange ungdomar som mogleg på Sommarleir.

Ein kan også gå på musikkurs?

- Ja, musikk er ei satsing og vi har også her fått tak i nokre av dei beste utøvarane i Norden. Profesjonelle musikarar med stor kunnskap om eigen tradisjon, men som også er gode pedagogar og er spesielt opptekne av dansespel. Her blir mellom anna kurs i Rørospols, felekurs, dansespel, folkesong og bluegrass. At det kjem mange spelemenn til leiren skaper dessutan eit flott miljø både for jamming og dans.

Det er ikkje berre kurs på leiren?

- Nei, sommarleiren er ein stad der ein kjem for å treffe nye vener og å ha det kjekt. Det sosiale er vel så viktig som det faglege, alt frå kino, nattdebatt og improkappleik, seier Torbjørn.

Deltakarane får i stor grad ansvar for å forme leiropplevinga sjølv. Arrangementa på kveldstid blir planlagt og gjennomført av deltakarane sjølv og ein kan vente seg aktivitet frå tidleg morgon til seint på kveld. Eksempel på grupper ein kan vere med i er: Journalistgruppe, festkomité og aktivitetsgrupper.

11

Intervju

Har fått vener for livet Nyttårsforsettet han har for 2012 er å bli popstjerne. Han har gjeve ut boka Feit om menn og fedme, arbeider i Sosialistisk Venstreparti og har vore styreleiar i Noregs Ungdomslag sidan 2009.

No går han av. tekst: daniel heggelid-rugaas

Kristian håper at han om mange år kan bli ein sær gammal mann, gjerne med stokk til å slå ting med. ”Gå tilbake til gamle sure meg”, som han sjølv seier det. Kanskje er han forfattar, kanskje er han kokk. Ein ting er sikkert: Kristian Fjellanger kjem til å ha ein full timeplan også om 15 år.

For over ti år sidan vart han benka som leiar av teaterrådet i Noregs Ungdomslag på landsmøtet, og sjølv om han vann, var det nok ikkje så reint lite tøft. Når eg spør om han har blitt tøffare, er svaret klart: - Ja, bevares! Det gode med ungdomslag, framfor politiske ungdomsorganisasjonar, er at ein lærer om seg sjølv i staden for å bli indoktrinert i politiske spørsmål, seier han.

Kor hadde du vore utan ungdomslaget?

- Eg er jo utdanna kokk, så eg hadde nok laga raspeballar på ein sjukeheim akkurat no, kanskje på Kaffistova. Men i si tid var eg sivilarbeidar hos Bergen ungdomslag Ervingen, og alle jobbane eg har fått etter det kan eg takke ungdomslaget for, fortel han.

No har han vore tillitsvald på sentralt nivå nærast gjennomgåande i 15 år. Han har gjeve ut bøker, og arbeider med ei ny bok i dag. Til dagleg arbeider han som valkampsekretær i SV, men har tidlegare arbeidd i både Framfylkingen og Landsrådet for Noregs barne- og ungdomsorganisasjonar (LNU).

Korleis er du eit førebilete for andre?

- På mange måtar vil nok alle vere eit førebilete, men ein treng ikkje vere spesielt perfekt for å vere det. For min egen del beundrar eg dei som snakkar rett frå levra.

- Eg er nok meir opptatt av det ytre no enn før. Det hadde du visst om du hadde lest heile boka mi. Til dømes var det vanskeleg å bestemme seg for om slankeprosjektet faktisk var ein suksess eller ikkje.

- Vaksne har eit ansvar for å ta kroppen tilbake. 50 prosent av alle 15-åringar meiner dei er for tjukke, medan berre 15 prosent av dei er det. Samstundes er tv-programmet Trekant noko av det verste dei kan sjå på tv. Vi er på veg inn i eit skamlaus tilvere. Menn må lære seg å snakke om det på same måte som kvinner, å snakke om dei kjipe tinga for å byggje haldningar.

Det viktigaste i Noregs Ungdomslag er folka, i følgje Kristian: Det er alle dei gode folka som er med som skapar organisasjonen.

Eg har fått vener for livet ved å møte folk ein elles ikkje hadde møtt.

12

Kva er du mest nøgd med å ha gjennomført gjennom di tid som leiar i NU? - Det må vere at vi har nærma oss å få ein million kroner til arbeidet med folkedans over statsbudsjettet. Det har ført til ein langt enklare og meir stabil økonomisk situasjon samstundes som det inneber ei anerkjenning for arbeidet vi gjer. Anerkjenning og ansvar.

Viss han hadde vore statsminister med stortingsfleirtal for ein dag, så hadde han sytt for at ungdomshus fekk dei same tilskotsordningane som idrettsanlegg: - Rammevilkår for ungdomshusa er den største utfordringa vi står overfor. Det er ikkje alltid rett å gje meir pengar, men no kan ikkje laga søkje på noko tilskotsordning. Noko slikt hadde ført til ein litt enklare kvardag for huseigarane.

Kristian er òg opptatt av moderniseringa som han meiner Noregs Ungdomslag har gått gjennom dei siste åra: - Det byrja med å revidere dei sentrale tilskipingane for å tilpasse oss til samfunnet slik det er i dag, men har blitt gjort på nærast alle felt. Ein har tatt ein organisasjon med mange tradisjonar og vaner og tilpassa han til ein ny kvardag.

Norsk amatørteaterfestival har stadfesta seg som ein viktig aktør, prosjektet Nordic Dance er så nyskapande og kvaliteten er så i høgsetet at ein ikkje kan unngå at det rykker i dansefoten, meiner Kristian. Han har sjølv bakgrunn frå teateraktivitet, sjølv om det er ei stund sidan sist han var med i ei framsyning.

- Bustad bestemmer mykje. I si tid spelte eg ”nynorsk rynkepikk” i Bergen storbyteater si oppsetting av Lysistrata. Vi hadde 21 framsyningar. Generalsekretær Eli Ulvestad meiner at ho aldri har sett han på scena: - Ho kan takke seg sjølv for at ho ikkje har sett meg, svarer Kristian lurt. Han fortel om den gongen for mange år sidan, han lurte ho med seg på teatersport med over 20 andre deltakarar, og der ho måtte stå fremst slik at dei andre kunne herme etter hennar rørsler.

- Ho stod framfor oss og bestemte seg for å vise fingeren til meg. Men ho tenkte kanskje ikkje over kva oppgåva gjekk ut på, og resultatet vart at alle 20 gjorde akkurat det same som Eli, ler Kristian: - 20 menneske som viser meg fingeren bak ryggen sin på grunn av Eli. Det var ei god kjensle.

