![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/45b1fb580771219f9446720148e310bd.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/45b1fb580771219f9446720148e310bd.jpeg)
Wandelen blijft de gezondste afleiding in tijden van corona!
Kernwoorden binnen onze bijna-eeuweling (Nivon bestaat sinds 1924) zijn: samen bezig zijn, met en in de natuur, buitenactiviteiten ondernemen als wandelen en reizen, met elkaar aan zelfontplooiing werken, in onze huizen en op onze kampeerterreinen. Woorden en begrippen om eens goed op te kauwen in deze bijzondere tijd, waarin ‘de ontmoeting’ en het ‘samen doen’ een lastige is geworden. En daarbij te benoemen wat er wel kan en mag en wat niet. Sterker nog: wat we wel of niet moeten doen om deze woorden hun betekenis te laten houden.
Hoewel er over de pandemie die ons de afgelopen twee jaar teistert eigenlijk alleen maar negatieve dingen te zeggen zijn, is er binnen die ellende toch een lichtpuntje: het heeft het wandelen weer een enorme boost gegeven, excusez le mot. Buiten samen activiteiten ontwikkelen, de basis van onze vereniging, valt daarmee helemaal op zijn plek.
Ik zie het direct om me heen: wonend aan een park en vlak bij een Gronings diep (zo noemen we een vaart of kanaal hier), zie ik de afgelopen twee jaar een voortdurend toenemend aantal wandelaars, soms met rugzak of stokken - die gaan er flink op uit -, soms met een ‘koffieto-go’ uit het park, kletsend, sociaal bezig. We hebben, Covid of niet, behoefte aan samen iets ondernemen, bezig zijn en vooral: het huis uit!
En dat merken we ook bij Nivon: de wandelboekjes gaan als warme broodjes over de (digitale) toonbank, onze wandelpaden worden opnieuw aan een kritische blik onderworpen en opgepoetst en er wordt door de aangetrokken projectmedewerker hard gewerkt aan het digitaal toegankelijk maken van de wandelroutes. Voor onze padcoördinatoren is het werk er heel wat dankbaarder door geworden.
Deze Toorts biedt u veel nieuws over het wandelen, over onze Nivon LAW’s en Streekpaden. Dit voorjaar en de aanstaande zomer kan er opnieuw veel gelopen worden. En er worden nieuwe paden ontwik-
Kort nieuws
Nivonraad De Nivonraad is een bijeenkomst voor Nivonleden en in het bijzonder de stemgerechtigde afgevaardigden namens de lokale afdelingen, accommodaties en landelijke werkgroepen. Vanwege Covid-19 is de Nivonraad meerdere keren verplaatst of heeft digitaal plaatsgevonden. De volgende Nivonraad is 11 juni in Amersfoort. Afgevaardigden en plaatsvervangers worden gevraagd zich uiterlijk voor 28 april aan te melden.
Webshop Pieterpad
Stichting Pieterpad heeft een webshop met leuke Pieterpad gadgets: Een Pieterpad oorkonde, penning, ansichtkaarten en meer! pieterpad.nl/winkel
keld: het Stellingenpad op het drie-provinciën-punt van Friesland, Drenthe en Overijssel is er één van: lees vooral de beschrijving daarvan verderop in dit nummer!
Het Trekvogelpad en het Pieterpad krijgen in de komende periode een nieuw jasje en er zijn en worden allerlei nieuwe varianten bedacht binnen de club voor het wandelen: tweedaagse tochten met een overnachting in één van onze huizen (corona volente), winterwandeltochten, en ommetjes langs bestaande LAW’s en streekpaden zijn daar mooie voorbeelden van.
Ook de samenwerking met Wandelnet, vorig jaar beklonken in een heuse overeenkomst, krijgt meer vorm: diverse vrijwilligers van wandelpaden van Nivon waren afgelopen jaar bijvoorbeeld aanwezig op één van de drie middagen waar die samenwerking werd gevierd met een samenkomst met de mensen van Wandelnet in onze huizen en waarmee tezamen werd gewandeld, geheel in stijl dus.
Lees vooral alle mooie verhalen over wandelen Zo zullen we dit derde jaar van de alsmaar weer opduikende pandemie samen tegemoet treden: er op uit, gezond van lijf en leden, weerstand opbouwen. Het zouden begrippen kunnen zijn die onze nieuwe minister van gezondheidszorg hanteert, maar wij doen dat binnen onze aloude vereniging van oudsher al: samen naar buiten! •
Nieuwe Trekvogelgids
In april komt de nieuwe versie van de Trekvogelgids uit gepaard met een feestelijke lancering. Stay tuned! •
De paden op
23 kant-en-klare wandelweekenden Lydia Michiels van Kessenich, €23,50
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/014ec71a559ea192cca889087add6261.jpeg)
Dwars door Nederland lopen 23 mooie Lange-Afstand-Wandelpaden. De bekendste zijn het Pieterpad en het Trekvogelpad maar er is nog zoveel te ontdekken. Doorkruis Nederland van noord naar zuid, van oost naar west, wandel door prachtige natuurgebieden maar ook door dorpen en steden. Begin dit nieuwe avontuur met twee dagen wandelen. Onderweg blijf je logeren en zo worden
die twee dagen vanzelf een minivakantie. Lydia Michiels van Kessenich probeerde alle paden voor je uit en weet: na ieder van deze kant-en-klare wandelweekenden ben je weer volledig opgeladen.
Het boek is te koop in de boekhandel en in de webshop van de uitgeverij. Lezers van Toorts betalen met de code TOORTS geen verzendkosten. •
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/4a5bc1a93e99cff644c18561637f0135.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/f4612e72af1fe98f53c1a29150e48dc6.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/faa54c464d6f2b65eab7fb0864bbc3e0.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/1bb07df99712cddbac77da561de01202.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/f4c495c3b58e0672cb7c267d75de7408.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/b3cb9fe91ec47893bda371834bb11fae.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/20191493896079f42aee99d4cdeaf783.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/5d4211507dffa6e70233762e8769f11c.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/b3db0133856868aea858687dec2feeb0.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/494f07b4023d3a655ef0ac6dea6af939.jpeg)
Voor elk wat wils wandelen
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/5fa7b594775ce3b66781e2924623b4f9.jpeg)
Dat er binnen Nivon veel gewandeld wordt, is geen nieuws. De zes Lange-Afstand-Wandelpaden en zeven Streekpaden zijn inmiddels erg bekend; daarnaast blijven vrijwilligers nieuwe initiatieven ontwikkelen. Wandeltweedaagsen, trektochten, kaarten met kortere rondjes over bestaande paden… Op de volgende pagina’s lees je over een aantal nieuwe wandelmogelijkheden, over bergtoppen of prehistorische sporen; van grensoverstijgende dag-etappes tot korte rondjes door duin of ven.
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/351ecfc477dfc3dc9188216bca0d4992.jpeg)
Schone paden
Volop actie rond Brabants Vennenpad
Rondjelopen. Tweedaagse trektocht. Schoonmaakactie. Dag van het Pad. Op en rond het Brabants Vennenpad is van alles te doen.
Foto: Maartje Gerritsen
Zoals bij alle Nivon-wandelpaden zijn in Brabant tientallen vrijwilligers actief. Op 19 maart gaan zij op de complete route afval opruimen, als onderdeel van de landelijke actie NL Schoon. Familie en vrienden worden uitgenodigd om ook de handen uit de mouwen te steken. Corine, dochter van de in 2020 overleden Rein de Graaff, en haar man zullen er zeker bij zijn. Als padmarkeerders koesteren zij de erfenis. “Veeg je eigen paadje schoon”, grapt Ivan Crost. Het startsein wordt gegeven door de milieuwethouder van de gemeente Boxtel. Met vuilniszakken en grijpers gaan de vrijwilligers in kleine groepjes aan de slag, van Eindhoven tot Tilburg, van Oisterwijk tot aan de Belgische grens.
Dag van het Pad
Op 29 september 2022 wordt voor de derde keer de Dag van het Brabants Vennenpad gehouden. Deze keer gebeurt dat bij de historische hoeve Groot Duijfhuis te Liempde. De eerste keer, in 2020, werden op deze speciale dag wandelingen gemaakt in het Leenderbos onder leiding van een boswachter van Brabants Landschap. Vorig jaar kwam men bijeen op landgoed De Utrecht bij Hilvarenbeek. Het Vennenpad passeert hier een natuurbegraafplaats. Langs het pad is hier toen een waterkraan in gebruik genomen. Op een kring van keien is een passende spreuk aangebracht: “Eens was ik stilstaand water, begrensd door mijn omgeving. Nu ben ik een rivier en loop mijn eigen pad.” De Dag van het Pad trekt veel belangstelling, mede dankzij een goede samenwerking met andere natuurorganisaties, lokale bestuurders en regionale media. “We vertellen er het verhaal van Nivon, over het ontstaan van het Vennenpad, en promoten er de wandelgids”, zegt Ivan Crost. Bovendien heeft Nivon zelf een tweedaagse trektocht uitgezet vanuit het natuurvriendenhuis Morgenrood in Oisterwijk. En de Natuurvrienden Fietsgids brengt je op de pedalen van de Biesbosch tot in Morgenrood.
Het Vennenpad is 258 km lang en brengt de wandelaar door prachtige bossen, het uitgestrekte heidegebied De Kampina, voorbij landgoederen, langs (vanzelfsprekend) vennen en kleine riviertjes. Het ontwerp voor dit Nivon-streekpad is een uit de hand gelopen hobby van Rein de Graaff. Wandelend door de Kempen bracht hij in de jaren ’60 van de vorige eeuw de gelopen routes in kaart. Een eenvoudig boekje was het resultaat; het Vennekespad een feit. In 2019 is een geheel herziene versie van de gids uitgebracht. Op veel plaatsen is het traject aangepast. Bij de presentatie was Rein zelf nog aanwezig.
Rondjelopen
Tekst: Henk Schaaf Foto: Bas Wetter
Ivan Crost, padcoördinator van het Brabants Vennenpad, is zelf een lange-afstandswandelaar. “Per maand leg ik met de hond zo’n 300 kilometer af.” Maar een volledig parcours volgen is voor velen toch een te zware opgave. Dus waarom geen rondje van zo’n 20 km? Samen met Wandelnet en het marketingbedrijf VisitBrabant heeft de werkgroep Vennenpad drie kortere rondjes uitgezet: langs de Dommel, over de Stabrechtse Heide en bij Lage Mierde. Ze lopen deels over het provinciale routenetwerk. Wandelnet brengt alle rondjes in kaart. Wandelaars kunnen ze als GPX downloaden. Uiteindelijk zullen er 20 rondjes tot stand komen. “De werkgroep is enthousiast. Iedereen wil er aan meedoen. Alle markeerders nemen het eigen deel voor hun rekening.” zegt Ivan.
Meer informatie over ‘rondjes lopen’ en routekaarten vind je via nivon.nl/nieuws/rondjelopen-op-het-brabants-vennenpad •
Dutch Mountain Trail
‘Berggevoel in Nederland’
Natuurvriendenhuis Eikhold (Heerlen) nodigt je van harte uit om het berggevoel in Nederland te beleven. Voor wandelliefhebbers die van de bergnatuur houden hebben we verschillende Dutch Mountain Trail-arrangementen. Een uitkomst voor mensen die dichter bij huis willen blijven en toch de beleving van de bergen en de berghut zoeken.
De uitdagende Dutch Mountain Trail (DMT) verbindt de ‘seven summits’, de zeven hoogste bergtoppen in Zuid-Limburg en de grensregio’s met Duitsland en België. De route is 101 kilometer lang en voert langs Alpen-achtige weides, snelstromende beken en rotswanden en biedt steeds weer spectaculaire vergezichten. Op deze trail waan je je kortom in de bergen, maar dan dichtbij huis. De tocht start bij de Wilhelminaberg in Landgraaf en eindigt de laatste dag op de Observant in Maastricht. Vanaf de zeven toppen is ieder dal weer anders en verrassend.
Kuitenbijter
Net als in de bergen, gaat de tocht zoveel mogelijk over onverharde wegen en door dunbevolkte streken. Ook geoefende wandelaars vinden een mooie uitdaging in deze tocht. De ware kuitenbijters die je moet trotseren om de toppen te bereiken doen niet onder voor de pittige eindklim van menige bergtop in de Alpen. Reken ook op plateaus met vals plat waar de wind vrij spel heeft en steil glibberende afdalingen door bos of over grashellingen. Je komt zelfs langs flinke afgronden. Kortom, onderschat deze Dutch Mountain Trail niet!
Trajecten in groepsverband
Eikhold heeft groepsarrangementen in voor- en najaar 2022, waarbij ofwel de hele Trail in zes dagen gelopen wordt ofwel delen van de Trail op het programma staan van twee, drie, vier of zes wandeldagen. Dit zijn combitochten van ‘instappen en uitstappen’. De groepen zullen bestaan uit acht tot veertien deelnemers. Gemiddeld wordt 19 kilometer per dag gelopen. Afhankelijk van de plaats waar de wandeldag eindigt is er ruimte voor ontspanning en gelegenheid om ervaringen uit te wisselen. ’s Avonds is er een (h)eerlijke maaltijd. Het ontbijt en - een zelf samen te stellen - lunchpakket zijn ook bij het arrangement inbegrepen.
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/9f77b69bba4788190e671dc229c4b691.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/71ad8bb43760d37f9acdea51d4c3778f.jpeg)
Individuele trajecten
Loop je liever individueel of met een maatje? Dat kan ook. De individuele trajecten van twee, drie, vier of zes dagen zijn op basis van zelfverzorging, zonder begeleiding van een gids. Eikhold helpt je op weg met plattegronden naar de verschillende opstappunten, verder volg je de routebeschrijving zoals beschreven in de DMT-wandelgids. Bij alle arrangementen is de DMT-wandelgids ter waarde van € 19,95 inbegrepen.
Meer info en aanmelden: eikhold.eu/activiteiten/dutchmountaintrail •
Natuurvriendenhuis Eikhold
De DMT- wandelarrangementen zijn een uitwerking van onze wens om Natuurvriendenhuis Eikhold nadrukkelijker neer te zetten als centrum voor wandel-, natuur- en cultuuractiviteiten in het Zuid-Limburgse Heuvelland en de grensregio’s. Gekoppeld aan de Dutch Mountain Trail - ‘de enige echte Nederlandse bergwandeling’ - profileren wij ons daarom als Natuurvriendenberghut Eikhold
Vanwege goede busverbindingen naar alle beginen eindpunten is Eikhold de perfecte thuisbasis voor de Trail. Na een dag in de bergen is het goed toeven in en om de sfeervolle villa aan de rand van Heerlen.
Naast de Dutch Mountain Trail biedt Eikhold wandelarrangementen op:
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/0185a419706dd74ac5167060cabdb098.jpeg)
– Pelgrimspad van Sittard naar Maastricht in 4 dagen
– Krijtlandpad ‘rondje Heuvelland’ in 5 dagen
– Via Belgica van Maastricht naar Aken in 4 dagen •
Hünenweg
Grenzeloos wandelen van Osnabrück naar Groningen
Een grensoverstijgende Lange-Afstand-Wandelroute van 325 kilometer, van Osnabrück naar Groningen: eind 2021 is de ‘nieuwe’ Hünenweg geopend. Het al bestaande Duitse deel, van Osnabrück tot Meppen, is nu verder doorgetrokken over de Hondsrug, langs het natuurvriendenhuis, tot aan Groningen. De internationale (bewegwijzerde) Lange-Afstand-Wandelroute is opgedeeld in twintig dag-etappes en trekt langs talloze prehistorische schatten.
Het pad is ontstaan uit de samenwerking tussen De Hondsrug UNESCO Geoparken (Nederland) en het Duitse Naturpark Terra Vita. Het Duitse deel bestaat al sinds 2004, het Nederlandse geopark heeft sinds 2015 de UNESCO status. De markering is opvallend: een geel bordje met daarop een blauwe letter ‘H ‘. In Nederland heeft de Hünenweg het ‘Hondsrugpad’ als toevoeging in de naam.
Prehistorische schatten
Het Hondsruggebied is uniek, de ruggen en dalen zijn in de ijstijd gevormd en de prehistorische mens heeft veel schatten nagelaten. ,,Het is een mooie, afwisselende route door een prachtig stuk Nederland, vooral het stuk door Drenthe is heel bijzonder. De Hondsrug was ooit de Randstad van Nederland, de rest lag nog onder water”, vertelt Luc Schepers, coördinator van Nivons Drenthepad. ,,Vandaar dat dit gebied een grote archelogische waarde heeft. Het gebied Strubben-Kniphorstbosch, globaal tussen Anloo en Zeegse-Schipborg, is van onschatbare waarde.
Het is het enige archeologisch Rijksmonument. Dit gebied is een fantastisch wandelgebied.”
Volgens de boswachter van Staatsbosbeheer is er in het gebied ten zuiden van Schipborg een bepaalde energie die je met een wichelroede kunt ervaren. Dat klinkt allemaal heel aanlokkelijk dus trek ik mijn wandelschoenen aan en ga samen met een vriendin op pad in dit unieke gedeelte van Nederland.
