Page 1

‫یه‌کێتی جه‌ماوه‌ری خۆی بۆ سه‌رای ئازادی ئاماد ‌ه ده‌کات‬ ‫یادی (‪ )20‬ساڵه‌ی راپه‌ڕین‬

‫ب ‌ه جیاوازییه‌کانه‌وه‌ له‌ژێر چه‌تردا کۆده‌بینه‌وه‌‬

‫دژ ب ‌ه داگیرکاری و چه‌وسانه‌وه‌‪ ،‬پیرۆز بێت‬ ‫ رۆژنامه‌ی چه‌تر‬

‫رۆژنامه‌یه‌کی گشتی هه‌فتانه‌یه‌‪ ،‬کۆمپانیای چه‌تر ده‌ریده‌کات‬

‫ژمار ‌ه ‪47‬‬

‫ساڵی یه‌که‌م‬

‫دووشه‌ممه‌ ‪2011/3/7‬‬

‫‪WWW.Chatrpress.com‬‬

‫ێ ‪)2710‬‬ ‫(‪ 16‬ره‌شه‌م ‌‬

‫نرخ‪ 750 :‬دینار‬

‫کرده‌وه‌کانى ده‌سه‌اڵت خه‌ڵک توڕه‌تر ده‌کات‬

‫«مافیاکانى ده‌سه‌اڵت تیرۆریست‌ئاسا‬ ‫هێرشیان کرد ‌ه سه‌ر خه‌ڵک»‬

‫ل‪8‬‬

‫(‪)8‬ی مارس ل ‌ه سه‌رای ئازادی ب ‌ه (‪ )20‬ئاسایشی پارتی ل ‌ه گه‌نجێک ده‌ده‌ن‬

‫ل‪2‬‬

‫به‌رپرسی لقی (‪)19‬ی پارتی ل ‌ه چه‌مچه‌ماڵ ‪:‬‬ ‫ب ‌ه هیچ شێوه‌یه‌ک ته‌قه‌مان ل ‌ه خه‌ڵک نه‌کردووه‌‬ ‫‪n‬‬ ‫‌‪n‬‬

‫گۆڕان و کۆمه‌ڵ و یه‌کگرتوو دژایه‌تیمان ده‌که‌ن‬

‫کوده‌تایه‌ک دژ ب ‌ه پارتی به‌ڕێوه‌یه‌‬

‫ل‪5‬‬

‫بورهان مه‌جید ‪:‬‬

‫سه‌رانسه‌ری هه‌رێمی کوردستان‬ ‫به‌ره‌و‌ته‌قینه‌وه‌ده‌چێت‬

‫ل‪9‬‬

‫حزبی کۆمۆنیستی کرێکاری کوردستان ‪:‬‬

‫ده‌بێت خه‌ڵک به‌رده‌وام بێت تا‬ ‫ئه‌م ده‌سه‌اڵت ‌ه ل ‌ه بنه‌و ‌ه هه‌ڵبوه‌شێت‬

‫ل‪5‬‬

‫«به‌رپرسانی که‌رکوک بیر ل ‌ه گیرفانی‬ ‫خۆیان ده‌که‌نه‌و ‌ه نه‌ک خه‌می خه‌ڵک»‬ ‫«پاسه‌وانه‌کانى په‌رله‌مان پارتین»‬

‫ل‪3‬‬

‫په‌رله‌مانتارێکی گۆڕان بریندار ده‌کرێت‬ ‫[ هه‌ولێر ـ ره‌هێل مامه‌ش ]‬

‫[ هه‌ولێر ـ تایبه‌ت ب ‌ه چه‌تر ]‬ ‫ب ‌ه بیانوی یادی راپه‌ڕینه‌و ‌ه رێکخستنه‌کانی‬ ‫یه‌کێتی سه‌رقاڵی رێکخستنی خۆپیشاندانن‬ ‫بۆ ئه‌مڕۆ مامۆستایه‌کیش رایده‌گه‌یه‌نێت‬ ‫له‌کۆمیته‌و ‌ه پێیان وتووین ک ‌ه بۆ به‌رمه‌ڵبه‌ندی‬ ‫یه‌کێتی و سه‌رای ئازادیمان ده‌به‌ن‪.‬‬

‫به‌گوێره‌ی ئه‌و زانیاریانه‌ی ده‌ست (چه‌تر) که‌وتوو‌ه‬ ‫یه‌کێتی نیشتمانی کوردستان‪ ،‬بڕیار‌ه بۆ دروس��ت‬ ‫کردنی فشارێکیتر له‌سه‌ر خۆپیشانده‌رانی سه‌رای‬ ‫ئ���ازادی ئه‌مڕۆ به‌بیانوی ی��ادی ڕاپه‌ڕینی شاری‬

‫دوێنێ ئێوار ‌ه له‌الیه‌ن پاسه‌وانه‌کانى (فازل‬ ‫به‌شاره‌تى) په‌رله‌مانتارى (پارتى) هێرش‬ ‫کرای ‌ه سه‌ر (بورهان ره‌شید)ى په‌رله‌مانتارى‬ ‫گۆڕان و ب ‌ه سه‌ختى بریندار کرا‪ ،‬ناوبراویش‬ ‫رایده‌گه‌یه‌نێت‪ :‬پاسه‌وانه‌کانى په‌رله‌مان‬ ‫هه‌مویان پارتین بۆی ‌ه هیچ یه‌کێک له‌وانه‌یان‬ ‫ده‌ستگیر نه‌کرد ک ‌ه ل ‌ه منیاندا‪.‬‬

‫( ب��وره��ان ره‌ش��ی��د) دواى ده‌رچ��ون��ى ل �‌ه ژوورى‬ ‫عه‌مه‌لیاتى نه‌خۆشخانه‌ى رزگ��ارى هه‌ولێر ته‌ئکیدى‬ ‫له‌سه‌ر رووداوه‌ک‌ه کرده‌و‌ه و ب‌ه رۆژنامه‌نوسانى راگه‌یاند‪:‬‬ ‫له‌الیه‌ن پاسه‌وانه‌کانى په‌رله‌مانتار (فازل به‌شاره‌تى)‬ ‫رووبه‌روى توندوتیژى و لێدان هاتمه‌وه‌‪ ،‬له‌سه‌ر ئه‌وه‌ى ک ‌ه‬ ‫قسه‌ى ب‌ه په‌رله‌مانتارێکى لیستى گۆڕان وت‪ ،‬منیش‬ ‫پێم وت ئه‌و جۆر‌ه قسان‌ه عه‌یبه‌‪ ،‬له‌ناکاو پاسه‌وانه‌کانى‬ ‫ئه‌و په‌رله‌مانتار‌ه هێرشیان کرد‌ه سه‌رم‪.‬‬ ‫وتیشى‪ :‬پاسه‌وانه‌کانى ناو په‌رله‌مان سه‌ر ب‌ه پارتى‬ ‫دیموکراتى کوردستانن‪ ،‬بۆی‌ه هیچ هه‌وڵێکیان نه‌دا بۆ‬ ‫ده‌ستگیرکردنى ئه‌و که‌سانه‌ى ل‌ه منیاندا‪ ،‬ئێستاش ل ‌ه‬ ‫دادگاى هه‌ولێر داواى یاساییان له‌سه‌ر تۆمار ده‌که‌م‪.‬‬

‫تووڕه‌یی گه‌نجانی سلێمانی دوای سووتاندنی چادره‌کانیان‪ ،‬دوێنێ (‪ )2011/3/6‬فۆتۆ‪ :‬یاسر گوڵی‬

‫[ چه‌تر ـ هه‌ڵمه‌ت ئیبراهیم ]‬

‫په‌رله‌مانتار بورهان ره‌شید ل ‌ه پاش هێرش کردن ‌ه سه‌ری‪ /‬فۆتۆ‪ :‬ره‌هێڵ مامه‌ش‬

‫وته‌بێژى مه‌یدانى ئازادى رایده‌گه‌یه‌نێت‪:‬‬ ‫دوێنێ شه‌و «مافیاکانی ده‌سه‌اڵتی کوردی له‌‬ ‫تاوانێکی پێشوه‌خت و به‌رنام ‌ه بۆ داڕێژراودا‬ ‫هێرشیان ک��رد ‌ه سه‌ر مه‌یدانی ئ��ازادی»‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ئاسایشی سلێمانیش ئه‌و ‌ه‬ ‫ده‌خاته‌ڕوو‪« :‬ئه‌و کار ‌ه دوور ‌ه ل ‌ه ئه‌رک و‬ ‫فه‌رمانه‌کانی سه‌رشانی ئێمه‌»‪.‬‬ ‫دواى ئه‌وه‌ى خۆپیشاندانه‌کانى سلێمانى (‪ )17‬رۆژى‬ ‫تێپه‌ڕاند و ده‌س �ه‌اڵت داواکارییه‌کانى خۆپیشانده‌رانى‬ ‫جێبه‌جێ نه‌کرد‪ ،‬ئه‌نجومه‌نى کاتى مه‌یدانى ئ��ازادى‬ ‫بڕیاریاندا ب‌ه شه‌ویش ل‌ه مه‌یدانى ئ��ازادى بمێننه‌وه‌‪ ،‬بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ش دوێنێ شه‌و (‪ )2011/3/6‬چادریان هه‌ڵدا‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫له‌نێوان کاتژمێر (‪ 2‬بۆ ‪)3‬ى شه‌ودا کۆمه‌ڵێک که‌س‬ ‫ب‌ه جلى مه‌ده‌نیه‌و‌ه هه‌ڵده‌کوتن‌ه سه‌ریان و چادره‌کانیان‬

‫یه‌کێتی جه‌ماوه‌ری ‪...‬‬

‫سلێمانی‪ ،‬خۆپیشاندان و نمایش س��از بکه‌ن و بۆ‬ ‫ئه‌م مه‌به‌سته‌ش له‌ڕێگه‌ی رێکخستنه‌کانیه‌و‌ه داوای‬ ‫له‌مامۆستایان و ئه‌ندامان و الیه‌نگرانی کردوو‌ه له‌ناو‬ ‫شاری سلێمانی و ده‌ره‌وه‌ی سلێمانی ئه‌مڕۆ کاتژمێر‬ ‫(‪ )2‬بچن‌ه به‌رده‌م مه‌ڵبه‌ندی ڕێکخستنی سلێمانی‪،‬‬ ‫له‌مباره‌یه‌و‌ه مامۆستایه‌ک ل‌ه کۆمیته‌کانی یه‌کێتیه‌و‌ه‬ ‫داوای لێکراو‌ه به‌شداری ئه‌و خۆپیشاندان‌ه بکات و‬ ‫نه‌یویست ناوی ئاشکرا بکات ب‌ه (چه‌تر)ی وت‪ :‬ل ‌ه‬

‫مافیاکانی ده‌سه‌اڵت‪...‬‬ ‫ده‌سوتێنن و چه‌ندین که‌سیشیان لێ ده‌ستگیر ده‌که‌ن‪.‬‬ ‫شایه‌تحاڵێک ک‌ه یه‌کێکیش بوو ل‌ه مانگرتووه‌کان ب ‌ه‬ ‫(چه‌تر)ى راگه‌یاند‪« :‬دواى کاتژمێر (‪)2:15‬ى شه‌و بوو‬ ‫هێزێکى زۆر ک‌ه نزیکه‌ى (‪ )50‬چه‌کدار ده‌بوون و ب‌ه جلى‬ ‫مه‌ده‌نى و ده‌موچاو پێچراو‪ ،‬هاوکات کوته‌ک و داریان‬ ‫ب‌ه ده‌سته‌و‌ه بوو‪ ،‬ب‌ه چه‌ند ئۆتۆمبێلێک هه‌ڵیانکوتای‌ه سه‌ر‬ ‫چادره‌کانى مه‌یدانى ئ��ازادى‪ ،‬جگ‌ه له‌وه‌ى چادره‌کانیان‬ ‫سوتاند و ل‌ه خه‌ڵکیان ده‌دا کۆمه‌ڵێک گه‌نجیشیان‬ ‫ده‌ستگیر کرد ک‌ه ژماره‌یان (‪ )10‬که‌سه‌»‪.‬‬ ‫شایه‌تحاڵه‌ک‌ه ئه‌وه‌شى راگه‌یاند‪ :‬له‌و کاته‌دا هێزێکى‬ ‫ئاسایشیش له‌وێ بوون و داوام��ان لێکردن کۆمه‌ڵێک‬ ‫خه‌ڵک ب‌ه جلى مه‌ده‌نییه‌و‌ه هێرشى کردۆت‌ه سه‌رمان بێن‬ ‫بمانپارێ‪ ،‬به‌اڵم هیچ نه‌هاتن ب‌ه ده‌نگمانه‌و‌ه و گوێیان لێ‬ ‫نه‌گرتین‪.‬‬

‫ڕێگه‌ی ته‌له‌فۆنه‌و‌ه له‌کۆمیته‌و‌ه ئاگادار کراومه‌ته‌و‌ه‬ ‫سبه‌ی به‌شداری ئه‌و خۆپیشاندان‌ه بکه‌م‪ ،‬ک‌ه بڕیاریش ‌ه‬ ‫له‌وێو‌ه به‌الی سه‌رای ئازادیدا بڕۆن به‌مه‌به‌ستی باڵو‌ه‬ ‫پێکردنی خۆپیشانده‌ران‪.‬‬ ‫هه‌ر بۆ ئه‌م مه‌به‌ست‌ه سه‌رچاوه‌یه‌ک له‌کۆمیته‌ی‬ ‫ئ��ازادی یه‌کێتی نیشتمانیه‌و‌ه نه‌یویست ن��اوی باڵو‬ ‫بکه‌ینه‌و‌ه وتی‪ :‬به‌ڵێ راست‌ه ئێم‌ه دوامان کردوو‌ه ل ‌ه‬ ‫ئه‌ندامان و الیه‌نگرانمان به‌شداری ئه‌و خۆپیشاندان ‌ه‬ ‫بکه‌ن به‌اڵم شته‌ک‌ه ب‌ه زۆر نی‌ه و ب‌ه دڵخوازییه‌‪ ،‬زانیاری‬ ‫ئه‌وه‌شم نیی‌ه ک‌ه ده‌چین‌ه سه‌را یان نا‪.‬‬ ‫ل‌ه راگه‌یه‌ندراوێکیشدا ک‌ه وێنه‌یه‌کى ب‌ه (چه‌تر)‬ ‫گه‌یشتووه‌‪ ،‬ناسک ق��ادر‪ ،‬وته‌بێژى ئه‌نجومه‌نى کاتى‬ ‫مه‌یدانى ئازادى ده‌ڵێت‪« :‬ئه‌مشه‌و مافیاکانی ده‌سه‌اڵتی‬ ‫کوردی ل‌ه تاوانێکی پێشوه‌خت به‌رنام‌ه بۆ داڕێ��ژراودا‬ ‫هێرشیان ک��رد‌ه س �ه‌ر مه‌یدانی ئ���ازادی و تیرۆریست‬ ‫ئاسا سه‌رجه‌م خێمه‌کانی خه‌ڵکی مانگرتووی ناڕازی‬ ‫کوردستانیان سوتاند و که‌وتن‌ه لێدانی خه‌ڵک و‬ ‫راونانیان»‪.‬‬ ‫ه��ه‌ر دوێ��ن��ێ ب �ه‌ڕێ��وه‌ب �ه‌رای �ه‌ت��ى ئاسایشى سلێمانى‬ ‫رونکردنه‌وه‌یه‌کى باڵوکرده‌و‌ه و ئاماژه‌ى بۆ ئه‌و‌ه کردووه‌‪،‬‬ ‫«ئه‌و کار‌ه دوور‌ه ل‌ه ئه‌رک و فه‌رمانه‌کانى سه‌ر شانى‬ ‫ئێم‌ه و ل‌ه کاتی ڕوودانی ئه‌و کاره‌شدا ئێم‌ه هێزه‌کانمان‬ ‫ره‌وانه‌ی به‌رده‌رکی سه‌را کرد‪ ،‬ده‌ستبه‌جێ لێکۆڵینه‌وه‌مان‬ ‫ده‌ستپێکردوه‌‪ ،‬ب‌ه هه‌موو الیه‌کی راده‌گه‌یه‌نین ک‌ه هیچ‬ ‫هێزێک نه‌که‌سیان ده‌ستگیر کردوو‌ه ن‌ه ل‌ه که‌سیشیان‬ ‫داوه‌»‪.‬‬


‫هەواڵ‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪47‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2710/12/16 - 2011/3/7‬‬

‫‪2‬‬

‫[ چه‌تر ـ هه‌ڵمه‌ت ئیبراهیم ]‬ ‫جیاواز ل ‌ه (‪ )19‬ساڵى راب��ردوو‪ ،‬ئه‌مساڵ‬ ‫خه‌ڵکى هه‌رێمى کوردستان ل ‌ه ده‌ره‌وه‌ى‬ ‫حزبه‌کان و حکومه‌ت یادى راپه‌ڕینیان کرده‌وه‌‬ ‫و کردیان ‌ه رۆژى داواک��ارى خزمه‌تگوزارى‬ ‫و نه‌هێشتنى گه‌نده‌ڵى و چه‌وساندنه‌وه‌ى‬ ‫چینایه‌تى و نادادپه‌روه‌رى‪.‬‬

‫‪ n‬سه‌یدسادق‬ ‫ل‌ه درێژه‌ی خۆپیشاندان و ناڕه‌زایی‌ه جه‌ماوه‌ریه‌کان‬ ‫و س�ه‌رب��اری گرتن و ه�ه‌ڕه‌ش�ه‌ک��ردن ل‌ه رێکخه‌رانی‬ ‫ناڕه‌زایه‌تییه‌کان‪ ،‬پێرێ (‪ )3/5‬ل‌ه (سه‌یدسادق) ل‌ه یادى‬ ‫راپه‌ڕیندا خۆپیشاندان ده‌ستیپێکرده‌وه‌‪ ،‬ل‌ه خۆپیشانه‌که‌دا‬ ‫جه‌ماوه‌ری خۆپیشانده‌ر داوای هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی حکومه‌ت‬ ‫ده‌که‌ن و بڕیاریانداو‌ه تا به‌دیهێنانی ئامانجه‌کانیان‪ ،‬ل ‌ه‬ ‫رۆژانی داهاتودا به‌رده‌وامی بده‌ن ب‌ه خۆپیشاندان‪.‬‬ ‫‪ n‬ده‌ربه‌ندیخان‬ ‫هه‌روه‌ها هه‌ر پێرێ س �ه‌دان که‌س ل‌ه دانیشتوانی‬ ‫(ده‌رب���ه‌ن���دی���خ���ان) خ��ۆپ��ی��ش��ان��دان��ی��ان ده‌س��ت��پ��ێ��ک��رده‌وه‌‪،‬‬ ‫خۆپیشانده‌ران له‌ناو ب��ازاڕی ئه‌و ش��اره‌دا ب‌ه وتنه‌وه‌ی‬ ‫دروشمه‌کانی دژ ب‌ه گه‌نده‌ڵى و بێکارى به‌رده‌وامیان ب ‌ه‬ ‫خۆپیشاندانه‌که‌یاندا‪ ،‬ئاماژه‌شیان بۆ ئه‌و‌ه کرد هاوکاتى‬ ‫ناوچه‌کانى تر خۆپیشاندان درێژ‌ه پێده‌ده‌ن‪.‬‬ ‫‪ n‬کۆیه‌‬

‫هه‌رێمى کوردستان ده‌بێت ‌ه نیشتمانى توڕه‌یى و خۆپیشاندان‬

‫ئه‌مساڵ ل ‌ه ده‌ره‌وه‌ى حزبه‌کان خه‌ڵک یادى راپه‌ڕینی‬ ‫کرده‌و ‌ه و (‪ )19‬رۆژیش ‌ه خۆپیشاندان به‌رده‌وامه‌‬

‫ب‌ه هه‌مان شێو‌ه ل‌ه ش��ارى (کۆیه‌)ش خۆپیشاندان‬ ‫ده‌ستی پێکرد و روبه‌ڕوبونه‌و‌ه له‌نێوان خۆپیشانده‌را‌ن و‬ ‫هێز‌ه ئه‌منیه‌کانی کۆی‌ه دروست بوو‪ ،‬به‌و هۆیه‌شه‌و‌ه‬ ‫چوار که‌س ده‌ستگیر کران‪ ،‬هاواڵتیانى شاره‌که‌ش ل ‌ه‬ ‫رێگه‌ى دروست‌کردنى ده‌سته‌ى جۆراوجۆره‌و‌ه درێژ‌ه به‌‬ ‫ناڕه‌زایه‌تییه‌کانیان ده‌ده‌ن‪.‬‬ ‫‪ n‬ته‌کیه‌‬ ‫ل‌ه ناحیه‌ى ته‌کیه‌ش بۆپشتیوانی ل‌ه خۆپیشانده‌رانی‬ ‫سلێمانی ‌‌و چاکسازی ل‌ه سیسته‌می به‌ڕێوه‌بردنی‬ ‫حکومڕانی ه�ه‌رێ��م��ی ک��وردس��ت��ان پ��اش ن��ی��وه‌ڕۆی‬ ‫پێرێ خۆپیشاندان ده‌ستی پێکرده‌وه‌‪ ،‬هاواڵتیان داواى‬ ‫خزمه‌تگوزارى و دادپ��ه‌روه‌رى ده‌که‌ن و به‌و هۆیه‌شه‌وه‌‬ ‫به‌شێک ل‌ه دوکانه‌کانى ناحیه‌ک‌ه داخران‪.‬‬ ‫‪ n‬چه‌مچه‌ماڵ‬ ‫بۆ پشتیوانی خۆپیشاندانه‌کانی سلێمانی‌‌و داواکاری‬ ‫چ��اک��س��ازی‌و خ��زم �ه‌ت��گ��وزاری‪ ،‬ل �‌ه ش��ارۆچ��ک�ه‌ی‬ ‫چه‌مچه‌ماڵ خۆپیشاندانێکی جه‌ماوه‌ری ئه‌نجامدرا‪ ،‬ل ‌ه‬ ‫خۆپیشاندانه‌که‌دا زیاتر ل‌ه (‪ )1000‬که‌س رژان‌ه سه‌ر‬ ‫شه‌قامه‌کان و بازاڕ و دوکانه‌کان داخران و دروشمی «نا‬ ‫بۆ گه‌نده‌ڵی» ده‌وترایه‌وه‌‪.‬‬ ‫‪ n‬پێنجوێن‬ ‫چین و توێژ‌ه جیاوازه‌کانی قه‌زای (پێنجوێن)یش بۆ‬ ‫جێبه‌جێکردنی داواکانیان خۆپیشاندانیان ده‌ستپێکرد‪،‬‬ ‫ه��اوک��ات س��ه‌دان ک �ه‌س ل‌ه هاواڵتیانی پێنجوێن ل ‌ه‬ ‫ناوبازاڕی شاره‌ک‌ه کۆبونه‌و‌ه و داوایان کرد ئه‌و که‌سانه‌ى‬ ‫ب‌ه فیشه‌ک وه‌اڵمى به‌رده‌کانى گه‌نجانیان داوه‌ته‌و‌ه سزا‬

‫بدرێن‪.‬‬ ‫‪ n‬پیره‌مه‌گرون‬ ‫پیره‌مه‌گرونیش ل‌ه ی��ادى راپه‌ڕیندا خۆپیشاندان و‬ ‫ناڕه‌زایه‌تى رێکخست و دژى گه‌نده‌ڵى وه‌ستایه‌وه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫داوایان کرد داخوازییه‌کانى خه‌ڵکى کوردستان جێبه‌جێ‬ ‫بکرێت‪ ،‬وه‌ک زۆری��ن �ه‌ى ناوچه‌کانى تر بڕیاریاندا‬ ‫ناڕه‌زایه‌تى درێژ‌ه پێ بده‌ن‪.‬‬ ‫‪ n‬رانی ‌ه‬ ‫ده‌روازه‌ى راپه‌ڕینیش (رانیه‌) خۆپیشاندانی جه‌ماوه‌ری‬ ‫و مانگرتنی سه‌رتاسه‌ری رێکخست و دروشمى دژى‬ ‫گه‌نده‌ڵى وته‌وه‌‪ ،‬ئه‌م‌ه جگ‌ه له‌وه‌ى بڕیاردرا خۆپیشاندان و‬ ‫کۆبونه‌وه‌ى جه‌ماوه‌رى به‌رده‌وامى ده‌بێت‪.‬‬ ‫پێشتریش خه‌ڵکی رانی‌ه ل‌ه به‌یاننامه‌یه‌کدا ئاماژه‌یان‬ ‫به‌و‌ه کردبوو «هه‌مو ساڵێک ب‌ه دروشمی بریقه‌دار یادی‬ ‫راپه‌ڕین ل‌ه شاره‌که‌مان ک��راوه‌ت�ه‌وه‌‪‌ ،‬بۆنه‌که‌شمان ک ‌ه‬ ‫خه‌ڵکی هه‌موو کوردستان خاوه‌نیه‌تی‪ ،‬ب‌ه حزبی کراو‌ه‬ ‫و بۆ به‌رژه‌وه‌ندی تایبه‌تی حیزبه‌کان به‌کار هێنراوه‌»‪.‬‬ ‫‪ n‬سلێمانى‬ ‫فۆتۆ‪ :‬چه‌تر‬ ‫له‌ هه‌رێمی کوردستان تووڕه‌یی ناخی گه‌نجان ته‌قیوه‌ته‌و‌ه‬ ‫خۆپیشاندان و ناڕه‌زایه‌تى ل‌ه شارى سلێمانى (‪)18‬‬ ‫رۆژى تێپه‌ڕاند و خۆپیشانده‌ران بڕیاریاندا ئیتر شه‌وانیش ل‌ه مافه‌کانى خه‌ڵک‪ ،‬ک‌ه هاوکات رۆژى راپه‌ڕینى سلێمان به‌گ و چه‌ندین ناوچه‌ى تر‪.‬‬ ‫‪ n‬ئه‌وروپا‬ ‫ل‌ه مه‌یدانى ئازادى بمێننه‌و‌ه و چادر هه‌ڵبده‌ن‪ ،‬ئه‌گه‌رچى ناوچه‌که‌شه‌‪ ،‬خه‌ڵکى بازیان کۆبونه‌وه‌یه‌کى ناڕه‌زایه‌تیان‬ ‫بۆ پشتیوانیکردنى سه‌رهه‌ڵدانه‌کانى کوردستان‪ ،‬ل ‌ه‬ ‫دوێ��ن��ێ ش �ه‌و چ��ادره‌ک��ان��ی��ان سوتێنرا‪ ،‬ب��ه‌اڵم له‌الیه‌ن رێ��ک��خ��س��ت و داواى چ��اک��س��ازى و داب��ی��ن��ک��ردن��ى‬ ‫دوکانداره‌کانه‌و‌ه چادریان پیشکه‌ش کرا و بڕیاریشیان خزمه‌تگوزاریان بۆ ناحیه‌که‌یان کرد‪ ،‬هه‌روه‌ها داواشیان به‌شێکى واڵتانى ئه‌وروپاش کورده‌کان خۆپیشاندان و‬ ‫داو‌ه خۆپیشاندان به‌رده‌وام بکه‌ن‪.‬‬ ‫کرد په‌یکه‌رى به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى ناحیه‌که‌یان گۆڕانکارى ناڕه‌زایه‌تى به‌رده‌وام ده‌که‌ن‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ش ل‌ه هه‌ریه‌ک ل ‌ه‬ ‫‪ n‬بازیان‬ ‫تێدا بکرێت‪ ،‬ئه‌م‌ه جگ‌ه ل‌ه ناڕه‌زایى و خۆپیشاندان ل ‌ه واڵتانى سوید‪ ،‬که‌نه‌دا‪ ،‬به‌ریتانیا‪ ،‬ئه‌لمانیا و چه‌ندین‬ ‫دوێنێ (‪ )3/6‬ب‌ه پێشه‌نگایه‌تى ده‌سته‌ى داکۆکی چه‌ندین شارۆچکه‌ى وه‌کو که‌الر و باوه‌نور و دوکان و واڵتى تر ناڕه‌زایه‌تى و کۆبونه‌وه‌ى جه‌ماوه‌رى رێکخراوه‌‪.‬‬

‫پارتى چاره‌سه‌رى‪:‬‬ ‫داوا ل ‌ه مه‌الکان ده‌کرێت‬ ‫هێرشکردن ‌ه سه‌ر مانگرتوان کارێکى تیرۆریستیانه‌یه‌ خه‌ڵک ل ‌ه خۆپیشاندان سارد بکه‌نه‌وه‌‬

‫[ چه‌تر ـ خه‌لیل چاوشین ]‬

‫له‌سه‌ر سوتاندنى چادره‌کانى مانگرتوانى‬ ‫مه‌یدانى ئ����ازادى‪ ،‬رێکخستنى سلێمانى‬ ‫(پارتى چاره‌سه‌رى دیموکراتى کوردستان)‬ ‫به‌یاننامه‌یه‌کى باڵوکردۆته‌و ‌ه و رایده‌گه‌یه‌نێت‪:‬‬ ‫«زۆر ب ‌ه توندى ئیدانه‌ى ئه‌م کار ‌ه تیرۆریستیان ‌ه‬ ‫ده‌که‌ین ‌و هێزى ئاسایشى ده‌س�ه‌اڵت��ى لێ‬ ‫به‌رپرسیار ده‌بینین»‪.‬‬

‫پارتى چاره‌سه‌رى ده‌ڵێت‪« :‬ئێم‌ه وه‌ک به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى‬ ‫رێکخستنى سلێمانى (پ‪.‬چ‪.‬د‪.‬ک) زۆر ب‌ه توندى‬

‫ئ��ی��دان�ه‌ى ئ �ه‌م ک���ار‌ه تیرۆریستیان‌ه ده‌ک �ه‌ی��ن ‌و هێزى‬ ‫ئاسایشى ده‌سه‌اڵتى لێ به‌رپرسیار ده‌بینین‪ ،‬له‌گه‌ڵ‬ ‫شه‌رمه‌زارکردنى ئه‌م کار‌ه نامرۆڤایه‌تیان‌ه‌و دوور ل‌ه پێوانى‬ ‫شارستانیه‌ت‪ ،‬داوا ل‌ه هه‌موو جه‌ماوه‌رى خۆپیشانده‌ر‬ ‫ده‌که‌ین‪ ،‬ئه‌م هه‌ڵسوکه‌وتان‌ه نه‌بن‌ه هۆکارێک بۆ هاندانى‬ ‫خۆپیشانده‌ران بۆ ئه‌وه‌ى ئاڕاسته‌ى چاالکیه‌کان به‌ره‌و‬ ‫توندوتیژى بچێت»‪.‬‬ ‫ئه‌وه‌ش ده‌خه‌نه‌ڕوو‪ :‬داواکارین ل‌ه خۆیشانده‌ران خاوه‌ن‬ ‫وره‌یه‌کى پۆاڵیین بن‌و به‌رده‌وامى ب‌ه خۆپیشاندان بده‌ن‬ ‫‌و پێداگرى و داکۆکی له‌سه‌ر داخوازیی‌ه ڕه‌واکانیان‬ ‫بکه‌ن‪ ،‬ل‌ه چوارچێوه‌ى ئاشتى‌و دیموکراتیانه‌دا و داوا له‌‬

‫ته‌واوى داموده‌زگاکانى به‌رپرسیار‌و حکومه‌ت ده‌که‌ین‬ ‫ب‌ه زوترین کات که‌س‌ه ده‌ستگرکراوه‌کان ئ��ازاد بکه‌ن‬ ‫‌و له‌گه‌ڵ ج�ه‌م��اوه‌رى خۆپیشانده‌ردا دانیشن ‌و گوێ‬ ‫له‌داخوازییاکانیان بگرن‌و له‌ماوه‌یه‌کى کورتدا‪ ،‬وه‌اڵمى‬ ‫داخوازییه‌کانیان بده‌نه‌وه‌‪.‬‬ ‫ئاماژ‌ه بۆ ئه‌وه‌ش ده‌که‌ن‪ :‬ئێم‌ه وه‌ک به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى‬ ‫ڕێکخستنى سلێمانى پارتى چاره‌سه‌رى له‌گه‌ڵ پشتیوانى‬ ‫ته‌واومان بۆ خۆپیشانده‌ران‪ ،‬هه‌موو تواناکارییه‌کانمان‬ ‫ته‌ڤگه‌ر ده‌که‌ین بۆ ئه‌وه‌ى ئاڕاسته‌ى خۆپیشاندانه‌کان ب ‌ه‬ ‫شێوه‌یه‌کى ئاشتى‌و دیموکراتیان‌ه به‌ڕێوه‌بچێت‪.‬‬

‫هه‌ڵمه‌تێک ل ‌ه پێناوى مافه‌کانى کورد ل ‌ه سوریا رێکده‌خرێت‬ ‫[ چه‌تر ـ کارزان تارق ]‬ ‫گ��روپ��ى ده‌ستپێشخه‌رى پشتگیرى ل ‌ه‬ ‫مافه‌ ره‌واک��ان��ى گه‌لى ک��ورد ل�ه‌ سوریا‬ ‫که‌مپینێک راده‌گه‌یه‌نن و کۆمه‌ڵێک چاالکى‬ ‫ئه‌نجام ده‌ده‌ن‪ ،‬ئاماژه‌ش ب ‌ه به‌رده‌وامى‬ ‫چاالکیه‌کانیان ده‌که‌ن «تا مافه‌ ره‌واکانى‬ ‫گه‌لى کورد دێته‌دى»‪.‬‬

‫(محه‌مه‌د خ��ێ��رداود) ئه‌ندامێکى گروپه‌که‌ ب ‌ه‬ ‫(چ �ه‌ت��ر)ى راگ �ه‌ی��ان��د‪ :‬ئێمه‌ گروپێکمان ب�ه‌ ن��اوى‬ ‫ده‌ستپێشخه‌ری پشتگیرى له‌ رۆژئ��اواى کوردستان‬

‫دروس�����ت ک������ردووه‌ ل��� ‌ه ک��ۆم �ه‌ڵ��ێ��ک رۆش��ن��ب��ی��ر و‬ ‫رۆژنامه‌نوس و خوێندکارى زانکۆ و که‌سانى سه‌ر‬ ‫به‌خۆ‪.‬‬ ‫وتیشى‪ :‬مه‌به‌ستمان ئه‌وه‌یه‌ پشتگیرى له‌ رۆژئاواى‬ ‫کوردستان بکه‌ین و دۆزى کوردانى رۆژئاوا و ئه‌و‬ ‫ناهه‌مواریانه‌ى که‌ به‌سه‌ر گه‌لى ک��ورددا دێت ل ‌ه‬ ‫الیه‌ن ڕژێمى سوریاو‌ه بۆ هه‌موو جیهان و باشورى‬ ‫کوردستان و راى گشتى ئاشکرا بکه‌ین‪.‬‬ ‫ئ �ه‌وه‌ش��ى وت‪ :‬رۆژى دووش �ه‌م��م �ه‌‪ ،‬وات��ا ئه‌مڕۆ‬ ‫چاالکیه‌ک بۆ ن��وس�ه‌ران و رۆشنبیرانى باشورى‬ ‫کوردستان ئه‌نجام ده‌ده‌ی��ن‪ ،‬رۆژى چ��وار شه‌ممه‌ش‬

‫ک��ۆن��گ��ره‌ی�ه‌ک��ى رۆژن��ام �ه‌ن��وان��ى ده‌ب �ه‌س��ت��ی��ن‪ ،‬داوا‬ ‫ل �ه‌ س���ه‌رج���ه‌م رۆژن��ام��ه‌ن��وس��ان ده‌ک���ه‌ی���ن رۆژێ���ک‬ ‫قه‌ڵه‌مه‌کانیان ب��ۆ خ��ۆرئ��اواى ک��وردس��ت��ان دابنێن‪،‬‬ ‫ل ‌ه یادى راپه‌ڕینى قامیشلۆشدا له‌ شارى سلێمانى‬ ‫مه‌راسیم و چاالکیمان هه‌یه‌‪ ،‬گروپه‌که‌شمان ل ‌ه‬ ‫ده��ۆک و سلێمانى و که‌رکوک بونیان هه‌یه‌ و‬ ‫به‌شێکیشان ل ‌ه ده‌ره‌وه‌ن‪.‬‬ ‫جه‌ختیشی کرده‌وه‌‪ :‬ئێم ‌ه چاالکیه‌کانمان به‌رده‌وام‬ ‫ده‌بێت تا سه‌رجه‌م ئامانجه‌کانى گه‌لى کورد له‌ سوریا‬ ‫بێته‌دى و ب ‌ه ماف ‌ه ره‌واکانى شاد ببێت و ل ‌ه زوڵم و‬ ‫زۆردارى ڕزگارى ببێت‪.‬‬

‫چاره‌سه‌رنه‌کردنى گه‌نده‌ڵى‪.‬‬ ‫[ هه‌ڵه‌بجه‌ ـ یادگار ره‌ئوف ]‬ ‫وت��ی��ش��ى‪ :‬داوام�����ان ل��ێ ده‌ک����ه‌ن خ �ه‌ڵ��ک ل ‌ه‬ ‫له‌ هه‌ڵه‌بجه‌ى شه‌هید داوا له‌ مه‌ال خۆپیشاندان په‌شیمان بکه‌ینه‌وه‌‪ ،‬میوان هاتوه‌ت ‌ه‬ ‫و وتاربێژانى مزگه‌وته‌کان ده‌کرێت‪ ،‬ماڵه‌که‌مان ناتونین فه‌رموى لێنه‌که‌ین‪.‬‬ ‫مامۆستایه‌کى تر که‌ نه‌یوسیت ناوى ئاشکرا‬ ‫ک��ه‌ خ �ه‌ڵ��ک پ �ه‌ش��ی��م��ان ب��ک��ه‌ن��ه‌وه‌ ل ‌ه‬ ‫خۆپیشاندان‪ ،‬وتاربێژێکیش ده‌ڵێت‪ :‬بکرێت‪ ،‬وتى کاتى رژێ��م خۆپیشاندانمان کرد‬ ‫ده‌سه‌اڵت بۆ هیچ شتێک پرس به‌ ئێم ‌ه (‪ )82‬که‌س گیران هه‌مووى ئازاد کرا‪ ،‬هاتنه‌‬ ‫ناکه‌ن‪ ،‬به‌اڵم ئێستا داوامان لێ ده‌که‌ن س�ه‌ر شه‌قام نه‌خه‌وتوه‌ و م��اوه‌ له‌ بیر نه‌کراوه‌‪،‬‬ ‫خه‌ڵک له‌ خۆپیشاندان سارد بکه‌ینه‌وه‌‪ .‬ئێمه‌ خه‌ڵکمان خ�ه‌ف�ه‌ ک���ردوه‌ ل �ه‌گ �ه‌ڵ ئ �ه‌وه‌ش‬ ‫(م�ه‌ال سامان نه‌جیم) وتاربێژ و نوێژخوێنى ن��ی��ن دام����وده‌زگ����ا ب��س��وت��ێ و ب����ه‌رد بگیرێت ‌ه‬ ‫م��زگ �ه‌وت��ى (م���ه‌ال س��اڵ��ح) ب �ه‌ (چ��ه‌ت��ر)ى وت‪ :‬داموده‌زگاکان‪ ،‬ئه‌گه‌رخێمه‌ هه‌ڵبدرێت من یه‌که‌م‬ ‫ده‌س����ه‌اڵت ب��ۆ ک��اره‌س��ات و خۆپیشاندانه‌کان که‌سم به‌شدار ده‌بم‪ ،‬له‌وانه‌یه‌ له‌مه‌ودوا خه‌ڵک‬ ‫پرسمان پێده‌که‌ن‪ ،‬به‌اڵم بۆ شتێک به‌رژه‌وه‌ندى گوێ بۆ ئێمه‌ش نه‌گرن‪ ،‬من له‌گه‌ڵ داواکارى‬ ‫خ��ۆی��ان ه�ه‌ب��ێ��ت پ���رس ب �ه‌ ئ��ێ��م�ه‌ ن��اک �ه‌ن وه‌ک خه‌ڵکدام ئه‌وانه‌ گێره‌شێوێن نین‪.‬‬

‫گۆڕان‪ :‬کێشه‌ى که‌رکوک ب ‌ه هێز و‬ ‫هه‌ڕه‌ش ‌ه چاره‌سه‌ر ناکرێت‬ ‫[ چه‌تر ـ زانیار داقوقى ]‬

‫(ب���ای���ه‌زی���د ح���ه‌س���ه‌ن) ئ��ه‌ن��دام��ى‬ ‫په‌رله‌مانى ع��ێ��راق ل �ه‌س �ه‌ر لیستى‬ ‫گۆڕان به‌ (چه‌تر)ى راگه‌یاند‪ ،‬راسته‌‬ ‫الیه‌نه‌ عه‌ره‌بیه‌کان له‌ شارى که‌رکوک‬

‫«ب ‌ه (‪ )20‬که‌س لێیان ده‌دام‌»‬

‫هه‌ولێر‪ ،‬گیراوێک چیرۆکى ده‌ستگیرکردنه‌که‌ى بۆ چه‌تر ده‌گێڕێته‌وه‌‬ ‫[ هه‌ولێر ـ هانا ئازاد ]‬ ‫دواى ئه‌وه‌ى خه‌ڵکى هه‌ولێر ویستیان ل ‌ه‬ ‫(‪ )2/25‬خۆپیشاندان بکه‌ن‪ ،‬به‌اڵم هه‌ر ئه‌و‬ ‫رۆژ ‌ه چه‌ندین که‌س ده‌ستگیرکران و وه‌ک‬ ‫گیراوه‌کانیش باسى ده‌که‌ن‪ ،‬ب ‌ه ده‌یان که‌س‬ ‫ب ‌ه جلى مه‌ده‌نیه‌و ‌ه لێیان داون‪.‬‬

‫(شێروان ئ��ازاد) یه‌کێک ل‌ه گیراوه‌کانى رۆژى‬ ‫(‪ )2/25‬ش��ارى هه‌ولێر چیرۆکى گیرانه‌که‌ى بۆ‬ ‫(چ��ه‌ت��ر) ب��اس��ک��رد و وت���ى‪« :‬ک��ات��ژم��ێ��ر (‪)1:30‬‬ ‫ى دواى ن��ی��وه‌ڕۆ ب��وو گه‌یشتم ن��او ب���ازاڕى هه‌ولێر‪،‬‬ ‫له‌وێ خه‌ڵکێکى زۆر کۆببۆوه‌‪ ،‬ته‌نانه‌ت پارێزگارى‬ ‫هه‌ولێریش له‌سه‌ر قه‌اڵت بوو قسه‌ى ده‌کرد و کامێرا‬ ‫دان��راب��وو‪ ،‬ئۆتۆمبێلێک سه‌حنى له‌سه‌ر ب��وو له‌سه‌ر‬ ‫ق �ه‌اڵت ب��وو وێنه‌که‌ى راسته‌وخۆ ده‌گ��واس��ت�ه‌وه‌‪ ،‬له‌و‬ ‫کات‌ه ته‌له‌فۆنێکم بۆ هات له‌گه‌ڵ مامم قسه‌م ده‌کرد‬ ‫باسی ب��ارودۆخ�ه‌ک�ه‌م��ان ده‌ک���رد‪ ،‬چونک‌ه بڕیاربوو‬ ‫(‪ )2/25‬ل‌ه سه‌رجه‌م عێراق خۆپیشاندان بکرێت‪ ،‬ل ‌ه‬

‫پاش ته‌واوبونى ته‌له‌فۆنه‌که‌م سێ که‌س هاتن‌ه پێشم کوێ‪ ،‬وتى بیهێنن بۆ ئاسایشى گشتى‪.‬‬ ‫ش��ێ��روان ب��اس له‌چوونى بۆ ن��او ئاسایشى گشتى‬ ‫و وتیان ئه‌و ته‌له‌فۆنه‌مان بده‌رێ‪ ،‬وتم ئێو‌ه کێن وتیان‬ ‫ئێم‌ه ئاسایشین‪ ،‬وتم زه‌حمه‌ت نه‌بێت باجه‌کانتانم بده‌نێ‪ ،‬ده‌کات و ده‌ڵێت‪ :‬ک‌ه چوم‌ه ناو ئاسایش ده‌موچاوم‬ ‫تاوه‌کو ب‌ه چاوان منیش مۆبایله‌که‌متان بده‌مێ‪ ،‬به‌اڵم هه‌موو خوێن بوو وتیان بڕۆ ده‌موچاوت بشۆ‪ ،‬پاش‬ ‫ئه‌وه‌ى ده‌موچاوم شوشت ب‌ه که‌له‌پچه‌وه‌‪ ،‬دواى ئه‌وه‌ى‬ ‫باجیان پێ نه‌دام»‪.‬‬ ‫شێروان به‌م شێوه‌ی‌ه به‌رده‌وام ده‌بێت‪ :‬له‌و مشتومڕه‌دا کوڕێک له‌وێ بوو پێیان ده‌وت گ �ه‌وره‌م‪ ،‬ته‌حقیقی‬ ‫بووم نزیکه‌ى (‪ )20‬که‌س ل‌ه پشته‌و‌ه بۆم هاتن‪ ،‬هه‌ر له‌گه‌ڵ کردم‪ ،‬نازانم چ پله‌یه‌کى هه‌بوو‪ ،‬چونک‌ه جلى‬ ‫ده‌مویست به‌رگرى له‌خۆم بکه‌م ب‌ه هه‌مویان لێیان ده‌دام‪ ،‬مه‌ده‌نى له‌به‌ردابو و ناوى نه‌نوسرابوو‪.‬‬ ‫شێروان ئ��ازاد ئ�ه‌وه‌ش ده‌خ��ات�ه‌ڕوو‪ :‬رۆژى یه‌که‌مى‬ ‫دواتر که‌له‌پچه‌یان کرد‌ه ده‌ستم ک‌ه ویستم به‌رگرى ل ‌ه‬ ‫خۆم بکه‌م که‌له‌پچه‌یه‌کم پساند‪ ،‬دواتر رامکرد بۆ بن ده‌ستگیرکردنه‌که‌م زانیارى ته‌واوى ل‌ه من وه‌رگرت‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫قه‌اڵت به‌اڵم گرتمیان و دووبار‌ه که‌له‌پچه‌یان له‌ده‌ست ناوم چی‌ه و چ کار ده‌که‌م و براو مام و که‌سوکارم کێن‬ ‫کردم و دوو ئاسایش قۆڵى منیان گرت وخۆیان به‌سه‌ر و چ کار ده‌که‌ن خه‌ڵکى کوێن و ل‌ه کوێن‪ ،‬ماوه‌ى دوو‬ ‫دادام و ویستان له‌ده‌ستى ئه‌و که‌سانه‌ى جلى مه‌ده‌نیان شه‌و ل‌ه ئاسایش مامه‌وه‌‪ ،‬پاش نیوه‌ڕۆى ڕۆژى یه‌ک‬ ‫له‌به‌ردا بوو و وه‌ک خه‌ڵک خۆیان نیشانده‌دا ده‌رم شه‌مم‌ه وتیان که‌لوپه‌له‌کانت بێن‌ه بۆ ئه‌و ئۆتۆمبێله‌ى‬ ‫بهێنن‪ ،‬دواتر له‌به‌رده‌م چایخانه‌ى (مه‌چکۆ) سوارى تایبه‌ت ب‌ه گواستنه‌وه‌ى گیراوان من و شه‌ش که‌سی‬ ‫ته‌کسیه‌کیان کردم و خه‌ڵکه‌ک‌ه ل‌ه پشته‌و‌ه په‌المارى تریان برد بۆ به‌ڕێوبه‌رایه‌تى پۆلیس له‌وێ شه‌ش که‌سی‬ ‫ته‌کسیه‌که‌شیاندا‪ ،‬له‌پاش ئ�ه‌و‌ه ئه‌و دوو ئاسایشه‌ى ترم بینى ک‌ه هه‌موویان له‌سه‌ر ئه‌م بابه‌ت‌ه گیرابون‪،‬‬ ‫منیان برد ته‌له‌فۆنیان کردو وتیان گه‌وره‌م بیهێنین بۆ له‌وێ ئه‌ندامێکى په‌رله‌مانمان بینى ب‌ه ناوى (شێردل‬

‫حه‌وێزى) وتى من هاتوم به‌دواى که‌یسه‌که‌ى ئێوه‌وه‌م‪.‬‬ ‫شێروان ئازاد‪ ،‬باسی دواى بردنیان بۆ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى‬ ‫پۆلیس ده‌کات و ده‌ڵێت‪ ،‬پاش بردنمان بۆ به‌ڕێوبه‌رایه‌تى‬ ‫پۆلیس ئێمه‌یان برد بۆ به‌ندیخانه‌ى (مه‌حه‌ته‌)ى شارى‬ ‫هه‌ولێر‪ ،‬دواى ئه‌و‌ه پێیان وتم تۆ به‌ردت هاویشتو‌ه و‬ ‫قسه‌ت ب‌ه خه‌ڵکى هه‌ولێر گوتوه‌‪ ،‬منیش وتم ئه‌وه‌ى من‬ ‫ده‌یڵێم راستیه‌که‌ی‌ه و ئێوه‌ش پێویست‌ه واى بنوسن‪ ،‬دواتر‬ ‫ئازاد کراین‪.‬‬ ‫نابراو ل‌ه کۆتاییدا په‌یامى خۆى خست‌ه ڕوو و وتى‪،‬‬ ‫ئێم‌ه ویستمان زۆر ب‌ه ئاشتیان‌ه باس ل‌ه کێشه‌کانمان‬ ‫بکه‌ین‪ ،‬ده‌سه‌اڵتى کوردیش له‌و‌ه بگات ئێم‌ه ئه‌و چین ‌ه‬ ‫نین ئ��اژاو‌ه بگێڕین‪ ،‬ب‌ه پێچه‌وانه‌و‌ه ئه‌گه‌ر یه‌کێک‬ ‫ببینین له‌ناو خۆپیشانداندا لێ ناگه‌ڕێم شاره‌که‌م‬ ‫تێک بده‌ن‪ ،‬چونک‌ه ئه‌وه‌ى من ک‌ه بۆ شاره‌که‌م کردو‌ه‬ ‫ده‌س�ه‌اڵت نه‌یکردو‌ه و که‌سیش ل‌ه خۆم ب‌ه دڵسۆزتر‬ ‫نازانم بۆ خزمه‌تى شاره‌که‌م و ئ�ه‌وه‌ى ل‌ه ده‌ستم بێت‬ ‫ده‌یکه‌م بۆ خزمه‌تى شاره‌که‌م‪.‬‬

‫گوێ به‌ ده‌ستور‬ ‫و یاسا ن��اده‌ن‪،‬‬ ‫ب����ه‌اڵم ن��اب��ێ��ت‬ ‫ح���ک���وم���ه‌ت���ى‬ ‫ه�������ه‌رێ�������م‬ ‫ب�����ه‌ ه���ێ���زى‬ ‫پێشمه‌رگه‌ ئاڵۆزیى‬ ‫ک��ێ��ش��ه‌ک��ان��ى ک���ه‌رک���وک‬ ‫چار ه‌سه‌ر بکات‪.‬‬

‫ب��ای�ه‌زی��د وت��ی��ش��ى‪ :‬کێشه‌ دروس��ت��ک��ردن ل ‌ه‬ ‫ک �ه‌رک��وک ته‌نها ع�ه‌ره‌ب�ه‌ک��ان��ى ک�ه‌رک��وک‬ ‫نیه‌‪ ،‬به‌ڵکو لیستى عێراقیه‌ و چه‌ند الیه‌نێکى‬ ‫تر له‌ عێراق پشتگیرى له‌ داواکانى عه‌ره‌بى‬ ‫که‌رکوک ده‌که‌ن‪.‬‬ ‫ئه‌وه‌شى وت‪ :‬له‌ که‌رکوک متمانه‌ له‌نێوان‬ ‫ک���ورد و ع����ه‌ره‌ب و ت��ورک��م��ان ن��ی �ه‌‪ ،‬ده‌ب��ێ��ت‬ ‫الیه‌نى کوردى بتوانێت متمانه‌ په‌یدا بکات‪،‬‬ ‫راس��ت �ه‌ ع���ه‌ره‌ب ب �ه‌ هیچ ج��ۆرێ��ک پابه‌ندى‬ ‫ی��اس��ا و ده‌س��ت��ور ن���ه‌ب���وون‌‪ ،‬ب���ه‌اڵم ده‌ب��ێ��ت ب ‌ه‬ ‫هه‌موان هه‌وڵبده‌ین م��اده‌ى (‪ )140‬جێبه‌جێ‬ ‫بکه‌ین‪ ،‬ئێمه‌ وه‌ک فراکسیۆنى گ��ۆڕان ل ‌ه‬ ‫ئه‌نجومه‌نى نوێنه‌رانى عێراق له‌ به‌رژه‌وه‌ندى‬ ‫کوردپشتگیرى له‌ فراکسیۆنى کوردستانى‬ ‫ده‌که‌ین‪.‬‬ ‫ئ����ه‌وه‌ش����ى خ���س���ت���ه‌ڕوو‪ :‬ه��ی��چ الی �ه‌ن��ێ��ک‬ ‫ناتوانیت ماده‌ى (‪ )140‬گۆڕانکارى پێبکات‬ ‫ته‌نها ده‌نگى جه‌ماوه‌ر‪ ،‬به‌ گشتى ئه‌وى دوور‬ ‫ل�ه‌ ئاشتى خۆپیشاندان ب��ک��ات ئ��ه‌وه‌ ده‌بێت‬ ‫به‌رپرسیارێتى سه‌رجه‌م رووداوه‌ک���ان بگرێت ‌ه‬ ‫ئه‌ستۆ و به‌پێى یاسا ده‌بێت سزا بدرێت‪.‬‬


‫‌«بوونى پێشمه‌رگ ‌ه ل ‌ه که‌رکوک رای جیاوازی له‌سه‌ره‌»‬ ‫‌رکوک‬ ‫ه‬ ‫ک‬ ‫‌کانى‬ ‫ه‬ ‫‌و‬ ‫ه‬ ‫‌ت‬ ‫ه‬ ‫ن‬ ‫نێوان‬ ‫‌ندى‬ ‫ه‬ ‫‌یو‬ ‫ه‬ ‫پ‬ ‫‌بێت‬ ‫ه‬ ‫د‬ ‫که‌رک‬

‫راپۆرت‬

‫کـو‬ ‫دوا ردســتــان‬ ‫ی (‪)17‬‬ ‫ی شوبات‬

‫رای‬

‫وک‬

‫نه‌شێوێنرێت و خۆپیشاندان ره‌ت نه‌کرێته‌وه‬ ‫[ ئا‪ /‬سه‌اڵحه‌دین ساڵه‌یى ]‬

‫کورده‌کانى شارى که‌رکوک بوونى پێشمه‌رگ ‌ه‬ ‫ل ‌ه شاره‌ک ‌ه ب ‌ه گرنگ ده‌بینن و ئاماژ ‌ه بۆ‬ ‫هه‌بوونى مه‌ترسى ده‌که‌ن له‌سه‌ر کورده‌کان‪،‬‬ ‫ل ‌ه هه‌مانکاتدا سیاسییه‌کى که‌رکوک ئه‌و ‌ه‬ ‫ده‌خاته‌ڕوو‪ ،‬نابێت په‌یوه‌ندى پێکهاته‌کانى‬ ‫که‌رکوک تێکبدرێت‪.‬‬

‫‪ n‬عه‌بدولره‌حمان باجه‌الن‪ ،‬دانیشتووی گه‌ڕه‌کی‬ ‫ن����ه‌ورۆز ل �‌ه ک �ه‌رک��وک ل �ه‌س �ه‌ر ره‌وش���ى ش��اره‌ک�ه‌ی��ان‬ ‫بۆ (چه‌تر) قسه‌ى کرد و وتى‪ :‬خۆپیشاندانه‌کان ب ‌ه‬ ‫گشتى ل‌ه ئه‌نجامی ئیداره‌یه‌کی الواز ل‌ه راب��ردوودا و‬ ‫هه‌بوونى حکومه‌ت‌ه یه‌ک له‌دوای یه‌که‌کانی عێراق و‬ ‫دوای (‪)2003‬ش هاتۆت‌ه ئاراوه‌‪ ،‬که‌رکوک بۆ کورد‬ ‫تایبه‌تمه‌ندی خۆی هه‌یه‌‪ ،‬نه‌یاران و عه‌ره‌بی شۆڤێنی‬ ‫ده‌ی��ان �ه‌وێ ت��ۆوی ناکۆکی و دووب��ه‌ره‌ک��ی دروس��ت‬ ‫بکرێت‪ ،‬هانی خه‌ڵک ده‌درێت بۆ ئه‌وه‌ی باره‌گاکانی‬ ‫پارت‌ه کوردییه‌کان و حکومیه‌کان ب‌ه بیانووی هه‌ندێ‬ ‫شتی ناڕاست بچن‌ه سه‌ریان و تااڵن بکرێن‪.‬‬ ‫‪ n‬شاهۆ عه‌بدولقادر عومه‌ر‪ ،‬خوێندکارى زانکۆى‬ ‫که‌رکوک بۆچوونى وایه‌‪ :‬نابێ ره‌فزی خۆپیشاندان‬ ‫بکرێ‪ ،‬چونک‌ه ل‌ه جاڕنامه‌ی مافی گه‌ردونی و یاسا‬ ‫نێوده‌وڵه‌تیه‌کان مافدراو‌ه ب‌ه مرۆڤه‌کان ب‌ه شێوه‌یه‌کی‬ ‫مه‌ده‌نی رای خۆیان بڵێن‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وه‌ی ل‌ه که‌رکوک‬ ‫کرا ده‌ستێکی به‌عسی له‌دوابوو ئاگاداری هه‌موو ئه‌و‬ ‫خۆپیشاندانان‌ه بووم‪ ،‬به‌عسیه‌کان هانی خه‌ڵکیاندابوو‬ ‫بۆ به‌رزکردنه‌وه‌ی ئااڵی به‌عس و وتنه‌وی دروشمی‬ ‫جێبه‌جێ نه‌کردنی ماده‌ی (‪ )140‬و ده‌رکردنی هێزی‬ ‫پێشمه‌رگ‌ه و نه‌مانی ئاسایش‪ ،‬ئه‌وه‌مان پێ راده‌گه‌ێنی‬ ‫ک‌ه به‌ڕاستی به‌عس ده‌یه‌وێت بگه‌ڕێته‌وه‌‪ ،‬ب�ه‌اڵم ب ‌ه‬ ‫شێوازێکیتر‪.‬‬ ‫‪ n‬ره‌م���ه‌زان سابیر‪ ،‬یه‌کێک ل‌ه رێکخه‌رانى‬ ‫خۆپیشاندانه‌کانى که‌رکوک ره‌خن‌ه ل‌ه به‌رپرسانى شارى‬ ‫که‌رکوک ده‌گرێت و ده‌ڵێت‪ :‬م��اوه‌ی�ه‌ک له‌مه‌وبه‌ر‬

‫سه‌ردانی پارێزگارمان کرد بۆ جێبه‌جێ کردنی چه‌ند‬ ‫داواکارییه‌ک پێمان ده‌ڵێت داواکاریه‌که‌تان جوانه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم هیچ شتێک ل‌ه ده‌ستی من نیی‌ه الی به‌غدایه‌‪،‬‬ ‫به‌رپرسی شار و ئه‌نجومه‌نی پارێزگا بۆچی دانراوه‌‪،‬‬ ‫ئه‌و عه‌ره‌بانه‌ی ئااڵی عێراق و نوسینی دژایه‌تی ل ‌ه‬ ‫الفیته‌کانیان ده‌بینرا به‌ڕاستی ئه‌میش ب‌ه ئه‌ستۆی‬ ‫به‌رپرسانی شاره‌که‌ی ده‌زانم‪ ،‬چونک‌ه تا ئێستا بیر ل ‌ه‬ ‫گیرفانی خۆیان و بیر ل‌ه کێش‌ه و گرفتی هاواڵتیان‬ ‫ناکه‌نه‌وه‌‪ ،‬ئه‌م‌ه شار‌ه یا که‌الوه‌یه‌‪.‬‬ ‫‪ n‬مه‌ال فه‌رمان‪ ،‬هه‌ڵسووڕاوی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان‬ ‫ل‌ه که‌رکوک ئاماژ‌ه بۆ ئه‌و‌ه ده‌کات نابێت په‌یوه‌ندى‬ ‫نێوان پێکهاته‌کانى شاره‌ک‌ه بشێوێنرێت و ده‌ڵێت‪ :‬ل ‌ه‬ ‫نزیکه‌و‌ه ئ��اگ��اداری رووداوه‌ک��ان��ی حه‌ویجه ‌و ری��از و‬ ‫ک�ه‌رک��وک ب��ووی��ن‪ ،‬به‌شێک ل�ه‌و خۆپیشانده‌ران‌ه ب ‌ه‬ ‫به‌رزکردنه‌وه‌ی ئااڵی کۆنی عێراق‪ ،‬به‌شێکیتر دژی‬ ‫ماده‌ی (‪ )140‬ئه‌مان‌ه شۆڤێنییه‌کان بوون‪ ،‬نابێت ئه‌م‬ ‫تێڕوانین‌ه به‌سه‌ر هه‌موو ع �ه‌ره‌ب داشکێنین‪ ،‬رێژه‌ی‬ ‫هه‌موو خۆپیشانده‌ران (‪ )500‬که‌س نه‌ده‌بوون‪ ،‬با ئه‌و‬ ‫کێشه‌ی‌ه زۆر گه‌ور‌ه نه‌کرێت‪.‬‬ ‫ئه‌وه‌ش ده‌ڵێت‪ :‬ئێستا ل‌ه حه‌ویج‌ه عه‌ره‌ب ب‌ه هێرشی‬ ‫ک���ورد‪ ،‬ب�‌ه پێچه‌وان‌ه ک��وردی��ش ب�‌ه هێرشی ع �ه‌ره‌ب‬ ‫ده‌ترسێندرێت‪ ،‬ده‌بێ کێش‌ه و رووداوه‌کان بۆ چاره‌سه‌ری‬ ‫چۆن‌ه وا باس بکرێت‪ ،‬ده‌بێ هه‌وڵبده‌ین په‌یوه‌ندییه‌کانی‬ ‫نێوان پێکهاته‌کانی ئ�ه‌م ش��ار‌ه نه‌شێوێنین ‌و بکرێن ‌ه‬ ‫دیالۆگ‪.‬‬ ‫‪ n‬عه‌زیز مه‌جید‪ ،‬جێگری مه‌ڵبه‌ندی دووی‬ ‫یه‌کێتی نیشتمانی کوردستان ل‌ه که‌رکوک باس ل ‌ه‬ ‫«پاشماوه‌کانى به‌عس» ده‌کات و ده‌ڵێت‪ :‬پاشماوه‌ی‬ ‫ب �ه‌ع��س ب �ه‌ه �ه‌م��ان ن�ه‌ف��س��ی ک��ۆن��ی (‪ )80‬س��اڵ�ه‌ی‬ ‫ده‌سه‌اڵتیان به‌و ئاقار‌ه بیرده‌که‌نه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم ده‌سه‌اڵتی‬ ‫س��ی��اس��ی ک���وردی و ش�ه‌ق��ام��ی خه‌ڵکی تورکمان‬ ‫و ع �ه‌ره‌ب �‌ه ره‌س �ه‌ن �ه‌ک��ان ب �‌ه گشتی ل �‌ه ک �ه‌رک��وک‬ ‫هۆشیاربوون‪ ،‬ل�ه‌و به‌یاننامانه‌ی ل�ه‌الی�ه‌ن (السرای ‌ه‬ ‫العربی) و (الشباب العربی) و (ئه‌نجومه‌نی سیاسی‬

‫عه‌ره‌بی) باڵوکرابوونه‌وه‌‪ ،‬داوای��ان ل‌ه خه‌ڵکی ده‌کرد‬ ‫بڕژێن‌ه سه‌رشه‌قام و به‌بیانووی خزمه‌تگوزاری‪ ،‬به‌اڵم ب ‌ه‬ ‫تێکه‌ڵکردنی ئامانجی سیاسی خۆیان ب‌ه وه‌اڵمدانه‌وه‌ی‬ ‫شه‌قامی که‌رکوک خه‌ونی پاشماوه‌ی به‌عس زیند‌ه‬ ‫به‌چاڵکرا‪ ،‬په‌یامێک‌ه جاریتر ل‌ه که‌رکوک ئه‌قڵی‬ ‫به‌عس قبوڵ ناکرێت‪.‬‬ ‫له‌سه‌ر چوونى پێشمه‌رگه‌ش بۆ که‌رکوک وتى‪:‬‬ ‫هاتنی ده‌رئه‌نجامی هه‌ستکردن‌ه به‌و پیالن و مه‌ترسی ‌ه‬ ‫گه‌وره‌ی هه‌ی‌ه له‌سه‌ر دانیشتوانی که‌رکوک به‌سه‌رجه‌م‬ ‫پێکهاته‌کانی‪ ،‬هاتنی پێشمه‌رگ‌ه ده‌ستکه‌وتێکی گه‌ور‌ه‬ ‫بوو‪ ،‬بۆ پوچه‌ڵکردنه‌وه‌ی ئه‌و به‌رنام‌ه شه‌ڕه‌نگێزه‌ی ل ‌ه‬ ‫موسڵ و حه‌ویج‌ه بینرا‪ ،‬به‌شێک له‌و لیوا سه‌ربازیی ‌ه‬ ‫له‌وێدا بوو ئاسانکاری بۆ کۆن‌ه به‌عسیه‌کان کردووه‌‪،‬‬ ‫به‌شێک ل‌ه داموده‌زگاکان سوتێنران‪.‬‬ ‫سه‌باره‌ت به‌وه‌ش بۆ پێشتر هێزی پیشمه‌رگ‌ه نه‌ده‌چون ‌ه‬ ‫که‌رکوک‪ ،‬جێگری مه‌ڵبه‌ندی دوو وتى‪ :‬هه‌لوومه‌رجی‬ ‫وا نه‌هاتووت‌ه پێش بخوازێ ئه‌و هه‌نگاو‌ه بنرێت‪ ،‬زۆر جار‬ ‫سه‌برمان کردوو‌ه بۆ نموون‌ه ل‌ه که‌رکوک و خانه‌قین و‬ ‫جه‌له‌وال هه‌ڕه‌شه‌ی زۆر ل‌ه نه‌ته‌وه‌که‌مان کرا تا راده‌یه‌ک‬ ‫رووبه‌رووی راگواستن بوونه‌ته‌وه‌‪ ،‬له‌مه‌ودوا سه‌بر نه‌ماوه‌‪،‬‬ ‫ئه‌م هێزه‌ی هاتۆت‌ه که‌رکوک لێر‌ه ده‌مه‌ینێت تا ئه‌من‬ ‫و ئاسایش به‌رقه‌رار ده‌بێت‪.‬‬ ‫‪ n‬نه‌وزاد خالید‪ ،‬به‌رپرس و ئه‌ندامی سه‌رکردایه‌تی‬ ‫کۆمه‌ڵی ئیسالمی ل‌ه که‌رکوک ئ�ه‌وه‌ى راگه‌یاند‪:‬‬ ‫هێزی پیشمه‌رگ‌ه نه‌ک ته‌نها بۆ به‌رژه‌وه‌ندی کورد‪،‬‬ ‫به‌ڵکو عه‌ره‌ب و تورکمان و کلدو ئاشووریشی ده‌زانم‪،‬‬ ‫چونک‌ه هاتنی ئ�ه‌و هێز‌ه بۆ که‌رکوک ئه‌منیه‌تی‬ ‫به‌رقه‌رارکرد‪ ،‬ئه‌گه‌ر ئه‌وهێز‌ه نه‌هاتای‌ه ره‌نگ‌ه ئاشووبێکی‬ ‫گه‌ور‌ه روویبدایه‌‪ ،‬تا ده‌یان ساڵ برینه‌که‌ی ب‌ه هه‌ر سێ‬ ‫پێکهاته‌کانی که‌رکوک بمایه‌ته‌وه‌‪« ،‬بۆی‌ه ب‌ه ئه‌رێنی‬ ‫له‌قه‌لمماندا»‪.‬‬ ‫وتیشى‪ :‬خوێندنه‌وه‌یه‌کیش هه‌ی‌ه گوای‌ه حکومه‌تی‬ ‫ده‌سه‌اڵت ل‌ه کوردستان‪ ،‬بۆی‌ه کێشه‌که‌ی گه‌ور‌ه کردوو‌ه‬ ‫و وروژان��دوی�ه‌ت��ی بۆ ئ �ه‌وه‌ی مه‌سه‌له‌ی کوردستانی‬

