Nivon - Toorts - Winter - 2025

Page 1


Op a vontuur

4

Reportage

De magie van wandelen

9

Vrijwilliger in de spotlight

18

Internationaal Samen voor de toekomst

Toorts digitaal ontvangen?

Mail naar: leden@nivon.nl

Inhoud

6

Oude Nivon-idealen in een nieuwe vorm

10

Archief Kees de Boer

20

Historie Het natuurvriendenlied

8 Nivon Natuurvriendenspel

14 Duurzaam Klimaatwandeling

En verder…

Vacatures 11 NivonJong 12 Prikbord 16 Nivon Reizen 22 Activiteiten 27 Leg een link 31

Voor het eerst was ik aanwezig bij de conferentie van de Internationale Natuurvrienden (NFI). Een zeer boeiende en interessante ontmoeting met vertegenwoordigers van Finland tot Senegal en van de meeste Westeuropese landen. De organisatie was in handen van onze Roemeense vrienden in de prachtige stad Timisoara.

In mijn speech noemde ik de mooie ontwikkelingen (ook cijfermatig) binnen Nivon. En ik heb gerefereerd aan onze klimaatactiedag in en om De Kleine Rug, waar de prachtige Biesbosch zich omringd weet door zeer vervuilende industrie, zoals Chemours. In weerwil van de leugenachtige teksten op hun eigen website is alom bekend dat dit bedrijf water en lucht in de directe omgeving ernstig vervuild. De vervuiling zit 13.000 x boven de veilige norm! Zie ook pagina 14.

On the move

Chemours is een multinational, maar als je het goed beschouwt is onze Europese Natuurvriendenbeweging met 350.000 leden ook een multinational. Daar kunnen we de kracht uithalen om te strijden voor een beter milieu en herstel van de biodiversiteit

Vanuit Haarlem heb ik in twee treinreisdagen de conferentiestad in Roemenië bereikt. Hoewel ik me als treingekkie altijd wel kan vermaken, pleiten de rampzalige

M e n n o E v e r s

Voorzitter Centraal Bestuur vz.cb@nivon.nl

Kort nieuws

Trekkershutten

Op het natuurkampeerterrein van natuurvriendenhuis de Hondsrug staan sinds kort twee trekkershutten. De komende winter biedt de Hondsrug winterkampeerders de

gelegenheid om te ervaren hoe het is in de hutten te verblijven in de winter. Let op: de Hondsrug is tot de voorjaarsvakantie alleen van vrijdag tot zondag open, en in de kerstvakantie natuurlijk.

vertragingen in Duitsland voor een grondige aanpak van het Europese spoorwegnet met snelle treinen en directe verbindingen. Ook een mooi punt om in internationaal verband voor te knokken met onze Natuurvriendenmultinational!

En dan die verkiezingsuitslag: een forse ruk naar rechts. Laten we hopen dat het nieuwe kabinet zo rood, progressief en groen mogelijk wordt. Nivonners: wees paraat!

Het CB maakt intussen werk van de in de Nivonraad gestarte discussie om de rode traditie van onze vereniging om te zetten in hedendaagse en toekomstige acties. In grote steden hebben we contact gelegd met progressieve partijen om de verbinding tussen Nivon, rode politiek en vakbonden te benadrukken. Bij dit contact wijzen we op onze accommodaties, die voor bijeenkomsten en activiteiten gebruikt kunnen worden.

Trekkershutten (ook wel ‘pod’ genoemd) staan behalve bij de Hondsrug ook op de terreinen van de Kleine Rug, het Hunehuis en De Meenthe. In de Lente Toorts van 2026 besteden we hier uitgebreid aandacht aan.

Berg vrij! De natuurvriendengroet ‘Berg vrij!’ komt voort uit de tijd dat de Oostenrijkse Natuurvrienden streden tegen de bezittende klasse die rond 1900 het monopolie bezat op bergtoerisme. Hun strijdkreet ‘Berg Frei’ is de internationale natuurvriendengroet geworden: de natuur is van ons allemaal! Zie ook pagina 18 Internationaal en pagina 20 Historie ).

De magie van wandelen

De inspiratie voor het boek ontstond tijdens een wandeling over de Harzer Hexenstieg.

Brigitte Ars zag daar een heksenpop branden en realiseerde zich dat avontuurlijke vrouwen vroeger gevaar liepen.

“Had ik in die tijd geleefd, dan was ik ongetwijfeld ook op een brandstapel terecht gekomen.” Dit moment bracht haar ertoe om internationale ‘vrouwenpaden’ te verkennen; bestaande wandelpaden die op vrouwenlevens en -geschiedenissen zijn geïnspireerd. In haar boek Het wilde-vrouwenpad doet ze daar op aansprekende manier verslag van, met veel geschiedenis, reflectie en wandelbeleving tijdens de twaalf beschreven wandeltochten.

Eigen weg

“Naarmate ik dieper in het leven van de vrouwen van deze tochten duik, zie ik niet alleen dat elke tocht een eigen thema heeft, maar ook dat er overeenkomsten zijn. De vrouwen waren vrije geesten, pioniers op hun eigen terrein. Ze voerden ieder een strijd – soms tegen de maatschappij,

“Er is iets betoverends aan wandelen, zeker tijdens meerdaagse tochten. Je stapt altijd in een avontuur, komt uitdagingen tegen, maakt dingen mee en komt er anders uit. Nieuwe inzichten, rust, sprankeling, avontuur, verbinding; het is er allemaal. Wandelen biedt meer dan enkel fysieke beweging; je dompelt je onder in de ervaring, het opent de geest, nodigt uit tot reflectie. Elke stap kan een vraag beantwoorden die diep van binnen sluimert.”

Met deze lofzang op wandelen begint Brigitte Ars haar inspirerende boek Het Wilde-Vrouwenpad. Een must read voor zowel mannen als vrouwen.

soms tegen de heersende normen of tegen zichzelf; tegen de innerlijke obstakels die ze moesten overwinnen om hun vrijheid te veroveren. Wat deze vrouwen met elkaar verbindt, is hun moed om te breken met wat er van hen werd verwacht. Ongeacht de obstakels die hun werden opgelegd, bewandelden ze hun eigen weg, het wilde-vrouwenpad.”

Het boek begint met een wandeling door het Engelse Lake District, in navolging van Dorothy Wordsworth, zo’n tweehonderd jaar geleden. Geheel tegen de geldende moraal in,

Solo wandelen: een reis door jezelf

ging Dorothy vaak alleen op stap. Ook Brigitte Ars start deze 2-daagse tocht in haar eentje: “Door solo te wandelen kom ik niet alleen dichter bij de natuur, maar reis ik ook door mijzelf. Het laat me afdalen naar mijn diepste, scherpste gedachten. In gezelschap wandel je anders; je deelt ervaringen en verhalen. Je staart niet vooral naar binnen, maar deelt ook naar buiten. Ook daar kijk ik naar uit.”

• Tekst: Marijke Katsburg • Foto’s: Brigitte Ars

Tweedaagse

Het wilde-vrouwenpad besluit met de gelijknamige tweedaagse wandeltocht in Zuid Limburg, van Echt naar Thorn (12 km) en van Thorn naar Roermond (20 km). Geheel in onze stijl en geschiedenis van volksverheffing, emancipatie en natuur- en cultuurbeleving stel ik voor om deze ‘tweedaagse’ van Brigitte Ars op te nemen in het wandelarsenaal van Nivon.

Tijdens de eerste etappe, van Echt naar Thorn, staat de wonderbaarlijke geschiedenis van het zogenoemde ‘vrouwenstadje’ Thorn centraal. Thorn kent een fascinerend verleden waarin vrouwelijke macht en invloed centraal stonden. Gedurende maar liefst 800 jaar was Thorn een zelfstandig miniatuurstaatje, onder leiding van 33 opeenvolgende abdisvorstinnen. Deze krachtige vrouwen regeerden over een select gezelschap van hogel adellijke dames vanuit heel Europa, zoals gravinnen en prinsessen. Een enclave van vrouwen die de zeggenschap over hun eigen leven voerden in tijden dat dat geen gemeengoed was.

Helaas kwam hier abrupt een einde aan toen eind 18e eeuw Napoleon en zijn patriotten Europa veroverden. De dames keerden spoorslags terug naar hun ouderlijke huizen elders, hun fraaie paleis werd gesloopt en Thorn bleef berooid achter.

Roddelende buren

De etappe van Thorn naar Roermond geeft heel andere stof tot nadenken. “Vandaag ga ik een heel andere kant van de vrouwengeschiedenis zien, een geschiedenis die ik al ken van de Harz en andere plekken: over de vrouwen die heks genoemd werden. Zij leefden in dezelfde tijd waarin de prinsessen van Thorn in hun paleizen, zaten maar deze vrouwen waren in ’t geheel niet bevoorrecht en juist machteloos. Ze konden niet ontsnappen aan armoede en de vooroordelen tegen vrouwen, zeker als ze niet in het gareel van kerk en roddelende buren liepen.”

De Galgenberg in Roermond is vlakbij het eindpunt van deze etappe: de grootste en meest beruchte heksenprocessen van Nederland hebben hier plaatsgegrepen. Tientallen vrouwen zijn hier op

Routeinformatie

Het Wilde Vrouwenpad In Limburg is een wandelroute van 31 kilometer, van Echt via Thorn naar Roermond. Onderweg volg je het spoor van krachtige vrouwen en hun verhalen, langs musea, kloosters en historische plekken. Startpunt is het Museum van de Vrouw in Echt, vlakbij station Echt-Susteren. Complete knooppuntenroute en praktische informatie is te vinden op www.hartvanlimburg.nl en www.museumvandevrouw.nl

gruwelijke wijze gemarteld en uiteindelijk op de brandstapel beland, met als aanklacht hekserij. Vrouwen die ‘anders’ waren. Van de Galgenberg wandelen we naar het eindpunt van deze tijdreis, naar de Rattentoren. Hier komt in 2026 het Nationaal Heksenmonument

Even opzoeken

In totaal beschrijft Brigitte Ars twaalf wandeltochten, van de Duitse Harz tot Schotland en van Griekenland tot Zweden. Het zijn stuk voor stuk bestaande, beschreven wandelingen. Allemaal te vinden via internet.

Grote thema's

De schrijfstijl van Brigitte Ars is prettig en toegankelijk, met een fijne balans tussen persoonlijke anekdotes, historische weetjes en poëtische beschrijvingen. Je voelt de modder onder je schoenen, ruikt het natte mos, en tegelijk word je aan het denken gezet over grotere thema’s als vrijheid, identiteit en mens-zijn.

Het Wilde-Vrouwenpad is niet alleen een ode aan wandelen, maar ook een eerbetoon aan vrouwen die hun eigen pad durven te kiezen. Het boek verbindt het verleden met het heden. Ars laat zien hoe verhalen van vrijgevochten vrouwen zoals bijvoorbeeld Astrid Lindgren en Simone de Beauvoir en anonieme ‘tot heks gemaakten’, nog steeds relevant zijn. Voor wie graag de natuur in trekt én openstaat voor een beetje bezinning onderweg, is dit een aanrader.

Platform voor Avontuurlijk leven

Brigitte Ars is oprichter van het platform Alice goes Wild , voor iedereen die een avontuurlijker leven wil leiden. Je vindt hier originele ideeën voor grote en kleine (micro)avonturen. Je leest er over persoonlijke ontwikkeling, hoe je een avontuurlijke mindset krijgt, en vindt er inspirerende boeken, podcasts en achtergrondartikelen. Alicegoeswild.nl

Kijk ook op pagina 11, Samen zijn we Nivon , en maak kans op een exemplaar van Het WildeVrouwenpad

Samen zijn we Nivon

Oude Nivon-idealen in een nieuwe vorm

De mensen die Het Hunehuis beheren en zorgdragen voor het activiteitenaanbod zijn op zoek naar nieuwe vormgeving van ‘oude’ Nivon-idealen. Dit doet de Beheercommissie (BHC) samen met een brainstormgroep onder leiding van de activiteitencoördinator.

• Tekst: Ruah Tichelaar • Foto’s: Henk Zwaanswijk, Bas Wetter

De vragen die we ons stellen zijn: Hoe we kunnen samenwerken met doelgroepen die dezelfde idealen nastreven, en hen een thuis bieden. En hoe worden we (meer) aantrekkelijk voor de jonge generatie, met ons mooie huis in de prachtige natuur. Ook willen we graag mensen uit de directe omgeving bij het Hunehuis en Nivon in het algemeen betrekken. Dit door het Hunehuis open te stellen voor avondlezingen of een (dagdeel)activiteit.

Onderzoek

In 2024 heeft de Rijksuniversiteit Groningen op initiatief van enkele Hunehuis-vrijwilligers onderzoek gedaan naar welke middelen wij als Nivonhuis kunnen inzetten om de jonge generatie te bereiken. Het eindverslag van de universiteit is met de BHC van het Hunehuis en met andere Nivon Natuurvriendenhuizen

gedeeld. Aandachtspunten zijn volgens de onderzoekers vooral aantrekkelijke digitale aanwezigheid en warm contact met organisaties zoals Scouting, IVN, waar jongeren al

De deur gaat makkelijk open

Jan Koopmans, BHC-lid Hunehuis: “Er is inmiddels een nieuwe sub-site voor elk Natuurvriendenhuis beschikbaar en we zijn druk met het vormgeven van deze digitale uitdaging. Ook zijn we tegenwoordig actiever op Facebook en Instagram.