Talloze sporen
Meteen valt de stilte op in dit oeroude bos, waardoor je je één voelt met de natuur. De cultuurhistorie is zichtbaar door de vele grafheuvels, de hunebedden, raatakkers (celtic fields) en middeleeuwse karrensporen, die nog steeds zichtbaar zijn. Deze karrensporen vertellen hoe de handelaren uit zuid-Drenthe reisden naar de stad Groningen.
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/9b48b581d0ee3fcd008093a974b4bc72.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/91c0da7c60a19d35a26eab296dcb7c03.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/426077d2761a3802e57079a472293e1d.jpeg)
Staand bij een van de vele grafheuvels lezen we dat deze manier van begraven exemplarisch was voor de Klokbekercultuur (ca 2400-1900 voor Chr.). De grafheuvels staan op de monumentenlijst en zijn beschermd. Natuurlijk kun je gewoon door dit stuk natuur wandelen, alleen om het wandelen, maar het geeft meerwaarde als je je verdiept in de geschiedenis, die een paar miljoen jaar geleden begon, toen ijs, wind en water de Hondsrug zijn vorm hebben gegeven.
Markestenen
Om aan informatie te komen zijn er tal van mogelijkheden, je kunt onder andere wandelen met een gids of aan de hand van een uitgezette wandelroute met beschrijving. Voor dat laatste hebben wij gekozen en dan kan het zomaar gebeuren dat je onderweg een Drenthenaar tegenkomt, die lid is van de archeologische vereniging en die heel veel weet van het gebied waar we lopen. Hij geeft ons uitleg over markestenen, die hier de grens aangeven tussen Anloo en Eext en die dateren uit de periode vanaf de Middeleeuwen tot de invoering van het kadaster in 1832. Daarvoor waren de heidevelden gemeenschappelijk gebied van de boermarken. ,,Bij het klimmen van de zon, ’s morgens om half negen, konden ze de stenen op een afstand van 500 meter in een rechte lijn neerleggen”, vertelt deze archeoloog. Ook wijst hij ons op het bisschopspaadje tussen Eext en Anloo en weet hij smeuiig te vertellen over wat zich in de oorlog heeft afgespeeld in deze omgeving. Ook Pinetum Terborgh, dat in dit gebied ligt, heeft een eigen geschiedenis, zij het aanzienlijk minder oud dan de rest van het landschap.
Meer info: huenenweg.com •
Maas-Niederrheinpad Onbegrensd wandelen tussen Maas en Rijn
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/284601f365951e0038d803840aa294f4.jpeg)
Het Maas-Niederrheinpad is een grensoverschrijdend streekpad in Noord- en Midden-Limburg en Duitsland. De 342 kilometer lange route doorkruist het Nationaal Park de Maasduinen en het Duits-Nederlandse grenspark Maas-Swalm-Nette.
De afwisseling van rivierenlandschap en heide, van meanderende beken, venen, vennen en uitgestrekte bossen maken het gebied uniek. Daarbij doet de route ook authentieke Maasdorpen aan, zoals Well en Arcen. In Duitsland kom je door historische plaatsen als Kevelaer, Wachtendonk en Wassenberg. De route kan dankzij een aantal dwarsverbindingen eenvoudig opgedeeld worden in vijf wandelingen voor een reeks minivakanties.
Tijdens de coronapandemie zijn, in samenwerking met Wandelnet, zeven kortere rondjes ontwikkeld die gebruikmaken van het Maas-Niederrheinpad. Drie daarvan zijn aansluitende 'pontjes-routes’. Alle rondjes beginnen bij een parkeerplaats, maar zijn ook met het openbaar vervoer bereikbaar.
Rondje Mookerheide (15,1 km)
De wandeling loopt over het geel-rood gemarkeerde Maas-Niederrheinpad en Streekpad Nijmegen. De route gaat door heidegebieden, bossen, heuvels en halfopen landschap. Je wandelt o.a. over de Mookerheide, de Sint-Jansberg en langs de Kriekberg. De route start bij treinstation Mook-Molenhoek of bij bushalte ‘Rijksweg/Witteweg’ in Plasmolen en is in beide richtingen bewegwijzerd. Bij beide startpunten is een parkeerplaats.
Rondje De Hamert-Wellerlooi (15,1 km)
Dit rondje maakt gebruik van het Maas-Niederrheinpad, aangevuld met knooppunten van het wandelnetwerk. De wandeling loopt door Landgoed de Hamert, onderdeel van Nationaal Park De Maasduinen. Je loopt over heide en duinen, langs vennen en door bos. Je komt aan in het dorp Wellerlooi en van daar loop je door de uiterwaarden van de Maas terug naar de parkeerplaats. Onderweg passeer je een vogelkijkhut en bij de Maas een uitkijktoren. De route is in te korten tot 10 km.
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/28b9daa4666ea5d938d8a0c14a7dab01.jpeg)
Rondje Arcen en Ravenvennen (17,3 of 22,3 km)
Dit rondje maakt gebruik van het geel-rood gemarkeerde MaasNiederrheinpad, aangevuld met knooppunten van het wandelnetwerk. De route loopt door de uiterwaarden van de Maas, langs een oude watermolen en door het bos van landgoed Arcen naar ‘libellenreservaat’ de Ravenvennen. Vanaf de Ravenvennen loopt de route naar het uitkijkpunt bij het Straelens Schuitwater en door het bos van Landgoed Arcen terug naar de parkeerplaats. De route kan via de knooppunten uitgebreid worden tot 22,3 km.
Rondje Maascorridor (18,8 km) (Pontjesroute #1)
Dit rondje maakt gebruik van het geel-rood gemarkeerde Maas-Niederrheinpad, het knooppuntennetwerk en het wit-rood gemarkeerde Pieterpad. De route volgt vanaf station Venlo het Maas-Niederrheinpad via de binnenstad naar de Maas. Na het passeren van de stadsbrug loopt de route langs de westoever en gaat verder door de uiterwaarden van de Maas naar het veer bij Steyl. In kloosterdorp Steyl loopt de route langs de botanische tuin de Jochumhof en het Missiemuseum, daarna door buurtschap Nabben, langs kasteel Holtmühle en natuurgebied Holtmühle. Vervolgens loopt de route via het Pieterpad terug naar station Venlo, waarbij je nog abdij Ulingheide en de Jammerdaalse heide passeert.
Rondje Steyl-Kessel (19,1 km) (Pontjesroute #2)
Vanaf de veerstoep in Steyl volg je het geel-rood gemarkeerde Maas-Niederrheinpad langs de oostelijke oever van de Maas tot het autoveer Beesel-Kessel en daarna via de knooppunten langs de westelijke oever weer terug naar het veer Baarlo-Steyl. Je loopt o.a. langs de stuw bij Belfeld en door Ronkenstein, een beschermd dorpsgezicht in Reuver.
Rondje Beesel-Rijkel-Kessel (11,1 km) (Pontjesroute #3)
Vanaf de parkeerplaats volg je het geel-rood gemarkeerde Maas-Niederrheinpad, langs de oostelijke Maasoever tot knooppunt 50 en vandaar via het routenetwerk naar het voetveer Rijkel-Neer. Vanaf de overzijde loop je via de knooppunten weer terug naar het autoveer Kessel-Beesel. Je loopt o.a. door de Rijkelse beemden en vanaf de westelijke oever bij Neer heb je een schitterend uitzicht over de Maas. Let op: Het voetveer Rijkel-Neer vaart van april t/m oktober. In april en oktober alleen in de weekenden. Van mei-september dagelijks.
Alle kaarten en gpx zijn te downloaden via: nivon.nl/nieuws/rondjelopen-op-het-maas-niederrheinpad•
Wandelroutes rondom Banjaert
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/8007a24af1ca64335d6c5467aea77a84.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/3c65017cfd753b95dba14d71790c818f.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/c8f4210a50dfdf5841e89f582ae83dbe.jpeg)
Het is bijna zover, binnenkort heeft Banjaert mooie nieuwe wandelroutes in de omgeving, beschikbaar bij de receptie. Niet alleen bezoekers van Banjaert kunnen profiteren van de wandelroutes, de kaarten zijn bedoeld voor iedereen. Een mooie kans om ook de omgeving meer bij het huis en bij Nivon te betrekken. ,,De wandelroutes zijn niet echt nieuw, voorheen lagen deze wandelingen ook al bij de huiswacht op allemaal losse blaadjes. Nu worden ze in een folder uitgegeven en heb ik ze wat aangepast”, vertelt Magda Vodde, vrijwilliger bij Banjaert.
Gezonde leefstijl
Het begon allemaal met een verzoek van Beverwijk Leefbaar (een zorggroep bij de gemeente die probeert om mensen gezonder te laten leven). Een stuurgroep zet hierbij zich in voor de realisatie van een rookvrije omgeving en een gezonde leefstijl. In het kader daarvan werd Banjaert gevraagd om het natuurvriendenhuis rookvrij te maken. Voorzitter Hanneke Leeuwerink was meteen enthousiast en het project werd in gang gezet. Op dit moment mag roken alleen in een uiterste hoek, uit het zicht van kinderen.
Naar aanleiding van het andere speerpunt, een gezonde leefstijl, werd het plan opgevat om alle losse wandelingen te bundelen en hier en daar wat in te korten. Dankzij een subsidie van de leefstijlstuurgroep kon Magda Vodde in december hiermee aan de slag
Duinen en geschiedenis
Om een overzichtelijke folder te maken heeft Magda de routes wat ingekort. ,,Duin-strandwandelingen zijn het meest favoriet bij wandelaars, dus daar zijn er een paar van”, geeft ze aan. Dat zijn de Vier Heemskinderen. Alle routes gaan door de duinen van Heemskerk heen en over het strand terug en variëren in lengte van 9 tot 12,5 km. Voor deze wandeling is een duinkaart verplicht. Ook een leuke route is de Toeristische route door Beverwijk (12,5 km). Deze route is tot stand gekomen in samenwerking met leerlingen van het plaatselijke college, die als opdracht voor hun maatschappelijke stage hieraan hebben meegewerkt. De leerlingen hebben onder andere buitenplaatsen gefotografeerd en zich in de geschiedenis verdiept, waardoor er wat achtergrondinformatie kan worden gegeven. De Bekenroute was een bestaande route, die is aangepast als rondwandeling vanuit Banjaert (12,7 km)
Voor elk wat wils ,,Ook heel leuk is Pierewaaien. Op de Noorderpier kun je ongeveer anderhalve kilometer de zee in lopen zonder natte voeten te krijgen. Dat kan alleen bij goed weer, als het hard waait is de pier afgesloten”, weet Magda. De route is 10 km, maar er is ook een kortere route, die langs de beeldentuin Een Zee van Staal gaat. Verder is er een fotospeurtocht van 3,5 km voor families en ook het Rondje Wijk aan Zee, van 5,5 km is een aanrader. De geschiedenis van Wijk aan Zee wordt in beeld gebracht en er is een korter rondje voor mensen die minder goed ter been zijn.
Daarnaast heeft PWN (Waterbedrijf Noord-Holland) drie routes uitgezet bij Wijk aan Zee: oranje (15 km), rood (5,5 km) en groen (3,1 km). Ook een leuke optie is de Wandeltweedaagse of Trektocht van Nivon: je gaat in twee dagen van het ene station naar het andere, met een overnachting in een van de natuurvriendenhuizen in Nederland. Voor Banjaert gaat de route over het Kustpad.
Belangstellenden kunnen de wandelroutes binnenkort gratis krijgen bij Natuurvriendenhuis Banjaert en bij de verschillende instanties in Beverwijk. •
PiKa -festival ’22 (ONT)WIKKELEN
Tarieven
Nivon-lid? Leeftijd Kamperen ABK-huis
10 € 20
Geen lid 25+ € 80 € 140
Tekst: de PiKa-commissie
Wat is PiKa-festival?
PiKa is het festival waar er voor jong en oud iets te doen, te beleven en te ontdekken is. PiKa is een samentrekking van de oude naam Pinksterkamp. En zo voelt het ook een beetje: alsof je een weekend lang op kamp bent!
PiKa-festival is geen camping met een héél vol activiteitenprogramma, maar een (familie)festival waar mensen samen zorgen voor heerlijk weekend; een officieuze start van het kampeerseizoen.
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/f5cd022376df63ec039462358125792f.jpeg)
Er zijn lezingen, workshops, kleinkunst, sport & spel, muziek en nog veel meer. De activiteiten zijn deels door Nivonleden verzorgd, met en voor elkaar. Op PiKa staat daarom ook een uitzendbureau; met (kleine) hand-en-spandiensten die nodig zijn om het festival tot een succes te maken. Zo kan iedereen een steentje bijdragen!
Komend jaar staat PiKa-festival in het kader van ONTWIKKELEN
– De ontwikkelingen in bijna 100 jaar Nivon
De ontwikkeling op het gebied van duurzaamheid en milieu
Ontwikkeling over generaties: van papieren aankleedpop tot Top-Model en van TikTok naar samen liedjes zingen (bij een kampvuur?)
– Persoonlijke ontwikkeling in de vorm van verschillende activiteiten, lezingen en workshops
Daarnaast is er op PiKa-festival 2022 ook veel ruimte voor ONT-WIKKELING.
Even niet zo ingewikkeld
– Maar plezier & ontspanning
– Ongecompliceerd samen zijn
Buiten zijn, camping-tempo
– Luisteren en lachen om cabaret
Je laten raken voor een mooi liedje of helemaal los op de dansvloer
Aanmelden
Vroege vogels die zich voor 29 mei aanmelden voor kamperen of slapen in het ABK-huis (Eerbeek) maken gebruik van het vroegboektarief! Aanmelden kan vanaf 1 maart via pikafestival.nivon.nl Na deze datum ligt het tarief van PiKA 10% hoger dan hieronder aangegeven. Aanmelden kan zelfs op het festival nog! Vragen? Mail naar pikafestival@nivon.nl Lukt het niet? Voor nood is Djoeke bereikbaar via 06-36109210.
18-25 € 60 € 140
6-17 € 55 € 105
0-5 € 25 € 40
De tarieven zijn inclusief alle activiteiten. Een parkeerkaart kost € 6, een elektraaansluiting op het kampeerterrein € 12,50.
Minima?
Heb je een inkomen op bijstandsniveau en sta je ook als zodanig geregistreerd bij Nivon? Dan kom je in aanmerking voor het speciale minima tarief (ongeacht leeftijd). Dit tarief geldt alleen bij kamperen.
Nieuwkomersverrassing
Voor elke deelnemer die niet eerder bij PiKa was, hebben we een leuke verrassing!
Terug van weggeweest!
Tijdens PiKa ’22 willen we de informatiemarkt nieuw leven inblazen! Een uitgelezen kans voor (nieuwe) leden om kennis te maken met het rijke aanbod van Nivon. Voor de diverse afdelingen, groepen en commissies binnen Nivon een mooie gelegenheid om zichzelf in the picture te zetten!
Trefveld
Save the date! PiKa 2022 vindt plaats van 3 t/m 6 juni 2022 Meld je aan:
Na het succes tijdens de laatste ‘live’ PiKa blijft het Trefveld bestaan. Absoluut het overwegen waard, want Trefkampen zijn al jaren een bekend fenomeen binnen Nivon.
Dus: wil je kamperen en andere mensen ontmoeten? Samen met anderen activiteiten ondernemen tijdens het festival? Gezamenlijk koken en eten? Of als campingburen borrelen en de dag doornemen? Het veld is gericht op alleenstaanden of alleengaanden zodat je gemakkelijk(er) contact legt met je campingburen. Wij zorgen voor picknicktafels, zodat er op het trefveld een centrale ontmoetingsplek is! •
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/79fd677918a4f173606e66dce9e72736.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/9de3200de6e79d9ae158a157ccbdfbc3.jpeg)
Vrijwilliger in de spotlight
Uit de vereniging
gemakkelijk even naar De Kleine Rug als er iets moet gebeuren. Zo neem ik bijvoorbeeld de legionellapreventie voor mijn rekening en heb ik regelmatig contacten met instanties of bedrijven die iets voor ons kunnen betekenen (of andersom). En samen met Chione organiseer ik drie a vier keer per jaar het meerdaagse arrangement ’Beleef Dordrecht’ op De Kleine Rug, met wandelingen in de historische Dordtse binnenstad en in de Biesbosch.
Waarom zet je je zo in?
er voortdurend in je hoofd mee bezig.
Hoe lang ben je betrokken bij Nivon?
Een jaar of zes, zeven geleden zijn Chione en ik naar een open dag van De Kleine Rug geweest en hebben ons meteen opgegeven als huiswacht en zo zijn we erin gerold. En van het een kwam het ander.
Heb je iets met wandelen?
Wie?
Jan van de Zedde (71) uit Dordrecht, getrouwd met Chione van der Beek.
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/8811fb3d6a70e8cd37f5144fa0f5d3fe.jpeg)
Wat doe je voor Nivon?
Een aantal dingen. Ik ben voorzitter van afdeling Drechtsteden en sinds een jaar of vier verzorg ik het afdelingsblad ‘Ruggesteuntje’. Daarnaast ben ik secretaris van De Kleine Rug. Daar ben ik ook huiswacht en schipper en verricht ik hand- en spandiensten. In de loop van de tijd kwam er steeds meer bij.
Hoeveel tijd kost je dat?