Idrett 17 år gamle Julie Farseth Berg kom inn i Idrottslaget i BUL Oslo som 10-åring, takka vere eit barnetilbod.

Miljøet gjer at ho held fram. tekst: daniel heggelid-rugaas

Kort veg over hekken Barnetilbodet innanfor idrett er stort i Bondeungdomslaget i Oslo (BUL), og i dag er det fleire hundre barn med på dei ulike gruppene, som er delt opp etter alder. Øvingane finn stad på Bislett stadion, midt i Oslo sentrum.

Jule Farseth Berg er her denne onsdagen fordi ho er trenar for dagens barnelag, men ho er samstundes ein framifrå utøvar: Ho fekk sølvmedaljen i NM i fjor og har deltatt på til saman sju meisterskap ute og inne.

Folkedans og friidrett Julie har dansa sidan ho var fem år gammal i dansegruppene til Norsk folkemuseum. Vi snakkar om det kan vere nokre fellestrekk mellom friidrett og folkedans. Sjølv om det kanskje ikkje er ein umiddelbar tanke, kjem Julie på fleire likskapar: - Eg har fått fordeler av å trene koordinasjon og å ta i mot instruksjon. I tillegg blir ein vant til å stå på scene, og det kan for mange vere ei utfordring som idrettsutøvar. Nokre blir nervøse av klapping under tevlingar, eg blir glad. Ho legg til at ein konkurranse ikkje berre er sjølve timen på banen, men også alt det sosiale rundt.

Kva med motsetninga mellom dansens fokus på samdans og friidrettens åleinegang?

- Eg føretrekk å vere individuell utøvar. Då kan eg berre skylde på meg sjølv. Men erfaringa frå dansen med å ha ein partnar er god, og når ein er fleire og vinn - så er det desto betre, meiner Julie.

Unni Hellerud blir nemnt som ein særskild viktig faktor, spesielt når det gjeld å skape det gode miljøet som gjer at utøvarane blir med år etter år, trass i det som er vanleg: – Det er veldig vanleg å slutte med hobbyen i 15-16-årsalderen, men her er det veldig mange som har halde fram.

God kombi I utgangspunktet meiner Julie at det ikkje er så mykje kontakt med dei andre særlaga i BUL: - Men på årsfesten til vesleBUL, dei som er frå 6 til 9 år, var hallinggruppa underhaldning, legg ho til. Ho fortel òg at ho mellom anna har hjelpt BVT-gruppa i idrottslaget.

Trur du mangfaldet i BUL Oslo, frå folkedans i ulike formar, teater, handverk, idrett med meir, kan vere ei perfekt artistutdanning?

- Eg veit ikkje om ein har så bevisst forhold til det som små, men etter kvart så er det kanskje lett å hoppe over, meiner ho.

BUL Oslo, og har kanskje sitt mest omtalte utspring i prosjektet Den mangfaldige scenen som de kan lese meir om i Ungdom 3/2011.

Topplasseringar i snart 100 år Idrottslaget i BUL vart stifta i 1913. Dei siste tretti åra har klubben satsa tungt på barne- og ungdomsaktivitetar, og klubben markerer seg både nasjonalt og internasjonalt med topputøvarar innanfor fleire greiner. Sentrumsløpet, BUL-sprinten, Bislett Special Olympics og Bislett Games er nokre av dei tilskipingane IL i BUL står bak, anten som arrangør eller som medarrangør.

Jays S. Ndure frå IL fekk merksemd for alvor då han med tida 19.89 på 200m i Golden League sprang seg inn i den ypparste verdseliten i 2007. Martine Ek Hagen vann 10 km i Norgescupen laurdag 4. februar medan Heidi Weng tok ein sterk 9. plass på 10 km fri teknikk under Verdenscupen i Rybinsk i Russland. Ezinne Okparaebo slo gjennom i 2005, og har sett ny Norgesrekord i sprint fleire gonger. Ho er i dag Noregs raskaste kvinne.

Men kva med planene til Julie; tenkjer ho på å verte profesjonell?

- Eg har bestemt meg for å gjere noko ved sidan av, til dømes utdanning, men satse likevel, om enn ikkje 100 prosent. Og så vil eg halde fram med å danse, da.

Har blitt betre i nynorsk Miljøet får æra for at det er så mange gode. Dessutan får BUL skryt for profesjonalitet.

- Dei er flinke til å støtte, gje oss erfaringar og la oss delta på mesterskap. Eg har fått mange gode vener og nokre bestevenner her, i tillegg til gode opphold på idrettsbanen, seier Julie.

Og gløymer jakke med logo.

Kva trur du du har gitt tilbake, då?

- Jobben som barnetrenar er noko, der eg får moglegheit til å lære bort. Eg har tatt kurs for å kvalifisere, og elles hjelper eg til på andre arrangement i BUL som sentrumsløpet og liknande. Eg håpar dessutan eg gir litt tilbake til miljøet, då, seier ho, og kjem på ein siste ting ho har fått frå BUL: - Nynorsken! Eg har blitt betre i nynorsk, takka vere at alle skriv er på nynorsk.

Kombinasjonen av ulike kunstuttrykk på scena er ikkje ukjent i

13

Nordlek

Dans, kurs, konsertar, utflukter og utstillingar.

Det kan vere vanskeleg å få med seg absolutt alt under Nordlek frå 10. til 14. juli. Men du kjem likevel til å reise frå Steinkjer full av opplevingar og inntrykk.

store opplevingar på steinkjer Alt måndag kveld speler vi opp til dans. Det vil seie: Du speler opp til dans. Vi står for møteplassen, og dei som vil spele syt for at det er musikk å danse til. Etter opningsseremonien tysdag vert det full fart. Denne velkomstkvelden møtast vi alle i ein sal.

Dans og musikk i fire salar Resten av Nordlek vert det dans og musikk i fire salar. Nordisk meisterskap i dansespel vert til ein stor grad avgjort av dansarane i salen. Responsen din er med å finne vinnaren. Fem grupper speler kvar kveld, og det vert finale om laurdagen.

Gjennom heile Nordlek får du prøve deg på den tradisjonelle dansen frå alle dei nordiske landa. Øktene med leia dans er ein fin stad å lære. Under Heng med Norden! er det fritt fram.

Musikken kjem frå heile Norden, og det er alltid folk på dansegolvet som kan dansane. Det er berre å henge seg med, eller improvisere som du vil.

