Issuu

ganek

sylwetka

SEKRETY

NA MIGI

Nowo narodzone dziecko jest jak przybysz z innej planety – nie umie mówić ani wyrazić, czego potrzebuje. A jednak zanim nauczy się języka społeczności, w której przyszło na świat, można się z nim porozumieć – za pomocą Bobomigów. Przedstawiamy sylwetkę Danuty Mikulskiej – twórczyni tej metody komunikacji.

Koko – biznes rodzinny W tym samym czasie Danuta zaczęła interesować się językiem migowym w kontekście niemowląt. W jej rodzinie akurat urodziło się kilkoro dzieci, więc razem z siostrą Joanną Kołodziejską przeprowadziły badania pilotażowe. – Migałyśmy do naszych dzieci, a potem profesor Świdziński dał się namówić, żebym pisała doktorat właśnie na ten temat. To wszystko zawdzięczam więc właściwie sześcioletniej dziś Lence...

Anna Dobrydnio

z archiwum bohaterki

Danuta wspomina, że kiedy ogłosiła nabór do grupy badawczej, marzyła o 20-30 osobach, a zgłosiło się aż 320! – Moja skrzynka w ogóle nie była przyszykowana na taki odzew, zaprzęgłam

Bobomigi zakładają, że dziecko od razu jest rozumne i ma coś do powiedzenia, posiada swoje odczucia, preferencje

Historia Bobomigów to wynik poszukiwania życiowej pasji. Kiedy

całą rodzinę do czytania maili i odpowiadania na nie. Stąd poja-

Danuta nie dostała się na upragnione kierunki studiów (reżyseria

wił się pomysł na miejsce, w którym rodzice mogliby nauczyć się

dźwięku i dziennikarstwo), wylądowała na awaryjnej polonistyce. Nie

migania ze swoimi maluchami. – Poza tym chciałam zacząć prak-

była zachwycona, penetrowała kolejne zakątki wydziału, dopóki nie

tykować metodę nie tylko w ramach badań, ale też żeby pokazać

traﬁła na profesora Świdzińskiego i Zakład Językoznawstwa Kompu-

ludziom, jak korzystać z tego bardzo pomocnego narzędzia do wy-

terowego. Nagle, jak mówi, okazało się, że polonistyka nie musi być

chowywania dziecka – mówi. Tak zrodziła się koncepcja Klubu Koko

literacka, grzeczna, wnikająca w metafory i poetykę, ale że są w niej

(klubkoko.pl), który założyła z bratową Magdaleną Jakubowską

też takie działy, w których do spraw podchodzi się bardziej nauko-

i siostrą Asią. Efektem jest miejsce pracy, które kochają. – Codziennie

wo, wręcz matematycznie. Siedziałaby zapewne w tym zakładziku,

przychodzimy do pracy, która ma sens, mamy poczucie, że są perspek-

w którym wielkimi oczami oglądała, jak się bada języki, gdyby na

tywy i że przełamujemy pewne stereotypy. Poza tym wzruszamy się

uniwersytecie nie zaczęło szumieć o języku migowym. – Jego polska

bardzo, gdy nasi kursanci opowiadają nam – czasami ze łzami w oczach

wersja (Polski Język Migowy – PJM) nie była jeszcze opisana i trzeba

– o tym, co maluchy mówią do nich i w jakich sytuacjach. Dzieci są bar-

było to zrobić – wspomina. – Zebrało się więc kilku przyjaciół na zasa-

dzo mądre i zazwyczaj to jednak my się od nich uczymy – dodaje.

dzie: dobra, chcemy się tego nauczyć. Sądziliśmy, że to będzie krótka robota, ale oczywiście badania trwają do dzisiaj. Na tym pewnie by

Powrót do pierwotnego

się skończyło, gdybym na początku studiów doktoranckich nie zaszła

Bobomigi zakładają, że dziecko od razu jest rozumne i ma coś do po-

w ciążę – opowiada.

wiedzenia, posiada swoje odczucia, preferencje. Kiedy przychodzi na

gaga wiosna

Sara i Lena, córki Danuty Mikulskiej

świat, który jest dla niego obcy, my stajemy się jego przewodnikami i szukamy kontaktu. Niemowlak ma mnóstwo różnych sposobów wyrażania siebie, tylko my utraciliśmy umiejętność rozumienia ich! Miganie jest powrotem do posługiwania się niewerbalnymi sposobami

jętność pozostaje. Moja sześcioletnia córka do dzisiaj używa migania

komunikacji – korzystamy, z czego się da: z twarzy, rąk, ciała, oczu.

w różnych sytuacjach, kiedy chce pokazać mi coś w tajemnicy, np. jak

Podczas kursów – opowiada Danuta – często przywołujemy sytuację

występuje, że się boi, albo po cichutku, że chce siusiu – śmieje się Da-

pobytu w kraju, którego języka kompletnie nie znamy. Gdy czujemy

nuta. Nie jest prawdą, że miganie opóźnia umiejętność mówienia. Nie

się naprawdę obco, wracamy do pierwotnych sposobów komuniko-

ma takiej możliwości, żeby dziecko zostało na poziomie migania, jeśli

wania. Obserwujemy, czy ktoś uniósł brwi, jaki zrobił grymas, jakie

technicznie może mówić, chyba że ma poważniejszy problem, np. jest

są ruchy jego ciała. Przy Bobomigach trzeba odświeżyć tę zatraconą

głuche albo nie ma wykształconego czegoś w aparacie mowy.

umiejętność. Patrzymy sobie w oczy i interpretujemy, czy to było pytanie, czy negacja.

