Issuu on Google+

nederlands auschwitz comité

red.: Amsteldijk 23, amsterdam-z. secr. voorlopig v. Walbeeckstr. 9 hs, amsterdam-w., postg. 293087 bankrek.: A M R O

nr

D e bezoekers v a n het O n d e r z o e k dat immers geheel o p het A u s c h w i t z proces berust zullen als zij v a n de vrijlating weten, nog n a d e n k e n d e r de schouwburg v e r l a t e n . T e m e e r k l e m t de „ b e s t r a f f i n g " van m a s s a m o o r d e n a a r s m e t een h a l f j a a r , als w a r e n het kleine oplichters, nu de h o o f d u i t r o e i e r v a n de N e d e r landse J o d e n , H a r s t e r en zijn c o m panen Z ö p f en S l o t t k e in arrest z i t ten — in a f w a c h t i n g w a a r v a n ? V a n een proces? H e t is onze z a a k , die v a n de s l a c h t o f f e r s , w a t er gebeurt met de misdadigers, die o n z e directe vijanden zijn, m a a r het is evenzeer de z a a k v a n het recht, v a n de mensheid. H e t is de z a a k v a n het huidige D u i t s l a n d , d a t door een a a n t a l gevoerde en lopende processen gekenschetst w o r d t . N a a s t v r i j s p r a a k o f ontslag van rechtsvervolging, als v o o r de a d m i r a a l , die m a t r o z e n in een cel liet v e r drinken, zijn „ s t r a f f e n " v a n tien minuten hechtenis p e r geroofd mensenleven schering en inslag. E n d a t g a a t dan nog om hoe dan o o k v e r v o l g d e nazi's. H o e z w a a r v e r v o l g t de Westduitse justitie dezen eigenlijk met de vele S S - en S D - e r s in eigen rijen en bij de politie? In w e l k e m a t e w o r d t aangedrongen o p uitlevering v a n gevluchte nazi's door een ministerie v a n buitenlandse zaken w a a r v a n oudere a m b t e n a r e n nog o n d e r R i b b e n t r o p hebben gewerkt? D a t er nog heel w a t te vinden is bleek dezer dagen o p het proces t e gen de A u s c h w i t z - a r t s H o r s t F i scher, die te O o s t - B e r l i j n terecht stond na al deze j a r e n p r a k t i j k te hebben uitgeoefend v l a k b i j de O d e r -

amsterdam-z.

10de Jaargang no. 3 — maart 1966

ZIJ ZIJN ER N O G STEEDS E i n d f e b r u a r i , precies een h a l f j a a r n a hun m i l d v o n n i s zijn B r o a d en S t a r k , twee der 17 te F r a n k f o r t v e r oordeelde m o o r d e n a a r s v a n A u s c h w i t z , vrijgelaten. M e t hun aller c h e f M u l k a (al een m a a n d eerder te ziek v o o r de cel b e v o n d e n ) m a a k t dat drie beulen meer- prinsheerlijk v r i j rondlopen. H e t is velen niet eens bek e n d . E v e n m i n als de z w a a r b e p r o e f de ( v a a k zieke) anti-fascisten, die o p de verst gezochte gronden in de B o n d s r e p u b l i e k gevangen gezet en gehouden w o r d e n .

106540 bijk.: van baerlestraat,

grens, anders dan zijn genoten die n a a r de R i j n w a r e n gevlucht — t o t hij tegen de l a m p was gelopend. H i j bleek dezelfde S S - e r als voorheen. N u h e e f t de minister v a n b i n n e n landse z a k e n te B o n n pas een v e r b l u f f e n d e o n t d e k k i n g gedaan. A n t i semitische en neo-nazitendenzen (,rechts-extreme Unterwanderung' heet d a t ) zijn in 1 9 6 5 in de B o n d s republiek gegroeid: de N D P een partij v a n ex-nazi's met twee d e r den, zij kreeg in Zuidbeierse steden 1 0 % der stemmen; de oplaag v a n de beruchte D e u t s c h e N a t i o n a l und Soldatenzeitung k l o m v a n 1 8 3 . 0 0 0 tot 2 2 7 . 0 0 0 . T i e n t a l l e n J o o d s e b e g r a a f p l a a t s e n zijn geschonden, h o n derden grafstenen a l w e e r vernield, duizenden hakenhruisen geklodderd. M a a r m a g d a t v e r b a z i n g w e k k e n , als de regering weigert het verdrag v a n M ü n c h e n nietig te v e r k l a r e n en dan de o o k al als wettig erkende grenzen v a n 1 9 3 7 k a n gaan w a a r m a k e n ? D a a r o p hameren v o o r a l de leiders der L a n d m a n n s c h a f t e n , die door middel v a n minister Seebohm r e c h t streeks stem hebben in de regering. D e z e neemt nu „kleine rechtsradicale r e s t e n " in het D u i t s e v o l k w a a r en haast zich die o p te k w e k e n door S S - m a r s e n e.d. niet alleen te dulden, m a a r die z e l f te bevorderen en te „begroeten". M a a r dat is nog niet alles. „ B o n n de b o m ? " vroegen in de dagen v a n de Febr!uari-herdenking j o n g e mensen ons, v i a een tentoonstelling te A m sterdam. E n zij toonden de carrière v a n T r e t t n e r , die eens G u e r n i c a en R o t t e r d a m b o m b a r d e e r d e en de F l o rentijnse bruggen in de lucht liet v l i e gen en nu een c o n t i n e n t met a t o o m b o m m e n wil bestoken. E r w o r d t v a a k getwijfeld o f de ernstige hier aangestipte feiten wel gemeengoed zijn. M a a r t w i j f e l smolt weg bij het zien v a n de imposante m a n i f e s t a t i e die de herdenking v a n de F e b r u a r i s t a k i n g dit j a a r leverde. E n w a t is dit anders dan een m a n i festatie tegen de b a r b a r i j v a n discrim i n a t i e en n a z i - t e r r e u r , tegen de s c h a n d d a a d v a n 2 5 j a a r geleden en ter ere v a n het heldhaftige, b a r m hartige, standvastige v o l k v a n A m sterdam. I n hun i n d r u k w e k k e n d en