Nieuwe contacten

Een andere tip vanuit het onderzoek die we ter harte hebben genomen is: Leg contact met

jongerenorganisaties die bepaalde waarden delen, zoals bijvoorbeeld Scouting. De eerste Scoutinggroep komt mogelijk in de zomer van 2026 bij ons kamperen! Ook jongeren van IVN weten ons inmiddels te vinden. Nivon is misschien niet heel bekend buiten Nivon-kringen, maar als je zelf als huis contact opneemt met zo’n organisatie als Scouting of IVN, dan merk je dat de deur makkelijk open gaat

in aanraking komen met buitensport en natuur. Ook de JNM (Jeugdbond voor Natuur- en Milieustudie) en zusterorganisatie NJN zijn voor de hand liggende doelgroepen.

en dat iedereen het een fantastische ontdekking vindt!

Wat de bezettingsgraad van het Hunehuis betreft, hebben wij niks te klagen. En ook ons activiteitenaanbod valt breed in de smaak. Maar jongeren zouden bijvoorbeeld graag zien dat we die leuke activiteiten ook in vakanties en weekenden organiseren, zodat zij er ook aan kunnen meedoen!”

Concrete voorbeelden

In en rond het Hunehuis streven we tegenwoordig actief naar verbinding en samenwerking met organisaties en groepen met wie wij dezelfde idealen delen: de liefde en zorg voor de natuur/aarde en het respectvol samenleven met onze medemens. Denk aan IVN, biologische dynamische landbouw-initiatieven, antroposofie, Natuurmonumenten, enzovoort. Ook ontwikkelen we nieuwe activiteiten gericht op cultuur

Liefde en zorg voor de natuur en de aarde en respectvol samenleven met onze medemens

(muziek, kunst), gezondheid (voeding, zelfzorg) en uiteraard recreatie in de natuur (fietsen, wandelen) – haalbaar voor elke portemonnee. Wij hopen door dit nieuwe aanbod – naast de goed lopende activiteiten als Shakespeare, Health Qigong, Quilten, natuurwandelen en schilderen –nieuwe gasten te verwelkomen.

Zo hebben we in 2024 een hoogwaardige én zeer betaalbare meerdaagse cursus Natuurlijke Zelfzorg georganiseerd, met een presentatie Vitale voeding, een workshop Massage met natuurlijke oliën, een workshop Zelf natuurlijke cosmetica maken, verantwoorde balansoefeningen in de buitenlucht en een verdiepende presentatie over natuurgeneeswijzen. En in 2025: zang, desembrood bakken o.l.v. een professionele bakker, filosoferen en dineren, vegetarisch koken en een fotografiecursus door een erkende fotograaf. Graag delen we die ervaring en kennis met andere huizen.

Toekomstwens

Hoe mooi zou het zijn om samen met andere Nivonhuizen op te trekken in deze toekomstgerichte beweging en zo vorm te geven aan de ‘oude’, waardevolle idealen van het Natuurvriend-zijn: volksontwikkeling als levensverrijking – door kunst, cultuur en sociale respectvolle zorg en omgang met natuur en medemens.

Samen

zijn we Nivon

Het Hunehuis staat op een unieke plek:

Op een heuvel met een weids uitzicht over de hei en de steeds veranderende wolkenpracht. Elk seizoen biedt natuurbeleving: de gele brem in het voorjaar, de paarse hei in de zomer, de sneeuw die de hunebedden buitenaards maakt. En dan is daar de schaapskudde, die twee keer per dag voorbij trekt.

Er is geen gemotoriseerd verkeer (behalve dan wat auto’s van gasten die niet te voet, met de fiets of het openbaar vervoer komen). Veel mensen die een route lopen of fietsen, komen een nachtje bij ons logeren – in het huis, in hun tentje, of in een van de trekkershutten op ons natuurkampeerterrein. Ook gasten die ik ‘paradijsvogels’ noem, mogen wij laten voelen dat zij er helemaal bij horen. De meest mooie en bijzondere verhalen zijn mij als huiswacht toevertrouwd.

Het Hunehuis met zijn jarenlange geschiedenis van gastvrijheid, geboden door een warme groep vrijwilligers, voelt bij de eerste stap over de drempel als een welkom thuis. Vermoeide gasten vertrekken weer blij en met nieuwe energie.

Ruah Tichelaar is al twintig jaar verbonden aan Het Hunehuis, als huiswacht en later ook als docente Qigong en Natuurlijke Zelfzorg. Graag deelt ze deze ervaringen en activiteiten met de andere Natuurvriendenhuizen. Contactgegevens: ruahtichelaar@ziggo.nl

Een uniek Nivon-spel

Samen zijn we Nivon

Nivon Natuurvrienden Spel

Duik in de wereld van Nivon met dit avontuurlijke bordspel!

Het Nivon Natuurvriendenspel is een uniek eigen spel – een vrolijke mix van Mens erger je niet, Keezen en Ticket to Ride. Maar dan helemaal op z’n Nivons! Met dit spel trek je op avontuur door heel Nederland. Je reist langs de natuurvriendenhuizen en kampeerterreinen, wandelt over mooie paden, neemt deel aan activiteiten, gaat misschien kanoën of zelfs de bergen in… En met wat geluk (en tactiek!), kun je ook nog winnen.

Of je nu een doorgewinterde Nivonner bent of nog maar pas bij de club… dit spel zit vol herkenning en verrassingen. Gezellig met familie of vrienden rond de tafel; precies zoals we het bij Nivon graag doen.

Perfect cadeau voor onder de kerstboom!

Ontdek het spel!

Scan de QR-code of ga naar nivon.nl/webshop voor de uitlegvideo en meer informatie.

Samen zijn we Nivon

Vrijwilliger in de spotlight

Marianne Huisman

Tekst: Jet Kooderings

Marianne Huisman is 52 jaar en voorzitter van Nivon afdeling Brabant en lid van de Beheercommissie (BHC) van Natuurvriendenhuis Morgenrood in Oisterwijk. Samen met haar 22-jarige dochter en 20-jarige zoon woont ze in Moergestel. Marianne is docent Zorg en Welzijn bij twee verschillende scholen, in Den Bosch en in Goirle.

Hoe kwam je bij Nivon?

Mijn ouders en mijn grootouders waren lid en mijn vader van 94 jaar is dat nog steeds. Hij is altijd actief geweest. Als kind al werd ik overal mee naartoe genomen, ik weet niet beter. We gingen op vakantie naar de Natuurvriendenhuizen, eerst in Nederland, later naar Duitsland en Zwitserland. Mijn vader nam mij mee naar de bestuursvergaderingen van Nivon afdeling Castricum. Het leek me leuk om ook iets te doen met Nivon en zo kwam ik als deelnemer terecht bij Ons Honk, een jongerenaccommodatie in de bossen bij Lage Vuursche.

Twee jaar later heb ik meegeholpen om een jongerenafdeling op te richten. Vervolgens werd ik een van de beheerders van Ons Honk en gevraagd voor het bestuur van

Nivon Jong. Ook ging ik naar activiteiten van IYNF (International Young Nature Friends) en heb daar in het bestuur gezeten.

Ben je altijd actief geweest voor Nivon?

Hoewel ik al ruim veertig jaar lid ben, is er ook een tijd geweest dat ik wat minder met Nivon bezig was. Maar een jaar of vijf geleden, vlak voor de coronatijd, wilde ik weer wat gaan doen en zo kwam ik bij Morgenrood terecht. En dan rol je van het een in het ander, waardoor ik nu voorzitter ben van afdeling Brabant. We hebben een bestuur dat uit vijf personen bestaat en een grote afdeling.

Hoeveel tijd kost je dat?

Dat is heel wisselend, soms ben ik er dagen heel druk mee en dan weer een tijdje niet zo. Ik maak ook de nieuwsbrief voor Brabant en daar gaat behoorlijk wat tijd in zitten. Gelukkig is het allemaal goed te combineren met mijn 5-daagse werkweek en het gezin.

Welke plaats neemt Nivon in je leven in?

Op het moment best wel een grote. Mijn gezin staat op één, dan komt mijn werk en daarna Nivon. Nivon loopt als een rode draad door mijn leven en door al mijn verhalen is mijn

dochter Annika ook nauw betrokken geraakt bij Nivon. Ze heeft een training gevolgd bij IYNF, doet mee met activiteiten van Nivon Jong en is sinds kort actief als Nivon Jong CEO. Mijn zoon is vrijwilliger bij de scouting.

Vind je vrijwilligerswerk belangrijk?

Mijn hele leven heb ik vrijwilligerswerk gedaan: bij de sportclub, bij jeugdwerk en waar hulp nodig was. Het hoort erbij. Zo heb ik dat van mijn ouders meegekregen, maar het komt ook van binnenuit. Wat Nivon betreft: het heeft me veel gebracht en ik wil graag iets terug doen. Daarnaast wil ik dat Nivon blijft bestaan en dat kan niet zonder vrijwilligers.

Wat doe je nog meer in je vrije tijd?

Wandelen, tuinieren en dingen met de kinderen doen. In de wintermaanden ben ik druk met de plaatselijke carnaval.

Wat vind je belangrijk in het leven?

Dat mensen dingen samen doen, niet alleen. Dat is voor mij een kernwaarde. Vrijwilligerswerk hoort daarbij. Je hoeft niet altijd betaald te krijgen voor wat je doet. Daarnaast vind ik het belangrijk om mezelf te blijven ontwikkelen. Maar ook genieten en gelukkig zijn met wat ik heb.

Persoonlijke archief van Kees de Boer

oud-voorzitter IvAO

Tekst: Floor de Jong en Marijke de Vrankrijker, Werkgroep Nivon Historie

Onze vereniging heeft in haar ruim 100-jarig bestaan diverse voorzitters gekend. Eén daarvan was Kees (Cornelis) de Boer, landelijk IvAO-voorzitter van 19461959.

Na zijn overlijden kwam zijn persoonlijke archief terecht bij het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) in Amsterdam.

Archief geordend

Floor de Jong en Marijke de Vrankrijker, beide lid van de Werkgroep Nivon Historie hebben het archief inmiddels geordend en het is nu opengesteld voor een breed publiek.

Van IvAO naar NIVON

Kees de Boer (1891-1972) werd in 1946 landelijk voorzitter van het toenmalige Instituut voor Arbeiders Ontwikkeling (IvAO). Gedurende zijn voorzitterschap heeft hij zich ervoor

13, 14 en 15 februari 2026

Fiets- en Wandelbeurs

Jaarbeurs Utrecht

Natuurlijk is Nivon ook weer van de partij. Drie dagen vol inspiratie, routes, outdoor materiaal, lezingen en vakantiekriebels voor elke buitenliefhebber.

Zet 13, 14 en 15 februari 2026 alvast in je agenda. Graag tot ziens in Jaarbeurs Utrecht – mis het niet!

Een nieuwe editie boordevol inspiratie voor je volgende avontuur! Samen

ingezet om van het Instituut na de Tweede Wereldoorlog een sterke socialistische, culturele organisatie te maken.

In het jaar van zijn aftreden werd als sluitstuk van het vernieuwingsproces besloten om per 1 mei 1960 de naam van de organisatie te veranderen in Nederlands Instituut voor Volkontwikkeling en Natuurvriendenwerk ofwel NIVON.

Sterke socialistische, culturele organisatie

Voor een uitgebreide beschrijving van het ‘Cornelis de Boer archief’ verwijzen we naar de website van de Werkgroep Nivon Historie: historie.nivon.nl/biografieen/ cornelis-de-boer

Samen

Nog wat te wensen?

Hoe beleef jij de Toorts, het kwartaalblad van Nivon Natuurvrienden?

Mail voor 1 januari 2026 naar toorts@nivon.nl en vertel het ons. Dat mag gaan over de vormgeving, over de onderwerpen, over wat je mist en wat je waardeert.

Onder de inzenders verloten wij drie exemplaren van Het Wilde-Vrouwenpad, avontuurlijke wandelingen van Brigitte Ars.

Dit boek gaat over de zoektocht naar de essentie van vrijheid en de kracht om als vrouw je eigen pad te vinden aan de hand van 12 wandelpaden.

Zie het artikel op pagina 4 en 5.

Vrijwilligerscoördinator Sociale Groepsvakantie

De werkgroep Sociale Groepsvakantie zoekt met spoed een Coördinator Vrijwilligers.

Wat doet die?

Belangrijkste taken:

Werving en screening van coördinatoren en begeleiders (voor kinderen en volwassenen) die samen de teams vormen voor de vijf of zes Sociale Groepsvakanties in 2026.

Voor iedere vakantieweek een team samenstellen met goede balans tussen nieuwe en ervaren vrijwilligers

Hoe doet die dat?

Dit betekent in de praktijk:

• Veel telefonische gesprekken voeren met vrijwilligers en kandidaat-vrijwilligers, over beschikbaarheid en geschiktheid

• Nieuwe wervingskanalen verzinnen en aanboren, voor uitbreiding van het vrijwilligersbestand. Bijvoorbeeld d.m.v. advertenties, sociale media, via eigen netwerk of dat van vrijwilligers.

Wanneer?

De groepsvakanties vinden plaats in de zomervakantie 2026. De data, gekoppeld aan welk Nivonhuis, worden in december/januari  bekend. Idealiter zijn de teams per locatie compleet vòòr aanvang van het introductieweekend 29-30-31 mei 2026.

De coördinator vrijwilligers begint al eind 2025 vrijwilligers van voorgaande jaren te benaderen over hun beschikbaarheid in 2026 en zoekt en contacteert nieuwe vrijwilligers om de teams vervolgens in het 2e kwartaal 2026 compleet te hebben.

Wat is het voor werk?

Een leuke en gevarieerde activiteit waarmee je allerlei verschillende mensen spreekt en bijdraagt aan het realiseren van vakantieweken voor vluchtelingengezinnen. Vrijwilligers variëren van pabo-studenten tot pensionado’s – en alles daartussen.