Nordiske dansekonsertar er eit nytt konsept. Her står musikken i høgsetet, men den beste måten å nyte den er ved å innta dansegolvet. Det er den eldste dansemusikken som vert tema, og sjølv om det vert mest pols og polska, dukkar det opp alle slag bygdedans.

14

Tradisjonar Gjennom dans, mat, musikk, klede og underhaldning tek vi turen tilbake til 1000-talet. Stiklestad og arven etter Heilag Olav set ramma for den Vest-Nordiske kvelden som blir gjennomført i islandsk og færøysk tradisjon. Ikkje berre kan du møte den færøyske mellomalderdansen, men du får også høyre islandske kvad.

Det tradisjonsrike ballet har fått fast plass på Nordlek. Her står stil i høgsetet og alt er som det skal vere: Mottaking med forfriskning, parvis promenade til ballmiddagen, passande underhaldning under middagen, dans etter ballkort under leiing av ballmeister.

Kvar dag under Nordlek vil du finne musikk over alt. Om ettermiddagen kan du spele på eller høyre på god musikk under folkemusikk-kaféen. Etter alt anna er ferdig kvar kveld, avsluttar vi med nattdans inn i dei små timar. Alle dansesalar ligg svært nær kvarandre, så det er lett å byte mellom dei ulike i løpet av kvelden.

Noko nytt å lære Dans, spel og handverk. Det er kurs for alle under Nordlek. På dansekursa får du ein smakebit på dans frå alle dei nordiske landa. I løpet av eit dagskurs vel du deg ein dans i kvar av dei

Nordlek

PÅ M ELD I N G S F R I ST E R : 31. MARS 2012

tre øktene, så har du noko nytt å prøve ut på dansegolvet same kvelden. Det vert eige kurs i engelskdans, og det vert repetisjonskurs for dei som skal på ball.

Få flyt i spelet ditt og bli ein endå betre spelmann, uansett kva instrument du speler. Her vert det både øving saman med andre på same instrument, og fellesøving for godt samspel. De vert og med på festframsyninga laurdag ettermiddag. Dyktige instruktørar frå heile Norden, med Gjermund Larsen som koordinator.

Handverkskursa konsentrerer seg om småarbeid i ulike teknikkar. Hardangersaum, bandlaging, strikking med selburose, rosemåling og samisk handsløyd. Du har fleire kurs å velje mellom, og betaler berre for materiala du må bruke.

Under Nordlek vert det også ei levande bunadsutstilling. I staden for å vise korleis bunadane ser ut når dei er ferdige, legg vi vekt på å vise teknikkane som blir brukt for å lage ulike småplagg som høyrer til bunaden.

Ut på tur Turprogrammet under Nordlek er omfattande. Du kan gjere alt frå å besøke middelalderkyrkjer i Inntrøndelag til å gå til Norges geografiske midtpunkt. Du kan sjå bunadsutstillingane på Bjerkem, eller reise på familietur til Namskogan familiepark. Eller ta ei byvandring for å lære meir om gjenreisingsbyen Steinkjer.

Programmet er lengre, sjå meir om det på nordlek.no

Nordlekbyen Steinkjer NORDLEK 2012 blir eit kompakt stemne med Campus Steinkjer som utgangspunkt. Dei fleste vil utan vanskar kunne ta beina fatt for å kome seg mellom arenaene. Dansesalane ligg tett, og det er rundt 10 minutt å gå til dei ulike konsertsalane.

Campus Steinkjer ligg på Guldbergaunet, like utafor sentrum. Her finn du campingplass (5) og overnatting på skule (7). Stemnekontor (6), barneparkering (9) og dansesalane (1-4) er å finne i det same området, som er eit stort skule- og idrettshallområde.

Dei andre hovudarenaene er ikkje så lang unna. Langs elva går det gangveg (14) til sentrum. Der er det fleire aktivitetar i området rundt torget (11), der kyrkja, samfunnshuset, torgscena og Rismelen (12) er arena for konsertar, kurs og utstillingar. Turen tek berre rundt 10 minutt. Går du i ti minutt til, kjem du til Dampsaga (10), der det mellom anna er konsertsal og symjehall. Folkemusikkaféen på Brød og Cirkus (15) og togstasjonen (13) er og i grei gangavstand for dei fleste.

Overnattar du på skular som ligg lengre vekke frå området, vil du kome deg til stemneområdet og sentrum med buss med hyppige avgangar.

15 15

Nordlek

Spennande konsertar på

Nordlek 2012 Väsen, Baltic Crossing Fant & Fente og Frikar er nokre av artistane på Nordlek 2012.

Det blir mange konsertar og framsyningar under Nordlek 2012.

Väsen, Baltic Crossing Fant & Fente og Frikar er nokre av namna på plakaten.

Väsen Väsen er ei svensk folkemusikkgruppe frå Uppsala som består av Olov Johansson (nøkkelharpe), Mikael Marin fiolin og Roger Tallroth (gitar, bosoki, mandolin) samt nokre gonger også André Ferrari (slagverk). Gruppa har eksistert sidan 1990-talet og har eit omfattande turneprogram kvart år i heile Europa.

Baltic Crossing Baltic Crossing har dei siste åra markert seg som ein av dei fremste nye folkemusikkgruppene frå Norden. Gruppa består av to finnar, to engelskmenn og ein danske. Dei har teke Europa med storm og spelt på dei største scenane og festivalane på kontinentet.

Frikar Du såg dei saman med Alexander Rybak i Eurovision Song Contest.

Heile Europa lot seg imponere. Hallingdansarane i Firkar har etablert seg som internasjonale profesjonelle dansarar. I eit forrykande show får du vere med dei beste hallingdansarane i Noreg inn i ei verd der dei utfordrar tyngdekrafta og leikar med rytmen og dansen.

Dette vert ei oppleving av dimensjonar.

Fant & fente I tillegg kjem norske Fant & Fente til Nordlek. Dei har gått saman med svenske Väsen i ei ny førestelling der rundsnuen i den nordiske dansen står sentralt. Vegar Vårdal er koreograf for framsyninga.

Overnatting av mange slag Under Nordlek kan du overnatte på sovesal, campingplass, i privathus eller på eit av hotella i området. På campingplassen er det eige familieområde.

Campingplassen ligg på Campus Steinkjer, noko som gjer at derifrå kan du gå til det meste av det som skjer heile Nordlek.

