Issuu on Google+

neder land s auschwitz comité

s e c r . voorlopig v. W a l b e e c k s t r . 9 hs, amsterdam-w., p o s t g . 2 9 3 0 8 7 bankrek.: AMRO nr 1 0 6 5 4 0 bijk.: van b a e r l e s t r a a t , red.:

Herdenken is handelen NA

overval

JANUARI

Elk

jaar

taak:

brengt

februari

te t r a c h t e n

ons

uit t e

een

drukken

brede kring v a n mensen

dubbele welk

door praktische

artistieke steun, d o o r spelen, k a a r t e n pen,

decorbouwen,

ten

ophalen,

ten,

schrijven,

affiches

hun

dingen

wijze

meer

hebben

lijs-

geld

stor-

distribueren

opnieuw

zelf

en

en

op

nooit

meer

A l die mensen, heel v o o r a a n s t a a n d e n ,

vanaf

Auschwitz, onze

uitgedrukt:

en

verko-

spreken,

ophangen,

herdenkingsnummers

duizend

een

zinspreuk.

lier

op

een

taxichauffeur

z e g t heel v e e l

Bovendien

lopen

o v e r de

er

verantwoordelijke

daar

o f een

juwe-

honderden

rond

misdaden

gens h e t d a a r z o stipt g e v o l g d e r e c h t

volstraks

g e w o o n v e r j a a r d z u l l e n zijn. Z o a l s m e n t r o u de

verregaande

medeplichtigheid ten tijde v a n

hulpvaardigheid,

van Nederlandse

R a u t e r en H a r s t e r

nisgeving heeft a a n g e n o m e n heeft laten

voor

en in

ken-

feite

ook

verjaren.

D e N e d e r l a n d s e regering die inzake het p r o ces t e H a g e n

mensen

die

de

stroken

herdenkingskranten van

Israël,

om Shay,

welkom

wordt

geheten, tot

die erbij w i l d e n

van

de

een

die

bescheiden

consul

aan

de

zijn,

allen

ben zij d e zin g e g e v e n a a n o n z e die

is:

waakzaam

de d o d e n v a n

zijn

telde

massagraven

niet

maar

ons levenden

blijven

Haagse heb-

herdenking,

grievende

beulen

van

een

nazi-slachtoffers

onverschilligheid

ten

toon

s r p e i d d e , liet z i c h t e M ü n c h e n g e r e g e l d

ver-

t e g e n w o o r d i g e n . D a t is n a t u u r l i j k u i t s t e k e n d . Maar

tot

langen

opening

en

van

mochten

niet g e l e i d . W a n t

zaken,

wat

verwachten,

wij

ver-

heeft

het

de v r a a g : hoe hebben

de-

handelen,

opdat

ze Duitse m o o r d e n a a r s hun slachtoffers kun-

S o b i b o r en

onge-

nen

en

Auschwitz,

twaalf

g r o o t deel d e r N e d e r l a n d s e

a a n d e „ r e c e p t i o n i s t e n " o n t g l i p t e en h i e r n o g scholieren,

tegen

duizenden

vele

plakten,

mevrouw

de

maar

doden

zijn,

manen.

„ O m de t i e n d u i z e n d e n g e d e p o r t e e r d e s t a d g e n o t e n , die o n d a n k s het grote verzet werden w e g g e v o e r d , te h e r d e n k e n , a l s o o k o m d e geest v a n d e heldhaftige Februaristaking onder ons v o l k levend te h o u d e n " , zoals de initiatiefnemers het uitdrukken. En uit w a a k z a a m h e i d t e g e n o v e r h e t o p duikend neo-fascisme. Ieder wordt opgeroepen o m in de geest v a n d e s t a k e r s en t e r n a g e d a c h tenis v a n hen d i e o m k w a m e n m e t a l len t e z a m e n deel t e n e m e n . H e t N e d . A u s c h w i t z C o m i t é z a l als steeds een b l o e m s t u k bij h e t beeld neerleggen. Blijft niet t h u i s !

d.i.

instanties

d e A m s t e r d a m s e w e t h o u d e r V e r h e y , d i e zijn tot

Op 2 5 februari, d e s middags om 1 uur, vindt het jaarlijkse défilé langs de dokwerker plaats en worden daar bloemen gelegd t e r herinnering aan de Februaristaking.

even

massamoordenaars

gemeentebestuur

vertegenwoordigde,

Allen herdenken wij de Februaristaking

Bondsrepubliek.

w i e r letterlijk o n v o o r s t e l b a r e

wens

bijeenjagen,

vangen

d o o d in d r i j v e n ? —

en

de

is n i e t

z e l f s niet eens

gesteld.

DE

EN

amsterdam-z.

amsteldijk 2 3 , amsterdam-z.

trein

verder

en

de

opgelost,

E e n dubbele t a a k brengt deze t w e e d e m a a n d v a n h e t j a a r m e t , net als d e e e r s t e , v o o r o n s een d a g v a n

herdenken, van herbeleven,

Februaristaking. D a a r o v e r

de

straks.

STAKING

D e z e v r a a g z a l w e l a a n d e o r d e zijn 2 4 nadat

HARSTER,

ZöPF,

SLOTTKE

ons.