geduldig zwijgen w a r e n de druipende d r o m m e n tegelijk een w a a r s c h u w i n g aan hen die dromen v a n een herhaling o f v o o r t z e t t i n g v a n het gew e l d d a t hier destijds al het grootse verweer o p r i e p . D e z e herdenking was in alle opzichten o p zijn plaats.

tge van Sobibor Het al

proces

sinds

tegen

tien

september

gevoerd,

is

beulen

te

van

Hagen

geschorst.

in

Enige

Sobibor

Westfalen

leden

van

de

r e c h t b a n k zijn in I s r a ë l en d e V . S . v e r k l a r i n g e n g a a n o p n e m e n v a n o v e r l e v e n d e n ( e r zijn e r in

totaal

Het

trekt

gen,

b.v.

steeds

niet

meer dan

de a a n d a c h t door

Sasja

leider v a n

de

een

dat

twintigtal).

door

de

gebroeders

Petsjerski

is

de o p s t a n d

genoemd

waaraan

als

de

overlevenden

allen

hun

overleven

ken

maar

dat

hij

hebben,

getui-

Bialowicz,

niet

de

weinige te

is

dangedag-

vaard. A l s r e d e n v o o r dit v e r z u i m w e r d in

Hagen

gezegd

in

dat

Petsjerski,

„maar

k a m p is g e w e e s t . " D a t er

in

september mannen,

Minsk,

daaronder ook

als

hijzelf.

Rode

met

vrouwen

Petsjerski,

transport

kinderen

uit

krijgsgevangenen

zo-

een

het

officier

die Op

oktober

was

erin

het

vonden

de

de

van

toen al w e r d voorbereid, te organiseren. beulen

slaagde

een

en

opstand,

14

leger,

het

k l o p t : hij a r r i v e e r d e

1943

Joodse

kort

zover. dood,

Een dat

en is

twintig

tweemaal

z o v e e l als e r n u t e r e c h t s t a a n . D a n k z i j sjerski's o p t r e d e n huidige

proces

eveneens

bij

trokken

Pet-

in d e e e r s t e p l a a t s is h e t

mogelijk. de

Over

„Aktion

„zusterkamp"

Belzec,

het

Reinhardt"

van

bet-

Sobibor

vindt

g e e n p r o c e s p l a a t s . E r is g e e n g e t u i g e m e e r . Zijn e r m i s s c h i e n

stille m a c h t e n

de

van

kroongetuige

Sobibor

doende en

om

daarmee

van

h e t l o t v a n d e o p s t a n d e l i n g e n , dus o o k

van

de

te

Nederlandse,

niet

aan

leeft.

Wij

het

woord

laten?

Alexander tot

hem

Petsjerski gericht

hebben

in d e o v e r t u i g i n g

ons

dat

d a t v e r p l i c h t zijn a a n m e e r d a n 3 4 . 0 0 0 moorde

Wij hebben hem

ge-

v r a a g d zijn h e r i n n e r i n g e n w e e r t e g e v e n

aan

onze

Nederlanders.

wij ver-

landgenoten

in h e t

bij d e o p s t a n d , w a a r v a n

(kleine)

kamp

meer dan

en

honderd

d e e l n e m e r s d o o r d e S S g r u w e l i j k zijn

afge-

maakt. Wij hopen

z o iets t e k u n n e n b i j d r a g e n

het

schrijven

dat

S o b i b o r n o g altijd is, al v o n d e n

velen

van

van

onze

het

naasten

vergeten de

dood.

aan

hoofdstuk er z o -


QUO

VADIS

Waar heen gaat gij ?