‫له‌سه‌ر س��ووک بێ یا له‌بیر بچێت یا په‌یامێکیتر‬ ‫بدات ب‌ه میلله‌تی کورد ئه‌م‌ه خوێندنه‌وه‌یه‌که‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫راستیه‌ک هه‌ی‌ه خه‌ڵکانێک هه‌ن له‌وکاتدا ویستیان‬ ‫شتێ دروست بکه‌ن ل‌ه که‌رکوک‪ ،‬ئه‌م شته‌ش به‌ناوی‬ ‫خزمه‌تگوزاری و بێکاری‪ ،‬به‌اڵم شتی تر به‌دواییه‌وه‌‬ ‫هه‌بووه‌‪ ،‬خۆم گه‌یشتم‌ه قه‌ناعه‌ت (‪ )%100‬شت هه‌ی ‌ه‬ ‫و مه‌ترسیداریشه‌‪.‬‬ ‫‪ n‬ع��ام��ر ح���ه‌س���ه‌ن‪ ،‬ج��ێ��گ��ری رۆژن���ام���ه‌ی‬ ‫(که‌رکوک الجدید) روانینی وای�ه‌‪ :‬خۆپیشاندان بۆ‬ ‫خزمه‌تگوزاری نه‌بوو‪ ،‬به‌ڵکو مه‌به‌ست تێکدانی برایه‌تی‬ ‫نێوان پێکهاته‌کانی که‌رکوک بوو‪ ،‬هاتنی هێزی‬ ‫پیشمه‌رگ‌ه بۆ که‌رکوک ب‌ه هه‌ماهه‌نگی سوپا و‬ ‫حکومه‌تی عێراق و هه‌رێمی کوردستان و هاوپه‌یمانان‬ ‫ب‌ه ئامانجی به‌رقه‌راربوونی ئه‌من و ئاسایشی ناوچه‌ک ‌ه‬ ‫بووه‌‪ ،‬هه‌ندێ قسه‌ڵۆک هه‌ی‌ه گوای‌ه هاتنی پێشمه‌رگ ‌ه‬ ‫بۆ ک�ه‌رک��وک سیناریۆیه‌ک‌ه ب�ه‌ڕێ��و‌ه ده‌چ��ێ��ت‪ ،‬ئه‌م‬ ‫ئاخافتن‌ه دوورن ل‌ه راستیه‌وه‌‪.‬‬ ‫‪ n‬شێخ سدیق‪ ،‬کارگێڕی لیژنه‌ی کۆمیته‌ی‬ ‫حزبى شیوعى کوردستان ل‌ه که‌رکوک ده‌ڵێت‪ :‬ل ‌ه‬ ‫راستیدا نابێ سه‌یری هه‌موو عه‌ره‌بێک ب‌ه به‌عسی‬ ‫و شۆڤێنی بکرێت‪ ،‬ل‌ه خۆپیشاندانی (‪ )25‬مانگ‬ ‫س �ه‌ره‌ت��ا داخ����وازی خ��زم �ه‌ت��گ��وزاری و چاککردنی‬ ‫گه‌نده‌ڵی ده‌بینرا‪ ،‬خه‌ڵک ئه‌گه‌ر کێشه‌ی نه‌بێ نایه‌ت ‌ه‬ ‫س�ه‌رج��اده‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر باسی کۆن‌ه به‌عسی ده‌ک��رێ ل ‌ه‬ ‫هه‌موو داموده‌زگاکانی حکومی به‌عس بونی هه‌یه‌‪.‬‬ ‫وتیشى‪ :‬ل‌ه په‌رله‌مان و حکومه‌تی ئێستای عێراق و‬ ‫سه‌رکردایه‌تی حزب‌ه سیاسیه‌کانی ئێستا به‌عسی بوون‬ ‫ده‌بینرێت‪ ،‬ل‌ه سلێمانی و هه‌ولێریش به‌عس هه‌ی‌ه ئه‌و‬ ‫به‌عسیه‌ی جاران نیی‌ه ک‌ه ده‌سه‌اڵتی هه‌بێ‪ ،‬نابێت هه‌ر‬ ‫که‌سێک یا عه‌ره‌بێک بێت‌ه سه‌رجاد‌ه بوه‌ترێت به‌عسین‪،‬‬ ‫بۆ ناوی نه‌نێین عه‌ره‌بیش داخوازی هه‌یه‌‪ ،‬بااڵده‌ستی‬ ‫کورد له‌که‌رکوک ده‌بێ داخوازی ئه‌وانیش جێبه‌جێ‬ ‫بکات‪ ،‬له‌م نێوه‌ندا خه‌ڵکی خراپ هه‌بوو‌ه ویستویه‌تی‬ ‫کێش‌ه دروست بکات‪.‬‬

‫باوکى شه‌هیدێکى شۆڕشى سپى‪:‬‬

‫هه‌قى خۆم وه‌رنه‌گرم ناچم ‌ه ده‌زگاى شه‌هیدانه‌وه‌‬ ‫[ ئا‪ /‬زانکۆ سه‌ردار ]‬ ‫(‪)17‬ى شوبات راپه‌ڕینى سپى هاواڵتیانى‬ ‫کوردستان وه‌ک هه‌ر راپه‌ڕینێکى دیکه‌ى‬ ‫دونیا بێ‌ شه‌هید و قوربانى و بریندار بوونى‬ ‫راپه‌ڕیوان تێنه‌په‌ڕیووه‌‪ ،‬له‌ (‪)17‬ى شوباته‌و ‌ه‬ ‫تائێستا رێژه‌ى ئه‌وانه‌ى که‌ شه‌هید کراون تا‬ ‫ئاماده‌کردنى ئه‌م راپۆرته‌ گه‌یشتووه‌ته‌ (‪)8‬‬ ‫هاواڵتى که‌ هه‌ندێکیان ته‌مه‌نیان له‌ خوار‬ ‫(‪ )15‬ساڵه‌وه‌یه‌ و زیاتر له‌ دووسه‌د که‌سیش‬ ‫بریندار بووه‌‪.‬‬ ‫به‌ شه‌هید حسابن یان نا؟‬

‫ل���ه‌ب���اره‌ی ئ����ه‌وه‌ی ب �ه‌ ش�ه‌ه��ی��د ح��س��اب��ن ی���ان ن��ا؟‬ ‫وه‌زی����رى ش�ه‌ه��ی��دان و ئ�ه‌ن��ف��ال��ک��راوه‌ک��ان ب�ه‌وه‌ک��ال�ه‌ت‬ ‫ده‌ڵێت‪ :‬که‌سوکاریان داوا پێشکه‌ش بکه‌ن‪ ،‬به‌ یاسا‬ ‫مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵدا ده‌که‌ین و هه‌موو ئیمتیازێکیان‬ ‫ده‌ب��ێ��ت‪ .‬س �ه‌رۆک��ى هه‌رێمى کوردستانیش ئ��ام��اژ‌ه‬ ‫ب �ه‌وه‌ده‌ک��ات‪« :‬ب��ه‌الى منه‌وه‌ ی �ه‌ک دڵ��ۆپ خوێنى‬ ‫الوێکى ک��ورد ل �ه‌س �ه‌روه‌ت و سامان و پله‌و پایه‌ى‬ ‫هه‌موو دنیا به‌نرختره‌» هه‌روه‌ها ئه‌ندام په‌رله‌مانێکى‬ ‫کوردستان رایده‌گه‌یه‌نێت‪ :‬هه‌ندێک له‌و شه‌هیدان ‌ه‬ ‫ته‌مه‌نی قانونیان ته‌واو نه‌کردوه‌‪ ،‬ره‌نگیشه‌ هه‌ندێکیان‬ ‫تێڕوانینیان بۆ رێپێوان و خۆپیشاندان ب�ه‌و شێوه‌ی ‌ه‬ ‫نه‌بوبێ‌‪.‬‬ ‫داوامان له‌سه‌ر حکومه‌ت تۆمارکردوه‌‬

‫شێخ زاهیر‪ ،‬باوکى شه‌هید سورکێو که‌ له‌ رۆژى‬ ‫(‪)20‬ى شوبات له‌ فولکه‌ى خانه‌قاى شارى سلێمانى‬ ‫بریندار ده‌کرێ‌ و شه‌وى هه‌مان رۆژ گیان له‌ده‌ست‬ ‫ده‌دات ئاماژه‌ به‌وه‌ده‌کات که‌ ئه‌وان داواى یاساییان له‌‬ ‫سه‌ر حکومه‌تى هه‌رێم تۆمار کردوه‌ و تا «نه‌گه‌ین‬ ‫به‌وه‌رگرتنى مافى خۆمان هیچ شتێکى تر ناکه‌ین»‬ ‫رایگه‌یاند‪ :‬من له‌ دادگا داواى یاسایم به‌رزکردووه‌ته‌وه‌‪،‬‬ ‫ده‌س��ت هه‌ڵگریش نیم له‌ داواک���ه‌م و هه‌تا یاساش‬ ‫سه‌روه‌ر نه‌بێ‌ من هیچ کاتێ‌ واز له‌هه‌قه‌که‌م ناهێنم‪،‬‬ ‫باوکى سورکێوى شه‌هید باسى له‌وه‌ش کرد که‌ یاسا‬ ‫ه�ه‌ر شتێکى وت «م��ن قبوڵى ده‌ک���ه‌م‪ ،‬بۆیه‌ هه‌تا‬ ‫داواکه‌شمان یه‌کالى نه‌بێته‌وه‌ و هه‌قى خۆم له‌رێگه‌ى‬ ‫یاساوه‌ له‌ بکوژانى کوڕه‌که‌م و کوڕانى ئه‌م خه‌ڵک ‌ه‬ ‫وه‌رنه‌گرم ناچمه‌ ده‌زگاى شه‌هیدانه‌وه‌»‪.‬‬

‫ده‌بێ‌ فشاریان بخرێت ‌ه‬ ‫بۆیان‪ ،‬ئه‌و هۆکارى‬ ‫سه‌ر‬ ‫ئه‌مه‌شى گ�ه‌ڕان��ده‌و‌ه‬ ‫ی������اس������ان������اس������ان و‬ ‫ب������ۆ ئ�����������ه‌وه‌ى ک � ‌ه‬ ‫چ��االک��ه‌وان��ان��ى ب���وارى‬ ‫راگه‌یاندنه‌کانى سه‌ر‬ ‫ک��ۆم �ه‌ڵ��گ �ا‌ى م��ه‌ده‌ن��ى‬ ‫ب���ه‌ده‌س���ه‌اڵت به‌گێر‌ه‬ ‫‌هیدانى‬ ‫پێیانوایه‌ ده‌بێ‌ شه‬ ‫شێوێن ن��اوى ب��ردون‪:‬‬ ‫ش��ۆڕش��ى کۆمه‌اڵیه‌تى‬ ‫«ئ����ه‌گ����ه‌ر ق��س �ه‌ش‬ ‫که‌م نه‌بیرنرێن ئه‌وان زۆر‬ ‫ل��ه‌س��ه‌ر ئ���ه‌وه‌ی���ه‌ ک ‌ه‬ ‫ل��ه‌وه‌ گ �ه‌وره‌ت��رن ک�ه‌ ب ‌ه‬ ‫ل �ه‌گ �ه‌ڵ‌ شه‌هیدانى‬ ‫موچه‌یه‌ک قه‌ره‌بوویان‬ ‫کوردستاندا حسابیان‬ ‫بکرێته‌وه‌‪ ،‬رازاو عه‌بدول‪،‬‬ ‫ب�����ۆب�����ک�����رێ‌ ئ������ه‌وا‬ ‫پ���ارێ���زه‌ر‪ ،‬ئ��ام��اژه‌ ب �ه‌و‌ه‬ ‫ئ �ه‌م��ان �ه‌ ش�ه‌ه��ی��دان��ى‬ ‫ده‌کات و ده‌ڵێ‌‪ :‬به‌بڕواى‬ ‫واقیعین و‌ پێویست ‌ه‬ ‫ه‬ ‫م����ن ئ����ه‌گ����ه‌ر ئ���ه‌وان��� ‌‬ ‫رێ��زێ��ک��ى تایبه‌تیان‬ ‫به‌شه‌هید حساب نه‌کرێن‬ ‫ب��ۆ ب��گ�ه‌ڕێ��ن��رێ��ت�ه‌وه‌‪،‬‬ ‫و شمولى قه‌ره‌بوو نه‌کرێن‬ ‫چ�����������ون�����������ک����������� ‌ه‬ ‫ئ�ه‌وا هیچ شه‌هیدێ ل ‌ه‬ ‫راگ���ه‌ی���ان���دن���ه‌ک���ان���ى‬ ‫کوردستاندا له‌ سااڵنی‬ ‫ده‌س������������������ه‌اڵت ب��� ‌ه‬ ‫په‌نجاکانه‌وه‌ به‌شه‌هیدى‬ ‫گ��ێ��ره‌ش��ێ��وێ��ن ن���اوى‬ ‫ن��ازان��م‪ ،‬چونکه‌ ئ �ه‌وه‌ى‬ ‫ده‌بردن»‪.‬‬ ‫(‪)17‬ى شوبات شۆڕشى‬ ‫سه‌رۆکى هه‌رێمى‬ ‫ک��ۆم �ه‌اڵی �ه‌ت��ى ب���وو بۆ‬ ‫ک��وردس��ت��ان��ی��ش ل ‌ه‬ ‫چ��اک��س��ازى کۆمه‌ڵگا‬ ‫راگ �ه‌ی��ان��دراوێ��ک��ی��دا‬ ‫ن����ه‌ک ب���ۆ س��ی��اس �ه‌ت‪،‬‬ ‫ک�����ه‌ ل���ه‌م���اڵ���پ���ه‌ڕى‬ ‫به‌ڕاستى شه‌هید ب��وون‬ ‫سه‌رۆکایه‌تى هه‌رێم‬ ‫زۆر له‌وه‌گه‌ره‌تره‌ تۆ ب ‌ه‬ ‫ب�ڵ�اوی ک��ردووه‌ت��ه‌و‌ه‬ ‫م��وچ�ه‌ی�ه‌ک ق �ه‌ره‌ب��ووى‬ ‫ل������ه‌ب������ه‌رام������ب������ه‌ر‬ ‫بکه‌یته‌وه‌‪ .‬هه‌ر سه‌باره‌ت‬ ‫ش��ه‌ه��ی��دان��ى (‪)17‬‬ ‫به‌م بابه‌ته‌ سه‌الم مارف‪،‬‬ ‫ى ش��وب��ات ب����ه‌دواو‌ه‬ ‫چ�����االک�����وان�����ى ب������وارى (‪ )8‬شه‌هیدی خۆپیشاندانه‌کانی هه‌رێمی کوردستان‬ ‫ئ��ام��اژه‌ى ب���ه‌وه‌دا ک ‌ه‬ ‫ک��ۆم �ه‌ڵ��گ �ه‌ى م��ه‌ده‌ن��ى‪،‬‬ ‫«ل���ێ���ک���ۆڵ���ی���ن���ه‌وه‌ ل� ‌ه‬ ‫پ��ێ��ی��وای�ه‌ ک �ه‌ ده‌ب���ێ‌ ئ�ه‌و‬ ‫ه�����ۆک�����ارى ش �ه‌ه��ی��د‬ ‫شه‌هیدانه‌ حسابى تایبه‌تیان بۆبکرێ‌ «ئه‌وانه‌ ده‌ب ‌‬ ‫ێ بونیان ده‌ک��رێ‌‪ ،‬ئه‌وانه‌ى له‌م خۆپیشاندانه‌دا شه‌هید‬ ‫ل �ه‌ دوو الی �ه‌ن �ه‌وه‌ حسابیان ب��ۆ ب��ک��رێ‌ ه �ه‌م وه‌ک بوون کوڕى ئێمه‌ن» راشیگه‌یاند «به‌الى منه‌وه‌ یه‌ک‬ ‫قوربانیه‌کى تایبه‌تى خۆپیشاندنه‌کان که‌ پێویست ‌ه دڵۆپ خوێنى الوێکى کورد له‌سه‌روه‌ت و سامان و‬ ‫قه‌ره‌بویه‌کى تایبه‌ت وه‌ربگرنه‌وه‌‪ ،‬هه‌م له‌رووى مادییه‌و‌ه پله‌و پایه‌ى هه‌موو دنیا به‌نرختره‌»‪.‬‬ ‫و مه‌عنه‌ویه‌وه‌‪ ،‬دیاره‌ به‌سزاگه‌یاندنى ئه‌و تاوانبارانه‌ى‬ ‫لیژنه‌ى پێشمه‌رگه‌ و شه‌هیدان ئیشیان چیه‌؟‬ ‫که‌ ده‌ستیان هه‌بووه‌ له‌شه‌هید کردنى ئه‌مانه‌دا بۆ‬ ‫ع �ه‌ب��دواڵى حاجى مه‌حمود‪ ،‬ب��ڕی��ارده‌رى لیژنه‌ى‬ ‫الیه‌نى مه‌عنه‌وى زۆر گرنگه‌» سه‌الم مارف‪ ،‬ئاماژه‌ى پێشمه‌رگه‌ و شه‌هیدان و ئه‌نفالکراوان له‌ په‌رله‌مانى‬ ‫ب�ه‌وه‌ش��دا که‌ ده‌ب �ێ‌ رێزێکى تایبه‌ت بگه‌ڕێنرێته‌و‌ه کوردستان له‌ لێدوانێکى تایبه‌تیدا بۆ (چه‌تر)باسى‬

‫کـو‬ ‫دوا ردســتــان‬ ‫ی‬ ‫(‬ ‫‪7‬‬ ‫‪1‬‬ ‫)‬ ‫ی شوبات‬

‫له‌وه‌کرد که‌ ئه‌و بڕیارانه‌ى‬ ‫ک�ه‌ ل�ه‌ (‪ )17‬خاڵه‌که‌ى‬ ‫پ �ه‌رل �ه‌م��ان��دای �ه‌ و دی���ارى‬ ‫ک���راوه‌ ب��ۆ ب��ه‌دواداچ��وون‬ ‫الیه‌نێک له‌الیه‌نه‌کان ئه‌وانیش ده‌گرێته‌و‌ه‬ ‫بۆئه‌وه‌ى ئه‌وانیش هه‌قى خۆیان وه‌رگرن‪ ،‬وتى «وه‌ک‬ ‫لیژنه‌که‌ى ئێمه‌ به‌راستى تائێستا هیچ شتێک باس‬ ‫نه‌کراو‪ ،‬به‌اڵم به‌فه‌رمى ئه‌گه‌ر ئاراسته‌ى ئێمه‌ کرا‬ ‫ئ�ه‌وا ئیشیان بۆ ده‌ک��رێ‌»‪ ،‬سه‌باره‌ت ب �ه‌وه‌ى ئه‌گه‌ر‬ ‫به‌فه‌رمی نه‌ناسێنران ئه‌و ئه‌ندام په‌رله‌مانه‌ دووپاتى‬ ‫ک��رده‌وه‌ ئه‌گه‌ر حکومه‌تیش به‌فه‌رمى نه‌یاناساندن‬ ‫ئه‌وا ئاراسته‌ى لیژنه‌ى په‌یوه‌ندیدار ده‌کرێ‌ ئه‌و کات ‌ه‬ ‫بێگومان ئێمه‌ به‌دواداچوونى بۆده‌که‌ین‪ .‬سه‌باره‌ت‬ ‫به‌هه‌بوونى ج��ی��اوازی له‌ نێوان شه‌هیدانى (‪)17‬ى‬ ‫شوبات به‌دواوه‌ له‌گه‌ڵ‌ شه‌هیدانى پێشوتردا عه‌بدواڵى‬ ‫حاجى مه‌حمود وتى‪ :‬هه‌ندێکیان به‌داخه‌وه‌ ته‌مه‌نی‬ ‫قانونیان ته‌واو نه‌کردوه‌‪ ،‬ره‌نگه‌ هه‌ندێکیان تێڕوانینیان‬ ‫بۆ رێپێوان و خۆپیشاندان به‌وشێوه‌یه‌ نه‌بوبێ‌‪ ،‬به‌اڵم هه‌ر‬ ‫ێ‬ ‫ئه‌و شه‌هیدانه‌ شه‌هیدى هه‌رێمى کوردستانن و ناب ‌‬ ‫جیابکرێته‌وه‌ و ک��وڕى ئه‌م واڵت �ه‌ن‪ .‬جه‌ختى له‌وه‌ش‬ ‫کرده‌وه‌ که‌ ده‌بێ‌ له‌رووى یاساییه‌وه‌ ئه‌وه‌ ده‌بێ‌ وه‌زاره‌ت‬ ‫ئیشى له‌سه‌ر بکات‪.‬‬ ‫ده‌بێ‌ داوا پێشکه‌ش بکه‌ن‬

‫له‌مباره‌یه‌وه‌ د‪.‬کاوه‌‪ ،‬وه‌زیرى شه‌هیدان و ئه‌نفالکراوان‬ ‫به‌وه‌کاله‌ت‪ ،‬له‌به‌رامبه‌ر ئه‌م پرسه‌دا تایبه‌ت به‌ (چه‌تر)‬ ‫وتى‪ :‬که‌سوکار و وارس��ى ئه‌و شه‌هیدانه‌ ده‌بێ‌ داوا‬ ‫پێشکه‌ش بکه‌ن بۆئه‌وه‌ى بزانین ل �ه‌رووى یاساییه‌و‌ه‬ ‫چ��ۆن مامه‌ڵه‌ى له‌گه‌ڵ‌ بکه‌ین‪ ،‬چونکه‌ له‌یاسادا‬ ‫ه�ه‌م��ان�ه‌ ئ���ه‌وه‌ى ده‌ب��ێ��ت�ه‌ ق��ورب��ان��ى چ��ۆن مامه‌ڵه‌یان‬ ‫له‌گه‌ڵدا بکه‌ین یان بڕیارێکى تایبه‌تى بۆ ده‌ربکه‌ین‪.‬‬ ‫سه‌باره‌ت به‌ که‌مى ته‌مه‌نى هه‌ندێ‌ له‌و شه‌هیدانه‌ ک ‌ه‬ ‫هه‌ندێکیان ته‌مه‌نیان خوار (‪ )15‬ساڵه‌ باسى له‌وه‌ کرد‬ ‫که‌ ته‌مه‌ن رێگرى دروست ناکات و وتى‪« :‬به‌داخه‌وه‌‬ ‫هه‌ندێکیان سنى قانونیان ته‌واو نه‌کردوه‌‪ ،‬که‌سوکاریان‬ ‫داوا پێشکه‌ش بکه‌ن به‌ وه‌زاره‌تى کاروبارى شه‌هیدان‬ ‫و ئێمه‌ش ب�ه‌ یاسا مامه‌ڵه‌یان ل�ه‌گ�ه‌ڵ��دا ده‌ک�ه‌ی��ن‪،‬‬ ‫ئه‌وکاته‌ى که‌ ده‌چێته‌ ب��وارى جێبه‌جێ‌ ک��ردن�ه‌وه‌ و‬ ‫داواکه‌یان جێگیرکرا له‌ وه‌زاره‌ت��ى شه‌هیدان ئه‌وکات‬ ‫وه‌ک هه‌ر شه‌هیدێکى تر سودمه‌ند ده‌بن و هه‌رچى‬ ‫ماف و ئیمتیاز هه‌بێ‌ شمولیان ده‌کات»‪.‬‬

‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪47‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2710/12/16 - 2011/3/7‬‬

‫‪3‬‬

‫هێشتا باره‌گایه‌کى حزبی‬ ‫ل ‌ه خوێنى گه‌نجێک‬ ‫پیرۆزتره‌!‬

‫سازگار‬ ‫ل������‌ه ئ������ێ������واره‌ى‬ ‫ئیبراهیم‬ ‫خ��وێ��ن��اوى (‪)17‬ى‬ ‫شوباته‌و‌ه ده‌رک �ه‌وت‬ ‫هێشتا ل‌ه هه‌رێمى کوردستاندا حزب‪،‬‬ ‫ب‌ه تایبه‌تى حزب‌ه ده‌س �ه‌اڵت��داره‌ک��ان ب ‌ه‬ ‫هزرێکى بچوک و پاشکه‌وتوو و حزبى‬ ‫و بنه‌ماڵه‌یى و خ��ۆپ�ه‌رس��ت��ى و حزب‬ ‫په‌رستییه‌و‌ه هه‌ڵسوکه‌وت ده‌که‌ن‪.‬‬ ‫ئه‌مه‌ش ئه‌و نه‌هامه‌تیه‌ی‌ه ک‌ه هه‌رێمى‬ ‫کوردستانى تێکه‌وتوو‌ه و ماوه‌ى (‪)20‬‬ ‫ساڵ‌ه حزب گه‌لێکى به‌و شێوه‌ی‌ه تێیدا‬ ‫بااڵده‌ستن و ل‌ه ماوه‌ى رابردوودا به‌هۆى‬ ‫سیاسه‌ته‌کانى خۆیانه‌و‌ه کوردستانیان‬ ‫توشى چه‌ندین کاره‌ساتى ترسناک و‬ ‫ئاڵۆز کردوو‌ه و هێشتاش به‌رده‌وامن له‌‬ ‫تووشکردنى کوردستان ب‌ه کاره‌سات و‬ ‫نه‌هامه‌تى و رشتنى خوێنى گه‌نجه‌کانى‪.‬‬ ‫ئه‌وان ل‌ه ماوه‌ى ده‌سه‌اڵتدارێتى خۆیاندا‬ ‫ل‌ه هه‌رێمى کوردستان براکانیان کرد‬ ‫ب�‌ه گژیه‌کدا و ل�‌ه پێناوى ب �ه‌ژه‌وه‌ن��دى‬ ‫حزبى و بنه‌ماڵه‌یدا هه‌زاران گه‌نجى ئه‌م‬ ‫نیشتمانه‌ى ک‌ه خاوه‌نى ئه‌نفال و هه‌ڵه‌بج ‌ه‬ ‫و مه‌رگه‌سات‌ه مه‌زنه‌کانه‌‪ ،‬ب‌ه کوشتدا‬ ‫و هه‌ر به‌هۆى سیاسه‌ته‌کانى ئه‌وانه‌و‌ه‬ ‫ه �ه‌زاران گه‌نجیش هیوایان ب‌ه ژیان ل ‌ه‬ ‫ک��وردس��ت��ان نه‌ما و ئ �ه‌م نیشتمانه‌یان‬ ‫به‌جێهێشت‪.‬‬ ‫هه‌ر ل‌ه سه‌ره‌تاى ده‌سه‌اڵتدارێتى ئه‌و‬ ‫دوو ح��زب�ه‌و‌ه سیاسه‌تێکى ن�ه‌ت�ه‌وه‌ی��ى و‬ ‫نیشتمانى و دیموکراتى نه‌گیرایه‌به‌ر‪،‬‬ ‫ته‌نانه‌ت خیانه‌تیان ل‌ه خوێنى ئه‌و هاوڕێ‬ ‫شه‌هیدانه‌شیان ک���رد‪ ،‬ک�‌ه ل�‌ه پێناوى‬ ‫ئ��ازادى و کوردایه‌تى و دادپ����ه‌روه‌رى و‬ ‫نه‌مانى چه‌وساندنه‌وه‌دا گیانى خۆیان‬ ‫به‌خشی بوو‪ ،‬ئه‌و سیاسه‌ته‌ش جگ‌ه له‌وه‌ى‬ ‫ل‌ه الیه‌نى دارایى و ئابوریه‌و‌ه کوردستانى‬ ‫ب��ه‌ره‌و وێ��ران��ى و داڕوخ���ان و وابه‌سته‌ى‬ ‫واڵتان برد و گونده‌کانى کوردستان چۆڵ‬ ‫ب��وون و مشه‌خۆرى پێشخرا‪ ،‬ل‌ه الیه‌نى‬ ‫ده‌رونى و باوه‌ڕیشه‌و‌ه تاکى کوردى به‌ره‌و‬ ‫داڕوخ��ان و وێرانى برد‪ ،‬هه‌ست و بیرى‬ ‫نه‌ته‌وایه‌تى ل‌ه دڵ و مێشکى الوه‌کاندا‬ ‫تێکشکاند و کوردایه‌تى و خۆشه‌ویستى‬ ‫نیشتمان یه‌کسان کرا ب‌ه بازرگانى و‬ ‫خۆده‌وڵه‌مه‌ندکردن‪.‬‬ ‫ن���ام���ه‌وێ زۆر ل���ه‌س���ه‌ر ئ����ه‌و‌ه ب���ڕۆم‬ ‫خراپه‌کاریه‌کانى ئ �ه‌و سیاسه‌ت‌ه چۆن‬ ‫و چ��ى ب���وون؟ ئ���ه‌وه‌ى ده‌م����ه‌وێ بیڵێم‬ ‫ئه‌وه‌یه‌‪ ،‬هێشتا ئه‌و حزبان‌ه شوشه‌ى جامى‬ ‫باره‌گایه‌کى حزبیى خۆیان له‌ال پیرۆزتر‬ ‫و ب‌ه به‌هاتر و گرنگتر و به‌نرختر‌ه ل ‌ه‬ ‫خوێنى گه‌شى گه‌نجێکى سته‌مدیده‌ى‬ ‫چ�ه‌وس��اوه‌ى بێکارى ئ�ه‌م واڵت �ه‌‪ ،‬هێشتا‬ ‫ب���ه‌رژه‌وه‌ن���دى حزبیان ل�‌ه س���ه‌رو هه‌موو‬ ‫شتێکه‌و‌ه داناوه‌‪ ،‬هێشتا ل‌ه پێناوى شوشه‌ى‬ ‫په‌نجه‌ره‌ى باره‌گایه‌کیاندا ئاماده‌ن خوێنى‬ ‫ده‌یان گه‌نج بڕێژن‪ ،‬سه‌دان که‌س بریندار‬ ‫بکه‌ن و الفاوى خوێن هه‌ڵبستێنن‪ ،‬ئاماده‌ن‬ ‫کۆمه‌ڵکوژى ئه‌نجام بده‌ن و سوکایه‌تى‬ ‫ب‌ه خه‌ڵک بکه‌ن‪ ،‬ل‌ه دواى ئێواره‌ى سورى‬ ‫سلێمانییه‌و‌ه ئه‌وه‌مان ب‌ه چ��اوى خۆمان‬ ‫بینى و ل‌ه که‌سمان نه‌بیست‪ ،‬س �ه‌دان‬ ‫بینه‌رى روداوه‌ک�����ان و س���ه‌دان گرته‌ى‬ ‫ڤیدیۆیى ئه‌و راستیانه‌مان بۆ ده‌سه‌لمێنن‪،‬‬ ‫ئه‌وه‌مان پێ ده‌ڵێن ئه‌و حزبان‌ه چ جۆر‌ه‬ ‫مرۆڤێکیان پ �ه‌روه‌رد‌ه ک��ردوه‌‪ ،‬ک‌ه چۆن‬ ‫زاڵمان‌ه و مرۆڤکوژان‌ه و راسته‌وخۆ ته‌ق ‌ه‬ ‫ل‌ه گه‌نج و خه‌ڵکى تینوى ئازادى واڵتى‬ ‫ئه‌نفال و کیمیاباران ده‌که‌ن؟؟!!‬ ‫ب�ه‌اڵم سه‌رئه‌نجام ئه‌وه‌مان بیستوو‌ه و‬ ‫بینیوه‌‪ ،‬ک‌ه هه‌موو شتێک ل‌ه باریکیدا‬ ‫ده‌پسێت‪ ،‬ته‌نها خراپه‌کارى و سته‌م و‬ ‫چه‌وساندنه‌و‌ه نه‌بێ ل‌ه ئه‌ستوریدا ده‌پسێت‪.‬‬ ‫گ�ه‌ن��ج��ان��ى ت����وڕه‌ى ئ���ه‌م واڵت���‌ه هیچ‬ ‫شتێکیان نیی‌ه ل‌ه ده‌ستى بده‌ن‪ ،‬هه‌ربۆی ‌ه‬ ‫ترس ناناسن و هۆشیاربوونه‌ته‌و‌ه و کۆتایى‬ ‫ب‌ه گه‌نده‌ڵى و نادادپه‌روه‌رى دێنن‪.‬‬


‫کوردستانی و‬ ‫هەرێمی‬

‫به‌رپرسى په‌یوه‌ندییه‌کانى (‪:)KCK‬‬

‫هه‌نگاو نه‌هاویژرێت ئه‌و کات چاره‌سه‌رى خۆمان به‌ده‌ستى خۆمان دروست ده‌که‌ین‬

‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪47‬‬ ‫‪2010/11/8‬‬ ‫‌ممه‌ممه‌‬ ‫دووشه‬ ‫‪2710/12/16‬‬ ‫‪- 2011/3/7‬‬ ‫دووشه‬

‫‪4‬‬

‫[ ئا‪ /‬کارزان تاریق ]‬ ‫کۆماجڤاکێن کوردستان (‪ )KCK‬ل ‌ه (‪)3/1‬‬ ‫جارێکیتر ئاگربه‌ستى شکانده‌وه‌‪ ،‬لێدوانێکى‬ ‫باڵوکرده‌و ‌ه ک ‌ه قۆناغى بێچاالکى ل ‌ه ساڵى‬ ‫راب��ردوو ‌ه ب�ه‌رده‌وام�ه‌‪ ،‬ل ‌ه به‌ر سیاسه‌تى‬ ‫نکۆڵى و له‌ناوبردن ل ‌ه الیه‌ن حکومه‌تى پارتى‬ ‫دادو گه‌شه‌پێدان‪ ،‬هیچ واتایه‌کى نه‌ماوه‌‪.‬‬ ‫حکومه‌تى ب ‌ه به‌رپرسیارى هه‌ر رووداوێک‬ ‫زانى ک ‌ه بێت ‌ه ئاراوه‌‪ ،‬ئاماژه‌ى به‌وه‌کرد ک ‌ه‬ ‫هێزه‌کانى گه‌ریال‪ ،‬ل ‌ه دژى هێرشه‌کان ب ‌ه‬ ‫شێوه‌یه‌کى چاالک خۆیان ده‌پارێزن‪.‬‬

‫سه‌رۆکایه‌تی کۆنسه‌ى به‌ڕێوه‌به‌ریى (‪،)KCK‬‬ ‫ئ��ام��اژه‌ى ب �ه‌وه‌ک��رد ک‌ه ئ��ه‌وان ل‌ه س �ه‌ر بنه‌مایه‌کى‬ ‫ستراتیژى‪ ،‬ل‌ه (‪)2010/8/13‬ه‌و‌ه قۆناغى بێچاالکییان‬ ‫راگه‌یاندو‌ه وت��ى‪« :‬ئێم‌ه ل‌ه پێناو چاره‌سه‌رکردنى‬ ‫پرسى ک��ورد ب‌ه ڕێبازى ئاشتیانه‌‪ ،‬داخ��وازی��ى ره‌وا‬ ‫و گونجاومان پێشکه‌ش ب‌ه حکومه‌ت ک��رد‪ .‬به‌اڵم‬ ‫حکومه‌تى پارتى داد و گه‌ش‌ه پێدان‪( ،‬ئاکه‌په‌)‪ ،‬هیچ‬ ‫پرۆژه‌یه‌کى چاره‌سه‌ریى ئاماد‌ه نه‌کرد و ب‌ه پێداگریه‌و‌ه‬ ‫هه‌وڵى دا ته‌ڤگه‌ره‌که‌مان له‌ناو به‌رێ»‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها هێماى بۆ ئه‌وه‌شکرد‪ :‬ئۆپه‌راسیۆنه‌کان ل ‌ه‬ ‫دژى سیاسه‌تمه‌دارانى کورد‪ ،‬به‌رده‌وام بوون و رێگرى‬ ‫[ ئا‪ /‬ئاژانسى دیجل‌ه ]‬ ‫ئۆجه‌الن‪ ،‬رێبه‌رى کۆماجڤاکێن کوردستان‬ ‫(‪ )KCK‬ل ‌ه دوای��ن دیداریدا‪ ،‬ئاماژه‌ى به‌‬ ‫قۆناغى بێچاالکى ده‌ک��ات و جه‌ختیش‬ ‫ده‌کاته‌و ‌ه ئه‌زمونى ئه‌وان ده‌ریده‌خات ک ‌ه‬ ‫ل ‌ه تونس ومیسر به‌هیزترن و ئاماژه‌ى‬ ‫ب�ه‌وه‌ش��ک��رد ده‌ب��ێ��ت ئ��ه‌و ‌ه روونببێته‌و ‌ه‬ ‫الیه‌نگرانى چ��اره‌س��ه‌رى و ش��ه‌ڕ کێن‪،‬‬ ‫راشیگه‌یاند ئێم ‌ه ناچارده‌که‌ن که‌وا چه‌ک‬ ‫به‌کار بێنین‪ ،‬پیویست ‌ه قۆناغه‌ک ‌ه به‌باشى‬ ‫هه‌ڵسه‌نگاندنى بۆ بکرێت و له‌ده‌ست‬ ‫نه‌درێت‪.‬‬

‫ع �ه‌ب��دوڵ�ڵا ئ���ۆج���ه‌الن‪ ،‬رێ���ب���ه‌رى کۆماجڤاکێن‬ ‫کوردستان (‪ )KCK‬رۆژى چوارشه‌ممه‌ى(‪)3/2‬‬ ‫دیدارى له‌گه‌ڵ پارێزه‌رانى خۆى ل‌ه ئیمرالى ئه‌نجامدا‬ ‫و سه‌باره‌ت ب‌ه قۆناغى بێچاالکیدا رایگه‌یاند‪« :‬ئێم ‌ه‬ ‫تا ن�ه‌ورۆز راده‌وه‌ستین و له‌نزیکه‌و‌ه به‌دواداچوون بۆ‬ ‫هه‌ڵوێستى حکومه‌تى ئاکه‌په‌ش ده‌که‌ین‪ .‬ئێم‌ه له‌و‬ ‫باوه‌ڕیی‌ه داین که‌وا ده‌ک��رێ ئاڵۆزى و ته‌نگه‌تاویى‬ ‫به‌و ره‌نگ‌ه کاریگه‌رییه‌کى نه‌رێنى له‌سه‌ر قۆناغى‬ ‫چاره‌سه‌رى بکه‌ن‪ .‬له‌م قۆناغه‌دا با گه‌ریال به‌چاالکى‬ ‫مه‌زن ده‌وڵه‌ت نه‌خه‌ن‌ه ناو ته‌نگه‌تاوییه‌وه‌‌‪ .‬له‌به‌رئه‌وه‌ى‬ ‫ئێم‌ه له‌و باوه‌ڕ‌ه داین که‌وا هێشتا قۆناغى چاره‌سه‌رى‬ ‫ماوه‌»‪.‬‬ ‫ئۆجه‌الن سه‌باره‌ت ب‌ه دیالۆگى له‌گه‌ڵ ده‌وڵه‌تیشدا‬ ‫ئاماژه‌ى به‌وه‌کرد‪« :‬دیداره‌کانى من له‌گه‌ڵ ده‌وڵه‌تدا‬ ‫به‌رده‌وام‌ه و هێشتا له‌و دی��داران�ه‌دا به‌هیوام‪ ،‬هێشتا‬ ‫هیواى من هه‌یه‌‪ ،‬دیالۆگ به‌رده‌وامه‌‪ .‬پێویست‌ه تا‬

‫له‌زمانى کوردى هه‌یه‌‪ ،‬به‌ربه‌ستى هه‌ڵبژاردنى (‪)%10‬‬ ‫ل‌ه تورکیا‪ ،‬ک‌ه ده‌بێت‌ه ئاسته‌نگ ل‌ه به‌رده‌م ئیراده‌ى‬ ‫کوردان‪ ،‬که‌م نه‌کراوه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫(‪)KCK‬جه‌ختیشى کرده‌و‌ه حکومه‌تى ئاکه‌پ‌ه بۆ‬ ‫دیموکراتى بوونى تورکیا هیچ وه‌اڵمێکى ئه‌رێنى ل ‌ه‬ ‫باره‌ى بڕیارى بێچاالکى نه‌داوه‌ته‌وه‌‪ .‬بۆ چاره‌سه‌ریى‬ ‫پرسى کورد‪ ،‬مه‌رجى پێویستى نه‌ته‌وه‌یى و نێوده‌وڵه‌تى‬ ‫ئاماد‌ه کران‪ .‬پێشیان وای‌ه ک‌ه ب‌ه نزیکبوونه‌وه‌ى (‪)8‬ى‬ ‫ئادار و نه‌ورۆز‪ ،‬سیاسه‌تى ده‌وڵه‌تى تورکیا و حکومه‌تى‬ ‫ئاکه‌په‌‪ ،‬کاریگه‌رییان ل‌ه سه‌رقۆناغه‌ک‌ه ده‌بێ‪.‬‬ ‫محه‌مه‌د ئه‌مین پێنجوێنى‪ ،‬چ��اودێ��رى سیاسى‪،‬‬ ‫ئ��ام��اژه‌ى بۆ ئ �ه‌وه‌ک��رد ک‌ه تورکیا له‌رێگه‌ى زۆر‬ ‫‌وه داواى ئاگربه‌ستى ل‌ه (په‌که‌که‌) کردووه‌‪.‬‬ ‫که‌ناڵه ‌‌‬ ‫پێنجوێنى به‌(چه‌تر)ى راگه‌یاند‪ :‬حکومه‌تى تورکیا‬ ‫ل‌ه رێگه‌ى زۆر که‌ناڵى ئاشکرا و نهێنیه‌وه‌‪ ،‬داواى‬ ‫ل‌ه (په‌که‌که‌) کردو‌ه ک‌ه ئاگربه‌ست بکه‌ن تا دواى‬ ‫هه‌ڵبژاردن‪ ،‬له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش‪ ،‬زۆر به‌ڵێن و شتى وتو‌ه و‬ ‫ئێستا هیچى نه‌هێناوه‌ته‌دى‪ ،‬بۆی‌ه ئه‌و ئاگربه‌سته‌ش‬ ‫هیچ رۆڵى نه‌مابوو له‌ڕوى سیاسى و سه‌ربازییه‌وه‌‪.‬‬ ‫هێماى بۆ ئه‌وه‌شکرد کۆتاییهێنان ب‌ه ئاگربه‌ست‬ ‫جۆر‌ه ئاگادارکردنه‌و‌ه و گوشارێک‌ه بۆسه‌ر حکومه‌تى‬ ‫تورکیا بۆ ئ�ه‌وه‌ى ناچاری بکات هه‌نگاوێک له‌و‬ ‫بڕیارانه‌ى داویه‌تى بیانهێنێته‌دى‪ .‬چاودێر‌ه سیاسیه‌ک ‌ه‬ ‫ئه‌وه‌شى وت‪ :‬ئێستا شه‌قامى شاره‌کانى تورکیا ده‌توانن‬ ‫رۆڵ ببینن‪ ،‬کاتى ئه‌وه‌ی‌ه سه‌رهه‌ڵدان و خۆپیشاندان‬ ‫ده‌سپێبکات بۆئه‌وه‌ى حکومه‌تى تورکیا ناچار بکه‌ن‬ ‫له‌گه‌ڵ په‌که‌ک‌ه له‌سه‌ر مێزى گفتوگۆ دانیشێت و‬ ‫رێگه‌چاره‌یه‌کى گونجاو بدۆزنه‌و‌ه یان ئه‌و نه‌خش ‌ه‬ ‫ڕێگه‌یه‌ى ک‌ه ئاپۆ دایناو‌ه په‌یڕه‌وى بکه‌ن‪.‬‬

‫محه‌مه‌د ئه‌مین پێنجوێنى‪ ،‬جه‌ختیشى له‌وه‌کرده‌وه‌‪:‬‬ ‫به‌م کار‌ه وره‌ى خه‌ڵک به‌رزده‌بێته‌و‌ه و هه‌موو دنیا‬ ‫ئاگایان ل‌ه کێشه‌ى کورد ده‌بێت و ده‌بێت‌ه هۆى ئه‌وه‌ى‬ ‫حکومه‌تى تورکیا نه‌توانێت بچێت به‌گژ میلله‌تدا‪،‬‬ ‫ئه‌وسا بۆ هه‌موو دنیا ئاشکرا ده‌بێت ک‌ه میلله‌تى‬ ‫ک��ورد ئاشتیخواز‌ه و ده‌یه‌وێت کێشه‌کان به‌ڕێگه‌ى‬ ‫ئاشتى چاره‌سه‌ر بکات‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها ئه‌حمه‌د ده‌نیز‪ ،‬به‌رپرسى په‌یوه‌ندییه‌کانى‬ ‫ده‌ره‌وه‌ى (‪ )KCK‬ب‌ه (چ �ه‌ت��ر)ى راگه‌یاند‪ :‬ئێم ‌ه‬ ‫ناڵێین هێرش ده‌که‌ین‪ ،‬ده‌ڵێین ئه‌گه‌ر هێرشمان له‌سه‌ر‬ ‫ده‌ستپێبکات ئه‌وا پاراستنى ره‌واى خۆمان چاالک‬ ‫ده‌که‌ین‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ى هێرش هه‌یه‌‪ ،‬هێرش له‌سه‌ر گه‌ل‬ ‫هه‌ی‌ه و ئاماده‌کارى ئۆپه‌راسیۆن به‌رامبه‌ر گه‌ریال‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬حکومه‌ت هێزى ترى سه‌ربازى دروست ده‌کات‬ ‫و ئاکه‌پ‌ه کادیرى سیاسى دروست ده‌کات و ده‌ینێرێت ‌ه‬ ‫کوردستان‪ ،‬ئه‌وان‌ه بۆخۆى نموون‌ه هێرشن‪ .‬له‌سه‌ر ئه‌و‬ ‫بڕیاره‌ش ئێم‌ه چاومان ب‌ه ئاگر به‌ستداخشانده‌وه‌‪.‬‬ ‫ده‌نیز‪ ،‬ئه‌وه‌شى وت‪ :‬هه‌ندێک مه‌رجى ئێم‌ه هه‌بوو‬ ‫یه‌ک له‌وان کۆمیته‌ى لێکۆڵینه‌و‌ه ل‌ه راستیه‌کان و‬ ‫لیژنه‌یه‌کیش بۆ ئاماده‌کارى ده‌ستور دروست ببێت‪،‬‬ ‫ئۆپراسیۆنى سه‌ربازى سیاسى راوه‌ستێندرێت و گیراوانى‬ ‫سیاسیش ئازادبکرێت‪ ،‬به‌اڵم ده‌وڵه‌ت و حکومه‌ت هیچ‬ ‫هه‌نگاوێکیان نه‌هاویشت‪ .‬ئاماژه‌ى ب‌هه‌وشه‌کرد‪ :‬ک ‌ه‬ ‫حکومه‌تى پارتى داده‌و گه‌شه‌پێدان نایه‌وێت دۆزى‬ ‫ک���ورد چ��اره‌س �ه‌ر ب��ک��ات‪ ،‬به‌ڵکو ده‌ی �ه‌وێ��ت به‌ناوى‬ ‫چاره‌سه‌رییه‌و‌ه ده‌رفه‌ت وه‌ربگرێت و جواڵنه‌وه‌ى ئازادى‬ ‫خ��وازى کورد ل‌ه ناو ببات‪ .‬ئه‌حمه‌د ده‌نیز به‌رپرسى‬ ‫په‌یوه‌ندیه‌کانى (‪ )KCK‬ل �ه‌درێ��ژه‌ى لێدوانه‌که‌یدا‬ ‫ئه‌وه‌شى وت‪ :‬ئێم‌ه ده‌ڵێین بۆ ئه‌وه‌ى چاره‌سه‌رى بێت ‌ه‬

‫دوای شکاندنی ئاگربه‌ست‪ )PKK( ،‬له‌ ئاماده‌باشیدایه‌‬ ‫ئاراو‌ه ده‌بێت حکومه‌ت و ده‌وڵه‌ت هه‌نگاو بهاوێژن‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌ر هه‌نگاو نه‌هاوێژرێت ئه‌و کات چاره‌سه‌رى‬ ‫خۆمان به‌ده‌ستى خۆمان دروست ده‌که‌ین‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها داواى هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ى قۆناغى بێچاالکى‬ ‫(‪ ،)KCK‬ئاژانس‌ه جیهانیه‌کان ه�ه‌واڵ�ه‌ک�‌ه باڵو‬ ‫ده‌ک �ه‌ن �ه‌وه‌‪ ،‬رۆی��ت�ه‌رز‪ ،‬ده‌نووسێت‪« :‬به‌هۆى ئ�ه‌وه‌ى‬ ‫ک‌ه ئاکه‌پ‌ه هیچ هه‌نگاوێکى ئه‌رێنى نه‌نا‪ ،‬بڕیارى‬

‫ئۆجه‌الن‪ :‬هێزه‌کانى ئێم ‌ه ل ‌ه تونس و میسر پێشکه‌وتووتره‬

‫«ئێم ‌ه تا نه‌ورۆز راده‌وه‌ستین»‬

‫(‪)21‬ى ئادار رووداوێکى نه‌رێنى روونه‌دات‪.‬‬ ‫بیر له‌و‌ه ده‌که‌مه‌و‌ه ک‌ه هه‌ندێک پێشکه‌وتن‬ ‫رووب����ده‌ن‪ .‬ده‌ک���رێ ئ �ه‌م ره‌وش���‌ه ل‌ه (‪)21‬‬ ‫ى ئ���اداره‌و‌ه تا مانگى حوزه‌یران ب �ه‌رده‌وام‬ ‫ببێت»‪.‬‬ ‫ئۆجه‌الن‪ ،‬قسه‌ى له‌وه‌ش کرد ک‌ه له‌پێناو‬ ‫چاره‌سه‌ریدا هه‌وڵ ده‌دات و سه‌رهه‌ڵدانه‌کانى‬ ‫گه‌لى تونس‪ ،‬میسر‪ ،‬لیبیا و سلێمانى‬ ‫به‌بیرهێنایه‌و‌ه و له‌مباره‌یه‌و‌ه جه‌ختى کرده‌وه‌‪:‬‬ ‫«ئێستا پێشنیار ناکه‌م‪ ،‬ک‌ه وه‌کو میسر و‬ ‫تونس راپه‌ڕینى به‌رده‌وام ئه‌نجام بده‌ن‪ .‬ئێم ‌ه‬ ‫ئێستا وابیرده‌که‌ینه‌و‌ه ک‌ه ئێستا ره‌وانیی ‌ه‬ ‫هه‌موو هێزى خۆمان بخه‌ین‌ه ناو جموجۆڵه‌وه‌‪.‬‬ ‫ئێستا ئێم‌ه له‌هه‌وڵى ئه‌وه‌دا نین ک‌ه جه‌ماوه‌ره‌که‌مان و‬ ‫رێکخستنه‌که‌مان بخه‌ین‌ه ناو جموجۆڵه‌وه‌‪ .‬به‌اڵم ده‌بێ‬ ‫باش ئه‌و‌ه بزانرێ که‌وا هێزه‌کانى ئێم‌ه ل‌ه تونس و میسر‬ ‫پێشکه‌وتووتره‌‪ .‬له‌به‌رئه‌وه‌ى هێز‌ه رێکخستووه‌که‌مان‬ ‫ئه‌زموونى تێکۆشانى ساڵه‌هاى هه‌یه‌»‪.‬‬ ‫رێبه‌رى ‪ ،KCK‬وت��ى‪« :‬ده‌بێت ئ�ه‌و‌ه روونببێته‌و‌ه‬ ‫ک‌ه الیه‌نگرانى چاره‌سه‌رى و شه‌ڕ کێن؟‪ .‬ئه‌و‌ه راست‬ ‫نیی‌ه که‌وا له‌شوێنى خۆیان دابنیشن و فشار بۆ سه‌ر‬

‫په‌که‌ک‌ه بێنن‪( .‬ئاکه‌په‌) تا ئێستا هیچ هه‌نگاوێکى بۆ‬ ‫چاره‌سه‌رى نه‌هاوێشتوو‌ه و ئاسته‌نگى بۆ قۆناغه‌که‌ش‬ ‫دروست ده‌کات‪ .‬هه‌ر بۆی‌ه ده‌بێت ئه‌و ده‌وروبه‌ران‌ه هێز‬ ‫ب‌ه (ئاکه‌په‌) نه‌به‌خشن‪ .‬ئه‌وه‌ى هه‌ر‌ه زۆر سه‌رنجى من‬ ‫راده‌کێشێت وته‌ى با چه‌که‌کان بێده‌نگ ببن‪ .‬به‌بێ‬ ‫ئ �ه‌وه‌ى هه‌وڵدانێک بۆ چ��اره‌س�ه‌رى ئه‌نجام بدرێت‪،‬‬ ‫که‌چى ب�ه‌رده‌وام ده‌ڵێن؛ با چه‌که‌کان بێده‌نگ ببن‪.‬‬ ‫له‌ره‌وشێکى وه‌هادا ئه‌م داخوازیی‌ه بێ واتایه‌‪ .‬چه‌کى‬ ‫چی؟ مه‌گه‌ر ئێم‌ه چه‌ک به‌کاردێنین؟ نه‌خێر‪ .‬ئێم ‌ه‬

‫ناچارده‌که‌ن که‌وا چه‌ک به‌کار بێنین»‪.‬‬ ‫ئۆجه‌الن‪ ،‬له‌درێژه‌ى دیداره‌که‌ى خۆیدا ئاگایى‬ ‫دا ب‌ه راى گشتى تورکیا‪« :‬ده‌خوازین ئه‌م‌ه به‌راى‬ ‫گشتى تورکیا بڵێین؛ وه‌رن با ئێم‌ه رێگ‌ه ب‌ه رژانى‬ ‫خوێنى گه‌نجان نه‌ده‌ین‪ .‬ده‌بێت هێز و هاوکارى بده‌ن ‌ه‬ ‫هیواى چاره‌سه‌رى دیموکراتى‪ .‬پێویست‌ه شوێنى‬ ‫خۆیان ل‌ه قۆناغى چاره‌سه‌رى دیموکراتیدا بگرن‬ ‫و له‌پێناو چاره‌سه‌ریدا فشار بۆ (ئاکه‌په‌) بێنن»‪.‬‬ ‫ڕێ��ب �ه‌رى (‪ ،)KCK‬ئ �ه‌وه‌ش��ى وت‪ :‬ده‌وڵ�ه‌ت��ى‬ ‫تورکیا ب�ه‌درێ��ژای��ى (‪ 80‬ــ ‪)90‬س��اڵ��ى راب���ردوو‬ ‫له‌دژى ک��وردان سیاسه‌تى له‌ناوبردنى گرتبۆبه‌ر‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئێستا گه‌یشتۆت‌ه ئه‌و ئاسته‌ى ک‌ه هه‌بوونى‬ ‫کوردان په‌سه‌ند ده‌کات‪ .‬ئه‌و گۆڕانگارییه‌ش ل ‌ه‬ ‫ئه‌نجامى تێکۆشانى کوردان هاتۆت‌ه دی‪ .‬هه‌وڵه‌کانى‬ ‫منیش لێره‌وه‌‪ ،‬پێشى گرت ل‌ه هه‌وڵه‌کانى له‌ناوبردنى‬ ‫کوردان‪ .‬ئێستا هه‌بوونى کوردان په‌سه‌ند ده‌کرێت و‬ ‫ده‌ب��ێ قۆناغى چاره‌سه‌رى پێشبکه‌وێت‪ .‬بێگومان‪،‬‬ ‫ئاسان نیی‌ه ک‌ه ده‌وڵه‌ت به‌زویى ده‌ستبه‌ردارى سیاسه‌تى‬ ‫(‪ )90‬ساڵه‌ى خۆى ببێت‪ .‬به‌اڵم کاتى ئه‌و‌ه هاتوو‌ه‬ ‫ده‌وڵ�ه‌ت ده‌ستبه‌ردارى سیاسه‌تى له‌ناوبردنى کوردان‬ ‫به‌ردات‪ .‬ئێمه‌ش وه‌ک کورد ده‌مانه‌وێ له‌و سیاسه‌ت ‌ه‬

‫بێچاالکى هیچ واتایه‌کى نه‌ماوه‌‪ .‬په‌که‌ک‌ه به‌ته‌واوى‬ ‫کۆتایى ب‌ه ئاگربه‌ست نه‌هێنا‪ ،‬به‌اڵم په‌یامى دا ک ‌ه‬ ‫ئه‌وان ب‌ه شێوه‌یه‌کى چاالک خۆیان ده‌پارێزن»‪.‬‬ ‫رۆژن����ام����ه‌ى (‪)wall Street Journal‬‬ ‫راده‌گه‌یه‌نێت ک‌ه بۆ ب �ه‌رده‌وام��ى ئاگربه‌ست‪ ،‬ئه‌و‬ ‫مه‌رجانه‌ى ل‌ه الیه‌ن په‌که‌که‌و‌ه راگه‌یه‌ندرابوون‪ ،‬له‌الیه‌ن‬ ‫تورکیاو‌ه جێبه‌جێ نه‌کران‪.‬‬ ‫رزگارمان بێت‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها‪ ،‬ئۆجه‌الن‪ ،‬باسى له‌وه‌شکرد ک‌ه ئاشکرای ‌ه‬ ‫(ئاکه‌په‌) زۆر شتى له‌بن سه‌ردایه‌‪ .‬من ب‌ه شوان په‌روه‌ر‬ ‫ده‌ڵێم با بێت و ل‌ه تێکۆشانى ئازادیدا جێبگرێت‪ ،‬با‬ ‫ڕێگا نه‌دات به‌کارى بێنن‪ .‬ئه‌گه‌ر له‌گه‌ڵ ئاکه‌په‌دا‬ ‫بن‪ ،‬ئه‌و کات قیمه‌تى ئه‌وان له‌ناو گه‌لدا باى پێنج‬ ‫قوروشه‌‪ .‬با پشتیوانى ل‌ه چاره‌سه‌رى دیموکراتیان ‌ه‬ ‫بکه‌ن‪.‬‬ ‫ئۆجه‌الن‪ ،‬ل‌ه هه‌ڵبژاردنه‌کانى داهاتووى تورکیا دوا‬ ‫و بۆ تێپه‌ڕاندنى به‌ربه‌ستى له‌سه‌دا ده‌ى هه‌ڵبژاردنه‌کان‪،‬‬ ‫ئاماژه‌ى کرد ک‌ه به‌ره‌یه‌کى نه‌ته‌وه‌یى دیموکراتى‬ ‫دابمه‌زرێت‪ .‬هه‌روه‌ها پێشنیارى کرد ل‌ه ئامه‌د خێوه‌تى‬ ‫ئاشتى و چاره‌سه‌ر هه‌ڵدرێت‪.‬‬ ‫ه�ه‌روه‌ه��ا جه‌ختى ک���رده‌وه‌‪ :‬هه‌موو بنده‌سته‌کان‪،‬‬ ‫که‌سانى ن��اڕازی��ی��ن ل�‌ه سیسته‌م و ک���ورد ده‌ت��وان��ن‬ ‫ل‌ه به‌ره‌یکدا ل���ه‌ده‌ورى یه‌کتر کۆببنه‌وه‌‪ .‬ئه‌گه‌ر‬ ‫ئاماده‌کارییه‌کى باش بکرابایه‌‪ ،‬ده‌تواندرا به‌ربه‌ستى‬ ‫ڕێژه‌ى له‌سه‌دا ده‌ى هه‌ڵبژاردنه‌کان تێپه‌ڕێنن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئێستا دره‌نگ بووه‌‪ .‬وا دیاره‌‪ ،‬وه‌ک پاڵێوراوى سه‌ربه‌خۆ‬ ‫به‌ره‌و هه‌ڵبژاردن ده‌چن‪ .‬به‌اڵم دیسانیش پێویست ناکات‬ ‫زۆر په‌ل‌ه بکه‌ن‪ ،‬پێویست‌ه له‌به‌رامبه‌ر هه‌ر پێشهاتێک‪،‬‬ ‫ت��ا هه‌نگاوه‌کانى کۆتاییش‪ ،‬ئ�ه‌گ�ه‌ر ده‌رکه‌وتنى‬ ‫هاوپه‌یمانێتییه‌کى به‌و شێوه‌ی‌ه له‌به‌ر چاو بگیردرێت‪.‬‬ ‫به‌گوێره‌ى ره‌وشه‌ک‌ه ده‌توانن هه‌ڵوێست بگرن‪.‬‬ ‫ئۆجه‌الن سه‌باره‌ت ب‌ه دامه‌زراندنى به‌ره‌ى نه‌ته‌وه‌یى‬ ‫دیموکراتى وتی‪ :‬ده‌وڵه‌ت به‌ره‌ى نه‌ته‌وه‌ى دیموکراتى‬ ‫په‌سه‌ند ناکات‪ .‬پێویست‌ه ئه‌و قۆناغه‌ى ئێستا به‌باشى‬ ‫هه‌ڵسه‌نگاندنى بۆ بکرێت‪ ،‬پێویست‌ه ئ�ه‌و قۆناغ ‌ه‬ ‫له‌ده‌ست نه‌درێت‪.‬‬

‫هـــــه‌واڵی کوردستانی‬ ‫(‪ )35‬گه‌ریال گیانیان له‌ده‌ستداوه‌‬

‫ل �‌ه م����اوه‌ى ب��ڕی��ارى ب��ێ��چ��االک��ی کۆماجڤاکێن‬ ‫کوردستانه‌و‌ه به‌هۆى ئۆپه‌راسیۆنه‌کانى سوپاى تورکیا‪،‬‬ ‫(‪)35‬گه‌ریالى هێزه‌کانى پارستنى گه‌ل (ه‪.‬پ‪.‬گ)‬ ‫گیانیان له‌ده‌ستدا‪( .‬ه‪.‬پ‪.‬گ)‪ ،‬ئه‌نجامه‌کانی حه‌وت‬ ‫مانگى قۆناغى بێچاالکى ل�ه‌الی�ه‌ن کۆماجڤاکێن‬ ‫ک��وردس��ت��ان �ه‌و‌ه ک �‌ه ل �‌ه (‪)13‬ى ئ��اب��ى (‪)2010‬ه‌وه‌‬ ‫راگه‌یه‌ندرا‪ ،‬هه‌ڵوێستى ده‌وڵه‌تى تورکیاو حکومه‌تى‬ ‫ئاکه‌په‌ى ل‌ه به‌رامبه‌ر چاره‌سه‌رکردنى پرسى کورددا‬ ‫خست‌ه ڕوو‪ .‬ل‌ه قۆناغى بێچاالکیدا داخوازیه‌کانى گه‌لى‬ ‫کورد‪ ،‬وه‌ک ئاماده‌کردنى ده‌ستوورێکى بنچینه‌یى نوێ‪،‬‬ ‫په‌روه‌رد‌ه ب‌ه زمانى دایک‪ ،‬راوه‌ستاندنى ئۆپه‌راسیۆنه‌کان‪،‬‬ ‫ئازادکردنى سیاسه‌تمه‌دارانى کورد و که‌مکردنه‌وه‌ى‬ ‫به‌ربه‌ستى هه‌ڵبژاردنه‌کان‪ ،‬له‌الیه‌ن ئاکه‌په‌و‌ه ره‌تکرانه‌وه‌‪.‬‬ ‫ئاکه‌پ‌ه ب‌ه زیاکردنى ئۆپه‌راسیۆنه‌کان و زهنیه‌تى ‹یه‌ک‬ ‫زم��ان‪ ،‬یه‌ک واڵت‪ ،‬و یه‌ک نه‌ته‌وه‌› تاوانبارکرا و‬ ‫به‌هۆى ئۆپه‌راسیۆنه‌کان (‪)35‬گه‌ریالى (ه‪.‬پ‪.‬گ)‬ ‫ژیانیان له‌ده‌ستدا‪.‬‬

‫(‪ )37‬رۆژ مانگرتن له‌خواردن و هه‌واڵیشى نییه‌‬

‫(‪)128‬ساڵ زیندان بۆ (‪ )30‬که‌س‬

‫به‌پێى هه‌واڵێکى نه‌ورۆز تیڤى‪ ،‬له‌چه‌ند رۆژى‬ ‫رابردودا دوابه‌دواى هه‌ڵوێستى گیراوانى سیاسى‬ ‫له‌ زیندانى ئورمیه‌ى رۆژه �ه‌اڵت��ى کوردستان‬ ‫له‌به‌رامبه‌ر له‌سێداره‌دانى حسێن خزری‪ .‬چه‌ند‬ ‫گ��ی��راوێ��ک خ��ران �ه‌ ژوره‌ک���ان���ى ت��اک�ه‌ک�ه‌س��ى و‬ ‫چه‌ند گ��ی��راوى تریش ب��ۆ ئ��ی��داره‌ى ئیتالعاتى‬ ‫هه‌مان شار گوازرانه‌وه‌‪ .‬عه‌لى ئه‌حمه‌د سلێمان‬ ‫ل �ه‌ (‪ )1/5‬ب��ۆ ئ��ی��داره‌ى ئیتالعاتی ئورمی ‌ه‬ ‫گوازرابۆوه‌ و له‌وێ له‌دژى له‌سێداره‌دانى خزرى‬ ‫بۆ ماوه‌ى (‪ )37‬رۆژ ده‌ستى دابۆیه‌ مانگرتن‬ ‫له‌خواردن‪ .‬دواى ئه‌وه‌ى ته‌ندروستى به‌ره‌و خراپى‬ ‫ده‌چێت‪ ،‬ده‌گ��وازرێ��ت�ه‌وه‌ بۆ نه‌خۆشخانه‌ و له‌و‬ ‫کاته‌وه‌ زانیارى ده‌رب��اره‌ى نازاندرێت‪ .‬هه‌روه‌ها‬ ‫هه‌ردووگیراوى کورد (ئه‌حمه‌د ته‌موویی) له‌‬ ‫(‪ )2/16‬و (عه‌لى حسێن ئۆندیل) له‌ (‪)2/12‬‬ ‫بۆ ئیداره‌ى ئیتالعاتى ئورمیه‌ گوازراونه‌ته‌وه‌ و‬ ‫تا ئێستا هیچ هه‌واڵێکیان نییه‌‪.‬‬

‫رۆژى(‪ )2/4‬هه‌شته‌مین دانیشتنى شاره‌دارى‬ ‫پ���ارت���ى ئ��اش��ت��ى و دی��م��وک��رات��ى (‪)BDP‬ى‬ ‫شارۆچکه‌ى (ئیگدر)ى باکورى کوردستان‪،‬‬ ‫محه‌مه‌د نورى گونه‌ش و به‌ڕێوه‌رانى (‪.)BDP‬‬ ‫که‌ له ‌دووه‌مین دادگاى سزاى گرانى ئه‌رزه‌ڕۆم‬ ‫به‌ڕێوه‌چوو‪ .‬دیوانى دادگا بۆ سیاسه‌تمه‌دارانى‬ ‫ک����ورد (‪ )128‬س����اڵ و ن���ۆ م��ان��گ س���زاى‬ ‫گرتنیانى ب��ۆ ب��ڕی �ه‌وه‌‪ .‬هه‌شته‌مین دانیشتنى‬ ‫(‪ )30‬سیاسه‌تمه‌دارى کورد له‌ دادگاى سزاى‬ ‫گرانى ئه‌رزه‌ڕۆمن به‌ڕێوه‌ چوو‪ .‬دیوانى دادگا‬ ‫ناسنامه‌ى گیراوانى خوێندوه‌وه‌ و رێگه‌ى پێدان‬ ‫ب �ه‌گ��رى ل �ه‌ خ��ۆی��ان ب��ک �ه‌ن‪ ،‬گ��ی��راوان ویستیان‬ ‫به‌زمانى کوردى به‌رگرى له‌ خۆیان بکه‌ن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫دیوانى ده‌ستورى رێگه‌یاننه‌دا که‌ گیره‌وه‌کان ب ‌ه‬ ‫زاره‌کى به‌رگرى له‌ خۆیان بکه‌ن و ئه‌وانیش ب ‌ه‬ ‫نوسین به‌رگریان له‌ خۆیان کرد‪.‬‬