Meer informatie?

Meer informatie over de vacature of je aanmelden als vrijwilliger voor een van de groepsvakanties in 2026? Mail naar Nicolette:  vw@socialegroepsvakantie.nl Vacature

Penningmeester Het Hunehuis

De beheercommissie van het Hunehuis zoekt per 1 januari 2026 een penningmeester.

De functie van penningmeester heeft zowel een beleidsmatig als een boekhoudkundig karakter.

Interesse of wil je meer weten? Neem contact op met de huidige penningmeester: pm.hunehuis@nivon.nl

Sociale groepsvakanties in 2026

Meld je aan als vrijwilliger: kinderbegeleider, volwassenbegeleider, coördinator, kok, keukenhulp, bestuurslid.

Het introductieweekend is 29-31 mei in het ABK-huis.

• Morgenrood 10-17 juli of 17-24 juli

• Hunehuis 24-31 juli

• Bosbeek 24-31 juli

• Koos Vorrinkhuis 30 juli-7 aug Allardsoog 7-14 aug

• Koos Vorrinkhuis 21-28 aug (sociale minima vanaf 50 jaar)

Voor iedereen tussen de 18 en 30 jaar

Actief, groen en sociaal

NivonJong is de jongerenafdeling van Nivon, die adembenemende activiteiten organiseert voor iedereen tussen de 18 en 30 jaar. Actief, groen en sociaal: van een trektocht door de bergen tot een kanoweekend of een spelletjesavond.

Voor onze activiteiten in 2026 zijn we op zoek naar een paar bijzondere mensen om onze plannen nog mooier te maken. Ben jij die persoon, of ken je iemand die precies in dit plaatje past? Word je enthousiast van een van deze oproepen? Of heb je een andere passie of vaardigheid die je wilt delen met NivonJong? We maken graag kennis, laat het ons weten via community@nivonjong.nl

City of Hope

Chauffeur gezocht

Heb jij ervaring als (bus)chauffeur en heb je zin om twee weken met ons mee te gaan naar Srebrenica (Bosnië) voor een vrijwilligersproject? In de zomer van 2026 organiseren wij daar een combinatie van vrijwilligerswerk en wandelen.

Nivon steunt daar al vijf jaar City of Hope , een leefbaarheidsproject dichtbij de locatie van de genocide. Om daar te komen, zoeken we iemand die comfortabel is met langere afstanden rijden en die met ons mee wil.

De geschiedenis van het project Srebrenica - Stad van Hoop

City of Hope

De moed van de overlevenden

"Wat kan mijn generatie doen?", vroeg Irvin Mujcic zich af, na de oorlog in zijn geboortestreek Srebrenica, Bosnië. Toen hij daar in 2014 terugkeerde, trof hij voornamelijk oudere mensen aan.

Als kind vluchtte hij met zijn familie tijdens de oorlog naar Italië, als jongvolwassene wilde hij zijn steen gaan bijdragen aan de wederopbouw van zijn geboorteland, zodat Srebrenica niet alleen met oorlog en lijden wordt geassocieerd.

Moed

Irvin wil de moed van de overlevenden in de omliggende dorpen benadrukken en hun manier van leven belichten, die nauw verbonden is met de natuur. "Ik had een idee, maar ik wist niet hoe te beginnen. In Italië kwam ik toen in contact met de Natuurvriendenbeweging".

Duurzame wederopbouw

Zo ontstond het idee om wandeltochten aan te bieden en op die manier te helpen aan duurzame wederopbouw." In samenwerking met Natuurvrienden Italië (GIAN) zijn inmiddels verschillende hutten voor gasten gebouwd. Irvin biedt wandel- en boottochten aan in de Drina-kloof, met de nadruk op contact met de natuur en uitwisseling met de lokale bevolking.

Gezocht

Gids Wadlopen

We zoeken iemand die ons kan meenemen op avontuur over het Wad – iemand met kennis, ervaring en enthousiasme om de groep veilig door dit bijzondere natuurgebied te leiden.

Broodbakker

Ben jij handig met deeg en oven, en lijkt het je leuk om daar een workshop in te geven aan NivonJongers?

We maken graag kennis, laat het ons weten via community@nivonjong.nl

Winnaars!

NivonJong heeft de derde prijs gewonnen bij de jaarlijkse uitreiking van de Nationale Vrijwilligersprijzen. Deze prijzen zijn in het leven geroepen om vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties te waarderen. Mensen werken als vrijwilliger vanuit hun hart en vragen er niets voor terug. Dat is enerzijds bijzonder, anderzijds is het van elementair belang voor het reilen en zeilen van de Nederlandse samenleving.

De Nationale Vrijwilligersprijzen worden georganiseerd door de belangenvereniging voor vrijwilligersorganisaties NOV met financiering van het ministerie van VWS en met de hulp van vrijwilligerscentrales en gemeenten in heel Nederland. De Postcode Loterij stelt het prijzengeld beschikbaar.

Waar? Natuurvriendenhuis Morgenrood, Oisterwijk Wanneer? vrijdag 30 januari 16:00 tot zondag 1 februari 16:00

Zin in een weekend vol spanning, mysterie en gezelligheid?

Moordspel Weekend draait om een groot groepsspel waarbij iedereen jager én prooi is.

Gewapend met raadsels, geheime opdrachten en slimme strategieën probeer je je doelwit te elimineren – terwijl je zelf uit handen blijft van je achtervolger. Ondertussen genieten we samen van de natuur en elkaars gezelschap.

Kijk voor meer informatie en onze aankomende activiteiten op nivonjong.nl/agenda

Mooi voorbeeld

Klimaatwandeling De Kleine Rug

De Klimaatwandeling vanaf natuurvriendenhuis De Kleine Rug in Dordrecht is een mooi inspirerend voorbeeld van een brede publieke activiteit, georganiseerd door een natuurvriendenhuis in nauwe samenwerking met het landelijk bureau van Nivon.

Klimaatmars

Ondanks het stormachtige weer kwamen eind oktober zo’n 40.000 mensen samen in Den Haag om te laten zien dat het klimaat niet kan wachten. Ook Nivon was goed vertegenwoordigd: zo’n zestig leden verzamelden zich om namens Nivon aandacht te vragen voor een zorgvuldig klimaatbeleid.

Toekomst

Het bestuur van Nivon kijkt met trots terug op de deelname en wil ook in de toekomst vaker meedoen aan initiatieven die aansluiten bij onze kernwaarden van duurzaamheid, solidariteit en rechtvaardigheid.

Een uitnodiging in de herkenbare Nivon-huisstijl werd naar lokale pers gestuurd. Ook lokale organisaties en platforms rondom duurzaamheid, milieu en klimaat werden uitgenodigd. Naburige Nivon-afdelingen plaatsten de aankondiging op hun sites, zoals Gouda en Rotterdam, en op Nivon.nl stond een aankondiging.

De vrijwilligers van De Kleine Rug hadden twee sprekers uitgenodigd en een wandeling van 13 km uitgezet. De eerste presentatie (‘het zuur’) draaide om de ernstige PFAS-vervuiling door chemieconcern Chemours, vlakbij De Kleine Rug. De tweede presentatie

(het ‘zoet’) ging over de schoonheid van de nabijgelegen Biesbosch. Daarna wandelden de 25 deelnemers eerst richting Chemours, om daarna af te buigen naar de Biesbosch. In een gemoedelijke sfeer ontstonden geanimeerde gesprekken.

Linux in plaats van Windows 10

Er kwam een tiental reacties binnen op het artikel over duurzaam laptopgebruik in de vorige Toorts; over hoe je langer met een laptop kunt doen die maximaal Windows 10 aankan.

Alle meedenkers stelden voor om over te schakelen op Linux, waarmee een ieder goeie ervaringen heeft. Maar dan wel eerst de bestanden die je wilt bewaren op een losse harde schijf of memory stick zetten, adviseert Hiddo Hanenberg.

Alternatieven

In plaats van Word en Excell kun je gratis LibreOffice Writer en LibreOffice Calc installeren. Bestaande Word- en Excell documenten kun je gewoon gebruiken en bewerken. E-mail versturen en lezen doe je bijvoorbeeld met Thunderbird. De functionaliteit is gelijk aan Microsoft Outlook, meldt Ben Mensink.

2-daagse

Andere tip

Als je het moeilijk vind om zelf over te schakelen, kun je wellicht een Repair Café in de buurt vragen of zij Linux voor je kunnen installeren. Ook zijn er enkele mensen, die reageerden en ervaring met Linux hebben, bereid om ondersteuning te bieden. Als je dat wilt mail dan naar toorts@nivon.nl

Een jaar uitstel

Inmiddels heeft Windows bekend gemaakt Windows 10 toch nog een jaar langer (tot 13 oktober 2026) te ondersteunen – mits je je daarvoor aanmeldt en je laptop aan bepaalde eisen voldoet. Volgens nu.nl moet je daarvoor via ‘instellingen’ naar ‘update en beveiliging’ en dan naar ‘Windows update’. Als je apparaat aan de vereisten voldoet, zie je een link om je in te schrijven. Dan heb je een klein jaartje extra de tijd.

Er zijn er al vijf: weerbestendige papieren wandelkaarten met tweedaagse wandelingen. Dwars door de mooiste natuur- en cultuur-gebieden van Nederland, met halverwege een overnachting in een natuurvriendenhuis.

ChatGPT leuk, maar niet duurzaam

ChatGPT al eens geprobeerd om iets uit te zoeken? Ongevraagd is dit in mijn Windowspakket gekomen. Werkt in ieder geval heel snel en gaf me goede antwoorden.

Veel stroom

Maar ik lees dat een vraag stellen aan ChatGPT ongeveer evenveel stroom kost als een ledlamp een uur laten branden. Het gebruik van kunstmatige intelligentie kost veel stroom. Een zoekopdracht in AI kost 10 keer zoveel stroom als een zoekopdracht via Google, aldus de nieuwsbrief van XS4ALL.

Kees Hogervorst

Wilt u reageren? Duurzame tips en trucs? Stuur mij uw bericht via: toorts@nivon.nl

Een kaart voor elk Natuurvriendenhuis

De twee dagetappes bieden keuze tussen lange en korte routes (van 6 km tot 25 km). Je avonturiert van en naar ov-punten en gaat compleet offline met de Nivon Trektochtkaart. Boek je overnachting en geniet van dit groene avontuur.

De trektochten rondom Zeehuis, Morgenrood, Hunehuis, Koos Vorrinkhuis en Bosbeek zijn al beschikbaar. In de loop van 2026 krijgt elk Natuurvriendenhuis zo'n kaart met een tweedaagse trektocht.

Prikb o rd

Het prikbord is bedoeld voor iedereen die iets wil delen met andere 'Nivonners': een oproep, een compliment of juist een kritische noot, een korte anekdote of een mooie foto. Stuur jouw inzending naar toorts@nivon.nl en vermeld 'prikbord' in het onderwerp.

@djilan_outdoors

#drenthepad #etappe5 #etappe6

@eenloopjemetlin #trekvogelpad #etappe8 #law2 #bergen

Ga je op avontuur met Nivon?

Tag ons op de socials @nivonnatuurvrienden en deel je ervaring!

astriddewind1991

#morgenrood #trektocht #wandeltips

@ilserijnders #banjaert #aanzee #uitwaaien

Schelpen, stenen en zand

voor de liefhebber

Ik heb een aantal dozen met schelpen, stenen en zelfs zand die door mijn ouders verzameld zijn. Geen wetenschappelijke collectie met alle vindplekken, maar gewoon een leuke verzameling overal vandaan – tot stukjes koraal aan toe.

Nu ben ik op zoek naar een liefhebber.

Ik hoef er niets voor te hebben, hoor, als het maar bij de juiste persoon terechtkomt. Volgens mij is het bijvoorbeeld leuk materiaal voor jonge kinderen met gevoel voor de natuur.

Gert Jan van Dalen, Hillegom, tel. 0651392210

Jam in de Banjaert

Edda en haar zoon smulden van een pot zelfgemaakte jam die afgelopen zomer voor algemeen gebruik was achtergelaten in de Banjaert. Wie heeft deze heerlijke jam gemaakt en deelt het recept met ons? Toorts@nivon.nl

@nootjesbv #pieterpad #etappe4 #buitenleven

@larsilya #zeehuis #herinneringen #natuurvrienden

Happy Times Magazine

Hét tijdschrift vol positieve verhalen van impact-makers, tips & tricks voor een duurzamer leven, handige tools om jouw handafdruk te vergroten. Of je nu jouw werkplek gaat verduurzamen, van baan wilt wisselen of je stem in de politiek wilt laten horen, jouw impact gaat verder dan alleen je eigen individuele voetafdruk!

Met de code NIVON10 krijg je eenmalig 10% korting op een magazine (dus niet geldig op een abonnement).

Mondharmonica

Mijn man zou graag de mondharmonica beter leren bespelen. Is er iemand die hem dat kan leren?

Bij voorkeur in (wijde) regio Dieren. Corrie Braam, rubus63@protonmail.com

Samen voor de toekomst

Onlangs vond de jaarlijkse conferentie van Natuurvrienden Internationale (NFI) plaats in Timisoara, Roemenië. Voor het Nivon waren voorzitter Menno Evers en de bestuursportefeuillehouder voor internationale contacten Han Verschuur present.

In zijn openingsspeech reflecteerde

NFI-voorzitter Manfred Pils op de aloude waarden en dynamische ontwikkeling van de beweging: "Natuurvrienden hebben internationaal geschiedenis geschreven door toerisme te ontwikkelen voor de arbeidersklasse. We blijven een belangrijke rol spelen met onze focus op de ontwikkeling van duurzaam toerisme, klimaatrechtvaardigheid, vrede en internationale solidariteit."