Normaal gesproken één of twee dagen per week, maar soms zijn dat er ook drie tot vier. Omdat ik in Dordrecht woon ga ik
Via Coriovallum
Een nieuwe wandelroute die langs villa Eikhold loopt, dat voor deze gelegenheid is omgedoopt tot pelgrimsherberg. De route van 90 km is een wandeling rond Heerlen, dat in de Romeinse tijd Coriovallum heette. In mei en oktober wordt de route begeleid vanuit Eikhold, maar zelfstandig lopen kan ook. De route is te downloaden op viacoriovallum.nl •
Het Nivon archief
De werkgroep Nivon Historie heeft vanaf 2014 gewerkt aan het ordenen en beschrijven van het IvAO/Nivon archief dat ondergebracht is bij het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) in Amsterdam. Sinds kort is dat voor iedereen toegankelijk. Je kan het vinden via de website van Nivon Historie: historie.nivon.nl •
Een vereniging als Nivon vind ik maatschappelijk van groot belang. Dat mag niet verloren gaan en daar moet je dus voor werken. Verder vind ik organiseren leuk en bij de Nivonhuizen valt er best veel te organiseren. Ik mag graag dingen bedenken, maar ik houd er ook van om iets te doen. Daarom ben ik actief in het groen bij De Kleine Rug, maar ontwikkel ik bijvoorbeeld ook een bedrijfsplan. Alleen op de winkel passen is gemakkelijk, maar een strategie uitstippelen is belangrijk. Door gemis aan organisatie kan er veel misgaan, daarom wil ik me daarvoor inzetten.
Hoe belangrijk is Nivon in je leven?
Omdat ik er soms minimaal twee dagen per week mee bezig ben, neemt Nivon een redelijk voorname plek in in mijn leven. De combinatie van een afdeling en het natuurvriendenhuis maakt het extra interessant. Die variatie en veelheid van zaken, zoals het bedenken van een bedrijfsplan bijvoorbeeld, kost tijd, je bent
Beleef Dordrecht
‘Met een gids de stad Dordrecht verkennen, waarbij je ook een museum bezoekt en je per boot door de Hollandse Biesbosch vaart, het Biesboschcentrum bezoekt en een wandeling maakt’. Een aantrekkelijk en actief weekend in De Kleine Rug!
Het moest helaas een aantal keren worden uitgesteld, maar in najaar 2021 was het zover. Een groep van twaalf personen genoot, onder leiding van Chione van der Beek en Jan van de Zedde, van al het moois dat letterlijk en figuurlijk op ons pad kwam.
Alleen al het verblijf in De Kleine Rug is een ervaring apart, omdat het huis alleen per boot bereikbaar is. In de coronatijd heeft de werkgroep van dit Natuurvriendenhuis bepaald niet stil gezeten, de vier trekkershutten die gerealiseerd zijn mogen er wezen! Een rondwandeling over het schiereiland, langs de camping met zijn lemen
Eerlijk gezegd ben ik meer een fietser en is Chione de wandelaar. Maar ik mag ieder voorjaar mee wanneer ze samen met haar moeder van 89 jaar een paar etappes van 15 kilometer van een Lange Afstandspad loopt.
Doe je nog meer vrijwilligerswerk?
Jarenlang was ik voorzitter van Lokaal FNV Zuidholland-Zuid, maar dat heb ik opgegeven toen ik steeds meer voor De Kleine Rug ging doen. Vorig jaar ben ik om gezondheidsredenen ook uit het bestuur van het Humanistisch Verbond gestapt.
Heb je hobby’s?
Fietsen, zoals gezegd. ’s Zomers fiets ik twee keer per week meer dan honderd kilometer, ’s winters doe ik dat thuis op de fietstrainer. Verder kook ik iedere dag en doe het huishouden. In de toekomst hoop ik meer tijd aan schaken te kunnen besteden en zou ik meer piano willen spelen.
In deze rubriek zetten we elke keer een Nivon-vrijwilliger in het zonnetje. Wil je iemand aanmelden? Mail een korte toelichting naar toorts@nivon.nl •
hut en de houtstookplaats, met aan de ene kant het Wantij en aan de andere kant het waterbekken, is een belevenis.
En dat is nog maar het begin. Per boot door de Biesbosch varen; genieten van de herfstkleuren; speuren naar bevers of sporen daarvan; hopen een ijsvogel te spotten en dan oog in oog staan met een zilverreiger; het is allemaal even mooi en indrukwekkend. De rondwandeling gaat prachtig door dit gebied waar bies, riet en later wilgenhout werd gewonnen. Jan vertelt over het leven van de werkers, die hun arbeidsuren afstemden op de getijden. We krijgen de gelegenheid om binnen in een huisje te kijken en te ervaren hoe het leven er voor die harde werkers heeft uitgezien.
De stadswandeling met gids de volgende dag wordt een behoorlijk verregende ervaring, maar Dordrecht is mooi en de gids is heel enthousiast, waardoor ook dit een positieve ervaring is.
Dit jaar is ‘Beleef Dordrecht’ gepland voor 18 – 20 en 22 – 24 maart •
Tekst: Jet KooderingsNivon 100: werk mee aan het boek van de eeuw!
Oké, het duurt nog even maar voor je het weet is het 2024. Het jaar waarin Nivon honderd jaar bestaat. Dit jubileum zal worden omlijst met een kloek jubileumboek. En daarvoor is de redactie op zoek naar jou!
Als de tijd nadert dat een organisatie honderd jaar bestaat, wordt er onvermijdelijk nagedacht hoe dat jubileum gevierd moet worden. Vaak is er iemand in het bestuur die roept: “Een boek, er moet een boek komen over onze geschiedenis!” Bij Nivon kwam het initiatief van twee leden, de Hilversummers
Eric Blom en Henk Hanssen. Afgelopen najaar benaderden zij het bestuur met een ver uitgewerkt plan om het eeuwfeest met een bijzonder boek te markeren. ‘Het moet niet alleen een boek over de roemruchte geschiedenis van Nivon worden,’ zeggen ze, ‘maar ook over nu en straks. Een vrolijk en afwisselend boek dat de terugblik op de historie als springplank naar een vitale toekomst gebruikt.’ In december heeft Nivon een overeenkomst getekend met Henk, die optreedt als eindredacteur en uitgever. De beeldredactie is in handen van Eric.
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/8cd5dbb96d30f0af0efa97b7c14a8393.jpeg)
Enthousiaste Nivon-leden
De twee journalisten kennen elkaar van de Amsterdamse Filmacademie. Henk koos daarna voor het schrijven en werkte voor tal van week- en maandbladen. Hij publiceerde een reeks boeken over het vaderschap, biografieën en de roman Een kwestie van zelfbehoud. Eric werd actief in de tv-wereld, onder meer als regisseur van Kinderen voor Kinderen, Het Sinterklaasjournaal, Koefnoen, het Klokhuis en Sesamstraat. Daarnaast maakte hij documentaires over tal van onderwerpen. Beiden zijn enthousiaste Nivon-leden. Henk ontdekte Nivon via de Trefkampen, Eric werd van kinds af aan naar Natuurvriendenhuizen meegetroond. ‘Ik geloof dat ik daar zelfs verwekt ben,’ zegt hij lachend. Over twee jaar verschijnt er onder hun regie een prachtig jubileumboek over de vereniging. Wil je de totstandkoming van het boek volgen? Op de site nivon.nl/100-jaar houden Eric en Henk een blog bij waarin ze in woord en beeld verslag doen van de productie.
Verhalen gezocht!
Als je toch naar die site surft, kijk dan even om je heen. Onder de titel ‘Mijn Nivon’ organiseert de redactie van het jubileumboek een verhalenwedstrijd. Heb jij een mooi verhaal over een avontuur dat je bij Nivon hebt beleefd? Een bijzondere herin -
nering? Een anekdote over een ontmoeting met onverwachte gevolgen? Stuur het in en misschien wordt jouw verhaal wel vereeuwigd in het boek van de eeuw.
Enquête
Ook voor een ander onderdeel zoeken Eric en Henk jouw medewerking. Voor de rubriek ‘Nivon in cijfers’ willen ze ‘alles’ over je weten. Wees gerust, geen privacygevoelige data, wel leuke trivia. Bijvoorbeeld op welk soort wandelschoenen je loopt, hóe je het liefst wandelt (individueel, in een groep of misschien wel niet), wat je favoriete streek is, je favoriete jaargetijde en, jawel, óók of van je huisdieren, hagelslag en hersengymnastiek houdt. ‘Nivon in Cijfers’ geeft kortom een (geanonimiseerd) een beeld van de gevarieerde mensen die deel van de vereniging uitmaken. •
In memoriam
Corrie Jongepier
Corrie Jongepier overleed plotseling op 22 december 2021. In de jaren ‘60 werd ze lid van Nivon om te kamperen, ‘s winters ging ze met haar zonen op skivakantie en ’s zomers waren er de één ouder gezinsweken. Later werd ze actief als huiswacht in het Koos Vorrinkhuis en op De Kleine Rug. “Wij kennen haar als onverschrokken huiswacht en schipper, een stoere meid die nergens voor terugdeinsde. Altijd met een verhaal en een positieve instelling.” We gedenken haar met warmte. Marlies Leegwater, Jan van de Zedde, Yvonne Alexander.
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/fe335d218d72fd70f577b5cfdaef2e29.jpeg)
Herman de Jong
Onze Herman de Jong is dinsdag 28 decem ber 2021 rustig ingeslapen. Herman was meer dan 60 jaar de technische man voor Het Zeehuis en stond altijd klaar voor de huiswachten, ook midden in de nacht. Herman is 88 jaar geworden. Het Zeehuis is hem veel dank verschuldigd. Friso Teerink, voorzitter beheercommissie Het Zeehuis.
Tom Simonis
In augustus 2021 is onze secretaris Tom Simonis overleden. Tom was sinds lange tijd lid van Nivon en 12 jaar secretaris van de afdeling Osdorp-Slotervaart. Hij was intensief betrokken bij het vinden van nieuwe huisvesting tot we in september 2020 in ons definitieve lokaal terecht konden. Tom was gedreven, soms eigenwijs, maar ook volhardend. Tom verzorgde het clubblad en organiseerde diverse activiteiten. We lijden een groot verlies, we zullen Tom missen en vaak aan hem terugdenken. Joke Meijer, Nivon Osdorp-Slotervaart
Steven Arlman
Meer info
Wil je het productieproces van het jubileumboek volgen, een verhaal insturen, aan de enquête meedoen (graag!)? Kijk dan op nivon.nl/100-jaar . De redactie is ook op zoek naar schrijverstalent, dus als je vingers tijdens het lezen van dit artikel zijn gaan kriebelen, aarzel dan niet en meld je aan!•
Op 1 februari 2022 is Steven Arlman overleden. Hij was gedurende 12 jaar een verdienstelijk penningmeester van de Kleine Rug en verrichte naast de reguliere taken als penningmeester activiteiten in het kader van ICT, internet, telefonie, de website en Tommy en was wekelijks op de Kleine Rug aanwezig om zaken te regelen. Hij slaat een gat, wij zullen hem missen en wensen Loes (onze ex-bhcsecretaris) veel sterkte. Evert Zoomer
Deze mensen hebben veel voor Nivon betekend, we vertellen meer over ze op nivon.nl/nieuws/in-memoriam •
“Corona is peanuts, vergeleken met het klimaatprobleem,“ zei de nieuwe minister van Gezondheid. Daar heeft hij nogal kritiek op gekregen, maar als iemand dat mag zeggen, dan is hij het wel. Daarmee bagatelliseert hij covid niet, maar geeft hij aan dat het klimaatprobleem weer meer aandacht moet krijgen.
Dat geldt ook bij Nivon. De investeringsstop van de afgelopen twee jaar heeft een gat geslagen in het tempo van energiebesparingsactiviteiten. Gelukkig was 2022 financieel toch een goed jaar voor de Nivonhuizen en kunnen we weer plannen gaan uitvoeren. Maar om de achterstand weer in te halen, hebben we hulp nodig. Van afdelingen en van leden. Daarover later meer.
Wat zijn de doelen?
In 2019 heeft het Centraal Bestuur van Nivon besloten tot de doelen voor 2024:
– alle Nivonhuizen en -terreinen zijn Green Key Goud gekwalificeerd in 2024
– alle huizen en terreinen besparen 50% op stroom- en gasverbruik in 2024 ten opzichte van 2012
alle nieuwe gebouwen zijn energieneutraal (EPC=0)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/894087b458ce0e9757e013a774bbef5c.jpeg)
Hoe ver zijn we?
Alle huizen en terreinen hebben een Green Key-kwalificatie. Dat kun je zien aan de bordjes als je aankomt. Nog niet allemaal goud, maar dat moet gaan lukken.
Ook wat energiebesparing betreft zijn we flink opgeschoten. In 2021 verbruikten we ruim 339.000 kilowattuur aan stroom. In 2012 was dat nog ruim 541.000 kilowattuur. Een besparing van 37%, terwijl het aantal overnachtingen met 24% is gestegen.
Het gasverbruik is in 2021 met 19% gedaald ten opzichte van 2021, vooral door isolatiemaatregelen. De daling in het coronajaar 2020 was natuurlijk nog groter, maar dat kwam door veel minder overnachtingen.
De besparingen in het stroomverbruik zijn door veel maatregelen bereikt, maar vooral door de plaatsing van zonnepanelen. Er zijn inmiddels op tien huizen en terreinen in totaal 415 zonnepanelen geplaatst, die ruim 100.000 kWh per jaar opleveren. Een mooi resultaat, maar het kan nog beter.
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/034b6b2816af3cd9342b1da3dc3ad735.jpeg)
Hoe verder?
We willen op volle kracht verder om de energiebesparingsdoelen in 2024 alsnog zoveel mogelijk te bereiken. Door verder te gaan met isolatie, maar ook door verbeteringen in de verwarming en plaatsing van warmtepompen.
En we hebben een nieuw zonneplan 2022-2024: er liggen plannen klaar voor nog eens 470 zonnepanelen op huizen.
Om die doelen te bereiken hebben we steun nodig. De exploitatieresultaten over 2021 van huizen en terreinen laten uiteindelijk gelukkig weer goede resultaten zien, maar het inhalen van achterstallig onderhoud vraagt ook veel geld.
Daarom vragen we afdelingen om geld dat ze niet gebruiken te investeren in zonnepanelen en warmtepompen. De afdeling
Zuid-Holland-West heeft het goede voorbeeld gegeven: zij besloot om een bijdrage van € 10.000,- te besteden aan de plaatsing van zonnepanelen op De Kleine Rug. Een goed voorbeeld doet hopelijk goed volgen (lees meer hierover in het kader hiernaast).
Niet alleen de afdelingen maar ook de leden gaan we vragen om steun. In het verleden hebben we al goede ervaringen gehad met vriendenleningen voor duurzaamheidsdoelen en dat willen we nu ook weer doen. Daar hebben we een apart “Nivon eerlijk-engroenfonds” opgericht, waarvoor de Anbi status is aangevraagd. Meer informatie hierover bij Ron Manuel (rmanuel@nivon.nl).
En de lange termijn?
Ook als de doelen van 2024 gehaald zijn, zijn we pas op de helft. Daarna zullen veelal ingrijpende maatregelen genomen moeten worden, waarbij investeringen in energiebesparing samen moeten gaan met vernieuwing. Uiteindelijk zullen we van het gas af moeten en bijna energieneutraal moeten worden. Daarvoor zijn “routekaarten” per huis nodig, waarin aangegeven wordt hoe besparingen en vernieuwing in de loop van de tijd uitgevoerd kunnen worden. En vooral ook een financieel investeringsplan, hoe we dat gaan betalen. Daar kunnen we voor 2030 weer nieuwe strategie en doelen uit formuleren.
Kortom: aan de slag! •
Goed voorbeeld!
Duurzaam verder dankzij afdeling
Nivon Zuid-Holland West
Na de Nivonraad in april 2021 was niet iedereen tevreden over de begroting. Het Centraal Bestuur had een investeringsstop afgekondigd voor de jaren 2020 en 2021. Helaas ook geen investeringen in verduurzaming van de accommodaties. Er lag een motie van Kees Hogervorst om wel door te gaan met investeringen in verduurzaming van de accommodaties, maar het Nivonbestuur ontraadde de motie en werd niet aangenomen. Teleurgesteld zat ik thuis. Tja, ik kon me ook wel iets voorstellen bij het standpunt van het bestuur. Toen Nivon jaren geleden zijn hypotheekleningen voor de Natuurvriendenhuizen wilde verminderen, gaven we als afdeling €25.000 te leen, die vroeger overgehouden was. Voorwaarde daarbij was o.a. dat we die op elk moment konden terugkrijgen. En ja, als die €25.000 in zonnepanelen geïnvesteerd zou worden is dat niet terug te geven aan de Afdeling. Dus als we als Afdeling willen dat er geïnvesteerd wordt in zonnepanelen, dan zouden we daar zelf bij kunnen helpen.
Ik kreeg een idee.
In ons afdelingsbestuur bespraken we de situatie en bedachten dat we een gedeelte van de lening aan Nivon, €10.000, zouden kunnen omzetten in een gift, te besteden aan een investering in iets duurzaams, bij voorkeur zonnepanelen. We besloten dit als voorstel voor te leggen aan de Afdeling (Nivon Zuid-Holland West dus) bij de Algemene Ledenvergadering. Die stemde ermee in, met de kanttekening dat besteding moet plaatsvinden met instemming van de Afdeling en dat wat er gebeurt teruggekoppeld wordt aan de leden.