Det er også sett av eit eige område til familiar på campingplassen. Sidan dette er nært dansesalane, bør det vere enkelt å samordne seg slik at alle for vore med på det som skjer, også om kvelden.

For grupper, og andre som ønskjer å kome tett på andre deltakarar, vil sovesal på ein skule passe fint. Ein del av desse skulane er også i stemneområdet på Campus Steinkjer. Nokon vil også bli plassert litt lengre vekke, då med skyttelbussar som vil transportere deltakarane til stemneområdet og sentrum.

Overnatting på skule og campingplass bestiller du gjennom påmeldingssystemet. For å bli plassert samla, er det viktig at

16

deltakarar frå grupper fører opp same gruppenamnet på kvar enkelt påmelding.

Det vil også vere mogleg å bestille overnatting i private heimar i området rundt Steinkjer. Ta kontakt med oss på rima_ ge@hotmail.com om de ønskjer dette.

Bestill hotell sjølv Ønskjer du å bu på hotell, må du sjølv ta kontakt for å bestille rom. Hotella er reservert for Nordlek. Det er mange hotell å velge i på og rundt Steinkjer. På nordlek.no finn du liste over hotell og kontaktinformasjon. Quality Grand Hotell i Steinkjer sentrum er reservert for artistar og offisielle gjester.

Nordlek

Påmelding på nett

Familie-Nordlek

Nettsidene nordlek.no er utgangspunktet både for å bli kjent med programmet for Nordlek og å melde seg på. Her kan både konsertbillettar, overnatting og mat førehandsbestillast og -betalast. Påmelding og betaling skjer individuelt.

Nordlek blir godt tilrettelagt for barnefamiliar.

Her blir treff, turar, fristunder og sovesalar med barnevakt.

Nordlek.no/pamelding/ er utgangspunktet når du skal starte bestillinga. Les gjennom vilkåra og orienteringa før du startar på sjølve påmeldinga. Du må registrere deg med brukarnamn og passord. Det gjer at det er lett for deg å sjekke bestillinga og gjere endringar seinare om du ønskjer det.

Gjennomgangsbillett (festivalpass) Gjennomgangsbillett for medlemmer kostar 1155 NOK for medlemmer. Er du ikkje medlem i ein av Nordlek-organisasjonane kostar gjennomgangsbilletten 1355 NOK. Du betaler med bankkort samtidig som du melder deg på. Du får svar på om du har kome med på dei aktivitetane du melder deg på med ein gong. Barn frå 0-13 år får gratis gjennomgangsbillett men må likevel registrerast gjennom påmeldingssystemet.

Arrangement med ekstra avgift Dei fleste arrangementa er inkluderte i gjennomgangsbilletten. Dansefestane, dansekurs, spelkurs, nasjonale oppvisningar, nordisk folklore, lokal transport er noko av det du då kan delta på utan meir betaling.

Nokre arrangement har ekstra avgift. Det gjeld alle utflukter, ein del konsertar og nokre få kurs. Prisane finn du i programmet, og dei kjem fram under påmeldinga, slik at du har kontroll på kva det heile kostar for deg.

Ventelister Dersom du ønskjer å delta på eit arrangement eller aktivitet som ikkje har fleire plassar, så hakar du likevel av, for på den måten å registrere deg på venteliste. Blir det ledige plassane får du melding om dette på e-post til den adressa du har registrert i systemet. Då kan du logge deg på igjen for å kjøpe billett.

Rett etter opningsseremonien blir det familietreff i gymnastikksalen. Her vil vi bryte isen, og kome i kontakt med kvarandre på tvers av språkgrensene. Både vaksne og ungar må vere med. Det blir leikar og dans, konkurransar og litt praktisk informasjon.

Rebella Hex Ungane får også lære dansane «Djevelguttens polka» (SU) og S-langedans (NO.). Dei som skal på familieutflukta dagen etter, få lære bort dansen til Rebella Hex som bur i Namsskogan familiepark.

Fredag blir det dansefest for ungane - der foreldre og storsysken må delta på dei minste sine vilkår. Her blir det fart og stemning, leik og dans.

Barnefri Både barn og vaksne treng litt fri. Barnefriarealet i turnhallen tilbyr ulike aktivitetar fleire kveldar fram til kl. 2200. Her blir det både organiserte og ikkje-organiserte aktivitetar under trygt tilsyn.

Etter kl. 2200 blir det stille sone i gymnastikksalen, kor barna kan leggje seg nedpå. Dei må ha med sovepose sjølv, men madrassar og barnevakt har arrangøren.

Ungdomsaktivitetar Noregs Ungdomslag inviterer til Nordisk Sommarleir for ungdom.

Fredag blir den høgtidsam leikfesten for ungdom mellom 14 og 26 år. Festen har tradisjonsrike rammer, men moderne trekk. Her stiller de i folkedrakter eller andre finkledde.

Det blir suveren dansemusikk Einar Olav Larsen Trio, forsterka av andre nordiske spelmenn. Festen er ein kombinasjon av dans og underhaldning.

Du kan endre påmeldinga di Du kan når som helst logge deg på og gjere endringar i bestillinga di.

17

Instruktørkurs

23. til 25. mars kan du reise på kurs for å bli den beste instruktøren i folkedans eller teater.

Kursa blir i Bergen sentrum og påmeldingsfristen er i starten av mars. tekst: synnøve jørgensen / andreas løken

Bli den beste instruktøren Instruktørkursa legg til grunn det arbeidet som blir gjort innanfor folkedans og teater i organisasjonen. Gjennom opplæringa på instruktørkurs bidrar vi til å utvikle instruktørar med brei kunnskap om og innsikt i aktiviteten som skjer.

Denne våren er det Bergen ungdomslag Ervingen som er lokal arrangør for modul 1 av instruktørkursa. Dei har lang og god erfaring i å arrangere nasjonale kurs og seminar, og vi ser fram til å besøke dei.

18

Praktisk informasjon Dato: 23. - 25. mars 2012. Kursa startar klokka 09.00 på fredag.

Stad: Bergen ungdomslag, Ervingen sitt lagshus, Gimle. Kong Oscarsgt. 15.

Frå 2011 arrangerer også NU leiaropplæring for tillitsvalde i fylkeslag og denne blir halde parallelt med modul 1-kursa i teater og folkedans. Dette kurset skal dyktiggjere tillitsvalde i fylkeslaga, og også setje dei i stand til å halde organisasjonskurs for lokallag.

Kursavgift, instruktørkurs modul 1: kr 1 500 for medlemmer i NU og kr 2 300 for andre. Dette inkluderer kurs og lunsj alle tre dagar.