Kernmissie

Vanaf het allereerste begin staat de internationale natuurvriendenbeweging voor duurzame ontwikkeling en sociale rechtvaardigheid, met nog altijd als kernmissie het bevorderen van duurzaam toerisme en buitenactiviteiten die voor iedereen toegankelijk zijn. Zo stellen we mensen van alle achtergronden in staat om contact te maken met de natuur – door het onderhoud van berghutten, natuurvriendenhuizen, wandelpaden en een breed scala aan buitenactiviteiten met de principes van ecologische verantwoordelijkheid, mensenrechten en sociale participatie.

Steun het Klimaatfonds van de Natuurvrienden en maak het verschil!

Gebruik de QR-code, of maak over op NL08 TRIO 0391049186 t.n.v. Nivon, graag o.v.v. NFI Klimaatfonds.

Klimaatrechtvaardigheid

Een belangrijke punt op de huidige agenda van natuurvrienden wereldwijd is klimaatrechtvaardigheid. Het NFI erkent dat de klimaatcrisis het Zuiden het zwaarst treft en pleit voor internationale solidariteit en steun.

Klimaatprojecten: praktische oplossingen die bijdragen aan klimaatbestendigheid in Afrikaanse landen

Sinds 2017 speelt het Natuurvrienden Klimaatfonds , dankzij donaties van Europese Natuurvrienden, een cruciale rol door op partnerschappen gebaseerde klimaatprojecten in Afrikaanse landen te financieren. Deze projecten richten zich op praktische, lokale oplossingen die de leefomstandigheden verbeteren, nieuwe kansen bieden en bijdragen aan klimaatbestendigheid.

Samen werken aan een duurzaam Europa en verder Het bouwen aan een betere toekomst vereist sterke allianties. Daarom zijn we als internationale Natuurvrienden actief lid van de Groene 10, een coalitie van de tien meest invloedrijke milieu-ngo's in Europa. Samen lobbyen we voor duurzaam beleid binnen de Europese Unie en dringen we aan op milieurechtvaardigheid wereldwijd.

Tijd om weer meer engagement te tonen voor een internationale solidaire, rechtvaardige en vreedzame toekomst

Han Verschuur: “In de wandelgangen vond alvast vooroverleg plaats, vooruitlopend op het driejaarlijkse Natuurvriendencongres volgend jaar, dat de status heeft van een algemene ledenvergadering. Er wordt dan een nieuw bestuur gekozen. De afgelopen negen jaar heeft Nivon daar geen deel van uitgemaakt, hoewel wij qua omvang de derde sectie vormen. Wij hebben daarom in de week gelegd, dat er volgend jaar weer een bestuurszetel voor Nivon Natuurvrienden beschikbaar komt.

De laatste jaren hebben wij als Nederlandse Natuurvrienden ons huis, in ieder geval bedrijfsmatig, op orde gebracht. We zijn beloond met een verrassende ledengroei, waarmee wij ons duidelijk onderscheiden van de tendens bij de meeste andere Natuurvriendensecties. Voor de Nederlandse Natuurvrienden is het nu tijd om weer meer engagement te tonen voor een internationale solidaire, rechtvaardige en vreedzame toekomst – om ook voor komende generaties een waardevol leven op onze gemeenschappelijke planeet te waarborgen. Onze NFI-context is daarbij richtinggevend en een inspiratiebron.”

Naturfreundehaus Freibergsee

Als lid van Natuurvrienden Internationale zijn Nivon-leden welkom in de ruim 700 natuurvriendenhuizen wereldwijd. Zo ontdekte Nivon-lid Tim Mexner een gezellig huis in Zuid-Duitsland. “Zin in een actieve wintervakantie? En wil je graag verblijven in een gezellig natuurvriendenhuis midden in de natuur, op loopafstand van alles wat bij een top wintersportplaats hoort? Dan is het Duitse natuurvriendenhuis Freibergsee bij Oberstdorf misschien wat je zoekt. Garantie voor sneeuwpret voor het hele gezin in de Duitse alpen.

Het kleine skigebied Söllereck is zeer populair bij gezinnen met kinderen. Het dorp Oberstdorf in de Beierse Allgäu heeft veel te bieden: mooie paden voor winterwandelingen, langlauf, meerdere door bussen

verbonden skigebieden en een ijshal. Vlak bij het treinstation, in het centrum van Oberstdorf, begint een voetgangersgebied met veel winkeltjes, cafés en restaurants.

Zimmer frei

Denk je dat je veel te laat bent om nog voor deze winter te reserveren? Dat valt mee. De huiswachten vertelden me, dat de meeste Duitse provincies geen ‘krokusvakantie’ kennen, dus zijn in die periode – vanaf half januari en ook in februari – nog kamers vrij bij natuurvriendenhuis Freibergsee. Het huis ligt in een bos, op 1.000 meter hoogte. Gasten kunnen het huis alleen lopend bereiken; zo’n twintig minuten lopen vanaf de parkeerplaats (of bushalte Söllereckbahn: regelmatige verbinding met de ‘Walserbus’ naar het station). Je bagage wordt met de auto van de huiswacht vervoerd, want die heeft een ontheffing voor het bospad.

Verblijf op basis van halfpension Ontbijt en avondeten worden in buffetvorm aangeboden. Nivon-leden krijgen korting: volwassenen betalen per nacht voor logies en halfpension 48 Euro.

Volledige prijslijst en meer informatie: www.naturfreunde-berlin.de/ naturfreundehaus-freibergsee

Het huis heeft geen online boekingssysteem zoals we dat bij Nivon kennen, maar de lokale ‘aanmeldsecretaris’ informeert je graag over de beschikbaarheid. Je kan je aanvraag (in het Engels of in het Duits) sturen naar: nfhaus.freibergsee@outlook.de

Een

zoektocht

Wie schreef het Natuurvriendenlied?

‘Als Nivon Natuurvrienden iets te vieren heeft, klinkt altijd en overal het Natuurvriendenlied; een plechtstatige tekst die wordt gezongen alsof het een nationale hymne is’. Dat schrijft Henk Schaaf in Een Nieuwen tijd tegemoet, het jubileumboek van Nivon Rotterdam (zie ook pagina …).

En hij vervolgt: ‘Hoe is het lied ontstaan, wie is de tekstschrijver, wie de componist?

Zelfs bij de landelijke werkgroep Historie lijkt hierover niets bekend te zijn.’ Alle reden dus om te kijken of er meer te vinden valt.

Als ons na bange dagen de gulden vrijheid wacht

Dan gaan wij zonder dralen er uit met flinke pas

Wij laten leed en zorgen nu achter en met spoed

Gaan wij dan in de morgen het zonlicht tegemoet (2x) Berg vrij!

Zoekend op internet, krijg ik, afhankelijk van de formulering in de zoekbalk, meerdere antwoorden. Zo zou de tekst geschreven zijn door schilder/ dichter Jan Veth op muziek van Henriëtte Hilda Bosmans en voor het eerst gepubliceerd zijn in 1906. Even terugrekenen: Het Instituut voor Arbeidersontwikkeling (IvAO), waar het Nivon de voortzetting van is, werd opgericht in 1924. Nu weet ik dat socialisten houden van mooie vergezichten, maar het lijkt mij toch sterk dat Jan Veth achttien jaar eerder al het clublied schreef, en dat Henriëtte Hilda Bosmans, geboren in 1895, op 11-jarige leeftijd de muziek schreef…

Verlaten zijn de banen van sleur en wancultuur

Ons lokken mooie lanen temidden der natuur

Wij wand’len daar en vinden gezondheid en geluk En kracht om ’t overwinnen wat ons in ’t leven drukt (2x)

Berg vrij!

Het Rode Muzikantengilde

Een anders geformuleerde zoekopdracht levert op dat Gerrit Vellekoop de maker is van het Natuurvriendenlied. Voor zover ik weet schreef Vellekoop geen liedteksten, maar verder lijkt hij in bijna alles de ideale kandidaat. Hij groeit op in een sociaaldemocratisch nest en is lid van de Arbeiders Jeugd Centrale

(AJC). Vanuit de AJC maakten velen op later leeftijd de overstap naar het IvAO. Hij heeft de leiding over het Rode Muzikantengilde van de Rotterdamse AJC, is propagandist van de blokfluit en later een van de oprichters van de Nederlandse Vereniging voor Huismuziek.

En… Gerrit Vellekoop treedt in 1957 in gedeeltelijke dienst van het IvAO als adviseur voor de zang- en muziekuitoefening. In een uitgebreid artikel in de Toorts wordt hij geïntroduceerd bij de Instituutsleden. Alleen wordt in dat artikel met geen woord gerept over het Natuurvriendenlied. Als hij dat geschreven zou hebben, dan was dát toch wel de beste aanbeveling geweest…

‘Ja! Dat zingen wij’

Een paar jaar eerder, in 1955, publiceerde het IvAO de zangbundel ‘Ja! Dat zingen wij’. Deze werd samengesteld door onder meer Gerrit Vellekoop en Kees de Boer (destijds landelijk voorzitter van het IvAO). Bij diverse liedjes staat wie het geschreven en/of gecomponeerd hebben. Als die namen niet bekend zijn, staat er niks. Zo ook bij het Natuurvriendenlied.

Toch raar dat Gerrit, als hij de maker van het Natuurvriendenlied zou zijn geweest, zijn eigen naam onvermeld zou laten!? Bij al zijn blokfluitboekjes staat zijn naam

• Tekst en beeld: Sjoerd Kemeling, werkgroep Historie
Wim Gaffel

in elk geval wel prominent op de voorpagina. Verder niets ten nadele van vriend Vellekoop, maar ik zoek nog even door.

En is de dag ten einde die zoveel vreugde bracht

Dan gaan wij allen samen weer huiswaarts in de nacht

En alom klinkt in ’t ronde de vreugdevolle kreet Natuurvrienden verbonden in vreugde en in leed (2x) Berg vrij!

regelmatig te horen op de VARAradio als muzikaal begeleider.

Halverwege die jaren ‘30 stond Wim Gaffel diverse malen samen met Cor Zwart op de planken. Ook Zwart beschikt over een hele AJC carrière. Ze declameerden en brachten eigen liedjes ten gehore, o.m. over Het Plan van de Arbeid.  Cor Zwart schreef ook mee aan een Plan-revue. Het lijkt erop dat de taakverdeling zo was dat Wim componeerde en Cor de teksten schreef..

Sterk vermoeden

Ik heb het sterke vermoeden dat een zekere Wim Gaffel, al dan niet met behulp van Cor Zwart, het Natuurvriendenlied heeft gemaakt.

In de Toorts van augustus 1935 kom ik een aankondiging tegen van het Zomerfeest op Over Holland van de IvAO, alwaar gemeenschappelijk het nieuwe Natuurvriendenlied gezongen werd, onder leiding van Wim Gaffel. Gaffel was ook de dirigent van Het Signaal, dat die middag musiceerde – het lekenorkest van de Amsterdamse afdeling van het IvAO.

In Amsterdam, Haarlem en Den Haag leidde hij het Rode Muzikanten Gilde van de AJC en schreef muziek en soms ook teksten voor liederen die binnen de AJC werden gezongen, zoals ‘Rode Valk, zag je de vaan boven onze hoofden gaan’. Wim Gaffel was autodidact. Binnen de AJC leerde hij gitaar en luit spelen, later ook viool en contrabas. Ook was hij

Koude oorlog Maar waarom staat er dan geen naam vermeld in ‘Ja! Dat zingen wij’ uit 1955 (noch in andere publicaties van het Natuurvriendenlied)?

Het Natuurvriendenlied werd pas na de oorlog breed en graag gezongen binnen het Instituut. Dat was ook de periode dat de Koude Oorlog zich in alle hevigheid liet voelen.

Wim Gaffel en Cor Zwart maakten na de oorlog beiden de overstap naar de Communistische Partij Nederland. (Zwart trad jaren achtereen op tijdens festivals en samenkomsten van de Nederlandse communisten als ‘Sijmen met zijn kromme rijmen’ . Gaffel verzorgde in De Waarheid de rubriek ‘Uit de speeldoos’ en werd in 1956 dirigent van CPN’s arbeiderskoor ‘Morgenrood’.

Prachtig lied Communisten hadden het zwaar in Nederland. Of ze nou in het verzet hadden gezeten of niet; ze werden gezien als de vijand. Zeker door verstokte sociaaldemocraten als Kees de Boer, de landelijk voorzitter van het IvAO en een van de samenstellers van het zangbundeltje uit 1955. Hij kende Wim Gaffel en Cor Zwart uit de AJC. Ik vermoed dat Kees dacht: ‘Het

Berg vrij!

De kreet ‘Berg vrij’ komt voort uit de tijd dat de Oostenrijkse

Natuurvrienden streden tegen de bezittende klasse die rond 1900 het monopolie bezat op bergtoerisme. Hun strijdkreet ‘Berg Frei’ is de internationale Natuurvriendengroet geworden: de natuur is van ons allemaal!

Cor Zwart

Natuurvriendenlied is een prachtig lied. Dát moet worden verspreid. Maar niet dat het geschreven is door één of misschien zelfs wel twee communisten’.