‫(‪ )146‬رێکخراو داواى ئاشتى ده‌کات‬

‫ل‌ه ئامه‌دى باکورى کوردستان (‪ )146‬رێکخراوى‬ ‫کۆمه‌ڵگاى مه‌ده‌نى ئه‌و شار‌ه له‌سه‌ر به‌رده‌وام بوونى‬ ‫قۆناغى بێچاالکى لێدوانێکیاندا‪ .‬رێکخراوه‌کانى‬ ‫کۆمه‌ڵگاى مه‌ده‌نى ل‌ه به‌رنامه‌یاندای‌ه ک‌ه شارى ترى‬ ‫باکورى کوردستان بگه‌ڕێن و له‌وه‌باریه‌و‌ه کۆببنه‌و‌ه‬ ‫و لێدوان ب��ده‌ن‪ .‬محه‌مه‌د ئه‌مین ئاکتار‪ ،‬سه‌رۆکى‬ ‫نووسینگه‌ى م��اف��ی م���رۆڤ‪ ،‬س �ه‌رۆک��ى ژوورى‬ ‫پێشه‌سازى و بازرگانى و چه‌ندین که‌سایه‌تى تر‪،‬‬ ‫ئاماژه‌یان به‌وه‌کرد ک‌ه نابێت که‌س ئه‌و نوسراو‌ه واژو‬ ‫بکات ک‌ه ده‌وڵ �ه‌ت ده‌یه‌وێت شه‌ڕ بکه‌ین به‌رامبه‌ر‬ ‫ب‌ه (‪ .)KCK‬ه�ه‌روه‌ه��ا (‪ )146‬رێکخراوه‌ک‌ه ل ‌ه‬ ‫لێدوانه‌که‌یاندا ئاماژ‌ه بۆ ئه‌وه‌شده‌که‌ن له‌به‌ر ئه‌وه‌ى‬ ‫(‪ )KCK‬هه‌نگاوى بۆ ئاشتی هاویشتوو‌ه و ده‌وڵه‌ت‬ ‫هه‌نگاوى نه‌هاویشتوو‌ه بۆ چ��اره‌س �ه‌رى‪ .‬ئه‌ندام و‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رى نوسینگه‌ى ئامه‌د‪ ،‬پشتگیرى سه‌رۆکى‬ ‫نوسینگه‌ى شارى وانیشیان به‌ده‌ست هێنا‪.‬‬

‫نه‌خشه‌ى کوردستان ل ‌ه (‪)Google‬‬

‫له‌ ماڵپه‌رى گوگڵدا به‌شى نه‌خشه‌ى گوگڵ‬ ‫(‪ )Google Maps‬ئه‌و سنوره‌ى کێشاو‌ه‬ ‫ک�ه‌ ک���وردى تێدا ژی���اوه‌ ب�ه‌ تایبه‌تى ل�ه‌ رووى‬ ‫کلتورى و زمان و مێژووییه‌وه‌ و ئاماژه‌ به‌وه‌ش‬ ‫ک��راوه‌‪ ،‬کورد خاوه‌نى ناسنامه‌یه‌کى دێرینن‪.‬ل ‌ه‬ ‫نه‌خشه‌که‌دا که‌رکوک و موسڵ ده‌که‌ونه‌ ناو‬ ‫خاکى هه‌رێمى کوردستانه‌وه‌ و ئه‌وه‌ش ده‌ستنیشان‬ ‫کراوه‌‪ ،‬له‌ هه‌ر چوار به‌شى کوردستان شارێکى‬ ‫ن���اوه‌ن���دى ه �ه‌ی �ه‌‪ ،‬ب���ه‌و پ��ێ��ی�ه‌ش ش���ارى (ئ��ام �ه‌د)‬ ‫ناوه‌ندى باکورى کوردستان و گه‌وره‌ترین شارى‬ ‫کوردستانه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها ئامه‌د له‌ رووى سیاسیه‌و‌ه‬ ‫ب��ۆ ک��ورده‌ک��ان��ى ت��ورک��ی��ا خ���اوه‌ن���ى شوێنێکى‬ ‫گرنگه‌‪ .‬هه‌روه‌ها شارى (سنه‌)ش وه‌ک ناوه‌ندى‬ ‫رۆژهه‌اڵتى کوردستان و هه‌ولێر وه‌ک ناوه‌ندى‬ ‫باشور و دیارى کراوه‌‪ ،‬شارى (قامیشلۆ)ش وه‌ک‬ ‫گه‌وره‌ترین و گرنگترین شارى کوردان له‌ سوریا‬ ‫ناوبراوه‌‪.‬‬


‫کـو‬ ‫دوا ردســتــان‬ ‫ی‬ ‫(‬ ‫‪7‬‬ ‫‪1‬‬ ‫)‬ ‫ی شوبات‬

‫مه‌کته‌ب سیاسییه‌کی حزبى کۆمۆنیست‪:‬‬

‫ێ ئه‌م ده‌سه‌اڵت ‌ه بڕوات‪ ،‬چونک ‌ه چاکسازى هه‌ڵناگرێ‌‬ ‫ده‌ب ‌‬ ‫[ ئا‪ /‬هێڤار قه‌ره‌داغى ]‬

‫ێو‬ ‫ئه‌وان ده‌زانن ئه‌گه‌ر ئه‌م به‌دیل‌ه شوێنى خۆى بگر ‌‬ ‫خه‌ڵک بێت‌ه پاڵى ئه‌وا ته‌واوى به‌رنامه‌ى ده‌سه‌اڵت و‬ ‫ێ ئه‌وه‌مان‬ ‫ئۆپۆزسۆن ده‌که‌ون‌ه ژێر پرسیاره‌وه‌‪ ،‬بۆی‌ه ناب ‌‬ ‫ێ هه‌ر له‌سه‌ر ئه‌م به‌دیل‌ه یه‌کێتى نیشتمانى‬ ‫له‌بیربچ ‌‬ ‫ل‌ه ساڵی (‪)2000‬دا په‌المارى حیزبى کۆمۆنیستیدا‬ ‫و باره‌گاکانى داخست و تا ئێستاش رێگ‌ه نادا ب ‌ه‬ ‫شێوه‌یه‌کى ئازادان‌ه کارى خۆى بکات‪.‬‬

‫خه‌سره‌و سایه‌‪ ،‬ئه‌ندامى مه‌کته‌بى سیاسى‬ ‫حیزبى کۆمۆنیستى کرێکارى کوردستان‪،‬‬ ‫له‌م چاوپێکه‌وتنه‌ى رۆژنامه‌ی (چه‌تر)دا قس ‌ه‬ ‫له‌سه‌ر ره‌وشى ئێستاى هه‌رێمى کوردستان و‬ ‫به‌شداریکردنیان ل ‌ه خۆپیشاندانه‌کاندا ده‌کات و‬ ‫ئه‌و ‌ه ده‌خاته‌ڕوو‪ ،‬تا ئێستا مۆڵه‌تیان پێ نه‌دراو ‌ه‬ ‫و ده‌سه‌اڵت ل ‌ه قسه‌کردنى ئه‌وان ده‌ترسێت‪...‬‬

‫ێ حیزبى کۆمۆنیست‬ ‫چه‌تر‪ :‬که‌وات ‌ه کات ‌‬ ‫ئه‌و مێژووه‌ى هه‌یه‌‪ ،‬ئایا ل ‌ه ئێستادا ک ‌ه‬ ‫شه‌قامى کوردى جوڵه‌ى تێکه‌وتوو ‌ه بوونى‬ ‫حیزبى کۆمۆنیست بونێکى تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه‌ی ‌ه‬ ‫یان چى؟‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬هه‌ڵوێستى حزبى کۆمۆنیست له‌م‬ ‫کاته‌دا چۆنه‌‪ ،‬و ‌ه تێڕوانینتان ل ‌ه به‌رامبه‌ر‬ ‫ده‌سه‌اڵتدا له‌م کاته‌دا چیه‌؟‬

‫ ئ��ێ��م�‌ه ئ���ه‌م ج���واڵن���ه‌وه‌ی���‌ه ب��‌ه ج��واڵن �ه‌وه‌ی �ه‌ک��ى‬‫شۆڕشگێڕانه‌ى خه‌ڵکى کوردستان ده‌بینین راسته‌وخۆ‬ ‫بۆ کۆتایهێنان ب‌ه سیسته‌م و ده‌سه‌اڵت و حکومه‌ت و‬ ‫په‌رله‌مانى ئێستاى کوردستانه‌‪ ،‬حزبى ئێم‌ه هه‌وڵده‌دات‬ ‫ئه‌م بزوتنه‌وه‌ی‌ه ب‌ه شێوه‌یه‌کى شۆڕشگێڕان‌ه کۆتایى‬ ‫پێبهێنێ‌‪ ،‬چونک‌ه ئێم‌ه خ��وازی��ارى ئاڵوگۆڕێکى‬ ‫ریشه‌یین‪ ،‬ده‌سه‌اڵتیش زمانى گۆڕاوه‌‪ ،‬ئێم‌ه بینیمان‬ ‫ل �ه‌س �ه‌ره‌ت��ادا ب �‌ه زم��ان��ى ت��ون��د و (ق �ه‌ه��ر) ده‌دوان‪،‬‬ ‫ب �ه‌اڵم ئێستا ده‌بینى سه‌رانى ده‌س��ه‌اڵت که‌وتونه‌ت ‌ه‬ ‫پاشه‌کشێیه‌که‌و‌ه ک‌ه هه‌وڵده‌ده‌ن چاکسازى بکه‌ن و‬ ‫خواسته‌کانى خه‌ڵک به‌دى بهێنن‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬هۆکارى ئه‌م پاشه‌کشێی ‌ه ب ‌ه چى‬ ‫ده‌بینى؟‬

‫ هۆکارى سه‌ره‌کى ئه‌وه‌ی‌ه ک‌ه جه‌ماوه‌ر هاتۆت ‌ه‬‫م�ه‌ی��دان‪ ،‬سروشتی هه‌موو ده‌سه‌اڵتێک ل‌ه دنیادا‬ ‫ل��ه‌وه‌دا کۆده‌بێته‌و‌ه ک‌ه تاچه‌ند هێزى ج�ه‌م��اوه‌ر ل ‌ه‬ ‫به‌رامبه‌ریدایه‌‪ ،‬چونک‌ه ئه‌م هێز‌ه بڕیارى خۆیداوه‌‪،‬‬ ‫ێ ئه‌م‬ ‫ئه‌وه‌تا ل‌ه (‪)17‬ى شوباتدا بڕیاریداوه‌‪ ،‬ک‌ه ده‌ب ‌‬ ‫ده‌سه‌اڵت‌ه ب��ڕوات‪ ،‬چونک‌ه چاکسازى هه‌ڵناگرێ‌‪،‬‬ ‫ێ هیچ داخوازییه‌ک دابین بکات بۆ خه‌ڵک‪،‬‬ ‫ناتوان ‌‬ ‫چونک‌ه خه‌ڵک ئ��ازادى ده‌وێ‌‪ ،‬خه‌ڵک یه‌کسانى‬ ‫ێ میلیشیاى ئه‌حزابى چه‌کدار‬ ‫ده‌وێ‌‪ ،‬خه‌ڵک ده‌یه‌و ‌‬ ‫ێ به‌سه‌ریه‌وه‌‪ ،‬خه‌ڵک داوا ده‌کات ک ‌ه‬ ‫به‌اڵیه‌ک نه‌ب ‌‬ ‫نوێنه‌رانى بچن‌ه نێو ده‌سه‌اڵته‌وه‌‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬باش ‌ه ه �ه‌ر ئ �ه‌م خه‌ڵک ‌ه نه‌بوو‬

‫خۆسره‌و سایه‌‬

‫چ��وون � ‌ه س�ه‌رس��ن��دوق�ه‌ک��ان��ى ده‌ن��گ��دان و م��اڵ�ه‌و‌ه ک‌ه هه‌مان ن �ه‌زم و نیزامى ئێستا بمێنێ‌‪،‬‬ ‫ده‌نگیاندا و ئه‌نجامى ده‌نگدانه‌که‌ش هه‌مان به‌اڵم خه‌ڵک ئاماد‌ه بکه‌ن له‌ژێر ناوى حکومه‌تى‬ ‫ئه‌م روخسارانه‌ى کرده‌و ‌ه ب ‌ه ده‌سه‌اڵتدار؟‪.‬‬ ‫ته‌کنۆکراتدا ک‌ه هه‌مان حکومه‌تى سه‌رمایه‌دارانه‌ی ‌ه‬ ‫ به‌ڵ ‌‬‫ێ هه‌ر ئه‌و خه‌ڵکه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم خه‌ڵکى رێگه‌ى و جیاوازیه‌کى نی‌ه له‌گ‌ه ‌ڵ حکومه‌ته‌که‌ى به‌رهه‌م‬ ‫‌نگى‬ ‫ه‬ ‫هاوس‬ ‫کاتێک‬ ‫‌ر‪،‬‬ ‫ه‬ ‫‌ب‬ ‫ه‬ ‫‌گرێت‬ ‫ه‬ ‫د‬ ‫خۆى‬ ‫سیاسه‌تى‬ ‫ێ بۆ هه‌ڵبژاردنى‬ ‫ساڵحدا‪ ،‬پاشان زه‌مینه‌ساز بکر ‌‬ ‫خۆى له‌گ‌ه ‌ڵ ده‌سه‌اڵتدا به‌راورد بکات و ببین ‌‬ ‫ێ ک ‌ه په‌رله‌مان له‌وه‌شدا خه‌ڵک خۆى ل‌ه دژى ده‌سه‌اڵت‬ ‫ئاماده‌یى ئه‌وه‌ى نی‌ه ئاڵوگۆڕ پێکبێن ‌‬ ‫ێ‬ ‫ێ چاو ده‌بڕێت ‌ه و په‌رله‌مان هاتۆت‌ه کایه‌و‌ه ئه‌م‌ه به‌دیلێک‌ه ک‌ه ر ‌‬ ‫ێ خه‌ڵک ب‌ه که‌مترین داخوازیه‌و‌ه‬ ‫ملمالنێى باڵه‌کانى ده‌سه‌اڵت و ئۆپۆزسیۆن‪ ،‬ب‌ه بڕواى وونکه‌ر‌ه و ده‌یانه‌و ‌‬ ‫من خه‌ڵک بۆی‌ه به‌شدارى هه‌ڵبژاردنى کرد بۆئه‌وه‌ى بنێرنه‌و‌ه ماڵه‌و‌ه و ئه‌م ده‌وران‌ه شۆڕشگێڕانه‌ی‌ه تێپه‌ڕێنن‪،‬‬ ‫تۆڵ‌ه ل‌ه ده‌سه‌اڵت بکه‌نه‌وه‌‪ ،‬بۆی‌ه ده‌نگیاندا بۆئه‌وه‌ى به‌اڵم به‌دیلێک به‌دیلى حیزبى کۆمۆنیستى کرێکاری ‌ه‬ ‫قڵیش ل‌ه هه‌یئه‌تى ده‌سه‌اڵتدا بب ‌‬ ‫ێ ئه‌گینا بۆ ره‌وت ‌ه ک‌ه ل‌ه چه‌ند ووشه‌یه‌کدا به‌یانى کردو‌ه (نان‪ ،‬کار‪،‬‬ ‫ئیسالمیه‌کان و گۆڕان نه‌بوو‪ ،‬بۆی‌ه ئێستاش قسه‌کانى ئازادى‪ ،‬حکومه‌تى شورایى) واتا حکومه‌تى نوێنه‌رانى‬ ‫کۆتای هێنان‌ه ب‌ه ده‌سه‌اڵت‪.‬‬ ‫خه‌ڵک‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬بڕواتان به‌و ‌ه هه‌ی ‌ه ک ‌ه ل ‌ه ئێستادا‬ ‫ێ له‌به‌رامبه‌ر گۆڕینى ئه‌م‬ ‫به‌دیلێک هه‌ب ‌‬ ‫ده‌سه‌اڵته‌دا؟‪.‬‬

‫ێ به‌دیل هه‌یه‌‪ ،‬بۆ نمون‌ه له‌الیه‌ن ئۆپۆزسیۆنه‌و‌ه‬ ‫ به‌ڵ ‌‬‫ێ ب‌ه شێوه‌یه‌ک ل‌ه شێوه‌کان ئیعاده‌ى‬ ‫ک‌ه ده‌ی��ان�ه‌و ‌‬ ‫ده‌ورانى نیزامى ئێستا بکه‌ن‪ ،‬بۆ نمون‌ه یه‌کگرتوو و‬ ‫کۆم‌ه ‌ڵ و گۆڕان رێکه‌وتون و پالتفۆڕمێکى (‪)22‬‬ ‫خاڵیانداو‌ه ب‌ه ده‌س �ه‌اڵت ک‌ه تێیدا خه‌ڵک بنێرنه‌و‌ه‬

‫ێ نی ‌ه و له‌گ ‌ه ‌ڵ‬ ‫چه‌تر‪ :‬ئه‌م دروشم ‌ه نو ‌‬ ‫ته‌مه‌نى ئه‌م حیزبه‌دا بوونى هه‌یه‌‪ ،‬بۆ تا‬ ‫ئێستا نه‌تانتوانیو ‌ه ب ‌ه جدى کارى له‌سه‌ر‬ ‫بکه‌ن؟‬

‫ ئێم‌ه ب���ه‌رده‌وام ک��ارى جدیمان له‌سه‌ر ک��ردوه‌‪،‬‬‫به‌اڵم بۆی‌ه تا ئێستا ئه‌م دروشم‌ه جه‌ماوه‌رى نه‌بوه‌ته‌و‌ه‬ ‫مه‌سه‌له‌ک‌ه سه‌رکوتکردن بووه‌‪ ،‬ک‌ه ل‌ه هه‌ردوو سه‌رى‬ ‫ده‌س �ه‌اڵت و ئۆپۆزسیۆنه‌و‌ه بوونى هه‌بووه‌‪ ،‬چونک ‌ه‬

‫دیدار‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪47‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2710/12/16 - 2011/3/7‬‬

‫‪5‬‬

‫ێ بده‌ن‌ه حکومه‌ت و حکومه‌ت و په‌رله‌مان‬ ‫مۆڵه‌ت ‌‬ ‫هه‌ڵبوه‌شێنێته‌و‌ه و خه‌ڵک ئاماده‌بکه‌ن تابچێته‌و‌ه سه‌ر‬ ‫سندوقه‌کانى ده‌نگدان‪ ،‬ئه‌وه‌ش زانراو‌ه له‌م هه‌ڵبژاردنه‌دا‬ ‫ێ ی���ان ئ��ۆپ��ۆزس��ی��ۆن ی��ان‬ ‫ی���ان ده‌س�����ه‌اڵت ده‌رده‌چ����� ‌‬ ‫تێکه‌ڵه‌یه‌ک ل‌ه هه‌ردووال‪ .‬به‌اڵم ئه‌وان سورن له‌سه‌ر‬ ‫ئه‌وه‌ى پایه‌کانى ئێستاى بۆرجوازى کورد بمێنێته‌وه‌‪،‬‬ ‫ێ به‌سه‌ر‬ ‫به‌واتای ئه‌وه‌ی ک‌ه حیزبى میلیشیا سه‌روه‌ر ب ‌‬ ‫خه‌ڵکه‌وه‌‪ ،‬به‌بڕواى من ئ�ه‌وه‌ش کوده‌تایه‌ک‌ه به‌سه‌ر‬ ‫بزوتنه‌وه‌ى شۆڕگێڕى خه‌ڵکدا ده‌کرێ‌‪.‬‬

‫ ئێم‌ه نه‌ک هه‌ر هه‌ڵوێستى تۆڵ‌ه سه‌ندنه‌وه‌مان نیه‌‪،‬‬‫به‌ڵکو به‌رامبه‌ر به‌و رۆح‌ه تۆڵه‌سێنه‌ى جه‌ماوه‌ر ک ‌ه‬ ‫چه‌تر‪ :‬ک�ه‌وای� ‌ه ل �ه‌م دۆخ���ه‌دا پێویست ‌ه‬ ‫کوێران‌ه ده‌که‌وێت‌ه به‌رامبه‌ر ده‌سه‌اڵته‌و‌ه راوه‌ستاوین‪،‬‬ ‫میلله‌ت چى بکات؟‬ ‫ێ خه‌ڵک‬ ‫ئێم‌ه خه‌باتێکى سیاسیمان مه‌به‌ست‌ه ده‌مانه‌و ‌‬ ‫ێ خه‌ڵک خۆپیشاندانه‌کانى سه‌رانسه‌رى‬ ‫ ده‌ب � ‌‬‫ب‌ه داخوازیه‌کانى خۆى بگات‪.‬‬ ‫ێ‬ ‫بکات و بیبات‌ه هه‌موو کوچ‌ه و کۆاڵنێکه‌وه‌‪ ،‬ده‌ب ‌‬ ‫چه‌تر‪ :‬ئه‌گه‌ر الیه‌ن ‌ه ئۆپۆزسیۆنه‌کان ک ‌ه‬ ‫ێ تا ئه‌م ده‌سه‌اڵته‌ى هه‌ی‌ه له‌بنه‌و‌ه‬ ‫خه‌ڵک به‌رده‌وام ب ‌‬ ‫ێ ل ‌ه جۆره‌کان له‌به‌رامبه‌ر‬ ‫باستکردن ب ‌ه جۆر ‌‬ ‫هه‌ڵبوه‌شێ‌‪ ،‬له‌هێزى چ�ه‌ک��داری�ه‌و‌ه ل‌ه یاساکانیه‌و‌ه‬ ‫ده‌سه‌اڵتدا که‌وتن ‌ه سازشکردن هه‌ڵوێستى‬ ‫چونک‌ه ئه‌وه‌ى ک‌ه هه‌ی‌ه هی پاشماوه‌کانى به‌عسه‌‪،‬‬ ‫ئێو ‌ه وه‌ک حیزبى کۆمۆنیستى کرێکارى چى‬ ‫هه‌ر له‌سیسته‌مه‌ى هاتوچۆ و په‌روه‌رد‌ه و ته‌ندروستى‬ ‫ده‌بێ‌؟‬ ‫و‪...‬هتد‪ ،‬خه‌ڵکى کوردستان ده‌سه‌اڵتێکى مه‌ده‌نى ک ‌ه‬ ‫ ئێم‌ه هه‌ر له‌سه‌ره‌تاو‌ه هه‌ڵوێستى خۆمان به‌الیه‌ن ‌ه‬‫ێ‬ ‫ێ ده‌وێ‌‪ ،‬یاسایه‌کیان ده‌و ‌‬ ‫نوێنه‌رایه‌تى خۆیانى تیاب ‌‬ ‫ێ یه‌که‌مین‬ ‫ئۆپۆزسیۆنه‌کان نیشانداو‌ه به‌تایبه‌تى کات ‌‬ ‫ک‌ه ئه‌و په‌ڕى ئازادى و یه‌کسانى و خۆشگوزه‌رانى‬ ‫بروسکه‌ى خۆپیشاندان له‌سلێمانى ده‌ستى پێکرد ئێم ‌ه‬ ‫بێ‌‪ ،‬بۆی‌ه پێویست‌ه هاواڵتیان به‌هۆشیاریه‌و‌ه چاو ل ‌ه‬ ‫هه‌موومان ده‌زان��ی��ن ک‌ه (ن�ه‌وش��ی��روان مسته‌فا) ل ‌ه‬ ‫ێ و‌ه رێگ‌ه نه‌ده‌ن له‌سه‌ر‬ ‫سیناریۆکانى ئۆپۆزسیۆن ببڕ ‌‬ ‫که‌ناڵه‌کانى راگه‌یاندنه‌و‌ه ئه‌وانى ب‌ه ئاژاوه‌گێڕ وه‌سفکرد‬ ‫و ئه‌وانه‌و‌ه سازش له‌سه‌ر خه‌بات و خواستى ئه‌وانه‌و‌ه‬ ‫و وتیشی ئ�ه‌وان په‌یوه‌ست نین به‌م خۆپیشاندانه‌وه‌‪،‬‬ ‫بکه‌ن و ب‌ه ده‌ست به‌تاڵى بیاننێرنه‌و‌ه ماڵه‌وه‌‪.‬‬ ‫ێ هه‌م یه‌کگرتوو هه‌م‬ ‫ێ له‌بیرمان بچ ‌‬ ‫هاوکات ناب ‌‬ ‫ێ ژیان باش بکه‌ن‬ ‫چه‌تر‪ :‬ئێو ‌ه ک ‌ه ده‌تانه‌و ‌‬ ‫کۆم‌ه ‌ڵ له‌به‌یاننامه‌ى خۆیاندا هه‌رئه‌و کات پاکانه‌ى‬ ‫و خه‌بات بۆ یه‌کسانى و ئازادى ده‌که‌ن‪ ،‬بۆ‬ ‫خۆیان بۆ ده‌سه‌اڵت کرد و وتیان ئێم‌ه له‌وه‌دانین ک ‌ه‬ ‫له‌ژێر ناوى (به‌رگرى له‌مافه‌کانى منداڵ‌)‬ ‫به‌شێوه‌یه‌ک له‌شێوه‌کان ئیدانه‌ى ئه‌و خۆپیشاندانه‌ى‬ ‫خه‌ڵکیان کرد ب �ه‌وه‌ى خه‌ڵک به‌رده‌بارانیان کردو‌ه کاره‌کانتان ده‌که‌ن؟‬ ‫ ئێم‌ه له‌ژێر ئه‌و ناوه‌دا کارناکه‌ین‪ ،‬ئێم‌ه داواى‬‫ئ��ه‌وان چ��اوی��ان له‌سه‌ر ئ �ه‌و‌ه الب��رد ک‌ه لقى چ��وارى‬ ‫پارتى تاوانى کردو‌ه به‌رامبه‌ر ب‌ه خۆپیشانده‌ران‪ ،‬ئه‌وان مۆڵه‌تى یاسایمان کردو‌ه به‌اڵم ئێستا خه‌ریکى ئه‌وه‌ین‬ ‫ێ رابگرن له‌نێوان هه‌ردووکیاندا‪ ،‬ئێستا ک‌ه سه‌ربه‌خۆ له‌شوێنێکى تره‌و‌ه کاره‌کانمان راپه‌ڕێنین‪،‬‬ ‫ویستیان بااڵنس ‌‬ ‫ک‌ه هه‌رسێکیان کۆبونه‌ته‌و‌ه و بایکۆتى کۆبونه‌وه‌ى تائێستاش مۆڵه‌تمان نی‌ه چونک‌ه ده‌سه‌اڵت ده‌ترسن‪،‬‬ ‫په‌رله‌مانیان کردو‌ه ئه‌وان سیناریۆکه‌یان ئه‌مه‌ی‌ه ک ‌ه ده‌ترسن له‌وه‌ى ک‌ه ده‌ممان بکه‌ینه‌وه‌‪.‬‬

‫به‌رپرسێکی بااڵی پارتی بۆ (چه‌تر)‪:‬‬

‫پارتی ل ‌ه سلێمانی میوان ‌ه و ده‌سه‌اڵتی پۆلیسێکی نییه‌‬

‫[ دیداری‪ /‬سه‌ربه‌ست نه‌ریمان ]‬

‫له‌دیدارێکدا له‌گه‌ڵ رۆژنامه‌ی (چه‌تر)‬ ‫محه‌مه‌د که‌مال‪ ،‬ناسراو به‌مامۆستا محه‌مه‌د‪،‬‬ ‫به‌رپرسی (ل��ق��ی‪)19‬ی پارتی دیموکراتی‬ ‫کوردستان ل ‌ه چه‌مچه‌ماڵ تیشکده‌خات ‌ه‬ ‫س�ه‌ر ب��ارودۆخ��ی دوای (‪)17‬ی شوبات و‬ ‫ئاماژ ‌ه به‌وه‌شده‌کات له‌دوای به‌یاننام ‌ه (‪)7‬‬ ‫خاڵیه‌که‌ی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕانه‌و ‌ه ئه‌وان‬ ‫درکیان به‌وه‌کردوو ‌ه ک ‌ه پارتی له‌سنووری‬ ‫پارێزگای سلێمانیدا به‌ئامانج گیراوه‌‪،‬‬ ‫جه‌ختیشده‌کاته‌و ‌ه پارتی له‌سلێمانی میوان ‌ه‬ ‫و ده‌سه‌اڵتی پۆلیسێکی نییه‌‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬چۆن ده‌ڕوانیت ‌ه ئه‌و دۆخه‌ی ل ‌ه (‪)17‬‬ ‫ی شوباته‌و ‌ه له‌سنوری سلێمانی به‌گشتی‬ ‫هاتووه‌ت ‌ه ئاراوه‌؟‪.‬‬

‫ له‌راستیدا دۆخێکی نه‌خوازراو و نه‌گونجاو و جێی‬‫داخه‌‪ ،‬دۆخێک‌ه ته‌نها نه‌یاره‌کانی کورد و ئه‌زمونی‬ ‫حکومه‌تی هه‌رێم له‌باشوری کوردستان خۆشحاڵ‬ ‫ده‌ک���ات‪ ،‬پێموای‌ه ئ �ه‌و که‌سانه‌شی نه‌خشه‌ی ئه‌و‬ ‫ئه‌جێندایه‌یان کێشاو‌ه یاخوود به‌شێوه‌یه‌ک له‌شێوه‌کان‬ ‫به‌شداربوون له‌ئاراسته‌کردنی خه‌ڵک و شه‌قام ئێستا‬ ‫هه‌ست ب‌ه ئازاری ویژدان ده‌که‌ن‪ ،‬ئه‌م دۆخه‌ی ئێستا‬ ‫ئه‌نجامی ئه‌و به‌یاننام‌ه (‪ )7‬خاڵییه‌ی بزوتنه‌وه‌ی‬ ‫گۆڕان‌ه ک‌ه ل‌ه (‪ )1/29‬بۆ رای گشتییان باڵوکرده‌وه‌‪.‬‬ ‫ئه‌و به‌یاننامه‌ی‌ه هۆکاری سه‌ره‌کی سه‌رهه‌ڵدانی ئه‌و‬ ‫نائارامیه‌ی‌ه ک‌ه ئێستا هه‌رێمی کوردستانی گرتووه‌ته‌و‌ه‬ ‫و ت��ووش��ی قه‌یرانێکی سیاسی ک����ردووه‌‪ ،‬ئ �ه‌وه‌ی‬ ‫له‌و نێوه‌نده‌شدا رووی��داو‌ه ل‌ه ک��وژران و برینداربوونی‬ ‫خه‌ڵک به‌شی ه �ه‌ر‌ه زۆری له‌ئه‌ستۆی گۆڕانه‌‪،‬‬ ‫ته‌نانه‌ت په‌الماردانی باره‌گاکانی پارتیش به‌شێک ‌ه‬ ‫له‌و په‌یامه‌ی ک‌ه گۆڕان ل‌ه رێگه‌ی به‌یاننامه‌که‌ی‬ ‫خۆیه‌و‌ه ئاراسته‌ی خه‌ڵکی کوردستان و به‌تایبه‌ت‬ ‫خه‌ڵکی سلێمانی کرد‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬ئه‌گه‌ر خۆپیشاندان و سه‌رهه‌ڵدانی‬ ‫ناڕه‌زایه‌تیه‌کان په‌یوه‌ندی ب ‌ه به‌یاننامه‌که‌ی‬ ‫بزوتنه‌وه‌ی گۆڕانه‌و ‌ه هه‌بێت‪ ،‬په‌الماردانی‬ ‫باره‌گاکانی پارتی چ په‌یوه‌ندییه‌کی به‌و‬ ‫به‌یاننامه‌یه‌و ‌ه هه‌یه‌؟‬

‫ له‌گه‌ڵ ده‌رچوونی به‌یاننامه‌که‌ی بزوتنه‌وه‌ی‬‫گۆڕان ل‌ه (‪ )1/29‬من وه‌کو به‌رپرسی (لقی‪)19‬ی‬ ‫پارتی ل‌ه چه‌مچه‌ماڵ په‌یامێکمدا به‌سه‌رکردایه‌تی‬

‫پارتی و پێمڕاگه‌یاندن ک‌ه کوده‌تایه‌ک دژ به‌پارتی‬ ‫به‌ڕێوه‌ی‌ه له‌الیه‌ن گۆڕانه‌وه‌‪ ،‬ئه‌وه‌شم به‌سه‌رکردایه‌تی‬ ‫پارتی راگه‌یاند ک‌ه له‌به‌رده‌رکی سه‌رای سلێمانییه‌و‌ه‬ ‫خۆپیشاندان س��ازده‌ک��رێ��ت و ئامانجه‌که‌ش ته‌نها‬ ‫(ل��ق��ی‪)4‬ی پ��ارت��ی ده‌ب��ێ��ت‪ ،‬پێش (‪ )18‬رۆژ له‌‬ ‫رووداوه‌که‌ی (‪)17‬ی شوبات ئه‌م په‌یام و زانیاریه‌مان‬ ‫به‌سه‌رکردایه‌تی خۆمان گه‌یاندبوو‪.‬‬

‫تا وه‌اڵم��ی بداته‌وه‌‪ ،‬له‌خۆپیشاندانه‌که‌ی سلێمانیدا‬ ‫ده‌ب��وو خه‌ڵک په‌یامی خۆی ئاراسته‌ی پارێزگارو‬ ‫ئه‌نجومه‌نی پارێزگا و الیه‌ن‌ه په‌یوه‌ندیداره‌کان بکردای ‌ه‬

‫››‬

‫«پێش (‪ )18‬رۆژ‬ ‫چه‌تر‪ :‬له‌چ رێگه‌یه‌که‌و ‌ه و به‌به‌ڵگه‌ی چی‬ ‫ئه‌وه‌تان زانی؟‬ ‫ل ‌ه رووداوه‌که‌ی‬ ‫ (که‌مێک بێده‌نگی‪ )...‬زۆر له‌تۆی‬‫رۆژن���ام���ه‌ن���ووس م��ن��داڵ��ت��رب��ووم ک ‌ه‬ ‫(‪)17‬ی شوبات ئه‌م‬ ‫له‌سیاسه‌تدا ک��ارم ک��ردووه‌‪ ،‬له‌به‌ر‬ ‫ئ���ه‌و‌ه تێده‌گه‌ین سیاسه‌ت به‌چ‬ ‫په‌یام و زانیاریه‌مان‬ ‫به‌سه‌رکردایه‌تی‬ ‫خۆمان گه‌یاندبوو‬ ‫ک ‌ه خۆپیشاندان‬ ‫سازده‌کرێت و‬ ‫په‌الماری (لقی‪)4‬‬ ‫محه‌مه‌د که‌مال‪ ،‬به‌رپرسی لقی (‪ )19‬پارتی دیموکراتی کوردستان ده‌درێت»‬ ‫ئ��اراس��ت�ه‌ی�ه‌ک��دا ده‌ڕوات‪ ،‬دۆکۆمێنتم ه�ه‌ی�‌ه ک ‌ه‬ ‫(‪ )18‬رۆژ پێش ل‌ه رووداوه‌ک���ه‌ی ب �ه‌رده‌م (لقی‪)4‬‬ ‫سه‌رکردایه‌تی پارتیم له‌ئه‌گه‌ری روودانی وه‌ها کوده‌تا‬ ‫و پیالنێک ئاگادارکردووه‌ته‌و‌ه هه‌رواش ده‌رچوو‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬پێتانوای ‌ه ئه‌وه‌ی خۆپیشانده‌رانی‬ ‫هێناوه‌ت ‌ه س�ه‌ر شه‌قام ته‌نها شکاندنی‬ ‫پارتیی ‌ه یاخوود خه‌ڵک کێشه‌ی گه‌وره‌ی هه‌ی ‌ه‬ ‫له‌نه‌بوونی خزمه‌تگوزاری و ده‌ستێوه‌ردانی‬ ‫حزب له‌حکومه‌ت و نه‌بوونی دادپ�ه‌روه‌ری‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تی و هتد‪..‬؟‬

‫ که‌س ناتوانێ نکوڵی له‌بوونی که‌موکورتییه‌کان‬‫بکات‪ ،‬که‌موکورتیه‌کان زۆر زۆرن و خواست و‬ ‫داواکاریه‌کانی خه‌ڵکیش رێکخراونیی‌ه و هه‌مه‌جۆره‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم ناکرێت به‌به‌رده‌فڕکێ داواک��اری بخرێته‌ڕوو‪،‬‬ ‫خه‌ڵکی خۆپیشانده‌رو ناڕزای ده‌بێت په‌یامێکی روون و‬ ‫ئاشکرای هه‌بێت و بیخات‌ه به‌رده‌ستی الیه‌نی په‌یوه‌ندیدار‬

‫نه‌وه‌ک په‌الماری باره‌گای حزبێک بده‌ن که‌بۆخۆی‬ ‫له‌سلێمانی میوان‌ه و په‌یوه‌ندی به‌کێشه‌کانی ئه‌و شار‌ه‬ ‫و له‌گه‌نده‌ڵیه‌کانی ئه‌و پارێزگای‌ه و ئیداره‌ی ئه‌و‬ ‫پارێزگای‌ه به‌رپرس نییه‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬پارتی له‌سلێمانی خۆی به‌میوان‬ ‫ده‌زانێت؟‬

‫ به‌ڵێ‪ ،‬ب�ه‌داخ�ه‌و‌ه پارتی له‌سلێمانی میوان‌ه و‬‫ده‌سه‌اڵتی پۆلیسێکی نییه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ش ده‌ره‌نجامی ئه‌و‬ ‫بارو دۆخ‌ه سیاسیه‌ی‌ه ک‌ه سااڵنێک به‌ر له‌ئێستا و‬ ‫له‌میانه‌ی شه‌ڕی ناوخۆدا کوردستانی پێدا تێپه‌ڕبوو‬ ‫و به‌وهۆیه‌شه‌و‌ه ده‌سه‌اڵته‌کان و شاره‌کانیش دابه‌ش‬ ‫ب��وون‪ ،‬پارتی له‌سلێمانی ده‌س�ه‌اڵت��ی دامه‌زراندنی‬ ‫مامۆستایه‌ک و ب�ه‌رێ��وه‌ب�ه‌ری قوتابخانه‌یه‌ک و‬ ‫پۆلیسێکیشی نییه‌‪ ،‬ئیتر بۆچی پ�ه‌الم��اری ئێم ‌ه‬ ‫بدرێت؟‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬که‌موکوڕییه‌کانی سلێمانی و‬

‫نه‌بوونی خزمه‌تگوزاری له‌وشار ‌ه له‌ئه‌ستۆی‬ ‫کێی ‌ه له‌کاتێکدا ئێو ‌ه به‌شدارن له‌حکومه‌ت و‬ ‫ره‌گه‌زێکی سه‌ره‌کی پێکهێنانی حکومه‌تن؟‪.‬‬

‫ هه‌موو که‌موکوڕیه‌کانی پارێزگای سلێمانی‬‫ل‌ه ئه‌ستۆی ئ�ه‌و براده‌رانه‌ی ‌ه‬ ‫کـو‬ ‫ردســتــان‬ ‫دوا‬ ‫ک �‌ه ئێستا ل �ه‌گ��رده‌ک �ه‌ی‬ ‫ی (‪)17‬ی‬ ‫گۆڕانن و باسی چاکسازی‬ ‫شوبات‬ ‫و گۆڕانکاری و سیسته‌می‬ ‫دی��م��وک��راس��ی و ئ��ه‌و شتان ‌ه‬ ‫ده‌ک�����ه‌ن‪ ،‬ه���ه‌ر ل �ه‌پ��ارێ��زگ��ارو‬ ‫وه‌زی�����ری پ��ێ��ش��ووی ن��اوخ��ۆی‬ ‫حکومه‌ت و به‌رپرسی مه‌ڵبه‌ندی‬ ‫سلێمانی و ب�ه‌رێ��وه‌ب�ه‌ری ئاسایش‪ ،‬ه�ه‌ر خۆیان ل ‌ه‬ ‫گه‌نده‌ڵییه‌کانی سلێمانی به‌رپرسن ئیتر بۆ واز له‌پارتی‬ ‫ناهێنن‪ ،‬داوای چی له‌پارتی ده‌که‌ن؟‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬ل��ه‌دوای سلێمانی خۆپیشاندان‬ ‫قه‌زاو ناحیه‌کانی ده‌وروبه‌ریشی گرته‌و ‌ه‬ ‫له‌وان ‌ه چه‌مچه‌ماڵ‪ ،‬له‌و خۆپیشاندانه‌دا‬ ‫کوژراو و برینداریشی لێکه‌وته‌و ‌ه ئه‌مایان‬ ‫چۆن لێک ده‌ده‌نه‌وه‌؟‪.‬‬

‫ به‌هه‌مانشێوه‌ی سلێمانی و شاره‌کانی دیک ‌ه‬‫له‌چه‌مچه‌ماڵیش ئینقالبێک دژ به‌پارتی له‌ژێر ناوی‬ ‫خۆپیشانداندا به‌رێوه‌چوو‪ ،‬ئامانجه‌ک‌ه له‌وێش هه‌ر پارتی‬ ‫بوو و هیچی تر‪ ،‬ئه‌وه‌ی روویدا خۆپیشاندان نه‌بوو به‌ڵکو‬ ‫هه‌ر ل‌ه کوده‌تایه‌ک ده‌چوو‪ ،‬خۆپیشاندان چۆن به‌به‌ردو‬ ‫دارو چه‌که‌و‌ه ده‌کرێت؟ له‌چه‌مچه‌ماڵیش ئه‌وانه‌ی‬ ‫به‌ناوی خۆپیشاندانه‌و‌ه هاتبوون‌ه سه‌ر (لقی‪ )19‬و‬ ‫ده‌یانویست بیسوتێنن ده‌ستی الیه‌ن‌ه سیاسیه‌کانیان‬ ‫له‌پشت بوو‪ ،‬هه‌ندێ الیه‌نی سیاسی له‌شاره‌ک‌ه هانی‬ ‫ئه‌وانیان دابوو بۆئه‌و کاره‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬ده‌توانی به‌ڕوونی پێمانبڵێیی ئه‌و‬ ‫الیه‌ن ‌ه سیاسیان ‌ه کێ بوون؟‪.‬‬

‫ نایشارینه‌و‌ه و به‌به‌ڵگه‌و‌ه ده‌یسه‌لمێنین ک‌ه گۆڕان‬‫و یه‌کگرتوو و کۆمه‌ڵی ئیسالمی ده‌ستی بااڵیان‬ ‫هه‌بوو‌ه له‌هاندانی خه‌ڵک دژ به‌پارتی و پاڵپشتیکردنیان‬ ‫بۆ په‌الماردانی باره‌گای ئێمه‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬خۆپیشانده‌ران هه‌رکێ بوون و کێ‬ ‫هانی دابوون‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وان هاواڵتی بوون و‬ ‫داواکارییان هه‌بوو ئێو ‌ه ب ‌ه گولل ‌ه وه‌اڵمتان‬ ‫دانه‌وه‌؟‪.‬‬

‫ به‌هیچ شێوه‌یه‌ک ئێم‌ه ته‌قه‌مان ل‌ه خۆپیشانده‌ران‬‫نه‌کردوو‌ه و گولله‌مان به‌که‌سه‌و‌ه نه‌ناوه‌‪ ،‬خه‌ڵکه‌ک ‌ه‬ ‫ده‌ی��ان��وی��س��ت ب��اره‌گ��اک �ه‌م��ان بسوتێنن له‌کاتێکدا‬ ‫ب��اره‌گ��ا پ��ڕب��وو‌ه ل�ه‌خ�ه‌ڵ��ک و ک����ادرو ئه‌ندامانی‬

‫پارتی‪ ،‬ده‌رگایان شکاند قسه‌مان نه‌کرد‪ ،‬ئاگریان‬ ‫له‌حه‌وشه‌ی (لقی‪)19‬دا ک��رده‌و‌ه دانمان به‌خۆماندا‬ ‫گرت‪ ،‬جامیان به‌سه‌یاره‌کانمانه‌و‌ه نه‌هێشت بێده‌نگ‬ ‫بووین‪ ،‬ئارامگرتنیش سنورێکی هه‌یه‌‪ ،‬ناچاربووین‬ ‫بۆ باڵوه‌پێکردنی ئه‌و خه‌ڵک‌ه هه‌ندێ ته‌قه‌بکه‌ین‬ ‫به‌سه‌ریاندا‪ .‬ئه‌گه‌ر وامان نه‌کردای‌ه چیمان بکردایه‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬له‌خۆپیشاندانه‌که‌دا منداڵێکی‬ ‫ته‌مه‌ن (‪ )12‬ساڵ به‌ناوی گه‌رمیان ئه‌حمه‌د‬ ‫شه‌هید بوو‪ ،‬شایه‌تحاڵه‌کان و خانه‌واده‌ی‬ ‫گه‌رمیانیش (لقی‪ )19‬ب ‌ه بکوژی ئه‌و منداڵ ‌ه‬ ‫بێتاوان ‌ه ده‌زانن‪ ،‬بۆئه‌م ‌ه ده‌ڵێن چی؟‪.‬‬

‫ ئێم‌ه ره‌ت��ی��ده‌ک�ه‌ی��ن�ه‌و‌ه گ�ه‌رم��ی��ان به‌گولله‌ی‬‫چ�ه‌ک��داره‌ک��ان��ی (ل��ق��ی‪ )19‬ک��وژراب��ێ��ت‪ ،‬گه‌رمیان‬ ‫له‌به‌رده‌می لقدا ن �ه‌ک��وژراو‌ه به‌ڵکو له‌پشتی لقه‌و‌ه‬ ‫و ل�ه‌ب�ه‌ران��ب�ه‌ر ب��اره‌گ��ای قایمقامیه‌ت ک����وژراوه‌‪،‬‬ ‫هه‌رکه‌سێکیش ئه‌و تۆمه‌ته‌مان بدات‌ه پاڵ رووبه‌ڕووی‬ ‫دادگ��ای ده‌که‌ینه‌وه‌‪ ،‬خه‌ڵک با پرسیار له‌و‌ه بکات‬ ‫بۆچی که‌ناڵی (که‌ی ئێن ئێن) له‌نێو ئه‌و سه‌دان‬ ‫خۆپیشانده‌ره‌دا ته‌نها زوومی کامێراکه‌ی له‌سه‌ر ئه‌و‬ ‫منداڵ‌ه بوو‌ه له‌و کاته‌دا؟ به‌راستی ئێم‌ه گومانمان هه‌ی ‌ه‬ ‫له‌وحاڵه‌ته‌‪ ،‬ئه‌و‌ه به‌سیناریۆیه‌کی ئاماده‌کراو ده‌چێت‪،‬‬ ‫ئه‌گینا بۆچی ته‌نها وێنه‌ی ئه‌و منداڵ‌ه گیراو‌ه و‬ ‫پێش کوژرانی چاوی کامێراکه‌ی گۆڕانی له‌سه‌ر‌ه و‬ ‫ده‌یهێنێت‌ه پێشه‌وه‌و ده‌یبات‌ه دواوه‌‪.‬‬

‫چ �ه‌ت��ر‪ :‬ئ �ه‌گ �ه‌ر ل�ه‌رێ��گ�ه‌ی دادگ����او ‌ه و‬ ‫به‌دۆکۆمێنت سه‌لمێنرا گه‌رمیان به‌گولله‌ی‬ ‫بیکه‌یسیه‌که‌ی (لقی‪ )19‬شه‌هیدکراو ‌ه ئه‌وکات‬ ‫بڕیاری ئێو ‌ه چی ده‌بێ؟‪.‬‬

‫ له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ئه‌و تۆمه‌ت‌ه ره‌تده‌که‌ینه‌و‌ه هه‌موو‬‫به‌رگرییه‌کیش له‌خۆمان ده‌که‌ین ل �ه‌ب �ه‌رده‌م یاساو‬ ‫دادگ���ادا‪ ،‬دادگ��ا نابێت ته‌نها بۆخه‌ڵکی دیکه‌بێت‬ ‫و ده‌بێت مافی ئێمه‌ش ب���دات‪ ،‬ب��ڕی��اری کۆتایی‬ ‫دادگاش هه‌رچیه‌ک بێت قبوڵی ده‌که‌ین‪ ،‬ئه‌مه‌وێت‬ ‫ئه‌وه‌ش بڵێم له‌چه‌مچه‌ماڵ هه‌ر (لقی‪ )19‬بیکه‌یسی‬ ‫به‌ده‌ستی نییه‌‪ ،‬خه‌ڵکی زۆری دیک‌ه هه‌ی‌ه له‌و شار‌ه‬ ‫ک‌ه بیکه‌یسی و له‌بیکه‌یسی گه‌وره‌تریشی ال ده‌ست‬ ‫ده‌که‌وێت‪..‬‬

‫چه‌تر‪ :‬دوای ئه‌و رووداوانه‌ی له‌مدواییه‌دا‬ ‫روویاندا پێشبینی چی ده‌که‌یت؟ دۆخه‌ک ‌ه‬ ‫روو ‌ه و کوێ ده‌ڕوات؟‬

‫ دۆخه‌ک‌ه روو‌ه و ئارامبوونه‌و‌ه ده‌چێت و ئاسایی‬‫ده‌بێته‌و‌ه به‌شێوه‌یه‌ک ده‌چێته‌و‌ه پێش (‪ )1/29‬و پێش‬ ‫به‌یاننامه‌و کوده‌تاکه‌ی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان ک‌ه ئه‌م‬ ‫دۆخ‌ه ناهه‌مواره‌ی ئێستای هێنای‌ه ئاراوه‌‪.‬‬


‫به‌دواداچوون‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪47‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2710/12/16 - 2011/3/7‬‬

‫‪6‬‬

‫باوکى شه‌هید شێرزاد‬ ‫«ئه‌گه‌ر هه‌موو دنیام پێ بده‌ن‬ ‫نابێت به‌ یه‌ک دڵۆپى خوێنى کوڕه‌که‌م»‬

‫[ ئا‪ /‬په‌یامنێرانى چه‌تر ]‬ ‫«پاش ده‌ستپێکردنى خۆپیشاندانه‌ک ‌ه‬ ‫رۆیشتم بۆئه‌وه‌ى براکه‌م بهێنمه‌وه‌‪ ،‬ل ‌ه کاتى‬ ‫گه‌ڕانه‌وه‌ماندا ل ‌ه نزیک باره‌گاى پارتی ل ‌ه‬ ‫کاتى دروست‌بوونى ته‌قه‌دا فیشه‌ک به‌ر‬ ‫پشتى براکه‌م که‌وت‌و ل ‌ه سکیه‌و ‌ه ده‌رچوو‬ ‫هه‌موو ریخۆڵه‌کانى که‌وتن ‌ه س�ه‌رزه‌وى‬ ‫خۆم به‌ده‌ستى خۆم خستمه‌و ‌ه شوێنى‬ ‫خۆى»‪ ،‬ئه‌م ‌ه وته‌ى حه‌کیم ئه‌حمه‌دى براى‬ ‫بیالل ئه‌حمه‌دى ته‌مه‌ن (‪ )15‬ساڵ بوو که‌‬ ‫رۆژى خۆپیشاندانه‌ک ‌ه به‌فیشه‌ک پێکراو‬ ‫دواتر گیانى ل ‌ه ده‌ستدا‪.‬‬

‫ناوبراو وتیشى «پاش ئه‌وه‌ى به‌هاوکارى به‌شێک‬ ‫ل‌ه خۆپیشانده‌ران براکه‌مان برد بۆ نه‌خۆشخان‌ه ل ‌ه‬ ‫رێگه‌دا گیانى ل‌ه ده‌ستدا»‪.‬‬ ‫ئ�ه‌ح��م�ه‌د جه‌ختی ک����رده‌و‌ه «رۆژى (‪)2/26‬‬ ‫سکااڵى ل‌ه سه‌ر به‌رپرسی لقى (‪)22‬ى پارت ‌ى و‬ ‫ئه‌و که‌سه‌ى فه‌رمانى ته‌قه‌کردنى داوه‌و ئه‌وانه‌شی‬ ‫ته‌قه‌یان کردو‌ه تۆمارکردو‌ه و ب‌ه هیچ شێوه‌یه‌کێش‬ ‫ل‌ه مافى خۆمان خۆش نابین‪ ،‬ئێم‌ه براکه‌مان ل ‌ه‬ ‫ده‌ستداو‌ه بۆی‌ه ل‌ه به‌رامبه‌ردا ب‌ه هیچ قه‌ره‌بوویه‌ک‬ ‫رازى نابین‌و ده‌بێت ئه‌و که‌سانه‌ى ئه‌و تاوانه‌یان کردو‌ه‬ ‫ب‌ه سزای یاسایی خۆیان بگه‌ن»‪.‬‬ ‫رونیشیکرده‌و‌ه «تا ئێستا هیچ الیه‌نێکى حکومى‬ ‫به‌ره‌سمى پێوه‌ندیان پێوه‌نه‌کردوی ‌ن و سه‌ردانیان‬ ‫نه‌کردوین»‪.‬‬ ‫هاوکات ب‌ه پێى زانیارییه‌کانى (چه‌تر) چوار‬ ‫پۆلیس‌و کارمه‌ندێکى ئاسایش ل‌ه نێوبرینداره‌کاندا‌ن‬ ‫و هه‌شت بریندار ل‌ه نه‌خۆشخانه‌ى گشتى که‌الردا‬ ‫نه‌شته‌رگه‌ریان بۆ کراو‌ه ک‌ه سێیان نه‌شته‌رگه‌رى‬ ‫گ����ه‌وره‌و پێنجیان ن �ه‌ش��ت �ه‌رگ �ه‌رى م��ام��ن��اوه‌ن��د و‬ ‫بچوک ب���وون ‌و چ���وار ل�‌ه ب��ری��ن��داره‌ک��ان به‌هۆى‬ ‫سه‌ختى برینه‌که‌یانه‌و‌ه ره‌وانه‌ى سلێمانى کراون بۆ‬

‫ده‌ربکرێت ره‌نگ‌ه ده‌مارێکى قاچم سه‌قه‌ت‬ ‫چ��اره‌س �ه‌رک��رد‌ن و هه‌شت ل‌ه برینداره‌کانیش‬ ‫بێت»‪.‬‬ ‫رۆژى دواتر ل‌ه نه‌خۆشخان‌ه ده‌رکراون‪.‬‬ ‫ئه‌و برینداره‌‪ ،‬وتیشى «رۆژى ‪ 3/2‬دادوه‌ر‬ ‫عوسمان مه‌حمود ب��راى نه‌به‌رد مه‌حمودى‬ ‫ل �‌ه نه‌خۆشخان‌ه س �ه‌ردان��ى ک���ردم‪ ،‬منیش‬ ‫ته‌مه‌ن (‪ )30‬س��اڵ ک‌ه فیشه‌ک به‌رچاوى‬ ‫سکااڵم ل‌ه سه‌ر به‌رپرسی لقى (‪ )22‬و ئه‌و‬ ‫که‌وتوو‌ه و ئه‌گه‌رى ل‌ه ده‌ستدانى چاوى هه‌ی ‌ه‬ ‫که‌سه‌ى فه‌رمانى ته‌قه‌کردنى داو‌ه و لهگه‌ڵ‬ ‫باسى ل‌ه و‌ه کرد ک‌ه رۆژى خۆپیشاندانه‌ک ‌ه‬ ‫ئه‌وانه‌ش که‌ته‌قه‌یان کردو‌ه تۆمار کردوه‌و‬ ‫(نه‌به‌رد)ى براى رۆشتوو‌ه بۆ ماڵى برازایه‌کى‬ ‫به‌هیچ شێوه‌یه‌ک ده‌ستبه‌رداى مافى خۆم‬ ‫ک�‌ه ل�‌ه نزیک ل��ق��ى(‪)22‬ى پ��ارت��ی��ی�ه‌وه‌‪ ،‬وتى‬ ‫نابم»‪.‬‬ ‫«ل �ه‌وک��ات �ه‌دا ت �ه‌ق �ه‌ک��ردن ده‌س��ت��ى پ��ێ��ک��ردوه‌و‬ ‫ناوبراو باسى ل‌ه وه‌کرد ک‌ه ئه‌و قه‌ره‌بووى‬ ‫فیشه‌کێک ب‌ه دورى مه‌ترێک ب�ه‌ر براکه‌م‬ ‫ناوێت‪ ،‬ده‌ڵێت «ده‌بێت ئه‌وان‌ه بدرێن‌ه دادگا‬ ‫که‌وتوو‌ه وداویه‌تى ب‌ه نێوچاوى راستیدا»‪.‬‬ ‫ک‌ه خه‌ڵک ده‌کوژن‪ ،‬بۆی‌ه ده‌بێت سزاکه‌شی‬ ‫ن��اوب��راو باسى ل‌ه وه‌ک��رد براکه‌ى تا ئێستا‬ ‫وه‌رگرن»‪.‬‬ ‫نابینێ‌و پ��اش چه‌ند رۆژێ���ک م��ان �ه‌وه‌ى ل ‌ه‬ ‫ب‌ه پێچه‌وانه‌ى سه‌رجه‌م شوێنه‌کانى تره‌و‌ه‬ ‫نه‌خۆشخانه‌ى شه‌هید ئاسۆى چاو ل‌ه سلێمانى‬ ‫ل‌ه هه‌ڵه‌بجه‌ى شه‌هید هێزه‌کانى پۆلیس بوون ‌ه‬ ‫دکتۆره‌کان پێیان وتون بیبه‌ن‌ه ده‌ره‌وه‌ى واڵت‪،‬‬ ‫قوربانى‪ ،‬ل�ه‌و پێکدادانانه‌دا ک‌ه ل‌ه نێوان‬ ‫ده‌ڵێت «ل‌ه رۆژى (‪ )3/1‬و‌ه بردوومان‌ه بۆ تاران‬ ‫هێزه‌کانى پۆلیس و خۆپیشانده‌راندا ڕوویدا‬ ‫بۆ چاره‌سه‌رکردن»‪.‬‬ ‫یه‌ک پۆلیس بۆی‌ه قوربانى (‪ )49‬دیک ‌ه‬ ‫براکه‌ى نه‌به‌رد گلله‌یى ل‌ه الیه‌نى به‌رپرسه‌کان‬ ‫بریندار بوون‪.‬‬ ‫ده‌ک��ات و ده‌ڵێت «ت��ا ئێستا هیچ الیه‌نێکى‬ ‫م��ف�ه‌وز س�ه‌رک��ار حه‌م‌ه سه‌عید ته‌مه‌ن‬ ‫حکومى سه‌ردانى نه‌کردوین‪ ،‬به‌اڵم نوسینگه‌ى‬ ‫(‪ )28‬ساڵ ل‌ه گوندى ته‌پ‌ه کوڕه‌ى سه‌ر ب ‌ه‬ ‫سه‌رۆکى حکومه‌ت پێوه‌ندیان پێوه‌کردوین ک ‌ه‬ ‫ناحیه‌ى سیروان ل‌ه دایک بووه‌‪ ،‬خوێندکارى‬ ‫تێچوونى چاره‌سه‌رى چاوى براکه‌مان ده‌گرن ‌ه‬ ‫قۆناغى دووه‌م���ى په‌یمانگاى ته‌کنیکى‬ ‫ئه‌ستۆى خۆیان‪ ،‬هه‌روه‌ها تائێستا سکااڵمان ل ‌ه‬ ‫هه‌ڵه‌بج‌ه ب��وو‪ ،‬م���اوه‌ى دوو مانگ‌ه بوه‌ت ‌ه‬ ‫سه‌ر که‌س تۆمار نه‌کردوه‌»‪.‬‬ ‫پۆلیس ل‌ه به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى پۆلیسى هه‌ڵه‌بج ‌ه‬ ‫ک��اروان ساڵح محه‌مه‌د ته‌مه‌ن (‪ )26‬ساڵ‬ ‫به‌پله‌ى مفه‌وه‌ز دامه‌زراوه‌‪ ،‬ل‌ه ئێواره‌ى ڕۆژى‬ ‫ک‌ه خوێندکارى په‌یمانگاى ته‌کنیکی‌ه و رۆژى‬ ‫چوارشه‌ممه‌ى ڕابردوو ل‌ه ناو بازارى هه‌ڵه‌بج ‌ه‬ ‫خۆپیشاندانه‌ک‌ه په‌رژینى ئاشتى ب��وو‌ه و ل ‌ه‬ ‫به‌هۆى دروست‌بوونى پێکدادانه‌و‌ه ل‌ه الیه‌ن‬ ‫نزیک باره‌گاى لقى (‪)22‬ى پارتى برینداربو‌ه به‌‬ ‫خۆپیشانده‌ران و هێزه‌کانى پۆلیس گیانى ل ‌ه‬ ‫(چه‌تر)ى راگه‌یاند «پاش ئه‌وه‌ى خۆپیشانده‌ران‬ ‫ده‌ستدا‪.‬‬ ‫ب‌ه به‌رد هێرشیان کرد‌ه سه‌ر باره‌گایه‌کى لقى‬ ‫ح �ه‌م �‌ه س�ه‌ع��ی��د ت �ه‌پ �ه‌ک��وره‌ی��ى ب��اوک��ى‬ ‫(‪)22‬ى پارتى‪ ،‬پاسه‌وانه‌کانى باره‌گاکه‌ش ب ‌ه‬ ‫گولل‌ه وه‌اڵمیان دانه‌وه‌‪ ،‬دوو خۆپیشانده‌ر بریندار گه‌نجان‪ ،‬شه‌هیدانی راپه‌ڕین به‌ به‌رزی راده‌گرن فۆتۆ‪ :‬زانکۆ سه‌ردار سه‌رکار‪ ،‬ده‌خوازێت خوێنى کوره‌که‌ى ببێت ‌ه‬ ‫هه‌وێنى ئاشتى بۆ شارى هه‌ڵه‌بجه‌ى شه‌هید و‬ ‫ب��وون‪ ،‬منیش چ��ووم بۆ ئ��ه‌وه‌ى هه‌ڵیانگر‌م و‬ ‫‌کان‬ ‫ه‬ ‫دکتۆر‬ ‫ئێستا‬ ‫تا‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫‌و‬ ‫ه‬ ‫‌ی‬ ‫ه‬ ‫‌ک‬ ‫ه‬ ‫شوێن‬ ‫‌ستیارى‬ ‫ه‬ ‫ه‬ ‫‌هۆى‬ ‫ه‬ ‫ب‬ ‫چیتر ل‌ه و شاره‌دا خوێنى که‌س نه‌رژێت و جه‌رگى‬ ‫له‌گه‌ڵ خۆپیشانده‌راندا بیانبه‌ین بۆ نه‌خۆشخانه‌‪،‬‬ ‫بۆیان ده‌رنه‌کراو‌ه و ده‌ڵێن نزیک‌ه ل‌ه ده‌ماره‌و‌ه ئه‌گه‌ر‬ ‫که‌س نه‌سووتێت وه‌کو ئه‌و‪ ،‬ده‌ڵێت «ده‌ستخۆشى‬ ‫تو‬ ‫به‌اڵم له‌و کاته‌دا فیشه‌کێک به‌ر بنى رانم که‌و ‌‬

‫د‪.‬پشتیوان عه‌بدواڵ بۆ (چه‌تر)‪:‬‬

‫کـورد‬ ‫دوای ( ســتــان‬ ‫‪)17‬ی‬ ‫شوبات‬

‫ل‌ه حکومه‌تى هه‌رێم‬ ‫ده‌که‌م ل‌ه و رۆژه‌وه‌ى‬ ‫ک���وره‌ک���ه‌م شه‌هید‬ ‫ب�������وو‌ه ب����������ه‌رده‌وام‬ ‫له‌گه‌ڵم‌دا بوون»‪.‬‬ ‫باوکى سه‌رکار باسى ل‌ه و‌ه کرد ک‌ه به‌نیاز‬ ‫نین سکااڵ ل‌ه سه‌ر که‌س تۆمار بکه‌ن به‌تۆمه‌تى‬ ‫کوشتنى کوڕه‌که‌یان‪.‬‬ ‫به‌رێوبه‌رى پۆلیسى هه‌ڵه‌بج‌ه عه‌قید ئه‌نوه‌ر عومه‌ر‬ ‫ب‌ه چه‌ترى راگه‌یاند «ل‌ه ماوه‌ى خۆپیشاندانه‌کانى‬ ‫هه‌ڵه‌بج‌ه (‪ )49‬پۆلیس برینداربوون ک‌ه دوانیان به‌‬ ‫پله‌ى ئه‌فسه‌رن و یه‌ک شه‌هیدیش هه‌بووه‌‪ ،‬زۆربه‌ى‬ ‫برینداره‌کانیش به‌هۆى به‌رده‌و‌ه بوون‪ ،‬ته‌نها یه‌ک‬ ‫که‌س نه‌بێت ک‌ه به‌گوولل‌ه بریندار بووه‌»‪.‬‬ ‫(چ �ه‌ت��ر) چ�ه‌ن��دی��ن ج��ار پ �ه‌ی��وه‌ن��دى ک��رد به‌و‬ ‫پۆلیسانه‌ى ک‌ه ل‌ه خۆپیشاندانه‌کاندا بریندار بوون‪،‬‬ ‫به‌اڵم که‌سیان ئاماده‌نه‌بوون لێدوان بده‌ن‬ ‫شێرزاد ته‌ها ک‌ه ل‌ه خۆپیشاندانه‌کانى سلێمانى‬ ‫بریندار بوو پاشان گیانى ل‌ه ده‌ستدا‪ ،‬ته‌ها قادر‬ ‫باوکى شه‌هید شێرزاد‪ ،‬ب‌ه چه‌ترى راگه‌یاند «ته‌نها‬ ‫ئه‌و کوڕه‌م هه‌بوو‪ ،‬ئه‌گه‌ر هه‌موو دڵنیام پێ بده‌ن‬ ‫به‌رامبه‌ر نابێت ب‌ه یه‌ک دڵۆپى خوێنى کوڕه‌که‌م»‪،‬‬ ‫ن���اوب���راو ب��اس��ى ل �‌ه وه‌ک����رد ت��ا ئێستا حکومه‌ت‬ ‫ئاوڕى لێنه‌داوه‌ته‌و‌ه ته‌نها ل‌ه ڕێگه‌ى که‌ناڵه‌کانى‬ ‫راگه‌یاندنه‌و‌ه نه‌بێت ک‌ه سه‌رخۆشیان ل‌ه که‌سوکارى‬ ‫شه‌هیده‌کان کردوه‌‪ ،‬وتى»داوا ل‌ه حکومه‌تى هه‌رێم‬ ‫ده‌که‌م بکوژى کوڕه‌که‌م بدۆزێته‌و‌ه و ل‌ه ڕێگه‌ى‬ ‫دادگاییه‌کى عادیالنه‌و‌ه ب‌ه سزاى خۆی بگه‌یه‌نێت و‬ ‫شه‌هیدانه‌مان بۆ دابینکه‌ن»‪.‬‬ ‫ته‌ها قادر باسى ل‌ه وه‌کرد ک‌ه سکااڵى یاسایی‬ ‫تۆمار کردوو‌ه و چاوه‌ڕێى پارێزه‌ر‌ه خۆبه‌خشه‌کان‬ ‫ده‌ک���ه‌ن بۆ به‌ئه‌نجام گه‌یاندنى ئه‌رکى خۆیان‪،‬‬ ‫وتیشى‪« :‬کوڕه‌که‌ى من شه‌هیدى رێگه‌ى ئازادیه‌‪،‬‬ ‫هه‌میش‌ه نه‌مر و زیندو‌ه بۆی‌ه من داواى قه‌ره‌بووى‬ ‫خوێنى ئه‌و کوڕه‌م ده‌که‌م»‪.‬‬