Harster,

Haag

de

hoogste

nog

l e v e n d e S D - e r in h e t b e z e t t e N e d e r l a n d , zijn

beide

stonden

rechterhanden

terecht.

Zöpf

Harster

stellig

Zöpf

en

heeft

en

Slottke

na

een

cle-

een

,objectieve'

en S l o t t k e

gesproken. W a n t

en R o t t e r d a m h e t b e g i n v a n een p r o c e s , h è t voor

het

Harster,

D i t k e e r v i e l tussen d e a v o n d e n in D e n proces

bels. E n in eigen h u i s : h e t

1967

antwoord

vonnis

op 24

op

de

over

februari

de 2 5 s t e februari

zijn

uur

1967

is zal

verwerking

van

h e t D u i t s e n a z i - v e r l e d e n en v a n n i e u w n a z i gevaar, zoals de 25ste februari pliek was op Harsters vroege in

1941

de re-

nazi-activiteit

Nederland.

midden-Europa, verdedigen

dat

heeft

de

Navo-commando

democratie

een

zogezegd

heet

te

doorsnee-

o o r l o g s m i s d a d i g e r a a n h e t h o o f d en zijn z e tel in L i m b u r g

waar

men von

segg d a n o o k geen n a z i m a g W i j m e n e n : wij zouden o n z e levenden

verzuimd

hebben,

Kielman-

noemen. t a a k als als

sen v a n n u niet in v e r w e e r w a r e n tegen

de

land

aanstelling

van

deze

en

figuur,

als

men-

gekomen

installatie

die

over-

jonge in

ons

bevelvoerder

E v e n e e n d r a c h t i g als t o e n , in al zijn s o c i a l e ,

m e n t e en k o r t e d e t e n t i e in o n s l a n d tien j a a r

der

politieke

persoon-

lang

rung und A b w e h r der 1. P a n z e r d i v i s i o n )

in

lijk en g r o e p s g e w i j s z a l A m s t e r d a m

op

1939

door

de

die

zo

Beieren

stieren. onder

in b e p r o e f d e

Hij

verloochent

stapels

maar

niet;

zijn

belastend

helpen

en

be-

handtekening

materiaal

antisemitisme

mers wroden immers

trant

ditmaal

nieuwe

n i e t openlijk

gaska-

aanbevo-

len en h e t g e h e e l h e e t bij h e m n u s c h u l d b e kennen;

d a t w o r d t z o w a a r t o t een

verzach-

t e n d e o m s t a n d i g h e i d ! N e t a l s bij Z ö p f , E i c h m a n n s t r a w a n t m e t zijn b l a n c o Ook

deze geeft toe w a t z w a r t op wit

plus de w a r e het

Oosten',

dische iets

strafregister.

aard van van

Auschwitz

te

haar kraam. van

,bangheid'

en v a n

Slottke

hebben,

dat

,naar

de

blijkt

past

,jü-

nooit

beter

in

Z i j z a t t e b e v e n v o o r een p a a r

jaar celfstraf, niseren oude

de t r a n s p o r t e n

Auswanderung.'

geweten

staat

zij d i e o n d e r h e t n o e s t de

van

dood de

koppigheid

nog

Joden!

orga-

schimpte Maar

op

ook

de

haar

leidt niet tot opening

van

zaken, niet tot het oproepen v a n nieuwe getuigen

in

dit

bekentenissen leen

al

het

proces, immers

feit

op tienduizenden

dat 22

dat zo

wegens

de

vlot loopt

dit proces over tot 2 4

na

het

twee

. . . Almoord begaan

d e r m i s d a d e n g e v o e r d w e r d als g o l d het een

en

religieuze

zaterdagmiddag

de

geledingen,

razzia

herdenken

w a t o p dte z a t e r d a g m i d d a g o n d e r de ting

losbarstte

en

werd

deze en

al

bezet-

teruggekaatst

door

Wehrmacht begon

een

bevolking

van

met

hand

eigen

heeft

(hij w a s breed

Polen de

Chef

der

Aufkla-

bloedspoor

te t r e k k e n weg

en

naar

Auschwitz

geplaveid.

d e m a c h t i g s t e a c t i e die N e d e r l a n d o o i t h e e f t gekend.

VEREEND

TEGEN

de v o e t e n

van

Niet

piëteit

h e r d e n k e n en

zijn

stellig

O m 1 u u r z a l heel A m s t e r d a m en z u l l e n t a l lozen

van

elders

staan

aan

d e d o k w e r k e r , zijn d a a d bereidheid

herhalen.

Niet

toevallig

is

gehele bevolking (met uitzondering v a n cistisch

besmetten)

in

king Februaristaking

het

comité

de fas-

Herden-

vertegenwoordigd.

Dat

ken

alleen in

ook

f a s c i s m e , h e t begin v a n heeft

gekregen,

d a t het helaas alleen

het

maar

doen

Uit

ook

reusachtige

bij h e r d e n k e n n i e t k a n

blijven.

gaan;

en k r e g e n

voor

onze

bezorgdheid

om

zo

maar

van

het

voor-

comité

een s t a n d

avond

belangstelling

vormden

in

den

heden

van in

is

ook

te v e r k l a r e n waarvoor

binnenkomen.