Bronnen

• Een wereld licht en vrij, het culturele werk van de AJC – Jan Meilof

• De Waarheid – via Delpher

• De Toorts – via Delpher

• Slechts de bozen zingen niet: Geschiedenis van het koor 'Morgenrood' 1946-1996 - Lilian de Bruijn & Martin Hendriksma

Avontuurlijke reizen voor iedereen

Geniet van de buitenlucht en prachtige natuur, ontmoet elkaar, maak nieuwe vrienden en beleef de mooiste avonturen samen met Nivon Reizen. Niet een of twee… maar liefst elf werkgroepen organiseren onder de vlag van Nivon uiteenlopende weekenden en reizen, in binnen- en buitenland, voor alle leeftijdsgroepen. Van een kampeerweekend op de Veluwe, watersporten in Friesland, een kanotocht in Zweden tot een bergsport trefkamp in Oostenrijk en een huttentocht in de Dolomieten –en alles daartussen

Op Nivon.nl/reizen vind je het complete reisaanbod verzameld, met een link naar de websites van de diverse reiswerkgroepen. Heb je je favoriete reisgroep gevonden, schrijf je dan in voor hun nieuwsbrief. Zo blijf je het hele jaar door op de hoogte van vers aanbod en andere actualiteiten.•

Trots en blij met onze

vrijwilligers

Wees zuinig op ze. Het reisaanbod wordt georganiseerd door vrijwilligers. Dat kan ook betekenen, dat het een paar dagen kan duren voordat je antwoord op je mailtje hebt…

Op avontuur met TREQ Kanoreizen

TREQ organiseert avontuurlijke kanoreizen voor natuurliefhebbers in verschillende leeftijdscategorieën. Voor 2026 hebben we weer een mooi reizenaanbod uitgewerkt met een aantal nieuwe bestemmingen en extra activiteiten. Kano mee door de wildernis in van Noorwegen, Zweden en Denemarken. Voor jongeren organiseren we een kano/wandelreis en voor de 40-55 groep organiseren we samen met Salto Reizen een waar kano/ wandelavontuur. Hieronder alvast een greep uit het fantastische aanbod.

Kanoën op de Gudenå

Za 27 juni t/m zo 5 juli, 40-59 jaar Za 18 t/m zo 26 juli, 25-40 jaar

Aan het begin van de zomer vertrekken we naar het hart van Denemarken om over de Gudenå te kanoën. We laten ons meevoeren door deze bochtige rivier en genieten van de natuur om ons heen. 's Avonds kamperen we op campings langs de rivier. Samen koken en bij het kampvuur zitten. Mmmm.

Zweeds kano/wandelavontuur

Za 25 juli t/m zo 9 aug, 20-27 jaar

Eind juli pakken we de kanoroute op waar we twee jaar geleden gestopt zijn en kanoën over meren en riviertjes in een week door naar Storfors. Hierna maken we een mooie wandeltocht over de Postleden van Hällefors naar Kopparberg. Genieten van de gezelligheid van de groep en kamperen we middenin de natuur.

Kanoën boven de poolcirkel

Za 1 t/m zo 16 aug, 25-40 jaar

Kanoën op Sølensjøen en Isteren

Zo 16 t/m do 27 aug, 60-70 jaar (met eigen vervoer)

Samen met Salto Kanowandelreis Lierne en Hotagen Vr 21 aug t/m za 5 sept, 40-55 jaar

Herfst en bushcraften in Glaskogen

Za 26 sept t/m vr 9 okt, 25-40 jaar

Lees verder en boek op treqkanoreizen.nl.

Daar kan je je ook inschrijven voor de TREQ-nieuwsbrief.

zomer

kampvuur

We trekken alles uit de kast voor een

onvergetelijke zomer

Sinds 1973 organiseert JUMP de leukste zomerkampen van Nederland! Dat betekent dat wij inmiddels alweer meer dan 50 jaar bestaan. Met een werkgroep van zeven vrijwilligers en een grote groep fantastische begeleiders zetten wij ons het hele jaar in om de allerleukste kampen neer te zetten.

JUMP heeft een groot archief aan originele en leuke spellen, mooi kampmateriaal en heel veel verkleedmateriaal. Wij trekken alles uit de kast om de zomer onvergetelijk te maken!

Een week op kamp met JUMP betekent een week eindeloos plezier! Ook komende zomer gaan we weer rennen door de bossen, vrienden maken, mysteries oplossen, spellen spelen en 's avonds lekker opwarmen bij het kampvuur. Het worden weken bomvol met de vetste bosspellen, spooktochten, een uniek thema en nog veel meer te gekke activiteiten. Elke dag is het weer een verrassing wat we gaan doen. Aan het einde van de week wil je niet meer naar huis, want op kamp mag je lekker gek doen en helemaal jezelf zijn! Klinkt dit als de zomer die jij wil beleven en ben je tussen de 6 en 17 jaar? Schrijf je dan snel in voor één van de kampen van 2026!

Altijd op de hoogte blijven? Volg ons dan op Instagram, TikTok en Facebook. Daar zijn wij te vinden als @jumpzomerkampen

Of kijk op jumpzomerkampen.nl

Zomerkampen 2026

Eind goed Hall goed 15-17 jaar

18 t/m 25 juli, Het Hallse Hull

Heb jij zin om de leukste week van de zomervakantie te beleven? Het einde wordt goed, Hall is goed en alles daartussenin wordt nog beter!

Lachen gieren brullen 9-11 jaar

18 t/m 25 juli, 9-11 jaar, scoutinggebouw Molenberg, Rucphen

Heb jij zin om een week te lachen, gieren en te brullen? Bij dit kamp is het altijd groot feest!

Op volle toeren 11-13 jaar

25 juli t/m 1 augustus, Het Hallse Hull

Heb jij zin om alles te geven tijdens leuke spellen en nieuwe vrienden te maken?

Dan ben je in Hall op het juiste adres!

Jij bentum! 13-15 jaar

1 t/m 8 augustus 2026, Het Hallse Hull

Ben jij degene die gaat winnen met de leukste spellen? Ben jij degene die niet bang is voor een spooktocht? Ben jij degene die het langst wakker kan blijven?

Ben jij degene die de leukste kampweek gaat beleven deze zomer?

Nooit genoeg! 6-9 jaar

10 t/m 14 augustus, Het Hallse Hull

Krijg jij nooit genoeg van leuke spellen, avonturen beleven en nieuwe vriendjes maken? Ga dan deze zomer mee!

Sneeuwpret met Nivon Wintersport

Bij enkele wintersportreizen was bij het ter perse gaan van deze Toorts nog plek, bijvoorbeeld:

Zillertal en Holzgau

Er zijn nog enkele plaatsen beschikbaar in Zillertal in de periode van 13 februari t/m 22 februari en bij Holzgau 1 in de periode van 20 februari t/m 1 maart.

Twee zelfverzorgingsreizen in Oostenrijk Ook bij de reis naar Holzgau 2, van 27 februari t/m 8 maart, zijn nog een paar plekken voor late beslissers. Je verblijft hier in een luxe hotel. Tijdens alle reizen kan gewandeld, gelanglauft en geskied worden.

Meer info op wintersport.nivon.nl

Ski-, Langlauf-en wandelreis

Wildermieming, Oostenrijk 24 t/m 31 januari 2026

Prijs p.p. € 729 niet-leden € 769 Wintersportreis georganiseerd door afdeling Aalsmeer. Incl. half pension, langlaufski’s en schoenen. Opstapplaats Aalsmeer en Zeddam. De bus blijft de hele week bij het gezelschap. Inlichtingen en aanmeldingsformulier bij Tilly Moerenhout, tel. 06 14985164, e-mail jthdej@ziggo.nl.

Salto reizen

Avontuurlijk op pad

met Salto’s aanbod van wandelvakanties en weekenden

Dagwandeling Amsterdam en buitengebieden

za 3 januari

Lekker uitwaaien! Ga mee langs hoogtepunten net ten noorden van Amsterdam.

Hanzestedenpad

za 21 t/m zo 22 februari De IJssel, rivierdijken, monumentale panden, een kasteel, een landgoed en jij…?

Flamingo's spotten in de Achterhoek do 24 t/m zo 27 april Vier dagen lekker wandelen rondom nostalgisch Winterswijk, door beekdalen en langs zeldzaam veenmos. En spotten we die flamingo’s…?

Kijk voor alle informatie op saltoreizen.nl en abonneer je op de nieuwsbrief voor de laatste updates. saltoreizen.nl

Vitaal Reizen 50+ Schot in de Roos

In de Zomer Toorts gaven wij een eerste inkijkje gegeven in ons gevarieerde reizenaanbod voor 2026 – en het programma lijkt een schot in de roos te zijn! Onze pionier-reis tussen kerst & nieuwjaar, in natuurvriendenhuis De Kleine Rug in Dordrecht, is volgeboekt dus gaan we de komende jaren vaker reisjes organiseren tussen kerst & nieuwjaar. Ook merken we dat fietsen populair is en we zijn dan ook van plan om meer fietsreizen te gaan organiseren.

Wil jij ook wel eens een reisje meemaken met Vitaal 50+, kijk dan op onze website vitaalreizen.nivon.nl voor de meest recente informatie. Ook zijn daar meer en meer reisverslagen te vinden die een goede indruk geven van hoe onze reizen gaan en om de sfeer te proeven.

Contact

Tijdens onze reizen is er een groepsgevoel: we zijn Nivonleden, met gezamenlijke interesses, zoals natuur, beweging, activiteiten, met elkaar dingen doen. De werkgroep Nivon Vitaal Reizen wil daar graag een bijdrage aan leveren door meer

reizen te ontwikkelen, aan te bieden en te begeleiden. Als je ook mee wil doen, laat het ons weten. Je kunt dit aangeven via de website via het contactformulier onder het menu Contact.

Je kunt je bijvoorbeeld opgeven om reisbegeleiding te gaan doen. Of meedraaien in de werkgroep als je dat wat lijkt. Er zijn verschillen taken zoals administratie, aanmeldingen verzorgen, teksten schrijven, zaken regelen, reizen ontwikkelen. Stuur het contactformulier ook in als je meer wil weten, plannen wil delen, en/of opmerkingen en vragen hebt.

Wandel60plus wandelt door...

Jaarlijks organiseren we twee wandelreizen voor actieve 60plussers, die houden van pittige wandelingen van 15-20 km met eigen initiatief. In 2026 staan Duitsland en België op het programma.

Finsterbrunnental, Duitsland 6-13 mei

Vol pension. 465 km vanaf Utrecht, met eigen vervoer (samenreizen). Max. 14 deelnemers.

Tussen zachte heuvels, geurige dennen en ruisende beekjes ligt het Naturfreundehaus Finsterbrunnertal –een verborgen parel in het hart van het Pfälzerwald. Vanuit het huis stap je zó de natuur in: kronkelende bospaden leiden naar de Karlstalschlucht, waar water over rood zandsteen stroomt en de stilte enkel door vogels wordt doorbroken.

Hurlevent, België – onder voorbehoud 9-16 september

Zelfverzorging. 242 km vanaf Utrecht, met eigen vervoer (samenreizen) of trein. Max. 14 deelnemers.

Natuurvriendenhuis Hurlevent ligt tussen de glooiende heuvels en groene wouden in de Belgische Ardennen, een sfeervolle en gastvrije plek voor iedereen die van natuur, rust en wandelen houdt. Het huis ligt nabij het charmante dorpje Sprimont en vormt het ideale vertrekpunt voor prachtige wandelingen door een afwisselend landschap van bossen, beekjes en pittoreske dorpjes.

Vanaf 1 januari 2026 staan onze reizen online op wandel60plus.nivon.nl en kun je inschrijven. Op de website vind je ook verslagen van onze eerdere reizen.

Ruim en veelbelovend aanbod Terugkijken en vooruitzien

Nivon Watersport

Actieve reizen en weekenden voor & door 25-40 jarigen

Het Spring-aanbod voor 2026 is weer veelbelovend. Hier alvast een tipje van de sluier. Benieuwd naar alle reizen en weekenden van Spring? Neem dan een kijkje op onze gloednieuwe website www.springreizen.nivon.nl (of springreizen.nl) en schrijf je in voor de nieuwsbrief.

Weekenden

Oud en Nieuw weekend, Noord-Holland di 30 december t/m do 1 januari

Prijs: vanaf €132

De jaarwisseling in de natuur doorbrengen met deze 3-daagse aan de kust! Na een mooie wandeldag verblijven we in de Banjaert. Samen bereiden we daar oudjaarsavond voor, met volop tijd voor een wandeling, oliebollen, feestmaal, spelletjes en proosten op het nieuwe jaar! Wellicht zelfs een nieuwjaarsduik?

Frisse Nieuwjaarswandeling Ruurlo, Gelderland

za 10 januari

Prijs: vanaf €25

In de winterse Achterhoek maken we een gevarieerde dagwandeling van circa 15 km door bossen en open weidevelden, langs het elegante kasteel Ruurlo en over landgoederen met eeuwenoude historie. We lopen door het gebied waar de midwinterhoorntraditie nog leeft en halverwege stoppen we voor warme pannenkoeken.

Reizen

Peak District, Engeland za 25 april t/m zo 03 mei  Het Peak District is de perfecte bestemming voor het voorjaar. Trektocht door dit prachtige Nationale Park met groene valleien met wilde bloemen afgewisseld door stone walls, kalksteen, ruige rotspartijen en kleine verstopte grotten. Slapen in hostels.

Wildkamperen in de Cairngorms, Schotland vr 22 mei t/m zo 31 mei

Ga je mee op avontuur in Schotland?

We lopen over de ongemarkeerde paden in de Cairngorms, het grootste Nationale Park met de hoogste toppen van Schotland. Samen genieten we van de ruige wildernis, wildkamperen, rust, ruimte en ontspanning door inspanning.

Trektocht langs oude vulkanen, Auvergne, Frankrijk vr 29 mei t/m zo 7 juni

De regio Cantal in de Auvergne is een perfecte voorjaarsbestemming voor een mooie wandeltrektocht. Dit groene gebied, bestaande uit oude, slapende vulkanen, staat bekend om zijn valleien vol met bloemen, mooie vergezichten en de lokale kaasjes. Het gebied is relatief onontdekt, waardoor het er heerlijk rustig is. We slapen elke avond in een andere gîte, waar een warme maaltijd voor ons klaar staat.