Les meir på www.ungdomslag.no/kurs

Frist for påmelding: 1. mars

Lærar på teaterkurset Lærar på kurset er dramaturg og

Dans i eit år

teaterinstruktør Lina Killingdalen.

Lina er utdanna dramapedagog og dramaturg, og har mange års erfaring som amatørteaterinstruktør.

No arbeider ho som frilansar og er teaterlærar ved Oslo musikk- og kulturskule. Lina har tidligare vore

Manger Folkehøgskule er den einaste folkehøgskulen i landet som tilbyr folkedans som fag. Lær dansar av gjestelærarar med ekspertise på sitt felt, bli med og møt levande dans og dansarar i sitt rette element. Inga veke er lik.

teaterinstruktør for NU sin som-

tekst: daniel heggelid-rugaas

marleir.

På studiet lærar du mellom anna danseteknikk, rytmelære, scenisk dans, styrketrening, folkedans- og folkemusikkhistorie i tillegg til at du får individuell undervisning. I løpet av året blir det arbeidd mykje med bruk av videokamera og filmopptak av andre dansarar. I tillegg blir elevane introdusert for styrketrening og får smakebitar frå yoga, pilates og capoeira.

Lærarar på dansekurset

Ina Cyrus: Kjem frå Oslo, men bur no i Steinkjer. Har studert folkedans ved NTNU/Rff og sjølv fullført instruktøropplæringa i NU. Har dansa og instruert mykje i Bondeungdomslaget i Oslo og har no ulike frilansoppdrag som dansar og instruktør. Ina har deltatt i mindre og større folkedansoppsetningar i inn- og utland og er sentral i dansegruppa fant&fente.

Arbeider for tida med dans på heiltid gjennom prosjektet ”Bygda dansar” i Nord-Trøndelag, Hilmarfestivalen og Nordlek i Steinkjer, 2012. Ina var lærar på instruktørkurs modul 2 i 2011.

Bjarte Sæbø: Bur på Radøy utanfor Bergen og underviser i folkedans kvar veke i Strilaringen på Hundvin.

Bjarte er ein erfaren folkedansinstruktør både innan swing, tango og norsk folkedans. Sjølv har han som liten gut lært å danse på kjøkkengolvet! Tidlegare har han vore lærar på ei rekkje kurs på regionalt og nasjonalt hald i NU. Han er den siste tida mykje brukt på dansesamlingar for ungdom i Hordaland og på danselinja ved Manger Folkehøgskule. Bjarte har studert folkedans ved Rff/NTNU og tatt folkedansinstruktøropplæringa i NU. I januar var han lærar på Grunnleggande instruktørkurs i folkedans i Bergen.

Folkedanslina er for alle, både for deg som har dansa frå før og deg som er nybyrjar. Interessa for folkedans er det viktigaste og du vil få utfordringar utifrå kva nivå du er på.

Halldis Folkedal, Birgitte Rørvik Bruun og Magne Kleiveland er lærarar. I tillegg hentar skulen inn fleire gjestelærarar. Dei siste åra har mellom anna Martin Myhr, Hallgrim Hansegård, Vegar Vårdal, Carin Funseth og Silje Onstad Hålien vore gjestelærarar.

kursaktivitet i studieforbundet Tala for kursaktivitet i 2011 ligg no føre. Organisasjonane i Studieforbundet kultur og tradisjon har til saman gjennomførd 123.000 kurstimar i 2011. Det er ei auke på om lag 8.000 timar frå 2010. tekst: bjørg schultz

Noregs Ungdomslag har klart å stoppe den uheldige utviklinga med nedgang i kurstimar dei seinaste åra. I 2011 var timetalet 19.093 og i 2010 var det 19.088.

I Hordaland, Rogaland, Sogn og Fjordane og Sør-Trøndelag er det ei klår auke i timetalet. Men Møre og Romsdal, Nord-Trøndelag og Nordland har dessverre ein like klår nedgang, og tala for heile organisasjonen blir om lag som i 2010.

Dansekursa går noko attende, mens teaterkurs har ein bra framgang og bunadkursa går noko fram. Norges Husflidslag har framleis nesten halvdelen av kurstimane i studieforbundet. Dei har auke i kurstimar også dette året. Seniordans Norge og Norsk Amatørteaterforbund har størst framgang, og ein stor del av æra for den totale auken i kurstimar.

Statistikken kan du finne på nettstaden til Studieforbundet kultur og tradisjon: www.kulturogtradisjon.no/kursstatistikk Der kan du gå inn og finne korleis kursaktiviteten i ditt eige lag har utvikla seg gjennom dei siste ti åra.

19

Organisasjon

Kræsj Kæmp

alt ved NU på ei helg!

Siste helga i januar vart minnerik for deltakarane på Kræsj Kæmp. For fyrste gong på ei årrekkje, vart det skipa til ei eiga helg for ungdom frå Oppland på Dokka. Etter deltaking på organisasjonskurset til NU sist haust tok to av ungdommane i fylket med seg inspirasjonen og bestemte seg for å lage ei knallhelg i vinter - som oppvarming til Nordisk kultursommarleir. Sjølv om deltakartalet kunne vore større, er arrangørane godt nøgd med helga. tekst: rita sirirud strandbakke

20

Organisasjon

Kræsj Kæmp Til saman 12 ungdommar, dei fleste NU-medlemmar, hadde samla seg på Dokka denne helga. Fredagen var tida for blikjent-aktivitetar og film. Det tok heller ikkje lang tid før danseskoa fann føtene til ungdommane, og sjølv dei som aldri hadde høyrd om folkedans før, kasta seg ut i ein reinlender for nybyrjarar.

På laurdag heldt Borghild Opdahl frå NU-styret kurs i både NU si historie, lokallagsarbeid og PR og media. Gjennom desse kursa fekk ungdommane utfordra sin eigen kjennskap til organisasjonen og engasjement. Dei fekk mellom anna i oppgåve å skissere sitt draumelokallag, sjå på fordelar og utfordringar hos sine eigne lag, og dei fikk planleggje ei fiktiv tilskiping.

- Det har vore ei veldig lærerik helg, seier Ida Marie Bjørklund. - Eg fekk lyst til å melde meg inn i NU, legg ho til.

Marit Ringstad lika gruppearbeidet ekstra godt, og syns ho lærte mykje nytt.

- Det var ei lærerik helg, fortel Anders Daae Mæland.