‫هه‌ولێر ده‌ته‌قێته‌و ‌ه و ده‌ورى یه‌کالکه‌ره‌وه‌شى ده‌بێت‬ ‫[ دیداری‪ /‬شه‌نکار عه‌بدواڵ ]‬ ‫د‪.‬پشتیوان عه‌بدواڵ ل ‌ه م دیداره‌ى (چه‌تر)دا‬ ‫باس ل ‌ه وه‌ ده‌کات که‌ پارتى ل ‌ه دواى (‪)31‬ى ئاب‬ ‫کوده‌تاى عه‌سکه‌رى کردوو ‌ه و حوکمى عه‌سکه‌رى‬ ‫به‌سه‌ر هه‌ولێردا سه‌پاندووه‌‪ ،‬پێیوای ‌ه هه‌ولێر‬ ‫ده‌ته‌قێته‌وه‌و ده‌ورى یه‌کالکه‌ره‌وه‌شى ده‌بێت‪،‬‬ ‫ده‌ڵێت»ئه‌و ئاپۆرایه‌ى که‌ کرا له‌ هه‌ولێر‬ ‫ئه‌و ‌ه هه‌ولێرییه‌کان نه‌بوون‪ ،‬به‌ڵکو ئه‌و ‌ه‬ ‫گه‌نده‌ڵه‌کانى پارتى بوون»‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬تێروانینت چی ‌ه له‌ سه‌ر خۆپیشاندان‌و‬ ‫ناره‌زاییه‌کانى ئێستاى کوردستان؟‬

‫ـ ج��اران ه�ه‌ر ئ�ه‌م ده‌س�ه‌اڵت��داران�ه‌ى ئێستا بوون‬ ‫داوایان له‌ گه‌نجى شاره‌کان ده‌کرد روو له‌ شاخه‌کان‬ ‫بکه‌ن‪ ،‬به‌اڵم ئه‌م ئه‌زمونه‌ى ئه‌مجاره‌ شۆرشێکى‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تیه‌ گه‌نجانى ک��ورد پێى هه‌ستاون له‌‬ ‫باشورى کوردستان‪ ،‬بۆیه‌ ئه‌مه‌ کارێکى باشه‌و‬ ‫پێموایه‌ ب �ه‌م زووان���ه‌ش هه‌ولێر ده‌ت�ه‌ق��ێ��ت�ه‌وه‌‪ ،‬ئه‌و‬ ‫ف��اک��ت�ه‌ران�ه‌ى که‌بوونه‌ ه��ۆى راپ�ه‌ری��ن��ى گه‌اڵنى‬ ‫تونس‌و میسرو لیبیا هه‌مان ئه‌و فاکته‌رانه‌ش لێره‌‬ ‫وجودى هه‌یه‌‪ ،‬له‌ به‌رئه‌وه‌ ئه‌م بزوتنه‌ شۆرشگێرییه‌‬ ‫ب����ه‌رده‌وام ده‌ب��ێ��ت هه‌تا ب�ه‌م�ه‌س��ارى ک��ۆت��اى خۆى‬ ‫ده‌گات و کوردستان به‌یه‌کجارى رزگارى ده‌بێت‪،‬‬ ‫وه‌ک پزیشکێک ب����ه‌رده‌وام ی �ه‌ک قسه‌ دوب��اره‌‬ ‫ده‌که‌مه‌وه‌‪ ،‬ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌ شه‌رمه‌ کاتێ کێشه‌ى‬ ‫ه���ه‌ژارى‌و نه‌خۆشى ل�ه‌ گوێچکه‌کانمانه‌وه‌و له‌‬ ‫سه‌ماعه‌کانه‌وه‌ ده‌یبیستینه‌وه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر عه‌داله‌تى‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تى هه‌بێت نابێت ئه‌ندامێکى مه‌کته‌ب‬ ‫سیاسى پێش ته‌مه‌نى (‪ )80‬ساڵى نه‌مرێت‪ ،‬سه‌یرى‬ ‫سه‌رۆکى هه‌رێم بکه‌ ته‌مه‌نى (‪ )65‬ساڵه‌ ئێستاش‬ ‫ل�ه‌ کورێکى زۆر گه‌نج ده‌چ��ێ��ت‪ ،‬ب �ه‌اڵم سه‌یرى‬ ‫خه‌ڵکى تر بکه‌ هه‌رچه‌نده‌ ته‌مه‌نیان که‌مه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫پیربوون‪ ،‬ئ �ه‌وه‌ش هۆکاره‌که‌ى نه‌بونى عه‌داله‌تى‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تیه‌ بۆیه‌ وه‌ک پزیشکێکى پسپۆر له‌‬ ‫پشت ئه‌و قه‌زییه‌ ده‌وه‌ستم‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬چ��ۆن ویستتان خۆپیشاندان ل ‌ه‬ ‫هه‌ولێر بکه‌ن‪ ،‬کاردانه‌وه‌ى ئاسایش بۆچى‬ ‫به‌و شێوه‌یه‌ بوو؟‬

‫ـ له‌ مالیزیا له‌ کۆنفرانسێکى پزیشکى بووم‪،‬‬ ‫کاتێک هه‌واڵم بیست له‌ کوردستان ن��اره‌زای�ى‌و‬ ‫خۆپیشاندانه‌‪ ،‬ویستم بێمه‌وه‌ بۆ ئه‌و خۆپیشاندانه‌و‬ ‫پشتگیرى ج�ه‌م��اوه‌ر بکه‌م‪ ،‬به‌په‌له‌ پالنى خۆمم‬ ‫گ��ۆرى‌و ب��ه‌زووى گه‌شتمه‌وه‌ هه‌ولێر و په‌یوه‌ندیم‬

‫کـو‬

‫ردســتــ‬

‫د‬ ‫ان‬ ‫وای (‬ ‫کرد بچمه‌ الى پزیشک‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ک���رد ب �ه‌گ��روپ��ێ��ک��ى خ��وێ��ن��دک��اران‌و‬ ‫‪)17‬ی‬ ‫ش‬ ‫و‬ ‫ب‬ ‫ا‬ ‫ت‬ ‫نه‌یانهێشت و پێش ئ��ازادک��ردن��م‬ ‫گروپى سه‌رده‌شت عوسمانه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫قونسوڵى ئوسترالیا ته‌له‌فونى له‌‬ ‫ده‌س����ه‌اڵت نه‌یهێشت نامه‌یه‬ ‫‌کى ه‬ ‫گ�ه‌ڵ ک��ردم‪ ،‬وت��م سکااڵم له‌ سه‌ر‬ ‫ن���اره‌زاى بده‌ینه‌ پ�ه‌رل�ه‌م��ان‪ ،‬پێش‬ ‫ه‌ولێر‬ ‫ئاسایشى هه‌ولێر هه‌یه‌و دواتر بردمیان‬ ‫ئ����ه‌وه‌ى ده‌س����ت ب�ه‌خ��ۆپ��ی��ش��ان��دان‬ ‫ب��ۆالى ب�ه‌رێ��وه‌ب�ه‌رى پۆلیسى هه‌ولێر‪،‬‬ ‫بکه‌ین هه‌ندێ له‌ و براده‌رانه‌ له‌‬ ‫کۆمه‌ڵێک قسه‌ى زۆر بێمانى کردو‬ ‫الیه‌ن پاراستنى پارتیه‌وه‌ هه‌ڕه‌شه‌یان لێکرا‪،‬‬ ‫منیش وه‌اڵم��م دای��ه‌وه‌‪ ،‬وت��ى‪ :‬ئێوه‌ حه‌ز‬ ‫ئه‌وه‌ش بووه‌ هۆى ئه‌وه‌ى که‌خۆپیشاندان نه‌کرێت‪،‬‬ ‫به‌اڵم له‌ (‪ ) 2/25‬بریاربوو خۆپیشاندان بکرێت‪ ،‬ده‌ک �ه‌ن عه‌ره‌به‌کان بگه‌رێنه‌وه‌ بۆ کوردستان بۆ‬ ‫ب�ه‌ب��اوک��م وت‪ ،‬سبه‌ینێ ب �ه‌ش��دارى خۆپیشاندان ئه‌وه‌ى دارکاریتان بکه‌ن‪ ،‬منیش وتم ئه‌وه‌ى منى‬ ‫ده‌که‌م‪ ،‬ئه‌گه‌ر هه‌رچیم لێهات تۆ به‌رده‌وامبه‌ له‌ دارکارى کرد عه‌ره‌به‌کان بوون یان مه‌سعودییه‌کان‬ ‫سه‌ر هه‌ڵوێستى سیاسى خ��ۆت‪ ،‬ئه‌ویش گه‌ردنى بوون‪.‬‬ ‫به‌پێى ئه‌و زانیارییانه‌ى که‌ به‌ ده‌ستم گه‌شتووه‌‬ ‫ئازاد کردم و وتى هه‌رچیت ده‌وێت بیکه‌‪ ،‬چوومه‌‬ ‫به‌رده‌م بازارى نیشتیمان‌و تیشێرتێکم له‌ به‌ردابوو له‌ پاراستن ل�ه‌ دواى ئ �ه‌وه‌ب��ون ت��ی��رۆرم ب��ک�ه‌ن‪ ،‬ئیتر‬ ‫سه‌رى نوسرابوو (نا بۆ گه‌نده‌ڵى‪ ،‬به‌ڵى بۆ عه‌داله‌تى کۆمه‌ڵێک براده‌ر پێیانوتم ده‌ستبه‌جێ هه‌ولێر جێ‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تى‪ ،‬نابێت داخ��وازی��ی�ه‌ک��ان هاواڵتیان بهێڵه‌‪ ،‬دوو براکه‌شم له‌ الیه‌ن لقى دووى پارتیه‌وه‌‬ ‫به‌فیشه‌ک وه‌اڵم��ب��درێ��ت�ه‌وه‌)‪ ،‬چه‌ند خوله‌کێک هه‌ڕه‌شه‌یان لێکرا و پێیانوتوون پشتیوان چى ده‌وێت‬ ‫سوڕامه‌وه‌ گه‌نجانێک هه‌بوو په‌نجه‌یان بۆ به‌رز بابۆیبکه‌ن‪ ،‬ئه‌وانیش گوتبویان پشتیوان پێویستى‬ ‫ده‌ک��ردم �ه‌وه‌‌و دڵیان خۆشبوو‪ ،‬ب �ه‌اڵم له‌ ناکاودا به‌پاره‌ى ئێوه‌ نیه‌‪.‬‬ ‫دوو گه‌نج هاتن‌و وتیان هه‌ولێر شوێنێکى ئارامه‌و‬ ‫چه‌تر‪ :‬باست ل ‌ه وه‌کرد که‌راپه‌رین ده‌گات ‌ه‬ ‫جێگاى گێره‌شیوێنى تێدا نابێته‌وه‌‪ ،‬وتم خه‌ڵکى هه‌ولێر؟‬ ‫هه‌ولێرم‌و لێره‌ له‌ دایک بوم‪ ،‬به‌اڵم سه‌رۆکه‌که‌تان‬ ‫ـ خه‌ڵکى هه‌ولێر زۆر تینوى ئازادین‪ ،‬دواى(‪)31‬‬ ‫له‌ مه‌هاباد له‌ دایک بووه‌‪ ،‬به‌(‪)12‬که‌س لێیاندام‌و ى ئاب پارتى دیموکراتى کوردستانى کوده‌تاى‬ ‫دوو ئۆتۆمبیلى پۆلیسیش له‌ وێ بوون قسه‌یان عه‌سکه‌رى کردو حوکمى عه‌سکه‌رى خۆى به‌سه‌ر‬ ‫ن �ه‌ک��رد‪ ،‬خستمیانه‌ ن��او ئۆتۆمبیلێک‌و کاتێ هه‌ولێردا سه‌پاند‪ ،‬ئه‌و ئاپۆرایه‌ى که‌ کرا له‌ هه‌ولێر‬ ‫خۆم بینیه‌وه‌ له‌ ب�ه‌رده‌م ئاسایشى گشتیم‪ ،‬کاتێ ئه‌وه‌ هه‌ولێرییه‌کان نه‌بوون‪ ،‬به‌ڵکو ئه‌وه‌ گه‌نده‌ڵه‌کانى‬ ‫دروش��م�ه‌ک��ان��ی��ان به‌ئاسایش پیشاندا هه‌موویان پارتى بوون‪ ،‬هه‌ر پشتیوان سادق له‌ ته‌له‌فزیۆنه‌وه‌‬ ‫لێیاندام‪ ،‬له‌ کاتژمێر دوو تا شه‌شى ئێواره‌ لێدانم رایگه‌یاند که‌رێکخراوه‌کانیان بگه‌رێنه‌وه‌ بۆماڵه‌وه‌‪،‬‬ ‫له‌ سه‌ربوو‪.‬‬ ‫خه‌ڵکى هه‌ولێر گۆرانخوازن و ویڵى دواى عه‌داله‌تى‬ ‫دوات����ر م��ن��ی��ان ب���رد ب��ۆ ژوورى لێکۆڵینه‌وه‌ کۆمه‌اڵیه‌تین و شانازى ده‌که‌ن به‌رۆحیه‌تى شۆرشى‬ ‫وتیان ئه‌وه‌ نوسراوه‌ واژو بکه‌‪ ،‬وتم نایکه‌م هه‌تا گێرى الوانى سلێمانیه‌وه‌‪ ،‬ئه‌وان دێنه‌ مه‌یدان‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫نه‌یخوێنمه‌وه‌ کاتێ خوێندمه‌وه‌ نوسرابوو گیراوم ترساندن‌و تۆقاندنى پارتى نایه‌ڵێت خه‌ڵک بێته‌‬ ‫به‌ده‌مانچه‌یه‌ک‌و دوو رومانه‌وه‌‪ ،‬منیش ئینکاریم سه‌رشه‌قام بۆ ئه‌وه‌ى هه‌ولێریان له‌ ده‌ست نه‌چێت‪،‬‬ ‫ک��رد‪ ،‬دوات���ر به‌جنێودان وت��ی��ان ت��ۆ ن��اوت رێنوار به‌اڵم گومانم له‌ وه‌ نیه‌ هه‌ولێر ده‌ته‌قێته‌وه‌و ده‌ورى‬ ‫رێبین نیه‌و تۆ ناوت پشتیوان عه‌بدواڵیه‌و نوسه‌رى یه‌کالیکه‌ره‌وه‌ى ده‌بێت‪.‬‬ ‫کوردستان پۆستى‪ ،‬تۆ له‌ زۆرب�ه‌ى که‌مپینه‌کان‬ ‫چه‌تر‪ :‬بۆچونێک هه‌یه‌ پێیوایه‌ ده‌بێت‬ ‫دژى پارتى واژۆت ک��ردووه‌‪ ،‬بردمیان بۆ سجنى ئۆپۆزسیۆن به‌گشتى‌و گۆران به‌تایبه‌تى‬ ‫ئاسایش‌و له‌ وێ نزیکه‌ى (‪ )50‬کاتژمێر مامه‌وه‌‪ ،‬له‌ هه‌ولێر و ده��ۆک کاربکه‌ن‪ ،‬چونکه‌‬ ‫دوات��ر که‌له‌پچه‌یانکردم و س�ه‌ر ئوتۆمبیلێکیان سلێمانى پێویستى به‌وان نیه‌‪ ،‬راى تۆ له‌‬ ‫خستم‪ ،‬چه‌ند که‌سێکى ترى تێدابوو که‌یه‌کترمان م باره‌یه‌وه‌ چیه‌؟‬ ‫دى خۆمان ناساند‪ ،‬ئه‌وان وتیان ئێمه‌ گۆرانخوازى‬ ‫ـ واى نابینم‪ ،‬ل�ه‌ ه�ه‌م��وو دنیا خۆپیشاندان‌و‬ ‫شارى هه‌ولێرین‪ ،‬رۆژى دووه‌م مانمگرت له‌ خواردن مانگرتنه‌کان رێکخراوه‌کانى کۆمه‌ڵگاى مه‌ده‌نى‬ ‫تا له‌ وێ ئازادکرام‌و بردمیان بۆ سجنى محه‌ته‌‪ ،‬ب�ه‌ش��ێ��وه‌ی�ه‌ک��ى خ��ۆڕس��ک رێ��ک��ى ده‌خ����ه‌ن‌و دوات��ر‬ ‫چ��اوه‌ک��ان��م ئ��اوس��اب��وون و خوێنى ت��ێ��زاب��وو‪ ،‬داوام ئۆپۆزسیۆن بریارده‌دات‌و په‌یوه‌ست بێت پێیه‌وه‌‪ ،‬ئه‌و‬

‫سیاسه‌ته‌ى تا ئێستا‬ ‫ب��زوت��ن �ه‌وه‌ى گ���ۆران‬ ‫گ���رت���وی���ه‌ت���ی���ه‌ب���ه‌ر‬ ‫س����ی����اس����ه‌ت����ێ����ک����ى‬ ‫حه‌کیمانه‌یه‌‪ ،‬بۆیه‌‬ ‫پ��ێ��م��وای��ه‌ خ �ه‌ڵ��ک��ى‬ ‫ه����ه‌ول����ێ����ر ده‌ب����ێ����ت‬ ‫ج����ورئ����ه‌ت پ��ی��ش��ان‬ ‫ب��ده‌ن‌و بێنه‌ مه‌یدان‪،‬‬ ‫گومانم ل�ه‌ وه‌ نیه‌‬ ‫ئه‌م ده‌سه‌اڵته‌ وجودى‬ ‫نامێنێت‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬پێتوای ‌ه‬ ‫گ����ۆڕان����ک����ارى‬ ‫ڕووبدات؟‬

‫ـ ئ���ه‌م ن��اره‌زای��ی �ه‌‬ ‫ب��������ه‌ش��������ۆرش��������ى‬ ‫ک�����ۆم�����ه‌اڵی�����ه‌ت�����ى‬ ‫خه‌ڵکى کوردستان‬ ‫ن�����اوده‌ب�����ه‌م‪ ،‬ئێستا‬ ‫خ�ه‌ڵ��ک ه��ۆش��ی��اره‌‪،‬‬ ‫پێشتر ده‌سه‌اڵت واى‬ ‫ل��ه‌ گ �ه‌ن��ج ک��ردب��وو د‪.‬پشتیوان له‌ کاتی وتارخوێندنه‌وه‌دا ل ‌ه سه‌رای ئازادی فۆتۆ‪ :‬چه‌تر‬ ‫ک���ه‌ ب��ێ��م��وب��ااڵت��ب �ن‌و‬ ‫ده‌سه‌اڵته‌ بگۆرین‌و بۆ نه‌وه‌ى داهاتوى جێنه‌هێڵین‪،‬‬ ‫سیاسى‪،‬‬ ‫�ى‬ ‫�‬ ‫�ان‬ ‫�‬ ‫ژی‬ ‫‌و‬ ‫ت‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫سیاس‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫ب �ه‌ش��دارى ن�ه‌ک�ه‌ن ل�‬ ‫بۆیه‌ هیوادارم ئه‌م خۆپیشانده‌رانه‌ به‌رده‌وام بن هه‌تا‬ ‫‌ڵک‬ ‫ه‬ ‫خ‬ ‫گۆران‬ ‫‌ى‬ ‫ه‬ ‫‌و‬ ‫ه‬ ‫بزوتن‬ ‫دروستبونى‬ ‫به‌اڵم دواى‬ ‫عه‌داله‌تى کۆمه‌اڵیه‌تى به‌دى ده‌هێنن‪.‬‬ ‫به‌حه‌ماسه‌وه‌ به‌شدارى له‌ ژیانى سیاسى ده‌که‌ن‌و‬ ‫ئه‌وه‌تا شۆرش ده‌که‌ن‪ ،‬ئێستا دوو خیار له‌ به‌رده‌م‬ ‫ده‌سه‌اڵتدا ماوه‌ یان ئه‌وه‌یه‌ ریفۆرم قبوڵ بکه‌ن‪ ،‬یان‬ ‫شۆرشى کۆمه‌اڵیه‌تى‪ ،‬تۆپه‌که‌ له‌ ساحه‌ى ئه‌وانه‌‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌ر ری��ف��ۆرم قبوڵ ده‌ک��ه‌ن ده‌بێت ده‌ستبه‌جێ‬ ‫پرۆفایل‪:‬‬ ‫س �ه‌رۆک��ای �ه‌ت��ى ه��ه‌رێ��م‌و ح��ک��وم �ه‌ت‌و پ �ه‌رل �ه‌م��ان‬ ‫هه‌ڵبوه‌شێننه‌وه‌ حکومه‌تى کاتى پێک بێت‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫ئ �ه‌وه‌ش قبوڵ ناکه‌ن ده‌بینن چ��ۆن ئه‌مه‌ ده‌بێته‌‬ ‫د‪.‬پشتیوان عه‌بدواڵ ل ‌ه‬ ‫شۆرشێکى کۆمه‌اڵیه‌تى‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬په‌یامت بۆ خۆپیشانده‌ران چیه‌؟‬

‫ـ شانازى به‌گه‌نج‌و اڵوى شارى سلێمانى ده‌که‌م‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌ زۆر جێگاى خۆشحاڵییه‌ ئه‌و خه‌ڵکانه‌ى دێنه‌‬ ‫سه‌ر شه‌قام ‌و ده‌یانه‌وێت چاره‌نوسى خۆیان دیارى‬ ‫بکه‌ن‪ ،‬ته‌نها یه‌ک شت ده‌ڵێم له‌ ئافره‌تێکیان پرسى‬ ‫له‌ میسر وتیان هه‌ست به‌چى ده‌که‌ى‪ ،‬وتى‪:‬هه‌ست‬ ‫به‌گوناح ده‌که‌م‪ ،‬ئێمه‌ (‪ )30‬ساڵه‌ ئه‌م ده‌سه‌اڵته‌مان‬ ‫قبوڵکرد‪ ،‬ئێستا گه‌نجه‌کانمان ده‌کوژرێن بۆ ئه‌وه‌ى‬ ‫ئ�ه‌م ده‌س�ه‌اڵت�ه‌ ب��گ��ۆرن‪ ،‬بۆیه‌ ئێمه‌ش ده‌بێت ئه‌م‬

‫دایکبووى (‪ )1968‬ل ‌ه‬ ‫شارى هه‌ولێر‪،‬‬ ‫خاوه‌نى چوار بڕوانامه‌یه‌‬ ‫ل ‌ه نه‌خۆشیه‌کانى هه‌ناو‪،‬‬ ‫خوێن‪ ،‬کلینیکاڵ‪ ،‬تاقیگه‌‬


‫کـو‬ ‫دوا ردســتــان‬ ‫(‬ ‫‪7‬‬ ‫ی ‪)1‬‬ ‫ی شوبات‬

‫گه‌ڕانه‌وه‌ی موڵک ‌ه داگیرکراوه‌کان رای جیاوازی له‌سه‌ره‌‬

‫وته‌بێژى حکومه‌ت‪ :‬ئه‌و زه‌ویانه‌ش ده‌گرێته‌و ‌ه ک ‌ه ل ‌ه‬ ‫سه‌رده‌مى دووئیداره‌یی‌دا له‌سه‌ر حزبه‌کان تاپۆ کراون‬

‫[ ئا‪ /‬دلێر عه‌بدولڕه‌حمان ]‬ ‫سه‌ره‌نجام دواى تێپه‌ڕبونى بیست‬ ‫ساڵ به‌سه‌ر پێکهێنانى یه‌که‌مین کابینه‌ى‬ ‫حکومه‌تى هه‌رێمى کوردستاندا‪ ،‬رۆژى‬ ‫(‪)27‬ى شوباتى راب���ردوو ئه‌نجومه‌نى‬ ‫وه‌زیران بڕیارى گێڕانه‌وه‌ى هه‌موو ئه‌و‬ ‫موڵکه‌ گشتیانه‌یدا که‌ له‌الیه‌ن رێکخراو‬ ‫و الی �ه‌ن �ه‌ سیاسیه‌کانه‌وه‌ ده‌ستیان‬ ‫به‌سه‌رداگیراوه‌ و به‌رپرسی راگه‌یاندنى‬ ‫ئ �ه‌ن��ج��وم �ه‌ن��ى وه‌زی���ران���ی���ش ج�ه‌خ��ت‬ ‫ده‌کاته‌وه‌ که‌ بڕیاره‌که‌ هه‌موو حزبه‌کان‬ ‫ده‌گرێته‌وه‌ و ئه‌وه‌ى پابه‌ند نه‌بێت پێوه‌ى‬ ‫لێپێچینه‌وه‌ى یاسایی له‌گه‌ڵدا ده‌کرێت‪.‬‬

‫ک��اوه‌ مه‌حمود‪ ،‬وته‌بێژى حکومه‌تى هه‌رێمى‬ ‫کوردستان به‌ (چه‌تر)ى راگه‌یاند «ئه‌نجومه‌نى‬ ‫وه‌زی���ران ب��ڕی��ارى وه‌رگ��رت��ن�ه‌وه‌ى موڵک ‌و ماڵه‌‬ ‫گشتیه‌کانى ده‌رکردوه‌ و بۆ ئه‌وه‌ش بڕیاره‌که‌ى‬ ‫گشتاندن ک��ردوه‌ به‌سه‌ر سه‌رجه‌م وه‌زاره‌ته‌کاندا‬ ‫بۆ ئ �ه‌وه‌ى ئه‌و موڵکانه‌یان که‌ له‌الیه‌ن حزب‌و‬ ‫رێ��ک��خ��راوه‌ک��ان�ه‌وه‌ ده‌ستیان ب�ه‌س�ه‌رداگ��ی��راوه‌ به‌‬ ‫راپ��ۆرت بنێرێ بۆ ئ�ه‌و لیژنه‌یه‌ى ئه‌نجومه‌نى‬ ‫وه‌زیران بۆ وه‌رگرتنه‌وه‌یان»‪.‬‬ ‫ه�ه‌روه‌ه��ا وت��ى «ب��ڕی��اره‌ک�ه‌ هه‌موو حزبه‌کان‬ ‫ده‌گ���رێ���ت���ه‌وه‌ ب �ه‌ ی �ه‌ک��ێ��ت �ى‌و پ��ارت��ی��ش �ه‌وه‌ و ب �ه‌و‬ ‫زه‌وی��ان �ه‌ش �ه‌وه‌ ک�ه‌ ل�ه‌ س �ه‌رده‌م��ى دوو ئیداره‌یدا‬ ‫له‌سه‌ر حزبه‌کان تاپۆ کراون له‌گه‌ڵ هه‌رشتێک‬ ‫که‌ پێى ده‌وترێت موڵکى گشتى»‪.‬‬ ‫ل���ه‌ب���اره‌ى ه�ه‌ڵ��وێ��س��ت��ى ح��ک��وم �ه‌ت �ه‌وه‌ له‌کاتى‬ ‫پابه‌ندنه‌بوونى حزبێکدا به‌ بڕیاره‌که‌وه‌‪ ،‬وته‌بێژى‬ ‫ح��ک��وم�ه‌ت ده‌ڵ��ێ��ت «هه‌ڵوێستى ح��ک��وم�ه‌ت به‌‬ ‫رێگاى یاسا ده‌بێت ‌و دادگا ئه‌وکێشه‌یه‌ یه‌کالیی‬ ‫ده‌کاته‌وه‌«‪ ،‬ناوبراو پێیوایه‌ ده‌رکردنى بڕیاره‌که‌‬ ‫په‌یوه‌ندى به‌ راى شه‌قامه‌وه‌ نیه‌‪ ،‬ده‌ڵێت «ده‌رکردنى‬ ‫ئه‌و بڕیاره‌ پێوه‌ندى به‌ هاتنه‌ سه‌رشه‌قامه‌وه‌ نیه‌ و‬ ‫یه‌کێکه‌ له‌ هه‌نگاوه‌کانى چاکساى له‌ هه‌رێمى‬ ‫کوردستاندا»‪.‬‬ ‫س���ه‌اڵح���ه‌دی���ن ب��اب �ه‌ک��ر وت �ه‌ب��ێ��ژ و ئ �ه‌ن��دام��ى‬

‫م �ه‌ک��ت �ه‌ب��ی س��ی��اس��ی ی �ه‌ک��گ��رت��ووى ئیسالمى‬ ‫کوردستان ده‌رکردنى بڕیاره‌که‌ى حکومه‌ت به‌‬ ‫هه‌نگاوێکى ب��اش ده‌زان��ێ��ت‪ ،‬ده‌ڵێت «داواک���ارم‬ ‫هه‌موو ئه‌وشوێنانه‌ى که‌ موڵکى گشتین‬ ‫‌و له‌ ب�ه‌رژه‌وه‌ن��دى حزبیدا به‌کارهاتوون‬ ‫ب��گ �ه‌ڕێ��ن��رێ��ن �ه‌وه‌ ب���ۆ ح��ک��وم �ه‌ت ‌و له‌‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندى هاواڵتیان ‌و سودى گشتیدا‬ ‫به‌کار بهێنرێن»‪.‬‬ ‫ه���ه‌روه‌ه���ا ده‌رب������اره‌ى ئ����ه‌وه‌ى که‌‬ ‫ی���ه‌ک���گ���رت���وو ه���ی���چ ب��ی��ن��ای �ه‌ک��ى‬ ‫حکومه‌تى ب�ه‌ک��اره��ێ��ن��اوه‌‪ ،‬ن��اوب��راو‬ ‫وتیشى «یه‌کگرتووى ئیسالمى ته‌نها‬ ‫شوێنێکى نیه‌ که‌ موڵکى حکومه‌ت بێت‬ ‫‌و تێیدا جێگیر بووبێت»‪ .‬بابه‌کر جه‌ختیکرده‌وه‌‬ ‫«هاتنه‌ سه‌رشه‌قامى هاواڵتیان کاریگه‌رى زۆرى‬ ‫هه‌بووه‌ له‌ ده‌رکردنى ئه‌و بڕیاره‌دا»‪.‬‬

‫به‌سه‌رداگیراوه‌ بگه‌ڕێنرێنه‌وه‌ بۆ حکومه‌ت»‪.‬‬ ‫جوندیانى له‌باره‌ى هۆکاره‌کانى پشت ده‌رکردنى‬

‫››‬

‫وته‌بێژى گۆڕان‪:‬‬ ‫پابه‌ند نابین‬ ‫ب ‌ه بڕیاره‌که‌وه‌‪،‬‬ ‫چونک ‌ه حکومه‌ت‬ ‫ل ‌ه هه‌رێمدا نی ‌ه‬ ‫و ده‌سه‌اڵت ل ‌ه‬ ‫ده‌ستى مه‌کته‌ب‬ ‫سیاسیه‌کاندای ‌ه‬

‫داواکارییه‌کى له‌مێژینه‌ى حزبه‌ ئۆپۆزسیۆنه‌کانى‬ ‫هه‌رێم بووه‌ و ده‌قێکى یاساییش بووه‌ له‌ یاساکانى‬ ‫هه‌رێمدا که‌ کارى پێنه‌کراوه‌‪ ،‬ئێستاش هه‌رچه‌نده‌‬ ‫دره‌نگ بووه‌‪ ،‬به‌اڵم له‌جێی خۆیه‌تى و پێویسته‌‬ ‫یه‌کێتى ‌و پ��ارت��ى س �ه‌ره‌ت��ا ل�ه‌ خ��ۆی��ان�ه‌وه‌ ده‌س��ت‬ ‫پێبکه‌ن ‌و خ��ۆی��ان ب��ڕی��اره‌ک �ه‌ جێبه‌جێ بکه‌ن‬ ‫ب��ۆ ئ���ه‌وه‌ى حزبه‌کانى تریش ب�ه‌ ئاسانى ب �ه‌ده‌م‬ ‫جێبه‌جێکردنى بڕیاره‌که‌وه‌ بێن»‪.‬‬ ‫ئه‌و ئه‌ندامه‌ى سه‌رکردایه‌تى کۆمه‌ڵ ئاماژه‌ى‬ ‫به‌وه‌کرد ئه‌گه‌ر یه‌کێتى‌و پارتیش پابه‌ند نه‌بن‬ ‫به‌ بڕیاره‌که‌وه‌ حزبه‌کانى تر پێوه‌ى پابه‌ند ده‌بن‪،‬‬ ‫«پابه‌ندنه‌بوونى یه‌کێتى ‌و پارتى به‌ بڕیاره‌که‌وه‌‬ ‫که‌موکوڕى ده‌که‌وێته‌ سه‌رخۆیان»‪.‬‬ ‫ن���اوب���راو ل���ه‌ب���اره‌ى ح��زب �ه‌ک �ه‌ى خ���ۆی���ه‌وه‌ وت��ى‬ ‫«ک��ۆم �ه‌ڵ��ی ئ��ی��س�لام��ى چ��ی م��وڵ��ک��ى گشتى‬ ‫البووه‌ دواى (‪ )2003‬هه‌مووی لێوه‌رگیراوه‌ته‌وه‌‬

‫کام موڵکه‌ گشتیانه‌ ده‌گه‌ڕێندرێنه‌وه‌؟! فۆتۆ‪ :‬ئینته‌رنێت‬ ‫ل �ه‌ الی �ه‌ک��ی��ت��ره‌وه‌ ئ���ازاد ج��ون��دی��ان��ى وت�ه‌ب��ێ��ژى‬ ‫مه‌کته‌بی سیاسی یه‌کێتى نیشتمانى کوردستان ب ‌ه‬ ‫(چه‌تر)ى راگه‌یاند «وه‌ک یه‌کێتى پێشوازى له‌و‬ ‫بڕیاره‌ ده‌که‌ین‌و وه‌اڵممان ئه‌رێنیه‌ له‌به‌رامبه‌ریدا‪،‬‬ ‫یه‌کێتى پێشتریش له‌ رێگه‌ى فراکسیۆنه‌که‌یه‌وه‌‬ ‫ل�ه‌ په‌رله‌مانى ک��وردس��ت��ان��دا پ���رۆژه‌ یاسایه‌کى‬ ‫له‌وباره‌یه‌وه‌ پێشکه‌شى سه‌رۆکایه‌تى په‌رله‌مان‬ ‫کردووه‌ بۆ ئه‌وه‌ى بخرێته‌ به‌رنامه‌ى کاره‌وه‌ و ئه‌و‬ ‫موڵکه‌ گشتیانه‌ى له‌ الیه‌ن حزبه‌کانه‌وه‌ ده‌ستیان‬

‫بڕیاره‌که‌وه‌ وتى «ئێمه‌ زۆر پێداگرى ناکه‌ین که‌ و له‌به‌رامبه‌ر هه‌ندێکیاندا قه‌ره‌بوویه‌کى که‌مى‬ ‫حکومه‌ت ئه‌م بڕیاره‌ى وه‌ک به‌شێک له‌هه‌نگاوى وه‌رگ��رت��وه‌ وه‌ک زه‌وى بۆ ئ �ه‌وه‌ى بیناى له‌سه‌ر‬ ‫چاکسازى ده‌رک��ردوه‌‪ ،‬به‌الشمانه‌وه‌ ئاساییه‌ که‌ دروس��ت بکات‪ ،‬له‌ ئێستاشدا هیچ موڵکێکى‬ ‫له‌ژێر فشارى هاواڵتیانى سه‌رشه‌قامدا ده‌رکرابێت گشتیمان النیه‌ مه‌گه‌ر شتێک حکومه‌ت خۆى‬ ‫‌و هیچ عه‌یبه‌ش نیه‌ گ �ه‌ر واب��ێ��ت‪ ،‬به‌ڵکو به‌ پێى دابین»‪.‬‬ ‫خاڵێکى ئه‌رێنى بۆمان ده‌ژمێردرێت که‌ گوێمان‬ ‫بزوتنه‌وه‌ى گۆڕان پێچه‌وانه‌ى حزبه‌کانى تره‌ و‬ ‫له‌ راى شه‌قام گرتووه‌«‪.‬‬ ‫پێیوایه‌ تا ئێستا له‌ هه‌رێمى کوردستاندا شتێک‬ ‫زانا سه‌عید رۆستایی ئه‌ندامى سه‌رکردایه‌تى نیه‌ به‌ناوى حکومه‌ته‌وه‌ تا موڵکى گشتى ته‌سلیم‬ ‫ک��ۆم �ه‌ڵ��ى ئ��ی��س�لام��ى پ��ێ��ی��وای �ه‌ «ئ����ه‌م ب��ڕی��اره‌ بکرێته‌وه‌‪.‬‬

‫کراوه‌‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪47‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2710/12/16 - 2011/3/7‬‬

‫‪7‬‬

‫محه‌مه‌د تۆفیق ره‌حیم وته‌بێژى بزوتنه‌وه‌ى‬ ‫گۆڕان به‌ (چه‌تر)ى راگه‌یاند «ئێمه‌ پێمانوای ‌ه‬ ‫تا ئێستا شتێک نیه‌ له‌ هه‌رێمى کوردستاندا‬ ‫ن���اوى ح��ک��وم�ه‌ت بێت ‌و بڕیاره‌کانیشى که‌س‬ ‫نایانخوێنێته‌وه‌ ‌و ده‌س�ه‌اڵت له‌ ده‌ستى مه‌کته‌ب‬ ‫سیاسیه‌کاندایه‌»‪.‬‬ ‫ناوبراو وتیشى «کاتێک موڵکه‌کان ته‌سلیم‬ ‫ده‌که‌ینه‌وه‌ که‌ حکومه‌تێک هه‌بێت ‌و سه‌ره‌تاش‬ ‫له‌ یه‌کێتى ‌و پارتیه‌وه‌ ده‌ست پێبکات»‪.‬‬ ‫ت���وان���ا ئ���ه‌ح���م���ه‌د‪ ،‬ب���ه‌رپ���رس���ی راگ��ه‌ی��ان��دن��ى‬ ‫ئه‌نجومه‌نى وه‌زی��ران ئاماژه‌ى ب�ه‌وه‌دا که‌ ده‌بێت‬ ‫هه‌موو بیناکانى وه‌زاره‌تى په‌روه‌رده‌ و ته‌ندروستى‬ ‫‌و زانکۆکان ‌و مۆزه‌خانه‌کان له‌ م��اوه‌ى (‪)6‬‬ ‫مانگدا له‌ رۆژى ئ��اگ��ادارک��ردن�ه‌وه‌وه‌ ته‌سلیمى‬ ‫ح��ک��وم�ه‌ت ب��ک��رێ��ن�ه‌وه‌ ئ �ه‌گ �ه‌رن��ا ح��ک��وم�ه‌ت له‌‬ ‫رێگه‌ى ئه‌و لیژنانه‌وه‌ که‌ له‌ پارێزگاکاندا دایان‬ ‫ده‌نێت لێپێچینه‌وه‌ى یاسایی ده‌کات‪.‬‬ ‫ت���وان���ا ئ �ه‌ح��م �ه‌د وت���ى «ب���ڕی���اره‌ک���ه‌ ه �ه‌م��وو‬ ‫موڵکێکى گشتى ده‌گرێته‌وه‌ که‌ ده‌ستى به‌سه‌ردا‬ ‫گ��ی��راب��ێ��ت‪ ،‬ه��ه‌روه‌ه��ا پێشبینى ده‌ک���ه‌م ه�ه‌م��وو‬ ‫حزبه‌کان پابه‌ندبن پێوه‌ى»‪.‬‬ ‫د‪.‬ه���ه‌ڤ���اڵ ئ �ه‌ب��وب �ه‌ک��ر چ���اودێ���رى س��ی��اس��ی ‌و‬ ‫م��ام��ۆس��ت��اى زان��ک��ۆى سلێمانى ب �ه‌ (چ �ه‌ت��ر)ى‬ ‫راگه‌یاند «داواک��ارم هه‌ر موڵکێکى گشتى له‌‬ ‫دواى راپه‌ڕینه‌وه‌ که‌وتۆته‌ ده‌ستى هه‌ر حزب ‌و‬ ‫رێکخراوێک تا رۆژى وه‌رگرتنه‌وه‌ى به‌کرێ بۆى‬ ‫حساب بکرێت بۆ ئ�ه‌وه‌ى داهاتێک بگه‌ڕێته‌وه‌‬ ‫سه‌ر بودجه‌ى گشتى ‌و له‌ به‌رژه‌وه‌ندى هاواڵتیاندا‬ ‫به‌کار بهێنرێت‪ ،‬پێویسته‌ ه�ه‌ر حزبێک پابه‌ند‬ ‫ن �ه‌ب��ێ��ت ب��ه‌ ب���ڕی���اره‌ک���ه‌وه‌ ح��ک��وم �ه‌ت ده‌ت��وان��ێ��ت‬ ‫لێپێچینه‌وه‌ى یاسایی له‌گه‌ڵدا بکات یان بۆ راى‬ ‫گشتى ئاشکرا بکات بۆ ئ �ه‌وه‌ى بکه‌وێته‌ ژێر‬ ‫فشاره‌وه‌»‪.‬‬ ‫دکتۆر هه‌ڤاڵ ئاماژه‌ى به‌وه‌شدا «ده‌رکردنى‬ ‫ب��ڕی��اره‌ک�ه‌ هه‌نگاوێکى ب��اش�ه‌ و ئ�ه‌گ�ه‌ر له‌ژێر‬ ‫کاریگه‌ری راى شه‌قامیشدا بووبێت پێم باشه‌‬ ‫به‌المانه‌وه‌ سه‌یر نه‌بێت‪ ،‬چونکه‌ دواجار جه‌ماوه‌ره‌‬ ‫شه‌رعیه‌ت به‌ ده‌سه‌اڵت‌و حکومه‌ت ده‌به‌خشێ»‪.‬‬

‫سه‌عدی ئه‌حمه‌د پیره‌‪:‬‬

‫له‌الیه‌ن براده‌رانی گۆڕان نیشانه‌ی هێورکردنه‌و ‌ه به‌دی ناکرێت‬ ‫[ دیداری‪ /‬هانا ئازاد ]‬ ‫ئه‌ندامی یه‌ده‌کی مه‌کته‌بی سیاسی یه‌کێتی‬ ‫نیشتمانی کوردستان‪ ،‬سه‌عدى ئه‌حمه‌د‬ ‫پیره‌‪ ،‬ل ‌ه دیدارێکی رۆژنامه‌ی (چه‌تر)دا ئه‌وه‌‬ ‫ده‌خات ‌ه ڕوو ک ‌ه پێویست ‌ه رێبگیرێت له‌وانه‌ی‬ ‫له‌گه‌ڵ گ��ورگ گۆشت ده‌خ��ۆن و له‌گه‌ڵ‬ ‫خاوه‌ن مه‌ڕیش شین ده‌که‌ن‪ ،‬پێشیوایه‌‪ :‬نه‌‬ ‫یه‌کێتی پێویستی ب ‌ه سازش هه‌ی ‌ه به‌رامبه‌ر‬ ‫ب ‌ه پارتی و ن ‌ه پارتیش به‌رامبه‌ر یه‌کێتی‪.‬‬ ‫راشیده‌گه‌یه‌نێت‪« :‬سه‌رۆکی هه‌رێم چۆن به‌‬ ‫ئیراده‌ی میلله‌ت هاتوو ‌ه ئاواش ب ‌ه ئیراده‌ی‬ ‫میلله‌ت ده‌ڕوا»‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬رات چی ‌ه له‌سه‌ر ئه‌م بارودۆخه‌ی‬ ‫دروست بووه‌‪ ،‬کێ تۆمه‌تباره‌؟‬

‫ـ له‌کاتی ش��رۆڤ�ه‌ک��ردن��ی ب��ارودۆخ��ی ئێستادا‬ ‫باس ل‌ه تۆمه‌تبار و قوربانی ناکه‌ین‪ ،‬بارودۆخێکه‌‬ ‫ئاراسته‌که‌ی به‌پێچه‌وانه‌ی خواستی گه‌له‌که‌مانه‌‪،‬‬ ‫ب‌ه تایبه‌تی کورد ل‌ه ناوچه‌یه‌کی ئاڵۆزدا ده‌ژی و‬ ‫ده‌وروبه‌ری هه‌مووی ته‌نراو‌ه ب‌ه نه‌یارو ناحه‌ز هه‌مووی‬ ‫ب �ه‌دوای درزێ��ک و که‌لێنێکدا ده‌گه‌ڕێن زه‌ف�ه‌ری‬ ‫پێببه‌ن‪ ،‬بۆی‌ه پێموای‌ه هۆکانی هه‌رچی بێت تێکدانی‬ ‫بارودۆخی ئه‌منی و ئاسایشی کۆمه‌اڵیه‌تی گرژی‬ ‫ل‌ه نێو باژێڕه‌کان دروست ده‌ک��ات‪ ،‬متمانه‌مان الی‬ ‫دۆسته‌کانمان که‌مده‌کاته‌وه‌‪ ،‬چاره‌سه‌ری کێشه‌کانی‬ ‫(بێکاری‪ ،‬گه‌نده‌ڵی‪ ،‬گرانی)ش ناکات‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬چاره‌سه‌ر بۆ ئه‌م ره‌وش� ‌ه چیه‌؟‬ ‫ته‌نها پێکهێنانی لیژن ‌ه و به‌س؟‬

‫ـ ئه‌لتیرناتیڤ چییه‌؟ ئه‌گه‌ر مه‌به‌ست گه‌یاندنی‬ ‫په‌یامه‌که‌ی‌ه بۆ چاکسازی و گۆڕانکاری ده‌مێکه‌‬ ‫په‌یامه‌ک‌ه گه‌یشتووه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر نرخاندنی بارودۆخی‬ ‫هه‌رێمی کوردستان‌ه وه‌ک هاوشێوه‌ی میسر و تونس‬ ‫و لیبیاو یه‌مه‌ن ئه‌وا هه‌ڵه‌یه‌کی گه‌وره‌و تۆمه‌تێکی‬ ‫ن��اڕه‌وای �ه‌‪ ،‬حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان‪ ،‬هێزی‬ ‫پێشمه‌رگه‌ی کوردستان کاردانه‌وه‌ی هه‌بوو له‌سه‌ر‬ ‫په‌یامه‌ک‌ه و پڕۆژه‌یه‌کی (‪ )17‬خاڵی ته‌سدیق کرد‪،‬‬ ‫به‌اڵم جێبه‌جێ کردنی پێویستی ب‌ه ئارامی هه‌ی‌ه خۆ‬ ‫ئه‌گه‌ر پرۆژه‌ی تریش هه‌بێت با ل‌ه ده‌ره‌وه‌ی ب‌هر‌نامه‌ی‬ ‫هاوپه‌یمانیش بێت مادام ل‌ه خزمه‌تی خه‌ڵک بێت ده‌بێ‬

‫جێبه‌جێ بکرێت‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها بۆ چاره‌سه‌رکردنی ئه‌م ره‌وش‌ه جێبه‌جێکردنی‬ ‫به‌رنامه‌(‪ )17‬خاڵیه‌که‌یه‌‪ ،‬جێبه‌جێکردنی به‌رنامه‌ی‬ ‫چاکسازی و ریفۆرم له‌الیه‌ن هه‌ردوو مه‌کته‌بی سیاسی‬ ‫(ی‪.‬ن‪.‬ک) و (پ‪.‬د‪.‬ک) ته‌سدیق کراو‌ه ل‌ه ڕۆژی‬ ‫(‪ )2011/2/10‬له‌الیه‌ن به‌ڕێز سه‌رۆکی هه‌رێم‪ ،‬ئه‌م‬ ‫بوارانه‌ی خواره‌و‌ه له‌خۆده‌گرێت (په‌رله‌مان‪ ،‬حکومه‌ت‪،‬‬

‫››‬

‫‌ ئه‌مڕۆ ل ‌ه‬ ‫هه‌رێمی کوردستان‬ ‫به‌م پێکهاته‌یه‌ی هه‌ی ‌ه‬ ‫به‌بێ به‌شداری پارتی‪،‬‬ ‫به‌بێ به‌شداری یه‌کێتی ن ‌ه‬ ‫حکومه‌ت دروست ده‌بێ ن ‌ه‬ ‫بنک ‌ه فراوانیشه‬

‫جگ‌ه له‌وه‌ش ئه‌مڕۆ ڕۆژان‌ه جگ‌ه له‌و‌ه ل‌ه هه‌ر ماڵێک‬ ‫(‪ )10‬ته‌له‌فۆنی مۆبایل هه‌ی‌ه ک‌ه په‌یوه‌ندیه‌کانی‬ ‫زۆر ئاسان کردوو‌ه ل‌ه هه‌ر سووچێکی دنیابێت وه‌ک‬ ‫ئه‌و‌ه وای‌ه ل‌ه شارێکی کوردستان بیت‪ ،‬ڕۆژانه‌ش ده‌یان‬ ‫فڕۆک‌ه هاتووچۆ ده‌که‌ن بۆی‌ه ئه‌م‌ه مه‌سه‌له‌یه‌کی‬ ‫ئاوه‌ژوو نیه‌‪.‬‬

‫چ��ه‌ت��ر‪ :‬ک��ۆب��وون �ه‌وه‌ک��ان��ت��ان له‌گه‌ڵ‬ ‫ب��زووت��ن��ه‌وه‌ی گ���ۆڕان ب �ه‌ک��وێ ده‌گ���ات‪،‬‬ ‫سه‌رئه‌نجام چی ده‌بێت؟‬ ‫کـوردس‬ ‫ــتـ‬

‫ـان‬ ‫د‬ ‫ـ کۆبوونه‌و‌ه له‌گه‌ڵ گۆڕان‬ ‫وای (‪)17‬‬ ‫و‬ ‫با‬ ‫یش ت‬ ‫گۆڕینه‌وه‌ی بیرو ڕاو گه‌ڕان‬ ‫ب‌ه دوای چ��اره‌س �ه‌ری ب��وو‌ه به‌‬ ‫م�ه‌ب�ه‌س��ت��ی ه��ێ��ور ک���ردن���ه‌وه‌ی‬ ‫ب����اروودۆخ����ه‌ک����ه‌‪ ،‬ت���ا ئێستاش‬ ‫له‌الیه‌ن براده‌رانی گۆڕان نیشانه‌ی‬ ‫هێورکردنه‌و‌ه به‌دی ناکرێت‪.‬‬

‫ئابووری و دارای���ی‪ ،‬به‌گژداچوونه‌وه‌ی گه‌نده‌ڵی‪،‬‬ ‫گرانی‪ ،‬بێکاری‪ ،‬کۆمه‌اڵیه‌تی‪ ،‬راگه‌یاندن‪ ،‬سیاسی‪،‬‬ ‫باروودۆخی که‌رکوک‪ ،‬مامه‌ڵه‌کردن له‌گه‌ڵ شه‌هید‪،‬‬ ‫پێشمه‌رگه‌ی دێرین‪ ،‬کادیر‪ ،‬که‌مئه‌ندامی سه‌نگه‌ر له‌‬ ‫خانه‌قینه‌و‌ه تا زاخۆ) وه‌ک یه‌ک‪ ،‬پێناس‌ه کردنی‬ ‫ئۆپۆزسیۆن پێویسته‌رێبگریت ل �ه‌وان �ه‌ی له‌گه‌ڵ‬ ‫گورگ گۆشت ده‌خۆن و له‌گه‌ڵ خاوه‌ن مه‌ڕیش شین‬ ‫ده‌که‌ن‪ ،‬گه‌ڕانه‌و‌ه بۆ هۆڵی په‌رله‌مان تا بتوانرێ خاڵه‌‬ ‫الوازو به‌هێزه‌کانی ڕیفۆرم به‌پێی گرنگی ڕیزبه‌ند‬ ‫بکرێ‪ ،‬چونک‌ه ئه‌م‌ه ب‌ه شه‌ڕ‌ه به‌رد و تووند و تیژی‬ ‫بنه‌بڕ ناکرێ‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬له‌کاتێکدا کوشتنی رۆڵه‌ی کورد‬ ‫هه‌بوو به‌اڵم سه‌رۆکی هه‌رێم له‌ده‌ره‌و ‌ه بوو‬ ‫ئه‌م ‌ه چۆن ده‌بینی؟‬

‫ـ به‌ڕێز سه‌رۆکی هه‌رێم ب‌ه داوه‌تێکی فه‌رمی‬ ‫ل �ه‌ده‌ره‌و‌ه بوو زۆرپێش ئه‌م ڕووداوه‌ش به‌رنامه‌ی بۆ‬ ‫ڕێکخرا بوو ب‌ه قازانجی هه‌رێمی کوردستان بوو‪،‬‬

‫چه‌تر‪ :‬ئه‌گه‌ر حکومه‌تێکی بنک ‌ه فراوان‬ ‫پێکهاتوو پارتی به‌شداری نه‌کرد چاوه‌ڕوانی‬ ‫چی ده‌که‌یت؟‬

‫ـ ئه‌مڕۆ ل‌ه هه‌رێمی کوردستان به‌م پێکهاته‌یه‌ی‬ ‫هه‌ی‌ه به‌بێ به‌شداری پارتی‪ ،‬به‌بێ به‌شداری یه‌کێتی‬ ‫ن‌ه حکومه‌ت دروست ده‌بێ ن‌ه بنک‌ه فراوانیشه‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬رێککه‌وتن‌نامه‌ی ستراتیژی نێوان‬ ‫یه‌کێتی و پارتی ب�ه‌ره‌و هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌‬ ‫ناچێت؟‬

‫ـ ڕێککه‌وتنی ستراتیژی نێوان پارتی و یه‌کێتی بۆ‬ ‫قۆناغێکی مێژوویی مۆرکراو‌ه بریتی‌ه ل‌ه پڕۆژه‌یه‌کی‬ ‫ن �ه‌ت �ه‌وه‌ی��ی و نیشتمانی ب��ۆ ب �ه‌رگ��ری ک���ردن له‌‬ ‫ده‌ستکه‌وته‌کانی خوێنی شه‌هیدان و به‌گژاچوونه‌وه‌ی‬ ‫هه‌موو ئه‌و هه‌ڕه‌شانه‌ی له‌سه‌ریه‌تی له‌هه‌ر الیه‌که‌وه‌‬ ‫بێت‪ .‬بۆی‌ه پابه‌ندبوون به‌م ڕێککه‌وتن‌ه ل‌ه هه‌موو‬ ‫کاتێک گرنگتره‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬هه‌ست ناکه‌ن له‌وه‌ته‌ی یه‌کێتی‬ ‫هه‌ی ‌ه به‌رانبه‌ر پارتی سازشی کردووه‌‪ ،‬ئه‌م‬ ‫حاڵه‌ت ‌ه به‌رده‌وام ده‌بێت؟‬

‫ـ ن‌ه یه‌کێتی پێویستی ب‌ه سازش هه‌ی‌ه به‌رامبه‌ر‬ ‫ب‌ه پارتی و ن‌ه پارتیش پێویستی ب‌ه س��ازش هه‌یه‌‬ ‫به‌رامبه‌ر ب‌ه یه‌کێتی‪ ،‬پێکه‌و‌ه ئیش کردنی هه‌ردووال‬ ‫ئاره‌زوومه‌ندانه‌ی‌ه و گوزارشت له‌به‌رژه‌وه‌ندی بااڵی‬

‫میلله‌ت ده‌ک��ات‪ ،‬ئاسایشی نه‌ته‌وه‌ییمانی پێوه‌به‌نده‌‪،‬‬ ‫دۆسته‌کانی کورد ئه‌م پرسیاران‌ه ناکه‌ن‪.‬‬

‫چ�ه‌ت��ر‪ :‬ده‌وت��رێ��ت یه‌کێتی پێی باشه‌‬ ‫له‌هه‌ولێر خۆپیشاندان بکرێت؟‬

‫لێکۆڵینه‌وه‌ی جددی له‌م مه‌سه‌له‌ی‌ه بکات‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬ئێستا پارتی له‌ژێر چه‌تری یه‌کێتیه‌‬ ‫یان ب ‌ه پێچه‌وانه‌وه‌؟‬

‫ـ چه‌تری هه‌موو الیه‌کمان ئاسمانی کوردستان ‌ه‬ ‫ـ ئێم‌ه خۆپیشاندان ب‌ه عقوب‌ه نازانین‪ ،‬مافێک‌ه ل ‌ه ئه‌وه‌شی بیه‌وێ له‌ژێر ئه‌و چه‌تر‌ه نه‌مێنێ و باران‬ ‫ده‌ستووری عێراق سه‌لمێنراو‌ه یه‌کێتی و ڕێکخراوه‌کانی لێی نه‌دا نه‌خۆش که‌وت گوناهی خۆیه‌تی‪ ،‬هیچ‬ ‫تری کوردستان خه‌باتیان ل‌ه پێناوکردووه‌‪ ،‬ب‌ه شێوه‌یه‌کی که‌سێک ل‌ه هیچ کوێی کوردستان میوان نیه‌‪.‬‬ ‫شارستانی و ب‌ه مه‌به‌ستی ته‌عبیر ل‌ه ئاره‌زووه‌کانی‬ ‫چه‌تر‪ :‬سه‌رۆکی هه‌رێم ده‌ڵێت ئه‌گه‌ر‬ ‫خه‌ڵک‪ .‬ده‌رچوون له‌م پێناسه‌ی‌ه خراپ به‌کارهێنانی (‪ )50‬هه‌زار که‌س ناڕازی بێت ده‌ست له‌کار‬ ‫ئه‌و مافه‌یه‌‪ ،‬ئاسایش تێکدان‌ه و خه‌ڵک قبووڵی ده‌کێشه‌مه‌و ‌ه ئه‌م ‌ه چۆن ده‌بینی؟‬ ‫ناکات‪.‬‬ ‫ـ گوێم لێ نه‌بووه‌‪ ،‬به‌اڵم به‌ڕێز سه‌رۆکی هه‌رێم‬ ‫چه‌تر‪ :‬سوتاندنی که‌ناڵی (نالیا) وا باس مه‌به‌ستی ژم��ار‌ه نیه‌‪ ،‬چه‌ندین س�ه‌د ه �ه‌زار که‌س‬ ‫ده‌کرێت ده‌ستی کوتله‌یه‌کی نێو یه‌کێتی بێت ده‌نگی بۆ داو‌ه و ب‌ه کوده‌تا نه‌بوو‌ه ب‌ه سه‌رۆکی‬ ‫هه‌رێم‪ ،‬بۆیه‌سه‌رۆکی هه‌رێم چۆن ب‌ه ئیراده‌ی میلله‌ت‬ ‫ئه‌م ‌ه راسته‌؟‬ ‫ـ ل‌ه بارودۆخی تێکه‌ڵ و پێکه‌ڵی وه‌ک ئێستای هاتوو‌ه ئاواش ب‌ه ئیراده‌ی میلله‌ت ده‌ڕوا‪ ،‬باوه‌ڕ ناکه‌م‬ ‫سلێمانی شتی وا ڕووده‌دات‪ ،‬یه‌کێتی ده‌ستی سه‌رۆکی هه‌رێم خۆی موڵکی خۆی بێت موڵکی‬ ‫له‌م ک��اره‌دا نیه‌‪ ،‬ب�ه‌اڵم ئیداره‌ی سلێمانی پێویسته‌ خه‌ڵکه‌‪.‬‬


‫ژنان‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪47‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2710/12/16 - 2011/3/7‬‬

‫‪8‬‬

‫چۆن یادى‬ ‫هه‌شتى مارس بکه‌ینه‌وه‌‬ ‫مه‌ستور ‌ه‬ ‫رۆژى هه‌شتى مارس‬ ‫مه‌حمود وه‌ک ه �ه‌م��وو ساڵێک‬ ‫ده‌یڵێینه‌و‌ه رۆژێکى پیرۆز‌ه‬ ‫ل‌ه مێژووى خه‌بات‌و تێکۆشانى ژناندا‪ ،‬ئه‌و‬ ‫رۆژه‌ی‌ه ک‌ه ژنان ده‌نگیان هه‌ڵبڕى‌و خۆیان‬ ‫ک��رد‌ه قوربانى ل‌ه به‌رامبه‌ر ناعه‌داله‌تى‬ ‫به‌رامبه‌ریان‌و نه‌یانتوانى له‌و‌ه زیاترل‌ه ئاست‬ ‫ئه‌و زوڵمانه‌ى ئه‌وکات بێده‌نگ بن ک‌ه ل ‌ه‬ ‫ناو کارگه‌کانى کارکردندا به‌رامبه‌ریان‬ ‫ده‌کرا‪ ،‬بۆی‌ه جه‌سته‌ى خۆیان کرد‌ه قوربانى‬ ‫ک‌ه ل‌ه هه‌موو شت پیرۆزتره‌‪ ،‬ل‌ه دواى ئه‌و‬ ‫روداوه‌و‌ه خه‌بات ‌و تێکۆشانى ژنان ده‌ستى‬ ‫پێکردوو ئه‌و ناعه‌داله‌تیه‌ى به‌رامبه‌ر ژنان‬ ‫هه‌بوو ورد‌ه ورد‌ه به‌ره‌و کاڵبوونه‌وه‌چوو‪.‬‬ ‫ئه‌مه‌ش به‌ڕاستى رۆژێکى پیرۆز‌ه بۆ‬ ‫ژن��ان‪ ،‬پێویستیش‌ه ب �ه‌رز رابگیرێ به‌اڵم‬ ‫ته‌نها ب‌ه ئاهه‌نگ‌و مه‌راسیمى له‌و شێوان ‌ه‬ ‫نا ک‌ه ل‌ه الى خۆمان ی��ادى ده‌که‌ینه‌وه‌‪،‬‬ ‫چونک‌ه به‌رز راگرتن‌و زیندوهێشتنه‌وه‌ى ئه‌و‬ ‫رۆژ‌ه ب‌ه تێکۆشانى زیاتر ئه‌بێت ل‌ه پێناو‬ ‫ب‌ه ده‌ستهێنانى مافى ژنان ‌و ئازادبوونیان‬ ‫ل��‌ه ه��ه‌م��وو ئ���ه‌و ب �ه‌رب �ه‌س��ت �‌ه س��ی��اس��ى‌و‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تیانه‌ى ک‌ه ب‌ه زۆر به‌سه‌ر ژناندا‬ ‫فه‌رز کراو‌ه یان چه‌سپێنراوه‌‪ ،‬ئه‌و‌ه راستیش ‌ه‬ ‫ک‌ه ئێمه‌ى ژنانى کورد خاوه‌نى ئه‌و رۆژ‌ه‬ ‫نین له‌گه‌ڵ ئ�ه‌وه‌ش��دا هه‌وڵیشمان ن �ه‌داو‌ه‬ ‫ک‌ه رۆژێکى هاوشێوه‌ى هه‌شتى مارس ل ‌ه‬ ‫خه‌باتى ژنانى کورددا به‌رجه‌ست‌ه و به‌دیار‬ ‫بخه‌ین ئه‌و‌ه راستیه‌ک‌ه و پێویست ناکات‬ ‫نکۆڵى لێبکه‌ین‪ ،‬ئه‌وه‌ش راست‌ه ک‌ه ژنانى‬ ‫ک��وردى ئ��ازاب��وو توانیویان‌ه ل‌ه زۆرب���واردا‬ ‫رۆڵ��ی��ان ه�ه‌ب��ێ��ت‪ ،‬ب���ه‌اڵم ده‌ک��رێ��ت رۆژى‬ ‫هه‌شتى مارس الى ئێمه‌ش بکه‌ین‌ه رۆژى‬ ‫تێکۆشان ل‌ه پێناو ب‌ه ده‌ست هێنانى مافى‬ ‫ژنان ‌و داواکارییه‌کانى ژنان ‌و پێویسته‌‬ ‫واقیعه‌کانى ژنان‪ ،‬پێوست‌ه ئێمه‌ى زنان له‌و‬ ‫چوارچێوه‌یه‌ى ک‌ه چه‌ند ساڵ‌ه هه‌ی‌ه بێین ‌ه‬ ‫ده‌ره‌و‌ه‌و شێوازى خه‌باتى ژنان ب‌ه شێوه‌یه‌کى‬ ‫تر پێشبخه‌ین‪ ،‬پێویست‌ه ژن��ان ل‌ه رۆژى‬ ‫هه‌شتى مارسدا ب‌ه تایبه‌ت ل‌ه کوردستان‬ ‫ئاهه‌نگ نه‌گێڕێ و بێت‌ه سه‌ر شه‌قامه‌کان‬ ‫‌و داواى مافه‌کانى بکات‪ ،‬چونک‌ه تا ئێستا‬ ‫ژن ده‌چه‌وسێته‌و‌ه تا ئێستا بێڕێزى به‌رامبه‌ر‬ ‫ئ��ی��راده‌ى ده‌کرێت تا ئێستا بکوژانى ژن‬ ‫ئازاد ده‌کرێت‌و هیچ حسابێک بۆ مافى‬ ‫ژن ناکریت تا ئێستا دایکى ئ�ه‌م واڵت ‌ه‬ ‫رۆڵه‌ى ل‌ه ده‌ست ئه‌دات ل‌ه پێناو داواکارى‬ ‫مافه‌کانیدا‪ ،‬ئیتر ئاهه‌نگ بۆ بکه‌ین‪ ،‬بۆ‬ ‫نه‌یه‌ین‌ه سه‌رجارد‌ه و خۆپیشاندان بکه‌ین ل ‌ه‬ ‫پێناو گۆڕینى تێڕوانینى حکومڕانى ل ‌ه‬ ‫سیسته‌مى ئه‌م هه‌رێمه‌دا ک‌ه چۆن ل‌ه ژن‬ ‫ده‌ڕوانى ب‌ه زمان ن‌ه ب‌ه کردار‪ ،‬چونک‌ه ب ‌ه‬ ‫زمان بێت نیوه‌ى کۆمه‌ڵین‪ ،‬به‌اڵم ل‌ه واقیعدا‬ ‫ئه‌و‌ه نیه‌‪ ،‬ژنان ب‌ه تایبه‌تر رێکخراوه‌کانى‬ ‫ژنان ل‌ه هیچ خۆپیشاندانێک به‌شدارى‬ ‫کارا و پێشه‌نگایه‌تى ناکه‌ن‪ ،‬ل‌ه مه‌سه‌له‌ى‬ ‫داواکردنى مافى گشتى بونیان نی‌ه ل ‌ه‬ ‫مه‌سه‌ل‌ه نه‌ته‌وایه‌تیه‌کان بونیان نیه‌‪،‬‬ ‫ک‌ه ره‌خنه‌شیان ده‌که‌یت هه‌موان ده‌ڵێن‬ ‫ئه‌وکاران‌ه کارى ئێم‌ه نی‌ه ئه‌و‌ه ل‌ه پێناو‬ ‫ملمالنێى سیاسى ‌و ده‌س�ه‌اڵت��دای�ه‌‪ ،‬ئه‌ى‬ ‫ن��اپ��رس��ن ه���ه‌ر رێ��ک��خ��راوێ��ک موڵکى‬ ‫حزبێک‌ه و ل‌ه پێناو به‌رژه‌وه‌ندى ئه‌و حزب ‌ه‬ ‫کار ده‌کات‪ ،‬ئه‌ى ئه‌وه‌ش سیاسه‌ت نیه‌‪،‬‬ ‫به‌هه‌رحاڵ ل‌ه ئێستادا پێویست‌ه ئێمه‌ى ژنان‬ ‫ب‌ه خه‌بات و تێکۆشانى خۆماندا بچینه‌و‌ه‬ ‫له‌و مه‌سه‌النه‌ى پێویست ده‌ک��ات بونمان‬ ‫هه‌بێت‪ ،‬ل‌ه خۆپیشاندان‌و راپه‌رین بونمان‬ ‫هه‌بێت‪ ،‬با ئه‌و قسه‌یه‌ى رۆشنبیر ریبین‬ ‫ئه‌حمه‌د ه�ه‌ردى به‌سه‌رماندا نه‌چه‌سپێت‬ ‫ک‌ه ل‌ه خۆپیشانداکه‌ى مه‌یدانى ئازادى‬ ‫وتى‪( :‬ژنان چیتر گله‌یمان لێ مه‌که‌ن‪،‬‬ ‫دوای��ى دواده‌ک����ه‌ون‪ ،‬چونک‌ه بونتان نی ‌ه‬ ‫ل��ێ��ره‌) ک �‌ه ب���اوه‌ڕده‌ک���ه‌م مه‌به‌ستى ژن ‌ه‬ ‫دیاره‌کان ‌و رێکخراوه‌کان ب��وو‪ ،‬چونکه‌‬ ‫ژنانى ترهه‌بوون‪ ،‬به‌اڵم که‌م بوون‪ ،‬بۆیه‌‬ ‫پێویتسمان ب‌ه به‌خۆداچونه‌وه‌یه‌‪.‬‬