Forum in Anne Frankhuis O p 2 7 april

Q u o vadis? heet een b o e k v a n H e n r y k S i e n k i e w i c z , in 1 9 0 5 met de N o belprijs b e k r o o n d . H e t beschrijft in h o o f d z a a k gebeurtenissen onder de beruchte keizer N e r o , die het speciaal voorzien h a d o p de belijders v a n de Christelijke godsdienst. N e r o g a f o.m. een n a c h t e l i j k tuinfeest en liet ter opluistering |de tuin v e r l i c h t e n d o o r een a a n t a l m e t b r a n d b a r e v l o e i stof ingewreven Christenen aan b o men te laten ophijsen en in b r a n d te steken. E e n a n d e r m a a l organiseerde hij een voorstelling in de arena, w a a r b i j uitgehongerde r o o f d i e r e n regelrecht op de als dieren v e r m o m d e Christenen werden losgelaten. D i t zijn staaltjes uit een serie sadistische e x p e r i m e n t e n w a a r v a n de genoemde bruut zich bediende t o t eigen v e r m a a k en o o k o m de feeststemming te verhogen v a n zijn i n v i té's.

den om bijna drie k w a r t v a n E u r o p a te overheersen en hierdoor legio p r o m i n e n t e n op elk gebied t o t m a c h teloosheid te dwingen is veelzeggend. Vergelijkt men de m e n t a l i t e i t der b e volking onder N e r o ' s b e w i n d met de prestaties der nazi's in de tweede wereldoorlog, dan blijkt er in t w i n tig eeuwen weinig v a n verandering o f verbetering. D e criminaliteit door N e r o destijds gedemonstreerd w e r d zelfs d o o r het naziregiem o v e r t r o f fen. M e n zou o o k niet anders k u n nen v e r w a c h t e n v a n een regerende m a c h t , die b e r o v i n g en m o o r d niet alleen toestond, m a a r aanmoedigde en zelfs beschermde. K a n men zich wel enigszin indenken w a t er v a n een menselijke samenleving terecht was gekomen, als het n a t i o n a a l - s o cialisme in de laatste oorlog getriumfeerd h a d ?

U i t de voorbeelden blijkt d a t b e h a l ve het J o d e n d o m o o k andere secten als prooi v o o r gedegenereerde m e d e mensen fungeerden, met dit verschil dat gedurende t w i n t i g eeuwen d i v e r se godsdiensttwisten van voorbijgaande a a r d w a r e n en het J o d e n d o m een zeer ongunstige uitzondering v o r m d e en wel in die zin d a t het deze steeds k u n s t m a t i g g e k w e e k t e animositeit nog t o t op heden h e e f t te verduren.

H e t w a r e n niet b e p a a l d dégénéré's en economisch gedupeerden die zich aan onvoorstelbare wreedheden schuldig m a a k t e n . E e n n o r m a a l denk e n d mens zal nauwelijks hebben k u n n e n geloven d a t de m a s s a m o o r d w e r d gepleegd met m e d e w e r k i n g v a n personen met k l i n k e n d e titels, zoals dokters, rechtsgeleerden en allerlei hogere a m b t e n a r e n . E e r s t n a de p r o cessen v a n N e u r e n b e r g en opnieuw d o o r het E i c h m a n n - p r o c e s w e r d m e n in kennis gesteld v a n de o m v a n g en de a a r d der gepleegde wreedheden. Generaliseren is en b l i j f t onredelijk, o n v e r a n t w o o r d en onjuist, m a a r men zou bijna geneigd zijn ten o p z i c h t e v a n het D u i t s e v o l k een u i t z o n d e ring te m a k e n alleen al om het feit dat het in deze eeuw enige duizenden N e r o ' s t e r beschikking k o n stellen om o p vele miljoenen los te l a ten, o m te m a r t e l e n en op a f z i c h telijke wijze te doden. T e l k e n s w e e r m o e t men vaststellen dat de w e r e l d reactie o p de publicatie dezer o n m e n selijkheden niet b e p a a l d denderend k a n w o r d e n genoemd. H e t leek als kennisgeving te zijn a a n g e n o m e n . E n k e l bij wijze v a n i n t e r m e z z o w e r d men plotseling uit de dommel gewekt door het verschijnen van H o c h h u t h ' s stuk de P l a a t s b e k l e d e r . Z o leek het.