Genialny gotowiec Jest jeszcze jeden aspekt Bobomigów – społeczny. Wykorzystujemy

Jeden albo piętnaście

autentyczne znaki języka migowego – PJM, czyli mimochodem uczy-

Dziecko miga znak dopiero wtedy, kiedy jest na to gotowe. Im bardziej

my języka głuchych, którzy są obcymi wśród słyszących. – Czy mo-

dorosły pcha dziecko do sukcesu, tym dalej do niego – tłumaczy Da-

żemy opracować autorski system znaków? Teoretycznie tak, ale jest

nuta. Jeżeli ktoś przychodzi na Bobomigi z nastawieniem, że to jest

to wyważanie otwartych drzwi. Mistrzami komunikacji migowej są

pierwszy uniwersytet, pierwsza inwestycja w wykształcenie, która

niesłyszący. To są pokolenia, wieki migania, te znaki dotyczące komu-

szybko się zwróci, dostaje kubeł zimnej wody już na samym wstę-

nikacji z dzieckiem są przetestowane na pokoleniach dzieci, które się

pie. W Koko istnieją pewne ograniczenia: nie można uczyć naraz zbyt

rodziły w rodzinach głuchych. Oni dokładnie wiedzą, które znaki są

wielu znaków. Trzeba być dobrym obserwatorem, bo każde dziecko

niemalże samorodne i naturalne. Jak można zamigać znak „jeść” ina-

ma inne tempo. Tak jak ze wszystkim w rozwoju, to jest sinusoida,

czej, niż wkładając rękę do buzi? Te znaki mają swoje etymologiczne

są różne fazy. Czasami dziecko zamiga pierwszy znak, a potem długo,

uzasadnienie. Myślę, że człowiek, który nie jest wprawny w miganiu,

długo nic. Albo na przykład nie miga pierwszego znaku wcześnie, ale

nie wymyśli znaków aż tak znakomitych, często superikonicznych. Nie

za to za trzy miesiące miga od razu 15. Najbardziej odpowiedni do

polecałabym tego, zwłaszcza że w dobie internetu znaki migowe są

rozpoczęcia przygody z miganiem wiek to sześć miesięcy, Koko nie

powszechnie dostępne (bobomigi.com.pl). Oczywiście nic się nie sta-

przyjmuje zresztą młodszych dzieci. Trzeba wyczekać moment. Pew-

nie, jeśli samemu wymyślimy kilka znaków, ale lepiej jest korzystać

nych spraw rozwojowych się nie przeskoczy. Tak samo jak z siedze-

z gotowca, który jest genialny.

niem czy chodzeniem. Jeśli dziecko samo nie stanie na nogach, to nie da się go nauczyć chodzenia. Czasami maluch machnie ręką i to jest

Miganie na imprezie i w samolocie

początek znaku. I jak rodzic nie jest wnikliwy, to tego nie zauważy.

– Tyle razy bobomiganie uratowało mi życie – rozczula się Danuta.

Trzeba chcieć wiedzieć, co dziecko ma nam do powiedzenia, a nie tylko

– I rozśmieszało, i pomagało, a czasami... przeszkadzało, bo rzeczywi-

mówić dziecku, jak ma być – dodaje.

ście wygodniejsze jest wychowanie dziecka bez wnikania w to, czego ono chce. Kiedy na przykład szłam z dzieckiem na imprezę i chciałam

Już lepiej machać językiem

na niej zostać, a Lena, siedząc jeszcze w foteliku, migała: dom, dom,

Bobomigi wykorzystujemy przez jakiś czas, zanim wyrosną zęby

dom, dom, to rzeczywiście chciało się tego nie zauważyć. Lub na wa-

i dojrzeją wiązadła głosowe oraz wszystkie potrzebne mięśnie języka

kacjach, przez cały pierwszy tydzień, od razu: do domu, do domu. Tyle

i twarzy. Dzieci zwykle nie migają dłużej niż do drugiego roku życia,

kosztował wyjazd nad morze, a dziecku się nie podoba. Co robić? Ży-

potem słowa samoistnie wypierają tę formę komunikacji. Mowa jest

cie ratowało zwłaszcza w samolocie, kiedy Danuta migała całe bajki.

bardziej ekspresowa, bardziej nośna, bardziej ekonomiczna, poza tym

Bawiła się z córką w rymy migowe, dwuręczne miganie, kiedy ręka

wszyscy dookoła mówią, to jest taki trochę subkod rodzinny. – Gdybym

rodzica i dziecka budują jeden znak. O rękach mówi, że to najtańsze

miała teraz to wszystko przemigać, to siedziałybyśmy tutaj dwa razy

zabawki świata, a przy okazji bardzo eko.

dłużej – wyjaśnia Danuta. – Już lepiej machać językiem! Ale umie-

Mistrzami komunikacji migowej są niesłyszący. To są pokolenia, wieki migania, te znaki dotyczące komunikacji z dzieckiem są przetestowane na pokoleniach dzieci, które się rodziły w rodzinach głuchych. Oni dokładnie wiedzą, które znaki są niemalże samorodne i naturalne

ganek

galimatias Anna Dobrydnio

Kołyska Maluchy przyzwyczajone do kołysania w brzuchu mamy znajdą ukojenie w kołysce Harmony BabyBjörn ze sklepu www.babymama.pl. Przeznaczona dla dzieci do piątego miesiąca życia jest idealnym miejscem do spania i odpoczynku. W zestawie do kołyski dołączony jest materac i baldachim, który ogranicza dostęp światła, a także ochrania dziecko przed owadami. Przemyślana konstrukcja, prześwitująca tkanina i niewielka wysokość sprawiają, że dziecko jest cały czas widoczne. Kołyska posiada paski antypoślizgowe zabezpieczające jej nogi i chroniące podłogę przed zarysowaniem. Cena: 1397 zł, www.babymama.pl

Lunch Boxes To najbardziej pomysłowe gadżety, jakie widziałyśmy. Plecaki spodobają się dzieciom i... mamom – funkcjonalne, trwałe i z nadrukami w postaci zabawnych zwierzątek pomieszczą wszystko, czego dziecko potrzebuje na cały pracowity dzień. W pudełku zaś zmieścimy kanapkę i marchewkę. Zarówno pudełka, jak i plecaki mają wewnętrzną kieszonkę na zamek, płytkę na imię, a plecaki mięciutkie paski na ramiona. W rozmiarach dla dzieci w wieku od dwóch do pięciu lat. Cena: lunch boxes 86,50 zł, plecaki 136,50 zł, www.beautyandthebib.pl