‫[ ئا‪ /‬کوردۆ فه‌ره‌ج ]‬ ‫ژن��ان له‌کۆمه‌ڵگاى عێراقیدا ئه‌و‬ ‫به‌شه‌ن ل ‌ه کۆمه‌ڵ ک ‌ه زۆرترین زوڵمیان‬ ‫لێ ده‌کرێت له‌به‌رانبه‌ر یاسا‪ ،‬له‌ماف ‌ه‬ ‫ئابورى ‌و کۆمه‌اڵیه‌تى ‌و سیاسییه‌کاندا‬ ‫له‌چاو پیاوانیش ب ‌ه پل ‌ه دوو ئه‌ژمار‬ ‫ده‌کرێن‪ ،‬ل ‌ه راپۆڕتێکمان بۆ رۆژى (‪)8‬‬ ‫ى مارسدا هه‌ریه‌ک ‌ه ل ‌ه رێکخراوه‌کانى‬ ‫خوشکانى یه‌کگرتو‌و یه‌کێتى ژن��ان ‌و‬ ‫سه‌نته‌رى ژن��ان ‌و چاالکوانانى ب��وارى‬ ‫ژنان‌و ژنانى نێو الیه‌ن ‌ه ئۆپۆزسیۆنه‌کان‬ ‫بۆچونه‌کانى خۆیان بۆ (چه‌تر) ده‌خه‌ن ‌ه‬ ‫روو‪.‬‬ ‫بێخاڵ ئه‌بوبه‌کر حسێن مامۆستاى زانکۆى سلێمانى‬ ‫‌و سکرتێرى رێکخراوى یه‌کگرتوى خوشکانى کوردستان‬

‫رێکخراوه‌کانى ژنان ل ‌ه (‪)8‬ى مارسدا‬ ‫«ژنان له‌به‌رامبه‌ر پیاواندا موساوه‌م ‌ه‬ ‫له‌سه‌ر داخوازییه‌کانى خۆیان ده‌که‌ن»‬

‫راگه‌یاندن ‌و روناکبیرى ژن��ان ل�ه‌ب��اره‌ى (‪)8‬ى‬ ‫مارسه‌و‌ه وتى‪« :‬ئێم‌ه کۆمه‌ڵێ به‌رنامه‌ى خۆمان‬ ‫هه‌بوو‪ ،‬به‌اڵم به‌هۆى ئه‌م بارودۆخ‌ه سیاسییه‌ى‬ ‫کوردستان زۆر ل‌ه به‌رنامه‌کانى هه‌ڵوه‌شانده‌وه‌‪،‬‬ ‫ئێستا ل‌ه نێوان ئه‌نجامدان‌و ئه‌نجام‌ه نه‌دانداین‪،‬‬ ‫چونک‌ه نازانین ئه‌نجامى باردۆخه‌ک‌ه به‌کام‬ ‫ئاراسته‌دا ده‌ڕوات‪ ،‬ک‌ه هه‌ندێکیان دیدارێکى‬ ‫تیڤى ‌و رادی���ۆى تایبه‌ت ب���وون‪ ،‬سیمینار ل ‌ه‬ ‫گه‌رمیان‌و خانه‌قین‌و رانی‌ه‌و سلێمانی‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫کۆبوونه‌وه‌یه‌ک ل‌ه سلێمانى بۆ هه‌ڵسه‌نگاندنى‬ ‫کار‌و چاالکییه‌کانمان ل‌ه ساڵى پێشوو له‌گه‌ڵ‬ ‫ره‌خنه‌ى میوانه‌کان‪.‬‬

‫« سینه‌مامان نیی ‌ه تا بڵێین ئاستى سینه‌ماى کوردى ل ‌ه کوێدایه‌»‬

‫[ ئا‪ /‬خالید ـ هیوا ]‬

‫له‌کاتێکدا ل ‌ه جیهاندا سینه‌ما به‌رده‌وام ل ‌ه‬ ‫به‌ره‌وپێشچوندای ‌ه ل ‌ه هه‌رێمى کوردستان و ل ‌ه‬ ‫سلێمانى به‌تایبه‌ت سینه‌ما رۆژ به‌ڕۆژ ل ‌ه الى‬ ‫خه‌ڵک کاڵ ده‌بێته‌وه‌‪ ،‬سه‌ردانکه‌رانى هۆڵه‌کانى‬ ‫سینه‌ما ل ‌ه که‌مبونه‌و ‌ه دان ئه‌مه‌ش بۆت ‌ه مایه‌ى‬ ‫نیگه‌رانى الى فیلمسازان و هونه‌رمه‌ندان‪،‬‬ ‫هونه‌رمه‌ند ێکیش ده‌ڵێت «سینه‌مامان نی ‌ه تا‬ ‫په‌یوه‌ندى گرێبدات‪ ،‬ک ‌ه سینه‌ماشمان نه‌بێت‬ ‫ناتوانین بڵێین ئاستى سینه‌ماى ک��وردى‬ ‫له‌کوێدایه»‪.‬‬ ‫گرنگى سینه‌ما‬

‫چه‌تر‪ :‬ئاستى رێکخراوه‌کانى ژنان‬ ‫چۆن ده‌بینیت؟‬

‫ ت��ێ��روان��ی��ن��ى س���ااڵن���ى پ��ێ��ش��وم ه��ه‌ی��‌ه ب ‌ه‬‫رێکخراوه‌که‌ى خۆمانیشه‌و‌ه چاالکییه‌کان ماوه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم ده‌توانم بڵێم پێشکه‌وتنێکى واى به‌خۆیه‌و‌ه‬ ‫ن �ه‌دی��وه‌‪ ،‬رۆژان���‌ه داده‌نیشین قس‌ه ده‌ک�ه‌ی��ن ک ‌ه‬ ‫سااڵنى پێشو چاالکتر بووین‌و ئێستاش به‌دواى‬ ‫ئه‌و خاڵه‌دا ده‌گه‌ڕێن ک‌ه هۆکارێک ب��وو‌ه بۆ‬ ‫الواز بوونى کاره‌کانمان‪.‬‬

‫له‌باره‌ى (‪)8‬ى مارسه‌و‌ه وتى « ئێم‌ه سااڵن‌ه کۆمه‌ڵێ‬ ‫چاالکى ئه‌نجام ده‌ده‌ین‪ ،‬ل‌ه یادى (‪)8‬ى مارسدا چ‬ ‫ب‌ه ته‌نها بێت یان به‌هاوبه‌شى له‌گه‌ڵ رێکخراوه‌کان‬ ‫چاالکیمان هه‌یه‌‪ ،‬یه‌کێتى خوشکانى کوردستانیش‬ ‫(‪ )16‬لقمان هه‌ی‌ه‌و هه‌ریه‌که‌یان کۆمه‌ڵێ چاالکى‬ ‫تایبه‌ت به‌خۆیان هه‌یه‌‪ ،‬له‌وانه‌ش سازدانى کۆڕ ‌و‬ ‫سمینار‌و وۆرک شۆپ‌و پێشانگاى کارى ده‌ست‬ ‫‌و ک��ارى هونه‌ر‌ه جوانه‌کان‪ ،‬کۆمه‌ڵێ به‌رنامه‌ى‬ ‫رادیۆ‌و تیڤى مان هه‌یه‌‪ ،‬پرۆژه‌یه‌کى سه‌رتاسه‌ریمان‬ ‫هه‌ی‌ه بۆ سه‌رجه‌م لقه‌کان ک‌ه ئه‌ویش «پرۆژه‌ى خۆ‬ ‫رۆشنبیرکردن»ه‌‪ ،‬ک‌ه کۆمه‌ڵێ نامیلک‌ه ‌و کتێب‬ ‫دیارى کراو‌ه بۆ به‌شداربووان له‌شێوه‌ى پێشبرکێدای ‌ه‬ ‫‌و ئه‌ندامانى خوشکان ل‌ه سه‌رجه‌م لقه‌کان ده‌بێت‬ ‫ژنان‬ ‫ئه‌و پرۆژه‌ی‌ه بخوێننه‌و‌ه ‌و تاقیکردنه‌وه‌ى تێدا ئه‌نجام‬ ‫ده‌رێت ک‌ه کۆمه‌ڵێ پرسیار‌ه له‌سه‌ر سه‌رجه‌م کتێب‌و‬ ‫نامیلکه‌کان ل‌ه بوارى رۆشنبیرکردن‌و هۆشیارکردنه‌وه‌ى‬ ‫ئه‌ندامانى خۆمان‌ه‌و خه‌اڵتیش ده‌درێت‌ه یه‌که‌م‌و دووه‌م‌و‬ ‫سێیه‌مى خوله‌که‌»‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬وه‌ک رێکخراوه‌کانى ژنان‬ ‫بارودۆخى کوردستان چۆن ده‌بینن؟‬

‫ ئێم‌ه وه‌ک رێکخراوه‌کانى ژنان بیست ساڵ‬‫له‌مه‌وبه‌ر ئه‌و کاره‌مان کرد‪ ،‬ک‌ه ئێستا پیاوان ئه‌و‬ ‫چه‌ند رۆژه‌ی‌ه ده‌یکه‌ن‪.‬‬

‫چ��ه‌ت��ر‪ :‬ب��ۆچ��ى بیست س��اڵ ژن��ان‬ ‫ده‌نگدانه‌وه‌ى ئه‌و شه‌ند رۆژى پیاوانى‬ ‫نه‌بوو؟‬

‫ له‌به‌ر ئه‌وه‌ى سینارێوى پیاوان‌و سیاسییه‌کانى‬‫داوای مافه‌کانیان ده‌که‌ن فۆتۆ‪ :‬شۆڕش مسته‌فا له‌پشته‌وه‌یه‌‪.‬‬ ‫ئامین ‌ه گۆیان چاالکوان ل ‌ه بوارى رێکخراوه‌کانى‬ ‫ئه‌وه‌شدا رێکخراوێک ناتوانێت له‌سه‌ر پێى خۆى بوه‌ستێت‬ ‫داواک���ارم ژنانى ئێمه‌ش کار له‌سه‌ر به‌رزکردنه‌وه‌ى‬ ‫ژناندا له‌باره‌ى (‪)8‬ى مارسه‌و‌ه وتى‪« :‬ل‌ه (‪)8‬ى مارسدا‬ ‫گه‌ر له‌رووى مادییه‌و‌ه به‌هێز نه‌بێت‪.‬‬ ‫ئاستى هۆشیارى سیاسى خۆیان بکه‌ن‌و هه‌ست به‌بونى‬ ‫ده‌بێت سه‌رجه‌م ژن��ان رۆڵ��ى خۆیان هه‌بێت‪ ،‬به‌تایبه‌ت‬ ‫خۆیان بکه‌ن ‌و داواکاریشم داواکارییه‌کانى جه‌ماوه‌ر‬ ‫چه‌تر‪ :‬کابینه‌ى پێنچه‌م ‌و شه‌شه‌م کامیان‬ ‫له‌م باردۆخه‌دا‪ ،‬چونک‌ه ژن کۆمه‌ڵى کێشه‌ى هه‌ی‌ه ‌و‬ ‫رێزى لێ بگرێت‪ ،‬به‌شێوه‌یه‌کى مه‌ده‌نى ‌و ئاشتى به‌بێ‬ ‫زیاتر خزمه‌تى ژنانى کردووه‌؟‬ ‫داواکارییه‌کانى خۆى بخات‌ه جێ به‌جێکردنه‌وه‌‪ ،‬تاوه‌کو‬ ‫چه‌تر‪ :‬پێت وانیی ‌ه رێکخراوه‌کانى ژن که‌متر‬ ‫توندوتیژى ‌و چاره‌سه‌رکردنى ئه‌و بارودۆخه‌ى ئێستا ‌و‬ ‫ ده‌توانم بڵێم هه‌ر دوو کابینه‌ک‌ه له‌باره‌ى پشتگیرى ل ‌ه‬‫ئێستاش ژنان نه‌یانتوانیو‌ه ل‌ه په‌رله‌ماندا به‌رگرى ته‌واو ل ‌ه‬ ‫ده‌رده‌که‌ون؟‬ ‫بنه‌بڕکردنى گه‌نده‌ڵى له‌کوردستاندا‪.‬‬ ‫ژناندا زیاتر ل‌ه شتى ره‌مزی‌و شێو‌ه‌و‬ ‫مافه‌کانى ژنان بکه‌ن‪ ،‬زۆربه‌ى‬ ‫ دی��ار‌ه ب �ه‌ش��دارى کردنى‬‫سه‌یوان رۆسته‌م لێپرسراوى راگه‌یاندن‬ ‫دروشمدا ماوه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫کاتیش ژنان موساوه‌م‌ه له‌سه‌ر‬ ‫ژن��ان ل‌ه گۆره‌پانى سیاسیدا‬ ‫چ �ه‌ت��ر‪ :‬ه��ۆک��ارى که‌م ‌و سه‌رنوسه‌رى رۆژن��ام�ه‌ى ژیانه‌و‌ه ‌و‬ ‫مافه‌کانى خۆیان ده‌ک �ه‌ن‪ ،‬چ‬ ‫ژنان‬ ‫ئاستى به‌شدارى کردنی‬ ‫ئامین ‌ه گۆیانى‪:‬‬ ‫ئه‌ندامى یه‌کێتى ژن��ان له‌باره‌ى (‪)8‬‬ ‫ده‌رک��ه‌وت��ن��ى ژن��ان‬ ‫روناک فه‌ره‌ج‪:‬‬ ‫ل‌ه مه‌سه‌ل‌ه سیاسییه‌کان بێت‬ ‫ئاستى‬ ‫که‌م‌ه ‌و ده‌توانم بڵێم‬ ‫ى م��ارس�ه‌و‌ه وت��ى «(‪)8‬ى‬ ‫ل� ‌ه گۆڕه‌پانى‬ ‫مارسیش ژنان ل ‌ه ناو حزبه‌کاندا‬ ‫یان حزبه‌کان‪ ،‬تاوه‌کو ئێستاش‬ ‫هۆشیارى ژنان که‌م‌ه‌و له‌ناو ئێم ‌ه وه‌ک‬ ‫ب���ه‌رۆژى چه‌خت ک��ردن �ه‌و‌ه داده‌ن��رێ��ت‬ ‫س��ی��اس��ى‬ ‫ل‌ه ناو حزبه‌کاندا ب‌ه چاوێکى‬ ‫نوخبه‌دا ماوه‌ته‌وه‌‪ ،‬ده‌بێت ئێم ‌ه‬ ‫له‌سه‌ر هه‌وڵدان بۆ ته‌واوى مافه‌کانى شێوه‌یه‌کى کارتۆنییان‬ ‫ژنان‬ ‫‌کانى‬ ‫ه‬ ‫رێکخراو‬ ‫ک �ه‌م سه‌یرى ژن��ان ده‌ک��رێ��ت ‌و‬ ‫�ان‬ ‫وه‌ک رێکخراوه‌کانى ژن�‬ ‫ژنان ‌و به‌رزکردنه‌وه‌ى ئاستى ژنان له‌‬ ‫فه‌رامۆش کراون‪.‬‬ ‫�رى‬ ‫‌و ک �ه‌س��ان��ى ده‬ ‫هه‌موو بوارێکدا‪.‬‬ ‫هه‌ی ‌ه‌و به‌پێى پالنى‬ ‫‌س��ت�����ار‌ه لب��ه�ژێ‌س��ه‌ر بیست ساڵ له‌مه‌وبه‌ر‬ ‫چ����ه‌ت����ر‪ :‬رۆڵ����ی����ان‬ ‫ک���ۆم���ه‌ڵ���ک���ا‪ ،‬ک�‬ ‫چه‌تر‪ :‬به‌رنامه‌تان چییه‌؟‬ ‫ل��ه‌ب��ه‌ش��دارى ب��اردۆخ��ى‬ ‫ ئێم‌ه جگ‌ه ل�‌ه (‪ )8‬پیاوانى ناو حزبه‌کان‬‫ه��ۆش��ی��ار ک����ردن����ه‌وه‌ى ژن���ان ئه‌و کاره‌مان کرد‪،‬‬ ‫کوردستان چۆن ده‌بینیت؟‬ ‫بکه‌ین‪ ،‬چونک‌ه تاوه‌کو ئێستا‬ ‫ى م������ارس چ���االک�‬ ‫��ى کار ده‌که‌ن‬ ‫پیاوان‬ ‫ئێستا‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫ک‬ ‫ داوا ده‌ک �ه‌م ژن��ان به‌شدار‬‫خۆیان‬ ‫ژنان ده‌نگدان به‌مافى‬ ‫ب����ه‌رده‌وام����م����ان ه �ه‌ی �ه‌‪،‬‬ ‫ب���ن ل���‌ه گ���ۆڕه‌پ���ان���ى س��ی��اس��ى‬ ‫ن��ازان��ێ��ت ک�‌ه له‌هه‬ ‫به‌رنام‌ه ‌و چاالکیشمان‬ ‫‌مانکاتداه چه‌ند رۆژه‌‬ ‫ک����وردس����ت����ان����دا ‌و ق���س���‌ه ‌و‬ ‫‌‬ ‫‌و‬ ‫ه‬ ‫�‬ ‫ل‬ ‫�ت‬ ‫�‬ ‫�ێ‬ ‫مافى خ��ۆی��ان�ه‌‪ ،‬ده‌ب�‬ ‫ب��ۆ (‪)8‬ى م���ارس هه‌یه‌‪،‬‬ ‫ل��ێ��ک��دان �ه‌وه‌ى خ��ۆی��ان هه‌بێت‪،‬‬ ‫‌شدارى‬ ‫ه‬ ‫ب‬ ‫تێبگات ک‌ه مافى‬ ‫ده‌یکه‌ن‬ ‫ل �ه‌وان �ه‌ش چاپکردنى کۆمه‌ڵێ کتێب‌ه ک ‌ه‬ ‫تاکو ئێستاش کارى زۆر که‌میان کردووه‌‪ ،‬ل‌ه چاو ئه‌و‬ ‫نیشان‬ ‫‌ست‬ ‫کردنى هه‌ی‌ه له‌ده‬ ‫تایبه‌ت‌ه ب �‌ه مه‌سه‌له‌کانى ژن���ان ل �ه‌و رۆژه‌دا‬ ‫داهات‌ه گه‌وره‌یه‌ى ک‌ه له‌به‌ر ده‌ستییاندای‌ه که‌متر بایه‌خ ب ‌ه‬ ‫کردنى نه‌خشه‌ى سیاسى واڵت‬ ‫باڵوى ده‌که‌ینه‌وه‌‪ ،‬نمایشکردنى چه‌ند کارێکى‬ ‫کو ر د ستا ن‬ ‫کاره‌کانى ژنان ده‌ده‌ن‪ ،‬ژنان له‌ناو حزبه‌کاندا شێوه‌یه‌کى‬ ‫‌و هه‌ڵبژاردنى سه‌رۆکه‌کانى‬ ‫ژنان ‌و به‌ستنى چه‌ند کۆڕ ‌و سیمینارێک‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫‌و س��ل��ێ��م��ان��ى‬ ‫کارتۆنییان هه‌ی‌ه ‌و ب‌ه پێى پالنى پیاوانى ناو حزبه‌کان‬ ‫�وى‬ ‫واڵت ‌و ن�ه‌خ��ش�ه‌ى داه��ات�‬ ‫له‌و رۆژه‌دا به‌ڕێو‌ه ده‌چێت ل‌ه سلێمانیدا‪ ،‬چاالکى‬ ‫ب��ه‌ت��ای��ب��ه‌ت ب��ۆچ��ى‬ ‫کار ده‌که‌ن»‪.‬‬ ‫‌بێت‪.‬‬ ‫واڵتدا ده‌بێت رۆڵیان هه‬ ‫هاوبه‌ش له‌گه‌ڵ تۆرى رێکخراوه‌کاندا هه‌ی‌ه‌و ل‌ه (‪)8‬ى‬ ‫ده‌گه‌ڕێنیته‌وه‌؟‬ ‫چ��ه‌ت��ر‪ :‬ب��ۆچ��ى ژن��ان��ى ن��او دوو پارت ‌ه‬ ‫چه‌تر‪ :‬پێت وانیی ‌ه رێکخراوه‌کانى ژنان‬ ‫مارسدا ژماره‌یه‌کى تایبه‌ت ب‌ه ساڵنامه‌ى (‪)8‬ى مارس‬ ‫ ئ����ه‌و‌ه ش��ت��ێ��ک��ى ح��اش��ا ه �ه‌ڵ��ن �ه‌گ��ر‌ه ک ‌ه‬‫سیاسییه‌که‌ى کوردستان ده‌رکه‌وتنیان که‌مه‌؟‬ ‫زیاتر ل ‌ه ب �ه‌رژه‌وه‌ن��دى حزبه‌کانیان کار‬ ‫ده‌رده‌که‌ین‪.‬‬ ‫ژن��ان رۆڵیان که‌مه‌‪ ،‬هه‌ندێک کار ‌و چاالکى‬ ‫ به‌راستى ژنانى ناو حزبه‌کانى ده‌سه‌اڵت ده‌رکه‌وتنیان‬‫ده‌که‌ن؟‬ ‫ک��راو‌ه له‌سه‌ر ئاستى هاوبه‌ش‪ ،‬ئه‌مه‌ش جارێکیتر‬ ‫چه‌تر‪ :‬په‌یامى ئێو ‌ه ل ‌ه (‪)8‬ى مارس چییه‌؟‬ ‫زۆر ک‌هم‌و به‌پێچه‌وانه‌و‌ه ژنانى ناو بزوتنه‌وه‌ى گۆڕان ‌و‬ ‫�ان‬ ‫�‬ ‫‌ک‬ ‫ه‬ ‫�راو‬ ‫�‬ ‫�خ‬ ‫�‬ ‫�ک‬ ‫�‬ ‫رێ‬ ‫�وو‬ ‫�‬ ‫‌م‬ ‫ه‬ ‫�‬ ‫ه‬ ‫بڵێن‬ ‫�ن‬ ‫�‬ ‫�ی‬ ‫�‬ ‫�وان‬ ‫�‬ ‫�ات‬ ‫�‬ ‫ن‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫ ئێم‬‫ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه بۆ بارودۆخى ئه‌مڕۆى کوردستان ‌و‬ ‫ ه��ی��واخ��وازم ژن��ان ل �ه‌و رۆژه‌دا ت���ه‌واوى ئ �ه‌رک ‌و‬‫یه‌کگرتوى ئیسالمى رۆلێکى باشیان هه‌ی‌ه ل‌ه گۆره‌پانى‬ ‫به‌وشێوه‌ی‌ه خزمه‌ت ب‌ه حزبه‌کانیان بکه‌ن‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫ئاستى هۆشیارى ژنانیش نه‌گه‌یشتوه‌ت‌ه ئه‌و ئاست ‌ه‬ ‫مافه‌کانى خۆیان بزانن ‌و هه‌وڵ بده‌ن بۆ چاککردنى‬ ‫سیاسییدا ‌و ده‌رکه‌وتنیان هه‌یه‌‪ ،‬تاوه‌کو ئێستاش نه‌مان‬ ‫رێکخراو هه‌ی‌ه چاالکه‌‪ ،‬له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا سه‌ر ب ‌ه‬ ‫ک‌ه خۆى وه‌ک هاواڵتییه‌کى سه‌ربه‌خۆ ببینێت‪،‬‬ ‫ئه‌و جیاوازییه‌ى ک‌ه هه‌ی‌ه له‌نێوان چین ‌و توێژه‌کاندا ‌و‬ ‫بیست ک‌ه ژنانێکى ناو دوو حزب‌ه ده‌سه‌اڵتداره‌ک‌ه قسه‌ى‬ ‫ژنان‬ ‫حزبێکه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ش هه‌ڵ‌ه نیی‌ه گه‌ر رێکخراوێکى‬ ‫تاوه‌کو ئێستاش هه‌ندێک ژن وابه‌سته‌ى عه‌قڵى‬ ‫به‌رزکردنه‌وه‌ى ئاستى ژنان‪ ،‬تا ژنى کوردیش به‌مافه‌کانى‬ ‫خ��ۆی��ان هه‌بێت ی��ان ده‌س��ت ل�ه‌ک��ار کێشانه‌وه‌ى خۆیان‬ ‫‌لێک‬ ‫سه‌ر ب‌ه حزبێک بێت‪ ،‬له‌دواى راپه‌ڕینه‌و‌ه هه‬ ‫پیاوانى بنه‌ماڵه‌که‌یانن‪.‬‬ ‫خۆیان بگه‌ن‪.‬‬ ‫رابگه‌یه‌نن‪ ،‬له‌به‌ر خاترى ئه‌م بارودۆخ ‌ه ‌و ک���وش���ت���ن ‌و‬ ‫هات‌ه کای‌ه بۆ دام�ه‌زران��دن��ى رێکخراوه‌کان به‌و‬ ‫چه‌تر‪ :‬دوا په‌یامت بۆ (‪)8‬ى مارس‬ ‫کردنى‬ ‫ئومید‬ ‫بێ‬ ‫‌و‬ ‫�ردن‬ ‫�‬ ‫ک‬ ‫‌هید‬ ‫ه‬ ‫ش‬ ‫شێوه‌ی‌ه بوو‪ ،‬دروس��ت بونى رێکخراوێک ب�ه‌راورد‬ ‫کـ‬ ‫روون��اک ف �ه‌ره‌ج به‌ڕێوه‌به‌رى به‌رنامه‌کانى سه‌نته‌رى‬ ‫چییه‌؟‬ ‫ورد‬ ‫دوای ( ســتــان‬ ‫دایکان‪.‬‬ ‫بکه‌یت له‌گه‌ڵ رێکخراوێکى تر جیاوازه‌‪ ،‬له‌گه‌ڵ‬ ‫‪17‬‬

‫››‬

‫››‬

‫(‪)8‬ى مارس ل ‌ه مه‌یدانى‬ ‫ئازادیدا یادى ده‌کرێته‌وه‌‬

‫[ ئا‪ /‬مه‌ستور‌ه مه‌حمود ]‬

‫ب‌ه هۆى ئه‌و بارودۆخه‌ى ئه‌مساڵ ل‌ه هه‌رێمى کوردستان هاتۆت‌ه ئاراوه‌‪،‬‬ ‫کۆمه‌ڵێک بۆن‌ه وه‌ک سااڵنى پێشو یادى ناکرێته‌و‌ه به‌ڵکو شێوازه‌که‌ى‬ ‫گ���ۆڕاوه‌‪ ،‬ڕۆژى (‪ )8‬مارسیش ک‌ه ڕۆژێ��ک��ى تایبه‌ت ب‌ه ژنانه‌و‬ ‫ده‌که‌وێت‌ه ناو ئه‌و ب��ارودۆخ�ه‌و‌ه ب‌ه شێوه‌یه‌کى تر یادى ده‌کرێته‌وه‌‪،‬‬ ‫هه‌ر بۆ ئه‌و مه‌به‌ست‌ه کۆمه‌ڵێک چاالکوانى ژنان‌و ڕێکخراوه‌کان‬ ‫ڕۆژى شه‌ممه‌(‪ )2011/3/5‬کۆبونه‌وه‌یه‌کیان ڕێکخست له‌گه‌ڵ‬ ‫نوێنه‌رى ئه‌نجومه‌نى کاتى مه‌یدانى ئازادى‪ ،‬ل‌ه کۆبونه‌وه‌کان هه‌موان‬ ‫گه‌یشتن‌ه ئه‌و خاڵ‌ه هاوبه‌شه‌ى ک‌ه یادى(‪ )8‬مارس له‌گه‌ڵ گه‌نجانى‬ ‫مه‌یدانى ئازادى بک‌هن‌و پێشنیاره‌کانى ک‌ه چه‌ندساڵ ‌ه‬ ‫پێشکه‌شى ده‌که‌ن بیکه‌ن‌ه یاداشتێکى هاوب‌هش‌و له‌‌و‬ ‫ڕێگه‌یه‌و‌ه داواى مافه‌کانى ژنان بکه‌ن‌و داواکانیان‬ ‫دواتر پێشکه‌ش ب‌ه په‌رله‌مان بکه‌ن‪ ،‬هه‌ر له‌و کۆبونه‌وه‌ی ‌ه‬ ‫باسى ئه‌وه‌کرا ک‌ه زۆرترین ژن له‌و ڕۆژه‌دا کۆبکه‌نه‌وه‌‌و‬ ‫له‌و ڕۆژ‌ه به‌دواشه‌و‌ه ژنانیش‬ ‫داواکاریه‌کانیان‬ ‫ده‌خ �ه‌پ��اڵ داواى‬ ‫خۆپیشانده‌ران‪.‬‬ ‫رێ�����ک�����خ�����راوی‬ ‫ژن������������ان������������ی‬ ‫ئ����ازادی����خ����وازی‬ ‫کوردستانیش ل ‌ه‬

‫)ی‬

‫ئه‌ده‌ب و هونه‌ر‬

‫شوبات‬

‫( یادی‬ ‫‪)8‬ی‬ ‫م‬ ‫ا‬ ‫ر‬ ‫س‬

‫به‌یاننامه‌یه‌کیاندا ک‌ه وێنه‌یه‌کیان بۆ (چه‌تر) ناردوو‌ه ئاماژ‌ه به‌و‌ه ده‌که‌ن‬ ‫ک‌ه ب‌ه چاالکی و مه‌راسیمی شکۆدار سه‌د و یه‌که‌مین ساڵیادی (‪)8‬‬ ‫ی مارس به‌رز راده‌گرن‪ ،‬ب‌ه دروشمی (نابۆ کۆمه‌ڵکوژی ژنان) رۆژی‬ ‫جه‌ژن و تێکۆشانی ژنان ل‌ه هه‌موو ژنانی جیهان ب‌ه گشتی و ژنانی‬ ‫کوردستان پیرۆز ده‌که‌ن‌و ب‌ه نیازن چاالکیه‌کانیان له‌و رۆژه‌دا تێکه‌ڵ ب ‌ه‬ ‫کۆبوونه‌و‌ه مه‌ده‌نیه‌که‌ى مه‌یدانى ئازادى سلێمانى بکه‌ن‌و ل‌ه پارکى دایکه‌و‌ه‬ ‫ب‌ه مه‌راسیمێک بێنه‌و‌ه ناو مه‌یدانى ئازادى بۆ ناو ئاپۆڕه‌ى جه‌ماوه‌ر‪.‬‬ ‫هه‌ر ل‌ه به‌یاننامه‌که‌دا رێکخراوی ژنانی ئازادیخوازی کوردستان ئاماژه‌‬ ‫به‌و‌ه ده‌که‌ن ک‌ه ساڵى پار له‌گه‌ڵ کۆمه‌ڵێک رێکخراوی تردا ل‌ه (‪)8‬‬ ‫ی مارسدا که‌مپینێکیان له‌ژێرناوی (له‌پێناوی تێپه‌ڕاندنی کلتوری‬ ‫ده‌ستدرێژیدا باتێکۆشانی ئازادی بڵند بکه‌ین) راگه‌یاندوه‌‪ ،‬ئه‌مساڵیش‬ ‫له‌چوارچێوه‌ی به‌رفراوانکردنی ئه‌و که‌مپینه‌دا و بڵندکردنی تێکۆشانی‬ ‫ئازادی ره‌گه‌زیدا په‌ره‌ب‌ه کار و چاالکییه‌کانی ده‌ده‌ن‪.‬‬ ‫ل‌ه به‌یاننامه‌که‌یاندا ئ �ه‌وه‌ش روون��ده‌ک�ه‌ن�ه‌و‌ه ب‌ه هۆکاری ئه‌و ره‌وش ‌ه‬ ‫تایبه‌ته‌ی ل‌ه باشوری کوردستان هه‌ی‌ه ئاهه‌نگی ئه‌مساڵیان راگرتوو‌ه‌و‬ ‫ل‌ه شاری سلێمانی رۆژی (‪)8‬ی مارس رێپێوانێکى هێمنان‌ه ل‌ه پارکى‬ ‫دایکه‌‌و‌ه به‌ره‌‌و مه‌یدانى ئازادى به‌ڕێده‌که‌‌ون‌و ل‌ه مه‌یدانى ئازادیدا به‌شدارى‬ ‫کۆبونه‌‌و‌ه جه‌ما‌وه‌رییه‌ک‌ه ده‌که‌ن‪ ،‬ل‌ه به‌یاننامه‌که‌شیاندا باس له‌و‌ه ده‌که‌ن ک ‌ه‬ ‫ل‌ه رۆژى (‪)8‬ى مارسدا رێکخرا‌وى ژنانى ئازادیخوازى کوردستان ده‌نگى‬ ‫ناڕه‌زایى خۆیان ده‌خه‌ن‌ه پاڵ ده‌نگى خۆپیشانده‌ران‌و داخوازییه‌کانى خۆیان‬ ‫ل‌ه پێنا‌وى ئازادى ژنان‌و نه‌هێشتنى کۆمه‌ڵکوژى ژنان ل‌ه ئاستێکى بڵنددا‬ ‫به‌رز ده‌که‌نه‌‌وه‌‪.‬‬

‫جیهاد دڵپاک هونه‌رمه‌ندى ناسراوى کورد‪ ،‬سینه‌ما‬ ‫ب‌ه یه‌کێک له‌و هونه‌ران‌ه داده‌نێت ک‌ه له‌ڕوى کارتێکردن‬ ‫و گوزارشتکردنه‌و‌ه هێزێکى له‌بن نه‌هاتوى هه‌یه‌‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫س��ود ل �ه‌زۆرب �ه‌ى هونه‌ره‌کانى ت��رى وه‌ک شێوه‌کارى‪،‬‬ ‫گۆرانى‪ ،‬مۆسیقا‪ ،‬سه‌ما‪ ،‬جلوبه‌رگ‪ ،‬ته‌کنه‌لۆژیاى نوێ‬ ‫وه‌رده‌گرێت‪ ،‬ئه‌و هونه‌رمه‌ند‌ه باس له‌وه‌ش ده‌کات ئه‌مڕۆک ‌ه‬ ‫سینه‌ما ده‌توانێت بچێت‌ه دوورترین هه‌ساره‌و‌ه و زۆرترین‬ ‫کاریگه‌رى هه‌ی‌ه به‌سه‌ر بینه‌ره‌و‌ه ل‌ه هه‌موو هونه‌ره‌کانی تر‬ ‫کاریگه‌ر تره‌‪ .‬ده‌بوو قیاده‌ى سیاسى کوردى و ده‌زگاکانى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان ل‌ه هه‌موو میلله‌تێک زیاتر گرنگى‬ ‫بده‌ن به‌سینه‌ما‪ ،‬چونک‌ه ئێم‌ه چه‌ند ساڵ شۆڕشمان کرد‪،‬‬ ‫ده‌نگمان خه‌فه‌کرا نه‌ده‌گه‌یشت‪ ،‬به‌اڵم چاوى کامێرا ل ‌ه‬ ‫کۆڕه‌وه‌که‌ى (‪)1991‬ه‌و‌ه دۆزى کوردى ب‌ه هه‌موو جیهان‬ ‫ناساند‪.‬‬ ‫محه‌مه‌د ره‌سوڵ ک‌ه یکێک بوو‌ه له‌و سه‌ردانکه‌رانه‌ی‬ ‫ل‌ه راب���ردوودا رووی سینه‌ما ک��ردوو‌ه باس ل�ه‌و‌ه ده‌کات‬ ‫سینه‌ما ده‌توانێ رۆڵێکى کاریگه‌ر ببینێ ل‌ه گه‌یاندنى‬ ‫شوناسى نه‌ته‌وه‌یى و دروستکردنى کارلێکى کلتورى‪،‬‬ ‫ده‌بینین واڵتێکى وه‌ک ئێران سینه‌ماکه‌ى شان ل‌ه شانى‬ ‫هۆلیۆد و سینه‌ماى ئه‌مریکى ده‌دات‪ ،‬ئه‌مه‌ش ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه‬ ‫بۆ گرنگیدانى ئه‌و واڵت‌ه ب‌ه هونه‌رى سینه‌ما‪ ،‬به‌اڵم سینه‌ما‬ ‫ل‌ه کوردستان زۆر الواز‌ه فیلمێک دوو ساڵ‌ه باڵوبۆته‌وه‌‬ ‫ئێستا په‌خشى ده‌کات‪ ،‬ئه‌وه‌ش ده‌خاته‌ڕوو سینه‌ما ده‌توانێت‬

‫فیلمی جه‌ماوه‌ریش هاو ئاراست‌ه له‌گه‌ڵ خواستی جه‌ماوه‌ر‬ ‫درووست بکه‌ن‪.‬‬

‫ئه‌و‌ه بکات ک‌ه جه‌ماوه‌ر ده‌یه‌وێت به‌ر له‌وه‌ى فیلمه‌ک‌ه بگات ‌ه‬ ‫ب��ازاڕ ئه‌و په‌خشى بکات‪ ،‬ئێستا بۆی‌ه خه‌ڵک ناچێت ‌ه‬ ‫سینه‌ما‪ ،‬چونک‌ه ئه‌و فیلمه‌ى له‌وێ په‌خش ده‌کرێت ل ‌ه‬ ‫چى بکرێت بۆ باشکردنى‬ ‫بازاڕدایه‌‪ ،‬ئاماده‌نیم (‪ )5000‬دینار بده‌م به‌فیلمێک پێشتر‬ ‫زاهیر عه‌لى هونه‌رمه‌ند باس له‌و‌ه ده‌کات ک‌ه سینه‌مامان‬ ‫بینیوم‌ه یان ل‌ه بازاڕ ده‌ست ده‌که‌وێت‪.‬‬ ‫نی‌ه تا په‌یوه‌ندى گرێبدات‪ ،‬ک‌ه سینه‌ماشمان نه‌بێت ناتوانین‬ ‫ئ��ازاد س �ه‌وز‌ه به‌ڕێوه‌به‌رى گشتى سینه‌ماى سلێمانى‬ ‫بڵێین ئاستى سینه‌ماى کوردى ل‌ه کوێدایه‌‪ ،‬که‌ره‌سته‌کانمان‬ ‫پێیوای‌ه سینه‌ما تێڕوانینی هه‌ی‌ه له‌سه‌ر خستنه‌روی‬ ‫هه‌ی‌ه باگراوه‌ندى جوانمان هه‌ی‌ه واڵته‌که‌مان زۆر جوان ‌ه‬ ‫پێداویستیه‌کانی ژیانی مرۆڤ ده‌توانێت ب‌ه وێن‌ه قسه‌ی‬ ‫هه‌موو شتێکى جوانى تێدای‌ه بۆ سینه‌ما‪ ،‬به‌اڵم به‌داخه‌و‌ه ئه‌و‬ ‫هه‌بێت له‌سه‌ر بواری سیاسه‌ت و ئابووری و کۆمه‌اڵیه‌تى‬ ‫ته‌کنیکه‌ى ل‌ه واڵتان هه‌ی‌ه الى ئێم‌ه هێشتا نه‌گه‌یشتۆت ‌ه‬ ‫و هۆشیاری و ئاگایی و کلتوری‪ ،‬سینه‌ما ک‌ه دێت ‌ه‬ ‫ئه‌و ئاست و توانایه‌‪ ،‬له‌رووى هونه‌ریه‌و‌ه تواناى چاکمان‬ ‫گۆ ده‌یان چیرۆکی نه‌بینراو ده‌گێرێته‌و‌ه ده‌توانرێت‬ ‫هه‌ی‌ه به‌تایبه‌ت ل‌ه گه‌نجه‌کانمان ئه‌بینم له‌کارى‬ ‫کاریگه‌ری هه‌بێت له‌سه‌ر گۆڕینی هه‌ستی جوانبینی‬ ‫نواندندا هیچ که‌مترنین له‌وانه‌ى ل‌ه ده‌ره‌وه‌ى واڵت‬ ‫مێژوى سینه‌ما‬ ‫و ژیان دۆستی و دروستکردنی هۆشیاری ته‌ندروست‬ ‫نواندن ده‌که‌ن‪ ،‬گه‌نجمان هه‌ی‌ه ئه‌گه‌ر بێت و بوارى‬ ‫الی مرۆڤ‪ ،‬چونک‌ه هه‌میش‌ه گوتاری له‌گه‌ڵ عه‌قڵ م��ێ��ژوی ده‌رک �ه‌وت��ن��ی سینه‌ما و فیلمسازی ل �ه‌ ب��اش��وری بۆ بڕه‌خسێت جوانترین ک��ارى سینه‌مایى ده‌ک��ات‪،‬‬ ‫و تێگه‌شتنی مرۆڤدای‌ه و هونه‌رێکی زیندو‌ه و ئه‌گه‌ر ب ‌ه کوردستان بۆ ئه‌وکاته‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ که‌ سینه‌مای گه‌ڕۆک ل ‌ه ده‌رهینه‌ران و فلیمسازانى بوارى سینه‌مایی به‌رده‌وام‬ ‫ئاراسته‌یه‌کی پۆزه‌تیڤانه‌دا سه‌یری بکه‌ین کاریگه‌ری سااڵنی (‪ )1919‬ب �ه‌دواوه‌ هاتۆته‌ دهۆک و هه‌ولێر و سلێمانی ل‌ه هه‌وڵى ناساندنى سینه‌ماى کوردیدان ل‌ه رێگه‌ى‬ ‫باشی ده‌بێت‪ ،‬ه�ه‌روه‌ه��ا ل‌ه روى کوالێتی ده‌ن��گ و له‌ رێگه‌ی ئه‌رمه‌نه‌کان و ئینگلیزه‌کانه‌وه‌ به‌رهه‌می ئه‌م هونه‌ر‌ه به‌شدارى کردنى چه‌ند به‌رهه‌مێکى سینه‌ماکارانى‬ ‫ره‌نگه‌و‌ه سینه‌ما زۆر جیاواز‌ه ل‌ه (‪.)tv‬‬ ‫له‌کوردستان بینراوه‌ و چه‌ندین فیلمی سینه‌مایی به‌رهه‌م هاتون‪ ،‬کورد ل‌ه فێستیڤاڵ‌ه نێونه‌ته‌وه‌ییه‌کان و به‌ده‌ستهێنانى‬ ‫یه‌که‌م هۆڵی سینه‌ما له‌ سلێمانی پێش شاره‌کانی تر ب��ووه‌ ل ‌ه چه‌ند خه‌اڵتێک سه‌ره‌تایه‌ک‌ه بۆ دوروستبوونى‬ ‫که‌م بوونه‌وه‌ى سه‌ردانکه‌رانى‬ ‫ده‌وه‌ن نه‌وزاد کچ‌ه ئه‌کته‌ر ک‌ه ماوه‌ى هه‌شت ساڵ ‌ه ساڵی (‪ )1956‬یه‌که‌م هۆڵی نمایش به‌ناوی سینه‌مای گۆیژ‌ه سینه‌ماى کوردى‪.‬‬ ‫کارى نواندن ده‌کات‪ ،‬که‌مبوونه‌وه‌ى بینه‌رى سینه‌ما له‌ شه‌قامی مه‌وله‌وى دوایتر سینه‌مای سه‌الحه‌دین له‌ سابونکه‌ران ده‌وه‌ن ن��ه‌وزاد کچ‌ه ئه‌کته‌ر پێى وای �‌ه هه‌لێکى‬ ‫و ساوایى سینه‌ماى کوردى ب‌ه هۆکارێکى کاریگه‌ر کراوه‌ته‌وه‌ و خه‌ڵکێکی زۆر ئاشنای سینه‌ما و بینینی فیلم ب ‌ه باش هه‌ی‌ه بۆناساندنى سینه‌ماى ک��وردى پێویست ‌ه‬ ‫ده‌زانێت بۆ دورکه‌وتنه‌وه‌ى جه‌ماوه‌ر ل‌ه هۆڵه‌کانى تایبه‌ت ئه‌مریکی و هیندی و عه‌ره‌بی و میسرییه‌کانن‪ ،‬پاشان سینه‌ماکان هه‌میش‌ه پ��ڕب��ن ل �‌ه خ �ه‌ڵ��ک‪ ،‬ئێم ‌ه‬ ‫سینه‌ما و که‌مى هۆڵه‌کان و گرانى بلیتى چوون‌ه ژوره‌و‌ه سینه‌ما ره‌شید و سینه‌ما دڵشاد و سینه‌ما سیروان له‌ سلێمانی ده‌رهێنه‌رى باشمان هه‌ی‌ه وه‌ک (به‌همه‌نى قوبادى‪،‬‬ ‫کرانه‌وه‌ له‌و سااڵنه‌دا به‌ زۆری و به‌خێزانیشه‌وه‌ چونه‌ته‌ سینه‌ما و حسێن س��ێ��وه‌دی��ن‪ ،‬ح�ه‌س�ه‌ن عه‌لى و‪..‬ه��ت��د) ک��ارى‬ ‫وه‌ک هۆکاره‌کانى تر ده‌بینێت‪.‬‬ ‫له‌الیه‌کیتر عومه‌ر ره‌م�ه‌زان مامۆستا ل‌ه زانکۆى کاریگه‌ری باشی له‌سه‌ر باری کۆمه‌اڵیه‌تی و سیاسی هۆشیای سینه‌مایى باشیان کردوو‌ه به‌رهه‌مه‌کانیان ل‌ه ده‌ره‌وه‌ى‬ ‫سلێمانى باس له‌و‌ه ده‌کات ته‌کنه‌لۆژیا هۆیه‌کى گرنگ ‌ه جه‌ماوه‌ر هه‌بوو ئه‌م په‌رۆشییه‌ بۆ سینه‌ما تا سااڵنی (‪ )1990‬واڵت پیشاندراو‌ه و خه‌اڵتى جیهانیشیان وه‌رگرتووه‌‪،‬‬ ‫ک‌ه وایکردوو‌ه خه‌ڵک نه‌چێت‌ه سینه‌ما و کاریگه‌رى به‌رده‌وام بوو له‌گه‌ڵ تێکچونی زۆر الیه‌نی کۆمه‌ڵگه‌ جه‌ماوه‌ری ئه‌مه‌ش ئه‌و مانای‌ه ده‌گه‌یه‌نێت کورد هه‌وڵێکى داو‌ه‬ ‫بناغه‌ى داناو‌ه بۆ هه‌نگاونان بۆ سینه‌ماى کوردى‪.‬‬ ‫سینه‌ماى که‌مکردۆته‌وه‌‪ ،‬به‌تایبه‌تى سه‌ته‌الیت ل ‌ه سینه‌ما که‌مبوه‌وه‌‪.‬‬ ‫یاد به‌ڕێوه‌به‌رى سینه‌ماسیتى ل‌ه سلێمانى ده‌ڵێت‪:‬‬ ‫هه‌موو ماڵێکدا هه‌یه‌‪ ،‬ئه‌و فیلمه‌ى له‌وێ پیشانده‌درێت‬ ‫ناتوانین ل�ه‌خ��ۆم��ان�ه‌و‌ه نرخى بلیته‌کان دابنێین‪،‬‬ ‫ل‌ه ماڵه‌که‌ى خۆته‌و‌ه ده‌یبینیت‪ ،‬هه‌ڵبژاردنه‌کانیش زۆر‌ه‬ ‫ئه‌گه‌ر له‌سینه‌مدا له‌ماوه‌ى یه‌ک هه‌فته‌دا یه‌ک فیلم به‌هۆی گه‌شه‌کردنی ره‌وتی فیلم و سینه‌ما ل‌ه کوردستان چونک‌ه ئه‌و فیلمانه‌ى ده‌یهێنین وه‌ک گرێبه‌ست له‌گه‌ڵ‬ ‫پیشانبدا ئه‌و‌ه ل‌ه ماڵکه‌ى خۆته‌و‌ه له‌یه‌ک رۆژدا ده‌توانى تا راده‌یه‌کی باش و به‌رچاو جه‌ماوه‌ری بینینی فیلم ستۆدیۆکانى ئه‌مریکا ل‌ه هه‌فته‌ى یه‌که‌مدا له‌(‪)% 60‬ى‬ ‫که‌مى کردووه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌م‌ه له‌کاتێکدای‌ه ک‌ه خه‌ڵکی ئێم ‌ه پاره‌ى بلیت ده‌بێ بۆ ئه‌وان بێت‪ ،‬له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ى سینه‌ماکانمان‬ ‫چه‌ند فیلمێک ببینیت‪.‬‬ ‫جیهاد دڵپاکیش ئه‌و‌ه ده‌خاته‌ڕوو ک‌ه وه‌زاره‌تى رۆشنبیرى خواردنی ئاسانی ده‌وێت و ئه‌رکی فیلم سازان و سینه‌ما هیچ جیاوازى نی‌ه له‌گ‌ه ‌ڵ سینه‌ماکانى لوبنان و دوبه‌ى‪،‬‬ ‫ساڵى پار بودجه‌یه‌کى باشى بۆ سینه‌ما ته‌رخانکرد ک ‌ه کاران‌ه ت��اراده‌ی �ه‌ک له‌گه‌ڵ فیلمی هونه‌ری هه‌ڵبده‌ن ب �ه‌اڵم نرخه‌کانمان ل‌ه هى ئ �ه‌وان که‌متره‌‪ ،‬باوه‌ڕناکه‌م‬ ‫(‪ )8‬ملیار دینار ب��وو‪ ،‬ب �ه‌اڵم خ��راپ س �ه‌رف ده‌کرێت‬ ‫سیسته‌مێک نیه بۆی‌‪ ،‬نیگه‌رانى خۆشى ده‌رده‌بڕێت و‬ ‫ده‌ڵێت به‌ڕێوه‌به‌رێتیه‌کى گشتیمان هه‌ی‌ه بۆ سینه‌ما پێمان‬ ‫ره‌وا نابینن خه‌ریک‌ه دایده‌خه‌ن‪.‬‬ ‫ئازاد سه‌وز‌ه پێیوای‌ه دورکه‌وتنه‌و‌ه ل‌ه چون‌ه هۆڵه‌کانی‬ ‫سینه‌ما ب�ه‌ه��ۆی ف��راوان��ب��ون��ى هۆکانى راگ �ه‌ی��ان��دن و‬ ‫سه‌ته‌الیت و سه‌رقاڵبوون ب‌ه گرانیه‌کانی ژیان و کارکردن‪.‬‬ ‫ل‌ه هه‌مانکاتدا ئه‌م هونه‌ر‌ه نه‌بوو‌ه ب‌ه پێویستیه‌کى رۆژانه‌‪،‬‬ ‫به‌ڕاى ئه‌و مرۆڤ رۆژان‌ه گرنگی به‌و شت‌ه ده‌دوات که‌‬ ‫زۆر نزیک‌ه ل‌ه رۆحیه‌و‌ه هه‌رچه‌ند‌ه له‌م چه‌ند ساڵه‌ى دوایى‬

‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪47‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2710/12/16 - 2011/3/7‬‬

‫‪9‬‬

‫هۆکاره‌که‌ى نرخى بلیته‌ک‌ه بێت‪ ،‬فیلمى کوردیمان دابه‌زاندو‌ه‬ ‫ک‌ه نرخه‌که‌ى (‪ )5000‬دینار بووه‌‪ ،‬به‌اڵم به‌چوار رۆژ ته‌نها‬ ‫(‪ )80‬که‌س هات‪ ،‬هۆیه‌که‌شى ئه‌وه‌ی‌ه ئێم‌ه ماوه‌یه‌ک‌ه ل ‌ه‬ ‫سینه‌ما دابڕاوین ماوه‌یه‌کى پێویست‌ه تاپێى ئاشنا ده‌بین‪ ،‬ئه‌و‬ ‫زه‌وقه‌ى له‌خه‌ڵکى عه‌ره‌بدا هه‌ی‌ه بۆ سینه‌ما ل‌ه کوردا نی ‌ه‬ ‫ب‌ه داتا المان‌ه هه‌موو فیلمێک رێژه‌ى (‪)%80‬ى عه‌ره‌بن‪.‬‬ ‫نرخى بلیته‌کانمان (‪ )10‬هه‌زار بۆ (‪ )12‬هه‌زاره‌‪.‬‬ ‫ئازاد سه‌وز‌ه وتى‪ :‬گرنگیدان ب‌ه سینه‌ما به‌کردنه‌وه‌ى‬ ‫هۆڵه‌کانی سینه‌ما ده‌زانێت بۆ ئه‌وه‌ى ل‌ه هه‌موو رویه‌که‌و‌ه‬ ‫ئه‌م هونه‌ر‌ه کاریگه‌ری خۆی له‌سه‌ر تاکی ک��ورد ون‬ ‫نه‌کات و هه‌روه‌ها بۆ ئ�ه‌وه‌ى ئه‌م هونه‌ر‌ه گرنگی زیاتر‬ ‫به‌جێبهێڵێت ده‌بێت هۆشیاری سینه‌مایی ل‌ه رێگای‬ ‫میدیای (بینراو و بیستراو و نوسراو) گه‌شه‌ی رێی‬ ‫بدرێت‪ ،‬ده‌بێت لێره‌ش ئه‌و شکۆی‌ه بگه‌ڕێته‌و‌ه بۆ سینه‌مای‬ ‫ک��وردی‪ .‬له‌مسه‌رده‌مه‌دا ب���ه‌ره‌وژور هه‌ڵکشانی ره‌وتی‬ ‫فیلم س��ازى ک��وردی�ه‌‪ ،‬وه‌زاره‌ت���ى رۆشنبیری و الوان له‌‬ ‫جێگه‌ى هاوکارى و پشتگیری زیاتر پێشخستنی هونه‌رى‬ ‫فیلمسازی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیه‌کانی هونه‌ری سینه‌مای‬ ‫پ��ارێ��زگ��اک��ان‪ ،‬ده‌خرێن‌ه س �ه‌ر ب�ه‌ڕێ��وه‌ب�ه‌رای�ه‌ت��ی گشتی‬ ‫رۆشنبیری و هونه‌ر و وه‌رزش و الوان له‌وێ سینه‌ما و‬ ‫فیلمسازی سه‌ربه‌خۆیى و پسپۆڕی خۆی له‌ده‌ست ده‌دات‪،‬‬ ‫هه‌ناسه‌کانی سه‌رکه‌وتنیشی لێده‌سنرێته‌و‌ه ئه‌و‌ه زۆر نائومێد‬ ‫به‌خش‌ه ئێم‌ه خوازیارین دامه‌زراوه‌کانی سینه‌ما فراوانتر‬ ‫بکرێن و داواکارین په‌رله‌مان و سه‌رۆکایه‌تی هه‌رێم ئه‌و‬ ‫یاسای‌ه ئیمزانه‌که‌ن و زیان نه‌گه‌یه‌نن به‌و ره‌وت‌ه گرنگ ‌ه‬ ‫به‌روپێشچوه‌ى سینه‌ما و فیلمسازی و هونه‌رى فیلمسازی‬ ‫و سینه‌مای کوردی زۆرباش ناسراو‌ه و ده‌بێت خزمه‌تی‬ ‫بکرێت نابێت به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیه‌کان فه‌رامۆش بکرێن و‬ ‫دابخرێن‪.‬‬

‫هێرش هه‌ورامى‪:‬‬

‫به‌رهه‌مى حه‌وت ساڵى ل ‌ه نه‌ورۆزدا باڵو ده‌کاته‌وه‌‬ ‫[ ئا‪ /‬کارزان تاریق ]‬

‫بورهان مه‌جید‪:‬‬ ‫کوردستان وه‌ک‬ ‫سلێمانی ده‌ته‌قێته‌و ‌ه‬ ‫[ دیدارىـ بێریڤان محه‌مه‌د ]‬ ‫هونه‌رمه‌ند بورهان مه‌جید ل ‌ه چاوپێکه‌وتێکدا بۆ (چه‌تر)‬ ‫باسى گۆانی ‌ه نوێیه‌کى کرد ک ‌ه له‌م چه‌ند ڕۆژه‌دا بۆ ڕاپه‌رین ‌ه‬ ‫جه‌ماوه‌ریه‌که‌ى هه‌رێمى کوردستان وتوه‌‪ ،‬وتى‪ « :‬به‌رهه‌م‬ ‫هێنانى گۆرانیه‌کى وا ل ‌ه خۆیه‌و ‌ه نابێت زۆر سوپاسى ده‌سه‌اڵت‬ ‫ده‌که‌ین ک ‌ه ئه‌وه‌نده‌یان خه‌فه‌ت کر‌د ب ‌ه دڵمانه‌وه‌‪ ،‬گۆرانى وا‬ ‫به‌رهه‌مبێنین»‪.‬‬

‫ده‌موت بۆت ‌ه که‌الو‌ه ده‌یانوت بۆت ‌ه نیویۆرک‬ ‫بورهان ک‌ه ماوه‌ى چه‌ند ساڵ‌ه به‌هۆى ڕه‌خنه‌کانى ل‌ه ده‌سه‌اڵتدارانى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان و به‌رامبه‌ر به‌گه‌نده‌ڵى و ناعه‌داله‌تیه‌کان که‌مترین جار‬ ‫گۆرانیه‌کانى ل‌ه ته‌له‌فیزیۆنه‌کان نیشاندراو‌ه ل‌ه کاتێکدا ک‌ه هۆگرانى ده‌نگى‬ ‫زۆرن‪ ،‬وتى به‌رده‌وام ڕه‌خنه‌م له‌م ده‌سه‌اڵت‌ه هه‌بو‌ه ک‌ه بیست ساڵ غه‌درو زوڵم‬ ‫له‌م خه‌ڵک‌ه ده‌کات‪ ،‬من پێش ڕوداوه‌ک��ان که‌وتوم‪ ،‬ده‌موت سلێمانى بۆت ‌ه‬ ‫که‌الو‌ه ئه‌وان ده‌یانوت بۆت‌ه نیویۆرک‪ ،‬یان هه‌ولێر ک‌ه تا ئێستا زێراب به‌سه‌ر‬ ‫جاده‌کانیدا ده‌ڕوات‪ ،‬ئه‌و بینا و قه‌سرو قسوره‌کانیشیان ب‌ه پاره‌ى ئه‌م میله‌ت ‌ه‬ ‫دروستکردو‌ه هی خه‌ڵک نی‌ه هى به‌رپرسه‌کانن گه‌ر راستیان ده‌کرد چوار‬ ‫بینایان بۆ ڕه‌ش و ڕوت درووستکردای‌ه به‌و‌ه پێش ده‌که‌وێت‪.،‬‬ ‫هه‌موو کوردستان وه‌ک خه‌ڵکى سلێمانى پڕ‌ه‬ ‫ئه‌و سه‌باره‌ت ب‌ه به‌رهه‌مهێنانى گۆرانى ل‌ه (ل‌ه مه‌یدانى ئازادیدا ک ‌ه‬ ‫پایته‌ختى بیرو رای�ه‌‪ )...‬باسى له‌وه‌کرد به‌رهه‌م هێنانى گۆرانیه‌کى وا ل ‌ه‬ ‫خۆیه‌و‌ه نابێت زۆر سوپاسى ده‌سه‌اڵت ده‌که‌ین ک‌ه ئه‌وه‌نده‌یان خه‌فه‌ت کرد‬ ‫ب‌ه دڵمانه‌وه‌‪ ،‬ئه‌و گۆرانی‌ه به‌رهه‌مبێنم‪ ،‬ئه‌گینا ده‌بوو ئێستا ئێم‌ه گۆرانى‬ ‫سۆزداریمان بۆ گه‌نجه‌کانمان بوتایه‌‪ ،‬نه‌ک ئه‌و هه‌موو کاره‌ساته‌یان بۆ‬ ‫باسکه‌ین‪ ،‬ئه‌و گۆرانی‌ه په‌یامى من‌ه بۆ ئه‌و گه‌نجانه‌ى ل‌ه سه‌ر شه‌قامه‌کانن‪،‬‬ ‫ک‌ه بڕوام وای‌ه ته‌نها تایبه‌ت نی‌ه ب‌ه سلێمانی‪ ،‬به‌ڵکو تایبه‌ت‌ه ب‌ه هه‌موو‬

‫کوردستانه‌وه‌‪ ،‬هه‌موو کوردستان وه‌ک خه‌ڵکى سلێمانى پڕ‌ه رۆژێک وه‌ک‬ ‫سلێمانى ده‌ته‌قنه‌و‌ه ئیتر به‌یانى بێت یان ڕۆژێکى تر ئه‌م‌ه حه‌قیقه‌ته‌‪ .‬وتیشى‪:‬‬ ‫ئومێد هه‌ی‌ه به‌م خۆپیشاندان‌ه دڵنباشبن ده‌بێت ئه‌م باروو دۆخه‌هه‌ر بگۆرێت‬ ‫هه‌ر گۆڕانکاریه‌ک رووبدات ئه‌رک و ماندوو بونی خوێنى ئه‌و گه‌نجانه‌یه‌‪،‬‬ ‫پێویست‌ه دواى ئه‌م هه‌موو قوربانی‌ه ک‌ه دراو‌ه به‌رده‌وامبن تا ئه‌م هه‌موو خه‌دروو‬ ‫زوڵم‌ه نه‌مێنیت‪.‬‬ ‫چۆن سه‌روه‌ت و سامان ماڵه‌که‌ى ده‌دزیت‬ ‫ئه‌و هونه‌رمه‌ند‌ه پێى وای‌ه چاره‌سه‌ر بۆ ئه‌م دۆخ‌ه ئه‌وه‌ی‌ه ک‌ه ئه‌و هه‌مو پاره‌و‬ ‫سه‌روه‌ته‌ی خه‌ڵک ل‌ه ده‌سه‌اڵتداره‌کان بسه‌نرێته‌و‌ه ئیتر ده‌سه‌اڵته‌کانیشیان‬ ‫نامێنێت ئیتر ناشتوانن ئه‌وه‌ند‌ه گاڵت‌ه جاڕى به‌هه‌ڵبژاردن و ب‌ه موقه‌ده‌ساتى‬ ‫خه‌ڵک بکه‌ن‪ .‬وتى‪ :‬لێره‌و‌ه ب‌ه ده‌سه‌اڵتدارنیش ده‌ڵیم میله‌تێک کیمیایى‬ ‫کرابێت ب‌ه سه‌ریدا ئه‌و هه‌موه‌ى لێ ئه‌نفالکرابێت و لێى ل‌ه سێدار‌ه درابێت‬ ‫چه‌ندین دێى ڕۆخابێت چۆن سه‌روه‌ت و سامان ماڵه‌که‌ى ده‌دزیت و ده‌یخۆیت‪،‬‬ ‫گه‌وره‌ترین به‌رپرسى کورد به‌قه‌د بنه‌ماڵه‌یه‌کى ئه‌نفال یان هه‌ڵه‌بج‌ه قوربانى‬ ‫نه‌داو‌ه بۆ کورد ک‌ه لێفه‌یه‌ک نی‌ه بیدات ب‌ه خۆیدا به‌اڵم ئه‌وان ب‌ه سه‌دان‬ ‫ڤێالیان هه‌بێت‪ ،‬چه‌ندین دۆنم عه‌رزیان گرتو‌ه ک‌ه هه‌زاران که‌س حیمایه‌ى‬ ‫ده‌کات ل‌ه پاره‌ى ئه‌م خه‌ڵکه‌‪.‬‬ ‫تا قه‌ناعه‌ت ب ‌ه که‌سێک ده‌که‌یت هه‌زارت بۆ ده‌کرن و ده‌تۆقێنن‬ ‫بورهان مه‌جید ل‌ه په‌یامێکیش بۆ ده‌سه‌اڵتداره‌کان وتى‪ :‬ئاسایى بونه‌وه‌ى‬ ‫ئه‌م باروو دۆخ‌ه ده‌بێت ئه‌و سه‌روه‌ت و سامان و ئه‌رزو موڵکانه‌ى له‌م خه‌ڵکه‌یان‬ ‫داگیرکردو‌ه بیده‌نه‌و‌ه به‌خه‌ڵک شته‌کان ده‌چنه‌و‌ه شوێنى خۆى تا ئه‌و سه‌روت‬ ‫و سامانه‌یان ب‌ه ده‌سته‌و‌ه بێت هه‌ر هه‌ڵبژاردنێک بکه‌ى هه‌ر باتڵه‌‪ ،‬چونک‌ه تا‬ ‫تۆ قه‌ناعه‌ت ب‌ه که‌سێک ده‌که‌یت ئه‌وان هه‌زارت بۆ ده‌کرن و هه‌زارت بۆ‬ ‫ده‌تۆقێنن‪ ،‬ک‌ه ئه‌و پارانه‌ش ل‌ه ده‌ستیان وه‌رگیرایه‌و‌ه ده‌توانین کێشه‌ى بێئاوى‬ ‫و بێکاره‌بایی و بێخانویی و بێکارى و چه‌ندین کێشه‌ى ترى پێى نه‌هێڵین‪.‬‬

‫هێرش هه‌ورامى پاش ماوه‌یه‌کى زۆر دورکه‌وتنه‌و ‌ه‬ ‫له‌ هۆگرانى ده‌نگى و له‌ چاوى بینه‌ران له‌ دیدارێکى‬ ‫رۆژن��ام��ه‌ى (چ��ه‌ت��ر)دا م��ژده‌ى گ��ه‌ڕان��ه‌وه‌ ده‌دات�� ‌ه‬ ‫هۆگرانى و گله‌یی له‌ راگه‌یاندنه‌کان ده‌کات و ده‌ڵێت‬ ‫چاوی هه‌ندێک له‌ ڕاگه‌یاندنه‌ کوردیه‌کان کوێره‌و‬ ‫دواتر مێأوو بڕیار ده‌دات چییان به‌ هونه‌ری کوردی‬ ‫کردووه‌‪.‬‬ ‫له‌ گه‌ڵ هونه‌رمه‌ندان تێکه‌اڵویم نییه‌‬

‫هونه‌رمه‌ند هێرش هه‌ورامى له‌دایک بوى شارى هه‌ڵه‌بج ‌ه‬ ‫که‌ ئێستا له‌ نه‌رویج ژی��ان به‌سه‌ر ده‌ب��ات باس ل�ه‌وه‌ ده‌کات‬ ‫که‌ تێکه‌اڵوییه‌کى ئه‌وتۆى له‌گه‌ڵ هیچ هونه‌رمه‌ندێک نی ‌ه‬ ‫و ده‌ڵێت‪ :‬تا ئێستا به‌ نیاز نیم له‌گه‌ڵ هیچ هونه‌رمه‌ندێکدا‬ ‫گ��ۆران��ی��ی �ه‌ک��ى (دوێ���ت���ه‌) ب��ڵ��ێ��م‪ ،‬ب���ه‌داخ���ه‌وه‌ ل���ه‌گ���ه‌ڵ هیچ‬ ‫هونه‌رمه‌ندێک تێکه‌اڵوی زۆرم نییه‌‪ ،‬ته‌نها ئ�ه‌و که‌سان ‌ه‬ ‫نه‌بێت که‌ ئیشیان له‌گه‌ڵ ده‌که‌م و سوپاسیان ده‌که‌م هه‌میش ‌ه‬ ‫هاوکارم بوون چ ئه‌وانه‌ی ئێستا و چ ئه‌وانه‌ی له‌مه‌وپێش‬ ‫پێکه‌وه‌ کارمان کردوه‌‪.‬‬ ‫هێرش به‌ خۆشحاڵیه‌وه‌ باس له‌وه‌ ده‌ک��ات که‌ له‌سه‌ره‌تاى‬ ‫کارى هونه‌رییه‌وه‌ به‌هه‌رسێ زاراوه‌ى هه‌ورامى و سۆرانى و‬ ‫کرمانجى گورانی وتوه‌ و به‌ کلیپى گه‌یاندووه‌‪ ،‬بۆ یه‌که‌م‬ ‫جاریش به‌ گورانییه‌کى هه‌ورامى (هه‌وار) خۆى به‌ بینه‌رانى‬ ‫و هه‌موو کوردستان ناساندوه‌ ئ �ه‌وه‌ش ویستى خۆى ب��ووه‌ تا‬ ‫به‌وشێوه‌یه‌ بێته‌ ناو کارى هونه‌ریه‌وه‌‪ ،‬چونکه‌ کاتیک ئه‌بیت‬ ‫ئاوازیکى به‌وشیوه‌یه‌ هه‌ڵئه‌بژیریت ئه‌بیت بیرى له‌ هه‌موو‬ ‫الیه‌نه‌کانى کردبێته‌ تاکو بتوانیت تاڕاده‌یه‌کى باش له‌ناو‬ ‫خه‌ڵکدا بمێنیته‌وه‌‪ ،‬هێرش ئه‌وه‌ش ده‌خاته‌ ڕوو که‌ ئه‌و زیاتر‬ ‫سه‌رقاڵى کارى ئاهه‌نگ و بۆنه‌ تایبه‌ته‌کانه‌‪ ،‬چونکه‌ ئه‌و‌ه‬ ‫زیاتر له‌گه‌ڵ حه‌زو ویست و ستایلم دیته‌وه‌ و ده‌شڵێت ئه‌گه‌ر‬ ‫خۆم له‌و جوره‌ گۆرانیانه‌ دڵنیا نه‌بم نایانڵێمه‌وه‌ چونکه‌ هه‌رده‌م‬ ‫هه‌وڵمداوه‌ ئاوازیک بکه‌مه‌ گورانى له‌گه‌ڵ ده‌نگم بگونجێت‬ ‫ئه‌مه‌ش به‌هۆى کاریگه‌رى کوردستان به‌گشتى و هه‌ورامان‬ ‫ب�ه‌ت��ای��ب�ه‌ت��ى ک �ه‌ دی����اره‌ زۆر ڕۆڵ���ى س �ه‌ره‌ک��ی‬ ‫ئه‌بینێت‪.‬‬ ‫خۆشه‌ویستیم بۆ واڵت‬