Men

dagelijks

(en

voor

o n s ligt en o m w a t o n s n u n o g en w e e r

is n i e t

waterdicht

de

sterke

dige

man

nazidom,

en b e s c h e r m e r

van

Bondsminister

Strauss.

het

oud

wat

men

moet Auschwitz

deze

dreigt. D a a r o m

herdenken wij n a

hui-

op

de s t a k i n g ,

Zijn

ging het v e r z e t .

en

k a n s e l i e r w a s een n a z i uit d e s t a f v a n G o e b -

25

februari

Om

dreiging te w e e r te

na

de

ons v a n d a a g stellen.

de

voor

wil,

herdenken. O m

de

Haag.

rechtszaal

ook

alonze

W a n t niet v e r v a n de M ü n c h e n s e

zeer) w o e d e n de neo-nazi's v a n de N P D

za-

Amsterdam

een

wij

ons herdenkingsnummer, aanvragen

doden, gang

dan duizend mensen n a a r Rotterdammers

eigenlijke om-

in

herdenking

Bijenkorf

volksverzet

heeft

aanstaande

k i n g zijn w a r e b e t e k e n i s v a n tegen

heden

leen al m e e r

aanbeveling

klap

de

de o n r u s t b a r e n d e

het

g e b e u r t n i e t alleen o m d a t v o o r a l l e n d e s t a de grote

DREIGING jegens

achter be-

Auschwitz vernietitegen

de


Aan hen die optraden O n d o e n l i j k is h e t a l l e n t e n o e m e n d i e d e l a a t s t e j a n u a r i w e e k in N e d e r l a n d in h e t t e ken v a n de A u s c h w i t z - h e r d e n k i n g hebben g e s t e l d . D a a r o m h i e r s l e c h t s een w o o r d v a n d i e p g e v o e l d e d a n k v o o r d e g e n e n die v o o r h e t v o e t l i c h t t r a d e n . V o o r L u z V e r n o v a , die v a n v e r r e k w a m , m a a r die geheel met ons

opening v a n onze a v o n d e n ter nagedachtenis v a n o n z e d o d e n g e s t e l d ; d e h e r e n M o s sel, S e y f f e r s en N a b a r r o h e b b e n d a a r m e e achtereenvolgend passend een a v o n d geopend.

Als een s y m b o o l v a n d e i n s p a n n i n g v a n d e jeugd m o g e n wij d e b e l a n g r i j k e i n b r e n g v a n h e t N a t i o n a l e B a l l e t z i e n , als steeds a a n g e v o e r d en a a n g e v u u r d d o o r S o n i a G a s k e l l . E n tot o n z e v o l d o e n i n g : behalve dit g r o t e e n s e m b l e ir» d e h o o f d s t a d k r e g e n w i j t e D e n H a a g e n k e l e t r e f f e n d e scènes g e d a n s t d o o r W i l l y d e la B y e , J a a p F l i e r en J o b S a n d e r s v a n het N e d e r l a n d s Danstheater. Opnieuw zorgde „ons" Kunstmaandorkest, o o k d i t een o v e r w e g e n d j e u g d i g g e z e l s c h a p , o p w a a r d i g e wijze v o o r de sfeer v a n de grootst o p g e z e t t e , de A m s t e r d a m s e h e r d e n king. M e t het p o r t r e t v a n de dirigent A n t o n K e r s j e s , die o n s al v o o r de v i e r d e m a a l t e r zijde s t o n d , e r e n w i j a l l e m e d e w e r k e n d e n , v o o r en a c h t e r d e s c h e r m e n . O p h o g e prijs w o r d t d e r e l i g i e u z e z a n g t e r

In D e n H a a g v o e r d e namens het N . A . C . E v a T a s h e t w o o r d ; in d e o v e r i g e s t e d e n h e b b e n de h e r e n H . W i e l e k en d s . A . D . H . H u i s m a n , o n z e lezers wel bekend, op hun eigen w i j z e k a r a k t e r v e r l e e n d a a n d e h e r denking. H i e r o o k o n z e instemming met de woorden van mevr. Becky Liwschitz uit B r u s s e l , die o p d e O o s t e r b e g r a a f p l a a t s h a a r „ g e w e z e n m a k k e r s in n o o d " t o e s p r a k . En tenslotte onze oprechte dank aan alle m e d e w e r k e r s in w o o r d en b e e l d a a n o n s j a n u a r i n u m m e r , w a a r v o o r w i j niets d a n l o f oogstten, die wij hier v o l g a a r n e toebedelen aan de vele vogels v a n wel zeer diverse pluimage, die, zoals alle anderen, ons zo r o y a a l en o n b a a t z u c h t i g b i j s t o n d e n . U w a l l e r i n s p a n n i n g is n i e t t e v e r g e e f s !