Kees had een lijst van potentiële projecten met zonnepanelen en daaruit kozen we als bestuur voor De Kleine Rug. Redenen daarvoor waren: Het ligt dichtbij, heel wat leden uit de Afdeling zijn actief betrokken bij De Kleine Rug en het projectbedrag was ongeveer wat nodig was.
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/3e1c12585e54ca611cb7adf85989521f.jpeg)
Deze keus hebben we voorgelegd aan de leden die aanwezig waren bij de Algemene Ledenvergadering. Na hun instemming lieten we het besluit weten aan het Nivonbestuur en De Kleine Rug. Vervolgens stemde het Nivonbestuur ermee in en kon De Kleine Rug aan de slag.
De moraal: Kijk eens of je als onderdeel van Nivon op een soortgelijke manier kunt meehelpen verder te gaan met investeringen in verduurzaming. •
Tekst: Marlies Leegwater
In memoriam: Eerste vrouwelijke voorzitter Cor Berman
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/49d50d18bc852e5431552e0d3fbc372b.jpeg)
Op 30 november, een dag na haar 92e verjaardag, overleed Cor Berman – Klein Obbink. Cor was in de jaren ‘80 de eerste vrouwelijke voorzitter van Nivon. De eerste na zestig jaar mannen.
Cor werd geen voorzitter omdat het wel eens goed was om een vrouw te hebben. Nee, zij werd voorzitter omdat het op dat moment logisch was. Zij was belangrijk voor de vereniging. Het ging haar niet om scoren, mooie nota’s of een imponerend imago, maar om integriteit, om sociaal, rechtvaardig en ethisch handelen. En om het plezier van en de steun aan vrijwilligers.
Cor Berman-Klein Obbink (1929) werd geboren in een arbeidersgezin in Apeldoorn. Haar ouders waren socialist, geheelonthouder en lid van de Rein Leven Beweging. Moeder was naaister; vader kleermaker. Hij zat in het regionaal bestuur van de Nederlandse Vereniging tot afschaffing van alcoholhoudende dranken.. Haar jeugd werd bepaald door de Tweede Wereldoorlog. Ze volgde de HBS in Apeldoorn. Daarna vond vader dat er geld verdiend moest worden. Er was ook nog een zoon die moest studeren en dat werd door hem belangrijker gevonden. Cor werd administratief ambtenaar bij het Ministerie van Oorlog. Ze volgde een secretaresseopleiding en een opleiding voor Documentatie registratuur. Dat archiveren paste goed bij de systematisch aangelegde Cor. Thuis hing de geheelonthouderskalender aan de muur. In 1956 trouwde ze alcoholvrij met Joost Berman. Cor en Joost kregen twee kinderen. Vaak gingen ze met de kinderen naar Natuurvriendenhuizen. Het gezin kwam in Groningen terecht, waar ze actief werden bij de plaatselijke Nivon-afdeling. Joost was een tijdje voorzitter van de afdeling Groningen. De stencils hingen op zolder te drogen aan de waslijn. Ze wandelden ook veel, vaak met wel 50-60 mensen. Tot schrik van de buschauffeur stonden ze soms met z'n dertigen bij een halte. Natuurvriendenhuis de Hondsrug werd een geliefde plek. Cor werd er secretaris van de Beheercommissie. Van daaruit kwam ze terecht in het bestuur van de Stichting Natuurvriendenhuizen. Al gauw reisde ze éénmaal per week van Groningen naar Amsterdam. Vooral het ideaal
om de huizen beschikbaar te houden voor mensen met een beperkt inkomen sprak haar aan. De prijzen dienden zo laag mogelijk te blijven. Haar eerste taak binnen het bestuur was zorgen dat er goed kinderspeelgoed in de huizen kwam en speelvoorzieningen voor buiten. Cor bezette de zetel die voor de Stichting Natuurvriendenhuizen beschikbaar was in het Centraal Bestuur van Nivon. Door haar kwaliteiten kwam ze in het Dagelijks Bestuur. In een interview uit 2017 zegt ze nog steeds van mening te zijn dat op de natuurvriendenhuizen veel zichtbaarder moest zijn waar Nivon voor staat. Destijds gaf ze, samen met een aantal beleidsmedewerkers van het Landelijk Bureau, vorm aan die opvatting door op de Hondsrug een weekend te organiseren over kernwapens.
Een van haar wapenfeiten was de organisatie van landelijke bijeenkomsten tegen de kernwapens. De Natuurvriendenhuizen werden bestempeld tot kernwapenvrije zones. Cor verliet de Stichting en kreeg binnen het bestuur van Nivon de portefeuille Kadervorming. Daar lag haar hart. Toen de toenmalige voorzitter er vrij plotseling mee ophield, moest er een opvolger komen. De andere bestuursleden keken meteen naar Cor. Na enige aarzeling zei ze “ja”. Toen kwam het congres van 1986 waar o.m. over de opheffing van het alcoholverbod beslist werd. Als geheelonthouder vond ze dat lastig. Ook omdat een aantal geheelonthouders als lid bedankte. Maar gezien de maatschappelijke ontwikkelingen voelde ze dat een verbod niet meer in de tijd paste. Onder haar betrokken voorzitterschap werd vorm gegeven aan de belangrijke “Dag voor de vrede”. Een dag met veel bekende sprekers en maar liefst 500 deelnemers. Die dag was de vereniging één. Het doel om door te gaan met het aankaarten van milieukwesties heeft ze tot haar teleurstelling niet kunnen verwezenlijken. Na haar periode als landelijk voorzitter bleef ze nog actief in het Centraal Bestuur, waar ze zich weer ging bezighouden met kadervorming. Dat heeft ze nog een tijd gedaan, totdat Joost ziek werd. Hij zou in 2001 overlijden.
Een aantal jaren geleden sprak Cor op een Vrouwencursusweek. Ze vond het fijn dat die Cursusweken goed lopen. "Het is belangrijk dat wij elkaar als vrouwen steunen, want er is op een bepaalde manier nog steeds achterstand”, sprak ze. Terugkijkend op haar tijd bij Nivon zei ze in 2017: “Wat zijn er toch een heleboel geweldige mensen. Wat verrijkt dat je leven. Ik heb er geleerd hoe je kunt leven en ik zag zoveel levensvreugde bij hele simpele dingen.” Het Nivon heeft in haar geschiedenis gebruik kunnen maken van de kwaliteiten van veel belangrijke en bijzondere mensen. Daarbij behoort zeker Cor Berman.•
Cor BermanWinterkamperen en hiken door de Belgische wildernis
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/dd72cf87b8ab43a45b9788049a6007bc.jpeg)
Samen met Spring Reizen organiseerde NivonJong een tweedaagse winterhike- en kampeerreis naar de Hoge Venen in België. In dit reisverslag neem ik je mee in ons avontuur door de Belgische wildernis!
Dag 1 — Vlak voor het donker komen wij aan op het kampeerterrein, waar we het maar nét redden om voor het donker onze tent op te zetten. Het begint te regenen en het terrein is binnen de kortste keren veranderd in een modderpoel. Puntje bij paaltje blijkt het beoogde ‘back to basic’ overrated, want wanneer de eigenaar aanbiedt het café voor ons te openen gaan we hier maar al te graag op in. Vele gênante kennismakingsspelen en 30 seconds sessies later zijn we klaar voor onze eerste nacht in onze tent die, ondanks dat het hartje winter is, verrassend warm is.
Dag 2 — Dit optimisme blijkt niet geheel terecht: De nacht is kort en onderbroken, te wijten aan de nachtgeluiden van de Belgische woestenij (lees: vliegtuigen en vrachtwagens). Toch beginnen we vol goede moed aan de eerste dagwandeling van zo’n 23 kilometer. Na een tijd over vlonders brengt het pad ons in een prachtig heuvelachtig bosrijk gebied. Dat de regen, die de hele dag aanhoudt, de paden heeft veranderd in modderpoelen mag de pret niet drukken; een beetje actie in de tent is immers precies wat we wilden! Met een schitterend silhouet van een hert in de schemer, dat na veelvuldig door verschillende camera’s te zijn vastgelegd een hert-vormig bord blijkt te zijn, sluiten we de wandeling af. Na ‘s avonds dankbaar gebruik te maken van de enige drie regenvrije uren rondom het kampvuur gaan we de tweede nacht in.
Dag 3 — Deze wordt een stuk beter doorstaan. De tweede dagwandeling vraagt daarentegen veel van ons: De schoenen zijn nog nat van de dag ervoor en de benen zijn zuur. Van de wandelpaden is, door de combinatie met de zware regenval en het veen, weinig over. De vuilniszakken die ik die bewuste ochtend om mijn voeten heb gebonden om mijn sokken droog te houden verliezen al snel hun functie wanneer ik tot mijn knieën het veen in zak. Één voor één sneuvelen er om mij heen droge broeken. Na uren mijnenvelden van diepe veenplassen, wilde rivieren en glibberige paden te hebben getrotseerd, worden de eerste tekenen van de beschaafde wereld eindelijk zichtbaar. De keurig onderhouden vlonders, vol met casual geklede mensen die zich zichtbaar afvragen waarom wij er bijlopen alsof we zijn opgevoed door wolven, brengen ons terug de beschaafde wereld in. Aan het einde van de middag zetten wij koers naar Nederland. Thuis aangekomen denk ik, tijdens het uitwringen van mijn sokken, moe maar voldaan, terug aan de leuke groep en hoe we, stiekem toch wat onverwacht, een écht Belgisch avontuur hebben mogen beleven.
NivonJong is de jongerenafdeling van Nivon. Speciaal voor iedereen tussen de 15 en 30 jaar organiseert NivonJong adembenemende evenementen. Check hiervoor: nivonjong.nl
Ga je op avontuur met Nivon?
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/147ac96fdfcd23d1fa2dd461cb3932ed.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/57bce1364849fe9e60a156b481ed3f81.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/54610c4efa5675526ec45f871cad9e30.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/1d915c99efc8ba4fc18a561275420291.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/e95fbf0988e71d99cab69fc77e684b2a.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/4255f7851423a16aafea8ead0d2d92d1.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/d4674c13e6d772ada7e4b655f32edb72.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/3e8fc3a1e86c66af8cb1aea69adae1fa.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/3380b57ac90f32c44b4a203124a59c83.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/38a0fb55a5c548205ac1f58d93fdcbbb.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/918ccf354819745d19f7e588bd2dd5a3.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/43402768ed7765140e93a887b55eda87.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/0ab8f59aea289ff26f48ad9d64bf17f7.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/b3236eae3e827d23786f31f3a0c8073d.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/da939e0f4a274daf26877b9f56957a38.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/82eca5dfc4693cf85df703e1315ebbed.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/01bed5415b9283c3fdf679a8b7465557.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/67158a4d08e43e1c0bbf272d1ceda053.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/aff7058d635cf7a59f357fcaee1411ef.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/046d66c18eb172d16a4194d9775cf01b.jpeg)
Kampeerterrein Gronselenput onder Nivonvlag: twee zielen, éé n gedachte
“Nivon en wij passen goed bij elkaar. We gaan uit van eenzelfde filosofie en eenzelfde manier van werken.” Bij camping De Gronselenput in het Limburgse Geuldal heerst een goed gevoel nu Nivon Natuurvrienden de nieuwe eigenaar is geworden.
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/64b42bc04595e8d39fd9186069e81ef6.jpeg)
De Paasheuvelgroep zocht al geruime tijd naar een koper voor het terrein. Begrijpelijk, vindt Jolanda Postma, lid van de beheercommissie. “De Paasheuvelgroep heeft een aantal grote groepshuizen verspreid door het land. Dat vraagt om een andere aanpak. Er was eigenlijk geen logische plek meer voor ons. Wij waren nog de enige kampeeraccommodatie.”
Peter Verdaasdonk, directeur van de stichting, vult aan: “De camping kreeg niet altijd de aandacht die ze verdiende. Samen met de vrijwillige beheerders zijn we daarom op zoek gegaan naar een partner die bij ons past en de bijzondere waarden van de camping recht kan doen.” Helemaal zonder emotie is dit niet gegaan. Jolanda: “Sommige mensen hebben moeten slikken. Afscheid nemen van de Paasheuvelgroep betekent wel iets…”
Nivon was een voor de hand liggende gegadigde. De historie en de achtergrond van de organisaties sluiten naadloos op elkaar aan.
Beide komen voort uit de ‘rode familie’. De Gronselenput was sinds 1924 in gebruik als terrein voor de Arbeiders Jeugd Centrale (AJC), een van de takken aan de boom van socialistische organisaties. Een andere tak was het Instituut voor ArbeidersOntwikkeling (IvAO), de voorloper van Nivon. Het is niet vreemd dat de beheerders van De Gronselenput zich hier thuis voelen.
We zijn buren
De naaste buurman van De Gronselenput is Nivon kampeerterrein
De Gele Anemoon. Aan de rand van het dorp Wijlre liggen ze aan dezelfde toegangsweg, ze worden slechts door een heg van elkaar gescheiden.
Bij De Gronselenput zijn zo’n 45 vrijwilligers actief. “We wisten dat een overname er aan zat te komen”, zegt Jolanda. “We mochten meedenken over onze toekomst en zijn nauw betrokken geweest bij de overgang. Voor ons is belangrijk dat onze eigen sfeer behouden blijft.”
Heel wat mensen zijn zowel bij de Paasheuvelgroep als bij Nivon bezig om de samensmelting goed te laten verlopen. Alle bestaande contracten zijn bekeken; systemen worden overgezet. De aanmelds ecretarissen en terreinwachten van De Gronselenput leren met het Nivon-reserveringspakket omgaan.
De Gele Anemoon en Gronselenput behouden hun eigen beheer commissies. Gaandeweg zal de samenwerking gestalte krijgen. “We kunnen bijvoorbeeld gezamenlijk groot materiaal aanschaffen, samen contracten met leveranciers sluiten, en vooral leren van elkaars kennis en ervaring”, verwacht Jolanda Postma.
Eigen karakter
De kampeerterreinen, met elk een eigen karakter, vullen elkaar goed aan. De Gele Anemoon is een kleinschalig kampeerterrein met 58 plaatsen. Op het rechthoekige open veld staan caravans en tenten in een carrévorm. Het familiegevoel overheerst er.
De Gronselenput telt aparte velden voor tenten en caravans en campers. Er is een afzonderlijk trekkersveldje. Heggetjes omzomen verschillende vlakken. Kampeerders kunnen terecht in een winkeltje, op het terras, of voor broodjes, pizza’s en drank in de bar. Vrijwilligers organiseren in de vakantieweken activiteiten voor kinderen. Er komen veel wandelaars en fietsers voor een rustpunt – met uitzicht op het riviertje de Geul, de grote grazers in de weilanden en op de steile Keutenberg (helling van 22%).
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/01424f5732a3320c3cddbf80b25e7ebe.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/62c2ff5fe9ad13b50b2e3a51093430a4.jpeg)
Vanaf 2 april in bedrijf, onder de vlag van Nivon. Jolanda Postma: “We kijken uit naar een eerste kampeerseizoen in deze nieuwe samenstelling. Nivonleden, van harte welkom!” •
‘
boven het kampvuur is één van de leukste activiteiten! ’
Tempel bij de bron?
De camping De Gronselenput is vernoemd naar een natuurlijke bron direct naast het terrein. Ze ontspringt aan de voet van de Keutenberg. De bron ligt naast het wandelpad dat vanuit Schin op Geul naar Stokhem voert. In februari 2015 is de bron gerestaureerd en voorzien van een stenen trap.
Er gaan op veel plaatsen in Zuid-Limburg volksverhalen rond over donkere tijden. Zo ook over de put. Er zou vroeger boven de bron een tempel hebben gestaan, waar ceremonies werden geleid door een priesteres. Was de tempel gewijd aan een zonnegod? Zeker is dat de bron lange tijd de omwonenden van drinkwater voorzag. Tot 1963 haalden de mensen van de Keutenberg, via een steil pad met een hoogteverschil van 60 meter, water uit de put.•
Broodjes bakken
‘ Het trekkersveldje 'de Banaan' heeft 10 plekken, waarvan enkele met elektra. ’
Frivool wandelen als Natuurvriend?
Op 22 maart 1895 werden natuurvrienden via een advertentie in de Weense Arbeiter-Zeitung uitgenodigd hun adres bij de krant achter te laten als zij belangstelling hadden voor de oprichting van een ´touristische Gruppe´, wat je kunt vertalen met wandelgroep, of bergsportgroep
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/0a5cc7f3243618136fbfee91c19c9962.jpeg)
De aanmelding verliep uiterst discreet. Bewust werd gekozen voor de aanduiding ´groep´ . De prille socialistische beweging gold in die dagen namelijk nog als een bedreiging voor de Oostenrijks-Hongaarse monarchie. Na diverse anarchistische aanslagen was in 1885 de noodtoestand uitgeroepen. Ook nadat die was opgeheven golden er in Wenen beperkingen voor het verenigingsrecht en de persvrijheid.