Ikkje alle deltakarane var medlem av NU, men arrangørane syntes ikkje det var så viktig.

- Det viktigaste er at ungdom treffast og blir engasjert, seier Astrid Strandbakke, ei av initiativtakarane.

- Og så håpar vi sjølvsagt at nokre blir så gira at dei meldar seg på Nordisk kultursommarleir i Steinkjer, fortel ho vidare.

Det er nok ikkje umogleg at fleire av Kræsj Kæmp-deltakarane er å sjå i Steinkjer til sommaren.

Rebus, aking og pølser på bål Midt over dagen laurdag, var det lagt inn ein utflukt. Det var om lag 10 kalde ute og godt med snø. Deltakarane skodde seg så godt dei kunne og la i veg på rebusløpet. Ved siste post, fann dei eit bål, varm kakao, pølser, lappar og akematter.

- Utflukta var berre heilt herleg, fortel Martine L. Luth.

- Det er heilt seriøst den beste turen ute eg nokon gong har vore med på, kjempekoselig!, ivrar ho vidare. Sigrid Strandbakke er heilt einig: - Det var ein superkoselig utflukt!

Det var liten tvil om at utflukta falt i smak hos deltakarane.

Både det å kome seg ut i frisk luft, og base i snøen gjorde godt. Kombinasjonen godvêr, pølser og bratte bakkar er ein suksess vinterstid, og jentene frå flatare deler av landet syntes det var særs morosamt med akinga.

21

Organisasjon

Kræsj Kæmp Dans, dans, dans heile kvelden Etter utflukta bar det tilbake til skulen der kursa heldt til.

Det var lagt opp til litt meir gruppearbeid og foredrag, før Borghild Opdahl heldt eit nybyrjarkurs i folkedans. Både nye og gamle dansarar likte å lære nye ting.

- Alle har godt av litt stegtreining, seier Christina Nome: Då blir ein ein betre dansar!

Aase Mari Torseth seier ho syns det var veldig vanskeleg å lære seg å danse, men at det var morosamt for det.

Laurdagskvelden drog heile gjengen til Nordsinni ungdomslokale, der det var duka for festmiddag og dans.

Etter eit varmt måltid vart det 5 strake timar med pols, polka, reinlendar, irsk ragu, songdans og alt anna ungdommane måtte finne på. Dansekvelden blei ein triveleg og morosam kveld. Alle deltakarane var einige i at maten smakte og at dansen etterpå var heilt topp. Ikkje før eit par av deltakarane sovna på stolane, fann dei vegen tilbake til skulen.

Nesten sommarleir Arrangørane til Kræsj Kæmp hadde lagt opp til ei innhaldsrik helg. Dei har tydelegvis vore med på tilskipingar i NU tidlegare, og veit at det kan vere tungt å stå opp til kurs siste dagen. Difor hadde dei lagt opp til morgonbad på sundagen. Laurdagen blei sein, og å kunne starte sundagen i eit oppvarma basseng var ingen i mot.

Endre Strømsjordet Myhre sto for det siste av foredraga deltakarane fekk med seg denne helga. Han prata om ungdom og engasjement, noko som inspirerte fleire.

Heilt til slutt la skiparane inn litt informasjon om Nordisk Sommarleir. Dei håpar at Kræsj Kæmp har gjort nokre av deltakarane ivrige på å reise på leir i sommar.

- Dette blei jo nesten ein mini-sommarleir, seier Øystein S. Gjefle. - Vi hadde jo både kurs, utflukt, festmiddag, dans og bading, legg han til.

Sigrid Strandbakke fortel at helga blei betre enn ho hadde trudd, at det var mange kule folk på Kræsj Kæmp, og at ho gler seg til å reise til Steinkjer, sjølv om det er litt langt unna.

- Eg håpar det skipas til fleire slike helger, seier Ida Marie Bjørklund. - Då hadde eg garantert vore med!

Og med det satsar ein på at engasjementet hos ungdommen i Oppland berre veks i tida framover.

22

Organisasjon

Lot polkaen fare til fordel for nissen Torsdag var det igjen tid for BULs tradisjonsrike juletrefest i Matstovas annen etasje. Og takk for at dét lokalet er stort, og at det er høyt under taket der også, bare slik får man plass til et godt gammeldags og digert juletre til glede for de rekordmange fremmøtte i alle aldre: Ja, nærmere 70 deltok på festen! tekst og foto: rolf johansen

Og her var festlokalet fylt opp med forventningsfulle og glade barn og unge medbringende søsken, foreldre, besteforeldre eller andre slektninger som setter pris på en god gammeldags juletrefest.

Kjente og kjære julesanger ble sunget under gangen rundt juletreet som for anledningen var sjeldent rikt og flott pyntet, noe som vakte mange av de yngstes høylydte beundring.

Ingen juletrefest uten leker: Så her kunne små og store boltre seg i et utall av kjente, og mindre kjente leker. Ikke rart det gikk unna med den røde saften, her var det full rulle, og vel så det hele tiden!

Mellom slagene var det god og velsmakende mat og drikke. Utlodning hører selvsagt med i en slik feststund. Og premiene, de var både flotte og varierte og inneholdt noe for en hver smak.

Men julenissen? Når kom han egentlig, hadde de mange små i laaang tid lurt på. Og hun kom, denne gang som tidligere var julenissen på BUL av det fagre, kvinnelige slaget – men denne kvelden var det hele to av de! Og slikt faller selvsagt i god jord! Så endelig var det tid for gode julenisseklemmer og sunne godteposer til alle som ville ha.

23

Synnoves_systove annonse

Risøy

12-11-08

16:02

Side 1

onboard Sidelengs lykke med seil, surf, kite og skate.

SjøSprøyt Allsidig friluftsliv med padling, fridykking og seiling. På denne linja får du solid kompetanse! helSe & omSorg Du er viktigere enn du tror.

Finn ut hvordan du kan gjøre en forskjell.

Et hav av muligheter

dykking Bli en erfaren dykker. Logg over 100 dykk på fantastiske dykkesteder i skjærgården. kunSt & foto Et bilde sier mer enn 1000 ord.

Finn din egen stil i tegning, foto og maling. feStival Lær hemmelighetene bak festivalsuksesser som Skjærgårds- og Hovefestivalen. Se hvordan du kan bli en viktig del av crewet. redning, Sikkerhet & ledelSe For deg som vil ha en fremtid innen politiet, ambulanse, forsvaret eller redningstjeneste. go to gate For deg som er interessert i spennende reiseopplevelser både i og utenfor Europa. muSikk-danS-drama Bli trygg på scenen.