Vergelding of aanmoediging D r . V i c t o r E . v a n V r i e s l a n d h e e f t in h e t A l g e m e e n H a n d e l s b l a d v a n 31 jan. reageerd o p een a r t i k e l v a n m r . A b e l H e r z b e r g o v e r gratie voor oorlogsmisdadigers „ernaast" genoemd. bleek t e zijn en d a a r v a n in h a a r d o o r l e e f d vioolspel wilde getuigen. G r o t e dank brengen wij a a n h a a r m a n , die h a a r k o m s t m o gelijk en t e v e n s o n s w e r k in zijn v a d e r l a n d M e x i c o bekend m a a k t e . D a a r is d e p i a n i s t W i l l e m H i e l k e m a , t w e e m a a l d e b e z i e l d e en t o e g e w i j d e — b e g e l e i d e r , o o k in zijn s y m p a t h i e voor onze zaak. T w e e m a a l , o o k in D e n H a a g en R o t t e r d a m bracht Nel Oosthout haar welgekozen voord r a c h t e n , z o a l s a l l e e n zij d a t k a n .

Reis naar monument O p 1 6 a p r i l a.s. w o r d t h e t m o n u m e n t t e Auschwitz onthuld. H e t N e d . Auschwitz C o m i t é o r g a n i s e e r t een reis v a n 1 3 t . e . m . 2 1 april, z o d a t ieder die wil, de onthulling k a n b i j w o n e n . D e prijs ( v l i e g b i l j e t , v i s u m , volledig pension en excursies inbegrepen p e r bus m e t g i d s ) b e d r a a g t ƒ 4 9 0 , — p . p . M e n v e r t r e k t 13 a p r i l o m 1 2 . 1 0 v a n S c h i p hol n a a r W a r s c h a u en k o m t o p 2 1 a p r i l 's o c h t e n d o m 9 u u r o p S c h i p h o l t e r u g . M e n bezoekt o.a. het getto v a n W a r s c h a u , K r a kau, w a a r men, evenals te A u s c h w i t z , o.m. o u d - g e v a n g e n e n en v e r t e g e n w o o r d i g e r s v a n v e r z e t s o r g a n i s a t i e s k a n o n t m o e t e n en L u b l i n . D i c h t b i j ligt M a j d a n e k , d a t m e n k a n g a a n zien. I n l i c h t i n g e n e n o p g a v e v o o r d e e l n e m i n g bij S. d e Z w a r t e , v a n W a l b e e c k s t r a a t 9 hs., A m sterdam W . Tel. 0 2 0 — 8 3 6 2 2 . Verschillende manifestaties op cultureel gebied z u l l e n in P o l e n w o r d e n g e h o u d e n t e r g e l e g e n h e i d v a n d e o n t h u l l i n g v a n h e t int e r n a t i o n a l e m o n u m e n t te A u s c h w i t z . Het Auschwitz-oratorium van de Poolse c o m p o nist K r y s t o f P e n d e r e c k i z a l w o r d e n u i t g e v o e r d . E r w o r d t een t e n t o o n s t e l l i n g g e h o u den v a n w e r k e n v a n kunstenaars die in k a m p e n zijn o m g e k o m e n en v a n hen die kampen hebben doorgemaakt. E r zullen films w o r d e n v e r t o o n d d i e d e bezetting tot onderwerp hebben.

Het gaat er namelijk van uit, dat de toepassing van het rechtsheleid ten aanzien van de oorlogsmisdadigers door hen, die anders denken dan hij, uitsluitend gescheidt uit behoefte aan vergelding (wat is er overigens tegen vergelding?) Dit is echter niet het geval. De tegenstanders van wat er met betrekking tot Lages en de heren in Breda gaande is, resp. wordt voorbereid, zijn dat met in de eerste plaats uit zucht naar vergelding, maar uit zorg voor de beveiliging der samenleving en omdat zij een open oog hebben voor wat er sinds geruime tijd alweer in West-Duitsland zich afspeelt op het gebied van de herorganisatie van (neo)-nazisten en fascisten. Dat is levensgevaarlijk voor de wereld, tenzij er tegenover die elementen een andere koers wordt ingeslagen. Wanneer gewezen zware oorlogsmisdadigers, — hoe ziek of verzwakt ook, — weer op West-Duitsland worden losgelaten, vormen zij de natuurlijke kernen die een verdere ontwikkeling en uitbreiding van het neonazisme bevorderen. Die vrijlating ware een aanmoedigingsprijs.

I n een i n m i d d e l s in D e N i e u w e L i n i e v e r schenen i n t e r v i e w heeft de heer H e r z b e r g o n s c o m i t é als m o t i e f v o o r o n z e a c t i e t e -