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/609ccc3b782c261f787ef6cb42dd028a.jpeg)
In werkelijkheid ging het om de oprichting van een vrijetijds-vereniging van sociaaldemocratische signatuur. Hoewel er alleen een voorbereidend comité was gevormd, werd al drie weken na de oproep in de krant een eerste dagtocht gepland in het Wienerwald. Het Natuurvriendenlogo moest nog ontworpen worden. Belangstellenden dienden zich ´s morgens om 8 uur in de hal van het Südbahnhof te melden met een Arbeiter-Zeitung als herkenningsteken onder de arm. De eerste gezamenlijke wandeling werd geleid door de charismatische zeissmid Alois Rohrauer, de latere voorzitter van de vereniging. Ondertussen kon het partijsecretariaat weinig waardering opbrengen voor dit soort frivole activiteiten. De arbeiders werden op de barricaden in de Ringstraße verwacht in de strijd om het algemene kiesrecht.
De initiatiefnemers zagen dat anders. Zij waren voornemens een betaalbare bergsportvereniging voor arbeiders op te richten, naast de bestaande burgerlijke Alpine verenigingen. De beoogde sportieve activiteiten werden beschouwd als een remedie tegen fysieke aftakeling, ze hielden de arbeiders uit de kroeg en brachten de proletariër ´terug naar de natuur´, een motief uit de natuurideologie van de Franse filosoof Jean-Jacques Rousseau (1712-1778). Rousseau wandelde in zijn leven heel wat af, dwars door Europa. Op het platteland en in de natuur ontvouwde zich voor hem het ware leven. Kort voor zijn dood begon Rousseau aan zijn onvoltooide Rêveries du promeneur solitaire, ofwel ´Mijmeringen van de eenzame wandelaar´ . Hij noteerde zijn overpeinzingen naar aanleiding van lange wandelingen in de omgeving van Parijs, die vooral een vlucht uit de stad waren. Rousseau voorzag overigens wel de verpaupering van het proletariaat, die in gelijke pas ging met de industrialisatie en daaruit voortvloeiende urbanisatie in de 19 e eeuw.
In 1928 ontspon zich in het ledenblad Der Naturfreund opnieuw een discussie over de legitimiteit van de ´vlucht´ de natuur in vanuit het perspectief van de klassenstrijd. De activistische dichter Albert Maurüber (1896-1951) uit Czernowitz stelde de vraag: ´In welke relatie staat de arbeidsprestatie van de bergsporter tot het individuele en maatschappelijke effect van zijn activiteit?´ Hij vond dat er nergens een plek is waar de arbeider kan uitrusten van de klassenstrijd. ´Zonder uitzondering zijn alle niet-klassenbewuste arbeider-bergsporters deserteurs uit de klassenstrijd. Als de proletariër zich niet realiseert wat hem de bergen in lokt, dan keert hij uitgerust terug, klaar om opnieuw uitgebuit te worden. Hij is zich dan niet bewust van zijn onzichtbare ketens en daarom niet in staat zichzelf te bevrijden”
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/3c7a31eadd710a86a259adb116e47f49.jpeg)
Het bestuur van de toeristenvereniging moest ondertussen niets hebben van politiek in de bergen, laat staan van de klassenstrijd. Liever
koesterde het een goede relatie met de burgerlijke Alpenvereniging, ondanks dat die al vanaf 1921 een ariërparagraaf hanteerde. Al in 1924 wapperden zelfs bij enkele hutten van de Alpenverein vlaggen met hakenkruisen.
Een redactioneel commentaar in het verenigingsblad Der Naturfreund gaf te kennen dat de vereniging niet voor politieke doeleinden „misbruikt“ diende te worden.1
In de bergen moesten de Natuurvrienden onbekommerd kunnen uitrusten van de dagelijkse beslommeringen en politieke strijd. De proletariër had er recht op in de natuur ondergedompeld te worden, als voorbereiding op de socialistische cultuur. De ook nu nog heersende Oostenrijkse apolitieke opstelling wordt bepaald niet onderschreven door Michael Müller, de voorzitter van de Duitse Natuurvrienden: Natuurvrienden zijn geen partijpolitieke organisatie, maar wel degelijk een organisatie met een politieke missie. Die missie houdt in dat we de oorzakelijke verbanden herkennen van maatschappelijke misstanden en daarvoor alternatieven aandragen. Er is behoefte aan een sociaalecologische transformatie en we moeten ons voor meer democratie inzetten. Als wij in onze doelstellingen een solidaire en duurzame samenleving nastreven, dan schept dat in zijn visie verplichtingen.2
Ook voor onze sectie van de Natuurvriendenbeweging blijft de vraag actueel wat ons beweegt om het wandelen in de Nederlandse natuur te faciliteren met het beschikbaar stellen van een goed onderhouden netwerk van wandelpaden en bijbehorende wandelgidsjes. Gaat het om een belangeloos puur recreatief aanbod, of worden wij nog steeds gedreven door een onderliggend politiek motief, dat is afgeleid van de oorspronkelijke waarden van de Natuurvriendenbeweging?•
Wil je meer weten over buitengewone bomen? Over hoe bomen drinken, zich voortplanten en met elkaar kunnen praten? Over alle soorten bomen en hun superkrachten (sommige soorten kunnen herboren worden)?
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/22ed21744f6ebfbd1377b126b735f512.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/3aee87f20d6ebc40a8f465afddae6c81.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/9330b8289827b715a85b28f018b8bce3.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/384a6bec9faa603941a43e1d74d6118b.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/2ef11ba6ede6bbd3a5902360259d063f.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/b07a65a852a7bf2eaa23d1e6d6537758.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/5a2f67672614bd890cd3babb7ef2fccc.jpeg)
We mogen drie exemplaren van Het Complete Bomenboek verloten! Stuur een mailtje met je naam, adres en naam van jouw lievelingsboom naar toorts@nivon.nl en misschien win jij wel een exemplaar!
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/101ba409fee4b68c9cd20c4358e65405.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/4fb61f0b0d377c24c443eb1651916b37.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/0b00f84b803a602b3ff634835dd929c2.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/826119d204fb1f453aa52787f0d6e521.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/e9525c143f8557206f2edde1b4419be6.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/07903c6ef0f8eb92f36ee9dc076787be.jpeg)
JUMP organiseert de leukste zomerkampen van Nederland! Een week mee op kamp met JUMP betekent een week eindeloze lol, vrienden maken, mysteries oplossen en lekker opwarmen bij het kampvuur. JUMP heeft een groot archief aan originele en gave spellen en heel veel verkleedmateriaal. Wij trekken alles uit de kast om de zomer onvergetelijk te maken! Voor iedereen tussen de 6 en 18 jaar.
We hebben nog plaatsen vrij bij de volgende kampen:
PLOTTWIST
23 t/m 30 juli 2022 JW2201
15 – 17 jaar, Het Hallse Hull, Hall
Prijs: vanaf € 237
BROAMVLUCHT
25 t/m 29 juli 2022 JW2202
6 – 9 jaar, Den Broam, Buurse
Prijs: vanaf € 186
PLANKGAS
30 juli t/m 6 aug JW2204
9 – 11 jaar, Den Broam, Buurse
Prijs: vanaf € 237
GEEN COMMENTAAR!
6 t/m 13 aug JW2205
11 – 13 jaar, Het Hallse Hull, Hall
Prijs: vanaf €237
LEVEL-UP (vol)
13 t/m 20 aug, JW2203
13 – 15 jaar, Het Hallse Hull, Hall
Prijs: vanaf € 237
Meer info: jumpzomerkampen.nl jump@nivon.nl of volg ons op Facebook en Instagram: @jumpzomerkampen
Veilig reizen met Nivon
Garanties zijn er nooit, maar we hopen toch van harte dat er deze komende zomer weer wat gereisd kan worden, in binnen- of buitenland. Nivon volgt daarbij de richtlijnen van de Nederlandse Overheid, lokale overheden en de reisadviezen van Buitenlandse Zaken. Reizen naar bestemmingslanden naar een (op het moment van vertrek) gebied waarvoor code oranje of rood geldt, worden geannuleerd. Als een reis geannuleerd wordt als gevolg van corona, wordt het gehele reisbedrag gerestitueerd.
Watersport
Zeilvakantie in Friesland (9 – 20 jaar)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/865019348f51d5a5cfb8e095d2c3788a.jpeg)
Zon, zeilen, zwemmen en nog veel meer is wat je mag verwachten van onze supergezellige zomerkampen in Friesland. Het maakt niet uit hoeveel zeilervaring je het, of niet hebt, iedereen kan zijn ei kwijt op onze valken. Buiten de tijd die we doorbrengen op het water wordt het een week vol lekker eten, goed gezelschap, kampvuren en spellen.
Drie kampen vinden plaats op een van de mooiste boerderijen van Friesland met onze persoonlijke stijger pal aan het water. Met Expeditie Friesland maken we een trektocht en verblijven we ‘s nachts op de boten, voor de echte dare-devils dus. Zie jij deze feestelijke week wel zitten, schrijf je in! Alle kampen hebben nog plekjes vrij, maar wees er snel bij nu de vroegboekkorting nog geldt.
Expeditie Friesland
23 t/m 30 juli
14 – 18 jaar, trektocht
Prijs: € 214 , niet-leden: € 244. Excl. 10% vroegboekkorting. Incl. volpension en materiaal.
Zeilvakantie Friesland
30 juli t/m 6 aug
16 – 20 jaar, Terherne
Prijs: € 299 , niet-leden: € 329. Excl. 10% vroegboekkorting. Incl. volpension en materiaal.
Zeilkamp Friesland
6 t/m 13 aug
9 – 13 jaar, Terherne
Prijs: € 285 , niet-leden: € 315. Excl. 10% vroegboekkorting. Incl. volpension en materiaal.
Zeilkamp Friesland
13 t/m 20 aug
13 – 16 jaar, Terherne
Prijs: € 290 , niet-leden: € 320. Excl. 10% vroegboekkorting. Incl. volpension en materiaal.
Voor alle zeilkampen geldt een vroegboekkorting van 10% tot 4 maanden vóór de start van het kamp.
Info en aanmelden: nivonwatersport.nl / info@nivonwatersport.nl
Volg ons ook op Facebook en Instagram: @nivonwatersport
Avontuurlijke wandelreizen
(25 - 40 jaar)
Spring biedt duurzame, avontuurlijke groepsreizen aan, wandelend van hut naar hut of met de tent. Ook dit jaar hebben we onze reizen aangepast, zodat we ook met coronamaatregelen verantwoord én gezellig op pad kunnen. Concreet betekent dit meer kamperen en meer eigen vervoersreizen.
Treq organiseert kanoreizen en -weekenden voor verschillende leeftijdsgroepen. Kanoën is een buitensport die zowel actief als rustgevend is. Je kan in gedachten verzonken peddelen of gezellig kletsend met je kanomaatje en medereizigers in de kano naast je. Vanaf het water beleef je de natuur bovendien op een unieke manier en laat je op een kanoreis nauwelijks sporen achter. Voor onze reizen heb je geen kano-ervaring nodig. De prijzen zijn inclusief heen- en terugreis en exclusief maaltijden.
Kanotocht door Dalsland, Zweden
3 t/m 16 juli
50+ jaar, KR2201
Prijs: vanaf € 885 (vroegboekkorting tot 6/3)
Begin juli maken we een mooie en gevarieerde kanotocht in de buurt van de Zweeds-Noorse grens. De regio Dalsland bevindt zich op de lijn Oslo-Stockholm en wordt wel het kanoparadijs van Zweden genoemd. Ga je mee op deze tocht om dit prachtige gebied te verkennen?
De Øhavsstien, Denemarken
16 t/m 24 juli
Kampeertocht langs bivakplaatsen
Prijs: € 644, niet-leden: € 684 (korting t/m 13-03)
Incl. Spring reisbegeleiding en materialen; heen- en terugreis; lokaal openbaar vervoer; overnachtingen op campings en primitieve kampeer(bivak)plekken; één overnachting in een hostel; maaltijden op wandeldagen.
De Øhavsstien is het mooiste wandelpad van Denemarken. Op de Zuid-Funense archipel kamperen we middenin het bos of langs de kust op eenvoudige bivakplaatsen. Na een dagje wandelen lekker afkoelen in zee. Laat je verrassen door het glooiende Deense kust landschap. Wie maakt het kampvuur aan?
Pieken in Gran Paradiso, Italië
23 juli t/m 1 aug
Trektocht langs berghutten
Prijs: € 792, niet-leden: € 832 (korting t/m 27-03)
Incl. Spring reisbegeleiding en -materiaal; overnachtingen; ontbijt en diner in berghutten/ pensions tijdens de trektocht.
Deze uitdagende huttentocht vindt plaats in Nationaal Park Gran Paradiso, een grotendeels ongerept berggebied in de Italiaanse Alpen. We maken veel meters en zien daardoor veel van het gebied. In de avonden genieten we van Italiaanse gastvrijheid.
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/f7a6174ac177bfb2820d523cf683ac23.jpeg)
Op de grens in Rätikon, Oostenrijk en Zwitserland
29 juli t/m 6 aug
Trektocht langs berghutten
Prijs: € 904
Incl. Spring reisbegeleiding en -materiaal; heen- en terugreis; overnachtingen in hutten; halfpension tijdens trektocht.
Wandelen van Oostenrijk naar Zwitserland in een prachtig gebergte. Omgeven door machtige toppen tot bijna 3000 meter wandelen we van hut naar hut. Van liefelijke almen tot technisch alpien terrein, we komen het allemaal tegen in deze uitdagende huttentocht. Om nog maar niet te spreken van de traditionele gerechten als knödel, spätzle en saibling die in de berghutten worden geserveerd.
Hill walking and munro bagging in Crainlarich, Schotland
12 t/m 21 aug
Wandelen vanuit hostels
Prijs: € 681 , niet-leden: € 721 (korting t/m 15-04)
Incl. Spring reisbegeleiding en -materiaal; overnachtingen in hostels; lokaal vervoer; ontbijt. Schotland, een gebied dat tot de verbeelding spreekt! Bergmeren, dalen en bergtoppen heten hier lochs, glens, munro’s of corbetts. Maak deze zomer unieke dagtochten vanuit twee hostels door al dit moois. Grijp je kans, ga mee!
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/92161c43c0c141d980b712f66466fac6.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/0ab0c0bc683cca8bbc26b4afc90bfa8a.jpeg)
De meest recente info en nieuwste zomerreizen vind je op: springreizen.nl
Kano-avontuur in Värmland, Zweden
17 t/m 31 juli of 30 jul t/m 13 aug
25 – 40 of 35 – 50 jaar, KR2202 & KR2203
Prijs: vanaf € 857 (vroegboekkorting tot i.i.g. 20/3)
Wildkamperen in de vrije natuur, een verfrissende duik en elke avond een kampvuur. Elf dagen lang trekken we met onze kano’s door de Zweedse wildernis, over meren en langzaam stromende rivieren. Krijg jij ook al zin om even helemaal weg te zijn?
Kanoën over Isteren
17 t/m 28 aug
20 – 27 jaar, KR2204
Prijs: vanaf € 629 (vroegboekkorting tot 17/4)
Eind augustus reizen we met een gezellige groep 20-27 jarigen naar het binnenland van Noorwegen. Daar maken we een kanotocht over de meren Isteren, Sølensjøen en Femunden. Ga je mee dit prachtige en ruige gebied verkennen?
Meer info: treqkanoreizen.nl
Vitaal Reizen
Vitaal Reizen richt zich op 50-plussers, stellen en alleengaanden, die wat meer comfort willen. Wil je op vakantie en met anderen activiteiten ondernemen zonder gebonden te zijn aan een voorgekookt programma?
Dan zijn onze reizen iets voor jou! Bij ons gaat het om "doen waar je zin in hebt". De ene dag ga je met een groepje fietsen of wandelen, de volgende dag met weer anderen op pad naar een specifiek museum. Of je blijft "thuis" een dagje luieren. ’s Avonds treffen we elkaar bij de koffie/thee-kring en bespreken we de plannen en ervaringen.
Steden-cultuurreis in Brugge en ommeland (België)
11 t/m 15 apr VR1
Yogaweekend in Nijmegen (Nederland)
6 t/m 8 mei VR10
Fietsreis rondje Drenthe langs
3 Nivonhuizen (Nederland)
15 t/m 20 mei VR2
Wandel-fietsreis op de Zuid Veluwe Nivonhuis Bosbeek (Nederland)
23 mei t/m 1 jun VR3
Steden-cultuurreis Boedapest (Hongarije)
11 t/m 18 jun VR4
Zeilen in Friesland (Nederland)
17 t/m 19 jun VR5
Campingreis met natuur en cultuur in Weissenstadt (Beieren, Duitsland)
26 jun t/m 8 juli VR6
Landhuis & camping met natuur en roze granietkust in Pabu (Bretagne, Frankrijk)
1 t/m 13 sep VR7
Wandel-fietsreis in de Belgische Ardennen (Malmedy, België)
2 t/m 9 sep VR8
Steden-cultuurreis Wenen (Oostenrijk)
17 t/m 24 sep VR9
De meeste actuele info, prijzen en routebeschrijvingen vind je op: nivon.nl/vitaal-reizen
Disclaimer
Voor alle reizen geldt: vertrek is onder voorbehoud. Reizen gaan alleen door als dat voldoende veilig wordt geacht door RIVM en overheid en er geen negatief reisadvies voor een locatie is. Houd voor de meest recente informatie de websites van de organiserende werkgroepen in de gaten!