M e n heeft zelfs v o o r dit speciale geval een p r e d i k a a t uitgevonden, n.l. „ a n t i s e m i t i s m e " . A n t i s e m i e t is een kosteloze titel die men v e r k r i j g t o f zichzelf toewijst en w e l z o n d e r studie en zonder e x a m e n en w a a r v o o r o o k a n a l f a b e t e n in a a n m e r k i n g k o men. D e t e r m antisemitisme h e e f t zelfs een w e r e l d v e r m a a r d h e i d gekregen, hoewel men veilig mag a a n nemen d a t m a a r zeer weinigen de juiste betekenis e r v a n kennen. D e encyclopedie v e r m e l d t d a t het w o o r d is afgeleid v a n d e n a a m S e m . O n d e r diens a f s t a m m e l i n g e n vallen o o k a n dere Oosterse v o l k e r e n , zoals P h o e niciërs, Syriërs, A r a b i e r e n en a n d e ren. H e t m e r k w a a r d i g e is d a t sommige dezer v o l k e n n a de w e r e l d o o r log stelling n a m e n tegen Israël dat asyl verleende a a n g e t r o f f e n l o t g e n o ten. W a n n e e r men het N e r o - t i j d p e r k als g r a a d m e t e r v o o r o n z e hedendaagse beschaving wil nemen en de p r e s t a ties v a n het naziregiem ermee v e r gelijkt, dan zijn wij er in twintig eeuwen niet b i j z o n d e r o p v o o r u i t g e gaan. I n t e g e n d e e l ! W a t de b e v o l k i n g s a a n w a s b e t r e f t v a l t er niet te klagen en zeer z e k e r niet w a t de geweldige sprong der technische w e t e n schap in deze eeuw a a n g a a t . M a a r w a t de doorsnee-mentaliteit b e t r e f t is het v e r r e v a n „couleur de r o s e " . H e t feit d a t drie o n b e k e n d e en o n w e t e n d e grootheden het k l a a r s p e e l -

M a a r enkele w e k e n geleden v o n d een herdenkingshulde plaats bij het standbeeld de D o k w e r k k e r als s y m bool v a n de t a l l o z e Amsterdamse helden die in de a a n v a n g v a n de D u i t s e bezetting met risico v o o r eigen leven een a c t i e inzetten tegen de misdadige a a n v a l o p de J o o d s e b e volking. I n dit v e r b a n d v e r d i e n t de l o f w a a r dige activiteit o.a. v a n het A u s c h w i t z - c o m i t é t e r plaatsing v a n een herdenkings-monument in Auschw i t z - B i r k e n a u ons aller s y m p a t h i e . B. Mechanicus

(8

uur)

derlands Auschwitz Anne

Frankhuis

over ne

organiseren

tezamen

het verschijnsel

Frankhuis.

witz

het

bestemd

maar

ieder

een

is

forum,

is

in h e t van

dat

voor

Ne-

Stichting

forumavond

Auschwitz

Oud-gevangenen

vormen

plaats

het

C o m i t é en d e

in

An-

Ausch-

de

eerste

onderwijsmensen,

welkom.

De wijzen vergaderen... wij kunnen wachten Meer

dan

Hitier

verloren ter

twintig

en

jaar

is h e t

zijn t r a w a n t e n en n o g is e r g e e n

de

su-claims. alsof

Niemand

er

niets

slakkegangetje. ingewikkeld

heeft

Het

te

zijn,

uitgemoord.

Hetzelfde

geldt

woord

is

met

gelaten

ondanks

moeten

maken

allemaal als

ons

adres

gekomen.

het

en

gevoel

zijn nogal

je

gehele aan

de

dat

Reeds

zijn

er

nabestaanden

in

diverse

de steek

zg.

ge-

te

zijn

regelingen

die

je n i e t t e v e e l

te leven. H e t

klok

rustig,

alles

vooral

slachtoffers

storven

van

en

gaat

er

Cad-

w a a r o p t o t heden geen a n t -

binnen

duizenden

haast

is,

voor

ach-

wachten

J o k o s en

schijnt

f a m i l i e is

Tweede Kamer,

Nog

van

gebeurd

dat

hebben

punt gezet

schadeloosstelling.

mensen op afwikkeling

geleden

de oorlog

krijgt

om

is t o c h w e l v a a r t w a t

de

doen

op

slaat.

Vanaf

deze plaats

wij

een b e r o e p

gnze volksvertegenwoordigers serieus

en

met

spoed

af

te

schien blijven er d a n nog over

wier

laatste

licht

door

blijdschap

en b e g r e p e n

om

ons

adres

handelen.

Mis-

een p a a r

levensjaren dat

zijn —

worden

zij

ver-

gerespecteerd

al heeft

geduurd.

mensen

het

dan

lang

JOS SLAGTER

Wie kende Laure Goldstein bij Telefunken? Laure

Goldstein

rijs)

op

Auschwitz van

[e

Breslau, tot

fabriek

werd

lopen.

werd

Kruis

Voor

haar

adressen Zij moet

zijn

trouwd haar

Kas-

kregen

zij

kamp

op

en Laure,

de

400

gevange-

het

Zweedse

bevrijd.

en

een een

een

moet

MALY,

die

arts of

een

zij

nodig. in

getrouwd

NETTY,

in Amsterdam man

heeft

medegevangenen zich

de

bij

het

door

met

de

en

schadeloosstelling

herinnert Haag

tot

werd

van

Den

Tele-

toen

onderaardse

onder

Hamburg

Rode

bij

een

ontruimd

Frangaise bij

km

1945,

Daar in

7'elefunken-fabriek

nen,

uit

50

Bendorf(?)

werk

Pa-

1944

gebombardeerd

moesten

enige

daar

febr.

naar

hetzelfde

te

nov.