gen v e r j a r i n g , w r a a k en rancune" toegeschreven. D e lezer beoordele dit zelf. Wij geven liever opnieuw het w o o r d aan dr. van Vriesland. ( D e N i e u w e Stem, mei 1 9 6 5 ) . De gruwelijkheid van de in de oorlog gepleegde misdaden gaan kwantitatief en kwalitatief het voorstellingsvermogen te buiten; wij konden ons deze in of onmiddellijk na de oorlog waarlijk niet of nauwelijks beter indenken dan thans na twintig jaren, waarin aan zoveel hartstochtelijke toekomstverwachtingen van toen de bodem is ingeslagen. Wij weten en wisten misdaden zonder ze in onze geest te verwezenlijken. Die onvoorstelbaarheid mag geen oorzaak worden van straffeloosheid. De begane oorlogsmisdaden zijn het niet Zozeer, die in al die jaren zijn vergeten, als wel het gevaar, in geen enkel opzicht denkbeeldig, dat zij morgen in neo-nazisme en fascisme zullen terugkeren en dat politiek gesproken ons decennium niet onvergelijkbaar is met dat van 1930—1940. Alleen rechtdoening kan hierin verandering brengen — een rechtdoening die ook afgezien van het probleem der verjaring al minimaal werd toegepast. Rechtdoening om ons heden en onze toekomst te beschermen, zeker —; maar toch vooral, en laten we het ronduit erkennen, rechtdoening ter eindelijke bevrediging van ons zo deerlijk geschonden rechtsgevoel. Zuivering opdat tussen de mensen zij dat zij elkander met barmhartigheid jegenen.

mogelijk be-

Glorierijk gebaar M e n beseft nu pas, een k w a r t eeuw l a t e r , h o e glorierijk het gebaar v a n de A m s t e r d a m s e arbeiders was om zich te v e r z e t t e n tegen de b e z e t t e r ; niettegenstaande dreigingen en terreur hebben zij in 1 9 4 1 een staking uitgevoerd tegen de deportatie v a n de J o d e n . Reeds in het begin v a n de bezetting hebben zij begrepen, d a t de v i j a n d niet alleen de J o d e n zou likwideren, m a a r o o k de p a t r i o t t e n , a n t i - f a s cisten enz. H e t doet ons goed te constateren, d a t de b e v o l k i n g v a n A m s t e r d a m , o o k na meer dan 2 5 j a r e n hulde b r e n g t a a n de d o k w e r k e r . W i j hopen d a t wij tesamen m e t jullie en alle andere vrienden o v e r a l ter wereld, sterk genoeg zullen zijn, om de helse k r a c h t e n te stuiten. Becky Liwschitz


objectiviteitsubjectiviteit „ J e m o e t o b j e c t i e f z i j n . " D a t krijg ik v a a k te horen als ik in een gesprek o v e r de V i e t n a m e s e oorlog een duidelijk anti-Amerikaans standpunt verdedig. D e mensen die o b j e c t i v i teit v a n me verlangen zijn dan nog handig. M i n d e r bedrevenen in het a f breken v a n een discussie die hun niet zint, zeggen: „in een oorlog w o r d e n v a n w e e r s k a n t e n gruwelen b e g a a n ; die V i e t n a m e z e n zullen o o k w e l geen doetjes z i j n . " O f : „ I n oorlogstijd is de pers v a n alle in het c o n f l i c t b e t r o k k e n partijen niet te v e r t r o u w e n ; het fijne k o m j e er toch n o o i t v a n te w e t e n . " E r w o r d t hier n.b. een concessie gedaan aan mijn a n t i - A m e r i k a n i s m e : „alle p a r t i j e n " ! E n o n d e r tussen p r o b e e r ik m a a r het fijne v a n f o s f o r en n a p a l m te weten te k o m e n . D e mensen die zo bezorgd zijn v o o r de o b j e c t i v i t e i t doen eerder een p o ging menigsvorming te v e r t r a g e n o f onmogelijk te m a k e n , dan dat ze w e r k e l i j k een poging doen i n f o r m a t i e te v e r z a m e l e n . D e verzuchting over het gebrek a a n inlichtingen is een e x cuus v o o r de berusting, de rust. D e groep „ o b j e c t i e v e " mensen is groter, denk i k , dan het a a n t a l v a n hen die de V i e t n a m e z e n w e r k e l i j k geen mensw a a r d i g bestaan gunnen. M a a r hun m e n t a l i t e i t is vreselijk gevaarlijk. Zij hebben v o o r z i c h z e l f een soort „ r e delijke w e r e l d " o n t w o r p e n : het zou toch al te gek w o r d e n als er v o o r het A m e r i k a a n s e m i l i t a i r e machtsgebruik in V i e t n a m geen redelijke v e r k l a r i n g , geen verontschuldiging zou zijn? I n d e r d a a d , d a t zou te gek worden, en d a t zou tegelijk een einde aan de rust m a k e n . D a a r o m v o l g t een grote groep mensen de gedachtengang: „aan de andere k a n t zal het o o k wel z o l e k k e r niet z i j n " , tenzij dat een aperte vijand v a n iets k w a a d s w o r d t beschuldigd. 2 2 J a a r geleden w e r d A u s c h w i t z b e v r i j d . E n i g e m a a n d e n na de b e v r i j ding v a n A u s c h w i t z stortte D u i t s land ineen. D e n a z i - t e r r e u r w o r d t thans v r i j algemeen v e r a f s c h u w d , beh a l v e b i j v o o r b e e l d in de Spaanse pers (zie V r i j N e d e r l a n d v a n 2 3 mei 1 9 6 4 ) , en in de Soldatenzeitung, een b l a d m e t een verontrustende hoge o p lage.