Wandel60+
In 2022 staan er weer 2 wandelreizen gepland, niet te ver weg en toch lekker in la douce France. De Vogezen beschikken over een uitgebreid wandelnetwerk, je wandelt door de geschiedenis met talrijke monumenten uit een Keltisch en Romeins verleden en waarin de grens tussen Duitsland en Frankrijk voor een deel over deze bergkammen liep. Het programma staat niet vast, ieder kan activiteiten organiseren en meedoen met elkaars ideeën. De eerste dag maken we een inloopwandeling vanuit het huis. De reis is op basis van zelfverzorging, boodschappen en menu liggen klaar, koken en corvee doen we samen. De groep bestaat uit maximaal 14 deelnemers. We verblijven op 2 persoonskamers en iedereen reist op eigen gelegenheid, waarbij we deelnemers die samen willen reizen met elkaar in contact brengen.
De Schnepfenried (Frankrijk)
11 t/m 18 mei (VOL met wachtlijst)
Val d’Orbey (Frankrijk)
7 t/m 14 september Prijs: € 345 , niet-leden: € 405
Te midden van vele wandelroutes ligt het Franse natuurvriendenhuis Val d’Orbey. Loop eenvoudig een stuk van de GR route en verbaas je over de prachtige vergezichten. Vanuit het natuurvriendenhuis is het slechts 200 meter lopen naar Lac Noir. De afstand met de auto vanuit Utrecht is 666 km. Je kunt ook met de trein naar Colmar, dan halen wij je op en met 45 minuten ben je dan in het huis.
Kijk voor meer informatie en inschrijven op:
wandel60plus.nivon.nl
Bergsport trefkamp
Bergsport Trefkamp betekent: samen op avontuur, van jong tot oud, zelforganiserend en zelfverzorgend met eigen vervoer. Op een centrale plek wordt elke avond gezamenlijk koffie/thee gedronken en worden plannen gesmeed voor de volgende dag(en). Bergsport Trefkamp strijkt neer op een van de mooiste campings in de Zwitserse Alpen: Camping Des Glaciers.
Bergsport Trefkamp Glaciers
Camping Des Glaciers, Zwitserland
17 juli t/m 13 aug
Prijs: Volwassenen € 1, tot 12 jaar € 0,50 p/p p/d Plus camping: € 7,50 (volw.), €3,75 (6-16 jr.), gratis (onder 6 jr.). Kampeerplaats: € 15 (max. 6 personen).
Meer info:
bergsport.trefkamp.nl
bergsporttrefkamp@gmail.com
Zomertreffen
Actieve kampeervakantie voor gezinnen, solo-deelnemers en stellen. Wil je kamperen en samen met anderen activiteiten ondernemen zonder voorgekookt programma?
Dan is Zomertreffen iets voor jou. We kamperen samen en maken zelf plannen: bergwandelen, huttentocht maken, zwemmen, raften, burcht, stad of strand bezoeken, paardrijden. Iedereen kan meedoen met het plan van anderen of zelf een plan inbrengen De ene dag ga je met anderen wandelen, de volgende dag doe je wat anders of blijf je lekker op jezelf. Dat maakt het geschikt voor alle deelnemers: afwisseling en voor elk wat wils.
NIEUW
Morgenrood, Oisterwijk (Nederland)
23 t/m 30 juli, 30 juli t/m 6 aug, 6 t/m 13 aug Duurzaam, flexibel en dichtbij huis. Dit Nivon natuurkampeerterrein grenst aan de Kampina, een prachtig natuurgebied met bos, heide en beekdalen. Er zijn veel wandel- en fietsroutes. Er is een kampvuurplaats, een speeltuin op het binnenterrein en een voetbalveld.
Bohinj, Bistrica (Slovenië)
17 t/m 30 juli
Kamperen in de Julische Alpen aan de rivier en in de buurt van een meer. Slavisch met een Oostenrijks verleden. Bergwandelen, suppen, kanoën, naar romantisch Bled of Ljubljana. Er rijdt een bus van de camping naar het meer van Bohinj.
NIEUW: Arvier, Aosta (Italië)
17 t/m 30 juli
Kamperen tussen de toppen van de Monte Bianca, Gran Paradiso en Gran Combins. Bergwandelen, raften, liggen bij het zwembad, ijsjes eten in Aosta, met de kabelbaan naar Pila of de trein naar Milaan.
Entracque, Maritieme Alpen (Italië)
24 juli t/m 6 aug
Kamperen in een goed bergwandelgebied in Piemonte op een mooie camping met zwembad. Al meer dan 20 jaar een geliefde plek, met mooie hutten en een gezellig dorp op loopafstand.
NIEUW: Guillestre, Hautes Alpes (Frankrijk)
7 t/m 30 aug
Kamperen in de Queyras, met unieke flora en fauna, naast het gemeentezwembad. Mountainbiken, wielrennen, hiken, klimmen en meer.
Meer info, reserveren, prijzen en routes: zomertreffen.nivon.nl
Begeleiders zomertreffen gezocht Als trefbegeleider ben je het aanspreekpunt, je regelt een paar zaken en levert een bijdrage aan een goed samenspel in de groep. Geen reisleider, maar wel de smeerolie in het proces.
Meer info op: nivon.nl/nieuws/vacature-zomertreffen
Logeren en kamperen bij de Natuurvrienden
ABK-huis - Hall (H) abkhuis.nivon.nl, 088-0990970
Allardsoog - Een-West (H) allardsoog.nivon.nl, 088-0990971
Banjaert - Wijk a. Zee (H, K) banjaert.nivon.nl, 088-0990972 (na 19.00) banjaert.nivon.nl/kampeerterrein, 088-0990973
De Bosbeek - Bennekom (H) bosbeek.nivon.nl, 088-0990974
Den Broam - Buurse (H, K) denbroam.nivon.nl, 088-0990975
Eikhold - Heerlen (H) eikhold.nivon.nl, 088-0990956
De Gele Anemoon - Wijlre (K) degeleanemoon.nivon.nl, seizoen: 088-0990957, overig 088-0990977
De Gronselenput - Wijlre (K) gronselenput.nl, 043-4591645
De Grutto - Delft (K) degrutto.nivon.nl, (18 - 19 u), seizoen: terrein 088-0990958, reserveren buiten seizoen: 088-0990978
Het Hallse Hull - Hall (K) hethallsehull.nivon.nl, 088-0990979
De Hondsrug - Noordlaren (H, K) dehondsrug.nivon.nl, 088-0990980
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/f0b23892794bbce9845578938f2ee768.jpeg)
Het Hunehuis - Darp (H, K) hunehuis.nivon.nl, 088-0990981
De Kleine Rug - Dordrecht (H, K) dekleinerug.nivon.nl, 088-0990982
Koos Vorrinkhuis - Lage Vuursche (H) koosvorrinkhuis.nivon.nl, 088-0990983
Krikkenhaar - Bornerbroek (H, K) krikkenhaar.nivon.nl, 088-0990984
Lettelbert - Lettelbert (K) lettelbert.nivon.nl, 088-0990985
De Meenthe - Noordwolde (K) demeenthe.nivon.nl, 088-0990966
Morgenrood - Oisterwijk (H, K) morgenrood.nivon.nl, 088-0990987
Het Zeehuis - Bergen a. Zee (H) zeehuis.nivon.nl, 088-0990988 (telefonisch bereikbaar di 19-21 uur, vr 10-12 uur)
Bel de contactpersonen of reserveer via de website voor een verblijf in een Nivon Natuurvriendenhuis (H) of op een kampeerterrein (K). nivon.nl
Kies waar je wilt overnachten en boek!
Nivon Natuurvriendenhuis Hier start ook een wandeltweedaagse: nivon.nl/wandeltweedaagsen
Internationale natuurvriendenhuizen
Van zelfcatering huisjes tot groepsaccommodaties met slaapzalen: er zijn meer dan 700 natuurvriendenhuizen over de wereld verspreid, steeds op prachtige plekken in de natuur.
Natuurvriendenhuizen:
– staan open voor iedereen
zijn familievriendelijk
– streven naar een duurzaam verblijf
– bieden meestal korting voor natuurvrienden uit andere landen
Nivon maakt deel uit van het internationaal natuurvriendennetwerk Naturefriends International (NFI), een paraplu-organisatie met ongeveer 45 landelijke lidorganisaties. NFI is lid van de 'Green 10', een platform voor de 10 grootste Europese milieuorganisaties.
Ontdek ze via: www.nf-int.org
Salto (nu in oprichting)
SALTO Reizen gaat zich richten op het organiseren van wandelreizen voor 40-55 jarigen. Salto (oftewel: Spring in het Italiaans en Spaans) is bedoeld om een logische opvolger te zijn voor deelnemers en vrijwilligers die verplicht met leeftijdspensioen moeten bij Spring Reizen, maar die nog wel graag in groepsverband met mensen van dezelfde levensfase op pad willen.
Salto gaat werken volgens het kapstok-principe: wij bieden een platform voor vrijwilligers om zelf een mooie reis of weekend te bedenken, te promoten en te begeleiden. Wij regelen de website, administratie en financiën. Wij zijn op zoek naar mensen die voor de zomer van 2022 een reis of weekend willen bedenken, uitwerken en begeleiden. Of zou je het leuk te vinden om deel te nemen aan een Salto reis of weekend?
Meer
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/f7286d8e87c6909870c4d96042e70691.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/9134804df2ad63cef50fecfc06c3dd01.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/7c2e3aa685e569badb583ff0ae946e91.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/7c2e3aa685e569badb583ff0ae946e91.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/7c2e3aa685e569badb583ff0ae946e91.jpeg)
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/7c2e3aa685e569badb583ff0ae946e91.jpeg)
Disclaimer
Voor alle activiteiten geldt: onder voorbehoud. Activiteiten gaan alleen door als dat voldoende veilig wordt geacht en er voldoende gelegenheid is tot het nemen van gepaste afstand, in overeenstemming met de geldende coronamaatregelen (kan per regio verschillen!). Wees ook zelf verstandig, meld je niet aan in geval van verkoudheid of andere gezondheidsklachten of wanneer je tot een risicogroep behoort. Neem voor de meest actuele informatie over een activiteit eerst even contact op met de aanmeldsecretaris, de accommodatie, de afdeling of werkgroep.
mrt
Tekenen voor kinderen
3 mrt Krikkenhaar
Prijs: € 15
Op het kabouterpad geeft Rob Koenders eenvoudige opdrachten waarbij je leert kijken, zoeken, tekenen en kleuren. Het tekenmateriaal is aanwezig. Van 10.00 uur tot 14.00 uur met een lunch tussendoor. Ouders mogen ook meedoen.
Boeken: ams.krikkenhaar@nivon.nl / 0880990984 Info: act.krikkenhaar@ nivon.nl / 0612147992
Aquarelleren voor beginners en gevorderden
6 t/m 11 mrt Banjaert
Prijs: € 80, niet-leden: € 120
O.b.v. zelfverzorging en eigen materiaal. Exclusief overnachtingskosten van € 50 voor leden en € 80 voor niet-leden. Boeken en info: eribatlk@gmail.com / 0703239175
Wolvilten
7 t/m 11 mrt De Bosbeek
Prijs: € 160, niet-leden: € 210 Wolvilten, samen voor de mooiste resultaten onder begeleiding. Zowel voor ervaren wolvilters als voor beginners. Wol kan door sop, warmte en wrijving vervilten, dit komt doordat de schubben van de wol in elkaar haken. Boekingen en info: bosbeek@nivon.nl / 0880990974
Schrijfweek in Morgenrood
7 t/m 11 mrt Morgenrood
Prijs: € 135, niet-leden: € 175, “Iedere reis een verrassend thema”, dagelijks een schrijfmoment van twee uur en een creatieve workshop op een avond. Voor wie
Activiteiten
graag schrijvend op ontdekkingsreis gaat naar zichzelf en de ander. Ontbijt en lunch apart, gezamenlijk de avondmaaltijd bereiden.
Boeken: morgenrood@nivon.nl / 0880990987 Info: 0880990987 / act.morgenrood@nivon.nl
Maak je eigen levensboek (VOL met wachtlijst)
7 t/m 11 mrt Het Hunehuis
Prijs: € 382, niet-leden: € 442 Elk leven is de moeite waard om beschreven te worden. Sjoerd Litjens begeleidt je daarbij en wij doen bijna de hele de verzorging zodat alle energie in jouw werk kan gaan zitten. Je krijgt voldoende informatie om het evt. thuis verder af te ronden. Incl. lakenpakket en schoonmaak kamers. Boeken: hunehuis@nivon.nl / 0880990981 Info: 0614982699
Tweedaagse workshop landschapschilderen
11-12 mrt Krikkenhaar
Prijs: € 100, niet-leden: € 120 Geesje Kuit geeft deze minicursus. Je kan je eigen materiaal meebrengen, schildersezels zijn aanwezig. Eerst schetsen en daarna wellicht 2 schilderijen maken. 1 overnachting met volledige verzorging, incl. laken pakket. 10 deelnemers. Boeken: ams.krikkenhaar@nivon.nl / 0880990984 Info: act.krikkenhaar@ nivon.nl / 0612147992
Zang- en muziekweekend
11 t/m 13 mrt ABK-Huis
Prijs: € 85, niet-leden: € 95 Onder leiding van twee dirigenten wordt er in aparte ruimtes gezongen en gemusiceerd. De activiteit start op vrijdagmiddag en loopt door tot zondagmiddag. Het hele weekend is verzorgd, zodat je je volledig kunt richten op de muziek, het samen zijn en plezier maken. Boeken en info: w.degeling@ziggo.nl / 06-28195354
Beeldhouwen in speksteen
13 t/m 18 mrt De Bosbeek
Prijs: € 175, niet-leden: € 225 Speksteen is een zachte steen die geen “harde arbeid” nodig heeft en bewerkt kan worden met bijvoor-
beeld een houtrasp, een mesje e.d. Boeken en info: ac.bosbeek@nivon.nl / 0880990974
Creatief schrijven
14 t/m 16 mrt Allardsoog
Prijs: € 194 niet-leden: € 254 Writers block, onbevangen beginner of zou je graag méér schrijven? Kom dan naar Allardsoog! We leren een aantal schrijftechnieken en strategieen om jezelf uit te dagen en om bij vastlopen verder te kunnen. Focus ligt op woorden op papier krijgen. Boeken: allardsoog@nivon.nl / 0880990971 Info: m.i.baas@ outlook.com
Onze levenservaring
14 t/m 18 mrt Het Hunehuis
Prijs: € 280, niet-leden: € 340 Bezinning op het leven o.l.v. Marike de Wit die haar letenten inzet om het een succes te laten worden. Muziek, filosofie, gedichten, etc. geven mogelijkheden tot overpeinzing en uitwisseling van ervaringen. Wij doen de bijna volledige verzorging. Incl. lakenpakket en schoonmaak kamers. Boeken: hunehuis@nivon.nl / 0880990981 Info: mewit@xs4all.nl / 0104777361
Encaustic Art II voor gevorderden
15-16 mrt Allardsoog
Prijs: € 154, niet-leden: € 214 De mini-hotgun komt aan bod en met de Shellack-techniek krijg je een craquelé-effecten. We maken een hangertje als sieraad en o.a. nog een A4 hotplate plus afdruk op aquarelpapier. Sonja Hendriks doceert. € 27,50 materiaalkosten, incl overnachting van dinsdag op woensdag. Boeken: allardsoog@ nivon.nl / 0880990971 Info: sonjahendriks@upcmail.nl
Art Journaling
15 t/m 17 mrt Morgenrood
Prijs: € 145, niet-leden: € 170 Wil je graag ontspannen op een creatieve manier? Houd je van tekenen, schilderen, stempelen, kleuren, collages maken, doodlen, handletteren? Meld je dan aan
voor de 3 daagse workshop
Art Journaling. Geheel verzorgd, inclusief alle materialen!