Goki Czy świat drewnianych zabawek nie kojarzy się z dzieciństwem? Drewniane klocki, lalki dla dziewczynek czy samochodziki dla chłopców przywołują miłe wspomnienia. Goki stale urzeka swoimi zabawkami zarówno rodziców, jak i dzieci. Szczególnie ciekawa jest seria Doll’s House Furniture – wielopoziomowe domki dla lalek wykonane z wielką dbałością o szczegóły w przyjaznej kolorystyce. Można do nich dobierać różne zestawy mebelków i akcesoriów. Mebelki sprawdzają się również na wyjazdach, kiedy nie ma możliwości zabrania ze sobą całego domku. Zabawki są wykonane z naturalnego drzewa, a ich produkcja odbywa się na zasadach fair trade. Cena: mebelki od 74 do 125 zł, domek 539 zł, www.lullaby.pl

Gatta Cottoline Na jesienne chłody i zimowe wyprawy Gatta oferuje kolekcję rajstop i skarpetek dla najmłodszych Cottoline. Motywem przewodnim kolekcji chłopięcej jest motoryzacja, dziewczynkom zaś Gatta proponuje motywy ﬂorystyczne i geometryczne oraz ich ukochane serduszka w żywych kolorach. Oprócz tego mnóstwo aplikacji typu bouclé – uroczych misiów czy piesków. Rajstopy są wykonane z najwyższej jakości bawełny, dzięki czemu są delikatne, miękkie i wygodne, a dodatek elastanu sprawia, że nie deformują się w trakcie użytkowania i nawet po wielokrotnym praniu nie tracą swoich właściwości. Cena: od 5,50 do 19,90 zł, www.gatta.pl

ganek

galimatias

Organizer Mamy Która z nas nie zapisuje codziennie tysiąca świstków papieru z listą rzeczy do zrobienia, które gubi po chwili? Z pomocą w kwestii porządku i zarządzania czasem przychodzi Organizer Mamy, dzięki któremu co rano spiszemy listę zakupów czy plan dnia. Znajdziemy w nim wszystko, co potrzebne: miejsce na zapisanie adresów i telefonów, listy rachunków, przepisów kulinarnych, kalendarz oraz plan dzienny i roczny. Notes ma dwie wersje okładki – brązowo-niebieską i poma-

Melissa

rańczowo-żółtą. Cena: 37 zł, www.brioko.pl

W tym sezonie po raz pierwszy Vivienne Westwood w kolaboracji z Melissą zaprojektowała buty dla dzieci – miniMelissa. Po kilku sezonach owocnej współpracy między projektantką a brazylijskim potentatem w dziedzinie plastikowego obuwia przyszedł czas na dzieci. Vivienne pantofelki ozdobiła najsłynniejszym i najbardziej rozpoznawalnym detalem butowym swojego autorstwa – serduszkiem. Buty są wykonane z tworzywa Flex-Tech, które jest aseptyczne i tak jak wszystkie buty Melissy słodko pachnie gumą balonową. Buciki są dostępne w numeracji od 22 do 26. Cena: 269 zł, Blind Concept Store, ul. Mokotowska 63/100, Warszawa

Torba Kids Koncept Nareszcie znalazłyśmy torbę na akcesoria dziecięce, która nie przypomina worka i wygląda modnie. Torba ma podwójny system mocowania pasujący do każdego rodzaju wózka, dużą liczbę kieszeni wewnętrznych na wszystkie potrzebne przedmioty, łatwą w utrzymaniu nylonową podszewkę i zestaw akcesoriów niezbędnych do wyjścia z domu. Cena: od 404 do 507 zł, www.smlconcept.com

Mon Petit Bébé Ostatnio na polskim rynku zadebiutowała marka Mon Petit Bébé oferująca kolekcje ubranek dla niemowląt i dzieci wykonanych z najlepszej na świecie peruwiańskiej bawełny organicznej PIMA, której włókno występuje tylko w kolorach, jakie stworzyła sama natura, dzięki czemu otrzymuje się kolorowy materiał bez stosowania jakichkolwiek barwników – od beżu po jasne odcienie brązu i zieleni. Kolekcja Elegance to ręcznie wykańczane ubranka w ciepłych kolorach z wzorami retro, ciuszki z linii Premium to stroje na specjalne okazje, a linia Classic to proste, subtelne kroje z haftami. Cena: od 24 do 179 zł, www.monpetitbebe.pl

gablotka

miejsca

Anna Dobrydnio

Muﬁnka

CSW Łaźnia

Na krakowskim Kazimierzu pojawiła się przeurocza kawiar-

Jesienią młodzi mieszkańcy Trójmiasta na pewno nie będą

nia, która zaprasza na kawę, ciastka, ale również na zajęcia,

się nudzić dzięki zajęciom organizowanym przez Łaźnię

spotkania czy wernisaże. Przestrzeń do warsztatów i zaba-

w ramach programu „Todos Juntos!” („Wszyscy razem!”),

wy została wyposażona w wyjątkowe zabawki zaprojek-

które przygotowują dzieci do aktywnego, twórczego i kry-

towane specjalnie do muﬁnkowych wnętrz. Dzieci mają tu

tycznego uczestnictwa w życiu społecznym. W cyklu znaj-

wiele okazji do zabawy i zgłębiania wiedzy podczas licznych

dziemy warsztaty genderowe, medialne, komunikacyjne,

warsztatów, m.in. detektywistycznych, kulinarnych czy

artystyczne i wizualne.