SOGNSBUNAD

aktiv bo & fritid For deg som trenger litt ekstra oppfølging.

Søk på risoy.fhs.no

av ypperste kvalitet!

Synnøve’s Systove Telefon 57 69 55 86 Mobil 994 20 944 www.synnovessystove.no

www.vardens.no

FOLKEMUSIKKVEKA

Logistikkstudier Årsstudier og bachelorstudier • • • • •

Årsstudium i petroleumslogistikk - deltid Bachelor i petroleumslogistikk Bachelor i logistikk og SCM Bachelor i internasjonal logistikk Bachelor i IT og Logistikk

Masterstudier

• MSc in Team Sport Management • MSc in Logistics • MSc in Event Management

PhD in Logistics

Les mer om studiene på www.himolde.no

Folkemusikkveka 24 - 27. mai 2012 Møt nokre av dei beste norske og nordiske folkemusikarane i hektiske og spanande dagar! Det blir store og små konsertar, dans, glade menneske og folkemusikk på Ål.

For annonse i Ungdom ta kontakt med Lars, tlf. 51315700, e-post: lars@hrme.no

Me kan mellom anna nemne: l E-CO konserten med gruppa Grepa l Göran Månsson l Kyrkjekonsert l Fanitulltevling l Bygdamønstring i ny drakt l Dans og folkeliv

folkemusikkveka@gmail.com - Telefon: 32 08 56 45

24

25

Du lærer av andre – andre lærer av deg Ingen søknadsfrist, men opptaksstart 1. februar.

Dans Vokal Musikal kunst FilM og BanD

64 98 30 50 post@follo.fhs.no www.follo.fhs.no

Norges største utvalg av bunadsølv på nett!

Bunadsølv i 100 år!

Vi leverer sølv til • tinnbunaden • skjælestakken • vest-telemarksbunaden • øst-telemarksbunaden • beltestakken ... og mange flere

Gullsmed Sando vår nettbutikk finner du på www.sando.no

Sam Eydes gt. 63, Rjukan Tlf 35 09 05 01

«Praksis og kunnskap hånd i hånd» Fulltidsstudium i folkedans, høsten 2012

Et liv med dansen?

Da har tradisjonsdansen mye å gi • Det er rift om gode folkedansutøvere • Det mangler folkedanspedagoger • Det mangler folk i forskning og høyere utdanning

Søknadsfrist: 15.april. Opptak gjennom NTNUs søknadsweb Bachelor i dansevitenskap Søknadsfrist: 15.april. NB! Opptak gjennom samordna opptak

Nordisk master i dans - NoMAds

Språkhandbok Pris:

kr 298,–

Skriv rett!

Skriv godt!

Søknadsfrist: 15.april. Opptak gjennom NTNUs søknadsweb

Videreutdanningskurs i folkedans

Arrangeres gjennom NTNU-videre (www.ntnu.no/videre)

Handboka kan kjøpast i bokhandelen eller hos Nynorsk pressekontor.

Nynorsk pressekontor, boks 6817 St. Olavs plass, 0130 Oslo.

Besøksadresse: Akersgata 55 (inngang Apotekergata).

Telefon: 22 03 44 00 epost: npk@npk.no

For mer informasjon: www.ntnu.no/musikk , dansevitskap@hf.ntnu.no Det skapande universitetet

26

Unike studium i folkemusikk og folkekunst Årsstudium og 3-årige bachelorstudium i • Folkemusikk • Folkekunst - tre, metall eller tekstil

Masterstudium i tradisjonskunst (folkemusikk eller folkekunst Deltidsstudium: • Tradisjonsmat • Kreativ maskinstrikking • Design, redesign og saum av klede • Innføring i norsk folkemusikk

SØK NÅ! Ledige plasser på:

• Lysdesign • Lyd – Band – Studio • Scenografi (design og bygging av teaterkulisser) www.romerike.fhs.no tlf 63970910 | post@romerike.fhs.no

Studietilbod ved Institutt for folkekultur høver for utøvarar av folkekunst eller folkemusikk og for deg som tek sikte på eit yrke innom kulturarbeid eller lærarverksemd.

Velkomen til eit innhaldsrikt studieår i flott natur, nye og funksjonelle lokaler med godt utstyrte verkstadar, lydstudio, pc-lab, øvingsrom m.m.

Høgskolen i Telemark

Institutt for folkekultur

3864 Rauland Tlf. 35 95 29 00 rauland@hit.no www.hit.no/folkekultur

Bærum Husflidforening

Bærumsbunad Dame og herrebunad komplett med sølv.

Ferdig sydd eller sy den på kurs.

Bomullsbunaden til jente, gutt, dame, selges som klippesett.

Se bunaden på www.baerumhusflid.no Tlf: 67 13 77 79 Mail: baerum.husflid@online.no

27

Et liv med dansen?

Ta første steg ved å prøve dansestudier ved siden av annet arbeid/studier, høsten 2012 Er du folkedanser, dommer eller instruktør da har disse emnene mye å gi deg.

DANS1011 Tradisjonskunnskap folkedans (22,5 sp): Du vil gjennom teoretisk og praktisk undervisning får oversikt over tradisjonsdansene, og lære å analysere dans.

DANS1012 Tradisjonspraksis folkedans (7,5 sp): For deg som vil jobbe med folkelig stil gjennom danseteknikk og refleksjon.

• Begge emnene går som intensivkurs.

• De gir deg sjansen å vurdere et helt eller delt liv med dans • De gir også god tilleggskompetanse for mange andre studier

Søknadsfrist: 15.april. Opptak gjennom NTNUs søknadsweb

For mer informasjon: www.ntnu.no/musikk , dansevitskap@hf.ntnu.no

Nord-Trønderbunad til 2013, eller har du en bunad som treng å justeres?

Det skapande universitetet

Kvinnebunad fra Meldal

Da er tiden inne for å kontakte oss • Ferdigsydd eller materialpakker • Omgjøring og reparasjoner • Utlån • Sølv og sko Familiebedrift i 3 generasjoner

Lehnhaugvn 1, 1760 Inderøy.