I n N e d e r l a n d lijkt de toestand veel gunstiger. M e n k a n het zich hier gelukkig slecht permitteren de p e r f i d i teit v a n n a z i - D u i t s l a n d in twijfel te t r e k k e n , en hoogwaardigheidsbekleders (burgemeesters!) doen zelfs w e l mee aan herdenkingen. M a a r stelt dit alles veel v o o r ? K a n N e d e r l a n d zich beroemen op een anti-fascistische b e volking? H e t lijkt mij dat eerder sprake is v a n een grote m a t e v a n b e rusting, v o o r a l bij diegenen die v e r a n t w o o r d e l i j k h e i d droegen en d r a gen. V ó ó r de oorlog het terugsturen v a n uit D u i t s l a n d gevluchte a n t i - f a s cisten, en het beschouwen v a n H i t i e r als b e v r i e n d s t a a t s h o o f d t o t het echt niet langer k o n . I n a c t i v i t e i t in de (luie) hoop d a t het allemaal wel mee zou vallen. Tijdens de oorlog een vrijwel onbelemmerde wegvoering v a n de N e d e r l a n d s e j o d e n ; d a a r n a een , o n t n u c h t e r e n d e ' terugkomst v o o r de enkelen die terugkeerden. V l a k na de oorlog in N e d e r l a n d vele tekenen v a n anti-semitisme. L a n g d u r i g e w e i gering van de N e d e r l a n d s e regering een bijdrage v o o r het m o n u m e n t in A u s c h w i t z te geven. O o k nu nog steeds geen regeling v o o r de uit de D u i t s e k a m p e n teruggekereden. W e l een regeling v o o r Lages, en misschien een regeling in de m a a k v o o r de a n dere drie. D e beste vrienden met het D u i t s l a n d v a n Strauss en S e e b o h m . G e e n o f f i ciële b e z w a r e n tegen Kiesinger. E n V o n K i e l m a n s e g g mag n a a r N e d e r land k o m e n . H o o p v o l is v o o r a l het bijeenkomen v a n het Internationaal Tribunaal tegen de oorlogsmisdaden, o p initiatief v a n B e r t r a n d Russell. H e t is bijzonder belangrijk d a t een a a n t a l i n v l o e d rijke mensen hebben besloten niet meer „ o b j e c t i e f " achter de gebeurtenissen a a n t e lopen, m a a r te komen t o t een duidelijk vaststellen v a n o o r logsmisdaden in een b e p a a l d c o n f l i c t , en t o t het veroordelen d a a r v a n . H o e wel het T r i b u n a a l u i t e r a a r d strikt eerlijk (en gecontroleerd d o o r juristen v a n n a a m ) te w e r k wil gaan en alle i n f o r m a t i e w a a r o v e r het m a a r k a n beschikken, zal v e r w e r k e n , t r e f fen w e bij de leden e r v a n toch niet die zo v e r l a m m e n d e ,objectiviteit'

a a n . Zij hebben allen hun o p v a t t i n g over de V i e t n a m e s e oorlog, en w i l len thans d.m.v. het horen v a n getuigen de gebeurtenissen in V i e t n a m toetsen aan de i n t e r n a t i o n a l e rechtsregels. M e n leze de weldadig a a n doende s u b j e c t i v i t e i t ' in de volgende citaten uit het artikel dat B e r t r a n d Russell op 15 o k t o b e r j l . in L e M o n de schreef: „ I k w i l absoluut niet b e weren d a t degenen die uitgenodigd zijn om zitting te nemen in d a t T r i b u n a a l geen mening hebben over de V i e t n a m e s e oorlog. H e t is juist i n t e gendeel o m d a t zij de hartstochtelijke overtuiging hebben d a t V i e t n a m o p het ogenblik het toneel is w a a r zich afschuwelijke oorlogsmisdaden a f s p e len, dat zij zich moreel v e r p l i c h t v o e len samen een T r i b u n a a l v a n het geweten der mensheid te v o r m e n . Is het nodig een lege geest te zijn om een vrije geest te zijn? L a t e n wij die twee dingen niet door e l k a a r h a l e n . " E n v e r d e r o p : „Alleen zij die niet in staat zijn o m een onderscheid te m a k e n tussen de opstand in het g e t t o v a n W a r s c h a u en de a k t i v i t e i t e n v a n de G e s t a p o , tussen de J o e g o s l a v i s c h e partisanenstrijd, de strijd v a n de N o o r s e vrijheidsstrijders en v a n de F r a n s e maquis en a a n de andere k a n t de invalsoorlogen v a n de nazi's, die zullen zich er o v e r v e r w o n d e r e n d a t het T r i b u n a a l weigert het gedrag v a n de A m e r i k a n e n als o v e r w e l d i gers en d a t v a n de V i e t n a m e z e n als verzetsstrijders, o p h e t z e l f d e p l a n te stellen." Leden van het Tribunaal zijn o.a.: Sartre, D e Beauvoir, Laurent Schwartz, Stokely Carmichael, Isaac Deutscher, Gunter Anders, Lelio B a s so. H e t is bizonder verheugend dat deze, meest aan geen p a r t i j gebonden individuen tegen schending v a n de mensenrechten in o p s t a n d k o m e n en het is te hopen dat z e veel ( f i n a n ciële) steun en m e d e w e r k i n g zullen krijgen en d a t dit soort initiatieven in de t o e k o m s t gemeengoed zal w o r den. Hans Maureau. Algemene

Studenten-

vereniging A m s t e r d a m .