przyrodniczych. W kawiarence co miesiąc odbywa się rów-

GDAŃSK | ul. Jaskółcza 1 | tel.: 58 305 40 50

nież wewnętrzny plebiscyt na muﬁnkową miss, a upieczone

www.laznia.pl

w ramach konkursu ciasteczka cieszą się dużym zaintereso-

Jesień w mieście może być kolorowa i radosna. GAGA zaprasza do swojego serwisu internetowego, gdzie zgromadziliśmy informacje o wszystkich miejskich atrakcjach skierowanych do rodzin w sześciu największych miastach w Polsce. Dzięki naszemu portalowi zawsze traﬁsz tam, gdzie jest najciekawiej, najsmaczniej i najwygodniej dla twojej rodziny Sprawdź na www.gogaga.pl

waniem gości i znikają, zanim jeszcze zdążą wystygnąć. KRAKÓW | róg ul. Dajwór i ul. św. Wawrzyńca tel.: 606 782 909 | www.muﬁnkacafe.pl

ganek

galimatias

Gwiazdka z origami Świąteczne dekoracje, które proponuje ﬁrma Muji, zaskakują oryginalnością. Kto powiedział, że tablica do rysowania musi być płaska, a odrobiny japońskiej tradycji nie można przenieść do naszych domów? Elementami kolekcji są m.in. matrioszki, wydrążone lalki pokryte farbą tablicową – mogą przybrać każdą postać za sprawą kredy w dłoniach dziecka: dziś radosną, jutro smutną. Natomiast nasze wnętrza można przyozdobić gwiazdami i choinkami wykonanymi techniką orgiami z niezwykłego papieru w tradycyjne japońskie wzory. Takie prezenty są szczególnie cenne – pobudzają w dzieciach wyobraźnię. Cena: matrioszki 63 zł, orgiami 25 zł, www.muji.com.pl

Galimatias

Buduj wieżę, maluchu!

Ecofun

Proste, kolorowe, przyjazne klocki marki Quercetti są idealną propozycją zabawki dla naj-

Co tu dużo pisać – zdjęcia mówią same za siebie. Ecofun to fanta-

młodszych dzieci. Zestaw Daisy Maxi składa się z 21 kolorowych klocków (w tym jednego

styczna seria edukacyjnych tekturowych, przestrzennych zabawek

„dzwoniącego”) oraz podkładki do budowania. Wyróżniają się zaokrąglonymi krawędziami

Kid Eco. W ofercie rakiety, domki, pałace, teatrzyki, zamki, igloo,

– możemy więc mieć pewność, że zabawa będzie w pełni bezpieczna. A co równie ważne,

garnizony, wigwamy. Złóż, pomaluj, baw się! Kid Eco to gwaran-

idealnie nadają się do budowania wież, co przecież uwielbiają wszystkie dzieci! Cena: 70 zł,

cja mądrej, twórczej i radosnej zabawy. Cena: 86,90-522,90 zł,

www.mamagama.pl

www.ecofun.com.pl

ganek

galimatias

Sówka w kąpieli

Puff, puff, Barbapapo!

Nowa kolekcja tekstylna Dwell Studio zwabiła nas swoimi leśno-zwierzęcymi motywami. Barbapapowe stwory, jak zapewne wiedzą miłośnicy tej kreskówki, mają niesamowite właGdy maluchy są już umyte, w łóżeczku mogą spotkać przytulankę-sówkę uszytą (zresztą

ściwości. Potraﬁą przybierać dowolne kształty, np. kolejki na kółkach. Barbapapa z waż-

tak jak cała kolekcja) z organicznych tkanin. Machając szarym skrzydełkiem, zachęca, aby

nych powodów przeistoczył się w lokomotywę, która ciągnie wagoniki powstałe z Barba-

ułożyć na niej zmęczoną główkę i błogo usnąć. Cena 139 zł. lullaby.pl

papowych dzieci. Barbamama zaś zasiada w pociągu jako nietypowa – bo czarna – żyrafa. Co jeszcze potraﬁą kolorowe stworki uwielbiane przez dzieci? Na pewno mają wiele innych tajnych mocy i właściwości, które zostaną ujawnione podczas zabawy! Kolejka Barbapapa to produkt francuskiej ﬁrmy Plastoy, wykonany z tworzywa gumowego doskonałej jakości. Zabawka dla dzieci od 12. miesiąca życia. Cena ok. 200 zł. mamika.pl

Galimatias

Made by Joel Kiedy amerykański artysta Joel Henriques dowiedział się, że zostanie ojcem bliźniaków, namalował obraz do dziecięcego pokoju. Wesołe ptaszki zawisły na ścianie, a tata wrócił do pracy nad „poważnymi" projektami. Gdyby nie to, że jego studio mieści się na poddaszu domu, w którym mieszka z rodziną, pewnie pozostałby przy modernistycznych obrazach i instalacjach. To właśnie obecność dzieci w pracowni przyczyniła się do powstania pierw-

Sadzimy rośliny!

szych zabawek. Córka i syn ochoczo testowali pomysły kreatywnego ojca, który z czasem

Jeśli jesteście skazani na miasto, miłość do natury możecie pielęgnować, korzystając z bal-

postanowił zarazić swoją pasją także innych rodziców. Tak powstał blog „Made By Joel".

konu lub z parapetu. Co jest potrzebne? Wystarczą doniczka, ziemia, nasiona lub bulwy

Fenomen prac Joela zrozumie każdy, kto zajrzy na tę stronę. Jego zabawki są nowoczesne,

kwiatów (dla leniuchów są gotowce, ale my polecamy zasiew od podstaw), konewka i małe

stylowe, a jednocześnie genialne w swej prostocie i w stu procentach ekologiczne. Nie ma

narzędzia ogrodnicze. Nic nie sprawia dzieciom większej satysfakcji (gwarantujemy, że

chyba rodzica, który po lekturze nie skusiłby się na wypróbowanie choćby jednej z jego pro-

wam też się spodoba) niż kiełkujące roślinki. Codziennie trzeba o nie dbać – podlewać je,

pozycji. Zwłaszcza że najprostszym nawet zabawkom towarzyszą szczegółowe instrukcje

wystawiać na słońce, chować, gdy idą wiosenne zimne noce. Dobra pierwsza lekcja dbałości

wykonania lub gotowe do druku szablony. Uwaga: po lekturze bloga zakup zabawki w zwy-

o żywy byt w otoczeniu malucha. Ceny: zestaw roślin: konewka, grabki i łopatka – 50 zł,

kłym sklepie staje się męką. Nawet najdroższy pluszak nie dorównuje urokiem zwierząt-

zestaw małego ogrodnika: grabki, szpadelek – 50 zł, konewka – 40 zł. visionone-kids.pl

kom z Joela pudełek po butach. madebyjoel.blogspot.com

ganek

galimatias

Tajemnicze wzorki

Szyk po skandynawsku

Nie lada gratką dla dziewczynek będą niepozorne rajstopki ﬁrmy Wola – nUVki. Pod wpły- Szwedzka ﬁrma Mini Rodini łączy skandynawską prostotę z nowoczesnym wzornictwem. wem promieni UV pojawia się na nich wielobarwny nadruk – motylki, kwiatki czy serduszka. Dzięki takiemu połączeniu ubrania wyglądają stylowo i kolorowo. Dziecko może zaś do woli Im więcej naturalnego światła, tym intensywniejszy wzór. A więc w słoneczny dzień, bawić się i szaleć, ponieważ twórcy marki zadbali o wygodę – nic nie uwiera ani nie przeoprócz piegów na nosku, małe strojnisie mogą spodziewać się kolorowych znaczków na

szkadza! Warto też wspomnieć, że ubrania produkowane są z ekologicznej bawełny, skóry

rajstopach. Cena: ok. 15 zł.