Wildkamperen in de Pyreneeën, Frankrijk

Midden/eind juli - 11 dagen

Met de TGV zoeven we naar het zuiden, op zoek naar de mooiste kampeerplekjes in de Pyreneeën. Denk aan ruige paden, hoge bergen, stevige loopdagen, helderblauwe bergmeertjes en met wat geluk steenbokken en gemzen. Kortom, een reis waar je bij wilt zijn!

Nog meer – Verder staan in 2026 op het Spring-programma: de Alpe Adria Trail in Slovenië, huttentocht door Nationaal Park del Monviso (grensgebied Frankrijk/ Italië), en tochten door Pico de Europa, Spanje, Ammergauwer Alpen in Duitsland, avonturen in Noorwegen en Zweden, Oostenrijk, Dolomieten en het Zwarte Woud.

Zeilkampen voor 10 tot 19 jaar

De zomer ligt alweer ruimschoots achter ons. Check onze Instagram voor de sfeerbeelden van de watersportweken 2025. Om even na te genieten.

Ben jij er volgend jaar ook bij?!

Dubbel plezier! Op de kampeerboerderij slapen we in de schuur, eten we aan lange tafels en spelen we leuke spellen. Daarnaast kun je ook de dieren op de boerderij een bezoekje brengen. Aan boord mag je aan het roer, de fok besturen of je neemt de chill-plek. Soms leggen we de boten aan bij een eiland, waar we iets lekkers eten en leuke activiteiten doen.

Heb je nu al weer zin in de zomer? Schrijf je dan snel in! Nivonwatersport.nl

Ben je of ken je iemand tussen 18 en 30 jaar die groen, eerlijk en sociaal is en graag toffe dingen doet samen met andere leeftijdgenoten?

Check dan snel nivonjong.nl/agenda

Hier vind je het hele jaar door activiteiten, reizen en weekenden.

Logeren en kamperen bij de Natuurvrienden

Nivon Natuurvriendenhuizen en Kampeerterreinen

Nivon Natuurvriendenhuis Hier start ook een wandeltweedaagse: nivon.nl/wandeltweedaagsen

Stellingenpad

Advertentie

TeVoet is al 30 jaar de vereniging die onverharde wandelpaden wil behouden, verbeteren en uitbreiden.

TeVoet is ook actief bij de ontwikkeling van wandelnetwerken en het initiatief nemen en ondersteunen bij afsluiting, verharding of dreigende opheffing van onverharde paden. Daarbij treden we ook op als gesprekspartner met en voor overheden, en desnoods bij gerechtelijke stappen.

Kies waar je wilt overnachten  en boek!

Bel de contactpersonen of reserveer via de website voor een verblijf in een Nivon Natuurvriendenhuis ( H) of op een kampeerterrein ( K). nivon.nl

ABK-huis - Hall ( H ) abkhuis.nivon.nl, 088-0990970

Allardsoog - Een-West ( H ) allardsoog.nivon.nl, 088-0990971

Banjaert - Wijk a. Zee ( H, K ) banjaert.nivon.nl, 088-0990972 (na 19.00)  banjaert.nivon.nl/kampeerterrein, 0880990973

De Bosbeek - Bennekom ( H ) bosbeek.nivon.nl, 088-0990974

Den Broam - Buurse ( H, K ) denbroam.nivon.nl, 088-0990975

Kaart: BosmaGrafiek.nl

TeVoet heeft een website en een regelmatig verschijnend verenigingsblad: Lopend Vuur , Daarin is aandacht voor actualiteit en achtergronden op wandelgebied. Op de website is een verzameling georganiseerde TeVoet-wandelingen te vinden waarbij onverharde wandelpaden, natuur- en cultuurhistorie centraal staan. Meer informatie kun je vinden op de website: www.tevoet.nl

Aanmelden als lid kan via de mail: ledenadministratie@tevoet.nl of via de website.

Eikhold - Heerlen ( H ) eikhold.nivon.nl, 088-0990956

De Gele Anemoon - Wijlre ( K ) degeleanemoon.nivon.nl, seizoen: 088-0990957, overig 0880990977

De Gronselenput - Wijlre ( K ) gronselenput.nl, 043-4591645

De Grutto - Delft ( K ) degrutto.nivon.nl, (18 - 19 u), seizoen: terrein 088-0990958, reserveren buiten seizoen: 088-0990978

Het Hallse Hull - Hall ( K ) hethallsehull.nivon.nl, 088-0990979

De Hondsrug - Noordlaren ( H, K ) dehondsrug.nivon.nl, 088-0990980

Het Hunehuis - Darp ( H, K ) hunehuis.nivon.nl, 088-0990981

De Kleine Rug - Dordrecht ( H, K ) dekleinerug.nivon.nl, 088-0990982

Koos Vorrinkhuis - Lage Vuursche ( H ) koosvorrinkhuis.nivon.nl, 088-0990983

Krikkenhaar - Bornerbroek ( H, K ) krikkenhaar.nivon.nl, 088-0990984

Lettelbert - Lettelbert ( K ) lettelbert.nivon.nl, 088-0990985

De Meenthe - Noordwolde ( K ) demeenthe.nivon.nl, 088-0990966

Morgenrood - Oisterwijk ( H, K ) morgenrood.nivon.nl, 088-0990987

Het Zeehuis - Bergen a. Zee ( H ) zeehuis.nivon.nl, 088-0990988 (telefonisch bereikbaar di 19-21 uur, vr 10-12 uur)

Activiteiten

feestdagen, januari, februari, maart

Feestdagen

Kerst op Eikhold

23 t/m 27 dec, Eikhold € 330 (360 1pers.kamer), nietleden: € 400 (450 1pers.kamer)

Liever samen met anderen kerst vieren, met de feestdagen er op uit of gewoon geen zin om uitgebreid te koken? Bij Natuurvriendenhuis

Eikhold kun je de feestdagen op eigen wijze doorbrengen. Er is geen programma en je bent vrij om te gaan en staan waar je wilt. Een boek lezen onder de kerstboom of een spelletje spelen kan natuurlijk ook. Volledig verzorgd.

Info: eikhold.nivon.nl.

Boeken: eikhold@nivon.nl / 0880990976

Met kerst naar het Koos Vorrinkhuis

24 t/m 27 dec

Koos Vorrinkhuis

€ 210 (alleen voor leden)

Heb je zin om de Kerst met een aantal gezellige mensen door te brengen? Dan zijn de SOlo en Samen-dagen een aanrader. Er zijn momenten van samen bezig zijn, maar soms ben je ook liever even op je zelf. Voll. Verzorging, excl. Lakenpakket. Boeken: koosvorrinkhuis@nivon. nl / 088 0990983

Werkgroep Zang en Muziek Gilde presenteert:

Koor en Orkest, samen aan de bak

9-10-11 jan en 7-8-9 mrt, ABK-huis

Prijs: € 100, niet-leden

€ 150. Alles inclusief.

Zingen en muziek maken onder de enthousiaste begeleiding van zowel een koordirigent als een orkestdirigent. Het hele weekend samen muziek maken en zingen. We sluiten af met een optreden voor elkaar. Magisch. Geheel verzorgd. Informatie en aanmelden bij Hanneke: 06-21919878.

Op de websites van Nivon, afdelingen en werkgroepen is de meest actuele informatie over cursussen, activiteiten en bijzondere themaweekenden te vinden. Activiteiten die volgeboekt zijn (voor zover bekend) worden hier niet vermeld.

Tekenen en bewegen

6 t/m 8 jan, Banjaert € 75, niet-leden: € 110 Tekenen voor beginners en voor ervaren tekenaars. Ter afwisseling bewegen met en zonder muziek. Onder leiding van Marion Sandee. Maaltijden o.b.v. zelfverzorging. Boeken: ams.banjaert.h@nivon.nl / 088 099 0972. Info: Kees Fit / cfmfit48@gmail.com / 0251238289

Wolvilten

8 t/m 11 jan, De Bosbeek € 201,73, niet-leden: € 261,73

Samen voor de mooiste resultaten onder begeleiding, zowel voor ervaren wolvilters als voor beginners. Nodig is alleen wol, warm water, zeep en beweging. Zelfverzorging. Boeken: ams.bosbeek@nivon.nl / 0880990974. Info: Paul Bassant / ac.bosbeek@nivon.nl / 06-48160807

Nieuwjaarsbijeenkomst

11 jan De Kleine Rug

Vanaf 10.30 tot 15.00 uur. gratis

Samen met afdeling Drechtsteden. Iedereen is welkom. Toespraakjes, muziek, optreden van een koor en natuurlijk oliebollen, glühwijn/sap en snertlunch. Info: vz.dekleinerug@nivon.nl of 0181-621658.

Ontmoet(en) (met) Vedic art schilderen

12 t/m 16 Jan, De Bosbeek € 265,64, niet-leden: € 325,64

januari

Creatief handwerk o.a. borduren, breien, quilten en haken

4 t/m 9 jan, Morgenrood € 137, niet-leden: € 203 Inspireren en leren van elkaar en vooral met veel plezier

werken. Voorheen alleen quilten, maar nu doen we meer! Diverse handwerkvormen

Op basis van zelfverzorging maar er wordt gezamenlijk gekookt. Boeken: morgenrood@ nivon.nl / 0880990987. Info: Irene Granneman / act. morgenrood@nivon.nl

We behandelen de 17 principes van Vedic Art, waarna je zelf gaat schilderen m.b.v. gerichte oefeningen. Schilderervaring is niet nodig. Je intuïtie speelt een belangrijke rol. Zelfverzorging.

Boeken: ams.bosbeek@nivon.nl / 0880990974.

Info: Paul Bassant / ac.bosbeek@nivon.nl / 0648160807

Sarmuse Muziekweekend

13 t/m 15 feb, Koos Vorrinkhuis € 200, niet-leden: € 260 Sarmuse Producties organiseert een geheel verzorgd muzikaal workshopweekend. Samen een song/lied maken én een instrumentaal-vocaal stuk componeren. Alle niveaus welkom, zang én instrumenten. Info: Anneke Sarolea /  sarmuse@kpnmail.nl. Boeken: koosvorrinkhuis@nivon.nl / 088 0990983

Wilgen knotten 18 jan, De Kleine Rug GRATIS

Van 9.00-15.00 uur samen wilgen knotten, bomen snoeien en struiken uitdunnen. Wij regelen koffie, thee en erwtensoep. Uiterlijk twee dagen van tevoren aanmelden: secr.dekleinerug@nivon.nl

Schilderen met Antje 19-23 januari, Het Hunehuis € 348, niet-leden € 413 Schilderles binnen en buiten voor beginners en gevorderden. Acryl en div. technieken. Via gedegen opbouw tot mooie resultaten komen. Incl. verblijf, thee/koffie, lunch, diner, schoonmaak kamer. Materiaal € 30 p.p. excl. doeken. Max. 25 dln. Boeken: hunehuis@ nivon.nl / 088-0990981. Info: Jenny Stuivenberg / act. hunehuis@nivon.nl

EXTRA Tiffany workshop

20 t/m 22 jan, Morgenrood € 211, niet-leden: € 276 In een workshop Tiffany leert u glas snijden, slijpen, het met koperdraad beplakken en daarna solderen. Ontbijt/lunch zelfzorg, incl. 2 vega diners. Boeken: morgenrood@nivon.nl / 0880990987. Info: Irene Granneman / act.morgenrood@nivon.nl

EXTRA Kookworkshop

Surinaams/Hindoestaans vegetarisch

20 t/m 22 jan, Morgenrood € 143, niet-leden: € 206 Lijkt het je leuk om de fijne kneepjes van de vegetarische keuken te ontdekken? We koken 2 dagen, beginnend op 20 jan rond 13.30 uur. Ontbijt/lunch o.b.v. zelfzorg, incl. 2 vega maaltijden, etc. Boeken: morgenrood@ nivon.nl / 0880990987. Info: Irene Granneman / act. morgenrood@nivon.nl

Koken met je kleinkind (vanaf 6 jaar)

24 en 25 jan, De Hondsrug € 90, niet-leden €120 (excl. verblijf en ontbijt).