Verwarrend

Hartelijk dank, vrienden! W i j h e b b e n o n s n i e t in u v e r g i s t . E e n e e r s t e o p r o e p v o o r een b i j d r a g e v e r s c h e e n en h o n d e r d e n t r o u w e v r i e n d e n k l o m m e n in d e p e n o m een o v e r s c h r i j v i n g v o o r ons te doen. H e t v e r h e u g t ons o m velerlei redenen. T e n e e r s t e o m d a t w i j een k r i n g v a n t r o u w e v r i e n den hebben en ten t w e e d e o m d a t dit bewijst d a t w i j d e juiste w e g b e w a n d e l e n . E v e n e e n s een v e r h e u g e n d v e r s c h i j n s e l is h e t , d a t de meesten v a n u hun bijdrage hebben verhoogd. N o g e v e n een k l e i n e h i n t a a n h e n die nutoe verstek hebben laten gaan.

De van wij dan het tje: men

k o s t e n v a n o n s w e r k , in h e t b i j z o n d e r o n z e k r a n t , zijn z o z e e r g e s t e g e n , d a t het zonder u w financiële hulp minder o o i t k u n n e n stellen. E n h o e w e l i e d e r w e e t , t o c h n o g e v e n als g e h e u g e n s t e u n i e d e r lid v a n o n s c o m i t é w e r k t v o l k o belangeloos en hoe.

M o g e n wij o p u rekenen? g e e t a c h t i g e n o n d e r u?

Ook

o p de

Nogmaals

onze

dank.

en bij v o o r b a a t

Er

zijn

hebben 1) het

wel

penningmeester

1)

Adreswijziging en nog wat

Tevens

wekken

wij u

op

ons

maandblad.

nieuwe

adressen

a a n ons d o o r te g e v e n .

te

Een

Wie kende Schumann?

2 8 juli 1 9 4 1 in A u s c h w i t z , v o o r h e t e e r s t . D e c o m m i s s i e liet 1 0 . 0 0 0 mensen a f m a k e n . In n o v e m b e r 1 9 4 2 d o o k S c h u m a n n o p n i e u w o p in b l o k 3 0 in B i r k e n a u , in h e t k a d e r v a n de gruwelijke sterilisatieproeven v a n de beruchte Clauberg. „ D r . Horst Schumann", aldus d e W e e n s e S o n j a F i s c h m a n n , d i e als S c h r e i b e r i n w e r k t e , „ w a s t o e n een m a n v a n o n g e v e e r 3 5 j a a r . H i j d r o e g steeds h e t u n i form van de L u f t w a f f e . H i j gedroeg zich k o u d en , c o r r e c t ' . H i j t o o n d e t e g e n o v e r d e g e v a n g e n e n g e e n g r e i n meneslijk g e v o e l . I n b l o k 3 0 w e r k t e ik v a n n o v . 1 9 4 2 t o t f e b r u ari 1 9 4 3 . D e volgende experimenten van d r . S c h u m a n n h a d d e n p l a a t s in b l o k 10, w a a r ik v a n m a a r t t o t a p r i l 1 9 4 3 w e r k t e . " Tot de slachtoffers van Schumanns „proev e n " met sterilisatie met behulp v a n r ö n t g e n s t r a l e n en v e r v o l g e n s o p e r a t i e v e c a s t r a tie b e h o o r d e n d e o p 2 5 m e i 1 9 4 2 a a n g e k o m e n G r i e k s e meisjes en j o n g e m a n n e n . D e N e d e r l a n d s e arts dr. E . de W i n d heeft hierover verklaringen afgelegd. D r . R o b e r t L é v y uit S t r a a t s b u r g , destijds g e v a n g e n e in B i r k e n a u en als c h i r u r g w e r k z a a m , h e e f t in d e p r o c e s s e n v a n N e u r e n berg getuigd v a n het lot v a n h o n d e r d P o o l se j o n g e m a n n e n u i t d e b u u r t v a n A u s c h w i t z . T a l l o z e m e n s e l i j k e p r o e f k o n i j n e n zijn n a e l l e n d i g lijden b e z w e k e n o f v e r g a s t . Enige h o n d e r d e n o v e r l e v e n d e n zijn in 1 9 4 5 t e S a l o n i k i o n d e r z o c h t en v e r t o o n d e n allen e r n stig p s y c h i s c h en a n d e r letsel. Blijkens d e