oraz delikatnego kaszmiru. bananaz.pl

Organiczne i magiczne mydło

Ile ptaków na gałęzi?

Mydło wszystko umyje, nawet uszy i szyję! Mydła Dr. Bronnera nie tylko szorują każdy

Drewniane puzzle tym razem w wersji ptasiej. Przeznaczone dla dzieci powyżej trzech lat,

brud, ale są też produkowane na bazie czystego, kastylijskiego mydła. Dzięki temu nie

które już uczą się cyferek. Ponumerowanym pastelowym ptaszkom trzeba pomóc znaleźć

powodują alergii i reakcji skórnych. Ponadto mydła są biodegradowalne (tak, można ich

się na odpowiednich gałęziach drzewa. Dwell Studio, 59 zł, lullaby.pl

używać na wakacjach do kąpieli w jeziorze!) i nietestowane na zwierzętach, co potwierdzają liczne certyfikaty. Nawet jeśli nasze dzieci skuszą się na sprawdzenie smaku tego pięknie pachnącego płynu, to… świetnie, bo może on zastąpić nawet pastę do zębów! A tak przy okazji, firmie Dr Bronner życzymy więcej certyfikatów z okazji 60. rocznicy! cena: 32 zł. organicum.pl

gablotka

patronaty

P A T R O N A T Y

Zostań małym designerem

Teatr dla małych

Jeśli wyczuwasz w swoim potomku smykałkę do kreowa-

Warszawskie Spotkania Teatralne, czyli na przegląd naj-

nia rzeczywistości, namów go, by wziął udział w konkursie

ważniejszych polskich przedstawień dla dzieci zrealizowa-

„Zostań małym designerem” organizowanym przez produ-

nych w ostatnich sezonach. MWST to szeroka, atrakcyjna

centa armatury łazienkowej i kuchennej ﬁrmę KLUDI oraz

i wartościowa propozycja programowa dla najmłodszych

portal wnętrzarski domplusdom.pl. Mogą w nim wystarto-

widzów (nawet tych poniżej trzeciego roku życia) i dowód

wać dzieci w wieku do 12 lat. Organizatorzy czekają na pra-

na to, że teatr dla malców, jako dziedzina artystyczna,

ce plastyczne stworzone dowolną techniką przedstawiają-

w niczym nie ustępuje temu zarezerwowanemu dla doro-

ce źródło wody w domu: kran, prysznic... Gotowe projekty

słych i poważnych. Wydarzenia towarzyszące MWST to

w formie elektronicznej należy przesyłać za pomocą formu-

koncerty, czytania sztuk, liczne warsztaty czy konferencja

larza konkursowego zamieszczonego w portalu domplus-

dotycząca trudnych tematów w sztuce dziecięcej. W re-

dom.pl. Konkurs trwa od 1 marca do 30 kwietnia – w tym

pertuarze m.in. klasyki – „Alicja po drugiej stronie lustra”

czasie nadsyłane prace będą publikowane w portalu, gdzie

z Rzeszowa, „Szelmostwa Lisa Witalisa” z Bydgoszczy

będą mogli je oglądać i glosować na nie internauci. O wy-

– ale i tytuły mniej znane – „Pan Satie” z Poznania czy

borze zwycięzców zadecyduje jury, w skład którego wejdą

„Na Arce o ósmej” z Torunia. Szczegółowy opis spektakli

GAGA zaprasza wszystkich miłośników teatru na Małe

przedstawiciele organizatorów, patronów medialnych oraz

znajdziecie na: malewarszawskie.org, 1-15 kwietnia 2011,

projektanci. Prace młodych designerów będą oceniane pod

organizatorzy: Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszew-

względem oryginalności, kreatywności i jak najlepszego

skiego na zlecenie Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy

odzwierciedlenia idei konkursu. Wyniki konkursu zostaną ogłoszone oﬁcjalnie 1 czerwca 2011 r. w portalu domplusdom.pl. Na zwycięzców czekają m.in. nagrody pieniężne i spersonalizowane pufy miuki.

gaga przedwiośnie

Zgaś światło, pomóż Ziemi, zapisz się na wwf.pl!

GAGA na ekoplanecie

W ramach naszej ekologicznej zajawki nawiązaliśmy

matką, która udziela się na Facebooku i buszuje w sieci.

współpracę z WWF – jedną z największych organizacji

Odkrywa, że internet to kopalnia oryginalnych, pięknych,

ekologicznych na świecie, której działania przyczyniły się

ale i praktycznych produktów. Przede wszystkim jednak

do uratowania wielu ginących gatunków zwierząt. WWF

poznaje tam wielu rodziców, którzy pracują online lub

już od pół wieku działa na całym świecie, od dziesięciu lat

w miejscach, które sami założyli w związku z pojawieniem

ratuje przyrodę także w Polsce, a więc w 2011 roku świę-

się w ich życiu dziecka. Luśka, zachwycona działalnością

tuje swój podwójny jubileusz. Z tej okazji GAGA razem

tych rodzinnych biznesów, postanawia pokazać je innym.

z WWF rozpoczęła wielkie odliczanie do Godziny dla Ziemi.