Boeken: morgenrood@nivon.nl / 0880990987 Info: 0880990987 / act.morgenrood@nivon.nl
Verhalen Driedaagse
15 t/m 17 mrt Banjaert
Prijs: € 125, niet-leden: € 187,50 Het vertellen van verhalen is zo oud als de mensheid. Hoe doe je dat, een verhaal vertellen? Als een cadeau voor jezelf en de ander? Een workshop met plezier en uitnodigende oefeningen, o.l.v vertelster Anne van Delft. Excl. o/l, incl. 2 keer diner. Boeken: ams.banjaert.h@nivon.nl / 0880990972 Info: 0206227395 / info@annevandelft.nl
Mandala's en papierknipkunst
15 t/m 17 mrt Banjaert
Prijs: € 125, niet-leden: € 187,50
Aan de slag met Janna van Zuijlen (Jantje 4). Ervaring: 40 jaar papierknipkunst/30 jaar met mandala's. Rozetten knippen en tekenen, mandala's maken. We starten met een fotopresentatie van mandala's. Ontbijt/lunch obv. zelfverzorging, incl. 2 x diner. Boeken: ams.banjaert.h@nivon.nl / 0880990972 Info: cfmfit48@gmail. com / 0251238289
Kaart en kompas
18 t/m 20 mrt De Bosbeek
Prijs: € 100, niet-leden: € 140 Leren omgaan met kaart, kompas voor beginners rondom De Bosbeek. Deze cursus biedt uitkomst voor diegenen die zich de kennis van verantwoord kompasgebruik eigen willen maken. Boeken en info: bosbeek@nivon.nl / 0880990974
Schrijfweekend
18 t/m 20 mrt De Bosbeek
Prijs: € 100, niet-leden: € 140 Tijdens dit schrijfweekend in De Bosbeek worden allerlei schrijfsels gemaakt. Allerlei bronnen worden gebruikt voor de inspiratie. Boeken en info: bosbeek@nivon.nl / 0880990974
Beleef Dordrecht
18 t/m 20 mrt De Kleine Rug
Prijs: € 120, niet-leden: € 160 Een boottocht met onze vlet (de Heen- en Weerwolf) naar het centrum van de historische stad Dordrecht en naar de Hollandse Biesbosch met dagelijkse begeleide wandelingen van ongeveer 12 kilometer en museumbezoek. Obv. volledige verzorging, incl. toeristenbelasting, excl. lakenpakket en entree musea. Boeken: 0880990982 / corrie.vdmarel@kpnmail.nl info: Elmvdkuy@kpnmail.nl / 0653552923
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/1cc96c3eefe3122f22dc7fdf445d3856.jpeg)
Werkweek KVH 2022
20 t/m 24 mrt Koos Vorrinkhuis
Prijs: Gratis Steek de handen uit de mouwen in en rond het Koos Vorrinkhuis en
Activiteiten
Wandelen
Vroege voorjaarswandeling met IVN
6 mrt De Bosbeek
Prijs: Gratis
We starten om 14.00 uur vanaf het Natuurvriendenhuis De Bosbeek. Het duurt 2 uur. De gidsen zijn Jeltje Zeelenberg (0318-413486) en Hans Gonggrijp (0318-840409). Graag vooraf aanmelden bij Jeltje. Boeken en info: bosbeek@nivon.nl / 0880990974 Info: bosbeek@nivon.nl
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/26500248b4c922e0ee513705462a3ea2.jpeg)
Nivon Wandelgroep Noord – Paterswolde
6 mrt Paterswolde
Prijs: Gratis
NIVON wandelgroep Noord hervat met een lichte aarzeling haar wandelingen op ieder eerste zondag van de maand. We bekijken per maand of en waar we in één van de drie noordelijke provincies gaan wandelen. We verzamelen om 10 uur bij Kaap Hoorn aan de NW kant van het PAterswoldsemeer. Kaapse Baan 1, 9752 XP Haren. Boeken en info: holzflorrie@hotmail.com / 0644264275
Wandel2daagse o.l.v. gids over de Zuid Veluwe
19-20 mrt De Bosbeek
Prijs: € 90, niet-leden: € 125 Deze wandeltweedaagse over vooral de hoogtes van de Zuid Veluwe. Een bekende plek is het Arboretum waar we doorheen wandelen. De tweede dag voert door het beekdalenlandschap, over de Duno rond Heveadorp en door de zuidelijker gelegen bossen en heide. Boeken en info: bosbeek@nivon.nl / 0880990974
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/66bfb1bb94743a35bd395c4082fe59a8.jpeg)
Lentewandelweek
20 t/m 24 mrt Morgenrood
Prijs: € 210, niet-leden: € 255
De prachtige bossen, heide en vennen van Oisterwijk vormen een prachtig decor voor een paar dagen lekker wandelen. Je wandelt o.l.v. Marijke en Cor den Heijer. De wandeltochten zijn gemiddeld
15 km, met ruime pauzes. Geheel verzorgd. Boeken: morgenrood@ nivon.nl / 0880990987 Info: cm.denheijer@online.nl
Midweek Wandelen aan Zee
21 t/m 25 mrt Het Zeehuis
Prijs: € 200, niet-leden: € 300 Geheel verzorgde midweek met dagelijkse wandelingen van 20, 18, 16 en eventueel 12 km (terug met de bus). Genieten van de zee, de duinen en het bos. Boeken: zeehuis@nivon.nl / 0880990988 Info: c.vanderzee@planet.nl / 0613014079
Nivon Wandelgroep Noord
– Anloo
6 mrt Anloo
Prijs: Gratis
NIVON wandelgroep Noord hervat met een lichte aarzeling haar wandelingen op ieder eerste zondag van de maand. We bekijken per maand of en waar we in één van de drie noordelijke provincies gaan wandelen. We verzamelen om 10 uur bij de Magnuskerk Kerkbrink
1, 9467 PH aanloop. Boeken en info: holzflorrie@hotmail.com / 0644264275
Wandel 4 daagse met Cor en Marijke
4 t/m 7 apr Het Hunehuis
Prijs: € 177, niet-leden: € 300 Heerlijk met deze 2 begeleiders wandelen. En dan ook nog eens over de velden, bossen, heide... kortom genieten. Volledige verzorging met de lunch ergens onderweg genietend van dat alles in het voorjaar. Een feestje. Incl. lakenpakket en schoonmaak kamer. Boeken: hunehuis@nivon.nl / 0880990981 Info:cm.denheijer@ online.nl / 0715411767
Lente wandelvierdaagse
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/8481f48f062e155fd776182b2c7c5309.jpeg)
25 t/m 28 apr Koos Vorrinkhuis
Prijs: € 195, niet-leden: € 255 Fijne voorjaarswandelingen
(17 en 10 km) in de mooie omgeving van het Koos Vorrinkhuis (Lage Vuursche). Met Marijke en Cor den Heijer. O.b.v. volledige verzorging: 3x ontbijt, lunch, diner en lakenpakket. Boeken: koosvorrinkhuis@nivon.nl / 0880990983 Info: cm.denheijer@ online.nl / 0715411767
Wandelmidweek Twente
25 t/m 29 apr Den Broam
Prijs: € 251,90, niet-leden: € 290,65 Verzorgde midweek op Den Broam. Na een heerlijk ontbijt lekker wandelen in het Twentse coulissenlandschap met gids Jan die veel te vertellen heeft. Lunchpakketje mee voor picknick onderweg en na afloop een driegangenmaaltijd. Boeken en info: denbroam@nivon.nl / 0880990975
Wandelen Via Coriovallum 1 (VOL met wachtlijst)
8 t/m 12 mei Eikhold
Prijs: € 275, niet-leden: € 310
Deel 1 van een 6 daagse wandeltocht (deel 2 van 9-13 oktober 2022) Op zondag maken we kennis met elkaar en krijgen we informatie over de route onder het genot van koffie/thee met Limburgse vlaai. We wandelen 3 dagen ongeveer
17 km per dag. Inclusief volledige verzorging, lakenset en begeleiding. Boeken: eikhold@nivon.nl / 0618792104 Info: cm.denheijer@ online.nl / 0715411767
Voorjaarswandeling met IVN
15 mei De Bosbeek
Prijs: Gratis
Start: 14.00 uur vanaf het Natuurvriendenhuis De Bosbeek, duur
2 uur Gidsen: Jeltje Zeelenberg (0318-413486) en Hans Gonggrijp (0318- 840409). Graag vooraf aanmelden bij Jeltje. Boeken en info: bosbeek@nivon.nl / 0880990974
Mind walk
25-26 jun Morgenrood
Prijs: € 65, niet-leden: € 75 Zin om je te ontspannen en op te laden? Kom mee wandelen tijdens dit Mind Walk weekend. Maak je hoofd leeg en kom tot rust in de prachtige Brabantse natuur. O.b.v. zelfverzorging. Boeken en info: 088-0990987 / morgenrood@nivon.nl
overnacht in ruil daarvoor met voll. verzorging. Kom op zondagmiddag al en blijf één, twee, drie of vier nachten. Overdag ga je aan de slag met anderen. Boeken en info: cvw.koosvorrinkhuis@nivon.nl
088 0990983
Schildervakantie
21 t/m 25 mrt Morgenrood
Prijs: € 275, niet-leden: € 320 Een midweek voor jezelf!! Je hoeft alleen maar te schilderen. Je leert technieken, tips en trucs voor mooi resultaat. We schilderen op locatie Morgenrood en gaan het mooie landschap in met ons schetsboek. Geheel verzorgd, inclusief alle materialen! Boeken: 0880990987 / morgenrood@nivon.nl Info: liakuijpers@ziggo.nl
Bevlogen zingen
21 t/m 24 mrt Allardsoog
Prijs: € 188, niet-leden: € 248 Zingen o.l.v. van twee docenten, zingen met het hart op de tong, zingen van liederen die je raken, zingen van Nederlands en internationaal repertoire met herkenbare thema's. Drie muzikale dagen. Ontbijt/lunch o.b.v. zelfzorg, incl. 3 warme maaltijden. Boeken: pr.allardsoog@nivon.nl / 0880990971
Info: marianta@xs4all.nl / 0516421612
Beleef Dordrecht
22 t/m 24 mrt De Kleine Rug
Prijs: € 120, niet-leden: € 160 Een boottocht met onze vlet (de Heen- en Weerwolf) naar het centrum van de historische stad Dordrecht en naar de Hollandse Biesbosch met dagelijkse begeleide wandelingen van ongeveer 12 kilometer en museumbezoek. Obv. volledige verzorging, incl. toeristenbelasting, excl. lakenpakket en entree musea. Boeken: 0880990982 / corrie.vdmarel@kpnmail.nl Info: Elmvdkuy@kpnmail.nl / 0653552923
Fluitzaterdag
26 mrt Het Huis Utrecht
Prijs € 6, niet leden € 12 Onder leiding van Rosita van Oosten maak je met elkaar, met veel plezier, muziek. Gevarieerde muziek van Bartok tot hedendaagse tijd muziek. De muziekstukken worden digitaal aangeleverd, zodat je deze thuis kan oefenen. Voor de lunch moet je zelf zorgen, koffie en thee kost € 0,50. Boeken en info: joke_van_es@kpnplanet.nl / 06-20745003 (graag na 19.00 uur)
Creatieve ontspanningsdagen
28 t/m 30 mrt Banjaert
Prijs: € 115, niet-leden: € 167,50
Ben je toe aan wat rust, tijd voor jezelf, innerlijke reflectie, meld je dan aan. Yoga, tai chi, meditatie, filosofisch gesprek, woordspelletjes, collage (zielekaart) maken. Vrije tijd. Start op ma 19.30 uur. Volpension. Max. 10 deelnemers. Boeken:
ams.banjaert.h@nivon.nl / 0880990972 Info: 0251238289 / cfmfit48@gmail.com
De Kleine Rug klusdagen
28 t/m 30 mrt De Kleine Rug
Prijs: Gratis
Activiteiten
Workshop Indonesisch koken en eten (niet vegetarisch)
5 t/m 7 apr Morgenrood
Prijs: € 130, niet-leden: € 160
De Indonesische keuken staat centraal in Morgenrood met als thema “Maal en Verhaal”. Freek Croese geeft leiding aan de kookworkshops in de middag. 's Avonds aan tafel genieten we van de Indonesische maaltijd. Incl. logies en alle maaltijden. Boeken: morgenrood@nivon.nl / 0880990987
Info: act.morgenrood@nivon.nl / 0880990987
Boeken en info: joke_van_es@ kpnplanet.nl / 06-20745003 (graag na 19.00 uur)
Workshop Indonesisch koken en eten (niet vegetarisch)
19 t/m 21 apr Morgenrood
De halfjaarlijkse klusdagen, waarbij het accent ligt op buitenwerkzaamheden, zoals schilder-, tegel- en terreinwerkzaamheden. Het repareren van kano’s en opknappen van de Heen en Weerwolf. De blok- en trekkershutten worden gebruiksklaar gemaakt voor de opening per 1 april en het huis krijgt weer de van oudsher grotevoorjaarsschoonmaakbeurt. Obv. volledige verzorging, incl. lakenpakket. Boeken en info: e.zoomer@kpnmail.nl / 0181621658
Inloop Handwerk-inspiratie
midweek
28 mrt t/m 1 apr De Bosbeek
Prijs: € 100, niet-leden: € 140 Natuurvriendenhuis De Bosbeek nodigt je uit om te komen quilten, breien, haken en borduren, ieder met haar/zijn eigen werk.
Boeken en info: bosbeek@nivon.nl / 0880990974
Fotomidweek Twente
28 mrt t/m 1 apr Den Broam
Prijs: € 236,20, niet-leden: € 264,60
Als in de lente de natuur weer groeit en bloeit, ga je van Caty en Michel leren hoe je dat vastlegt in boeiende foto’s en hoe je van je digitale beelden echte plaatjes maakt. Geniet van het Twentse landschap en de maaltijden van onze koks. Gehele verzorging.
Boeken en info: denbroam@nivon.nl / 0880990975 apr
Ozlines Surfschool
1 apr t/m 1 okt Banjaert
Geniet van zee en strand, peddel in zee en pak de golven. Banjaert en www.ozlines.com/surfschool
werken samen; alle gasten van Banjaert krijgen 10% korting. Lessen door gepassioneerde instructeurs. Interessant voor ouders en kinderen. Boeken: ams.banjaert.h@nivon.nl / 0880990972 Info: info@ozlines.com / 0613107519
Verzorgd niets doen (Indonesisch eten)
5 t/m 7 apr Morgenrood
Prijs: € 110, niet-leden: € 140 Tijdens deze twee dagen geniet u 2x van een uitgebreid Indonesisch diner. Tevens krijgt u 3x een lunch en 2x een ontbijt. Incl. kamerhuur uiteraard! Geheel verzorgd. Wij koken niet vegetarisch tijdens deze dagen! Boeken: morgenrood@nivon.nl / 0880990987 Info: act.morgenrood@ nivon.nl / 0880990987
TAI JI QUAN en QIGONG
11 t/m 14 apr Allardsoog
Prijs: € 229, niet-leden: € 289 Van oorsprong behoort Tai Ji Quan tot de vechtsport. Nu worden de slow-motion uitgevoerde vecht-bewegingen beoefend, die aaneengesloten op een langzame dans lijken. Mooi en sierlijk. En op deze wijze beoefend blijkt het ook goed voor het brein! Boeken: allardsoog@nivon.nl / 0880990971 Info: margobouwman@gmail.com
Wolvilten
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/65aa800b056342a6a3ef59b2a4fed610.jpeg)
11 t/m 15 apr De Bosbeek
Prijs: € 160, niet-leden: € 210 Wolvilten, samen voor de mooiste resultaten onder begeleiding. Zowel voor ervaren wolvilters als voor beginners. Wol kan door sop, warmte en wrijving vervilten, dit komt doordat de schubben van de wol in elkaar haken. Extra week! Boeken en info: bosbeek@nivon.nl / 0880990974
Vogeldagen op de Hondsrug
13 t/m 15 april De Hondsrug
Prijs: € 90, niet-leden: € 135 Lezingen, wandelingen en doe-activiteiten. Op basis van zelfverzorging, inclusief overnachtingen, koffie/thee en warme maaltijd. Boeken en info: marjoleinb@samenspel.org
Fluitzaterdag
16 apr Het Huis Utrecht
Prijs € 6, niet leden € 12
Onder leiding van Rosita van Oosten maak je met elkaar, met veel plezier, muziek. Gevarieerde muziek van Bartok tot hedendaagse tijd muziek. De muziekstukken worden digitaal aangeleverd, zodat je deze thuis kan oefenen. Voor de lunch moet je zelf zorgen, koffie en thee kost € 0,50.