Kinderen slapen op de kamer van opa of oma. Aankomst 24 jan. tussen 10 en 11 uur. We maken samen lunch, driegangenmenu en iets lekkers voor bij koffie/thee. Op zondag, na ontbijt en koffie met zelfgebakken lekkers, sluiten we af met een zelfgemaakt soepje. Info: website Hondsrug of mail act.hondsrug@nivon.nl. Aanmelden: info@hondsrug.nl

Winterwandelen

26-29 januari, Het Hunehuis lid € 210, niet-leden € 275 Wandelen over de hei, langs es en bos. 2 kortere en 2 lange wandelingen. U moet i.i.g. 16 km kunnen lopen. Incl. verblijf, koffie/thee, ontbijt, lunch, diner, schoonmaak kamer. 14 dln. Boeken: hunehuis@nivon. nl / 088-0990981. Info: Jenny Stuivenberg / act.hunehuis@ nivon.nl

Schrijfweek in Morgenrood 26 t/m 30 jan, Morgenrood € 185, niet-leden: € 251 “Iedere reis een verrassend thema”, dagelijks een schrijfmoment van 2 uur en een creatieve workshop op een avond. Ontbijt en lunch op basis van zelfverzorging, gezamenlijk de avondmaaltijd bereiden. Boeken: morgenrood@nivon.nl / 0880990987. Meer informatie: Irene Granneman / act. morgenrood@nivon.nl

Workshop Kolam Mandala tekenen

30 jan t/m 1 feb, Morgenrood € 197, niet-leden: € 261 Kolamtekenen is een oude Indiase volkskunst. We oefenen patronen in zowel de ranga pulli als de ranga valli kolam en maken een aantal kolammandala’s. Tekenervaring niet nodig. Geheel verzorgd. Boeken: morgenrood@nivon. nl / 0880990987. Info: Irene Granneman en Yvonne van Meteren / act.morgenrood@ nivon.nl / 0499-477644

februari

50-60-70-80 plus... dansen dus

3 t/m 6 feb, Banjaert € 198, niet-leden: € 258

Elke jaar weer succesvolle dagen. Een internationaal dansrepertoire wordt aangeboden door diverse docenten. Met orkest ORSEKET. Ontbijt en lunch: zelfverzorging. De warme maaltijden zijn incl. Boeken: ams.banjaert.h@nivon.nl / 088 099 0972. Info: Kees Fit / cfmfit48@gmail.com / 0251238289

Shinrin Yoku (bosbaden)

4 t/m 6 feb, Morgenrood € 113, niet-leden: € 177 Shinrin-yoku, ontstaan in Japan, is een speciale manier om te vertragen en te verstillen zodat je de helende kracht van de natuur kan ervaren. Leiding: Lishe Los. Op basis van zelfzorg. Boeken: morgenrood@ nivon.nl / 0880990987. Info: Irene Granneman / act. morgenrood@nivon.nl

Druktechniek, stempelen en borduren

5 t/m 8 feb, De Bosbeek € 206,73, niet-leden: € 266,73 Een workshop over verschillende manieren om eigen stof te bedrukken of nieuwe inspiratie op te doen. Je kunt de stof ook borduren. Zelfverzorging. Boeken: ams.bosbeek@nivon. nl / 0880990974. Info: Paul Bassant / ac.bosbeek@nivon.nl / 0648160807

Haiku en kleine gedichten… een weekend met poëzie 6 t/m 8 feb, De Bosbeek € 137,82, niet-leden: € 197,82 Bij deze Japanse dichtvorm vertel je in 3 korte regels over wat je waarneemt. Geen overdenking, geen verklaring. (Ook andere dichtvormen). Zelfverzorging. Boeken: ams.bosbeek@ nivon.nl / 0880990974. Info: Paul Bassant / ac.bosbeek@ nivon.nl / 0648160807

Vrij (mandala) weven 6-8 feb, De Bosbeek € 147,82 niet-leden: € 207,82 Je weeft met stof, vilt en (lont) wol in een ronde vorm een mandala. Met een zelfgekozen thema werk je intuïtief met kleur, vorm en ritme. Divers materiaal aanwezig. Zelfverzorging.  Boeken: ams.bosbeek@ nivon.nl / 0880990974. Info: Paul Bassant / ac.bosbeek@ nivon.nl / 0648160807

Quilten

9-13 februari, Het Hunehuis € 142, niet-leden € 207 Voor beginnende en gevorderde quilters. Eigen materiaal meenemen. Incl. verblijf, koffie/thee. Verder zelfverzorging. 10 dln. Boeken: hunehuis@ nivon.nl / 088-0990981. Info: Sujata Groot / j.i.m.groot@ planet.nl

Ontspan en Geniet midweek 9 t/m 13 feb, Den Broam € 295, niet-leden: € 355 In deze midweek maak je kennis met Tai Chi, neem je deel aan Yoga en kun je genieten van handmassage of sauna midden in de Twentse natuur. Boeken/info: denbroam@nivon / 088 0990975

Wolvilten met merinowol 10 t/m 12 feb, Morgenrood € 163, niet-leden: € 227 Ontdek je creativiteit en werk met de prachtige merinowol. Ervaring niet nodig. O.l.v. kunstenares Marjolein Stok. Op basis van zelfzorg. Boeken: morgenrood@ nivon.nl / 0880990987. Info: Irene Granneman / act. morgenrood@nivon.nl

Wilgen knotten 15 feb, De Kleine Rug GRATIS

Van 9.00-15.00 uur samen wilgen knotten, bomen snoeien en struiken uitdunnen. Wij regelen koffie, thee en erwtensoep. Uiterlijk twee dagen van tevoren aanmelden: secr.dekleinerug@nivon.nl

Kinderactiviteiten

16 t/m 20 feb, Banjaert € 2,50 per kind per dag. Gezellige uurtjes voor kinderen tot 10 jaar met van alles en nog wat, o.l.v. Marion Sandee. Deze dagen vallen in de voorjaarsvakantie van Zuid Nederland. Boeken n.v.t. Info: Kees Fit / cfmfit48@gmail.com / 0251238289

Vegetarisch koken

12 t/m 15 feb, Banjaert € 178,00, niet-leden: € 238,00 3 keer een 3-gangen menu met vegetarische gerechten, Gezond, volwaardig en ook lekker. Koken o.l.v. Brenda van der Zaag. Ontbijt/lunch: zelfverzorging. Boeken: ams. banjaert.h@nivon.nl / 088 099 0972. Info: Brenda van der Zaag / brenda.zaag@gmail.com / 06 112 981 23

maart

2 x Beleef Dordrecht  6 t/m 8 mrt, De Kleine Rug  10 t/m 12 mrt, De Kleine Rug  Prijs: € 180, niet-leden: € 230  Boottochten met de open sloep naar de historische stad Dordrecht en de Hollandse Biesbosch met dagelijks begeleide wandelingen (deels onverhard) van circa 12 km en een informatief avondpro -

gramma. Volledige verzorging incl. toeristenbelasting, excl. Entree musea en lakenpakket (€ 10). Boeken:  ams.dekleinerug@nivon.nl /088 0990982. Informatie:  secr.dekleinerug@ nivon.nl / 06 39684875

Health Qigong

2-5 maart, Het Hunehuis € 229, niet-leden € 294 Aandacht voor jezelf en je lijf? Boek dan een arrangement Health Qigong. Deze eeuwenoude Chinese bewegingskunst wordt dagelijks beoefend door Chinezen ter bevordering van hun gezondheid. 15 dln. Boeken: hunehuis@nivon.nl / 0880990981. Info: Ruah Tichelaar / ruahtichelaar@ziggo.nl

Aquarelleren

2 t/m 6 mrt, Banjaert € 208, niet-leden: € 268 Intensief schilderen onder leiding van Marianne Eugster. Eigen materialen meenemen. Geheel zelfverzorging; op donderdag is er een warme maaltijd. Boeken: ams. banjaert.h@nivon.nl / 088 099 0972. Info: Kees Fit / cfmfit48@ gmail.com / 0251 328289

Dao De Qi-gong

2 t/m 6 mrt. Koos Vorrinkhuis € 300, niet-leden € 360 Dao De Qi Gong versterkt jouw vitaliteit. Veel beweging met Qi Gong, interactie met elkaar, ademhaling, stressregulatie, mindfulness, gong-klankmeditatie. Zelfverzorging. Info: Dirk Keuning / www.daodeqigong.nl. Boeken:  koosvorrinkhuis@nivon. nl / 088 0990983

Schrijfweek op Morgenrood 2 t/m 6 mrt, Morgenrood € 185, niet-leden: € 251 “Iedere reis een verrassend thema”; dagelijks een schrijfmoment van twee uur en een creatieve workshop op een avond. Ontbijt en lunch op basis van zelfverzorging, gezamenlijk de avondmaaltijd bereiden. Boeken: morgenrood@nivon.nl / 0880990987. Info: Irene Granneman / act.morgenrood@nivon.nl

Durf te Tekenen

3 t/m 5 mrt, ABK-huis € 260, niet-leden: € 320

Sonja Wentzel leert je nauwkeurig kijken en tekenen wat je écht ziet. Juist als je denkt dat je niet kunt tekenen, maar dat graag zou willen, is deze workshop iets voor jou! Incl. diners en materiaal. Boeken: act.abk-hhh@nivon. nl / 088 0990970. Info: Sonja Wentzel / waterverven@gmail. com / 06 81763706

Spelen met wol en (nat)vilten

3 t/m 5 mrt, De Hondsrug € 140, niet-leden € 190

Speel met wol en kleuren met verschillende technieken. Laat je inspireren in de mooie omgeving. Voor beginners en gevorderden, 6-9 dln. Excl. overnachting, incl. materiaal, 2 warme veg. maaltijden, koffie en thee met iets lekkers en een soepje als afsluiting. Ontbijt en lunch o.b.v. zelfverzorging. Info: website Nivon Hondsrug of mail act.hondsrug@nivon. nl. Aanmelding en boeken: hondsrug@nivon.nl

'Wandel, luister en verwonder' midweek

3 t/m 6 mrt, Den Broam € 205, niet-leden: € 265 Wandelen in rust en ook stilte om natuur en omgeving te kunnen ervaren en daarop te kunnen focussen met een actieve bijdrage zoals bij het Nivon past. Voor deelnemers een plezierige ontzorging! Boeken en info: denbroam@ nivon / 088 0990975

Tai Ji Quan en Qigong 6 t/m 9 mrt, Allardsoog € 220, niet-leden € 280 In deze workshop beoefenen we deel 1 van de 37-vorm. Met warming-up en Qigong welke betrekking hebben op de Taiji-vorm. Boeken en info: margobouwman@gmail.com / www.margobouwmantaiji.nl

Koor en Orkest, samen aan de bak

7-8-9 mrt, ABK-huis € 100, niet-leden € 150 Zingen en muziek maken onder de enthousiaste begeleiding van zowel een koordirigent als een orkestdirigent. We sluiten af met een optreden voor elkaar. Magisch. Geheel verzorgd. Info en aanmelden bij Hanneke 06-21919878.

Zangdagen met wereldmuziek 9 t/m 11 mrt, Banjaert € 195, niet-leden: € 255 Drie dagen meerstemmig zingen uit het wereldmuziek repertoire, o.l.v. Hetty, Wim en Guus. Koorervaring is handig, niet noodzakelijk. Plezier staat voorop. Ontbijt/lunch: zelfverz. Incl. 3 x diner. Boeken: ams. banjaert.h@nivon.nl / 088 099 0972. Info: Kees Fit / cfmfit48@ gmail.com / 0251 238289

Wandel3daagse Veluwezoom 9 t/m 12 mrt, ABK-huis € 205, niet-leden: € 265 Wandel mee over de mooie Veluwezoom. Heuvelachtig terrein, 10-18 km p.d. in stevig tempo, o.a. over Posbank en Loenermark. Goede conditie vereist. Ontbijt, lunch(pakket) zelfzorg. Diner inclusief. Boeken: act.abk-hhh@nivon.nl / 088 0990970. Info: Maaike de Klerck / maaikedeklerck@ gmail.com

Art Journaling / Mixed Media 10 t/m 12 mrt, Morgenrood € 165, niet-leden: € 230 Ontspannen op een creatieve manier. Tekenen, schilderen, stempelen, kleuren, collages maken, doedelen, handletteren. Wil je dat graag leren? Ontbijt/lunch zelfzorg, incl. 2 vegetarische maaltijden etc. Boeken: morgenrood@ nivon.nl / 0880990987. Info: Irene Granneman / act. morgenrood@nivon.nl

Kookworkshop vegetarisch koken op Surinaams Hindoestaanse wijze 10 t/m 12 mrt, Morgenrood € 143, niet-leden: € 206 Lijkt het je leuk om de fijne kneepjes van de vegetarische keuken te ontdekken? We koken 2 dagen, beginnend op 10 mrt. rond 13.30 uur. Ontbijt/lunch o.b.v. zelfzorg, incl. 2 vega maaltijden, etc. Boeken: morgenrood@ nivon.nl / 0880990987. Info: Irene Granneman / act. morgenrood@nivon.nl

Freestyle borduren 13 t/m 15 mrt, De Bosbeek € 137,82, niet-leden: € 197,82 Iedereen kan freestyle borduren, ervaring is niet nodig. Met een paar soorten steken maak je al een prachtig werkstuk. Deze kun je bv. gebruiken als patch of een leuke broche. Zelfverzorging. Boeken: ams.bosbeek@nivon. nl / 0880990974. Info: Paul Bassant / ac.bosbeek@nivon.nl / 06-48160807

Kunstzinnig yoga- en meditatieweekend

13-15 maart, De Bosbeek € 167,82, niet-leden: € 227,82 Voor fitte en soepele yogaliefhebbers: Critical Alignment Yoga in combinatie met meditatie. We schilderen en borduren een line art schilderij en er is ruimte om in de natuur te zijn. Zelfverzorging. Boeken: ams.bosbeek@nivon.nl / 0880990974. Info: Sabine van Rooij / yogajayabennekom@ gmail.com

NL doet! Zaterdag 14 maart, Het Hunehuis, 10.00-16.00 uur Landelijk bekend van het Oranjefonds. Vrijwilligers gevraagd uit omgeving Havelte om klussen te doen in en rond ons prachtige Hunehuis. Info: Jenny Stuivenberg / act. hunehuis@nivon.nl

Bergwandelen Zuid-Veluwe 14 en 15 mrt, De Bosbeek € 114,81, niet-leden: € 172,81 Wandeltweedaagse onder

begeleiding, van station Rhenen naar station Arnhem. Beide dagen ca. 20 km wandelen. Volledig verzorgde overnachting in De Bosbeek. Maaltijden, lakenpakket en overnachting incl. Boeken: ams.bosbeek@nivon.nl / 0880990974. Info: Pau l Bassant / ac.bosbeek@nivon.nl / 0648160807

Beeldhouwen in speksteen

15 t/m 20 mrt, De Bosbeek € 219,55, niet-leden: € 279,55 Speksteen is een zachte steen die je bewerkt met een houtrasp of mesje. Ervaring is niet nodig. Stenen kunnen ter plekke worden aangeschaft en alle gereedschappen zijn aanwezig. Zelfverzorging. Boeken: ams.bosbeek@ nivon.nl / 0880990974. Meer informatie: Paul Bassant / ac.bosbeek@nivon.nl / 0648160807