Reichenbach,

eind

gevangenen

20-4-45

17-1-27

11

en werkte

funken

sei

(geb.

kwam

ook Den

geHaag:

confectiezaak

hebben. Willen

mogelijke

den

bij

zich

ook

lipp,

4

Vlle.

ons

wenden av.

getuigen

secretariaat? de

tot

dr.

zich Men H.

la Bourdonnais,

G.

melkan PhiParis


Operaties, geen pensioen „ J a m e v r o u w " , zegt J a c o b D a v i d s o n in A m s t e r d a m - O o s t , „in de k a m p e n heb ik gezien h o e de S . S . kinderen o m b r a c h t en d a a r o v e r k a n i k niet p r a t e n . " Zijn eigen kinderen en zijn v r o u w z a g hij het laatst o p het station v a n Cosel, w a a r zij doorgingen, naar Auschwitz. Vrijdagavond 12 september 1 9 4 2 d o o r de T u l p p o l i t i e weggehaald, maandagmorgen in W e s t e r b o r k de trein in. I n Cosel brulden SS-blauwhemden: arbeitsf a h i g e m a n n e n eruit, n a a r G o g e l i n , J o h a n n e s d o r f en toen n a a r B l e c h hammer. „ H e t k a m p B l e c h h a m m e r was toen nog nieuw en wij moesten de b a r a k k e n o p b o u w e n en werden vreselijk geslagen. W e werden uitbesteed n a a r allerlei w e r k o b j e c t e n , Baustellen. D e v o o r n a a m s t e hoorden aan de I . G . F a r b e n . N a twee j a a r in B l e c h h a m mer w e r d ik met t w a a l f m a n n a a r A u s c h w i t z g e b r a c h t en te w e r k gesteld bij de B u n a , o o k I . G . F a r b e n . H e t heette v o o r drie, vier m a a n d e n , het werden er negen, er w e r d geb o m b a r d e e r d , de weg was afgesneden. O p een z o n d a g in j a n u a r i 1 9 4 5 moesten w e hals o v e r k o p weg, de Russische legers rukten o p . I k ben o p de v i j f d e dag v a n de uittocht in een lege schuur v a n een boerderij achtergebleven, a n d e r h a l v e dag. Mijn a l i b i : bevroren voeten. T o e n op ziek e n t r a n s p o r t n a a r de hel v a n G r o s s R o s e n . E e n m a n k e sadistische gevan-

genisboef k w a m er 's morgens ziek e n d o o d k n u p p e l e n . H i j t r o k mee m e t ons, a c h t dagen lang o p een open wagen, m e t rovende, schietende S S en stervenden. I k en een a n der zijn in leven gebleven. D e rest w a s d o o d . M i j n tenen w a r e n b e v r o ren en rotten weg. E e n v a n mijn g r o te tenen w a s dood, v e r f r o m m e l d en z w a r t . H e t hinderde mij erg en toen n a m ik het mes en sneed hem a f . I n D a c h a u kregen w e in de keuken hete thee en k o f f i e z o n d e r eten en een douche. O n z e kleding, dik o n der de luizen, w e r d v e r b r a n d . D a t b a d was een miljoen w a a r d . W i j ziek e n kregen — v o o r het eerst — een verschoning en p a p . I k w e r d d a a r driemaal aan mijn voeten geopereerd. I n de z i e k e n b a r a k heb ik o o k veel te verduren gehad. I k bleef d a a r v a n h a l f februari t o t april, de m a a n d v a n de bevrijding d o o r de A m e r i k a nen.

D i e z e l f d e magistraten tonen zich m i n d e r h u m a a n , om niet te zeggen honds, z o d r a het om een b o n a f i d e antifascist gaat. H o e groter zijn staat v a n dienst, hoe m i n d e r kans hij h e e f t om vrij te blijven. U i t een lange reeks enkele voorbeelden. I n S t u t t g a r t w e r d een verzetsm a n tegen H i t i e r , E m i l B e c h t l e , die m e e r dan t w a a l f j a a r geleden „op politieke g r o n d e n " (en heus niet w e gens n e o - n a z i s m e ! ) w a s veroordeeld, o p g e p a k t o m zijn s t r a f uit te zitten.