Prijs: € 130, niet-leden: € 160 De Indonesische keuken staat centraal in Morgenrood met als thema “Maal en Verhaal”. Freek Croese geeft leiding aan de kookworkshops in de middag. 's Avonds aan tafel genieten we van de Indonesische maaltijd. Incl.logies en alle maaltijden. Boeken: morgenrood@nivon.nl / 0880990987 Info: act.morgenrood@ nivon.nl / 0402123147
Verzorgd niets doen (Indonesisch eten)
19 t/m 21 apr Morgenrood
Prijs: € 110, niet-leden: € 140 Tijdens deze twee dagen geniet u 2x van een uitgebreid Indonesisch diner. Tevens krijgt u 3x een lunch en 2x een ontbijt. Incl. kamerhuur uiteraard! Geheel verzorgd. Wij koken niet vegetarisch tijdens deze dagen! Boeken en info: 0880990987 / morgenrood@nivon.nl
Fietsen in Brabant
24 t/m 29 apr Morgenrood
Prijs: € 250, niet-leden: € 300 5 dagen met de fiets eropuit door afwisselend Brabants natuurschoon. De tochten zijn ongeveer 45 km per dag. Bij terugkomst lekker verwend worden met een heerlijke maaltijd. Geheel verzorgd! Eventueel kunt u een fiets huren op locatie. Boeken en info: morgenrood@nivon.nl / 0880990987
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/cf4c542f2ba9da53dd25061331d0fc65.jpeg)
Verzorgd vrij-zijn
24 t/m 29 apr Morgenrood
Prijs: € 220, niet-leden: € 280 Niets moet, veel mag deze dagen. Vrijheid om te doen wat je wilt. Geniet van de bossen, de heide, de vennen en het leuke centrum van Oisterwijk. 's Morgens en 's avonds krijg je verzorgde maaltijden, 's middags een lunchpakket. Boekingen en info: morgenrood@ nivon.nl / 0880990987
Vlieg met de vogels
25 t/m 27 apr Banjaert
Prijs: € 100, niet-leden: € 150 Elke dag op pad om vogels te observeren: duinen, strand, weiland. Samen o.l.v. Magda en Nora, twee kenners en vrijwilligers van Banjaert. Fiets noodzakelijk, ook te huur. Korte tochten. Verrekijker! Twee keer diner. Ontbijt en lunch o.b.v. zelfverzorging. Boeken: ams.banjaert.h@nivon.nl / 0880990972 Info: cfmfit48@gmail. com / 0251238289
Cartoontekenen en illustreren
25 t/m 27 apr Banjaert
Prijs: € 135, niet-leden: € 195 Eric Simons, Cartoonacademy, geeft meerdere workshops over diverse beeldelementen zoals typetjes en emoties, vorm en lijn, minimalisme, karikaturen, zwart-witgebruik. Een kans om je vaardigheden te ontwikkelen. Plezier: staat voorop. Incl. 2 x diner. Excl. ontbijt en lunch. Boeken: ams.banjaert.h@nivon.nl / 0880990972 Info: cfmfit48@gmail. com / 0251238289
Speksteen bewerken
25 t/m 29 apr Het Hunehuis
Prijs: € 298, niet-leden: € 358 Leef je lekker buiten uit op speksteen en zie wat er dan van komt. Laat je steen spreken! Deskundige begeleiding van Geesje helpt je problemen te overwinnen. Ontspanning door inspanning. Wij doen de bijna vol. verzorging, de omgeving/sfeer de rest. Incl. lakenpakket en schoonmaak kamers. Boeken: geesjek@ gmail.com / 0638138984 Info: hunehuis@nivon.nl / 0880990981
Vrij schilderen
25 t/m 29 apr Het Hunehuis
Prijs: € 265, niet-leden: € 325 De hal van het Hunehuis wordt atelier waar je aan de slag gaat met wat jij wilt maken. Dineke helpt je om net een stapje verder te komen. Techniek en materiaal mag je zelf kiezen. Wij doen de bijna vol. verzorging en jij maakt een prachtig werkstuk, of meer! Incl. lakenpakket en schoonmaak kamers. Boeken: dinekekraaijeveld@gmail.com Info: hunehuis@nivon.nl / 0880990981
Encaustic Art
28-29 apr Banjaert
Prijs: € 75, niet-leden: € 112,50
Encaustic Art: een ontspannende techniek o.l.v. Sonja Hendriks. Schilderen met een strijkboutje, gekleurde bijenwas en speciaal papier. Materiaalkosten: € 25. Ervaring niet nodig. Ontbijt en lunch: zelfverz. Incl. warme maaltijd. Boeken: ams.banjaert.h@nivon.nl / 0880990972 Info: cfmfit48@gmail. com / 0251238289
De perfecte natuurfoto
29 apr t/m 1 mei Koos Vorrinkhuis
Prijs: € 152, niet-leden: € 212
Weekend workshop over natuurfotografie. Voor beginners en iets gevorderden. Elke dag worden foto's en (camera)techniek besproken.
Elke dag ga je beter foto's maken. Creatieve fotografie en bosfotografie komen ook aan bod. Obv. volledige verzorging. Boeken: 0880990983 / koosvorrinkhuis@nivon.nl Info: hugoweenen1@gmail.com
mei
1 mei viering en de 5e Koos Vorrinklezing
1 mei Koos Vorrinkhuis
Prijs: Gratis
De traditie gaat verder. 1 mei viering en de 5e Koos Vorrinklezing, nu over de linkse samenwerking. Verder de traditionele mei-liederen. Info: koosvorrinkhuis.nivon.nl/ activiteitenoverzicht
Kinderactiviteiten (natuur, knutselen en buitenspel)
1 t/m 7 mei Morgenrood
Prijs: Gratis
Ook in 2022 zijn in de meivakantie afwisselende activiteiten voor de jongere en oudere kinderen. Natuurbeleving! Knutselen! Een buitenspel!
Tijd: 10.15 uur - 12.00 uur. En bij goed weer is er ’s avonds een kampvuur.
Activiteiten
Vanaf 4 jaar! Deelname is gratis. Boeken en info: morgenrood@nivon. nl / 0880990987
Kinderactiviteiten (verhalen en muziek)
1 t/m 6 mei Morgenrood
Prijs: Gratis
Tijdens de vakanties in 2022 zijn er weer volop kinderactiviteiten op Morgenrood! Lia, Marion, Corrie en Akkelien zijn er s ochtends voor de “natuurbeleving” en s avonds bij het kampvuur lezen we een verhaal en zingen we. Neem je instrument mee. Boeken: morgenrood@nivon.nl / 0880990987
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/9e18ee36b33dc75921fd094d27614527.jpeg)
Workshop Mindfulness
2 t/m 4 mei De Kleine Rug
Prijs: € 150, niet-leden: € 190 In deze workshop, o.l.v. een ervaren Mindfulnessdocente, leer je de belangrijkste principes van Mindfulness kennen of kun je deze principes weer ophalen. We bespreken de theorie van Mindfulness en doen oefeningen en meditaties. De natuur is onderdeel van deze workshop. Elke deelnemer krijgt een werkboek en geluidsbestanden om later de meditaties terug te kunnen horen. Obv. volledige verzorging, incl. boottocht en excl. lakenpakket. Boeken: corrie.vdmarel@kpnmail.nl / 0880990982 Info: Elmvdkuy@ kpnmail.nl / 0653552923
Vogelhuisje timmeren / natuurwerkstuk maken
3 mei Het Hunehuis
Prijs: Gratis Je logeert op het Hunehuis en dan kan je dit gaan doen! Ga dinsdagmiddag 13.30 uur aan het werk met knutselen en timmeren! 'de Timmerclub' komt je een onvergetelijke middag bezorgen. Er moet een volwassene bij zijn. 15 plekken, vol is vol. Boeken en info: hunehuis@ nivon.nl / 0880990981
Natuur en cultuur rond het Hunehuis
9 t/m 13 mei Het Hunehuis
Prijs: € 90, niet-leden: € 135 De prijs is excl. programmakosten. Wie meer weet, ziet en geniet ook
veel meer. Kom genieten van de inspiratie en kennis van Wim en ontdek nog veel meer moois en leer ook het landschap lezen! Van oertijd tot WOII, een pingo?, de orchideeën, de uilen, alles komt aan bod. O.b.v. zelfverzorging. Boeken: hunehuis@gmail.com / 0880990981 Info: vdwijkwim@ gmail.com / 0521341500
Open Dag: de Nizondag
15 mei De Kleine Rug
Prijs: Gratis
Kennismaken met en ontmoeting op De Kleine Rug, een duurzaamheidsmarkt, activiteiten voor kinderen, zang/muziek en natuurwandelingen o.l.v. een gids. Boeken en info: e.zoomer@kpnmail.nl / 0181621658
Fotograferen in de Biesbosch
16 t/m 18 mei De Kleine Rug
Prijs: € 130, niet-leden: €170 In deze workshop, o.l.v. een ervaren fotograaf, wordt in de natuur gefotografeerd: per boot in de Hollandse en te voet in de Brabantse en Dordtse Biesbosch, waarbij ook techniek en compositie wordt behandeld. Obv. volledige verzorging, incl. boottochten en toeristenbelasting, excl. lakenpakket. Boeken: corrie.vdmarel@kpnmail.nl / 088-0990982 Info: Elmvdkuy@ kpnmail.nl / 0653552923
Reizen door de levensfasen via de chakra's
16 t/m 20 mei De Bosbeek
Prijs: € 175, niet-leden: € 240 Inzicht, dansen, wandelen, schrijven, oefeningen, verbinding Bij elke levensfase neem je de werkelijkheid op een bepaalde manier waar die jou de gelegenheid geeft jezelf te leren kennen. Boeken en info: bosbeek@nivon.nl / 0880990974
Fietsen langs industrieel erfgoed
16 t/m 20 mei Den Broam
Prijs: € 266,90, niet-leden: € 305,65 Twente heeft mooie natuur, maar ook prachtig industrieel erfgoed dat een bezoek waard is. Denk aan de textielindustrie, machinefabrieken van Stork en meer. Deze geh.verz. fietsmidweek is een combi van natuur en cultuur met excursies en museumbezoek. Boekingen: denbroam@nivon.nl 088 0990 975
Meer informatie: Onne Haitsma denbroam@nivon.nl 088 0990 975
Contactpersoon bij vragen: Wien Gerards pr.denbroam@nivon.nl 0623486953
Ook Nivon Rotterdam heeft weer een goed gevuld programma: bergsport, creatief, debat, expositie, muziek, wandelen, workshops. Zie voor alle informatie nivonrotterdam.nl
Meer informatie? Ga naar nivon.nl/activiteiten
Colofon
Toorts, verenigingsblad van Nivon Natuurvrienden
93e jaargang, nr. 2, lente 2022 Verschijnt 4 x per jaar
Redactie:
Hester Schaaf, Iris Vermaas
Aan dit nummer werkten mee: Carla Alma, Maartje Gerritsen, Henk Hanssen, Kees Hogervorst, Maria Ignatovich, John Janssen, Sjoerd Kemeling, Jet Kooderings, Karin van Os, Henk Schaaf, Han Verschuur, werkgroepen Bergsport, JUMP, NivonJong, Trefkamp, Treq, Spring, Salto, Vitaal Reizen, Wandel 60+, Watersport, Zomertreffen.
Coverfoto: Céline Steenbergen
Backcover: Iris Vermaas
Kopij & reacties:
Redactie: toorts@nivon.nl
Nivon, Plantage Middenlaan 2F 1018 DD Amsterdam 088-0990900
Deadline kopij zomernummer:
14 april 2022 (redactioneel)
28 april 2022 (reizen en activiteiten)
Verschijning volgende editie: juni 2022
Art-directie & ontwerp: Dutch Portfolio, dutchportfolio.com
Productie:
Senefelder Misset, senefelder.nl
Contact:
Nivon: info@nivon.nl
Agenda & berichten: nivon.nl/activiteiten
Regeladvertenties: nivon.nl/legeenlink
Overige advertenties: communicatie@nivon.nl
Kleine lettertjes:
Artikelen en berichten zijn welkom. De redactie behoudt het recht bijdragen in te korten of te weigeren. Door en voor Nivongroepen mag alles uit Toorts worden overgenomen, behoudens foto's waarop copyright berust. Voorwaarde voor elk gebruik is bron- en naamsvermelding van schrijver e/o fotograaf. Auteurs dragen bij publicatie de auteursrechten over aan Nivon. Nivon is niet aansprakelijk voor wijzigingen en drukfouten.
Toorts digitaal ontvangen? Mail naar: leden@nivon.nl
Leg een link
Regeladvertenties voor natuurvrienden. Minimaal drie regels. Kosten €5 per regel (€10 niet-leden). Geef deze op via nivon.nl/legeenlink
Zeilen in Friesland. Zeilvrienden 50plus gaat ook in '22 zeilen in Friesland. 20/6 t/m 24/6 een zwerf-midweek met als "thuishaven" ms In Dubio. 29/8 t/m 2/9 een zeil-midweek vanuit Akkrum. Zin om mee te zeilen? Beginnende maar ook gevorderde zeilers zijn welkom. www.zeilvrienden50plus.nl info@zeilvrienden50plus.nl of 0343 491325 •
Senioren zoeken tochtgenoten voor een wandeltrekking (met bagagevervoer) door Aspromonte (Calabrië, Zuid-Italië) in Lente 2023 jefoomen@gmail.com tel. 043 - 321 92 08 •
Mooi gelegen, vrijstaand privéhuisje aan het Natuurpark Dwingelderveld. Max. 4 personen. www.patriciakuiper.nl/huisje. Tel 020-6185476 •
Schreef een boekje met poëtische teksten 'Het nestelt zich onder de huid' voor familie en vrienden. Maar misschien ook relevant voor Nivon-leden met thema's als natuur, wandelen, stilte, verwonderen en verzet. Interesse? Mail me uw adres op vlerk@telfort.nl dan stuur ik het boekje (10 Euro) en rekeningnummer. Dries van der Vlerk. Lid 088477. •
ONTDEK DE PAREL VAN GRONINGEN "WESTERWOLDE" Heerlijk vakantiehuisje voor 2 pers. op eigen terrein, rust ruimte en schitterende omgeving incl. 2 fietsen. €200 per week. Website www.huisjewesterwolde.nl 06-40786243 •
Groenpark Simpelveld vakantiewoningen te huur 2 persoons Kruinweg 1-25 en 6 persoons 1-152 riadewaard1@outlook.com •
Gezocht: stel voor ons huis in de Ooijpolder Aan de Waal, rust, fietsen, wandelen, vogels. Tegenprestatie: alle voorkomende tuinwerkzhd Meerdere weken per jaar, vooraf kennismaken. Stuur ons een mail: riakleyzen@gmail.com •
Heerlijk vakantiehuis in Tsjechië. Een echte roubenka met ruimte voor 8-10 pers. Geweldig wandelgebied aan de oostkant van het Reuzengebergte bij Trutnov. Info:www.snabilic.com •
Geheel verzorgde wandel-of fietsvakantie over voormalige spoorwegen in de Ardennen. Vanuit een vakantiehuis in Robertville. Van ma.7 t/m vr.11 juni. We gebruiken duurzame producten. Prijs vanaf € 300,- pp. Pierre van Zantvoort www.jongensvandereisvereniging.nl 040-2123147 •
Nivonlid
worden?
Meld je aan via nivon.nl/leden . Voor meer info leden@nivon.nl of bel 088-0990914, bereikbaar op werkdagen (14.00 tot 17.30) •
Voordelen Nivonleden: – Deelname aan alle verenigingsactiviteiten
Korting op overnachtingen in Nivon Natuurvriendenhuizen en op kampeerterreinen
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/ed9b6c47edf767e61034e371769d5b63.jpeg)
– Korting op Nivonreizen en -kampen
Korting op aanschaf Nivon wandelgidsen
Korting op Globetrotter Buitensportvoeding
– Korting in de Carl Denig buitensportwinkel en webshop
– Ontvangen kwartaaltijdschrift Toorts
Meer info: nivon.nl/leden•
Ledentarieven:
t/m 5 jaar
6 t/m 15 jaar
16 t/m 25 jaar
26 jaar en ouder eerste lid
Het reductietarief vervalt als:
– men enig moment aangeeft meer inkomen te hebben
na drie jaar als er niet wordt gereageerd op verzoek opnieuw aantonen inkomen
Het Nivon-lidmaatschap wordt automatisch verlengd, tenzij u minimaal acht weken voor het verstrijken van uw contributieperiode schriftelijk opzegt via leden@nivon.nl of Nivon Ledenadministratie, Plantage Middenlaan 2F, 1018 DD Amsterdam. Betaling gebeurt vooraf, per contributieperiode.
Zie Algemene voorwaarden van het lidmaatschap: nivon.nl/leden •
ANBI
€ 0
€ 10
€ 20
€ 40
26 jaar en ouder tweede lid € 30
Maximaal per huishouden
€ 90
Vrijwilligers
Dankzij de inzet van actieve vrijwilligers faciliteren wij binnen het Nivon mooie activiteiten. Ook jouw waardevolle inzet stellen wij als vereniging op prijs. Neem zelf contact op met een afdeling, Natuurvrienden huis, kampeerterrein of wandelgroep bij jou in de buurt als je zin hebt om mee te doen.
Of kijk eens op: nivon.nl/vacatures •
Reductie 23 jaar en ouder
€ 10 (voor regels zie hieronder)
Het reductietarief wordt toegekend
voor een periode van maximaal drie jaar, Hiervoor geldt:
voor volwassenen (23 jaar en ouder) met een inkomen op maximaal bijstandsniveau (2021 alleenstaande € 1.021 twee personen € 1.459)
bewijs van inkomen via bijstand in de vorm van een kopie bankafschrift wordt overlegd aan Landelijk Bureau Nivon
Nivon stelt Natuurvriendenhuizen en kampeerterreinen beschikbaar voor Sociale Groepsvakanties, begeleid door vrijwilligers. Deze vakanties zijn bedoeld voor kinderen (tot 16 jaar) van ouders met een minimum inkomen. De Sociale Groepsvakanties financiert de groepsvakanties met bijdragen van sponsors, subsidies en fondsen. Giften en donaties aan de stichting zijn van harte welkom. Voor meer info: socialegroepsvakanties.nl
De Sociale Groepsvakanties zijn erkend als Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI). Een instelling kan ANBI zijn als het zich voor minstens 90% inzet voor het algemeen nut.
Een ANBI heeft een aantal belastingvoordelen, zoals vrijstelling van erf- en schenkbelasting; ook als een ANBI zelf schenkingen doet voor het algemeen belang betaalt de instelling geen schenkbelasting. (Voor meer info: anbi.nl ) •
Nivon trektochten
Hike & night midden in de Nederlandse natuur met de Nivon Trektochtkaarten. Ga lekker offline met deze tweedaagse wandelingen dwars door de mooiste natuurgebieden, met een overnachting halverwege in een Natuurvriendenhuis. Er zijn dagetappes met keuze tussen lange en korte routes van 6 tot 25 km. Je reist van en naar OV-punten: OV-punt - wandelen - overnachten - wandelen - OV-punt.
![](https://assets.isu.pub/document-structure/220224081943-d9c4e685a37d598e846e83102e5b4fbf/v1/d67cc0cbee32927681c07dca0962b883.jpeg)
Boek je overnachting vooraf voor de meest ontspannen offline ervaring en geniet van dit groene avontuur!
nivon.nl/trektochten
PostNL Port betaald Retouradres: Plantage Middenlaan 2F, 1018 DD Amsterdam