‫هێرشى ت �ه‌م �ه‌ن(‪ )28‬ساڵه‌‪ ،‬ڕاى وای ‌ه‬ ‫که‌سێک کارى هونه‌رى ده‌کات‪ ،‬باش نی ‌ه‬ ‫له‌ سیاسه‌تیشدا کاربکات‪ ،‬به‌اڵم ده‌بێت‬ ‫له‌گه‌ڵ نه‌ته‌وه‌که‌ى ڕاستگۆ بێت‪ ،‬باسیش‬ ‫له‌وه‌ ده‌کات ئه‌و تائێستا تێکه‌ڵى هیچ حزب‬ ‫و الیه‌نێک نه‌بوه‌ و ته‌نها ده‌یه‌وێت بۆ میله‌ته‌که‌ى‬ ‫به‌ گشتى خزمه‌ت بکات‪ ،‬دڵێت‪ :‬ئه‌وه‌ى له‌ توانامدا‬ ‫بوبێت بۆ واڵته‌که‌مم ک��ردوه‌ و چه‌ندجارێکیش ل ‌ه‬ ‫ئه‌وروپا به‌شدارى هه‌ر ئیشێکم‌ کردبێت خۆم به‌کورد‬ ‫ناساندوه‌ و شانازیم پێوه‌کردوه‌ خوشه‌ویستیم بۆ‬ ‫واڵت زۆرکات کاردانه‌وه‌ى به‌رچاوى هه‌بوه‌‬

‫له‌سه‌ر خوم هه‌ر ئه‌مه‌ش واى کردووه‌ به‌م دواییانه‌ کۆمه‌ڵیک‬ ‫ئاوازى تایبه‌ت به‌کوردستان دابنیم‪.‬‬ ‫له‌ هیچ که‌ناڵێک رازی نیم‬

‫هونه‌رمه‌ند هێرش داواى لێبوردن له‌ خوشه‌ویستان و هۆگرانى‬ ‫ده‌نگى ده‌کات‪ ،‬به‌هۆى ئه‌وه‌ى ماوه‌یه‌کى زۆره‌ له‌سه‌ر که‌ناڵ ‌ه‬ ‫کوردیه‌کان ده‌رناکه‌وێت‪ ،‬هۆکارى ده‌رنه‌که‌وتنه‌که‌شى بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ ده‌گێرێته‌وه‌ که‌ ده‌یه‌وێت شتى باشیان پیشکه‌ش بکات‪،‬‬ ‫ئ�ه‌و هونه‌رمه‌نده‌ نیگه‌رانى خ��ۆى له‌ به‌رامبه‌ر ته‌له‌فیزیۆن ‌ه‬ ‫ک��وردی �ه‌ک��ان ده‌رده‌ب���ڕێ���ت و ده‌ڵ��ێ��ت‪ :‬ئێستا ل �ه‌ ته‌له‌فزیون ‌ه‬ ‫کوردیه‌کاندا به‌داخه‌وه‌ زۆر له‌ به‌ناو ئه‌و هونه‌رمه‌ندانه‌ ئه‌بینین‬ ‫که‌ هه‌موو هه‌فته‌یه‌ک له‌که‌ناڵێکدا میوانن‪ ،‬که‌چى له‌گه‌ڵ‬ ‫ڕێ��زم��دا هیچیان پێنیه‌‪ ،‬چ��اوو گ��وێ��ى هه‌ندیک له‌بینه‌رو‬ ‫که‌ناڵه‌کانى ئه‌مڕۆى کوردستان کوێره‌ و هیچ نابیستن و‬ ‫نابینن‪ ،‬به‌اڵم میژوه‌ بڕیارده‌دات چیکراوه‌ به‌ هونه‌رى کوردى‪،‬‬ ‫گله‌ییه‌کى زۆرم له‌ هه‌موو ڕاگه‌یاندنى ک��وردى هه‌یه‌ ل ‌ه‬ ‫هیچکامیشیان ڕازى نیم نه‌ک له‌به‌ر شه‌خسى خوم‪ ،‬به‌ڵکو‬ ‫له‌به‌ر ئ �ه‌وه‌ى به‌رهه‌مى ب��اش و خ��راپ له‌یه‌کجیاناکه‌نه‌وه‌‪،‬‬ ‫ل �ه‌ب �ه‌رئ �ه‌وه‌ خ��وم زۆر ب���ه‌دوور ئ �ه‌گ��رم ل �ه‌ ک�ه‌ن��اڵ�ه‌ ئاسمانی ‌ه‬ ‫کوردیه‌کان خوزگه‌ له‌جیاتى (‪ )18‬که‌ناڵى ئاسمانى کوردى‬ ‫(‪ )2‬که‌ناڵى ڕێک و پێک بونایه‌ که‌شایه‌نى هه‌موو کورد‬ ‫بونایه‌‪.‬‬ ‫به‌چه‌پڵی هونه‌ری کوردی به‌سه‌ر یه‌ک داده‌ده‌ن‬

‫ئه‌و هونه‌رمه‌نده‌ ڕاى خۆى له‌ باره‌ى ئه‌و تێکه‌ڵبونه‌ى ستایڵى‬ ‫گۆرانى کوردى به‌ میله‌تانى تر ده‌ڵێت‪ :‬تیکه‌ڵبونى ستایلى‬ ‫بێگانه‌ شتیکى خ��راپ نیه‌‪ ،‬ب �ه‌اڵم ب �ه‌داخ �ه‌وه‌ ئه‌مڕۆ بوه‌ت ‌ه‬ ‫شتیکى باو ئه‌وه‌کێشه‌یه‌کى ئێمه‌یه‌ که‌ وا ته‌نها که‌سیک‬ ‫چه‌پڵه‌یه‌کمان بۆ لێبدات ئیتر هه‌وڵ ئه‌ده‌ین هونه‌رى کوردى‬ ‫به‌سه‌ریه‌کدابده‌ین‪ ،‬به‌داخه‌وه‌ هه‌ندێک له‌ گورانى بیژه‌کانمان‬ ‫گه‌ر پشتگیرى که‌ناڵه‌ کوردی و حزبه‌کان نه‌بن‪ ،‬نه‌ک شایه‌نى‬ ‫ئه‌وه‌یان نه‌بوو ببنه‌ هونه‌رمه‌ندى ئه‌م میله‌ته‌ به‌سه‌زمانه‪ ‌،‬به‌ڵکو‬ ‫نه‌یان ده‌توانى له‌هیچ بواریکدا ئاستى خویان بنوینن مه‌به‌ستم‬ ‫ئه‌وه‌یه‌ که ‌هیچیان پێنیه‌ نه‌خوازه‌ له‌ گۆرانى کوردى‪.‬‬ ‫هێرش هه‌ورامى له‌ باره‌ى کاره‌ نوێیه‌که‌ی ئه‌وه‌ى خسته‌ ڕوو‬ ‫که‌ ئه‌لبومێکى نوێی به‌ده‌سته‌وه‌یه‌‪ ،‬بڕیاره‌ له‌ ده‌روربه‌ریدا‬ ‫ن���ه‌ورۆزدا ب�ڵاوى بکاته‌وه‌و به‌ناوى تریفه‌ى (خه‌یاڵ‪،‬‬ ‫گواشه‌گیر) ده‌م�ه‌وێ��ت له‌ باشترین به‌رهه‌مى ناو‬ ‫کلیپه‌که‌ بێت‪ ،‬ئه‌وه‌شى خسته‌ڕوو‪ :‬ک �ه‌ دوای‬ ‫م��اوه‌ی�ه‌ک��ی زۆر ئه‌توانم بڵێم به‌ڵێ ب�ه‌ هیوام‬ ‫له‌ ن �ه‌ورۆزی (‪)2011‬دا بتوانم به‌رهه‌می (‪)7‬‬ ‫س��اڵ ل�ه‌م�ه‌و پێشم ب�ڵاو بکه‌مه‌وه‌ و به‌نیازی‬ ‫سه‌فه‌رێکی هونه‌ریم بۆ کوردستان‬ ‫ب �ه‌ ه��ی��وام دڵ��ی هه‌موو‬ ‫گ���وێ���گ���ران���ی خ���ۆم‬ ‫ئ���اش���ت ب��ک �ه‌م �ه‌و‌ه‬ ‫که‌وا بێده‌نگ بووم‬ ‫ئه‌و ماوه‌یه‪‌ .‬‬


‫ژنان‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪47‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2710/12/16 - 2011/3/7‬‬

‫‪8‬‬

‫چۆن یادى‬ ‫هه‌شتى مارس بکه‌ینه‌وه‌‬ ‫مه‌ستور ‌ه‬ ‫رۆژى هه‌شتى مارس‬ ‫مه‌حمود وه‌ک ه �ه‌م��وو ساڵێک‬ ‫ده‌یڵێینه‌و‌ه رۆژێکى پیرۆز‌ه‬ ‫ل‌ه مێژووى خه‌بات‌و تێکۆشانى ژناندا‪ ،‬ئه‌و‬ ‫رۆژه‌ی‌ه ک‌ه ژنان ده‌نگیان هه‌ڵبڕى‌و خۆیان‬ ‫ک��رد‌ه قوربانى ل‌ه به‌رامبه‌ر ناعه‌داله‌تى‬ ‫به‌رامبه‌ریان‌و نه‌یانتوانى له‌و‌ه زیاترل‌ه ئاست‬ ‫ئه‌و زوڵمانه‌ى ئه‌وکات بێده‌نگ بن ک‌ه ل ‌ه‬ ‫ناو کارگه‌کانى کارکردندا به‌رامبه‌ریان‬ ‫ده‌کرا‪ ،‬بۆی‌ه جه‌سته‌ى خۆیان کرد‌ه قوربانى‬ ‫ک‌ه ل‌ه هه‌موو شت پیرۆزتره‌‪ ،‬ل‌ه دواى ئه‌و‬ ‫روداوه‌و‌ه خه‌بات ‌و تێکۆشانى ژنان ده‌ستى‬ ‫پێکردوو ئه‌و ناعه‌داله‌تیه‌ى به‌رامبه‌ر ژنان‬ ‫هه‌بوو ورد‌ه ورد‌ه به‌ره‌و کاڵبوونه‌وه‌چوو‪.‬‬ ‫ئه‌مه‌ش به‌ڕاستى رۆژێکى پیرۆز‌ه بۆ‬ ‫ژن��ان‪ ،‬پێویستیش‌ه ب �ه‌رز رابگیرێ به‌اڵم‬ ‫ته‌نها ب‌ه ئاهه‌نگ‌و مه‌راسیمى له‌و شێوان ‌ه‬ ‫نا ک‌ه ل‌ه الى خۆمان ی��ادى ده‌که‌ینه‌وه‌‪،‬‬ ‫چونک‌ه به‌رز راگرتن‌و زیندوهێشتنه‌وه‌ى ئه‌و‬ ‫رۆژ‌ه ب‌ه تێکۆشانى زیاتر ئه‌بێت ل‌ه پێناو‬ ‫ب‌ه ده‌ستهێنانى مافى ژنان ‌و ئازادبوونیان‬ ‫ل��‌ه ه��ه‌م��وو ئ���ه‌و ب �ه‌رب �ه‌س��ت �‌ه س��ی��اس��ى‌و‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تیانه‌ى ک‌ه ب‌ه زۆر به‌سه‌ر ژناندا‬ ‫فه‌رز کراو‌ه یان چه‌سپێنراوه‌‪ ،‬ئه‌و‌ه راستیش ‌ه‬ ‫ک‌ه ئێمه‌ى ژنانى کورد خاوه‌نى ئه‌و رۆژ‌ه‬ ‫نین له‌گه‌ڵ ئ�ه‌وه‌ش��دا هه‌وڵیشمان ن �ه‌داو‌ه‬ ‫ک‌ه رۆژێکى هاوشێوه‌ى هه‌شتى مارس ل ‌ه‬ ‫خه‌باتى ژنانى کورددا به‌رجه‌ست‌ه و به‌دیار‬ ‫بخه‌ین ئه‌و‌ه راستیه‌ک‌ه و پێویست ناکات‬ ‫نکۆڵى لێبکه‌ین‪ ،‬ئه‌وه‌ش راست‌ه ک‌ه ژنانى‬ ‫ک��وردى ئ��ازاب��وو توانیویان‌ه ل‌ه زۆرب���واردا‬ ‫رۆڵ��ی��ان ه�ه‌ب��ێ��ت‪ ،‬ب���ه‌اڵم ده‌ک��رێ��ت رۆژى‬ ‫هه‌شتى مارس الى ئێمه‌ش بکه‌ین‌ه رۆژى‬ ‫تێکۆشان ل‌ه پێناو ب‌ه ده‌ست هێنانى مافى‬ ‫ژنان ‌و داواکارییه‌کانى ژنان ‌و پێویسته‌‬ ‫واقیعه‌کانى ژنان‪ ،‬پێوست‌ه ئێمه‌ى زنان له‌و‬ ‫چوارچێوه‌یه‌ى ک‌ه چه‌ند ساڵ‌ه هه‌ی‌ه بێین ‌ه‬ ‫ده‌ره‌و‌ه‌و شێوازى خه‌باتى ژنان ب‌ه شێوه‌یه‌کى‬ ‫تر پێشبخه‌ین‪ ،‬پێویست‌ه ژن��ان ل‌ه رۆژى‬ ‫هه‌شتى مارسدا ب‌ه تایبه‌ت ل‌ه کوردستان‬ ‫ئاهه‌نگ نه‌گێڕێ و بێت‌ه سه‌ر شه‌قامه‌کان‬ ‫‌و داواى مافه‌کانى بکات‪ ،‬چونک‌ه تا ئێستا‬ ‫ژن ده‌چه‌وسێته‌و‌ه تا ئێستا بێڕێزى به‌رامبه‌ر‬ ‫ئ��ی��راده‌ى ده‌کرێت تا ئێستا بکوژانى ژن‬ ‫ئازاد ده‌کرێت‌و هیچ حسابێک بۆ مافى‬ ‫ژن ناکریت تا ئێستا دایکى ئ�ه‌م واڵت ‌ه‬ ‫رۆڵه‌ى ل‌ه ده‌ست ئه‌دات ل‌ه پێناو داواکارى‬ ‫مافه‌کانیدا‪ ،‬ئیتر ئاهه‌نگ بۆ بکه‌ین‪ ،‬بۆ‬ ‫نه‌یه‌ین‌ه سه‌رجارد‌ه و خۆپیشاندان بکه‌ین ل ‌ه‬ ‫پێناو گۆڕینى تێڕوانینى حکومڕانى ل ‌ه‬ ‫سیسته‌مى ئه‌م هه‌رێمه‌دا ک‌ه چۆن ل‌ه ژن‬ ‫ده‌ڕوانى ب‌ه زمان ن‌ه ب‌ه کردار‪ ،‬چونک‌ه ب ‌ه‬ ‫زمان بێت نیوه‌ى کۆمه‌ڵین‪ ،‬به‌اڵم ل‌ه واقیعدا‬ ‫ئه‌و‌ه نیه‌‪ ،‬ژنان ب‌ه تایبه‌تر رێکخراوه‌کانى‬ ‫ژنان ل‌ه هیچ خۆپیشاندانێک به‌شدارى‬ ‫کارا و پێشه‌نگایه‌تى ناکه‌ن‪ ،‬ل‌ه مه‌سه‌له‌ى‬ ‫داواکردنى مافى گشتى بونیان نی‌ه ل ‌ه‬ ‫مه‌سه‌ل‌ه نه‌ته‌وایه‌تیه‌کان بونیان نیه‌‪،‬‬ ‫ک‌ه ره‌خنه‌شیان ده‌که‌یت هه‌موان ده‌ڵێن‬ ‫ئه‌وکاران‌ه کارى ئێم‌ه نی‌ه ئه‌و‌ه ل‌ه پێناو‬ ‫ملمالنێى سیاسى ‌و ده‌س�ه‌اڵت��دای�ه‌‪ ،‬ئه‌ى‬ ‫ن��اپ��رس��ن ه���ه‌ر رێ��ک��خ��راوێ��ک موڵکى‬ ‫حزبێک‌ه و ل‌ه پێناو به‌رژه‌وه‌ندى ئه‌و حزب ‌ه‬ ‫کار ده‌کات‪ ،‬ئه‌ى ئه‌وه‌ش سیاسه‌ت نیه‌‪،‬‬ ‫به‌هه‌رحاڵ ل‌ه ئێستادا پێویست‌ه ئێمه‌ى ژنان‬ ‫ب‌ه خه‌بات و تێکۆشانى خۆماندا بچینه‌و‌ه‬ ‫له‌و مه‌سه‌النه‌ى پێویست ده‌ک��ات بونمان‬ ‫هه‌بێت‪ ،‬ل‌ه خۆپیشاندان‌و راپه‌رین بونمان‬ ‫هه‌بێت‪ ،‬با ئه‌و قسه‌یه‌ى رۆشنبیر ریبین‬ ‫ئه‌حمه‌د ه�ه‌ردى به‌سه‌رماندا نه‌چه‌سپێت‬ ‫ک‌ه ل‌ه خۆپیشانداکه‌ى مه‌یدانى ئازادى‬ ‫وتى‪( :‬ژنان چیتر گله‌یمان لێ مه‌که‌ن‪،‬‬ ‫دوای��ى دواده‌ک����ه‌ون‪ ،‬چونک‌ه بونتان نی ‌ه‬ ‫ل��ێ��ره‌) ک �‌ه ب���اوه‌ڕده‌ک���ه‌م مه‌به‌ستى ژن ‌ه‬ ‫دیاره‌کان ‌و رێکخراوه‌کان ب��وو‪ ،‬چونکه‌‬ ‫ژنانى ترهه‌بوون‪ ،‬به‌اڵم که‌م بوون‪ ،‬بۆیه‌‬ ‫پێویتسمان ب‌ه به‌خۆداچونه‌وه‌یه‌‪.‬‬

‫[ ئا‪ /‬کوردۆ فه‌ره‌ج ]‬ ‫ژن��ان له‌کۆمه‌ڵگاى عێراقیدا ئه‌و‬ ‫به‌شه‌ن ل ‌ه کۆمه‌ڵ ک ‌ه زۆرترین زوڵمیان‬ ‫لێ ده‌کرێت له‌به‌رانبه‌ر یاسا‪ ،‬له‌ماف ‌ه‬ ‫ئابورى ‌و کۆمه‌اڵیه‌تى ‌و سیاسییه‌کاندا‬ ‫له‌چاو پیاوانیش ب ‌ه پل ‌ه دوو ئه‌ژمار‬ ‫ده‌کرێن‪ ،‬ل ‌ه راپۆڕتێکمان بۆ رۆژى (‪)8‬‬ ‫ى مارسدا هه‌ریه‌ک ‌ه ل ‌ه رێکخراوه‌کانى‬ ‫خوشکانى یه‌کگرتو‌و یه‌کێتى ژن��ان ‌و‬ ‫سه‌نته‌رى ژن��ان ‌و چاالکوانانى ب��وارى‬ ‫ژنان‌و ژنانى نێو الیه‌ن ‌ه ئۆپۆزسیۆنه‌کان‬ ‫بۆچونه‌کانى خۆیان بۆ (چه‌تر) ده‌خه‌ن ‌ه‬ ‫روو‪.‬‬ ‫بێخاڵ ئه‌بوبه‌کر حسێن مامۆستاى زانکۆى سلێمانى‬ ‫‌و سکرتێرى رێکخراوى یه‌کگرتوى خوشکانى کوردستان‬

‫رێکخراوه‌کانى ژنان ل ‌ه (‪)8‬ى مارسدا‬ ‫«ژنان له‌به‌رامبه‌ر پیاواندا موساوه‌م ‌ه‬ ‫له‌سه‌ر داخوازییه‌کانى خۆیان ده‌که‌ن»‬

‫راگه‌یاندن ‌و روناکبیرى ژن��ان ل�ه‌ب��اره‌ى (‪)8‬ى‬ ‫مارسه‌و‌ه وتى‪« :‬ئێم‌ه کۆمه‌ڵێ به‌رنامه‌ى خۆمان‬ ‫هه‌بوو‪ ،‬به‌اڵم به‌هۆى ئه‌م بارودۆخ‌ه سیاسییه‌ى‬ ‫کوردستان زۆر ل‌ه به‌رنامه‌کانى هه‌ڵوه‌شانده‌وه‌‪،‬‬ ‫ئێستا ل‌ه نێوان ئه‌نجامدان‌و ئه‌نجام‌ه نه‌دانداین‪،‬‬ ‫چونک‌ه نازانین ئه‌نجامى باردۆخه‌ک‌ه به‌کام‬ ‫ئاراسته‌دا ده‌ڕوات‪ ،‬ک‌ه هه‌ندێکیان دیدارێکى‬ ‫تیڤى ‌و رادی���ۆى تایبه‌ت ب���وون‪ ،‬سیمینار ل ‌ه‬ ‫گه‌رمیان‌و خانه‌قین‌و رانی‌ه‌و سلێمانی‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫کۆبوونه‌وه‌یه‌ک ل‌ه سلێمانى بۆ هه‌ڵسه‌نگاندنى‬ ‫کار‌و چاالکییه‌کانمان ل‌ه ساڵى پێشوو له‌گه‌ڵ‬ ‫ره‌خنه‌ى میوانه‌کان‪.‬‬

‫« سینه‌مامان نیی ‌ه تا بڵێین ئاستى سینه‌ماى کوردى ل ‌ه کوێدایه‌»‬

‫[ ئا‪ /‬خالید ـ هیوا ]‬

‫له‌کاتێکدا ل ‌ه جیهاندا سینه‌ما به‌رده‌وام ل ‌ه‬ ‫به‌ره‌وپێشچوندای ‌ه ل ‌ه هه‌رێمى کوردستان و ل ‌ه‬ ‫سلێمانى به‌تایبه‌ت سینه‌ما رۆژ به‌ڕۆژ ل ‌ه الى‬ ‫خه‌ڵک کاڵ ده‌بێته‌وه‌‪ ،‬سه‌ردانکه‌رانى هۆڵه‌کانى‬ ‫سینه‌ما ل ‌ه که‌مبونه‌و ‌ه دان ئه‌مه‌ش بۆت ‌ه مایه‌ى‬ ‫نیگه‌رانى الى فیلمسازان و هونه‌رمه‌ندان‪،‬‬ ‫هونه‌رمه‌ند ێکیش ده‌ڵێت «سینه‌مامان نی ‌ه تا‬ ‫په‌یوه‌ندى گرێبدات‪ ،‬ک ‌ه سینه‌ماشمان نه‌بێت‬ ‫ناتوانین بڵێین ئاستى سینه‌ماى ک��وردى‬ ‫له‌کوێدایه»‪.‬‬ ‫گرنگى سینه‌ما‬

‫چه‌تر‪ :‬ئاستى رێکخراوه‌کانى ژنان‬ ‫چۆن ده‌بینیت؟‬

‫ ت��ێ��روان��ی��ن��ى س���ااڵن���ى پ��ێ��ش��وم ه��ه‌ی��‌ه ب ‌ه‬‫رێکخراوه‌که‌ى خۆمانیشه‌و‌ه چاالکییه‌کان ماوه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم ده‌توانم بڵێم پێشکه‌وتنێکى واى به‌خۆیه‌و‌ه‬ ‫ن �ه‌دی��وه‌‪ ،‬رۆژان���‌ه داده‌نیشین قس‌ه ده‌ک�ه‌ی��ن ک ‌ه‬ ‫سااڵنى پێشو چاالکتر بووین‌و ئێستاش به‌دواى‬ ‫ئه‌و خاڵه‌دا ده‌گه‌ڕێن ک‌ه هۆکارێک ب��وو‌ه بۆ‬ ‫الواز بوونى کاره‌کانمان‪.‬‬

‫له‌باره‌ى (‪)8‬ى مارسه‌و‌ه وتى « ئێم‌ه سااڵن‌ه کۆمه‌ڵێ‬ ‫چاالکى ئه‌نجام ده‌ده‌ین‪ ،‬ل‌ه یادى (‪)8‬ى مارسدا چ‬ ‫ب‌ه ته‌نها بێت یان به‌هاوبه‌شى له‌گه‌ڵ رێکخراوه‌کان‬ ‫چاالکیمان هه‌یه‌‪ ،‬یه‌کێتى خوشکانى کوردستانیش‬ ‫(‪ )16‬لقمان هه‌ی‌ه‌و هه‌ریه‌که‌یان کۆمه‌ڵێ چاالکى‬ ‫تایبه‌ت به‌خۆیان هه‌یه‌‪ ،‬له‌وانه‌ش سازدانى کۆڕ ‌و‬ ‫سمینار‌و وۆرک شۆپ‌و پێشانگاى کارى ده‌ست‬ ‫‌و ک��ارى هونه‌ر‌ه جوانه‌کان‪ ،‬کۆمه‌ڵێ به‌رنامه‌ى‬ ‫رادیۆ‌و تیڤى مان هه‌یه‌‪ ،‬پرۆژه‌یه‌کى سه‌رتاسه‌ریمان‬ ‫هه‌ی‌ه بۆ سه‌رجه‌م لقه‌کان ک‌ه ئه‌ویش «پرۆژه‌ى خۆ‬ ‫رۆشنبیرکردن»ه‌‪ ،‬ک‌ه کۆمه‌ڵێ نامیلک‌ه ‌و کتێب‬ ‫دیارى کراو‌ه بۆ به‌شداربووان له‌شێوه‌ى پێشبرکێدای ‌ه‬ ‫‌و ئه‌ندامانى خوشکان ل‌ه سه‌رجه‌م لقه‌کان ده‌بێت‬ ‫ژنان‬ ‫ئه‌و پرۆژه‌ی‌ه بخوێننه‌و‌ه ‌و تاقیکردنه‌وه‌ى تێدا ئه‌نجام‬ ‫ده‌رێت ک‌ه کۆمه‌ڵێ پرسیار‌ه له‌سه‌ر سه‌رجه‌م کتێب‌و‬ ‫نامیلکه‌کان ل‌ه بوارى رۆشنبیرکردن‌و هۆشیارکردنه‌وه‌ى‬ ‫ئه‌ندامانى خۆمان‌ه‌و خه‌اڵتیش ده‌درێت‌ه یه‌که‌م‌و دووه‌م‌و‬ ‫سێیه‌مى خوله‌که‌»‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬وه‌ک رێکخراوه‌کانى ژنان‬ ‫بارودۆخى کوردستان چۆن ده‌بینن؟‬

‫ ئێم‌ه وه‌ک رێکخراوه‌کانى ژنان بیست ساڵ‬‫له‌مه‌وبه‌ر ئه‌و کاره‌مان کرد‪ ،‬ک‌ه ئێستا پیاوان ئه‌و‬ ‫چه‌ند رۆژه‌ی‌ه ده‌یکه‌ن‪.‬‬

‫چ��ه‌ت��ر‪ :‬ب��ۆچ��ى بیست س��اڵ ژن��ان‬ ‫ده‌نگدانه‌وه‌ى ئه‌و شه‌ند رۆژى پیاوانى‬ ‫نه‌بوو؟‬

‫ له‌به‌ر ئه‌وه‌ى سینارێوى پیاوان‌و سیاسییه‌کانى‬‫داوای مافه‌کانیان ده‌که‌ن فۆتۆ‪ :‬شۆڕش مسته‌فا له‌پشته‌وه‌یه‌‪.‬‬ ‫ئامین ‌ه گۆیان چاالکوان ل ‌ه بوارى رێکخراوه‌کانى‬ ‫ئه‌وه‌شدا رێکخراوێک ناتوانێت له‌سه‌ر پێى خۆى بوه‌ستێت‬ ‫داواک���ارم ژنانى ئێمه‌ش کار له‌سه‌ر به‌رزکردنه‌وه‌ى‬ ‫ژناندا له‌باره‌ى (‪)8‬ى مارسه‌و‌ه وتى‪« :‬ل‌ه (‪)8‬ى مارسدا‬ ‫گه‌ر له‌رووى مادییه‌و‌ه به‌هێز نه‌بێت‪.‬‬ ‫ئاستى هۆشیارى سیاسى خۆیان بکه‌ن‌و هه‌ست به‌بونى‬ ‫ده‌بێت سه‌رجه‌م ژن��ان رۆڵ��ى خۆیان هه‌بێت‪ ،‬به‌تایبه‌ت‬ ‫خۆیان بکه‌ن ‌و داواکاریشم داواکارییه‌کانى جه‌ماوه‌ر‬ ‫چه‌تر‪ :‬کابینه‌ى پێنچه‌م ‌و شه‌شه‌م کامیان‬ ‫له‌م باردۆخه‌دا‪ ،‬چونک‌ه ژن کۆمه‌ڵى کێشه‌ى هه‌ی‌ه ‌و‬ ‫رێزى لێ بگرێت‪ ،‬به‌شێوه‌یه‌کى مه‌ده‌نى ‌و ئاشتى به‌بێ‬ ‫زیاتر خزمه‌تى ژنانى کردووه‌؟‬ ‫داواکارییه‌کانى خۆى بخات‌ه جێ به‌جێکردنه‌وه‌‪ ،‬تاوه‌کو‬ ‫چه‌تر‪ :‬پێت وانیی ‌ه رێکخراوه‌کانى ژن که‌متر‬ ‫توندوتیژى ‌و چاره‌سه‌رکردنى ئه‌و بارودۆخه‌ى ئێستا ‌و‬ ‫ ده‌توانم بڵێم هه‌ر دوو کابینه‌ک‌ه له‌باره‌ى پشتگیرى ل ‌ه‬‫ئێستاش ژنان نه‌یانتوانیو‌ه ل‌ه په‌رله‌ماندا به‌رگرى ته‌واو ل ‌ه‬ ‫ده‌رده‌که‌ون؟‬ ‫بنه‌بڕکردنى گه‌نده‌ڵى له‌کوردستاندا‪.‬‬ ‫ژناندا زیاتر ل‌ه شتى ره‌مزی‌و شێو‌ه‌و‬ ‫مافه‌کانى ژنان بکه‌ن‪ ،‬زۆربه‌ى‬ ‫ دی��ار‌ه ب �ه‌ش��دارى کردنى‬‫سه‌یوان رۆسته‌م لێپرسراوى راگه‌یاندن‬ ‫دروشمدا ماوه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫کاتیش ژنان موساوه‌م‌ه له‌سه‌ر‬ ‫ژن��ان ل‌ه گۆره‌پانى سیاسیدا‬ ‫چ �ه‌ت��ر‪ :‬ه��ۆک��ارى که‌م ‌و سه‌رنوسه‌رى رۆژن��ام�ه‌ى ژیانه‌و‌ه ‌و‬ ‫مافه‌کانى خۆیان ده‌ک �ه‌ن‪ ،‬چ‬ ‫ژنان‬ ‫ئاستى به‌شدارى کردنی‬ ‫ئامین ‌ه گۆیانى‪:‬‬ ‫ئه‌ندامى یه‌کێتى ژن��ان له‌باره‌ى (‪)8‬‬ ‫ده‌رک��ه‌وت��ن��ى ژن��ان‬ ‫روناک فه‌ره‌ج‪:‬‬ ‫ل‌ه مه‌سه‌ل‌ه سیاسییه‌کان بێت‬ ‫ئاستى‬ ‫که‌م‌ه ‌و ده‌توانم بڵێم‬ ‫ى م��ارس�ه‌و‌ه وت��ى «(‪)8‬ى‬ ‫ل� ‌ه گۆڕه‌پانى‬ ‫مارسیش ژنان ل ‌ه ناو حزبه‌کاندا‬ ‫یان حزبه‌کان‪ ،‬تاوه‌کو ئێستاش‬ ‫هۆشیارى ژنان که‌م‌ه‌و له‌ناو ئێم ‌ه وه‌ک‬ ‫ب���ه‌رۆژى چه‌خت ک��ردن �ه‌و‌ه داده‌ن��رێ��ت‬ ‫س��ی��اس��ى‬ ‫ل‌ه ناو حزبه‌کاندا ب‌ه چاوێکى‬ ‫نوخبه‌دا ماوه‌ته‌وه‌‪ ،‬ده‌بێت ئێم ‌ه‬ ‫له‌سه‌ر هه‌وڵدان بۆ ته‌واوى مافه‌کانى شێوه‌یه‌کى کارتۆنییان‬ ‫ژنان‬ ‫‌کانى‬ ‫ه‬ ‫رێکخراو‬ ‫ک �ه‌م سه‌یرى ژن��ان ده‌ک��رێ��ت ‌و‬ ‫�ان‬ ‫وه‌ک رێکخراوه‌کانى ژن�‬ ‫ژنان ‌و به‌رزکردنه‌وه‌ى ئاستى ژنان له‌‬ ‫فه‌رامۆش کراون‪.‬‬ ‫�رى‬ ‫‌و ک �ه‌س��ان��ى ده‬ ‫هه‌موو بوارێکدا‪.‬‬ ‫هه‌ی ‌ه‌و به‌پێى پالنى‬ ‫‌س��ت�����ار‌ه لب��ه�ژێ‌س��ه‌ر بیست ساڵ له‌مه‌وبه‌ر‬ ‫چ����ه‌ت����ر‪ :‬رۆڵ����ی����ان‬ ‫ک���ۆم���ه‌ڵ���ک���ا‪ ،‬ک�‬ ‫چه‌تر‪ :‬به‌رنامه‌تان چییه‌؟‬ ‫ل��ه‌ب��ه‌ش��دارى ب��اردۆخ��ى‬ ‫ ئێم‌ه جگ‌ه ل�‌ه (‪ )8‬پیاوانى ناو حزبه‌کان‬‫ه��ۆش��ی��ار ک����ردن����ه‌وه‌ى ژن���ان ئه‌و کاره‌مان کرد‪،‬‬ ‫کوردستان چۆن ده‌بینیت؟‬ ‫بکه‌ین‪ ،‬چونک‌ه تاوه‌کو ئێستا‬ ‫ى م������ارس چ���االک�‬ ‫��ى کار ده‌که‌ن‬ ‫پیاوان‬ ‫ئێستا‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫ک‬ ‫ داوا ده‌ک �ه‌م ژن��ان به‌شدار‬‫خۆیان‬ ‫ژنان ده‌نگدان به‌مافى‬ ‫ب����ه‌رده‌وام����م����ان ه �ه‌ی �ه‌‪،‬‬ ‫ب���ن ل���‌ه گ���ۆڕه‌پ���ان���ى س��ی��اس��ى‬ ‫ن��ازان��ێ��ت ک�‌ه له‌هه‬ ‫به‌رنام‌ه ‌و چاالکیشمان‬ ‫‌مانکاتداه چه‌ند رۆژه‌‬ ‫ک����وردس����ت����ان����دا ‌و ق���س���‌ه ‌و‬ ‫‌‬ ‫‌و‬ ‫ه‬ ‫�‬ ‫ل‬ ‫�ت‬ ‫�‬ ‫�ێ‬ ‫مافى خ��ۆی��ان�ه‌‪ ،‬ده‌ب�‬ ‫ب��ۆ (‪)8‬ى م���ارس هه‌یه‌‪،‬‬ ‫ل��ێ��ک��دان �ه‌وه‌ى خ��ۆی��ان هه‌بێت‪،‬‬ ‫‌شدارى‬ ‫ه‬ ‫ب‬ ‫تێبگات ک‌ه مافى‬ ‫ده‌یکه‌ن‬ ‫ل �ه‌وان �ه‌ش چاپکردنى کۆمه‌ڵێ کتێب‌ه ک ‌ه‬ ‫تاکو ئێستاش کارى زۆر که‌میان کردووه‌‪ ،‬ل‌ه چاو ئه‌و‬ ‫نیشان‬ ‫‌ست‬ ‫کردنى هه‌ی‌ه له‌ده‬ ‫تایبه‌ت‌ه ب �‌ه مه‌سه‌له‌کانى ژن���ان ل �ه‌و رۆژه‌دا‬ ‫داهات‌ه گه‌وره‌یه‌ى ک‌ه له‌به‌ر ده‌ستییاندای‌ه که‌متر بایه‌خ ب ‌ه‬ ‫کردنى نه‌خشه‌ى سیاسى واڵت‬ ‫باڵوى ده‌که‌ینه‌وه‌‪ ،‬نمایشکردنى چه‌ند کارێکى‬ ‫کو ر د ستا ن‬ ‫کاره‌کانى ژنان ده‌ده‌ن‪ ،‬ژنان له‌ناو حزبه‌کاندا شێوه‌یه‌کى‬ ‫‌و هه‌ڵبژاردنى سه‌رۆکه‌کانى‬ ‫ژنان ‌و به‌ستنى چه‌ند کۆڕ ‌و سیمینارێک‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫‌و س��ل��ێ��م��ان��ى‬ ‫کارتۆنییان هه‌ی‌ه ‌و ب‌ه پێى پالنى پیاوانى ناو حزبه‌کان‬ ‫�وى‬ ‫واڵت ‌و ن�ه‌خ��ش�ه‌ى داه��ات�‬ ‫له‌و رۆژه‌دا به‌ڕێو‌ه ده‌چێت ل‌ه سلێمانیدا‪ ،‬چاالکى‬ ‫ب��ه‌ت��ای��ب��ه‌ت ب��ۆچ��ى‬ ‫کار ده‌که‌ن»‪.‬‬ ‫‌بێت‪.‬‬ ‫واڵتدا ده‌بێت رۆڵیان هه‬ ‫هاوبه‌ش له‌گه‌ڵ تۆرى رێکخراوه‌کاندا هه‌ی‌ه‌و ل‌ه (‪)8‬ى‬ ‫ده‌گه‌ڕێنیته‌وه‌؟‬ ‫چ��ه‌ت��ر‪ :‬ب��ۆچ��ى ژن��ان��ى ن��او دوو پارت ‌ه‬ ‫چه‌تر‪ :‬پێت وانیی ‌ه رێکخراوه‌کانى ژنان‬ ‫مارسدا ژماره‌یه‌کى تایبه‌ت ب‌ه ساڵنامه‌ى (‪)8‬ى مارس‬ ‫ ئ����ه‌و‌ه ش��ت��ێ��ک��ى ح��اش��ا ه �ه‌ڵ��ن �ه‌گ��ر‌ه ک ‌ه‬‫سیاسییه‌که‌ى کوردستان ده‌رکه‌وتنیان که‌مه‌؟‬ ‫زیاتر ل ‌ه ب �ه‌رژه‌وه‌ن��دى حزبه‌کانیان کار‬ ‫ده‌رده‌که‌ین‪.‬‬ ‫ژن��ان رۆڵیان که‌مه‌‪ ،‬هه‌ندێک کار ‌و چاالکى‬ ‫ به‌راستى ژنانى ناو حزبه‌کانى ده‌سه‌اڵت ده‌رکه‌وتنیان‬‫ده‌که‌ن؟‬ ‫ک��راو‌ه له‌سه‌ر ئاستى هاوبه‌ش‪ ،‬ئه‌مه‌ش جارێکیتر‬ ‫چه‌تر‪ :‬په‌یامى ئێو ‌ه ل ‌ه (‪)8‬ى مارس چییه‌؟‬ ‫زۆر ک‌هم‌و به‌پێچه‌وانه‌و‌ه ژنانى ناو بزوتنه‌وه‌ى گۆڕان ‌و‬ ‫�ان‬ ‫�‬ ‫‌ک‬ ‫ه‬ ‫�راو‬ ‫�‬ ‫�خ‬ ‫�‬ ‫�ک‬ ‫�‬ ‫رێ‬ ‫�وو‬ ‫�‬ ‫‌م‬ ‫ه‬ ‫�‬ ‫ه‬ ‫بڵێن‬ ‫�ن‬ ‫�‬ ‫�ی‬ ‫�‬ ‫�وان‬ ‫�‬ ‫�ات‬ ‫�‬ ‫ن‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫ ئێم‬‫ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه بۆ بارودۆخى ئه‌مڕۆى کوردستان ‌و‬ ‫ ه��ی��واخ��وازم ژن��ان ل �ه‌و رۆژه‌دا ت���ه‌واوى ئ �ه‌رک ‌و‬‫یه‌کگرتوى ئیسالمى رۆلێکى باشیان هه‌ی‌ه ل‌ه گۆره‌پانى‬ ‫به‌وشێوه‌ی‌ه خزمه‌ت ب‌ه حزبه‌کانیان بکه‌ن‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫ئاستى هۆشیارى ژنانیش نه‌گه‌یشتوه‌ت‌ه ئه‌و ئاست ‌ه‬ ‫مافه‌کانى خۆیان بزانن ‌و هه‌وڵ بده‌ن بۆ چاککردنى‬ ‫سیاسییدا ‌و ده‌رکه‌وتنیان هه‌یه‌‪ ،‬تاوه‌کو ئێستاش نه‌مان‬ ‫رێکخراو هه‌ی‌ه چاالکه‌‪ ،‬له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا سه‌ر ب ‌ه‬ ‫ک‌ه خۆى وه‌ک هاواڵتییه‌کى سه‌ربه‌خۆ ببینێت‪،‬‬ ‫ئه‌و جیاوازییه‌ى ک‌ه هه‌ی‌ه له‌نێوان چین ‌و توێژه‌کاندا ‌و‬ ‫بیست ک‌ه ژنانێکى ناو دوو حزب‌ه ده‌سه‌اڵتداره‌ک‌ه قسه‌ى‬ ‫ژنان‬ ‫حزبێکه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ش هه‌ڵ‌ه نیی‌ه گه‌ر رێکخراوێکى‬ ‫تاوه‌کو ئێستاش هه‌ندێک ژن وابه‌سته‌ى عه‌قڵى‬ ‫به‌رزکردنه‌وه‌ى ئاستى ژنان‪ ،‬تا ژنى کوردیش به‌مافه‌کانى‬ ‫خ��ۆی��ان هه‌بێت ی��ان ده‌س��ت ل�ه‌ک��ار کێشانه‌وه‌ى خۆیان‬ ‫‌لێک‬ ‫سه‌ر ب‌ه حزبێک بێت‪ ،‬له‌دواى راپه‌ڕینه‌و‌ه هه‬ ‫پیاوانى بنه‌ماڵه‌که‌یانن‪.‬‬ ‫خۆیان بگه‌ن‪.‬‬ ‫رابگه‌یه‌نن‪ ،‬له‌به‌ر خاترى ئه‌م بارودۆخ ‌ه ‌و ک���وش���ت���ن ‌و‬ ‫هات‌ه کای‌ه بۆ دام�ه‌زران��دن��ى رێکخراوه‌کان به‌و‬ ‫چه‌تر‪ :‬دوا په‌یامت بۆ (‪)8‬ى مارس‬ ‫کردنى‬ ‫ئومید‬ ‫بێ‬ ‫‌و‬ ‫�ردن‬ ‫�‬ ‫ک‬ ‫‌هید‬ ‫ه‬ ‫ش‬ ‫شێوه‌ی‌ه بوو‪ ،‬دروس��ت بونى رێکخراوێک ب�ه‌راورد‬ ‫کـ‬ ‫روون��اک ف �ه‌ره‌ج به‌ڕێوه‌به‌رى به‌رنامه‌کانى سه‌نته‌رى‬ ‫چییه‌؟‬ ‫ورد‬ ‫دوای ( ســتــان‬ ‫دایکان‪.‬‬ ‫بکه‌یت له‌گه‌ڵ رێکخراوێکى تر جیاوازه‌‪ ،‬له‌گه‌ڵ‬ ‫‪17‬‬

‫››‬

‫››‬

‫(‪)8‬ى مارس ل ‌ه مه‌یدانى‬ ‫ئازادیدا یادى ده‌کرێته‌وه‌‬

‫[ ئا‪ /‬مه‌ستور‌ه مه‌حمود ]‬

‫ب‌ه هۆى ئه‌و بارودۆخه‌ى ئه‌مساڵ ل‌ه هه‌رێمى کوردستان هاتۆت‌ه ئاراوه‌‪،‬‬ ‫کۆمه‌ڵێک بۆن‌ه وه‌ک سااڵنى پێشو یادى ناکرێته‌و‌ه به‌ڵکو شێوازه‌که‌ى‬ ‫گ���ۆڕاوه‌‪ ،‬ڕۆژى (‪ )8‬مارسیش ک‌ه ڕۆژێ��ک��ى تایبه‌ت ب‌ه ژنانه‌و‬ ‫ده‌که‌وێت‌ه ناو ئه‌و ب��ارودۆخ�ه‌و‌ه ب‌ه شێوه‌یه‌کى تر یادى ده‌کرێته‌وه‌‪،‬‬ ‫هه‌ر بۆ ئه‌و مه‌به‌ست‌ه کۆمه‌ڵێک چاالکوانى ژنان‌و ڕێکخراوه‌کان‬ ‫ڕۆژى شه‌ممه‌(‪ )2011/3/5‬کۆبونه‌وه‌یه‌کیان ڕێکخست له‌گه‌ڵ‬ ‫نوێنه‌رى ئه‌نجومه‌نى کاتى مه‌یدانى ئازادى‪ ،‬ل‌ه کۆبونه‌وه‌کان هه‌موان‬ ‫گه‌یشتن‌ه ئه‌و خاڵ‌ه هاوبه‌شه‌ى ک‌ه یادى(‪ )8‬مارس له‌گه‌ڵ گه‌نجانى‬ ‫مه‌یدانى ئازادى بک‌هن‌و پێشنیاره‌کانى ک‌ه چه‌ندساڵ ‌ه‬ ‫پێشکه‌شى ده‌که‌ن بیکه‌ن‌ه یاداشتێکى هاوب‌هش‌و له‌‌و‬ ‫ڕێگه‌یه‌و‌ه داواى مافه‌کانى ژنان بکه‌ن‌و داواکانیان‬ ‫دواتر پێشکه‌ش ب‌ه په‌رله‌مان بکه‌ن‪ ،‬هه‌ر له‌و کۆبونه‌وه‌ی ‌ه‬ ‫باسى ئه‌وه‌کرا ک‌ه زۆرترین ژن له‌و ڕۆژه‌دا کۆبکه‌نه‌وه‌‌و‬ ‫له‌و ڕۆژ‌ه به‌دواشه‌و‌ه ژنانیش‬ ‫داواکاریه‌کانیان‬ ‫ده‌خ �ه‌پ��اڵ داواى‬ ‫خۆپیشانده‌ران‪.‬‬ ‫رێ�����ک�����خ�����راوی‬ ‫ژن������������ان������������ی‬ ‫ئ����ازادی����خ����وازی‬ ‫کوردستانیش ل ‌ه‬

‫)ی‬

‫ئه‌ده‌ب و هونه‌ر‬

‫شوبات‬

‫( یادی‬ ‫‪)8‬ی‬ ‫م‬ ‫ا‬ ‫ر‬ ‫س‬

‫به‌یاننامه‌یه‌کیاندا ک‌ه وێنه‌یه‌کیان بۆ (چه‌تر) ناردوو‌ه ئاماژ‌ه به‌و‌ه ده‌که‌ن‬ ‫ک‌ه ب‌ه چاالکی و مه‌راسیمی شکۆدار سه‌د و یه‌که‌مین ساڵیادی (‪)8‬‬ ‫ی مارس به‌رز راده‌گرن‪ ،‬ب‌ه دروشمی (نابۆ کۆمه‌ڵکوژی ژنان) رۆژی‬ ‫جه‌ژن و تێکۆشانی ژنان ل‌ه هه‌موو ژنانی جیهان ب‌ه گشتی و ژنانی‬ ‫کوردستان پیرۆز ده‌که‌ن‌و ب‌ه نیازن چاالکیه‌کانیان له‌و رۆژه‌دا تێکه‌ڵ ب ‌ه‬ ‫کۆبوونه‌و‌ه مه‌ده‌نیه‌که‌ى مه‌یدانى ئازادى سلێمانى بکه‌ن‌و ل‌ه پارکى دایکه‌و‌ه‬ ‫ب‌ه مه‌راسیمێک بێنه‌و‌ه ناو مه‌یدانى ئازادى بۆ ناو ئاپۆڕه‌ى جه‌ماوه‌ر‪.‬‬ ‫هه‌ر ل‌ه به‌یاننامه‌که‌دا رێکخراوی ژنانی ئازادیخوازی کوردستان ئاماژه‌‬ ‫به‌و‌ه ده‌که‌ن ک‌ه ساڵى پار له‌گه‌ڵ کۆمه‌ڵێک رێکخراوی تردا ل‌ه (‪)8‬‬ ‫ی مارسدا که‌مپینێکیان له‌ژێرناوی (له‌پێناوی تێپه‌ڕاندنی کلتوری‬ ‫ده‌ستدرێژیدا باتێکۆشانی ئازادی بڵند بکه‌ین) راگه‌یاندوه‌‪ ،‬ئه‌مساڵیش‬ ‫له‌چوارچێوه‌ی به‌رفراوانکردنی ئه‌و که‌مپینه‌دا و بڵندکردنی تێکۆشانی‬ ‫ئازادی ره‌گه‌زیدا په‌ره‌ب‌ه کار و چاالکییه‌کانی ده‌ده‌ن‪.‬‬ ‫ل‌ه به‌یاننامه‌که‌یاندا ئ �ه‌وه‌ش روون��ده‌ک�ه‌ن�ه‌و‌ه ب‌ه هۆکاری ئه‌و ره‌وش ‌ه‬ ‫تایبه‌ته‌ی ل‌ه باشوری کوردستان هه‌ی‌ه ئاهه‌نگی ئه‌مساڵیان راگرتوو‌ه‌و‬ ‫ل‌ه شاری سلێمانی رۆژی (‪)8‬ی مارس رێپێوانێکى هێمنان‌ه ل‌ه پارکى‬ ‫دایکه‌‌و‌ه به‌ره‌‌و مه‌یدانى ئازادى به‌ڕێده‌که‌‌ون‌و ل‌ه مه‌یدانى ئازادیدا به‌شدارى‬ ‫کۆبونه‌‌و‌ه جه‌ما‌وه‌رییه‌ک‌ه ده‌که‌ن‪ ،‬ل‌ه به‌یاننامه‌که‌شیاندا باس له‌و‌ه ده‌که‌ن ک ‌ه‬ ‫ل‌ه رۆژى (‪)8‬ى مارسدا رێکخرا‌وى ژنانى ئازادیخوازى کوردستان ده‌نگى‬ ‫ناڕه‌زایى خۆیان ده‌خه‌ن‌ه پاڵ ده‌نگى خۆپیشانده‌ران‌و داخوازییه‌کانى خۆیان‬ ‫ل‌ه پێنا‌وى ئازادى ژنان‌و نه‌هێشتنى کۆمه‌ڵکوژى ژنان ل‌ه ئاستێکى بڵنددا‬ ‫به‌رز ده‌که‌نه‌‌وه‌‪.‬‬

‫جیهاد دڵپاک هونه‌رمه‌ندى ناسراوى کورد‪ ،‬سینه‌ما‬ ‫ب‌ه یه‌کێک له‌و هونه‌ران‌ه داده‌نێت ک‌ه له‌ڕوى کارتێکردن‬ ‫و گوزارشتکردنه‌و‌ه هێزێکى له‌بن نه‌هاتوى هه‌یه‌‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫س��ود ل �ه‌زۆرب �ه‌ى هونه‌ره‌کانى ت��رى وه‌ک شێوه‌کارى‪،‬‬ ‫گۆرانى‪ ،‬مۆسیقا‪ ،‬سه‌ما‪ ،‬جلوبه‌رگ‪ ،‬ته‌کنه‌لۆژیاى نوێ‬ ‫وه‌رده‌گرێت‪ ،‬ئه‌و هونه‌رمه‌ند‌ه باس له‌وه‌ش ده‌کات ئه‌مڕۆک ‌ه‬ ‫سینه‌ما ده‌توانێت بچێت‌ه دوورترین هه‌ساره‌و‌ه و زۆرترین‬ ‫کاریگه‌رى هه‌ی‌ه به‌سه‌ر بینه‌ره‌و‌ه ل‌ه هه‌موو هونه‌ره‌کانی تر‬ ‫کاریگه‌ر تره‌‪ .‬ده‌بوو قیاده‌ى سیاسى کوردى و ده‌زگاکانى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان ل‌ه هه‌موو میلله‌تێک زیاتر گرنگى‬ ‫بده‌ن به‌سینه‌ما‪ ،‬چونک‌ه ئێم‌ه چه‌ند ساڵ شۆڕشمان کرد‪،‬‬ ‫ده‌نگمان خه‌فه‌کرا نه‌ده‌گه‌یشت‪ ،‬به‌اڵم چاوى کامێرا ل ‌ه‬ ‫کۆڕه‌وه‌که‌ى (‪)1991‬ه‌و‌ه دۆزى کوردى ب‌ه هه‌موو جیهان‬ ‫ناساند‪.‬‬ ‫محه‌مه‌د ره‌سوڵ ک‌ه یکێک بوو‌ه له‌و سه‌ردانکه‌رانه‌ی‬ ‫ل‌ه راب���ردوودا رووی سینه‌ما ک��ردوو‌ه باس ل�ه‌و‌ه ده‌کات‬ ‫سینه‌ما ده‌توانێ رۆڵێکى کاریگه‌ر ببینێ ل‌ه گه‌یاندنى‬ ‫شوناسى نه‌ته‌وه‌یى و دروستکردنى کارلێکى کلتورى‪،‬‬ ‫ده‌بینین واڵتێکى وه‌ک ئێران سینه‌ماکه‌ى شان ل‌ه شانى‬ ‫هۆلیۆد و سینه‌ماى ئه‌مریکى ده‌دات‪ ،‬ئه‌مه‌ش ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه‬ ‫بۆ گرنگیدانى ئه‌و واڵت‌ه ب‌ه هونه‌رى سینه‌ما‪ ،‬به‌اڵم سینه‌ما‬ ‫ل‌ه کوردستان زۆر الواز‌ه فیلمێک دوو ساڵ‌ه باڵوبۆته‌وه‌‬ ‫ئێستا په‌خشى ده‌کات‪ ،‬ئه‌وه‌ش ده‌خاته‌ڕوو سینه‌ما ده‌توانێت‬

‫فیلمی جه‌ماوه‌ریش هاو ئاراست‌ه له‌گه‌ڵ خواستی جه‌ماوه‌ر‬ ‫درووست بکه‌ن‪.‬‬

‫ئه‌و‌ه بکات ک‌ه جه‌ماوه‌ر ده‌یه‌وێت به‌ر له‌وه‌ى فیلمه‌ک‌ه بگات ‌ه‬ ‫ب��ازاڕ ئه‌و په‌خشى بکات‪ ،‬ئێستا بۆی‌ه خه‌ڵک ناچێت ‌ه‬ ‫سینه‌ما‪ ،‬چونک‌ه ئه‌و فیلمه‌ى له‌وێ په‌خش ده‌کرێت ل ‌ه‬ ‫چى بکرێت بۆ باشکردنى‬ ‫بازاڕدایه‌‪ ،‬ئاماده‌نیم (‪ )5000‬دینار بده‌م به‌فیلمێک پێشتر‬ ‫زاهیر عه‌لى هونه‌رمه‌ند باس له‌و‌ه ده‌کات ک‌ه سینه‌مامان‬ ‫بینیوم‌ه یان ل‌ه بازاڕ ده‌ست ده‌که‌وێت‪.‬‬ ‫نی‌ه تا په‌یوه‌ندى گرێبدات‪ ،‬ک‌ه سینه‌ماشمان نه‌بێت ناتوانین‬ ‫ئ��ازاد س �ه‌وز‌ه به‌ڕێوه‌به‌رى گشتى سینه‌ماى سلێمانى‬ ‫بڵێین ئاستى سینه‌ماى کوردى ل‌ه کوێدایه‌‪ ،‬که‌ره‌سته‌کانمان‬ ‫پێیوای‌ه سینه‌ما تێڕوانینی هه‌ی‌ه له‌سه‌ر خستنه‌روی‬ ‫هه‌ی‌ه باگراوه‌ندى جوانمان هه‌ی‌ه واڵته‌که‌مان زۆر جوان ‌ه‬ ‫پێداویستیه‌کانی ژیانی مرۆڤ ده‌توانێت ب‌ه وێن‌ه قسه‌ی‬ ‫هه‌موو شتێکى جوانى تێدای‌ه بۆ سینه‌ما‪ ،‬به‌اڵم به‌داخه‌و‌ه ئه‌و‬ ‫هه‌بێت له‌سه‌ر بواری سیاسه‌ت و ئابووری و کۆمه‌اڵیه‌تى‬ ‫ته‌کنیکه‌ى ل‌ه واڵتان هه‌ی‌ه الى ئێم‌ه هێشتا نه‌گه‌یشتۆت ‌ه‬ ‫و هۆشیاری و ئاگایی و کلتوری‪ ،‬سینه‌ما ک‌ه دێت ‌ه‬ ‫ئه‌و ئاست و توانایه‌‪ ،‬له‌رووى هونه‌ریه‌و‌ه تواناى چاکمان‬ ‫گۆ ده‌یان چیرۆکی نه‌بینراو ده‌گێرێته‌و‌ه ده‌توانرێت‬ ‫هه‌ی‌ه به‌تایبه‌ت ل‌ه گه‌نجه‌کانمان ئه‌بینم له‌کارى‬ ‫کاریگه‌ری هه‌بێت له‌سه‌ر گۆڕینی هه‌ستی جوانبینی‬ ‫نواندندا هیچ که‌مترنین له‌وانه‌ى ل‌ه ده‌ره‌وه‌ى واڵت‬ ‫مێژوى سینه‌ما‬ ‫و ژیان دۆستی و دروستکردنی هۆشیاری ته‌ندروست‬ ‫نواندن ده‌که‌ن‪ ،‬گه‌نجمان هه‌ی‌ه ئه‌گه‌ر بێت و بوارى‬ ‫الی مرۆڤ‪ ،‬چونک‌ه هه‌میش‌ه گوتاری له‌گه‌ڵ عه‌قڵ م��ێ��ژوی ده‌رک �ه‌وت��ن��ی سینه‌ما و فیلمسازی ل �ه‌ ب��اش��وری بۆ بڕه‌خسێت جوانترین ک��ارى سینه‌مایى ده‌ک��ات‪،‬‬ ‫و تێگه‌شتنی مرۆڤدای‌ه و هونه‌رێکی زیندو‌ه و ئه‌گه‌ر ب ‌ه کوردستان بۆ ئه‌وکاته‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ که‌ سینه‌مای گه‌ڕۆک ل ‌ه ده‌رهینه‌ران و فلیمسازانى بوارى سینه‌مایی به‌رده‌وام‬ ‫ئاراسته‌یه‌کی پۆزه‌تیڤانه‌دا سه‌یری بکه‌ین کاریگه‌ری سااڵنی (‪ )1919‬ب �ه‌دواوه‌ هاتۆته‌ دهۆک و هه‌ولێر و سلێمانی ل‌ه هه‌وڵى ناساندنى سینه‌ماى کوردیدان ل‌ه رێگه‌ى‬ ‫باشی ده‌بێت‪ ،‬ه�ه‌روه‌ه��ا ل‌ه روى کوالێتی ده‌ن��گ و له‌ رێگه‌ی ئه‌رمه‌نه‌کان و ئینگلیزه‌کانه‌وه‌ به‌رهه‌می ئه‌م هونه‌ر‌ه به‌شدارى کردنى چه‌ند به‌رهه‌مێکى سینه‌ماکارانى‬ ‫ره‌نگه‌و‌ه سینه‌ما زۆر جیاواز‌ه ل‌ه (‪.)tv‬‬ ‫له‌کوردستان بینراوه‌ و چه‌ندین فیلمی سینه‌مایی به‌رهه‌م هاتون‪ ،‬کورد ل‌ه فێستیڤاڵ‌ه نێونه‌ته‌وه‌ییه‌کان و به‌ده‌ستهێنانى‬ ‫یه‌که‌م هۆڵی سینه‌ما له‌ سلێمانی پێش شاره‌کانی تر ب��ووه‌ ل ‌ه چه‌ند خه‌اڵتێک سه‌ره‌تایه‌ک‌ه بۆ دوروستبوونى‬ ‫که‌م بوونه‌وه‌ى سه‌ردانکه‌رانى‬ ‫ده‌وه‌ن نه‌وزاد کچ‌ه ئه‌کته‌ر ک‌ه ماوه‌ى هه‌شت ساڵ ‌ه ساڵی (‪ )1956‬یه‌که‌م هۆڵی نمایش به‌ناوی سینه‌مای گۆیژ‌ه سینه‌ماى کوردى‪.‬‬ ‫کارى نواندن ده‌کات‪ ،‬که‌مبوونه‌وه‌ى بینه‌رى سینه‌ما له‌ شه‌قامی مه‌وله‌وى دوایتر سینه‌مای سه‌الحه‌دین له‌ سابونکه‌ران ده‌وه‌ن ن��ه‌وزاد کچ‌ه ئه‌کته‌ر پێى وای �‌ه هه‌لێکى‬ ‫و ساوایى سینه‌ماى کوردى ب‌ه هۆکارێکى کاریگه‌ر کراوه‌ته‌وه‌ و خه‌ڵکێکی زۆر ئاشنای سینه‌ما و بینینی فیلم ب ‌ه باش هه‌ی‌ه بۆناساندنى سینه‌ماى ک��وردى پێویست ‌ه‬ ‫ده‌زانێت بۆ دورکه‌وتنه‌وه‌ى جه‌ماوه‌ر ل‌ه هۆڵه‌کانى تایبه‌ت ئه‌مریکی و هیندی و عه‌ره‌بی و میسرییه‌کانن‪ ،‬پاشان سینه‌ماکان هه‌میش‌ه پ��ڕب��ن ل �‌ه خ �ه‌ڵ��ک‪ ،‬ئێم ‌ه‬ ‫سینه‌ما و که‌مى هۆڵه‌کان و گرانى بلیتى چوون‌ه ژوره‌و‌ه سینه‌ما ره‌شید و سینه‌ما دڵشاد و سینه‌ما سیروان له‌ سلێمانی ده‌رهێنه‌رى باشمان هه‌ی‌ه وه‌ک (به‌همه‌نى قوبادى‪،‬‬ ‫کرانه‌وه‌ له‌و سااڵنه‌دا به‌ زۆری و به‌خێزانیشه‌وه‌ چونه‌ته‌ سینه‌ما و حسێن س��ێ��وه‌دی��ن‪ ،‬ح�ه‌س�ه‌ن عه‌لى و‪..‬ه��ت��د) ک��ارى‬ ‫وه‌ک هۆکاره‌کانى تر ده‌بینێت‪.‬‬ ‫له‌الیه‌کیتر عومه‌ر ره‌م�ه‌زان مامۆستا ل‌ه زانکۆى کاریگه‌ری باشی له‌سه‌ر باری کۆمه‌اڵیه‌تی و سیاسی هۆشیای سینه‌مایى باشیان کردوو‌ه به‌رهه‌مه‌کانیان ل‌ه ده‌ره‌وه‌ى‬ ‫سلێمانى باس له‌و‌ه ده‌کات ته‌کنه‌لۆژیا هۆیه‌کى گرنگ ‌ه جه‌ماوه‌ر هه‌بوو ئه‌م په‌رۆشییه‌ بۆ سینه‌ما تا سااڵنی (‪ )1990‬واڵت پیشاندراو‌ه و خه‌اڵتى جیهانیشیان وه‌رگرتووه‌‪،‬‬ ‫ک‌ه وایکردوو‌ه خه‌ڵک نه‌چێت‌ه سینه‌ما و کاریگه‌رى به‌رده‌وام بوو له‌گه‌ڵ تێکچونی زۆر الیه‌نی کۆمه‌ڵگه‌ جه‌ماوه‌ری ئه‌مه‌ش ئه‌و مانای‌ه ده‌گه‌یه‌نێت کورد هه‌وڵێکى داو‌ه‬ ‫بناغه‌ى داناو‌ه بۆ هه‌نگاونان بۆ سینه‌ماى کوردى‪.‬‬ ‫سینه‌ماى که‌مکردۆته‌وه‌‪ ،‬به‌تایبه‌تى سه‌ته‌الیت ل ‌ه سینه‌ما که‌مبوه‌وه‌‪.‬‬ ‫یاد به‌ڕێوه‌به‌رى سینه‌ماسیتى ل‌ه سلێمانى ده‌ڵێت‪:‬‬ ‫هه‌موو ماڵێکدا هه‌یه‌‪ ،‬ئه‌و فیلمه‌ى له‌وێ پیشانده‌درێت‬ ‫ناتوانین ل�ه‌خ��ۆم��ان�ه‌و‌ه نرخى بلیته‌کان دابنێین‪،‬‬ ‫ل‌ه ماڵه‌که‌ى خۆته‌و‌ه ده‌یبینیت‪ ،‬هه‌ڵبژاردنه‌کانیش زۆر‌ه‬ ‫ئه‌گه‌ر له‌سینه‌مدا له‌ماوه‌ى یه‌ک هه‌فته‌دا یه‌ک فیلم به‌هۆی گه‌شه‌کردنی ره‌وتی فیلم و سینه‌ما ل‌ه کوردستان چونک‌ه ئه‌و فیلمانه‌ى ده‌یهێنین وه‌ک گرێبه‌ست له‌گه‌ڵ‬ ‫پیشانبدا ئه‌و‌ه ل‌ه ماڵکه‌ى خۆته‌و‌ه له‌یه‌ک رۆژدا ده‌توانى تا راده‌یه‌کی باش و به‌رچاو جه‌ماوه‌ری بینینی فیلم ستۆدیۆکانى ئه‌مریکا ل‌ه هه‌فته‌ى یه‌که‌مدا له‌(‪)% 60‬ى‬ ‫که‌مى کردووه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌م‌ه له‌کاتێکدای‌ه ک‌ه خه‌ڵکی ئێم ‌ه پاره‌ى بلیت ده‌بێ بۆ ئه‌وان بێت‪ ،‬له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ى سینه‌ماکانمان‬ ‫چه‌ند فیلمێک ببینیت‪.‬‬ ‫جیهاد دڵپاکیش ئه‌و‌ه ده‌خاته‌ڕوو ک‌ه وه‌زاره‌تى رۆشنبیرى خواردنی ئاسانی ده‌وێت و ئه‌رکی فیلم سازان و سینه‌ما هیچ جیاوازى نی‌ه له‌گ‌ه ‌ڵ سینه‌ماکانى لوبنان و دوبه‌ى‪،‬‬ ‫ساڵى پار بودجه‌یه‌کى باشى بۆ سینه‌ما ته‌رخانکرد ک ‌ه کاران‌ه ت��اراده‌ی �ه‌ک له‌گه‌ڵ فیلمی هونه‌ری هه‌ڵبده‌ن ب �ه‌اڵم نرخه‌کانمان ل‌ه هى ئ �ه‌وان که‌متره‌‪ ،‬باوه‌ڕناکه‌م‬ ‫(‪ )8‬ملیار دینار ب��وو‪ ،‬ب �ه‌اڵم خ��راپ س �ه‌رف ده‌کرێت‬ ‫سیسته‌مێک نیه بۆی‌‪ ،‬نیگه‌رانى خۆشى ده‌رده‌بڕێت و‬ ‫ده‌ڵێت به‌ڕێوه‌به‌رێتیه‌کى گشتیمان هه‌ی‌ه بۆ سینه‌ما پێمان‬ ‫ره‌وا نابینن خه‌ریک‌ه دایده‌خه‌ن‪.‬‬ ‫ئازاد سه‌وز‌ه پێیوای‌ه دورکه‌وتنه‌و‌ه ل‌ه چون‌ه هۆڵه‌کانی‬ ‫سینه‌ما ب�ه‌ه��ۆی ف��راوان��ب��ون��ى هۆکانى راگ �ه‌ی��ان��دن و‬ ‫سه‌ته‌الیت و سه‌رقاڵبوون ب‌ه گرانیه‌کانی ژیان و کارکردن‪.‬‬ ‫ل‌ه هه‌مانکاتدا ئه‌م هونه‌ر‌ه نه‌بوو‌ه ب‌ه پێویستیه‌کى رۆژانه‌‪،‬‬ ‫به‌ڕاى ئه‌و مرۆڤ رۆژان‌ه گرنگی به‌و شت‌ه ده‌دوات که‌‬ ‫زۆر نزیک‌ه ل‌ه رۆحیه‌و‌ه هه‌رچه‌ند‌ه له‌م چه‌ند ساڵه‌ى دوایى‬

‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪47‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2710/12/16 - 2011/3/7‬‬

‫‪9‬‬

‫هۆکاره‌که‌ى نرخى بلیته‌ک‌ه بێت‪ ،‬فیلمى کوردیمان دابه‌زاندو‌ه‬ ‫ک‌ه نرخه‌که‌ى (‪ )5000‬دینار بووه‌‪ ،‬به‌اڵم به‌چوار رۆژ ته‌نها‬ ‫(‪ )80‬که‌س هات‪ ،‬هۆیه‌که‌شى ئه‌وه‌ی‌ه ئێم‌ه ماوه‌یه‌ک‌ه ل ‌ه‬ ‫سینه‌ما دابڕاوین ماوه‌یه‌کى پێویست‌ه تاپێى ئاشنا ده‌بین‪ ،‬ئه‌و‬ ‫زه‌وقه‌ى له‌خه‌ڵکى عه‌ره‌بدا هه‌ی‌ه بۆ سینه‌ما ل‌ه کوردا نی ‌ه‬ ‫ب‌ه داتا المان‌ه هه‌موو فیلمێک رێژه‌ى (‪)%80‬ى عه‌ره‌بن‪.‬‬ ‫نرخى بلیته‌کانمان (‪ )10‬هه‌زار بۆ (‪ )12‬هه‌زاره‌‪.‬‬ ‫ئازاد سه‌وز‌ه وتى‪ :‬گرنگیدان ب‌ه سینه‌ما به‌کردنه‌وه‌ى‬ ‫هۆڵه‌کانی سینه‌ما ده‌زانێت بۆ ئه‌وه‌ى ل‌ه هه‌موو رویه‌که‌و‌ه‬ ‫ئه‌م هونه‌ر‌ه کاریگه‌ری خۆی له‌سه‌ر تاکی ک��ورد ون‬ ‫نه‌کات و هه‌روه‌ها بۆ ئ�ه‌وه‌ى ئه‌م هونه‌ر‌ه گرنگی زیاتر‬ ‫به‌جێبهێڵێت ده‌بێت هۆشیاری سینه‌مایی ل‌ه رێگای‬ ‫میدیای (بینراو و بیستراو و نوسراو) گه‌شه‌ی رێی‬ ‫بدرێت‪ ،‬ده‌بێت لێره‌ش ئه‌و شکۆی‌ه بگه‌ڕێته‌و‌ه بۆ سینه‌مای‬ ‫ک��وردی‪ .‬له‌مسه‌رده‌مه‌دا ب���ه‌ره‌وژور هه‌ڵکشانی ره‌وتی‬ ‫فیلم س��ازى ک��وردی�ه‌‪ ،‬وه‌زاره‌ت���ى رۆشنبیری و الوان له‌‬ ‫جێگه‌ى هاوکارى و پشتگیری زیاتر پێشخستنی هونه‌رى‬ ‫فیلمسازی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیه‌کانی هونه‌ری سینه‌مای‬ ‫پ��ارێ��زگ��اک��ان‪ ،‬ده‌خرێن‌ه س �ه‌ر ب�ه‌ڕێ��وه‌ب�ه‌رای�ه‌ت��ی گشتی‬ ‫رۆشنبیری و هونه‌ر و وه‌رزش و الوان له‌وێ سینه‌ما و‬ ‫فیلمسازی سه‌ربه‌خۆیى و پسپۆڕی خۆی له‌ده‌ست ده‌دات‪،‬‬ ‫هه‌ناسه‌کانی سه‌رکه‌وتنیشی لێده‌سنرێته‌و‌ه ئه‌و‌ه زۆر نائومێد‬ ‫به‌خش‌ه ئێم‌ه خوازیارین دامه‌زراوه‌کانی سینه‌ما فراوانتر‬ ‫بکرێن و داواکارین په‌رله‌مان و سه‌رۆکایه‌تی هه‌رێم ئه‌و‬ ‫یاسای‌ه ئیمزانه‌که‌ن و زیان نه‌گه‌یه‌نن به‌و ره‌وت‌ه گرنگ ‌ه‬ ‫به‌روپێشچوه‌ى سینه‌ما و فیلمسازی و هونه‌رى فیلمسازی‬ ‫و سینه‌مای کوردی زۆرباش ناسراو‌ه و ده‌بێت خزمه‌تی‬ ‫بکرێت نابێت به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیه‌کان فه‌رامۆش بکرێن و‬ ‫دابخرێن‪.‬‬

‫هێرش هه‌ورامى‪:‬‬

‫به‌رهه‌مى حه‌وت ساڵى ل ‌ه نه‌ورۆزدا باڵو ده‌کاته‌وه‌‬ ‫[ ئا‪ /‬کارزان تاریق ]‬

‫بورهان مه‌جید‪:‬‬ ‫کوردستان وه‌ک‬ ‫سلێمانی ده‌ته‌قێته‌و ‌ه‬ ‫[ دیدارىـ بێریڤان محه‌مه‌د ]‬ ‫هونه‌رمه‌ند بورهان مه‌جید ل ‌ه چاوپێکه‌وتێکدا بۆ (چه‌تر)‬ ‫باسى گۆانی ‌ه نوێیه‌کى کرد ک ‌ه له‌م چه‌ند ڕۆژه‌دا بۆ ڕاپه‌رین ‌ه‬ ‫جه‌ماوه‌ریه‌که‌ى هه‌رێمى کوردستان وتوه‌‪ ،‬وتى‪ « :‬به‌رهه‌م‬ ‫هێنانى گۆرانیه‌کى وا ل ‌ه خۆیه‌و ‌ه نابێت زۆر سوپاسى ده‌سه‌اڵت‬ ‫ده‌که‌ین ک ‌ه ئه‌وه‌نده‌یان خه‌فه‌ت کر‌د ب ‌ه دڵمانه‌وه‌‪ ،‬گۆرانى وا‬ ‫به‌رهه‌مبێنین»‪.‬‬

‫ده‌موت بۆت ‌ه که‌الو‌ه ده‌یانوت بۆت ‌ه نیویۆرک‬ ‫بورهان ک‌ه ماوه‌ى چه‌ند ساڵ‌ه به‌هۆى ڕه‌خنه‌کانى ل‌ه ده‌سه‌اڵتدارانى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان و به‌رامبه‌ر به‌گه‌نده‌ڵى و ناعه‌داله‌تیه‌کان که‌مترین جار‬ ‫گۆرانیه‌کانى ل‌ه ته‌له‌فیزیۆنه‌کان نیشاندراو‌ه ل‌ه کاتێکدا ک‌ه هۆگرانى ده‌نگى‬ ‫زۆرن‪ ،‬وتى به‌رده‌وام ڕه‌خنه‌م له‌م ده‌سه‌اڵت‌ه هه‌بو‌ه ک‌ه بیست ساڵ غه‌درو زوڵم‬ ‫له‌م خه‌ڵک‌ه ده‌کات‪ ،‬من پێش ڕوداوه‌ک��ان که‌وتوم‪ ،‬ده‌موت سلێمانى بۆت ‌ه‬ ‫که‌الو‌ه ئه‌وان ده‌یانوت بۆت‌ه نیویۆرک‪ ،‬یان هه‌ولێر ک‌ه تا ئێستا زێراب به‌سه‌ر‬ ‫جاده‌کانیدا ده‌ڕوات‪ ،‬ئه‌و بینا و قه‌سرو قسوره‌کانیشیان ب‌ه پاره‌ى ئه‌م میله‌ت ‌ه‬ ‫دروستکردو‌ه هی خه‌ڵک نی‌ه هى به‌رپرسه‌کانن گه‌ر راستیان ده‌کرد چوار‬ ‫بینایان بۆ ڕه‌ش و ڕوت درووستکردای‌ه به‌و‌ه پێش ده‌که‌وێت‪.،‬‬ ‫هه‌موو کوردستان وه‌ک خه‌ڵکى سلێمانى پڕ‌ه‬ ‫ئه‌و سه‌باره‌ت ب‌ه به‌رهه‌مهێنانى گۆرانى ل‌ه (ل‌ه مه‌یدانى ئازادیدا ک ‌ه‬ ‫پایته‌ختى بیرو رای�ه‌‪ )...‬باسى له‌وه‌کرد به‌رهه‌م هێنانى گۆرانیه‌کى وا ل ‌ه‬ ‫خۆیه‌و‌ه نابێت زۆر سوپاسى ده‌سه‌اڵت ده‌که‌ین ک‌ه ئه‌وه‌نده‌یان خه‌فه‌ت کرد‬ ‫ب‌ه دڵمانه‌وه‌‪ ،‬ئه‌و گۆرانی‌ه به‌رهه‌مبێنم‪ ،‬ئه‌گینا ده‌بوو ئێستا ئێم‌ه گۆرانى‬ ‫سۆزداریمان بۆ گه‌نجه‌کانمان بوتایه‌‪ ،‬نه‌ک ئه‌و هه‌موو کاره‌ساته‌یان بۆ‬ ‫باسکه‌ین‪ ،‬ئه‌و گۆرانی‌ه په‌یامى من‌ه بۆ ئه‌و گه‌نجانه‌ى ل‌ه سه‌ر شه‌قامه‌کانن‪،‬‬ ‫ک‌ه بڕوام وای‌ه ته‌نها تایبه‌ت نی‌ه ب‌ه سلێمانی‪ ،‬به‌ڵکو تایبه‌ت‌ه ب‌ه هه‌موو‬

‫کوردستانه‌وه‌‪ ،‬هه‌موو کوردستان وه‌ک خه‌ڵکى سلێمانى پڕ‌ه رۆژێک وه‌ک‬ ‫سلێمانى ده‌ته‌قنه‌و‌ه ئیتر به‌یانى بێت یان ڕۆژێکى تر ئه‌م‌ه حه‌قیقه‌ته‌‪ .‬وتیشى‪:‬‬ ‫ئومێد هه‌ی‌ه به‌م خۆپیشاندان‌ه دڵنباشبن ده‌بێت ئه‌م باروو دۆخه‌هه‌ر بگۆرێت‬ ‫هه‌ر گۆڕانکاریه‌ک رووبدات ئه‌رک و ماندوو بونی خوێنى ئه‌و گه‌نجانه‌یه‌‪،‬‬ ‫پێویست‌ه دواى ئه‌م هه‌موو قوربانی‌ه ک‌ه دراو‌ه به‌رده‌وامبن تا ئه‌م هه‌موو خه‌دروو‬ ‫زوڵم‌ه نه‌مێنیت‪.‬‬ ‫چۆن سه‌روه‌ت و سامان ماڵه‌که‌ى ده‌دزیت‬ ‫ئه‌و هونه‌رمه‌ند‌ه پێى وای‌ه چاره‌سه‌ر بۆ ئه‌م دۆخ‌ه ئه‌وه‌ی‌ه ک‌ه ئه‌و هه‌مو پاره‌و‬ ‫سه‌روه‌ته‌ی خه‌ڵک ل‌ه ده‌سه‌اڵتداره‌کان بسه‌نرێته‌و‌ه ئیتر ده‌سه‌اڵته‌کانیشیان‬ ‫نامێنێت ئیتر ناشتوانن ئه‌وه‌ند‌ه گاڵت‌ه جاڕى به‌هه‌ڵبژاردن و ب‌ه موقه‌ده‌ساتى‬ ‫خه‌ڵک بکه‌ن‪ .‬وتى‪ :‬لێره‌و‌ه ب‌ه ده‌سه‌اڵتدارنیش ده‌ڵیم میله‌تێک کیمیایى‬ ‫کرابێت ب‌ه سه‌ریدا ئه‌و هه‌موه‌ى لێ ئه‌نفالکرابێت و لێى ل‌ه سێدار‌ه درابێت‬ ‫چه‌ندین دێى ڕۆخابێت چۆن سه‌روه‌ت و سامان ماڵه‌که‌ى ده‌دزیت و ده‌یخۆیت‪،‬‬ ‫گه‌وره‌ترین به‌رپرسى کورد به‌قه‌د بنه‌ماڵه‌یه‌کى ئه‌نفال یان هه‌ڵه‌بج‌ه قوربانى‬ ‫نه‌داو‌ه بۆ کورد ک‌ه لێفه‌یه‌ک نی‌ه بیدات ب‌ه خۆیدا به‌اڵم ئه‌وان ب‌ه سه‌دان‬ ‫ڤێالیان هه‌بێت‪ ،‬چه‌ندین دۆنم عه‌رزیان گرتو‌ه ک‌ه هه‌زاران که‌س حیمایه‌ى‬ ‫ده‌کات ل‌ه پاره‌ى ئه‌م خه‌ڵکه‌‪.‬‬ ‫تا قه‌ناعه‌ت ب ‌ه که‌سێک ده‌که‌یت هه‌زارت بۆ ده‌کرن و ده‌تۆقێنن‬ ‫بورهان مه‌جید ل‌ه په‌یامێکیش بۆ ده‌سه‌اڵتداره‌کان وتى‪ :‬ئاسایى بونه‌وه‌ى‬ ‫ئه‌م باروو دۆخ‌ه ده‌بێت ئه‌و سه‌روه‌ت و سامان و ئه‌رزو موڵکانه‌ى له‌م خه‌ڵکه‌یان‬ ‫داگیرکردو‌ه بیده‌نه‌و‌ه به‌خه‌ڵک شته‌کان ده‌چنه‌و‌ه شوێنى خۆى تا ئه‌و سه‌روت‬ ‫و سامانه‌یان ب‌ه ده‌سته‌و‌ه بێت هه‌ر هه‌ڵبژاردنێک بکه‌ى هه‌ر باتڵه‌‪ ،‬چونک‌ه تا‬ ‫تۆ قه‌ناعه‌ت ب‌ه که‌سێک ده‌که‌یت ئه‌وان هه‌زارت بۆ ده‌کرن و هه‌زارت بۆ‬ ‫ده‌تۆقێنن‪ ،‬ک‌ه ئه‌و پارانه‌ش ل‌ه ده‌ستیان وه‌رگیرایه‌و‌ه ده‌توانین کێشه‌ى بێئاوى‬ ‫و بێکاره‌بایی و بێخانویی و بێکارى و چه‌ندین کێشه‌ى ترى پێى نه‌هێڵین‪.‬‬

‫هێرش هه‌ورامى پاش ماوه‌یه‌کى زۆر دورکه‌وتنه‌و ‌ه‬ ‫له‌ هۆگرانى ده‌نگى و له‌ چاوى بینه‌ران له‌ دیدارێکى‬ ‫رۆژن��ام��ه‌ى (چ��ه‌ت��ر)دا م��ژده‌ى گ��ه‌ڕان��ه‌وه‌ ده‌دات�� ‌ه‬ ‫هۆگرانى و گله‌یی له‌ راگه‌یاندنه‌کان ده‌کات و ده‌ڵێت‬ ‫چاوی هه‌ندێک له‌ ڕاگه‌یاندنه‌ کوردیه‌کان کوێره‌و‬ ‫دواتر مێأوو بڕیار ده‌دات چییان به‌ هونه‌ری کوردی‬ ‫کردووه‌‪.‬‬ ‫له‌ گه‌ڵ هونه‌رمه‌ندان تێکه‌اڵویم نییه‌‬

‫هونه‌رمه‌ند هێرش هه‌ورامى له‌دایک بوى شارى هه‌ڵه‌بج ‌ه‬ ‫که‌ ئێستا له‌ نه‌رویج ژی��ان به‌سه‌ر ده‌ب��ات باس ل�ه‌وه‌ ده‌کات‬ ‫که‌ تێکه‌اڵوییه‌کى ئه‌وتۆى له‌گه‌ڵ هیچ هونه‌رمه‌ندێک نی ‌ه‬ ‫و ده‌ڵێت‪ :‬تا ئێستا به‌ نیاز نیم له‌گه‌ڵ هیچ هونه‌رمه‌ندێکدا‬ ‫گ��ۆران��ی��ی �ه‌ک��ى (دوێ���ت���ه‌) ب��ڵ��ێ��م‪ ،‬ب���ه‌داخ���ه‌وه‌ ل���ه‌گ���ه‌ڵ هیچ‬ ‫هونه‌رمه‌ندێک تێکه‌اڵوی زۆرم نییه‌‪ ،‬ته‌نها ئ�ه‌و که‌سان ‌ه‬ ‫نه‌بێت که‌ ئیشیان له‌گه‌ڵ ده‌که‌م و سوپاسیان ده‌که‌م هه‌میش ‌ه‬ ‫هاوکارم بوون چ ئه‌وانه‌ی ئێستا و چ ئه‌وانه‌ی له‌مه‌وپێش‬ ‫پێکه‌وه‌ کارمان کردوه‌‪.‬‬ ‫هێرش به‌ خۆشحاڵیه‌وه‌ باس له‌وه‌ ده‌ک��ات که‌ له‌سه‌ره‌تاى‬ ‫کارى هونه‌رییه‌وه‌ به‌هه‌رسێ زاراوه‌ى هه‌ورامى و سۆرانى و‬ ‫کرمانجى گورانی وتوه‌ و به‌ کلیپى گه‌یاندووه‌‪ ،‬بۆ یه‌که‌م‬ ‫جاریش به‌ گورانییه‌کى هه‌ورامى (هه‌وار) خۆى به‌ بینه‌رانى‬ ‫و هه‌موو کوردستان ناساندوه‌ ئ �ه‌وه‌ش ویستى خۆى ب��ووه‌ تا‬ ‫به‌وشێوه‌یه‌ بێته‌ ناو کارى هونه‌ریه‌وه‌‪ ،‬چونکه‌ کاتیک ئه‌بیت‬ ‫ئاوازیکى به‌وشیوه‌یه‌ هه‌ڵئه‌بژیریت ئه‌بیت بیرى له‌ هه‌موو‬ ‫الیه‌نه‌کانى کردبێته‌ تاکو بتوانیت تاڕاده‌یه‌کى باش له‌ناو‬ ‫خه‌ڵکدا بمێنیته‌وه‌‪ ،‬هێرش ئه‌وه‌ش ده‌خاته‌ ڕوو که‌ ئه‌و زیاتر‬ ‫سه‌رقاڵى کارى ئاهه‌نگ و بۆنه‌ تایبه‌ته‌کانه‌‪ ،‬چونکه‌ ئه‌و‌ه‬ ‫زیاتر له‌گه‌ڵ حه‌زو ویست و ستایلم دیته‌وه‌ و ده‌شڵێت ئه‌گه‌ر‬ ‫خۆم له‌و جوره‌ گۆرانیانه‌ دڵنیا نه‌بم نایانڵێمه‌وه‌ چونکه‌ هه‌رده‌م‬ ‫هه‌وڵمداوه‌ ئاوازیک بکه‌مه‌ گورانى له‌گه‌ڵ ده‌نگم بگونجێت‬ ‫ئه‌مه‌ش به‌هۆى کاریگه‌رى کوردستان به‌گشتى و هه‌ورامان‬ ‫ب�ه‌ت��ای��ب�ه‌ت��ى ک �ه‌ دی����اره‌ زۆر ڕۆڵ���ى س �ه‌ره‌ک��ی‬ ‫ئه‌بینێت‪.‬‬ ‫خۆشه‌ویستیم بۆ واڵت‬

‫هێرشى ت �ه‌م �ه‌ن(‪ )28‬ساڵه‌‪ ،‬ڕاى وای ‌ه‬ ‫که‌سێک کارى هونه‌رى ده‌کات‪ ،‬باش نی ‌ه‬ ‫له‌ سیاسه‌تیشدا کاربکات‪ ،‬به‌اڵم ده‌بێت‬ ‫له‌گه‌ڵ نه‌ته‌وه‌که‌ى ڕاستگۆ بێت‪ ،‬باسیش‬ ‫له‌وه‌ ده‌کات ئه‌و تائێستا تێکه‌ڵى هیچ حزب‬ ‫و الیه‌نێک نه‌بوه‌ و ته‌نها ده‌یه‌وێت بۆ میله‌ته‌که‌ى‬ ‫به‌ گشتى خزمه‌ت بکات‪ ،‬دڵێت‪ :‬ئه‌وه‌ى له‌ توانامدا‬ ‫بوبێت بۆ واڵته‌که‌مم ک��ردوه‌ و چه‌ندجارێکیش ل ‌ه‬ ‫ئه‌وروپا به‌شدارى هه‌ر ئیشێکم‌ کردبێت خۆم به‌کورد‬ ‫ناساندوه‌ و شانازیم پێوه‌کردوه‌ خوشه‌ویستیم بۆ‬ ‫واڵت زۆرکات کاردانه‌وه‌ى به‌رچاوى هه‌بوه‌‬

‫له‌سه‌ر خوم هه‌ر ئه‌مه‌ش واى کردووه‌ به‌م دواییانه‌ کۆمه‌ڵیک‬ ‫ئاوازى تایبه‌ت به‌کوردستان دابنیم‪.‬‬ ‫له‌ هیچ که‌ناڵێک رازی نیم‬

‫هونه‌رمه‌ند هێرش داواى لێبوردن له‌ خوشه‌ویستان و هۆگرانى‬ ‫ده‌نگى ده‌کات‪ ،‬به‌هۆى ئه‌وه‌ى ماوه‌یه‌کى زۆره‌ له‌سه‌ر که‌ناڵ ‌ه‬ ‫کوردیه‌کان ده‌رناکه‌وێت‪ ،‬هۆکارى ده‌رنه‌که‌وتنه‌که‌شى بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ ده‌گێرێته‌وه‌ که‌ ده‌یه‌وێت شتى باشیان پیشکه‌ش بکات‪،‬‬ ‫ئ�ه‌و هونه‌رمه‌نده‌ نیگه‌رانى خ��ۆى له‌ به‌رامبه‌ر ته‌له‌فیزیۆن ‌ه‬ ‫ک��وردی �ه‌ک��ان ده‌رده‌ب���ڕێ���ت و ده‌ڵ��ێ��ت‪ :‬ئێستا ل �ه‌ ته‌له‌فزیون ‌ه‬ ‫کوردیه‌کاندا به‌داخه‌وه‌ زۆر له‌ به‌ناو ئه‌و هونه‌رمه‌ندانه‌ ئه‌بینین‬ ‫که‌ هه‌موو هه‌فته‌یه‌ک له‌که‌ناڵێکدا میوانن‪ ،‬که‌چى له‌گه‌ڵ‬ ‫ڕێ��زم��دا هیچیان پێنیه‌‪ ،‬چ��اوو گ��وێ��ى هه‌ندیک له‌بینه‌رو‬ ‫که‌ناڵه‌کانى ئه‌مڕۆى کوردستان کوێره‌ و هیچ نابیستن و‬ ‫نابینن‪ ،‬به‌اڵم میژوه‌ بڕیارده‌دات چیکراوه‌ به‌ هونه‌رى کوردى‪،‬‬ ‫گله‌ییه‌کى زۆرم له‌ هه‌موو ڕاگه‌یاندنى ک��وردى هه‌یه‌ ل ‌ه‬ ‫هیچکامیشیان ڕازى نیم نه‌ک له‌به‌ر شه‌خسى خوم‪ ،‬به‌ڵکو‬ ‫له‌به‌ر ئ �ه‌وه‌ى به‌رهه‌مى ب��اش و خ��راپ له‌یه‌کجیاناکه‌نه‌وه‌‪،‬‬ ‫ل �ه‌ب �ه‌رئ �ه‌وه‌ خ��وم زۆر ب���ه‌دوور ئ �ه‌گ��رم ل �ه‌ ک�ه‌ن��اڵ�ه‌ ئاسمانی ‌ه‬ ‫کوردیه‌کان خوزگه‌ له‌جیاتى (‪ )18‬که‌ناڵى ئاسمانى کوردى‬ ‫(‪ )2‬که‌ناڵى ڕێک و پێک بونایه‌ که‌شایه‌نى هه‌موو کورد‬ ‫بونایه‌‪.‬‬ ‫به‌چه‌پڵی هونه‌ری کوردی به‌سه‌ر یه‌ک داده‌ده‌ن‬

‫ئه‌و هونه‌رمه‌نده‌ ڕاى خۆى له‌ باره‌ى ئه‌و تێکه‌ڵبونه‌ى ستایڵى‬ ‫گۆرانى کوردى به‌ میله‌تانى تر ده‌ڵێت‪ :‬تیکه‌ڵبونى ستایلى‬ ‫بێگانه‌ شتیکى خ��راپ نیه‌‪ ،‬ب �ه‌اڵم ب �ه‌داخ �ه‌وه‌ ئه‌مڕۆ بوه‌ت ‌ه‬ ‫شتیکى باو ئه‌وه‌کێشه‌یه‌کى ئێمه‌یه‌ که‌ وا ته‌نها که‌سیک‬ ‫چه‌پڵه‌یه‌کمان بۆ لێبدات ئیتر هه‌وڵ ئه‌ده‌ین هونه‌رى کوردى‬ ‫به‌سه‌ریه‌کدابده‌ین‪ ،‬به‌داخه‌وه‌ هه‌ندێک له‌ گورانى بیژه‌کانمان‬ ‫گه‌ر پشتگیرى که‌ناڵه‌ کوردی و حزبه‌کان نه‌بن‪ ،‬نه‌ک شایه‌نى‬ ‫ئه‌وه‌یان نه‌بوو ببنه‌ هونه‌رمه‌ندى ئه‌م میله‌ته‌ به‌سه‌زمانه‪ ‌،‬به‌ڵکو‬ ‫نه‌یان ده‌توانى له‌هیچ بواریکدا ئاستى خویان بنوینن مه‌به‌ستم‬ ‫ئه‌وه‌یه‌ که ‌هیچیان پێنیه‌ نه‌خوازه‌ له‌ گۆرانى کوردى‪.‬‬ ‫هێرش هه‌ورامى له‌ باره‌ى کاره‌ نوێیه‌که‌ی ئه‌وه‌ى خسته‌ ڕوو‬ ‫که‌ ئه‌لبومێکى نوێی به‌ده‌سته‌وه‌یه‌‪ ،‬بڕیاره‌ له‌ ده‌روربه‌ریدا‬ ‫ن���ه‌ورۆزدا ب�ڵاوى بکاته‌وه‌و به‌ناوى تریفه‌ى (خه‌یاڵ‪،‬‬ ‫گواشه‌گیر) ده‌م�ه‌وێ��ت له‌ باشترین به‌رهه‌مى ناو‬ ‫کلیپه‌که‌ بێت‪ ،‬ئه‌وه‌شى خسته‌ڕوو‪ :‬ک �ه‌ دوای‬ ‫م��اوه‌ی�ه‌ک��ی زۆر ئه‌توانم بڵێم به‌ڵێ ب�ه‌ هیوام‬ ‫له‌ ن �ه‌ورۆزی (‪)2011‬دا بتوانم به‌رهه‌می (‪)7‬‬ ‫س��اڵ ل�ه‌م�ه‌و پێشم ب�ڵاو بکه‌مه‌وه‌ و به‌نیازی‬ ‫سه‌فه‌رێکی هونه‌ریم بۆ کوردستان‬ ‫ب �ه‌ ه��ی��وام دڵ��ی هه‌موو‬ ‫گ���وێ���گ���ران���ی خ���ۆم‬ ‫ئ���اش���ت ب��ک �ه‌م �ه‌و‌ه‬ ‫که‌وا بێده‌نگ بووم‬ ‫ئه‌و ماوه‌یه‪‌ .‬‬


‫وه‌رگێڕان‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪47‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2710/12/16 - 2011/3/7‬‬

‫‪10‬‬

‫کورد ل ‌ه میدیا‬ ‫جیهانییه‌کاندا‬ ‫«هیچ که‌س پرسیاری کوردان له‌‬ ‫ئه‌ردۆغان ناکات»‬ ‫ره‌نگدانه‌وه‌ی قسه‌کانی ئه‌ردۆغان‬ ‫ل�ه‌ ئه‌ڵمانیا ک�ه‌ س�ه‌ره‌ت��ا ب�ه‌ تورکی‬ ‫و دوات��ر به‌ ئه‌ڵمانی ک��ردی‪ ،‬هێشتا‬ ‫به‌رده‌وامن‪ .‬چاپه‌مه‌نی ئه‌ڵمانیاش ل‌ه‬ ‫دواییدا باسی مافی که‌مه‌نه‌ته‌وه‌کانی‬ ‫ل��ه‌ ت��ورک��ی��ادا ک���رد و ک����وردی ب‌ه‬ ‫نمونه‌ هێنایه‌وه‌‪ .‬له‌ دوو رۆژنامه‌ی‬ ‫به‌ناوبانگی (‪ )Franfukfurter‬و‬ ‫(‪ )Rundschau‬ئه‌ڵمانیدا شرۆڤه‌ی‬ ‫کرد که‌ «کورده‌کان‪ ،‬ئه‌رمه‌نییه‌کان‪،‬‬ ‫عه‌له‌وییه‌کان چییان ب�ه‌س�ه‌ر دێ��ت؟‬ ‫هیچ که‌سێک پرسیاری ئ���ه‌وان ل‌ه‬ ‫ئه‌ردۆغان ناکات؟»‬ ‫له‌ راگه‌یاندنه‌کاندا دوو جار باس ل‌ه‬ ‫وه‌ کرا که‌ کوردان و که‌مه‌نه‌ته‌وه‌کانی‬ ‫ت��ر ل�ه‌ ت��ورک��ی��ادا کێشه‌ی پ���ه‌روه‌رد‌ه‬ ‫ب�ه‌ زم��ان��ی دایکیان ه�ه‌ی�ه‌‪ .‬ئه‌مه‌ش‬ ‫له‌ و دوو رۆژن��ام�ه‌ی ن��اوب��راودا بووه‌‬ ‫مانشێتی س �ه‌ره‌ک��ی ک �ه‌ ش��رۆڤ �ه‌ و‬ ‫گفتوگۆی زۆری له‌ سه‌ر کرا‪.‬‬ ‫ده‌میرتاش‪« :‬ئێمه‌ نه‌مانوتوه‌ ب ‌ه‬ ‫(‪ )PKK‬کۆتایی به‌ بێ‌چاالکی‬ ‫بێنێت»‬ ‫سه‌الحه‌دین ده‌میرتاش‪ ،‬هاوسه‌رۆکی‬ ‫گ��ش��ت��ی (‪ )BDP‬ل����ه‌م رۆژان�����ه‌ی‬ ‫دواییدا له‌ سه‌باره‌ت به‌ رووداوه‌کانی‬ ‫دوایی له‌ میتینگی حه‌کاریدا قسه‌ی‬ ‫کرد و وتی‪« :‬گه‌ل ده‌بێ نه‌که‌وێت‌ه‬ ‫بن کاریگه‌ری پرواکاسیۆنه‌کان و‬ ‫به‌رپرسانی ده‌وڵه‌تیش با کێشه‌کان‬ ‫ب��خ �ه‌ن �ه‌ روو‪ .‬ئ��ێ��م�ه‌ ن�ه‌م��ان��وی��س��ت��وو‌ه‬ ‫پ�ه‌ک�ه‌ک�ه‌ ک��ۆت��ای��ی ب �ه‌ ب�ێ‌چ��االک��ی‬ ‫ب��ێ��ن��ێ��ت‪ .‬پ���ه‌ک���ه‌ک���ه‌ ل���ه‌ ئ �ه‌ن��ج��ام��ی‬ ‫سیاسه‌ته‌کانی ئ��اک �ه‌پ �ه‌دا کۆتایی‬ ‫به‌ بێ‌چاالکی هێنا‪ .‬ئێستا ئێمه‌ ل‌ه‬ ‫بابه‌تی کێشه‌ی ک���ورددا چ��اوه‌ڕێ��ی‬ ‫هه‌نگاوی به‌رچاوی ئاکه‌په‌ین»‪.‬‬ ‫ده‌ هه‌زار که‌س پێشوازی له‌ شاندی‬ ‫به‌ده‌په‌ کرد و له‌ سه‌ر یه‌ک دروشمیان‬ ‫ل���ه‌ س���ه‌ر پ �ه‌ک �ه‌ک �ه‌ و ئ��ۆج �ه‌الن��ی��ان‬ ‫وت����ه‌وه‌‪ .‬دم��ی��رت��اش ل �ه‌ گ �ه‌ڵ ئ��ام��اژ‌ه‬ ‫به‌ ئ�ه‌و یارییه‌ گ�ڵاوان�ه‌ی وا (‪)15‬‬ ‫رۆژه‌ له‌ حه‌کاریدا به‌ڕێوه‌ ده‌چێت و‬ ‫خه‌ڵک هه‌ڵده‌خه‌ڵه‌تێنن‪ ،‬داوای ل‌ه‬ ‫خه‌ڵک کرد که‌ له‌ به‌رامبه‌ری ئه‌و‬ ‫پرواکاسیۆنانه‌دا وری��ا ب��ن‪ .‬چۆنک‌ه‬ ‫ده‌ی���ان���ه‌وێ خه‌ڵکی گ���ه‌وه‌ر ته‌سلیم‬ ‫وه‌ربگرن‪.‬‬ ‫داوود ئۆغلو‪« :‬ناسنامه‌ی‬ ‫که‌رکوک‪ ،‬تورکمانی‌یه‌»‬ ‫له‌ یه‌کێک له‌ ژماره‌ دواییه‌کانی‬ ‫رۆژن��ام �ه‌ی (‪)Today Zaman‬دا‬ ‫هاتووه‌‪ :‬ئه‌حمه‌د داوود ئۆغلو‪ ،‬وه‌زیری‬ ‫ک���اروب���اری ده‌ره‌وه‌ی ت��ورک��ی��ای ل‌ه‬ ‫لێداونێکیدا له‌ گه‌ڵ چه‌ند که‌سێتی‬ ‫تورکمانی له‌ ناوچه‌که‌دا باسی ل‌ه‬ ‫(ته‌له‌عفه‌ر) ک��ردووه‌ و وتویه‌تی ک‌ه‬ ‫خاکی عێراق بۆ تورکیا زۆر گرنگه‌‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها ناسنامه‌ی شاری که‌رکوک‬ ‫تورکمانییه‌ و ن��اب��ێ که‌سێکی تر‬ ‫خۆی بکاته‌ خاوه‌نی‪.‬‬ ‫به‌ گوێره‌ی (‪)Today Zaman‬‬ ‫ئ�ه‌ح��م�ه‌د داوود ئۆغلو ل �ه‌ رۆژان���ی‬ ‫پێشوودا دیدارێکی له‌ گه‌ڵ به‌ره‌ی‬ ‫ت��ورک��م��ان��ی ت �ه‌ل �ه‌ع��ف �ه‌ردا س���از داو‌ه‬ ‫و ب��ۆ نه‌مانی توندوتیژی ل�ه‌ نێوان‬ ‫گروپی سوننه‌ و شێعه‌ له‌ م شاره‌دا‪،‬‬ ‫پرۆژه‌یه‌کی ئاشتی پێشکه‌ش کردووه‌‪.‬‬

‫باقی گول‬ ‫و‪ :‬ل ‌ه تورکییه‌وه‌‪/‬‬ ‫هێمن عه‌لی‬ ‫هه‌موو چاوه‌کان رووی��ان ل‌ه و گۆڕانکاریانه‌ی‌ه ک ‌ه‬ ‫مانگی ئ��ادار ل‌ه کوردستاندا دێن‌ه ئ���اراوه‌‪ .‬شۆڕشی‬ ‫گه‌النی عه‌ره‌ب ل‌ه باکووری ئه‌فریقا و ل‌ه رۆژهه‌اڵتی‬ ‫ناوه‌ڕاستدا‪ ،‬جۆش و خرۆشی به‌خشیوه‌ت‌ه هه‌رێمه‌که‌‪.‬‬ ‫کۆما جڤاکێن کوردستان (‪ )KCK‬ل‌ه گه‌ڵ راگه‌یاندنی‬ ‫کۆتایی‌هاتنی بێ‌چاالکی‪ ،‬قۆناغێکی نوێ ده‌ست‬ ‫پ��ێ��ده‌ک��ات‪ .‬ئه‌نجومه‌نی ب �ه‌ڕێ��وه‌ب �ه‌رای �ه‌ت��ی (‪)KCK‬‬ ‫رایگه‌یاند ک‌ه ئه‌و بێ‌چاالکییه‌ی وا ل‌ه (‪ )13‬مانگی‬ ‫ئابی ساڵی (‪)2010‬ه‌و‌ه به‌رده‌وام بوو‪ ،‬ل‌ه به‌ر پێداگربوونی‬ ‫حکومه‌تی (‪ )AKP‬ل‌ه سه‌ر سیاسه‌تی نکۆڵی و پاکتاوکردن‪،‬‬ ‫کۆتایی دێت‪ .‬بزوتنه‌وه‌ی دیموکراتیکی کورد سه‌ره‌ڕای‬ ‫پێداگری ده‌وڵه‌تی ت��ورک ل‌ه سه‌ر ئه‌م سیاسه‌ته‌‪ ،‬ل ‌ه‬ ‫پێناو کرداریکردنی بژاره‌ی سیاسی دیموکراتیک‪ ،‬له‌‬ ‫ساڵی (‪ )1993‬به‌ره‌و دوا‪ ،‬ئاگربه‌ستی یه‌ک الیه‌نه‌ی‬ ‫راگه‌یاند‪.‬‬ ‫ئ �ه‌و ئاگربه‌ستانه‌ی وا (‪ )PKK‬ل �‌ه ساڵه‌کانی‬ ‫(‪ )1999 ،1998 ،1995 ،1993‬رایگه‌یاندبوو‪ ،‬له‌‬ ‫الی �ه‌ن ده‌سه‌اڵته‌کانی ئه‌و سه‌رده‌مان‌ه بۆ چاره‌سه‌ری‬ ‫هه‌ڵنه‌سه‌نگێندرا‪ .‬پارت‌ه سیاسییه‌کانی؛ (‪ANAP,‬‬ ‫‪ )DYP, RP, MHP, DSP‬ک‌ه چانسی چاره‌سه‌ریان‬ ‫ب�ه‌ک��ار نه‌هێنا‪ ،‬شکستی ب�‌ه ه�ه‌م��وو سه‌رۆکه‌کانی‬ ‫ئه‌رکانی سوپای هێنا و ل‌ه کایه‌ی سیاسیدا ناچار بوون‬ ‫پاشگه‌ز ببنه‌وه‌‪)PKK( .‬ش‪ ،‬وه‌ک هێزێکی داینامیک‪،‬‬ ‫درێژه‌ی ب‌ه تێکۆشانی خۆی دا‪.‬‬ ‫ئ���ه‌و پ���ارت���ه‌ش وا زی��ات��ری��ن ئ��اگ��رب�ه‌س��ت�ه‌ک��ان��ی بۆ‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانی خۆی قواسته‌وه‌‪)AKP( ،‬ی���ه‌‪ .‬ئه‌و‬ ‫پارته‌ش وا (‪ )PKK‬زیاترین چانسی پێدا دیسان (‪)AKP‬‬ ‫یه‌‪ .‬سه‌ڕه‌رای ئه‌م‌ه (‪ )AKP‬کورده‌کانی هه‌ڵخه‌ڵه‌تاند‬ ‫و ب‌ه رێگه‌ی سیاسه‌تی پوکاندن‪ ،‬ئامانجی ئه‌و‌ه بوو‬ ‫ک‌ه هێز‌ه رێکخستنکراوه‌کانی کوردان پاکتاو بکات‪.‬‬ ‫ده‌توانین بڵێین هه‌ر ساڵ ل‌ه پێناو چانسی چاره‌سه‌ری‬ ‫ب‌ه حکومه‌تی (‪ )AKP‬ک‌ه ساڵی (‪ )2002‬هات‌ه سه‌ر‬ ‫ده‌سه‌اڵت‪ ،‬ده‌رفه‌تی زۆر گه‌ور‌ه ره‌خسێنرا‪ .‬به‌اڵم ل‌ه جیاتی‬

‫چی بوو ‌ه هۆکاری ده‌ستپێکردن‬ ‫و کۆتایی ئاگربه‌ست‬

‫حو‌زه‌یرانی ساڵی (‪ )2011‬به‌کار هێنا‪ .‬گرتنی کوردان‬ ‫ب �ه‌رده‌وام بوو‪ ،‬حکومه‌ت ل‌ه گۆڕه‌پانی سیاسیدا هیچ‬ ‫چاره‌سه‌رییه‌کی رێک نه‌خست‪ .‬ب‌ه پێچه‌وانه‌و‌ه هه‌وڵی‬ ‫دا ئه‌و سیاسه‌ته‌ی وا ل‌ه ساڵی (‪)2003‬ه‌و‌ه بۆ رزاندنی‬ ‫(‪ )PKK‬ل‌ه گه‌ڵ تێپه‌ڕبوونی کات گرتبووه‌ی‌ه به‌ر‪ ،‬ل ‌ه‬ ‫ساڵی (‪)2011‬دا ب‌ه ئاکتۆری جیاوازتره‌و‌ه درێژه‌ی پێ‬ ‫بدات‪ .‬کوردان بۆ ئه‌وه‌ی نیشان بده‌ن ک‌ه ئیتر جارێکی‬ ‫تر فریوی یارییه‌کانی (‪ )AKP‬ناخۆن و ل‌ه گه‌ڵ‬ ‫سیاسه‌تی رانایه‌ن‪ ،‬بڕیاری بێ‌چاالکییان ل‌ه (‪)28‬ی‬ ‫شۆباتدا راگه‌یاند‪.‬‬ ‫به‌اڵم ده‌بێ هه‌ر که‌س بزانێت هه‌لومه‌رجی ئێستای‬ ‫کوردستان‪ ،‬تورکیا و رۆژهه‌اڵتی ناوه‌ڕاست ل‌ه قۆناغی‬ ‫راگه‌یاندنی ئه‌م بڕیاره‌دا ل‌ه گه‌ڵ قۆناغه‌کانی تردا‬ ‫زۆر جیاوازه‌‪ .‬ئه‌و کۆنسپته‌ی وا سیستمی حاکمییه‌تی‬ ‫جیهانی ل �‌ه ق��ۆن��اغ�ه‌ک��ان��ی پێشتردا ل �‌ه ژێ���ر ن��اوی‬ ‫«تێکۆشانی جیهانی تیرۆریزم» ده‌ستی پێکردبوو‪،‬‬ ‫ئه‌مڕۆ وه‌رگه‌ڕاه‌وته‌و‌ه ب‌ه شۆڕشی گه‌النی تونس‪ ،‬میسر‪،‬‬ ‫یه‌مه‌ن‪ ،‬ئ �ه‌رده‌ن و لیبی ل‌ه ت �ه‌واوی هه‌رێمدا‪ .‬ئه‌مڕۆ‬ ‫دیارده‌ی سه‌رهه‌ڵدانی گه‌الن‪ ،‬سیستمه‌کانی هه‌ژاندوو‌ه‬ ‫و تێکۆشانی ره‌وایان‪ ،‬فه‌رمانڕه‌واکان یه‌ک یه‌ک به‌ره‌و‬ ‫رووخاندن ده‌بات‪ .‬بۆی‌ه هێزی به‌رخۆدانی‪ ،‬بێ‌وچانی و‬ ‫داینامیکی سه‌رهه‌ڵدانی کورد ل‌ه م هه‌لومه‌رجه‌دا زۆر‬ ‫به‌هێزتر ده‌بێت و ته‌نانه‌ت ده‌توانێ بێت‌ه جواڵنه‌وه‌یه‌کی بۆ‬ ‫پێشه‌نگایه‌تی ئه‌رێنی بۆ شۆڕشه‌کانی تر ل‌ه هه‌رێمدا‪.‬‬ ‫پێویست‌ه س �ه‌رن��ج راک��ێ��ش��م�‌ه س���ه‌ر ئ����ه‌وه‌ی ک �‌ه ل ‌ه‬ ‫م دۆخ���ه‌دا مانگی ئ���ادار ب��ۆ ک���وردان زۆر گرنگه‌‪.‬‬ ‫چۆنک‌ه چاالکییه‌کانی (‪ )15‬شوباتی (‪،)2011‬‬ ‫سه‌رهه‌ڵدانه‌کانی ژن ل‌ه هه‌شتی ئ��ادار و پیرۆزبایی‬ ‫مه‌زنی ن �ه‌ورۆز کاریگه‌ری ل‌ه سه‌ر هه‌ڵبژاردنه‌کانی‬ ‫گشتی (‪ )12‬حوزه‌یران ده‌کات‪ .‬ئه‌م‌ه ل‌ه به‌ر ئه‌و‌ه ده‌ڵێم‬ ‫ل‌ه وتاره‌کانی رۆژنامه‌ی (سه‌رخه‌وبوون) ک‌ه بێ‌وچان‬ ‫ئۆرگانی باڵوکردنه‌و‌ه بوو‌ه ل‌ه سی ساڵی (‪)PKK‬دا‪ ،‬له‌‬ ‫چه‌ند کچه‌گه‌ریالیه‌کی (‪ )PKK‬له‌ کاتی سوێندخواردندا فۆتۆ‪ :‬ئه‌رشیف‬ ‫سه‌ر بابه‌تی شه‌ڕی گه‌لی شۆڕشگێڕ جه‌خت ده‌کرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫چاره‌سه‌ری سیاسی‪ ،‬کاتێک ئۆپه‌راسیونی سه‌ربازی و ئاگربه‌ست و بێ‌چاالکی کرد‪ .‬ئه‌و بێ‌چاالکییه‌ی وا ک��وردان ک‌ه چاره‌سه‌رییه‌کانی خۆیان ل‌ه گه‌ڵ رێی و‬ ‫گرتنی سیاسیه‌کان نه‌وه‌ستا‪ ،‬کێشه‌ی کورد ل‌ه یه‌کی ل‌ه ئاگۆستی (‪)2010‬دا راگه‌یه‌نرا‪ ،‬ل‌ه مانگی ئه‌یلۆلدا رێبازه‌کانی ده‌ستنیشان کردووه‌‪ ،‬ئه‌مڕۆ هێزی شۆڕش‬ ‫حوزه‌یرانی ساڵی (‪ )2010‬ده‌ربازی سه‌رده‌مێکی نوێ بۆ کورته‌ماوه‌یه‌کی تر به‌رده‌وام بوو‪ .‬هه‌ر که‌س هیوای ده‌دات ب‌ه گه‌النی عه‌ره‌ب و ل‌ه ئانالیز و شرۆڤه‌کاندا‬ ‫بوو‪.‬‬ ‫گه‌شه‌ی سه‌ند‪ ،‬به‌اڵم (‪ )AKP‬ئه‌م قۆناغه‌ی سه‌ره‌تا بۆ ئاماژ‌ه ب‌ه داینامیزمیان ده‌کات‪ .‬ب‌ه کورتی‪ ،‬کێشه‌ی‬ ‫بوو‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫‌و‬ ‫ه‬ ‫ئ‬ ‫‌دی‪،‬‬ ‫ه‬ ‫هات‬ ‫‌دا‬ ‫ه‬ ‫قۆناغ‬ ‫م‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫ل‬ ‫وا‬ ‫‌ش‬ ‫ه‬ ‫‌نجام‬ ‫ه‬ ‫ئ‬ ‫‌و‬ ‫ه‬ ‫ئ‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫ک‬ ‫دواتر‬ ‫‌‪.‬‬ ‫ه‬ ‫‌و‬ ‫ه‬ ‫قۆست‬ ‫(‪)2010‬‬ ‫‌یلۆلی‬ ‫ه‬ ‫ئ‬ ‫(‪)12‬‬ ‫ریفراندۆمی‬ ‫ک��ورد کێشه‌یه‌کی دژواره‌‪ .‬ئه‌و قۆناغه‌ی وا هاتۆت ‌ه‬ ‫ک‌ه ئیتر تورکیا ناتوانێ ته‌حه‌مولی شه‌ڕ بکات‪ .‬دوای بڕیاری بێ‌چاالکی درێژه‌ی پێدرا‪ ،‬وه‌ک ده‌رفه‌تێک له‌ ئاراوه‌‪ ،‬پۆتانسیه‌لی البردنی ئه‌ردۆغان و ئه‌کیپه‌که‌ی‬ ‫ماوه‌یه‌کی کورت پاش یه‌کی حو‌زه‌یران‪ ،‬حکومه‌ت داوای پێناو به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانی خۆی بۆ هه‌ڵبژاردنه‌کانی (‪ )12‬ک‌ه درێژ‌ه ب‌ه سیاسه‌تی خۆیان ده‌ده‌ن‪ ،‬ل‌ه خۆ ده‌گرێت‪.‬‬

‫ئه‌گه‌ری هه‌وڵدانی سه‌ربازی بۆ ل ‌ه کارالبردنی قه‌زافی‬

‫هه‌رێمی قه‌ده‌غه‌کراوی فڕین ب ‌ه سه‌ر لیبی‌دا‬ ‫ره‌زا ته‌قی زاد ‌ه‬ ‫و‪ :‬له‌ فارسییه‌وه‌‪ /‬که‌ژوان ره‌سوڵ‬ ‫ب �ه‌رده‌وام��ی به‌رخۆدانی ق�ه‌زاف��ی ل‌ه به‌رامبه‌ر‬ ‫گ��وش��ار‌ه ناوخۆیی و ده‌ره‌کییه‌کان بۆ البردنی‬ ‫ده‌سه‌اڵت ل‌ه به‌رژه‌وه‌ندی سیسته‌مێکی هه‌ڵبژێردراو‬ ‫ل‌ه لیبیدا‪ ،‬جگ‌ه ل‌ه زیادکردنی مه‌ترسی لێکه‌وتنه‌وه‌ی‬ ‫شه‌ڕی ناوخۆ ل‌ه و واڵته‌دا‪ ،‬بازاڕی جیهانی نه‌وت‬ ‫و ئاسایشی نیشتمانی واڵتانی باکووری ئه‌فریقای‬ ‫رووبه‌ڕووی هه‌ڕه‌شه‌یه‌کی به‌هه‌ند کردۆته‌وه‌‪.‬‬ ‫دانانی «هه‌رێمی قه‌ده‌غه‌ی فڕین» ب‌ه ئاسمانی‬ ‫لیبیدا‪ ،‬هه‌نگاوی یه‌که‌م‌ه ب��ۆ خێراکردنی له‌‬ ‫کارالبردنی دیکتاتۆری لیبی ل‌ه گه‌ڵ به‌کارهێنانی‬ ‫ده‌رفه‌ت‌ه سه‌ربازییه‌کان و کۆتایی پێهێنان ب‌ه قه‌یرانی‬ ‫هه‌نووکه‌یی‌ه ل‌ه و واڵته‌دا‪.‬‬ ‫ل‌ه سه‌ره‌تای هه‌فته‌ی دواییدا‪ ،‬ده‌یڤید کامیرۆن‪،‬‬ ‫سه‌رۆک وه‌زیرانی به‌ریتانیا‪ ،‬بابه‌تی تاوتوێکردنی‬ ‫ئیمکانی دانانی هه‌رێمی قه‌ده‌غه‌ی فڕین ب‌ه سه‌ر‬ ‫لیبی ل‌ه مه‌جلیسی گشتی ئه‌و واڵت �ه‌دا هێنایه‌‬ ‫رۆژه‌ڤه‌و‌ه و رایگه‌یاند ب‌ه وه‌زیری پاراستن و سه‌رۆکی‬ ‫ئه‌رکانی هێز‌ه چه‌کداره‌کانی س��پ��اردوو‌ه ک‌ه له‌‬ ‫م باره‌یه‌و‌ه ل‌ه گه‌ڵ واڵتانی هاوپه‌یماندا راوێژی‬ ‫پێویست بکه‌ن‪ .‬کامیرۆن ل‌ه هه‌مان کۆبوونه‌وه‌دا‬ ‫جه‌ختی کرده‌وه‌‪« :‬ب‌ه هه‌ر جۆرێک‪ ،‬دوور ده‌رفه‌ته‌‬ ‫سه‌ربازییه‌کان ل‌ه لیبیدا به‌کار بهێنرێت»‪.‬‬ ‫یه‌کێک ل �‌ه نیگه‌رانییه‌کانی کۆمه‌ڵگای‬ ‫جیهانی س�ه‌ب��اره‌ت به‌رده‌وامبوونی دۆخ��ی ئێستا‬ ‫ل‌ه لیبی‪ ،‬ئیمکانی دووب��اره‌ب��وون�ه‌وه‌ی جیلکوژی‬ ‫ساڵی (‪ )2004‬ل‌ه واڵت��ی ئه‌فریقایی (ره‌وان���دا)‬ ‫و کاره‌ساتی کۆمه‌ڵکوژی ساڵی (‪ )2005‬له‌‬ ‫(سربێرنیسا) یوگوسالوی پێشوویه‌‪ .‬ل‌ه ره‌وان��دا‬ ‫زیاتر ل‌ه (‪ )800‬هه‌زار که‌س کوژران و کوژرانی‬ ‫موسڵمان و کراواته‌کان ل‌ه یوگوسالوی پێشوو‬ ‫گه‌یشت‌ه ده‌یان هه‌زار که‌س‪.‬‬ ‫ت��ا ئێستا ن��زی��ک ب �‌ه (‪ )15‬ه���ه‌زار ک �ه‌س له‌‬ ‫خه‌ڵکی لیبی‪ ،‬ماڵه‌کانیان به‌جێ هێشتوو‌ه و له‌‬ ‫هه‌رێم‌ه رۆژهه‌اڵتیه‌کانه‌و‌ه ب�ه‌ره‌و واڵتی دراوسێ‬ ‫وات‌ه تونس رایان کردووه‌‪ .‬ل‌ه دۆخی زیادبوونه‌وه‌ی‬ ‫نائارامی ل‌ه ته‌رابلۆس‪ ،‬پایته‌ختی لیبی ک‌ه هێشتا‬ ‫ل‌ه کۆنترۆڵی هێز‌ه دیکتاتۆره‌کانی ئه‌و واڵته‌دا‬ ‫ماوه‌ته‌و‌ه و به‌کارهێنانی توندوتیژی ل‌ه به‌رامبه‌ر‬ ‫دژب �ه‌ران ل‌ه الی�ه‌ن ئ�ه‌وان�ه‌وه‌‪ ،‬ژم��اره‌ی ئاواره‌کانی‬ ‫لیبیایی ب‌ه خێرایی زیاد ده‌بێت‪.‬‬ ‫که‌چی ده‌رفه‌تی به‌کارهێنانی هێزی ئاسمانی بۆ‬ ‫بوردومانی رۆژهه‌اڵتی لیبی ل‌ه الیه‌ن قه‌زافییه‌وه‌‪،‬‬ ‫یان هێرشکردن‌ه سه‌ر شوێنی دژبه‌ران‪ ،‬ل‌ه به‌ر دۆخی‬ ‫هێزی ئاسمانی ئه‌و واڵته‌‪ ،‬زۆر که‌مه‌‪ ،‬وێڕای ئه‌مه‌‪،‬‬ ‫دانانی سنوری فڕین ل‌ه سه‌ر ئاسمانی هه‌رێمی‬

‫قه‌ده‌غه‌کراو ل‌ه لیبیدا‪ ،‬بۆت‌ه جێگه‌ی‬ ‫په‌سه‌ندی هێزه‌کانی ناتۆ‪ ،‬به‌ریتانیا‬ ‫و ئه‌مریکا‪.‬‬ ‫نوێترین ئه‌زمون دانانی «هه‌رێمی‬ ‫قه‌ده‌غه‌ی فڕین» ل‌ه سه‌ر عێراق بوو‬ ‫ک‌ه هێز‌ه هاوپه‌یمانه‌کان (ئه‌مریکا‬ ‫و به‌ریتانیا) ل�‌ه ساڵی (‪)1991‬‬ ‫ه‌و‌ه جێبه‌جێیان ک��رد‪ .‬ئ�ه‌م پرۆژه‌یه‌‬ ‫ل‌ه دوای ده‌ست پێکردنی چاالکی‬ ‫سه‌ربازی ل‌ه ژێر ن��اوی «ئ��ازادی‬ ‫عێراق» ل‌ه الیه‌ن هێز‌ه ئه‌مریکییه‌کان‬ ‫و ل‌ه مانگی ئاداری (‪)2003‬دا و‬ ‫داگرتنی عێراق به‌رێو‌ه چوو‪.‬‬ ‫پرۆژه‌ی هه‌رێمی قه‌ده‌غه‌ی فڕین‬ ‫ب‌ه سه‌ر عێراقدا‪ ،‬دوای شه‌ڕی ساڵی‬ ‫(‪1991‬ـ‪ )1990‬که‌نداوی فارس و‬ ‫ل‌ه گه‌ڵ رێکه‌وتننامه‌ی ئاگربه‌ست‬ ‫ل‌ه نێوان سوپای ئه‌مریکا و نوێنه‌رانی‬ ‫سه‌دام حسێن‪ ،‬ب‌ه بیانۆی پشتیوانی‬ ‫ل‌ه هه‌رێم‌ه کوردنشینه‌کان‪ ،‬شێعه‌کان‬ ‫و پاراستنی خه‌ڵکی مه‌ده‌نی‪ ،‬له‌‬ ‫س �ه‌ر ده‌وڵ �ه‌ت��ی ئ�ه‌وک��ات�ه‌ی عێراق‬ ‫سه‌پێنرا‪.‬‬ ‫ل���‌ه م��ان��گ��ی ک��ان��ون��ی ی �ه‌ک �ه‌م‬ ‫(‪ )1998‬و ب‌ه دوای به‌تاڵ‌کردنی‬ ‫(باب العزیزیه‌)‪ ،‬شوێنی پێشووی نیشته‌جێ‌بوونی ل ‌ه ساڵی (‪ )1986‬ک ‌ه بوو‌ه ئامانجی هێرشی فرۆکه‌ش ‌هڕ‌که‌ره‌کانی ئه‌مریکا‬ ‫خ���اڵ���ه‌ک���ان���ی رێ��ک��ه‌وت��ن��ن��ام��ه‌ی‬ ‫ئاگربه‌ستی ساڵی (‪ )1991‬ل‌ه الیه‌ن سه‌دام حسێن‪ ،‬حکومه‌تی قه‌زافی ل‌ه و واڵته‌شدا لواو نازانێت‪.‬‬ ‫وێ���ڕای بچوک‌بوونی هێز‌ه سه‌ربازییه‌کانی‬ ‫هێز‌ه ئه‌مریکییه‌کان چاالکی «رێوی ده‌شت»یان قسه‌که‌ری وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی روسیا رۆژی سێشه‌ممه‌ لیبی‪ ،‬بوردومانی ئاسمانی و هه‌روه‌ها سیستمی‬ ‫یه‌کی ئ��ادار‪ ،‬قه‌زافی شوبهاندی‌ه «مردوویه‌کی سنوورداری راداری ئه‌و واڵته‌‪ ،‬ل‌ه کاتی چاودێری‬ ‫ل‌ه دژی ئه‌و واڵت‌ه جێبه‌جێ کرد‪.‬‬ ‫ل‌ه سه‌ره‌تای ساڵی دواتر تا ساڵی(‪ )1999‬فرۆکه‌ سیاسی ک‌ه هێشتا هه‌ناس‌ه ده‌کێشێت»‪.‬‬ ‫ل‌ه سه‌ر جێبه‌جێکردنی پرۆژه‌ی هه‌رێمی قه‌ده‌غه‌ی‬ ‫ده‌وڵه‌ته‌کانی ئه‌مریکا‪ ،‬به‌ریتانیا و ژماره‌یه‌ک فڕین‪ ،‬و ل‌ه ژێر ناوی «هه‌وڵدان‌ه پێشگره‌کان»‬ ‫ئه‌مریکییه‌کان نزیک ب‌ه ی�ه‌ک ه��ه‌زار و سه‌د‬ ‫موشه‌کیان ب‌ه (‪ )350‬خاڵ ل‌ه عێراق ته‌قانده‌وه‌‪ .‬له‌ ل �‌ه هاوپه‌یمانه‌کانی پێیان خ��ۆش�‌ه ک �‌ه دۆخ��ی ده‌بن‌ه ئامانج‪.‬‬ ‫جێبه‌جێکردنی پ��رۆژه‌ی هه‌رێمی قه‌ده‌غه‌ی فڕین هه‌نووکه‌یی ل‌ه لیبیدا ب‌ه خێرایی و که‌مترین خه‌رج‬ ‫هه‌وڵدان بۆ بێ‌کاریگه‌رکردنی ئه‌م ده‌فرایه‌تیانه‌‪،‬‬ ‫ب‌ه سه‌ر عێراق‪ )19( ،‬که‌شتی جه‌نگی‪ )200( ،‬و به‌دیل کۆتایی پێ بێت و ده‌وڵه‌تێکی ئینتیقالی هاوشێوه‌ی هه‌وڵدان‌ه سه‌ربازییه‌کانی ساڵی (‪)1991‬‬ ‫ف��رۆک �ه‌ی س �ه‌رب��ازی و (‪ )22‬ه���ه‌زار ک��ارب�ه‌ری ل‌ه و واڵته‌دا دروست بێت‪.‬‬ ‫تا (‪ )1998‬ئه‌مریکا ل‌ه عێراق‪ ،‬به‌ره‌به‌ر‌ه ب‌ه فڕینی‬ ‫وێ��ڕای ئه‌م‌ه و ل‌ه به‌ر زیندووبوونی ئه‌زمونی مۆشه‌کی ش�ه‌ڕک�ه‌ر ب‌ه س�ه‌ر لیبی و ته‌قاندنی‬ ‫سه‌ربازی ئه‌مریکی به‌شداریان هه‌بوو‪.‬‬ ‫وه‌ها هێزێک هێشتا ل‌ه هه‌رێمی مه‌دیته‌ران‌ه و داگرتنی سه‌ربازی عێراق‪ ،‬ئه‌و ده‌سه‌اڵتان‌ه پێیان موشه‌کی ل‌ه سه‌ر ئامانج‌ه دیارکراوه‌کان‪.‬‬ ‫نزیک ب‌ه واڵتی لیبی ئاماده‌ی چاالکی نه‌بووه‌ خۆش‌ه ک�‌ه ل�‌ه ک��ارالچ��وون��ی ق �ه‌زاف��ی ل�‌ه الی�ه‌ن‬ ‫ل‌ه کاردانه‌و‌ه ب‌ه جێبه‌جێکردنی پرۆژه‌ی هه‌رێمی‬ ‫به‌اڵم ل‌ه به‌ر سنوورداربوونی توانایی سه‌ربازی لیبی‪ ،‬خودی گه‌لی لیبییه‌و‌ه ئه‌نجام بگرێت‪ .‬ل‌ه دۆخی قه‌ده‌غه‌کراوی فڕین ل‌ه لیبیدا‪ ،‬وێڕای هێرشکردنه‌‬ ‫ساز و ئاماده‌کردنی وه‌ها هێزێک بۆ ئه‌مریکا بۆ به‌کارهێنانی توندوتیژی زیاتری هێزه‌کانی قه‌زافی‪ ،‬سه‌ر سه‌رۆک وه‌زیرانی به‌ریتانیا‪ ،‬وه‌ها هه‌وڵدانێکی‬ ‫ده‌ستێوه‌ردانی سه‌ربازی ل‌ه لیبی پێویست ده‌بێنرێت‪ .‬ده‌رخستنی ل‌ه ته‌رابلۆس و گۆڕینی سیستمی به‌تاڵ زانی و به‌ڵێنی دا ک‌ه ب‌ه شکست کۆتایی‬ ‫ل‌ه دۆخ��ی مسۆگه‌ربوونی پ���رۆژه‌ی هه‌رێمی سیاسی‪ ،‬پێده‌چێت لیبی بێت‌ه کاره‌ساتێکی گه‌وره‌ی پێ دێنێت‪.‬‬ ‫قه‌ده‌غ‌ه ب‌ه سه‌ر لیبی‪ ،‬جێبه‌جێکردنی پێویستی مرۆیی‪.‬‬ ‫وه‌زی���ری ئیستخباراتی سه‌دامیش ل�‌ه رۆژی‬ ‫له‌م رووه‌وه‌‪ ،‬دانانی هه‌رێمی قه‌ده‌غه‌ی فڕین به‌ (‪ )19‬ئ����اداری س��اڵ��ی (‪ )2003‬و ل �‌ه م��اوه‌ی‬ ‫ب���‌ه ب���ڕی���اری ئ �ه‌ن��ج��وم �ه‌ن��ی ئ��اس��ای��ش��ی واڵت���ه‌‬ ‫یه‌کگرتووه‌کانه‌‪ .‬ل‌ه گه‌ڵ باسکردنی بابه‌ته‌ک‌ه له‌ سه‌ر لیبی و ب‌ه ئامانجی بێ‌کاریگه‌رکردنی توانایی دوایین خوله‌که‌کانی رژێمی به‌عسی عێراق‪ ،‬له‌‬ ‫ئه‌نجومه‌نی ئاسایش‪ ،‬وا دیار‌ه ده‌وڵه‌تی روسیا مافی سه‌ربازی قه‌زافی‪ ،‬سه‌ره‌تا ب‌ه «که‌مکردنه‌وه‌ی حاڵێکدا ده‌باب‌ه ئه‌مریکییه‌کان ل‌ه ژێر په‌نجه‌ره‌ی‬ ‫«ڤیتۆ» بۆ به‌تاڵ‌کردنی پێشنیار به‌کار ناهێنێت‪ .‬مه‌ترسی ی��ارم�ه‌ت��ی مرۆڤدۆستان‌ه ده‌ره‌ک���ی به‌ نوسینگه‌که‌یه‌وه‌ی تێده‌په‌ڕین‪ ،‬هێشتا دۆخ��ی له‌‬ ‫که‌چی روسیا ل‌ه دژی به‌کارهێنانی هێزی خه‌ڵکی لیبی»‪ ،‬و ل‌ه قۆناغی دواتر‪ ،‬پارێزگاری له‌ به‌غدا ئاسایی و رژێمی سه‌دامی ل‌ه سه‌رخۆ و‬ ‫س�ه‌رب��ازی ده‌ره‌کیی‌ه ل‌ه واڵت��ی لیبی‪ ،‬مانه‌وه‌ی دژبه‌رانی قه‌زافی ل‌ه به‌رامبه‌ر هێز‌ه ده‌وڵه‌تییه‌کاندا حاکم ل‌ه سه‌ر دۆخه‌ک‌ه پێناس‌ه ده‌کرد‪.‬‬ ‫ده‌بێت‪.‬‬