Tlf 74 15 30 23 Faks 74 15 36 10 e-post: firmapost@bunadsaum.no www.bunadsaum.no

28

Coop Marked Å Husfliden

Stensveien 1, 7335 Jerpstad. Tlf.: 72 49 86 58 e-post: aa@marked.coop.no www.coop-aa.no

29

Folkedans

I mars 2012 har Noregs Ungdomslag drive prosjektet Folkedans i kulturskulen i eitt år. Frå pilotprosjektet i Levanger har ein hausta mange gode erfaringar og no er prosjektet klare til regional satsing i Hordaland. tekst: halldis folkedal

FOLKEDANS I KULTURSKULEN - Valet fall på Hordaland denne gongen, mykje på grunn av at det er eit godt folkedansfylke, men også fordi me ser eit potensiale i å ha eit regionalt prosjekt her, seier Endre Kleiveland.

Endre er styret sin representant i prosjektgruppa og har fulgt prosjektet frå starten av. Medan pilotprosjektet i Levanger var eit enkeltståande samarbeid mellom Levanger kulturskole og Skogn Ungdomslag, vil ein no gå inn i tre lokale prosjekt samstundes. Mykje av arbeidet vil dermed verta brukt til å koordinera dei lokale prosjekta og noko av målet er også å knyta prosjekta saman. Dei nye prosjekta i Hordaland er lokalisert til Voss, Osterøy og Bergen.

Ein folkedans-symbiose Korleis kan ein gjera eit lokalt tilbod innanfor folkedans synleg og fagleg forankra, samstundes som ein får med seg det sosiale miljøet som frivillige lag ofte sit på?

30

Folkedans

MED SATSING I HORDALAND Samarbeid er gjerne svaret her. Med samarbeid mellom kulturskular og lokale lag kan folkedansen få nye vilkår, men samstundes utvikla seg på eigne premissar med fokus på lokale tradisjonar og profesjonalitet.

laget fakturerte elevane, som då vert medlemer både i kulturskulen og ungdomslaget. At elevane vert medlemer i både ungdomslag og kulturskule har vore eit viktig prinsipp i dette prosjektet, og noko nytt i forhold til mange avtalar med kjøp av tenester.

Kulturskulane skal på mange måtar spegla eit kulturelt mangfald og sikra kulturell kompetanse i nærmiljøa. Kulturskulen kan gjera folkedans meir synleg på dei lokale kulturarenaene. Samstundes sit gjerne ungdomslag med kompetanse på folkedans og kan tilby eit sosialt miljø utover at elevane dansar i kulturskulen. Det har også vore eit prinsipp at undervisinga vert lagt i ungdomshuset.

Dei fleste kulturskular opererer med høgare medlemspengar enn frivillige lag. I modellen ovanfor er det ungdomslaget som fakturerer elevane, og det kan dermed vera ungdomslaga som avgjer kor mykje elevane skal betala for kulturskuletilbodet. Ved å gjera eit godt søknadsarbeid i forkant kan ein dermed få ned prisen på eit slikt tilbod dersom det er ynskjeleg. Mange kulturskular opererer også med gruppeprisar innanfor dans. I prosjektmodellen er det kulturskulen som har arbeidsgjevaransvar og som tilset ein folkedanspedagog. Dersom ein får til eit regionalt samarbeidsprosjekt kan stillinga verta større, og det kan gjera det mogleg for ein folkedanspedagog å ha det som leveveg.

Ei klar erfaring frå pilotprosjektet er at rekrutteringsrundar i skulane er viktig, både for å informera om tilbodet, men også for å gje ein smakebit av kva eit slikt tilbod i folkedans kan vera.

Samarbeidsmodellar mellom lag og kulturskular Mange av dei etablerte modellane mellom kulturskular og frivillige lag er basert på kjøp av sal og teneste. Dei største aktørane på dette feltet er ofte korps og kor, der kommunane gjerne er med og sponsar drifta via kulturskulen. I samarbeidsmodellen mellom kulturskulen i Levanger og Skogn UL gjekk prosjektleiinga for ein modell der ungdomslaget kjøper tenester frå kulturskulen, medan

31

Returadresse: Ungdom, postboks 414 Sentrum, 0103 Oslo

Sverretun

- et lagshus med mye aktivitet

Improviser!

Er du mellom 18 og 30 år? Går du med ein

Tekst: Tone Berit Pedersen, leikleder Foto: Jørgen André Hopland Erviksæter

Lørdag 28. januar inviterte Tunsberg leikarring sine medlemmer og omkringliggende lag til en dansekveld med runddans og bygdedans. Sandefjord Junior Spelemannslag spilte flott dansemusikk, og med 55 dansere til stede var det fullt på golvet nesten hele kvelden. En kjempebra stemning!

Mange satte pris på en hel kveld med variert fridans.

humørfylt sjel i magen? Har du interesse for å drive med improvisasjonsteater og teatersport? Manglar dette i ditt nærmiljø? Vil du gjere noko med det?

Bli med på å utvide impromiljøet i Noreg! Skap nye kontaktar og bli med i det mest morosame etableringsprosjektet i historia: Teater Liksom, Impro og Norge.

Prosjektet skal bringe ut kunnskap og inspirasjon om improvisasjonsteater til norske distrikt gjennom heile 2012. Det blir lokale kurs gjennom kvar sesong, sommarskule i Oslo hos Teater Liksom og oppfølging av eigne mentorar for kvart distrikt.

Denne lørdagen var sjette dag med dans på Sverretun den uken. Fredag og lørdag var det polskurs med 32 deltakere, som oppladning til dansekvelden. Tidligere i uka hadde leikarringen sin øvingskveld, det var tre swingkurs og en swingdansekveld. Sverretun har virkelig blitt et dansens hus!

Kontakt Norsk teaterråd eller send ein e-post til: post@teaterliksom.no for å få meir informasjon.

dre drikk

Meir dans – min

e g har på styremøt Noregs Ungdomsla tehjelp rs fø ll e å yte kulture 14. januar vedtek Trond , et nt me gsdeparte til statsråd i Nærin Giske.

ringsg vil oppmode næ Noregs Ungdomsla eg attende ske om å ta eit st minister Trond Gi e meir tid rminister og bruk til tida som kultu re sjans itetar. Det er mind på kulturelle aktiv ttar meir tid kjeften om ein ny for å sleive med t bordet n om ein sit rund på dansegolvet, en e" vener. saman med "dårleg rganisasjon ts eldste kulturo Som ein av lande asjon vil e folkedansorganis og landets størst e, og syte etanse til rådveld me stille vår komp

llinglære attersteg, ha for at Giske kan få ren går tu ng ingar til neste go spark og telespr til Lorry. re drikk.

Meir dans - mind

Noregs Ungdomslag • post@ungdomslag.no • Telefon: 24 14 11 10 • www.ungdomslag.no