Naaidagen op Morgenrood 16 t/m 19 mrt, Morgenrood € 203, niet-leden: € 267 Heb je een duwtje nodig, wil je hulp voor het maken van een jurk/broek/jas? Wil je de kneepjes van het vak leren? O.l.v. Ellen en Ans, beiden coupeuse. Ontbijt/lunch zelfzorg, incl. 3 vega maaltijden. Boeken: morgenrood@nivon. nl / 0880990987. Info: Irene Granneman / act.morgenrood@nivon.nl

Onze levenservaring 16-20 maart, Het Hunehuis € 330, niet-leden € 395 Reflectie en bezinning op het leven zelf. Voor alle leeftijden! Het leven leert je dingen die je op school niet hebt geleerd. Wat? We gaan op zoek. Volledig verzorgd, excl. ontbijt. 12 dln. Boeken: hunehuis@ nivon.nl / 088-0990981. Info: Mieke de Wit / mieke@ freedom.nl

Dao De Qi Gong

20 t/m 22 mrt, De Bosbeek € 157,82, niet-leden: € 217,82

Dao De Qi Gong versterkt je vitaliteit en het contact met anderen. Veel beweging met

Wandelmidweek

16 t/m 20 Mrt, Zeehuis € 280, niet-leden: € 340 Een geheel verzorgde week. Onder deskundige begeleiding maak je lange wandelingen in het prachtige duin/zee-gebied rondom het Zeehuis. Boeken: zeehuis. nivon.nl / 088 099088. Info: c.vanderzee@ planet.nl

Qi Gong vormen, interactie, ademhalingstechnieken, voedingstips, emotieregulatie, mindfulness. Zelfverzorging. Boeken: ams.bosbeek@nivon. nl / 0880990974. Info: Paul Bassant / ac.bosbeek@nivon. nl / 06-48160807

Fotograferen met je smartphone

22-23 mrt, Koos VorrinkHuis € 120, niet-leden: € 180 Ontdek de telefoon-fotograaf in jou. Theoretisch, praktische cursus om je vaardigheden met de smartphonefotografie te verfijnen. Voll. verzorging incl. lakenpakket. Info: Andrea Riebergen / dre.riet@gmail. com. Boeken:  koosvorrinkhuis@ nivon.nl / 088 0990983

Improvisatietheater

22 t/m 24 mrt, De Hondsrug € 140, niet-leden € 190 Volg je impulsen, stem af op anderen en maak samen verhalen en geïmproviseerde scenes. Plezier, humor, ontroering. Spelervaring niet vereist. Mix van o.a. Theatersport, Terugspeeltheater, De vloer op. Excl. overnachting. Inc. materiaal, 2 warme veg. maaltijden, koffie en thee met iets lekkers

en soepje als afsluiting. Ontbijt en lunch o.b.v. zelfverzorging. 8-12 dln. Aanmelden en boeken overnachting: hondsrug@nivon.nl. Meer info website: Nivon Hondsrug (activiteiten) of mail act.hondsrug@nivon.nl

Inloop handwerk-inspiratie midweek

22 t/m 27 mrt, De Bosbeek € 149,55, niet-leden: € 209,55 Kom mee quilten, breien, haken en borduren. Doe ideeën op en inspireer en stimuleer elkaar. Voor koffie en thee wordt gezorgd, de sfeer maak je zelf. Zelfverzorging. Boeken: ams.bosbeek@nivon. nl / 0880990974. Info: Paul Bassant / ac.bosbeek@nivon.nl / 06-48160807

Wandelmidweek

23 t/m 27 mrt, Den Broam € 285, niet-leden: € 345 Geheel verzorgd. Onze gidsen leiden je langs de mooiste weggetjes en paadjes in de natuur rond Den Broam. Koks verzorgen de avondmaaltijd. Max. 20 km per dag wandelen. Boeken en info: denbroam@ nivon / 088 0990975

Wandelweek op Morgenrood

29 mrt t/m 2 apr € 233, niet-leden: € 293 De prachtige bossen, heide en vennen van Oisterwijk vormen een mooi decor voor een paar dagen wandelen. Zondag ontvangst om 16 uur. We lopen 15-17 km. per dag. Ontbijt/ lunch zelfzorg, incl. vega diners. Boeken: morgenrood@ nivon.nl / 0880990987. Info: Irene Granneman / act.morgenrood@nivon.nl

Viltbloemen maken

30 maart-1 april, Het Hunehuis € 193, niet-leden € 258 Samen in 3 dagen een bloeiend boeket voorjaarsbloemen maken van vilt. Onbespoten, duurzaam en geen verzorging nodig. Dat kan in het Hunehuis! 12 dln. Volledige verzorging, excl. ontbijt. Boeken: hunehuis@nivon.nl / 0880990981. Info: Roelie Oosterveld / roelieto@hotmail.com

Colofon

Toorts, verenigingsblad van Nivon Natuurvrienden

Jaargang 97, nr. 1, winter 2025 Verschijnt 4 x per jaar

Redactie

Marijke Katsburg (eindredactie)

Aan dit nummer werkten mee Menno Evers, Kees Hogervorst, Sjoerd Kemeling, Jet Kooderings, Tim Mexner, Ruah Tichelaar, Han Verschuur, Bas Wetter en andere leden, werkgroepen, afdelingen en huizen van Nivon Natuurvrienden. Voorpagina: Brigitte Ars/ Alicegoeswild.nl

Achterpagina: Isabeau Deters

Kopij & reacties

Redactie: toorts@nivon.nl

Nivon, Plantage Middenlaan 2F 1018 DD Amsterdam 088-0990900

Deadline kopij winternummer

Redactioneel: 8 januari

Activiteiten en reizen: 15 januari

Verschijning volgende editie 1 maart 2026

Ontwerp

Ontwerp DutchPortfolio Vormgeving Jeroen van Lente

Productie

Media Point, mediapoint.nl

Contact

• Nivon: info@nivon.nl

Agenda & berichten: nivon.nl/activiteiten

Regeladvertenties: nivon.nl/legeenlink

• Overige advertenties: communicatie@nivon.nl

Kleine lettertjes

Artikelen en berichten zijn welkom. De redactie behoudt het recht bijdragen in te korten of te weigeren. Door en voor Nivongroepen mag alles uit Toorts worden overgenomen, behoudens foto's waarop copyright berust. Voorwaarde voor elk gebruik is bron- en naamsvermelding van schrijver en/of fotograaf. Auteurs dragen bij publicatie de auteursrechten over aan Nivon. Nivon is niet aansprakelijk voor wijzigingen en drukfouten.

Toorts digitaal ontvangen?

Mail naar: leden@nivon.nl

Leg een link

Regeladvertenties voor natuurvrienden. Minimaal drie regels. Kosten €5,– per regel (€10,– niet-leden). Geef uw advertentie op via nivon.nl/legeenlink

Zweden: rietgedekt charmant huis uit 1780 in stil Natura2000 gebied met veel wandelingen vanaf de drempel. Het huis heeft wifi, een gezellige grote keuken met houtkachel, goede bedden en een moderne badkamer. 1 uur vanaf Kopenhagen, Malmö en Lund: week of langer verblijf mogelijk dus mailt u ons voor info en voor een aanbod op maat: infobjorkbacken@gmail.com

Royaal, gezellig vakantiehuis in Drenthe aan het Dwingelderveld. Ruim buitengebied met tuin en terrassen. Uniek en rustig gelegen. € 795 p.w. www.patriciakuiper.nl/ vakantiehuis

Enthousiaste vegetarische kokkin voor groepen. Bij jou thuis of op locatie met keuken. Mail me op 1leuklevensamen@gmail.com

Heerlijk vakantiehuis in Tsjechië. Een echte roubenka met alle ruimte voor 8-10 pers. Geweldig wandelgebied en mooie cultuur aan de oostkant van het Reuzengebergte bij Trutnov. Grote tuin met beek. Info: snabilic.com.

IJsland 2026. Met een groep willen we de mooie trektocht Laugavegur lopen. Dit wordt een kampeertrektocht met bagagevervoer. Er zijn nog plaatsen vrij. Belangstelling: hhuissteden@xs4all.nl; tel. 06-46302765

Weergaloos Wandelen? Reuzengebergte, Tsjechië, 30/5 tm 20/6 Ecolonie, Vogezen 13/6 tm 20/6. Kleine groep, 8 personen. www.wandellustenleven.nl of 0611782610.

Nivonlid worden?

Meld je aan via nivon.nl/leden

Voordelen Nivon-leden

• bij deelname aan alle verenigingsactiviteiten

• korting op overnachtingen in de Natuurvriendenhuizen en op de kampeerterreinen, ook internationaal

• korting op Nivon-reizen en -kampen

• korting in de Nivon-webshop (Nivonwandelgidsen, spel etc.)

• elk kwartaal Toorts , verenigingsblad van Nivon, vol activiteiten en verhalen van Nivon. Op papier of digitaal.

En verder:

10% korting op Globetrotter Buitensportvoeding / globetrotter.nl

• 10% korting in de Carl Denig buitensportwinkel en webshop/ carldenig.nl

• 50% korting op abonnement Genoeg/ genoeg.nl

• 12 euro korting op EcoStoof/ecostoof.nl

Kortingcodes op: nivon.nl/leden

Ontdek de Parel van Z.O. Groningen: WESTERWOLDE Knus vakantiehuisje, veel privacy, 2 pers. Glooiend landschap, essen, riviertjes, bossen. €250 p.w. Zie website www.huisjewesterwolde.nl. Een uitdaging waard!

Onze ruime stacaravan staat op een rustige camping, aan het bos in het plaatsje De Pol, gem. Willemsoord. Een prachtig wandel- en fietsgebied. Te huur vanaf mei voor 2 pers. 375 Euro p.w. De caravan is ook te koop. Info en foto's: riaplatvoet@gmail.com

Ervaar de magie en diepe stilte van de Zwitserse Alpen tijdens een betoverende wandelretraite in de sneeuw vanuit Berghotel Clarezia! 17 - 25 januari 2026. Info en brochure: inekeschaper@gmail.com; www.wandelretraite.com.

Heerlijk, comfortabel vakantiehuisje in Zuid-Limburg te huur, fantastisch uitzicht over het heuvelland. www.natuurhuisjezuidlimburg.nl

Unieke wandelretraite in de vorm van een rondreis over het oostelijk deel van Kreta. Datum: 10 - 18 april 2026. Info en brochure: inekeschaper@gmail.com; www.wandelretraite.com.

Wij zoeken nog medebewoners van 55 jaar en ouder voor onze ecowijk met huurwoningen in Zetten. Start bouw april 26. Zie: debiotoop.nl Info: yolandastek@gmail.com

Ledentarieven

0 t/m 5 jaar gratis

6 t/m 15 jaar € 11,30

16 t/m 25 jaar € 22,50

26 jaar en ouder eerste lid € 45,05

26 jaar en ouder tweede lid € 33,80

• Een huishouden met meerdere leden betaalt maximaal € 101,85 per jaar.

• Volwassenen met een inkomen op bijstandsniveau kunnen in aanmerking komen voor een speciaal tarief. Neem voor meer informatie contact op via leden@nivon.nl . Zie Algemene voorwaarden van het lidmaatschap: nivon.nl/leden

Steun Nivon

Vind jij het belangrijk dat Nivon zichtbaar is in de samenleving? Dat de ideeën, activiteiten en accommodaties bestaansrecht houden en de samenleving van dienst kunnen zijn? Dat de boodschap ‘eerlijk, sociaal, groen en verdraagzaam’ wordt uitgedragen?

Steun Nivon op de manier die bij jou past.

Je kunt Nivon steunen

• door jouw inbreng als vrijwilliger als lid van de vereniging

• met een financiële bijdrage door middel van een schenking, periodieke gift of door Nivon op te nemen als legataris

Bankrekening Nivon

NL08 TRIO 0391049186

Meer info: nivon.nl/steun-nivon of finance@nivon.nl

Vrijwilligers

Dankzij de inzet van actieve vrijwilligers beheert Nivon natuurvriendenhuizen en -kampeerterreinen en faciliteren we mooie activiteiten. Ook jouw waardevolle inzet is fantastisch en onmisbaar. Neem zelf contact op met een afdeling, Natuurvriendenhuis, kampeerterrein of wandelgroep bij jou in de buurt als je zin hebt om mee te doen. Of kijk eens op: nivon.nl/vacatures . En wil je zelf wat organiseren? Leuk, meld het maar! Meer weten? nivon.nl/vrijwilligers

Nivon Natuurvriendenspel

Duik in de wereld van Nivon met dit avontuurlijke bordspel! Het Nivon Natuurvriendenspel is een uniek eigen spel – een vrolijke mix van Mens erger je niet, Keezen en Ticket to Ride. En dan helemaal op z’n Nivons!

Je gaat op avontuur door heel Nederland. Reist langs natuurvriendenhuizen en kampeerterreinen, bewandelt mooie paden, gaat misschien kanoën of zelfs de bergen in. En met wat geluk (en tactiek) kun je ook nog winnen.

Of je nu een doorgewinterde Nivonner bent of nog maar pas bij de club, dit spel zit vol herkenning én verrassing. Perfect cadeau voor de donkere dagen.

Meer info op pagina 8

PostNL Port betaald
Retouradres: Plantage Middenlaan 2F, 1018 DD Amsterdam

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Issuu converts static files into: digital portfolios, online yearbooks, online catalogs, digital photo albums and more. Sign up and create your flipbook.