Zamysł książkowej mamy postanowiła zrealizować (już

Dokładnie o godz. 20.30, w sobotę 26 marca 2011 roku, mi-

w realnym świecie) sama autorka książki wspierana przez

liony osób, ﬁrm i urzędów na całym świecie ponownie zga-

ﬁrmę chustową Mamuka. 19 marca ruszy jarmark pro-

szą światła podczas niezwykłej akcji zainicjowanej przez

duktów eko i lifestyle’owych pod nazwą Planeta Dziecko.

WWF. Przekraczając bariery religijne, kulturowe, społecz-

Zostaną na nim zaprezentowane produkty ręcznie wykona-

Bohaterka książki Pauliny Holtz „Luśka Mamuśka” jest

ne, naturalne, unikatowe, mające ekologiczne certyﬁkaty.

ne, pokoleniowe i geograﬁczne, połączą się podczas globalnej demonstracji ich zaangażowania w ochronę naszego

Rodziny blogują

Znajdzie się także wiele ciekawych, darmowych warszta-

wspólnego domu – planety Ziemi.

Wystartowała kolejna edycja konkursu na najlepszy blog

tów – stylistka doradzi, jak ubierać się w ciąży, instruk-

Godzina dla Ziemi WWF w roku 2010 była największą wo-

rodzinny. Lubimy takie akcje, zwłaszcza że sami skrzętnie

torka pokaże, jak wkładać dziecko do chusty, psycholog

luntarystyczną akcją dla środowiska w historii. Światła zga-

zbieramy adresy internetowych perełek w ramach naszego

zaprezentuje zabawy z dzieckiem. Będzie można również

sły w 128 krajach i w ponad 4,5 tysiącach miast na całym

kompendium na Gogaga.pl. Konkurs organizuje portal Smy-

dowiedzieć się m.in., jak ćwiczyć jogę w ciąży czy nauczyć

świecie. W ciemnościach pogrążyły się najbardziej rozpo-

ki.pl, na którym swoje strony aktualnie prowadzi ponad

się masować dziecko metodą Shantala. Planeta Dziecko,

znawalne budynki na całym świecie, w tym: wieża Eifﬂa,

20 tysięcy rodziców. Wybór najciekawszych pamiętników

19-20 marca, godz. 10-16, klub 1500 m kw. do Wynajęcia,

pałac Buckingham, most Golden Gate, Opera House w Syd-

internetowych należy do zwycięzców poprzednich edycji

ul. Solec 18, Warszawa

ney oraz Pałac Kultury i Nauki. Akcję wsparły gwiazdy, m.in.

konkursu. Szóstą objęliśmy patronatem medialnym i za-

Edward Norton, Cate Blanchett, Nelly Furtado i Alanis Mori-

praszamy was do blogowania – spisywania swoich wspo-

sette. Zainspirowani historiami tysięcy osób, których Godzi-

mnień, tworzenia albumów fotograﬁcznych. Najciekawsze

na dla Ziemi zmobilizowała do zmiany swoich codziennych

zauważone przez jury blogi będą nagradzane co miesiąc

zwyczajów i nawyków, zachęcamy do zgaszenia światła na

ciekawymi nagrodami ufundowanymi przez importera za-

jedną symboliczną godzinę 26 marca o 20.30.

bawek – ﬁrmę Cobi SA.

Sekrety księgi z Kells W serii „Mały Gutek”, której patronujemy, ukazuje się właśnie nowy tytuł: „Sekrety księgi z Kells”. Obejrzeliśmy i polecamy: fantastyka, historia, rzeczywistość i mitologia spotykają się w tym niezwykle pięknym filmie o sztuce iluminacji. Tytułowe Kells to opactwo położone w hrabstwie Meath w Irlandii. Z niego pochodzi główny bohater filmu, wesoły i uczynny dwunastolatek Brendan. Pomaga on m.in. opatowi w budowie muru, który ma ochronić wioskę przed wikingami. Brendan nie zna świata poza murem, aż do momentu, gdy do Kells przybywa Brat Aidan z Iony. Rozpoznaje on w poczciwym dwunastolatku talent i angażuje go do pomocy przy iluminacji niezwykłej księgi przygotowywanej przez celtyckich mnichów. Ma ona ochronić wioskę przed złem, a proces jej dekoracji napędza fabułę. Szukając owoców do farbowania atramentu w lesie, Brendan zderza się ze światem pogańskich wierzeń w postaci bestii oraz wróżki, która oczarowuje jego oraz nas niezwykłą magią przepięknie oddanej średniowiecznej puszczy. Atakujący wikingowie oraz groźne leśne bestie nie są co prawda ukazane w akcie dosłownej przemocy, ale ich obecność może wystraszyć maluchy. Starsze dzieci zaś mają szansę wyjść z filmu z poczuciem głębokiej fascynacji zarówno przyrodą, jak i dawnymi czasami, w których siły dobra i zła zderzały się na jawie. Reżyseria: Tomm Moore, Nora Twomey, dystrybucja: Mały Gutek 2009, cena: 39,99 zł

gablotka

Rys.: Agata Endo Nowicka

patronaty

Matki tworzą Projekt fundacji MaMa „Sztuka matek” zwraca uwagę na

Muminki z Krzysztofem Kowalewskim

sprawy pomijane lub wykluczane z tematyki dzieł kultury

Cieszący się nieustającą popularnością cykl książek ﬁńskiej

jako te nieistotne. Pokazuje też odwieczne napięcie mię-

pisarki Tove Jansson „Opowiadania Muminków” nareszcie

dzy wypełnianiem funkcji „strażniczki ogniska” i byciem

dostępny jest w wersji do słuchania, w sympatycznej in-

artystką. Tworzenie sztuki jest dla matek marginesem

terpretacji Krzysztofa Kowalewskiego (wyd. Nasza Księ-

wolności i ucieczką od codzienności, jednak bardzo często

garnia). Już 21 maja zapraszamy do kina Muranów na

napięcie między tymi dwoma światami rozładowywane

specjalny pokaz ﬁlmu o Muminkach w ramach Poranka

jest poprzez kreatywne ich połączenie. Efekty są bardzo

Rodzinnego z udziałem aktora, który przeczyta fragmenty

interesujące i nie zawsze oczywiste. Zaplecze naszego ży-

książki. Po projekcji animatorzy zapraszają dzieci i rodzi-

cia przenika do polskiej sztuki dzięki artystkom, które nie

ców na warsztaty artystyczne, w trakcie których można

boją się ukazywać codzienności. W projekcie biorą udział

będzie poznać techniki tworzenia małych dzieł z prostych,

m.in.: Agata Endo Nowicka, Cecylia Malik, Ola Wasilkow-

łatwo dostępnych materiałów.

ska. Kuratorką wystawy jest Katarzyna Haber. WARSZAWA | Poranek Rodzinny – Opowiadania MuminWROCŁAW | „Sztuka matek” | wystawa do 13 maja sztukamatek.pl

ków | 21 maja | muranow.gutekfilm.com.pl

gaga wiosna

Sztuka opowiadania

Czytaj i baw się!