E. K. T.

B i j mijn thuiskomst woog ik z o w a t zestig p o n d . I k w e r d n a de b e v r i j ding nog drie keer geopereerd aan mijn voeten en mijn r e c h t e r h a n d , w a a r d o o r ik twee stompjes v a n v i n gers heb. B o v e n d i e n ben i k v i j f keer a a n mijn m a a g geopereerd, w a a r d o o r ik op dieet moet leven. M i j n gezondheid is v a n die a a r d d a t de specialist v a n de z i e k t e w e t mij m a a r toestaat h a l v e dagen te w e r k e n . I k heb u nog lang niet alles verteld, ik k a n d a t niet meer. V a n de I . G . F a r b e n B l e c h h a m m e r heb ik een keer een vergoeding v a n 1 3 0 0 gulden ontvangen." E n d a t is alles, t o t op de dag v a n v a n d a a g . E e n m a n als de heer D a vidson, wiens gezondheid, wiens l e ven zo t o t a a l is verwoest, is gedwongen h a l v e dagen t e gaan w e r k e n om in zijn onderhoud te v o o r z i e n . H e t

DUITSE ANTI-FASCISTEN G e e n w e e k g a a t v o o r b i j o f gepatenteerde m a s s a m o o r d e n a a r s blijken in de B o n d s r e p u b l i e k te z w a k v o o r gevangenis o f zelfs rechtszaal en w o r den d o o r z o r g z a m e magistraten n a a r huis gestuurd.

is en b l i j f t een s c h a n d v l e k o p de o v e r h e i d der B o n d s r e p u b l i e k , w a a r nog de f i r m a ' s zetelen, die zich m e t m i l j o e n e n verrijken aan de arbeid d e r gevangenen, d a t m e n niet de heilige p l i c h t voelt de laatste levensjaren v a n deze geslagen mensen d o o r een lijfrente t e v e r z a c h t e n . M a a r dit o n t h e f t d e N e d e r l a n d s e o v e r h e i d niet v a n de p l i c h t h a a r z w a a r s t g e t r o f f e n burgers tegemoet t e k o m e n d o o r een geregelde uitkering, z o d a t zij niet hun laatste k r a c h t behoeve te o f f e ren v o o r het simpele leven. Is het na 2 1 j a a r nog t e vroeg v o o r pensioen zelfs v o o r invalide s l a c h t o f f e r s ? E e n b i t t e r e , m a a r dringende v r a a g .

De

van

twee

daille

uitgereikt:

den

gered,

jaar

dat

dood

zijner

langrijk

München,

burgers Josef

Ludwig

te

Wörl

in

heeft

heeft

het

verleden

Vogel,

gouden

Meyer

velen

Hij

was

me40

in

zat

bewaren.

getuige zijn

dr.

een

hij in Auschwitz

weten

Beiden

ook

drie

voor een

Frankforter

jaar

Jo-

de

de be-

proces.

in

Israël

ge-

huldigd.

Te

West-Berlijn

is

in

witz-tentoonstelling ingang

het

verbod de

Verleden

jaar

ten

Auschwitz

over

mensen.

te Te

februari

een

gehouden,

naziblad

beweging

WEER

Zijn slechte gezondheid was geen aanleiding o m hem zelfs m a a r even los te laten, n o c h de dodelijke z i e k te v a n zijn v r o u w . H i j m o c h t op 2 1 j a n u a r i n a a r h a a r begrafenis zonder h a a r levend te hebben teruggezien, en moest meteen de cel w e e r in. I n H a n n o v e r w o n e n de gebroeders B a u m g a r t e , die resp. 11 en 12 j a a r in Hitiers kampen doorbrachten. Beiden zijn al herhaaldelijk door de Bondsjustitie v e r v o l g d . August k o n a a n t o n e n d a t de Westberlijnse p r e sident in een proces tegen n a z i s l a c h t o f f e r s z e l f een e x - n a z i was en moest daarop huiszoeking o n d e r gaan. K u r t B a u m g a r t e is op 2 2 juni 1 9 6 5 in „ v o o r l o p i g e " hechtenis gen o m e n . . . en zit nog steeds, hoewel de w e t een m a x i m u m v a n een h a l f

burgemeester

heeft

van

het

een

Berlijn

geëist.

kwamen

documen-

door

65.000

de

meest er

de neo-

werd

collectie

getoond

Stuttgan

bij

beruchtste

Soldatenzeitung trok

Ausch-

waar

vakjonge

15.000.

OPGESLOTEN

j a a r v o o r s c h r i j f t . O p K e r s t m i s , toen zijn termijn om was, m o c h t hij niet n a a r huis. O p een borgsom v a n 1 0 . 0 0 0 DM zou hij vrijkomen, m a a r hij bezit die niet en wenst ze om principiële r e denen niet te lenen. H i j heeft dagenl a n g met een g a l a a n v a l en zonder medische hulp in zijn cel gelegen, m a a r noch dit noch de gevolgen v a n zijn e l f j a r i g k a m p v e r b l i j f w a r e n a a n leiding h e m zijn vrijheid te hergeven. Zijn vonnis luidt n u : 2 2 m a a n d e n . T e D ü s s e l d o r f staan zes S D - e r s t e recht wegens „ v e r n i e t i g i n g s a c t i e s " in de O e k r a j i e n e . Zij zijn o p vrije v o e ten. M a a r j a , drie hunner, onder wie de h o o f d v e r d a c h t e J u n g w e r k t e n bij de Bundesjustiz. Z i j m a a k t e n j a c h t . . J u i s t , zie boven.