T o t d e a l l e r z w a a r s t e m i s d a d i g e r s in d e z w a r te reeks nazibeulen behoren de m o o r d e n d e k a m p a r t s e n . W i j hebben e r steeds o p g e h a m e r d : de z w a a r s t e schuld d r a g e n de v e r a n t w o o r d e l i j k e n , d e b u r e a u - m o o r d e n a a r s die hun bevelen telefoneerden, de industrie-bar o n n e n en z e t b a z e n d i e v a n M o n o w i t z t o t R a v e n s b r ü c k de SS a a n hun zegenrijke a r b e i d z e t t e n en hen e r o m p r e z e n . I e d e r e e n k a n h e t m i s d a d i g e v a n een B e f e h l o m kinderen te vergassen, o m mensen te l a t e n v e r h o n g e r e n , b e v r i e z e n o f h u n g i f in h e t h a r t t e s p u i t e n i n z i e n . M a a r een a r t s die doodt, schendt bovendien de eed, die elke a r t s h e e f t a f g e l e g d sinds H i p p o c r a t e s , sinds h e t o n t s t a a n v a n d e h u i d i g e w e t e n s c h a p , die immers nooit m o c h t w o r d e n aangewend tegen het leven v a n de p a t i ë n t . O o k d r . H o r s t S c h u m a n n l e g d e die eed a f , in 1 9 3 3 . G e e n zes j a a r l a t e r z w o e r hij een a n d e r e e e d , v a n g e h e i m h o u d i n g o v e r zijn b e z i g h e d e n in G r a f e n e c k , h e t p r o e f s t a t i o n v a n het zg. e u t h a n a s i e - p r o g r a m m a , het d o den v a n b e w e e r d e ongeneeslijk zieken. V a n de 4 0 0 0 d a a r h e e n g e s t u u r d e p a t i ë n t e n zijn er 2 4 niet v e r g a s t . . . In 1 9 4 1 s l o o t H i t i e r d i t b e d r i j f en S c h u m a n n g i n g m e t een c o m m i s s i e u i t „ s e l e c t e r e n " in B u c h e n w a l d , G r o s s - R o s e n , Neueng a m m e , S a c h s e n h a u s e n , M a u t h a u s e n en o p

briefkaartje

seren

aan

het

en d e r e s t

doen

wij.

ons c o m i t é k u n t u

secretariaat

N.A.C,

b e e c k s t r a a t 9 hs., A m s t e r d a m

v.

en

verwarring

penningmeester

te

postgiro.

adresWal-

W.

de

87

penningmeester

maar

Amstredam. schrijft t.n.v.

tweede

Als

u

iets

u op uw

N.A.C,

geval

het N A C

gen.

Wanneer

Ned.

u

goed

dan

Auschwitz

Baerlestraat,

de

AMRO-bank

AMRO

schrijft u op u w Comité,

Amsterdam

wilt

giro-chèque

Amsterdam.

ligt a n d e r s . via

woont

is g e v e s -

en p o s t g i r o zijn t w e e v e r s c h i l l e n d e overmaken,

W i j v e r z o e k e n u b e l e e f d en d r i n g e n d o m bij verhuizing of wijziging v a n uw n a a m of postadres ons s e c r e t a r i a a t d a a r v a n schriftelijk o p d e h o o g t e t e stellen. D i t v o o r k o m t

Alles betreffende

onze

betreft:

overmaken,

Het van

van

in N i j m e g e n ,

29 30

blijft

enige

en

2) A M R O - b a n k

tigd

u verstoken

die

ver-

tot-

dat

zaken

adres

Nijmegen

Wat

I. Stibbe,

twee

gesticht:

instellingeld

wilt

chèqque:

AMRO-bank,

van

Z.

O m te o n t h o u d e n !

Neurenberger procesakten heeft Schumann n o g in 1 9 4 4 in R a v e n s b r ü c k z i g e u n e r k i n d e r e n v o o r zijn s t e r i l a t i e - en c a s t r a t i e p r o e v e n misbruikt. I n 1 9 4 7 , tijdens h e t p r o c e s t e T ü b i n g e n w e g e n s m a s s a m o o r d in G r a f e n e c k w e r d een bevel t o t inhechtenisneming tegen S c h u m a n n uitgevaardigd. D e politie „kon hem niet v i n d e n " , h o e w e l hij m e t zijn g e z i n o n d e r zijn e i g e n n a a m in D u i t s l a n d w o o n d e en l a t e r legaal e m i g r e e r d e , eerst n a a r S o e d a n en t e n s l o t t e n a a r G h a n a , d a t h e m e i n d 1 9 6 6 na herhaalde verzoeken (ook van het I . A . K . ) a a n de B o n d s r e p u b l i e k uitleverde. D r . H o r s t S c h u m a n n , d i e m e t zijn p r o e v e n „ o p wetenschappelijke w i j z e " aan het naziplan t o t uitroeing v a n de o n d e r w o r p e n v o l ken h e e f t g e w e r k t , z a l t e F r a n k f o r t a/M. terechtstaan. O p verzoek v a n het Int. Auschwitz C o m i t é p u b l i c e r e n w i j zijn f o t o en r o e p e n i e d e r , die iets v a n h e m w e e t , o p dit bij o n s s e c r e t a r i a a t t e m e l d e n .

Wie kende Fischer? Dr. Karl J o s e f Fischer, waarschijnlijk a f komstig uit Oostenrijk, is kamparts in Auschwitz geweest. Simon Wiesenthai zoekt g e g e v e n s o v e r h e m . I e d e r d i e iets o v e r h e m kan melden w o r d t verzocht dit aan ons secretariaat op te geven.


Auschwitz Bulletin, 1967, nr. 02 Februari