Dzielne dzieci

Projekt stowarzyszenia Jeden Świat i Pracowni Sztuka

Małych miłośników literatury zapraszamy na Targi Książ-

Międzynarodowa grupa dzieci pochodzących z miejsc do-

Puka „Opowiadacze świata” został zainspirowany bajka-

ki dla Dzieci, w ramach których czeka na nich plac zabaw.

tkniętych klęskami żywiołowymi i konﬂiktami społeczno-

mi i baśniami różnych kultur przekazywanymi z pokolenia

Oprócz nowości wydawniczych znajdą się tu zabawki, gry

-politycznymi będzie pracować nad wspólnym przedstawie-

na pokolenie przez dziadków, rodziców czy wędrownych

i programy edukacyjne. Z myślą o najmłodszych przygoto-

niem, wnosząc w nie cząstkę siebie i swojej kultury. Poza

gawędziarzy. Poprzez wiele wydarzeń i działań twórczych

wano mnóstwo atrakcji – zwiedzający będą mogli dowie-

wspólnym występem, który zostanie zaprezentowany na ﬁ-

zaplanowanych od marca do grudnia 2011 r. w przestrzeni

dzieć się, jak powstaje książka, jak wymyśla się bohatera,

nale festiwalu, najmłodsi wezmą udział w warsztatach oraz

miejskiej Poznania i w Pracowni Sztuka Puka przybliżona

tworzy ilustracje i ilu osób potrzeba, by od pomysłu dojść

spotkaniach. Będą mogli poznać się nawzajem i porozumieć

zostanie dzieciom, młodzieży i dorosłym sztuka opowia-

do publikacji. Ponadto podczas imprezy mali czytelnicy

w najbardziej uniwersalnym z języków – w języku sztuki.

dania. Można będzie wziąć udział w licznych działaniach

będą mogli obejrzeć bajki, wziąć udział w licznych konkur-

Dopełnieniem tegorocznej edycji będzie seminarium na

twórczych związanych z teatrem, malarstwem, rysunkiem,

sach oraz spotkać swoich ulubionych autorów. Dla rodziców

temat edukacji kulturalnej, w którym udział weźmie m.in.

ceramiką czy rękodziełem. Projekt ma zachęcić rodziców,

przygotowano cykl seminariów poświęconych zachęcaniu

Babar Ali – pochodzący z Indii najmłodszy dyrektor szkoły

dziadków i nauczycieli do kultywowania idei przekazów

pociech do sięgania po lektury oraz przedstawiających al-

na świecie. Zapraszamy do śledzenia projektu na stronie in-

ustnych oraz nauczyć metod wykorzystywania opowieści.

ternatywne formy spędzania czasu wolnego.

ternetowej oraz na koncert ﬁnałowy.

POZNAŃ | „Opowiadacze świata" | marzec-grudzień 2011

KRAKÓW | Targi Książki dla Dzieci | 3-5 czerwca

WROCŁAW | Brave Kids | 22 czerwca – 11 lipca

opowiadaczeswiata.org.pl

dzieci.targi.krakow.pl

bravefestival.pl/bravekids

Eugeniusz 1 lipca Fundacja Form i Kształtów wraz z Asią Bronisławską na osiem godzin za-

MY!

CA OLE

mienią warszawski Mariensztat w przestrzeń działań twórczych adresowanych do małych koneserów sztuki. Na placu staną instalacje tworzące twarz Inżyniera Eugeniusza, który wspólnie z zaprzyjaźnionymi artystami odkryje przed dziećmi tajemnicę zmysłów. Maluchy będą mogły wejść mu do nosa, pociągnąć go za włosy i podkręcić mu wąs, pomalować usta i sprawdzić, czy dobrze patrzy mu z oczu, by po krótkim odpoczynku w jego wielkich dłoniach wpaść mu do ucha i posłuchać muzyki. W ramach atrakcji na dzieci będą czekały m.in. warsztaty z lomograﬁi, zajęcia muzyczno-teatralne, dla najmłodszych przygotowano bestiarium, czyli przestrzeń, w której maluszki będą mogły brać do ust wszystko, co je zainteresuje. Na rodziców czekać będą pyszności przygotowane przez kucharzy związanych z klubokawiarniami Szczotki i Pędzle, Solec 44 oraz Filtry Café i Ogrodami. Akcję umilą m.in. występy zespołów DVA i Małe Instrumenty. Instalacje w ramach poszczególnych części Eugeniusza zostaną przygotowane przez artystów: Beza Projekt (włosy), Mysikrólik (dłonie), Ola Wasilkowska (Bestiarium), Mothers of Design (oczy i nos). Wydarzeniem zamykającym będzie koncert Asi Miny, która wspólnie z 50-osobową orkiestrą instrumentów dętych wykona utwory z płyty mającej tego dnia swoją premierę. WARSZAWA | Eugeniusz | 1 lipca | eugeniusz.org

gablotka

Fot.: Javier Yaya Tur

miejsca

Fot.: Javier Yaya Tur

W tym numerze oprócz tradycyjnych propozycji rodzimych lokali przedstawiamy nasze ulubione zagraniczne miejsca związane z kosmosem, nauką i sztuką.