Overpeinzing van een ondeskundige

W i j zijn u veel dank verschuldigd

H e t w i l mij n i e t u i t h e t h o o f d d a t v e l e o n deskundige den

de

nazi-slachtoffers

dupe

helemaal

zijn

geen

kunnen

afwikkeling

toch...

geworden

voorlichting

die zij h a d d e n

en

van

penningmeester

sen

heeft

niet

voor

die

niet

nu

toe

toch

bij

februari

alleen

bedragje, ons

na

velen

niet

ons

hebben

terzijde

al h e b b e n

sommigen

In

de

wisten

325

zelfs

tot

gemeld,

gestaan.

saldo

In

te

verschillende men,

maar

Onze

hier

enige

van

wel met gen

ren,

dringend

opzicht

bedroeg om

u

een

die

op

binnenkwa-

grote

het

wisten

was

etc,

kreeg

van

die

wisten

bijouterieën,

daarvan

lang

niet

allemaal

beroep

op

hen

die

getoond

Maar

meer

bereikten vooral

functionarissen

lycea

Ook

op

van

8000

was

zeer

exemplaren

onderwijsinstellin-

en k w e e k s c h o l e n van

de

de laatsten en o p

gen z o u d e n

vra-

doen. dan

tal

en

de,

ik

en

ver-

vakbeweging.

goede-

de

schoolleidin-

w i j een b e r o e p w i l l e n

doen

om

zijn,

dat

die

zij r e c h t

alsnog

er zeer

veel

eenvoudig

g e l d e n v o o r o n s in t e z a m e l e n o f a l t h a n s o p wenselijkheid

te

wijzen

sympathie met ons w e r k te Aan

belangstelling

niet:

wij moesten waar

om

nuarinummer

ook

betuigen.

ontbreekt tot

grote was

bedienen. E n

financieel

niet

wat

hun

onze

het

immers

spijt v e l e

aantallen

gevraagd informatie

van

met

scho-

het

over

w i t z is t o c h n u t t i g . A l s u d i t n u o o k

dat rech-

binnen

adressering.

ben

wij u

verzocht

een

ADRESWIJZIGINGSKAART wordt

al

goed

te

weinig

inziet, aan

maken. N.A.C.

Het

Humanistisch heeft

ook onze

richt.

Wij

hebben

v i a een g i r o s t o r t i n g

te-

alles

dat

financiële,

in

betaalde

zo

efficiënt

de

vrije ver-

werkt

in u w

de

het

voor

lezen

de

KOOPT ONS MATERIAAL

uw ook

wordt

steeds

comité

comité

materiaal bestaat

„Hoewel

een

Aires,

bij

te pas.

komt

het

o.m.

de

wordt

uit

vermeldt.

meestal

door

de

voldoende helpen.

de

In

de

komt Auschwitz-

kalendarium van

Het SS

Dit

oorspron-

Sensatiezucht

aankomst

sporten

gevraagd.

te

voor, alle

album

gemaakte

ons

In

de

een

deel„Moeten

van

vaak

uit

en

de

regel

van

ons

aandeel

doel,

het

broeders,

deeltjes,

compleet

f27.—. negatief,

per

KL

Enige

kleinere

foto's.

Tel.

tot

Auschwitz

f

werken,

set

10.—. prijs

van

f5.—.

bestellen

bij

J.

48,

Diemen.

.

020

— 5 88

42.

Furth,

het ook

overlein

zijn:

en

uw

tot doel

wereld."

positief

uit ver-

lotsverbondenheid

nazi-vervolging

7

wij

broederlijk

elke

ook

van

lezen vrienden

de

heilig

opge-

nazi-slacht-

afstanden

onze

tienduizenden

van

Albums

Te

Hit-

pas

scheiden",

is

ons

de

ƒ 25.-.

kade

een

nieuwe

van

wij toch

wij

lijden

onze

Dia's,

tran-

stuw-

meemaken

met

van

Dat

voorraad

a

bevat

procu-

grote

gelegenheid

contact

ons

Auschwitzhefte,

f2.—

na

georgani-

gesteld:

crisis

„zijn

van

hele

vernietier

Frankfort 'jaar

Bauer,

en

Federatie

zoals

venden

te

ter

antwoord

voelen.

van

dat

moeilijk

over

uitsluitend

vaak

Frits

werd

kilometers

bereiken

aan.

over

daarbij

er dat

meer

beschikt om

gegevens.

hefte

zeer s.v.p.

hierover

kelijke niet

u

onduidelijk

die

heeft

offers.

Buenos

op

te ,Twintig

atoombewapening

Argentijnse

in

(waarvoor

geschreven;

documentatie

Ons

klau-

en h o e .