Miasteczko Sztuki i Nauki w Walencji (Ciudad de las Artes y las Ciencias) Dzielnica przyszłości, jak mawiają Hiszpanie, to kompleks awangardowych budynków zaprojektowany przez jednego z najbardziej znanych hiszpańskich architektów Santiago Calatravę. To nie lada gratka dla zwiedzających w każdym wieku. Na całość składają się liczne atrakcje. W gmachu L'Hemisfèric znajduje się planetarium i kino Imax, gdzie można obejrzeć spektakl laserowy. Prawdziwą atrakcją dla dzieci jest rakieta kosmiczna, w której wnętrzu można poczuć się jak w kosmosie. W oceanarium – największym w Europie – usytuowanych jest 13 ekosystemów światowych mórz i 500 gatunków pływających zwierząt – m.in. rekonstrukcje podziemnych krajobrazów, ogromne delﬁnarium czy wyspy lwów morskich. W muzeum nauki eksponowane są najnowsze osiągnięcia nauki i techniki, interaktywne wystawy naukowe, możliwe jest branie czynnego udziału w eksperymentach. El Palau de les Arts Reina Sofía to gigantyczna owalna konstrukcja ze scenami zamkniętymi i na wolnym powietrzu, gdzie wystawiane są spektakle, grane koncerty i opera. Nie możemy doczekać się wakacji, by móc tam pojechać! cac.es

Opracowanie notek: Anna Dobrydnio, Marta Zaręba

gablotka

miejsca

A La Villette w Paryżu Wiele godzin naukowego szaleństwa czeka na wszystkich, którzy traﬁą do La Villette. Stojąc przed 300-metrowej szerokości fasadą ze szkła i metalu, zdajemy sobie sprawę, że przed nami prawdziwy muzealny maraton. Możemy wybierać między wystawami poświęconymi motoryzacji lub lotnictwu, wizytą w planetarium (ponad 10 tys. obiektywów!) lub łodzi podwodnej, dowiedzieć się, jak powstają wynalazki, a dla relaksu poobserwować ryby w akwarium. Częścią muzeum są też niezwykłe kina. We wnętrzu wysokiej na 36 metrów lustrzanej kuli Géode panoramiczny ekran zdaje się wciągać widzów do wnętrza rozgrywających się na nim scen, a w gigantycznym symulatorze wirtualną rzeczywistość kreuje trójwymiarowy obraz i ruchome fotele. Dla najmłodszych, w ramach Miasta Dzieci, przygotowano tu dwie oddzielne sale przypominające skrzyżowanie laboratorium z fabryką. W jednej z nich już trzylatki mogą poznać właściwości cieczy, zasady działania maszyn i urządzeń budowlanych czy sposoby wytwarzania energii. Założymy się, że zadania i doświadczenia porwałyby też niejednego rodzica... Po całym mnóstwie wrażeń możemy

Fot.: Etienne Cazin

usiąść na trawniku i trochę odetchnąć. villette.com

Muzeum Nauki w Londynie (Science Museum) Londyńskie Muzeum Nauki jako pierwsze na świecie zorganizowało specjalny dział przeznaczony dla dzieci pod nazwą Children Gallery. Tutaj, w formie zabawy, najmłodsi zwiedzający zdobędą wiedzę o otaczającym ich świecie, a zwłaszcza prawach ﬁzyki. Mogą zobaczyć, jak będą wyglądali za 30 lat, polecieć w wirtualną podróż na Marsa, zmienić płeć czy sprawdzić, jak działają na skórę nowoczesne kosmetyki. Placówka dysponuje mnóstwem inter-aktywnych ekspozycji, a wstęp do tego królestwa nauki jest darmowy. Na stronie muzeum, w zakładce Educators, są do ściągnięcia pliki z pomysłami na aktywności związane ze światem nauki dla dzieci w różnym wieku, a nawet pomoce edukacyjne dla nauczycieli i rodziców. sciencemuseum.org.uk

gablotka

miejsca

A nda

a Nal

Nalanda

Tamika

Specjalnie dla dzieci powstała kawiarnia Nalanda. Oprócz

Nowa kolorowa miejscówka na mapie Warszawy. Można tu

bogatej oferty książek, herbat, kaw i ciast można tu zjeść

naprawdę odetchnąć. Do dyspozycji mamy aż 450 metrów

wegetariańskie posiłki. Nie są to jednak zwyczajne dania,

kwadratowych przestrzeni zaaranżowanej z myślą o dzie-

ale wzbogacone pozytywną energią potrawy ugotowane

ciach i dorosłych. Nie sposób wymienić nawet połowy zajęć,

według zasad kuchni Pięciu Przemian. Codziennie inny

na jakie można się tu zapisać. Najciekawsze to zdecydowa-

zestaw obiadowy przygotowany ze świeżych, sezono-

nie pokaz komponowania perfum, warsztaty z malowania

wych produktów, gotowany na ogniu. Nalanda jest także

toreb płóciennych czy te, na których można się dowiedzieć,

księgarnią, jednak nie dla wszystkich. Nie znajdziecie tu

jak zwabić do domu motyle zapachem prawdziwych kwia-

„Zmierzchu...”, twórcom miejsca zależy, żeby każdy z za-

tów! Rodzice mogą tu zostawić pociechę i popracować

mkniętymi oczami mógł wybrać jakąkolwiek książkę z pół-

równolegle w sali obok. Jednak to miejsce spodoba się

ki i powiedzieć: „Zawsze chciałem to przeczytać”!

zwłaszcza łasuchom, dla których pieczone są pyszne ciasteczka, a wyroby czekoladowe wykonywane są ręcznie na

WROCŁAW | pl. Kościuszki 12 | tel. 698 332 521

bazie Valrhony, jednej z najlepszych czekolad na świecie.

pik.wroclaw.pl

W Tamice królują pełnoziarniste mąki, nieraﬁnowane oleje i cukry, wysokiej jakości nabiał, ryby i mięsa wolne od hormonów oraz szeroki wybór kaw fair-trade. Można tu rów-

To nie wszystko! Na gogaga.pl znajdziesz 324 lokale przyjazne rodzinom w Warszawie, 112 w Krakowie, 225 w Trójmieście, 108 w Poznaniu, 141 w Łodzi i 111 we Wrocławiu!

nież zorganizować imprezy okolicznościowe i wynająć sale. WARSZAWA | ul. Wolska 44 | tel. 502 395 627 | tamika.pl

ika

Tam