Auschwitz-processen,

dat

richte

brief

schrijft

zo

daar

gingskampen om

zijn)

adres

penningmeester

is. Denk

Er

onschuldige

misdadigersben-

debat

dr.

economische

duizenden

als

adres

passief

Ons

krachten,

overmakingen

dankbaar en

wordt begrip:

verschijnt?"

van Bij

zeer

mensen

fascistische

Hessen

de

afwachten

Ier

willen.

dus wijzigingen

ATTENTIE! u

zijn

titel

o.a. van

vraag,

bonden,

naam

op

een

openbaar

Een

nieuwe

admini-

wordt

geen

niet

en

ADRESWIJZIGINGSKAART!

uw

plaats-

Vele

Verbond

een

van

nam.

doorgeven.

onze

medewerkers

wij d a t g r a a g z o u d e n

wij

in

de

waaraan

kracht

stuen

de

van

een

door

onder

reur-generaal

e.d.

te

gedaan

begrijpen

uren

Voortaan

miljoenenmoord

a.M.

seerd,

heb-

o n s bij v e r h u i z i n g

meent men

waardoor

aan."

a a n d u i d t . H e t is e n

gepleegd

Auschwitz'

over

Herhaaldelijk

vens de adreswijziging te m o e t e n dus

begrip

J.S.

Ausch-

help ons d a n d o o r nu direct een b e d r a g ons o v e r te

ja-

mondjes-

er klachten

verkeerde

stratie,

niet

hadden.

krijgen

steeds k o m e n

moet

h e t g e e f t m i n d e r een

die m i l j o e n e n

wij

U

is

ondeskun-

U w adres op een adreswijzigingkaart

meestal

daarom

machines,

wist de

de indruk

waarop

Dit

en

„Auschwitz

wen verstikte of onderdrukte —

J . S.

ren.

door:

een

een

mensen,

toekomt.

Nog

hier

dan

van

het

E r z o u iets a a n g e d a a n m o e t e n w o r d e n tens

tot

een g e s p r e k m e t een n o t a r i s -

sjlemiels

deze mensen

naam

s t e e d s m e e r in zijn D u i t s e v o r m een

gekund.

bedragen

al o n s h e r d e n k i n g s n u m m e r

der

maat

als w a a r d e v o l l e

klerk

bedragen

hebben

gen,

len,

ze

woord

Poolse

daar was veelzeggend

ik het

n a a m een s t a d j e

ook

o n s m e e l e v e n , m a a r d i t n o g n i e t in

kostbaar.

de

toen

dige niets. N a

1965

bij o n s

zijn n o g

hen dit alsnog te

ervan

maar

de

h e b b e n e r z e l f s n o o i t bij s t i l g e s t a a n d a t d e z e

staan.

een

financieel Alleen

die ƒ 1 5 , — h a d het

gebruiken.

naam

de des-

geweest,

wisten,

cijfers

de

waartegenover

schulden doen

zonder

d a t w a s niet nodig

Oswiencim

spreken, m a a r

maal

aan

betaald. Wij

te s t o r t e n . " H o ! h o ! zeggen

voorraden

december

manieren

aan uitgaven

ƒ15,—

kundigen,

van

vooraanstaand Duitse

alleen v o o r de meesten gemakkelijker uit te

meer

zusters, m a a r geen geld o m zoveel

inplaats

geef

broers

te laat. Schade v o o r verloren gegane

31

geven

en

huisraadschade

vertelde mij: „ik had acht

het

Auschwitz

antwoord

schoenwin-

bedrag

een

ƒ 3827.89. indruk

v a d e r h a d een

wij

o p een d e r z i t t i n g e n v a n h e t I . A . K . t o e . H e t

had-

J a ! j a ! z o u ik w i l l e n z e g g e n , als z e h e t m a a r

/ 4271.99.

Wij publiceren

zij r e c h t

v r o e g mij een

waarom

N u is d e z e v r a a g a l m e e r m a l e n g e s t e l d ,

schadeloosstelling.

een

ƒ 4452.72.

op

de

vrienden

februari o n t v i n g e n wij ƒ 6 9 3 0 . 7 5

Het

in

Rotterdam

burger

rechten

gelden

waarop

Zij c l a i m d e n

en

overgemaakt.

— uitgegeven

inzake

laten

In

of

zaak. hon-

I n j a n u a r i o n t v i n g e n wij f 3 9 2 3 . 1 9 — uitgegeven

slechte

bloemen-

niet. E é n

honderd gulden zich

lange

hebben

nabestaan-

k e l t j e , d e a n d e r h a a r m o e d e r een niets

een b e r o e p o p u g e d a a n e n h o e w e l d e derd vrienden met

eh van

Steeds w e e r k o m e n brieven binnen v a n m e n d e n . D e een zijn

Onze

Auschwitz of Oswiencim

Diemer-

de

ge-


Auschwitz Bulletin, 1966, nr. 03 Maart