‫تیۆری‬

‫«ئه‌م ‌ه شه‌ڕی نه‌رم نیه‌»‬

‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪47‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2710/12/16 - 2011/3/7‬‬

‫‪11‬‬

‫گۆشه‌یه‌کی تایبه‌ته‌‪ ،‬هه‌فتانه‌ ئه‌حالم مه‌نسور ده‌ینوسێت‬

‫ئافره‌تان ل ‌ه چ رۆژێکدان؟‬ ‫جین شارپ‬ ‫و‪ :‬له‌ فارسییه‌وه‌‪ /‬هێدی ئه‌حمه‌د‬ ‫جین شارپ‪ ،‬به‌رچاوترین تیۆریسیه‌نی تێکۆشانی‬ ‫ب �ێ‌ ت��ون��دوت��ی��ژی��ی�ه‌ و نامیلکه‌کانی‪ ،‬رێ��ن�ه‌م��ای‬ ‫ک��رده‌وه‌ی��ی به‌رهه‌ڵستکارانی سیاسییه‌ له‌ واڵتی‬ ‫جۆراوجۆردا‪« .‬له‌ دیکتاتۆرییه‌وه‌ تا دیموکراسی»‬ ‫به‌ناوبانگترین نامیلکه‌یه‌تی که‌ ل ‌ه که‌متر له‌ سه‌د‬ ‫اڵپه‌ڕه‌دا‪ ،‬کۆرته‌ی ئایدیاکانی به‌ زمانی ساده‌ روون‬ ‫ده‌کاته‌وه‌‪ )198( .‬شێوه‌ی بۆ تێکۆشانی مه‌ده‌نی و‬ ‫دۆڕاندنی حکومه‌ته‌ سه‌ربازی و دیکتاتۆرییه‌کان به‌‬ ‫ده‌یان زمان وه‌رگێڕاوه‌ و رێنه‌مای به‌رهه‌ڵستکارانی‬ ‫ده‌وڵه‌تی بووه‌ که‌ ده‌یانه‌ویست چاره‌نووسی خۆیان به‌‬ ‫بێ هه‌ڵگرتنی چه‌ک بگرنه‌ ده‌سته‌وه‌‪ .‬خوێندکارانی‬ ‫سربی به‌ یارمه‌تی جین شارپ توانیان (ئۆسلۆبودان‬ ‫میلوشۆویچ) له‌ یۆگسالوی له‌ کورسی ده‌سه‌اڵته‌وه‌‬ ‫بێنێته‌ خواره‌وه‌‪.‬‬ ‫له‌ روسیا ئه‌و کتێب‌فرۆشانه‌ و چاپخانه‌گه‌له‌ی وا‬ ‫نامیلکه‌کانی ئه‌ویان زیاد و چاپ ده‌کرد ئاگریان‬ ‫تێبه‌ر دران‪ .‬زۆرێک له‌ به‌ر ئه‌و نامیلکه‌گه‌له‌ که‌وتنه‌‬ ‫گرتووخانه‌وه‌‪ .‬له‌ ئێرانیشدا‪ ،‬ن��اوی له‌ داوانامه‌ی‬ ‫تۆمه‌تبارانی ناڕه‌زایه‌تییه‌کانی شه‌قام له‌ دوای‬ ‫هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆک کۆمارییه‌وه‌ هاتووه‌‪ .‬هه‌روه‌ها‬ ‫ڤیدیۆیه‌کی ریکالمی وه‌زاره‌تی ئیتیالعات‪ ،‬ئه‌وی‬ ‫وه‌ک سپێردراوی (‪ ،)CIA‬رێکخستنی ناوه‌ندی‬ ‫زانیاری ئه‌مریکا ده‌ناسێنێت و رۆژنامه‌ی که‌یهان‬ ‫له‌ چه‌ند وت��اری زۆردا‪ ،‬ش��ارپ وه‌ک مێشکی‬ ‫بیرمه‌ندی شۆڕشه‌ مه‌خمه‌ڵییه‌کان و به‌ تایبه‌ت‬ ‫ناڕه‌زایه‌تییه‌کانی خه‌ڵک له‌ ئێراندا ناو ده‌بات‪.‬‬ ‫وێ���ڕای ئ�ه‌م��ان�ه‌‪ ،‬جین ش��ارپ ل�ه‌ ب�ه‌رام��ب�ه‌ر ئه‌م‬ ‫تۆمه‌تانه‌وه‌ ته‌نیا پێده‌که‌نێ و ژووری بچوکی‬ ‫خوێندنی نیشان ده‌دات‪ .‬به‌ سااڵنه‌ ئه‌و له‌به‌ر کێشه‌‬ ‫ئابووری‪ ،‬ده‌زگاکه‌ی له‌ دوو ژووری یه‌ک نهۆمدا‬ ‫به‌ڕێوه‌ ده‌ب��ات‪« :‬ل�ه‌م دۆخ �ه‌دا ده‌توانن حوکم بده‌ن‬ ‫که‌ من مرۆڤێکی فه‌قیرم‪ .‬کارمه‌ندێکی وه‌هاشم‬ ‫نیه‌‪ ،‬دو ک �ه‌س و نیو زیاتر نین»‪ .‬به‌ رای ئه‌و‬ ‫هۆکاری ره‌خنه‌ی حکومه‌ته‌کانی وه‌ک ئێران‪،‬‬ ‫برێمه‌‪ ،‬ونێزۆئێال و ئه‌وانی تر له‌ ئه‌و‪ ،‬کاریگه‌ری‬ ‫نووسینه‌کانییه‌تی‪« :‬نووسینه‌کانم‪ ،‬خه‌ڵک فێر‬ ‫ده‌ک���ات چ��ۆن هێز و ده‌ره‌ت��ان��ی چ��اره‌ن��ووس��ی��ان به‌‬ ‫شێوه‌یه‌کی ئاشتی ئامێزانه‌ بگرنه‌ ده‌سته‌وه‌‪ .‬هیچ‬ ‫ده‌وڵه‌تێک که‌ به‌ کۆنترۆڵی توندی خه‌ڵک‬ ‫و سه‌رکوت خه‌رێکی به‌ڕێوه‌بردنه‌‪ ،‬ئاماده‌ نیه‌‬ ‫بابه‌تێکی وا قبوڵ بکات‪».‬‬ ‫سه‌ره‌ڕای الوازی جه‌سته‌یی که‌ به‌ ته‌واوه‌تی‬ ‫له‌ رۆخساریدا ده‌بینرێت‪ ،‬زهنێکی باریکبین‬ ‫و ده‌قیقی هه‌یه‌‪ .‬کاتێک باس له‌ ده‌سه‌اڵتی‬ ‫نهێنی ل �ه‌ تێکۆشانی ب �ێ‌ ت��ون��دوت��ی��ژی و‬ ‫هێزی به‌رخۆدانییه‌ مه‌ده‌نییه‌کان ده‌کاتـ‬ ‫پلکه‌ که‌وتووه‌کانی له‌ یه‌کتر ده‌کرێته‌وه‌‬ ‫و چاوه‌کانی ده‌بریقێته‌وه‌‪ .‬له‌ په‌نجا ساڵ‬ ‫له‌مه‌وبه‌ر که‌ یه‌که‌مین کتێبی خۆی سه‌باره‌ت‬ ‫به‌ تێکۆشانی گاندی باڵو کرده‌وه‌ تا ئه‌مڕۆ‬ ‫ک�ه‌ سه‌رقاڵی ب�ڵاوک��ردن �ه‌وه‌ی فه‌رهه‌نگی‬ ‫ده‌س��ت��ه‌واژه‌ک��ان��ی تێکۆشانی م�ه‌ده‌ن��ی��ی�ه‌‪،‬‬ ‫ت����ه‌وه‌ره‌ی ک��ار و ب��ی��ری شتێکی ت��ر جگه‌‬ ‫له‌مه‌ نه‌بووه‌‪ .‬شارپ دکتۆرای فه‌لسه‌فه‌ی‬ ‫سیاسی له‌ زانکۆی ئاکسفۆرده‌وه‌ له‌گه‌ڵ‬ ‫زۆر بڕوانامه‌ی زانستی تر‪ ،‬له‌ دۆسیه‌که‌یدا‬ ‫هه‌یه‌ به‌اڵم ته‌نیا تیۆریسیه‌نێکی زانکۆ نیه‌‬ ‫و بۆ گه‌یشتن به‌ گ�ه‌وره‌ت��ری��ن ک��ۆک��راوه‌ی‬ ‫تیۆری ـ زانستی‪ ،‬تێکۆشانی توندوتیژئامێزانه‌ له‌‬ ‫پشت مێزه‌وه‌ دانه‌نیشتووه‌‪.‬‬ ‫جین ش��ارپ تێده‌کۆشێ م �ه‌ودای خۆی له‌گه‌ڵ‬ ‫ئ �ه‌ن��ج��ام��ی ک����اری ب �ه‌ره �ه‌ڵ��س��ت��ک��اران��ی سیاسی‬ ‫بپارێزێت‪« :‬ئێمه‌ هیچ کاتێک به‌ خه‌ڵکی واڵتێک‬ ‫ناڵێین ده‌بێ چی بکه‌ن‪ .‬ئه‌مه‌ شتێکه‌ که‌ خۆیان‬ ‫ده‌بێ بڕیاری له‌سه‌ر بده‌ن‪ .‬ئێمه‌ ته‌نیا ئه‌و زانیاریانه‌‬ ‫ده‌خه‌ینه‌ به‌رده‌ستیان که‌ له‌ سااڵنێکی دوور و درێژدا‬ ‫به‌ده‌ستمان هێناوه‌»‪ .‬کاتێک له‌ ورده‌کارییه‌کانی‬ ‫ب��زوت��ن�ه‌وه‌ی س �ه‌وز و به‌رهه‌ڵستکارانی حکومه‌ت‬ ‫له‌ ئێراندا و رێبازه‌کانی به‌رده‌میان پرسیار ده‌که‌م‬ ‫ئ �ه‌م دووریگرتنه‌ هێشتا ده‌بینرێت‪« :‬ب��ۆ ئ �ه‌وه‌ی‬ ‫وه‌اڵمێکی راست بده‌م یان ده‌بێ له‌ ئێران زۆر له‌مه‌‬

‫زیاتر بزانم یان ئه‌وه‌ی ده‌مم داخه‌م‪ ،‬ئه‌گینا به‌رهه‌می‬ ‫کار به‌جیاتی ئه‌وه‌ی سودبه‌خش بێ‪ ،‬ده‌بێته‌ هۆی‬ ‫کاره‌سات»‪.‬‬ ‫ئایدیای ناوه‌ندی تیۆری جین شارپ ئه‌مه‌یه‌ که‌‬

‫››‬

‫نووسینه‌کانم‪،‬‬ ‫خه‌ڵک فێر‬ ‫ده‌کات چۆن‬ ‫هێز و ده‌ره‌تانی‬ ‫چاره‌نووسیان ب ‌ه‬ ‫شێوه‌یه‌کی ئاشتی‬ ‫ئامێزان ‌ه بگرن ‌ه‬ ‫ده‌سته‌وه‌‪ .‬هیچ‬ ‫ده‌وڵه‌تێک ک ‌ه ب ‌ه‬ ‫کۆنترۆڵی توندی‬ ‫خه‌ڵک و سه‌رکوت‪،‬‬ ‫خه‌رێکی به‌ڕێوه‌بردنه‌‪،‬‬ ‫ئاماد ‌ه نی ‌ه بابه‌تێکی وا‬ ‫قبوڵ بکات»‬ ‫حکومه‌ته‌ دیکتاتۆرییه‌کان هێزی سه‌ره‌کی خۆیان‬ ‫له‌ فه‌رمانبه‌ری و گوێرایه‌ڵی خه‌ڵک وه‌رده‌گ��رن‪.‬‬ ‫هاواڵتیانی ئ �ه‌م واڵت��ان �ه‌ ل�ه‌گ�ه‌ڵ بێ‌به‌شکردنی‬ ‫ده‌وڵ�ه‌ت�ه‌ک��ان��ی��ان ل �ه‌م ف�ه‌رم��ان��ب�ه‌ری��ی�ه‌‪ ،‬ده‌ت��وان��ن له‌‬ ‫کرده‌وه‌دا حکومه‌ت دابه‌زێنن یاخود ناچاری بکه‌ن‬ ‫رێبازه‌که‌ی بگۆڕێت‪ .‬ئه‌و تێکۆشانی مه‌ده‌نی به‌‬ ‫ملمالنێ سیاسی هاوشێوه‌ ده‌ک��ات‪ .‬به‌ بۆچوونی‬

‫››‬

‫«ده‌بێ خه‌ڵک فێر‬ ‫بن وابه‌سته‌ی ده‌وڵه‌ت‬ ‫و که‌سێتی ده‌ره‌و ‌ه‬ ‫نه‌بن ک ‌ه بۆ ئه‌وان‬ ‫چاره‌نووس دیاری‬ ‫بکات و خۆیان ئازاد‬ ‫بکه‌ن‪».‬‬

‫شارپ‪ ،‬له‌ پێناو دۆڕاندنی حکومه‌ته‌ دیکتاتۆره‌کان‬ ‫که‌ دژی هاواڵتیانی خ��ۆی توندوتیژی به‌کار‬ ‫ده‌هێنێت‪ ،‬خراپترین کار‪ ،‬رووک��ردن به‌ توندوتیژی‬ ‫به‌رامبه‌ره‌‪« :‬له‌گه‌ڵ هه‌ڵبژاردنی توندوتیژی‪ ،‬ئێوه‌‬ ‫به‌ چه‌کێک ساز و ئاماده‌ بوون که‌ رکابه‌ره‌که‌تان‬ ‫{ده‌وڵه‌ت} به‌هێزترینه‌که‌شی له‌به‌ر ده‌ستدایه‌»‪.‬‬ ‫ل�ه‌ ب �ه‌رام��ب �ه‌ردا‪ )198( ،‬رێ��ب��ازی تێکۆشان بێ‌‬ ‫توندوتیژی له‌ توێکاری دیکتاتۆره‌ دۆڕاوه‌ک��ان و‬ ‫تاوتوێکردنیان دێنێته‌ ده‌ره‌وه‌ و باشترین شێوه‌ بۆ‬ ‫تێکۆشان ده‌ناسێنێت‪ .‬له‌ خۆپیشاندان‪ ،‬رێپێوان‬ ‫و شه‌ونخونی ت��ا مانگرتن و‬ ‫ه��اوک��اری نه‌کردنی ئابوری‪،‬‬ ‫دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تی هاوته‌ریب‬ ‫و تااڵنکردن به‌ بێ‌ توندوتیژی‪.‬‬ ‫رێنماییه‌کانی بێ‌ ره‌چاوکردنی‬ ‫هه‌لومه‌رجی تایبه‌تی هه‌رێم و‬ ‫به‌ شێوه‌یه‌کی گشتی نوسراوه‌ تا‬ ‫به‌رهه‌ڵستکاران له‌ هه‌ر واڵتێکدا‬ ‫ب���ت���وان���ن ل���ه‌گ���ه‌ڵ گ��ون��ج��ان��دن��ی‬ ‫رێ����ب����از و ه���ه‌ل���وم���ه‌رج���ه‌ک���ان‪،‬‬ ‫رێ��گ �ه‌ گ��ون��ج��اوه‌ک��ان��ی تێکۆشان‬ ‫خ���ۆی���ان ب�����دۆزن�����ه‌وه‌ و ب���ه‌ک���اری‬ ‫ب��ێ��ن��ن‪ .‬ج��ی��ن ش����ارپ‪ ،‬گرنگترین‬ ‫ه��ۆک��اری دۆڕان����دن ل �ه‌ تێکۆشانه‌‬ ‫توندوتیژئامێزانه‌‪ ،‬تێگه‌یشتنی هه‌ڵه‌ یا ناته‌واو‬ ‫له‌م جۆره‌ تێکۆشانه‌ ده‌زانێت‪ .‬کاتێک بۆچوونی‬ ‫س��ه‌ب��اره‌ت ب �ه‌ ب��زوت��ن �ه‌وه‌ی س���ه‌وز ده‌پ��رس��ن جه‌خت‬ ‫ده‌ک��ات�ه‌وه‌ که‌ بۆ حوکمدان س�ه‌ب��اره‌ت به‌ شکست‬ ‫یان سه‌رکه‌وتوویی ئه‌م بزوتنه‌وه‌یه‌ هێشتا زووه‌‪« :‬له‌‬ ‫ئێراندا وا دیار بوو به‌رهه‌ڵستکاران‪ ،‬شاره‌زای زۆر‬ ‫شت بوون به‌اڵم نیشانه‌یه‌ک له‌وه‌یکه‌ له‌ تێکۆشانی‬ ‫بێ‌ توندوتیژیان به‌ قووڵی تێگه‌یشتبن نابینرێت‪...‬‬ ‫تێکۆشانی ب��چ��وک و ت �ه‌ن��ان �ه‌ت الواز‪ ،‬هێشتا‬ ‫تێکۆشانێکن که‌ خه‌ڵک له‌ رێگه‌ی ئه‌وانه‌‪ ،‬ئه‌زمون‬ ‫و دیسیپلین فیر ده‌ب��ن و تێده‌گه‌ن که‌ ده‌سه‌اڵتی‬ ‫نهێنی له‌م جۆر تێکۆشانه‌ تا چ ئاستێکه‌‪ .‬تێده‌گه‌ن‬ ‫که‌ ده‌بێ به‌ وردی بیر بکه‌نه‌وه‌‪ ،‬به‌رنامه‌ دارێژن‬ ‫و خه‌ریکی رێکخستن ب��ن‪ .‬ئه‌گه‌ر ن��ازان��ن چۆن‬ ‫ده‌بێ خاوه‌ن بیر و کرده‌وه‌یه‌کی ستراتیژیک بن‪،‬‬ ‫ئه‌نجام ده‌بێته‌ ئه‌وه‌یکه‌ زۆرینه‌ بۆ یه‌ک دوو رێپێوان‬ ‫به‌رنامه‌ دارێژن و وا ده‌زانن سه‌ربانی حکومه‌ت به‌‬ ‫شێوه‌یه‌کی موعجیزه‌ئاسا ده‌ڕوخێت‪».‬‬ ‫به‌و که‌ڵه‌که‌بوویی زانیاریانه‌ که‌ به‌ زمانی‬ ‫جۆراوجۆر له‌ سه‌ر ماڵپه‌ڕه‌که‌ی دایبه‌زاندووه‌‪،‬‬ ‫زۆری��ش نابه‌جێ نیه‌ که‌ ده‌وڵ �ه‌ت��ی کۆماری‬ ‫ئیسالمی ئێران یاخود ونێزۆئێال ئه‌و تۆمه‌تبار‬ ‫ده‌ک���ه‌ن ب�ه‌ رێ��ک��خ�ه‌ری ش��ه‌ڕی ن���ه‌رم‪ .‬ش��ارپ‬ ‫ده‌سته‌واژه‌ی شه‌ڕی نه‌رم ره‌ت ناکه‌ته‌وه‌‪« :‬ئه‌مه‌‬ ‫شه‌ڕی نه‌رم نیه‌‪ ،‬شه‌ڕێکی سه‌خت و دژواره‌ که‌‬ ‫نه‌به‌زی و بوێرییه‌کی زۆری ده‌وێ و ره‌نگه‌‬ ‫بێته‌ تێکۆشانێکی زۆر به‌هێز‪ .‬هه‌ر ئه‌وه‌یکه‌‬ ‫ئه‌م هه‌موو حکومه‌تانه‌ ئه‌مه‌ مه‌حکوم ده‌که‌ن‬ ‫نیشانده‌ری ئه‌مه‌یه‌ که‌ تا چه‌ند له‌م تێکۆشانه‌‬ ‫نیگه‌رانن و تۆقیون‪ .‬نابێ ئ�ه‌م بابه‌ته‌ پێمان‬ ‫سه‌یر بێت‪ ،‬چۆنکه‌ ب�ه‌ ج��ۆرێ��ک ناساندنی‬ ‫فه‌رمی هێزی تێکۆشانی بێ‌ توندوتیژییه‌‪.‬‬ ‫من خۆشحاڵم به‌وه‌یکه‌ نووسینه‌کانم له‌ دیدی‬ ‫ژماره‌یه‌ک له‌ خه‌ڵک سودبه‌خشه‌ و ده‌توانێت‬ ‫هێز بداته‌ خه‌ڵک و هه‌روه‌ها ئه‌و خه‌ڵکه‌ی که‌‬ ‫وا بیر ده‌که‌نه‌وه‌ بێچاره‌ و الوازن‪ ،‬تێده‌گه‌ن که‌ چ‬ ‫هێزێکی شاراوه‌یان له‌ ناخۆدا هه‌یه‌‪ ،‬الواز نین و‬ ‫ده‌توانن په‌ره‌ به‌م تواناییه‌ بده‌ن و به‌کاری بهێنن‪.‬‬ ‫ئ �ه‌گ �ه‌ر ئ��ه‌م ب��اب�ه‌ت�ه‌ بێته‌ ه��ۆک��اری نیگه‌رانی‬ ‫که‌سانێک‪ ،‬بۆ من گرنگ نیه‌‪ .‬چۆن ئه‌مه‌ هه‌ر‬ ‫ئه‌وانه‌ن که‌ خه‌ڵکی خۆیان سه‌رکوت ده‌که‌ن‪ .‬ئه‌گه‌ر‬ ‫خه‌ڵک فێر بن که‌ ناچار نین سه‌رکوت ته‌حه‌ممول‬ ‫بکه‌ن‪ ،‬که‌ ده‌توانن بوه‌ستن و به‌هێز بن‪ ،‬سه‌ریان به‌رز‬ ‫راگرن و به‌ بوونی خۆیان شانازی بکه‌ن‪ ،‬فێر بن‬ ‫که‌ له‌گه‌ڵ دژب �ه‌ری خۆیان رووب �ه‌ڕوو بنه‌وه‌ و به‌‬ ‫هه‌وڵدانی خۆیان ئاینده‌ دیاری بکه‌ن‪ ،‬وابه‌سته‌ی‬ ‫ده‌وڵ���ه‌ت و که‌سێتی ده‌ره‌وه‌ ن�ه‌ب��ن ک�ه‌ ب��ۆ ئ �ه‌وان‬ ‫چاره‌نووسی دیاری بکات‪ ،‬ناچار به‌ گوێرایه‌ڵی له‌‬ ‫ده‌وڵه‌ت نه‌بن و خۆیان ئازاد بکه‌ن‪ ،‬ئه‌گه‌ر ئه‌مانه‌‬ ‫رووی بدات من ده‌بێ زۆر خۆشحاڵ و به‌خته‌وه‌ر‬ ‫بم‪».‬‬

‫س�ه‌ی��اره‌ک��ڕی��ن و فشار خستنه‌سه‌ر گیرفان‪ ،‬ه�ه‌ر دوو چ��اوی ئافره‌تانیان داپۆشیوه‌‪ ،‬له‌ناو‬ ‫په‌رده‌ کڕین و چاولێکه‌ری‪ ،‬مۆدیل گۆڕینه‌وه‌‪ ،‬بێشکه‌دا بیر له‌ شووکردن ده‌که‌نه‌وه‌ یان له‌ الیه‌ن‬ ‫ریزبه‌ستن له‌به‌ر ده‌رگای زه‌ره‌نگه‌ردا‪ ،‬ئارایشکڕین که‌س و کاریانه‌وه‌ به‌شوو ده‌درێن‪.‬‬ ‫و ک����ردن‪ ،‬ت�ه‌ی��ک��ردن��ی س��وپ �ه‌ر م��ارک��ت�ه‌ک��ان‪ ،‬ده‌زگ���ای ه��اوس�ه‌رگ��ی��ری ب�ه‌ دوو که‌وچکی‬ ‫خ��ۆئ��ام��اده‌ک��ردن ب��ۆ ج���ه‌ژن���ه‌ک���ان‪ ،‬س �ه‌ردان��ی چا و هه‌نگوین خ��واردن ده‌س��ت پێده‌کات و به‌‬ ‫ب �ه‌رگ��درووه‌ک��ان‪ ،‬گ���ه‌ڕان ل�ه‌ ن��او ب��ازاڕه‌ک��ان��دا‪ ،‬بۆنکردنی پیاز کۆتایی پێ دێت‪ .‬زه‌یف ده‌بێته‌‬ ‫ده‌عوه‌ت و ده‌عوتکاری‪ ،‬ئاهه‌نگی هاوسه‌رگیری شیرینی و ده‌خ��ورێ و درۆ ده‌بێته‌ شه‌ربه‌ت و‬ ‫و جه‌ژنی له‌ دایکبوونی مندااڵن‪ ،‬نان خواردن ده‌خورێته‌وه‌ و له‌ دواییدا بزه‌ ده‌بێته‌ فرمێسک و‬ ‫له‌ ریستۆرانته‌کاندا‪ ،‬گۆڕینی ره‌نگی قژ له‌ بۆت ده‌رده‌که‌وێ‪ ،‬ئه‌لبومی وێنه‌کان بریتین له‌‬ ‫ئارایشگاکاندا‪ ،‬هه‌ڵپه‌ڕکێ کردن له‌ سه‌یران و چه‌ند وێنه‌یه‌کی کاریکاتێری و به‌س‪.‬‬ ‫شاییه‌کاندا‪ ،‬له‌پێکردنی پێاڵوی پاژنه‌به‌رز که‌ هه‌شه‌ ته‌مه‌نی هاوسه‌رگیری چڵ ساڵه‌ و هێشتا‬ ‫ئه‌نجامه‌که‌ی نه‌خۆشی فه‌قه‌راته‌‪ ،‬تووشبوون ماره‌بڕی مه‌الیه‌‪ ،‬هه‌شه‌ شه‌ست ساڵ ژن و مێرد‬ ‫به‌ ساردی سێکسی‪ ،‬خه‌ته‌نه‌کردن به‌ کۆمه‌ڵ‪ ،‬به‌ یه‌که‌وه‌ ده‌ژین و ئافره‌ت له‌ مێرده‌که‌ی ناگات‬ ‫گ��ۆڕی��ن�ه‌وه‌ی مت و م���وروو‪ ،‬قه‌وچه‌ قه‌وچی و به‌ پێچه‌وانه‌وه‌‪ ،‬هه‌شه‌ دوو دوژمنی سه‌یرن و‬ ‫بنێشتی ک���وردی و چقه‌چقی گ��وڵ�ه‌ب�ه‌رۆژه‌‪ ،‬ئافره‌ت له‌ ترسی داب و نه‌ریتی کۆمه‌ڵگای‬ ‫ده‌ستبڕینی زاوا له‌به‌ر‬ ‫باوکساالری و براساالری‬ ‫دوک���ان���ی زه‌ره‌ن����گ����ه‌ردا‪،‬‬ ‫و ئامۆزا و خاڵۆزاساالری‬ ‫ن�ه‌ع��ل پێچانه‌وه‌ ل�ه‌ ژێر‬ ‫ناتوانێ داوای جیابوونه‌وه‌‬ ‫به‌خه‌ڵدا ل�ه‌ پرسه‌کاندا‪،‬‬ ‫بکات‪.‬‬ ‫دی��ده‌ن��ی عه‌سر و ش �ه‌وان‬ ‫ه���ه‌ش���ه‌ ل���ه‌ پ��ێ��ش��ب��ڕک��ێ‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫‌و‬ ‫ه‬ ‫‌گرتن‬ ‫ه‬ ‫قاو‬ ‫خۆ‬ ‫و ت�����ه‌ش�����ی رێ���س���ت���ن‪،‬‬ ‫م��ن��داڵ خستندا‪ ،‬جامی‬ ‫داواکارییه‌کانی خه‌سوو‪،‬‬ ‫مۆندیال وه‌رده‌گ��رێ‪ ،‬هه‌ر‬ ‫ش���ای���ی‪ ،‬ئ���اه���ه‌ن���گ له‌‬ ‫و سه‌ردانی فاڵچی بۆ ه���ه‌م���وو ئ����ه‌و م��ن��دااڵن �ه‌‬ ‫هۆڵدا‪ ،‬هه‌ڵگرتنی هه‬ ‫ره‌وانه‌ی کۆاڵن ده‌کرێن‪.‬‬ ‫‌موو خوێندنه‌وه‌ی ئاینده‌‪،‬‬ ‫ب��ازاڕ‪ ،‬داواک��ردن��ی ماڵی‬ ‫ه����ه‌ش����ه‌ ه������ه‌ر ن����ازان����ێ‬ ‫جیا‪ ،‬سه‌ردانی دکتۆری‬ ‫م��ن��داڵ �ه‌ک �ه‌ی ل���ه‌ پ��ۆل��ی‬ ‫جێگای کیلینیکی‬ ‫ژن�����ان ک���ه‌ س���ه‌ری���ان له‌‬ ‫چ���ه‌ن���ددای���ه‌‪ ،‬ن��م��ره‌ک��ان��ی‬ ‫ق���ن���گ���ی���ان ده‌رن�����اچ�����ێ‪ ،‬ده‌روون‌ناسی گرتووه‌‪ .‬سفرن و ده‌ست ده‌ک��ات به‌‬ ‫س����ه‌واک����ردن‪ ،‬خه‌وبینین‬ ‫لێدانی و پێستی شین و‬ ‫سه‌رمایه‌داری و‬ ‫ب �ه‌ ش���اس���واره‌ک���ان���دا‪ ،‬ژن‬ ‫م���ۆر ده‌ک������ات‪ ،‬پ��ی��اوی��ش‬ ‫ب �ه‌ ژن��ک��ردن‪ ،‬فرۆشتنی‬ ‫ه �ه‌ر ئ��اگ��ای ل�ه‌ منداڵی‬ ‫و‬ ‫‌وتوویی‬ ‫ه‬ ‫دواک‬ ‫ئ���ه‌ن���دام���ی س��ێ��ک��س به‌‬ ‫خۆی نیه‌ و یان خه‌ریکی‬ ‫�ر‬ ‫ه خ��واردن��ه‌وه‌ی��ه‌ و ی��ان مێ‬ ‫ه����ه‌زار م��س��ق��اڵ ل �ه‌ ژێ� کۆنه‌په‌رستی بوونه‌ت ‌‬ ‫پ����ه‌رده‌ی داب و ن�ه‌ری��ت‬ ‫ب��ازی‪ ،‬هه‌تیوبازی و یان‬ ‫و ئایین‪ ،‬بازرگانیکردن کفن و هه‌ر دوو چاوی دۆمینه‌کردن و‪...‬‬ ‫به‌ م��اره‌ی��ی و شیربایی‪،‬‬ ‫کێ به‌رپرسه‌ ده‌س�ه‌اڵت؟‬ ‫‌‪،‬‬ ‫ه‬ ‫داپۆشیو‬ ‫‌تانیان‬ ‫ه‬ ‫ئافر‬ ‫مناڵ‌بردن بۆ کچه‌که‌ی‬ ‫س��ی��س��ت��م��ی ئ�����اب�����ووری‪،‬‬ ‫(ح����ه‌الوه‌م����ه‌رگ����ه‌ی����ی)‪،‬‬ ‫ف �ه‌ره �ه‌ن��گ��ى ک��ۆم�ه‌ڵ��گ��ا‪،‬‬ ‫‌ی له‌ناو بێشکه‌دا بیر ل ‌‬ ‫خ��ه‌ن��ه‌‪ ،‬وه‌س���م���ه‌‪ ،‬قسه‬ ‫ه م���ل���م�ل�ان���ێ���ی چ����ی����ن و‬ ‫س �ه‌رت �ه‌ن��وور‪ ،‬ک��ۆب��وون�ه‌وه‌‬ ‫ه توێژه‌کان‪ ،‬نه‌خوێنده‌واری‪،‬‬ ‫تیرۆک شووکردن ده‌که‌نه‌و ‌‬ ‫ل �ه‌ چ����اوده‌وری‬ ‫یان هه‌ر هه‌موویان؟!‬ ‫‌‪،‬‬ ‫ه‬ ‫پن‬ ‫و‬ ‫�اج‬ ‫و ه�ه‌وی��ر و س�‬ ‫ئیشه‌که‌ له‌وه‌دایه‌ که‌ من‬ ‫یان ل ‌ه الیه‌ن که‌س‬ ‫ک �ه‌س گ��وێ ل�ه‌ ده‌نگی‬ ‫خۆم به‌ به‌رپرس ده‌زان��م و‬ ‫گڕه‌گڕی په‌ره‌مێز نابێت و کاریانه‌و ‌ه به‌شوو‬ ‫له‌ نووسین زیاتر کارێکی‬ ‫ئ���ه‌وه‌ن���ده‌ ب��ه‌س��ه‌ر ی �ه‌ک��دا‬ ‫ت���رم ن��ی�ه‌ و رێ��گ��اش��م لێ‬ ‫ده‌درێن‬ ‫ده‌قیژێنن‪ ،‬نوشته‌کردن بۆ‬ ‫ده‌گیرێ‪ .‬هه‌روه‌ها هه‌زاران‬ ‫ئه‌و که‌سه‌ی که‌ تووشی‬ ‫به‌ربه‌ستم باز داوه‌‪ ،‬هه‌زاران‬ ‫نه‌خۆشی ده‌روون��ی بووه‌‪،‬‬ ‫ج��ار ب���ه‌ردب���اران ک���راوم و‬ ‫سه‌ردانی شه‌خسه‌کان به‌ پاس‪ ،‬چه‌قاوه‌سوویی‪ ،‬باجم داوه‌ و ئه‌نجامه‌که‌شیان هیچ‪.‬‬ ‫زه‌م و زه‌مکاری‪ ،‬ده‌اڵڵ��ی‪ ،‬لێنانی فاسوولیای زۆر ج��ار ئ��اف��ره‌ت��ان خ��ۆی��ان په‌سه‌ند ن��اک�ه‌ن و‬ ‫وشکی بێ‌تامی بێ گۆشت‪ ،‬مریشک لێنانی به‌ ده‌ستیان بێت تفبارانم ده‌ک��ه‌ن‪ .‬خۆ بوونی‬ ‫بۆ میوان‪ ،‬له‌تکه‌نۆک بۆ برنج‪ ،‬شان بادان و عه‌شایه‌ر له‌ کۆمه‌ڵگاکه‌مان وه‌ک دومه‌ڵێک‬ ‫هه‌ڵپه‌ڕکی له‌ پرۆسه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌کاندان و‪...‬‬ ‫وایه‌‪ ،‬ده‌ترسی بته‌قنه‌وه‌ و توندوتیژی دڕه‌نده‌یی‬ ‫ئه‌مانه‌ تایبه‌تمه‌ندێتی ئافره‌تی کوردی ئه‌مڕۆن‪ ،‬خۆیان به‌کار بهێنن‪ ،‬مه‌الش هه‌ر ئه‌فه‌رمۆی‬ ‫ئینجا فێمینیسته‌کان کام قوڕ بگرنه‌وه‌؟ من شاهنشایه‌ کۆمه‌ڵگا به‌ڕێوه‌ ده‌بات‪ ،‬مێزه‌ره‌که‌ی‬ ‫چ ج���ۆره‌ ش��ی��وه‌ن��ێ��ک ب��ک �ه‌م؟ ره‌ن���ج ب �ێ‌ب �ه‌ر و به‌ تاجی شاژنی به‌ریتانیان که‌ جیهانی له‌‬ ‫هه‌ناسه‌ی سارد و ئه‌نجامیش هه‌ر گه‌یشتن به‌ به‌رده‌ستدایه‌ ناگۆڕێته‌وه‌‪ .‬هه‌روه‌ها زۆر جار له‌‬ ‫ژماره‌ی سفر‪ .‬فکر ناکرێ به‌ (مێش)‪ ،‬ئه‌ده‌ب ژێر پێاڵوه‌کانیدایه‌‪.‬‬ ‫نابێ به‌ (ک���ارێ)‪ ،‬هونه‌ر نابێ به‌ (بۆیه‌ی رۆژنامه‌ کوردییه‌کان به‌رگری له‌ مافی ئافره‌تان‬ ‫سوور)‪ ،‬سیاسه‌ت نابێ به‌ (ته‌سریحه‌)‪ ،‬زانستی ده‌که‌ن‪ ،‬به‌اڵم کام ئافره‌ت رۆژنامه‌ ده‌خوێنێته‌وه‌‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تی نابێ به‌ بۆیه‌ی نینۆک‪ ،‬فه‌لسه‌فه‌ گۆشه‌ی بورجه‌کان نه‌بێ‪ ،‬مه‌گه‌ر ‪ %10‬باسی‬ ‫نابێ به‌ ئامێری مووهه‌ڵگرتنی کاره‌بایی یا (ئه‌نجێال دیفز) و (رۆزا لوکسه‌مبورگ) و‬ ‫(سیمۆن دوى بوڤوار) و (نه‌وال سه‌عداوى) یان‬ ‫دروستکردنی (شیره‌) به‌ ته‌نێ شه‌کر و‪...‬‬ ‫ده‌بێ هه‌ر رسته‌ ریز بکه‌م و له‌ کۆتاییه‌که‌یدا بۆ بکه‌یت‪ ،‬ته‌قه‌ی سه‌ریان دێت‪ .‬هه‌روه‌ها گاڵته‌‬ ‫بنووسم (ه��ت��د)‪ .‬چونکه‌ ن�ه‌ رسته‌کان ت �ه‌واو و فشه‌ت پێ ده‌که‌ن‪ .‬ئه‌وه‌ش بڵێم که‌ رۆژنامه‌‬ ‫ده‌بن‪ ،‬نه‌ بوونی ئافره‌تی کورد سه‌ربه‌ توێژێکی و گۆڤاره‌کان‪ ،‬به‌ دانانی وێنه‌ی رووتی ئافره‌ته‌‬ ‫جوانه‌کان‪ ،‬بازاڕی خۆیان گه‌رم ده‌که‌ن‪.‬‬ ‫مشه‌خۆر کۆتایی پێ دێ‪.‬‬ ‫ئێستاش مۆدێل‪ ،‬مۆدێلی مه‌مک گه‌وره‌کردنه‌‪ ،‬چل ساڵه‌ باسی ئ��ازادی ئافره‌تان و عیشق و‬ ‫قنگبه‌رزکردنه‌‪ ،‬ب��رۆی ت��ات��ۆ‪ ،‬نه‌شته‌رگه‌ری ئازادی سێکسی ده‌که‌م‪ ،‬که‌سیان نامخوێنێته‌وه‌‬ ‫ک��ردن بۆ جوانی روخسار‪ ،‬رووم �ه‌ت خڕکردن‪ ،‬و له‌وانه‌شه‌ له‌ ناخیاندا جڕتێکم بۆ بکێشن‪.‬‬ ‫لووت بچوک‌کردن‪ ،‬چرچی و لۆچی ده‌م و چاو ک��ه‌وات��ه‌ ب �ه‌ س��ف��رب��وون و ب �ه‌ ه��ی �چ‌ب��وون و به‌‬ ‫جڕتکێشان رووب���ه‌ڕووی مه‌رگێکی کت و پڕ‬ ‫و مل له‌ ئووتوودان و‪...‬‬ ‫خ��ۆ ق��اوه‌گ��رت��ن �ه‌وه‌ و س���ه‌ردان���ی ف��اڵ��چ��ی بۆ ببمه‌وه‌ و مه‌رگه‌که‌ش ده‌مکاته‌ سفرێکی تر و‬ ‫خ��وێ��ن��دن �ه‌وه‌ی ئ��ای��ن��ده‌‪ ،‬ج��ێ��گ��ای کیلینیکی خوێنی بێ‌نوێژی بهێنن و ده‌س��ت بشۆن‪ .‬من‬ ‫ده‌روون‌ن�����اس�����ی گ����رت����ووه‌‪ .‬س����ه‌رم����ای����ه‌داری و هه‌میشه‌ رێگای سێهه‌مم بۆ خۆم هه‌ڵبژاردووه‌‪.‬‬ ‫دواکه‌وتوویی و کۆنه‌په‌رستی بوونه‌ته‌ کفن و‬

‫››‬


‫گه‌جنان‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪47‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2710/12/16 - 2011/3/7‬‬

‫‪12‬‬

‫فه‌نتازیاى شۆڕشى‬ ‫گه‌نجانى باشوور‬ ‫ل‌ه حه‌ڤده‌ى شوباتى‬ ‫ئ �ه‌م��س��اڵ �ه‌و‌ه زۆرێ���ک‬ ‫ل‌ه ن��ووس �ه‌ر‪ ،‬رۆشنبیر‬ ‫حه‌سه‌ن جودى‬ ‫و پ���ارت و رێ��ک��خ��راو‬ ‫و که‌سایه‌تى په‌یامى‬ ‫پشتیوانى و رێنمایى و ته‌نانه‌ت ئامۆژگاریى‬ ‫خۆیان بۆ ئه‌و گه‌نجان‌ه ن��ارد ک‌ه هه‌ر له‬ ‫‌ی�ه‌ک�ه‌م ساته‌وه‌ختى راب��وون��ی��ان به‌خوێن و‬ ‫گیانى خ��ۆی��ان کۆتاییان ب�‌ه قۆناخێک‬ ‫هێنا و قۆناخێکى ته‌واو نوێیان ده‌ستپێکرد‪.‬‬ ‫به‌ڵێ هه‌موویان په‌یامى پشتیوان و رێنمایى‬ ‫و ئامۆژگارییان ب ‌ۆ گه‌نجان ره‌وان�ه‌ک��رد‪.‬‬ ‫مسۆگه‌ر له‌پشت زۆرێ���ک ل �ه‌و پ�ه‌ی��ام و‬ ‫رێنمایى و ئامۆژگارییان‌ه هه‌وڵدانێک بۆ‬ ‫ده‌سته‌مۆکردن و خستنه‌ژێر کاریگه‌ى ئه‌و‬ ‫گه‌نجانه‌ش په‌نهان و ش��اراوه‌ی �‌ه ک�‌ه له‌و‬ ‫باوه‌ڕه‌دام هه‌روا به‌ئاسانى و له‌خۆڕا رانه‌بوونه‌‬ ‫تا وه‌ها به‌ئاسانیش ده‌سته‌مۆ ببن و بکه‌ون ‌ه‬ ‫ژێر کاریگه‌رییانه‌وه‌‌‪ .‬ب�ه‌اڵم زۆرێ��ک له‌و‬ ‫په‌یامده‌ر و رێنماییکار و ئامۆژگاریکاران ‌ه‬ ‫ه��ێ��ش��ت��ا ه��ی��چ ل��ه‌ن��اخ��ى ئ����ه‌و گ�ه‌ن��ج��ان� ‌ه‬ ‫تێنه‌گیشتوون و ناتوانن ل‌ه ناواخنى ئه‌و‬ ‫رابوون‌ه شۆڕشگێڕانه‌یه‌ى گه‌نجان تێبگه‌ن و‬ ‫وا مه‌زه‌نده‌ش ده‌که‌م نه‌ک هه‌ر لێى تێناگه‌ن‪،‬‬ ‫به‌ڵکو له‌دوور مه‌ودوادا دژیشى ده‌وه‌ستنه‌وه‌‪،‬‬ ‫هه‌ر هیچ نه‌بێت خوازیارن ده‌ستکه‌وته‌کانى‬ ‫ئ�ه‌و شۆڕش‌ه هه‌ڵپه‌رستان‌ه ب‌ه ب �ه‌رژه‌وه‌ن��دى‬ ‫چڵێسانه‌ى خۆیاندا بیقۆزنه‌وه‌‪.‬‬ ‫له‌به‌ره‌ى ده‌سه‌اڵتیشه‌و‌ه‌؛ به‌هه‌موو به‌ناو‬ ‫ن��ووس�ه‌ر‪ ،‬رۆشنبیر و پ��ارت و رێکخراو و‬ ‫که‌سایه‌تى و ده‌زگا راگه‌یاندنییه‌کانیانه‌وه‌‪،‬‬ ‫وه‌ک ن�ه‌ری��ت��ى م��ل��ه��وڕان�ه‌ى خ��ۆی��ان‪ ،‬ئه‌و‬ ‫گه‌نجان‌ه ب‌ه «گێره‌شێوێن‪ ،‬ئاژاوه‌گێڕ‪ ،‬سه‌ر‬ ‫به‌مالوبه‌وال‪ ،‬ده‌ستیان له‌پشته‌‪ ،‬خواریج و‬ ‫تێکده‌ر و‪...‬هتد»‪ .‬به‌ره‌ى ده‌سه‌اڵت له‌رابوونى‬ ‫ئ�ه‌وگ�ه‌ن��ج��ان�ه‌دا م �ه‌رگ��ى ه�ه‌ت��ای��ى خۆیان‬ ‫ده‌بینن‪ ،‬بۆی‌ه بێدوو دڵى ب‌ه گولله‌‪ ،‬تۆقاندن‪،‬‬ ‫ره‌شبگیری‪ ،‬رف��ان��دن و ئه‌شکه‌نجه‌دان و‬ ‫کڕینى ویژدان و ئیراده‌یان‪ ،‬ده‌خوازن تووڕه‌یى‬ ‫و یاخیبوونى شۆڕشگێڕانه‌ى ئه‌و گه‌نجان ‌ه‬ ‫سه‌رکوت و دابمرکێننه‌وه‌‪.‬‬ ‫ئیدى خۆشبه‌ختان‌ه شه‌ڕه‌ک‌ه ده‌ستیپێکرد‪.‬‬ ‫شه‌ڕى نێوان فه‌نتازیاى جوانى و زینده‌گى‬ ‫و ج��اوی��دان��ى ژیانێکى ش��ک��ۆدار و ئ��ازاد‬ ‫له‌به‌رامبه‌ر به‌فه‌نتازیاى گه‌مارى و چڵێسى و‬ ‫ێ له‌شه‌رمه‌زاری‪.‬‬ ‫گه‌نده‌خۆرى نێو ژیانێکى پ ‌‬ ‫به‌ڵێ شه‌ڕه‌ک‌ه ده‌ستیپێکرد‪ ،‬ئه‌و شه‌ڕه‌ى بیست‬ ‫ساڵ‌ه ده‌سه‌اڵت به‌هه‌موو هێز‌ه سیحراوییه‌که‌ى‬ ‫خۆى ده‌یخواست روون���ه‌دات‪ ،‬به‌رپا نه‌بێت‪،‬‬ ‫ده‌ستپێنه‌کات‪ .‬به‌اڵم هه‌یهات و هه‌یهات‪،‬‬ ‫ئه‌وا رووی��دا و به‌رپا بوو و ده‌ستیشپێکرد‪.‬‬ ‫ئه‌و ش�ه‌ڕه‌ى ده‌ستپێکردنى زۆر دژوار بوو‪،‬‬ ‫به‌اڵم ک‌ه ده‌ستیشپێکرد‪ ،‬تایه‌کالیى نه‌بێته‌وه‌‪،‬‬ ‫کۆتایى نایه‌ت‪ .‬بۆی‌ه ئه‌وڕابوونه‌ى گه‌نجان‬ ‫هه‌رته‌نیا چاالکییه‌کى ناڕه‌زایى سه‌ر به‌فالن‬ ‫ره‌وت و فیسار رێکخراو نییه‌‪ ،‬هه‌رته‌نیا‬ ‫خۆپیشاندانێکى کاتیى ژێ��رک��اری��گ�ه‌رى‬ ‫ده‌ره‌وه‌ش نییه‌‪ ،‬مسۆگه‌ر تووڕه‌بوونێکى‬ ‫بێبنه‌ما و بێڕه‌نگیش نییه‌‪ ،‬به‌ڵکو ت�ه‌واو‬ ‫‌سروشتى «ش��ۆڕش»ى هه‌یه‌‪ .‬به‌ڵێ ئه‌م ‌ه‬ ‫«شۆڕشى گه‌نجانى باشوورى کوردستان»ه‌‪،‬‬ ‫شۆڕشێکى ته‌واو ره‌سه‌نى گه‌نجانه‌‌‪.‬‬ ‫ره‌نگبێ ئێستا ت �ه‌واو سیما و سروشتى‬ ‫ئه‌و شۆڕش‌ه ده‌رنه‌که‌وتبێ‪ ،‬به‌اڵم سروشتى‬ ‫ئه‌و نه‌وه‌یه‌ى گه‌نجان دیاره‌‪ ،‬ک‌ه ئینتیمایان‬ ‫بۆ هیچ ره‌وتێکى دیاریکراو‪ ،‬یان الیه‌نێکى‬ ‫به‌رچاو نییه‌‪ ،‬به‌ڵکو ئینتیمایان بۆ پێنج‬ ‫ئامانج و رووگ���‌ه هه‌ی‌ه ک�‌ه بریتیی‌ه له‌؛‬ ‫ئ��ازادی‪ ،‬یه‌کسانی‪ ،‬دادپ���ه‌ره‌وه‌ری‪ ،‬ئاشتى‬ ‫و دیموکراتى راسته‌قینه‌‪ .‬ل�ه‌ب�ه‌ر ئ �ه‌وه‌ى‬ ‫ل���ه‌ق���وواڵی���ى ک�ه‌س��ێ��ت��ى ئ���ه‌و گ �ه‌ن��ج��ان �ه‌دا‬ ‫ێ و ت��ژى بۆ ژیانێکى‬ ‫حه‌سره‌تێکى پڕاوپ ‌‬ ‫شکۆدار هه‌یه‌‪ ،‬که‌مرۆڤ تێیدا واتاى هه‌یه‌‪،‬‬ ‫ئه‌قڵ و سۆز به‌هاوسه‌نگى وه‌ک دوو باڵى‬ ‫باڵنده‌یه‌کى کێوى له‌هه‌ڵفڕیندا ده‌ب��ن‪ .‬خۆ‬ ‫سروشتى هه‌موو شۆڕش‌ه ره‌سه‌نه‌کانیش‬ ‫هه‌ر وایه‌‪ ،‬له‌باڵنده‌ى کێوى ده‌چن‪ ،‬هه‌رگیز‬ ‫ده‌س��ت�ه‌م��ۆ ن��اب��ن‪ ...‬ب�ه‌ڵ��ێ ئ �ه‌م ش��ۆڕش�ه‌ى‬ ‫گه‌نجانى باشووریش نه‌ک هه‌ر ده‌سته‌مۆ‬ ‫نابێ‪ ،‬به‌ڵکو زه‌مه‌نێکى درێژیش ده‌خات ‌ه‬ ‫ژێر کاریگه‌رى فه‌نتازیا شۆڕشگێڕییه‌که‌ى‬ ‫خ��ۆی �ه‌وه‌‪ .‬بۆی‌ه ب��ا ئ �ه‌م ش��ۆڕش�‌ه ب���ه‌رده‌وام‬ ‫بێت‪ .‬وه‌ک ل�ه‌ه�ه‌ن��اوى خ��ۆی��دا دی���ار‌ه ک ‌ه‬ ‫هه‌موو تایبه‌تمه‌ندییه‌کانى به‌رده‌وامبوون و‬ ‫سه‌رکه‌وتنى خۆى حه‌شارداوه‌‪‌ ‌.‬‬

‫« ل ‌ه رێگه‌ى یه‌کێتى قوتابیانه‌و ‌ه ئاگادار کراینه‌وه‌‪ ،‬تا مانگى چوار ده‌وام نیه‌»‬

‫وته‌بێژى وه‌زاره‌تى خوێندنى بااڵ و توێژینه‌وه‌ى‬ ‫زانستى بێ‌ئاگایی خۆى ده‌رده‌بڕێت‬ ‫کـورد‬ ‫دوای ( ســتــان‬ ‫‪)17‬ی‬ ‫شوبات‬

‫[ ئا‪ /‬هانا ئازاد ]‬

‫له‌گه‌ڵ ئ �ه‌وه‌ى وه‌زاره‌ت��ى خوێندنى بااڵ‬ ‫و توێژینه‌وه‌ى زانستى حکومه‌تى هه‌رێم‬ ‫ئاگادارى خوێندکارانى کردوه‌ته‌وه‌ که‌ ده‌وامى‬ ‫زانکۆ و په‌یمانگاکان ئاساییه‌‪ ،‬به‌اڵم تا ئێستا‬ ‫هیچ خوێندکارێک له‌ هه‌ولێر نه‌گه‌ڕاوه‌ته‌و ‌ه‬ ‫بۆ ده‌وام و خوێندکارانیش رایده‌گه‌یه‌نن تا‬ ‫سه‌ره‌تاى مانگى چوار ناگه‌ڕێنه‌وه‌ خوێندن‪.‬‬

‫ع �ه‌ل��ى س���ه‌ع���دى‪ ،‬ی �ه‌ک��ێ��ک ل���ه‌ خ��وێ��ن��دک��اران��ى‬ ‫په‌یمانگاى ته‌کنیکى هه‌ولێر ئاماژه‌ بۆ ئه‌وه‌ دکات‬ ‫که‌ ئ��اگ��ادارک��راون�ه‌ت�ه‌وه‌ تا س�ه‌ره‌ت��اى مانگى چوار‬ ‫ده‌وام نیه‌ و ئه‌وانیش تا ئه‌وکات ناگه‌ڕێنه‌وه‌ زانکۆ و‬ ‫په‌یمانگاکان‪ .‬عه‌لى‪ ،‬هه‌روه‌ها جه‌ختى کرده‌وه‌‪« :‬ل ‌ه‬ ‫رێگه‌ى یه‌کێتى قوتابیانه‌وه‌ ئاگادار کراینه‌وه‌‪ ،‬که‌ تا‬ ‫سه‌ره‌تاى مانگى چوار ده‌وام نیه‌«‪.‬‬ ‫راب �ه‌ر ئیبراهیم‪ ،‬خوێندکارى کۆلێژى ئه‌ده‌بیاتى‬ ‫زان����ک����ۆى س��ڵ�اح����ه‌دی����ن‪ ،‬وه‌ک ه����ه‌ری����ه‌ک ل� ‌ه‬ ‫خوێندکاره‌کانى تر ئه‌میش هێما بۆ ئه‌وه‌ ده‌کات ک ‌ه‬ ‫پێیان راگه‌یاندووه‌ نه‌یه‌ته‌وه‌ بۆ زانکۆ وتى‪ :‬په‌یوه‌ندیمان‬ ‫کردووه‌ به‌ سه‌رۆکایه‌تى زانکۆ و پێیان راگه‌یه‌ندوین‬ ‫که‌ ده‌وامى ئاسایى نیه‌ تا مانگى چوار و ئێمه‌ش ده‌وام‬ ‫ناکه‌ین‪ .‬ئه‌و خوێندکاره‌ ئاماژه‌ى بۆ ئه‌وه‌شکرد‪ :‬ئێم ‌ه‬ ‫ماوه‌ى هه‌فته‌یه‌که‌ تاقیکردنه‌وه‌ى کۆرسى یه‌که‌ممان‬ ‫ته‌واو ک��ردووه‌ و داخستنى ده‌وام له‌مکاته‌دا شتێکى‬ ‫له‌ناکاو بوو‪.‬‬ ‫فوئاد عه‌لى‪ ،‬وته‌بێژى وه‌زاره‌ت��ى خوێندنى بااڵ و‬ ‫توێژینه‌وه‌ى زانستى به‌ (چه‌تر)ى راگه‌یاند‪« :‬ده‌وام‬ ‫ئاساییه‌ و داوامان له‌ خوێندکاران کردووه‌ بگه‌ڕێنه‌وه‌«‪.‬‬ ‫ئه‌وه‌شى وت‪ :‬هیچ بڕیارێکى له‌م شێوه‌یه‌ له‌ وه‌زاره‌ت‬ ‫و له‌ سه‌رۆکایه‌تى زانکۆى سه‌الحه‌دینه‌وه‌ ده‌رنه‌چووه‌ و‬ ‫ده‌وامى ئاسایى به‌رده‌وام ده‌بێت‪.‬‬ ‫ناوبراو قسه‌ى له‌وه‌شکرد‪ :‬که‌ هیچ مه‌ترسیه‌ک‬ ‫له‌ سه‌ر خوێندکارانى زانکۆ و په‌یمانگاکان نیه‌ و‬ ‫وه‌زاره‌ت بیر له‌ بڕیارێکى له‌مشێوه‌یه‌ ناکاته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫تائێستا الم��ان روون نیه‌ بۆچى ئه‌و بڕیاره‌ دراوه‌ و‬ ‫له‌الیه‌ن کێوه‌ دراوه‌‪.‬‬ ‫وته‌بێژى وه‌زاره‌تى خوێندنى بااڵ راشیگه‌یاند‪ :‬پێشتر‬ ‫به‌ بڕیارى زانکۆ و په‌یمانگاکانى هه‌ولێر هێنانى‬

‫میوان بۆ زانکۆ و په‌یمانگاکان قه‌ده‌غه‌کرا و بیانوش‬ ‫بۆ ئ�ه‌و بڕیاره‌ پاراستنى ئارامى ب��ووه‌ له‌ زانکۆ و‬ ‫په‌یمانگاکان‪.‬‬ ‫عیرفان ع �ه‌زی��ز‪ ،‬سکرتێرى یه‌کێتى قوتابیانى‬ ‫کوردستان‪ ،‬ئه‌وه‌ ره‌تده‌کاته‌وه‌ که‌ ئه‌وان بڕیارێکى وایان‬ ‫ده‌رکردبێت به‌ (چه‌تر)ى راگه‌یاند‪ :‬پێمان ناخۆش ‌ه‬ ‫یه‌کێتى قوتابیان له‌م بڕیاره‌ تۆمه‌تبار ده‌کرێت‪.‬‬ ‫ن��اوب��راو ئ �ه‌وه‌ى وت‪« :‬رۆیشتنه‌وه‌ى خوێندکاران‬ ‫دیارده‌یه‌کى سااڵنه‌یه‌ له‌ زانکۆکانى کوردستان ک ‌ه‬

‫››‬

‫«پێویست ‌ه الیه‌نى‬ ‫په‌یوه‌ندیدار به‌دواداچوون‬ ‫بۆ بارودۆخى له‌م‬ ‫شێوه‌ی ‌ه بکه‌ن و‬ ‫رونکردنه‌وه‌ى خۆیان‬ ‫هه‌بێت‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ى‬ ‫ناردنه‌وه‌ى خوێندکاران‬ ‫به‌بێ ئاگادارى وه‌زاره‌تى‬ ‫خوێندنى بااڵ شتێکى‬ ‫نه‌شیاوه‌»‬ ‫خوێندکار پێش پشووه‌کان ده‌ڕواته‌وه‌‪ ،‬بۆیه‌ ئه‌مساڵیش‬ ‫هاوشێوه‌ى ساڵه‌کانى تر ئه‌م دیارده‌یه‌ هه‌بووه‌«‪.‬‬ ‫ناوبراو که‌ سکرتێرى فیدراسیۆنى رێکخراوه‌ قوتابى‬ ‫و خوێندکاریه‌کانیشه‌ ئه‌وه‌ى خسته‌ڕوو‪ ،‬پێشتر داوامان‬ ‫له‌ ئه‌نجومه‌نى وه‌زیرانى هه‌رێم کردووه‌ پشووه‌کان که‌م‬ ‫بکاته‌وه‌ ‪.‬‬ ‫ن��اوب��راو‪ ،‬ئ�ه‌وه‌ش��ى ره‌ت��ک��رده‌وه‌ که‌ خوێندکاران ل ‌ه‬ ‫بازگه‌کانى هه‌ولێر رێگریان لێکرا بێت بۆ گه‌ڕانه‌و‌ه‬ ‫ب��ۆ نێو ش��ارى هه‌ولێر‪ .‬وت��ى‪ :‬هیچ خوێندکارێک‬

‫په‌یوه‌ندیمان پێوه‌ى نه‌کردووه‌‪ ،‬بۆ ئه‌م جۆره‌ حاڵه‌ته‌‪،‬‬ ‫ب �ه‌اڵم هه‌رکاتێک خوێندکارانى سلێمانى و‬ ‫شاره‌کانى تر ویستیان بگه‌ڕێنه‌وه‌ ئاماده‌ین‬ ‫ئۆتۆمبێلیان بۆ دابین بکه‌ین‪.‬‬ ‫س��ک��رت��ێ��رى ف��ی��دراس��ی��ۆن��ى رێ��ک��خ��راوه‌ ق��وت��اب��ى و‬ ‫خوێندکاریه‌کان نیگه‌رانی خۆى له‌ داخستنى زانکۆ و‬ ‫په‌یمانگاکانى هه‌ولێر ده‌ربڕى و رایگه‌یاند‪ :‬ناردنه‌وه‌ى‬ ‫(خوێندکاران و قوتابیان) له‌ به‌شه‌ ناوه‌خۆییه‌کان بۆ‬ ‫شوێنه‌کانى خۆیان کاریگه‌رى خراپى ده‌بێت له‌سه‌ر‬

‫کێ به‌رپرسه‌ ل ‌ه داخستنی زانکۆ‬ ‫ئاستى زانستى و کاریگه‌رى ده‌روونى خراپى ده‌بێت‬ ‫له‌سه‌ر خوێندکاران و قوتابیان‪.‬‬ ‫عیرفان عه‌زیز‪ ،‬له‌درێژه‌ى قسه‌کانیدا ئه‌وه‌شى وت‪:‬‬ ‫داواى ده‌ستبه‌جێ به‌دواداچوون ده‌که‌ین‪ ،‬له‌ رێگه‌ى‬ ‫لیژنه‌یه‌کى تایبه‌ت بۆ لێکۆڵینه‌وه‌ى ورد له‌م بابه‌ته‌ و‬ ‫دیاریکردنى سه‌رچاوه‌که‌ى که‌ ئه‌مه‌ ئه‌رکى وه‌زاره‌تى‬ ‫خوێندنى ب��ااڵ و ت��وێ��ژی��ن�ه‌وه‌ى زانستیه‌‪ ،‬پێویست ‌ه‬ ‫رونکردنه‌وه‌ى خۆى بدات و وه‌اڵمێکى روون و ئاشکراى‬ ‫هه‌بێت سه‌باره‌ت به‌ دیاریکردنى کاتى ده‌وام کردن و‬ ‫پشوى ده‌وامه‌کان له‌ زانکۆ و په‌یمانگاکان‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ى‬

‫داخستن‬ ‫ی‬ ‫ز‬ ‫ا‬ ‫ن‬ ‫هه‌ول کۆی‬ ‫ێر‬

‫خوێندکاران و قوتابیان له‌و‬ ‫دڵ�ه‌ڕاوک��ێ��ی�ه‌ى تێیکه‌وتوو‌ه‬ ‫رزگاریان بێت‪.‬‬ ‫ئ���ی���ب���راه���ی���م م���ح���ه‌م���ه‌د‪،‬‬ ‫مامۆستاى زانست ‌ه س���ی���اس���ی���ه‌ک���ان ل����ه‌ زان���ک���ۆى‬ ‫سه‌اڵحه‌دین به‌ (چه‌تر)ى راگه‌یاند‪ :‬داخستنى ده‌رگاى‬ ‫زان��ک��ۆ و په‌یمانگاکان ب �ه‌ ش��ێ��وه‌ی�ه‌ک��ى ناڕه‌سمى‬ ‫کارێکى خراپه‌ و ده‌ستێوه‌ردانى الیه‌نى ده‌ره‌کیی ‌ه‬ ‫له‌ کارى زانکۆ و په‌یمانگاکان‪ .‬وتیشى‪ :‬پێویست ‌ه‬

‫فۆتۆ‪ :‬هانا‬ ‫الیه‌نى په‌یوه‌ندیدار ب�ه‌دواداچ��وون بۆ بارودۆخى له‌م‬ ‫شێوه‌یه‌ بکه‌ن و رونکردنه‌وه‌ى خۆیان هه‌بێت‪ ،‬له‌به‌ر‬ ‫ئه‌وه‌ى ناردنه‌وه‌ى خوێندکاران به‌بێ ئاگادارى وه‌زاره‌تى‬ ‫خوێندنى بااڵ شتێکى نه‌شیاوه‌ ‪.‬‬ ‫ئ��ه‌و م��ام��ۆس��ت��ای�ه‌ى زان��ک��ۆ ئ �ه‌وه‌ش��ى خ��س��ت�ه‌روو‪،‬‬ ‫ده‌رک���ه‌وت که‌ ده‌ستێکى ده‌ره‌ک��ى هه‌یه‌ که‌ زانکۆ‬ ‫ده‌جوڵێنێت‪ ،‬بۆیه‌ پێویسته‌ دوربخرێته‌وه‌ له‌به‌رئه‌وه‌ى‬ ‫ئه‌گه‌ر وابێت زانست له‌ زانکۆ دورده‌که‌وێته‌وه‌‪ ،‬ناوبراو‬ ‫پێشى وای �ه‌ ده‌ستکارى کردنى ب�ه‌و ج��ۆره‌ زانکۆ و‬ ‫زانست کۆت و به‌ند ده‌کات‪.‬‬

‫«ئه‌م ‌ه شۆڕشى خوێندکاران ‌ه بۆ داواکردنى مافه‌کانیان ل ‌ه کوردستان»‬ ‫[ ئا‪ /‬هه‌رێم کاوانى ]‬ ‫خوێندکارنى زانکۆى سلێمانى‪ ،‬ل ‌ه دواى‬ ‫خۆپیشاندانه‌کانه‌و ‌ه رۆژان�� ‌ه ل ‌ه زانکۆدا‬ ‫کۆده‌بنه‌و ‌ه و داواى چاکسازى ل ‌ه حکومه‌ت و‬ ‫داموده‌زگاکانیدا ده‌که‌ن و ئاماژه‌ش بۆ ئه‌وه‌‬ ‫ده‌ک �ه‌ن ئه‌گه‌ر بێت و داواکانیان جێبه‌جێ‬ ‫نه‌کرێت ئه‌و ‌ه به‌رده‌وام ده‌بن ل ‌ه مانگرتن و‬ ‫نه‌چوون ‌ه هۆڵه‌کانى خوێندنه‌وه‌‪.‬‬

‫ئه‌م گروپه‌یان رێکخستوه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها بۆ‬ ‫پشتگیرى ل‌ه خه‌ڵکى هه‌ژارى کوردستان‬ ‫و ئیدانه‌کردنى ئه‌و رووداوانه‌ى ل‌ه (‪)17‬‬ ‫ى شوباتدا روویدا‪ .‬ناوبراو وتى‪« :‬له‌‬ ‫سه‌ره‌تای کار و چاالکییه‌کانمان‬ ‫سه‌رۆکى زانکۆى سلێمانى‪ ،‬وه‌زیرى‬ ‫خوێندنى ب��ااڵ‪ ،‬پاڵپشتى و پشتگیریان‬ ‫ئێم‌ه راگه‌یاند‪ ،‬به‌اڵم دواتر‬ ‫ئه‌وان ب‌ه ئێمه‌یان وت ده‌بێت‬ ‫ک����ار و چ��االک��ی��ی �ه‌ک��ان‬ ‫راگ����رن و ن��اب��ێ��ت ل �‌ه ن��او‬ ‫زان��ک��ۆ درێ����ژ‌ه ب���ه‌م ک��ار‬ ‫و چ��االک��ی��ی��ان�‌ه ب���ده‌ن»‪،‬‬ ‫ئ���ه‌ن���دام���ه‌ک���ه‌ى گ��روپ��ى‬ ‫زانکۆ‪ ،‬باس له‌و‌ه ده‌کات‬ ‫ک���‌ه ت��ائ��ێ��س��ت��ا ل��ه‌گ��ه‌ڵ‬ ‫س���ه‌رۆک���ى ح��ک��وم �ه‌ت و‬ ‫وه‌زی���رى خوێندنى ب��ااڵدا‬ ‫ک����ۆب����وون����ه‌ت����ه‌وه‌‪ ،‬ب���ه‌اڵم‬ ‫وه‌اڵم�����ى ه��ی��چ ک����ام ل ‌ه‬ ‫داواکارییه‌کانى ئه‌وانى‬ ‫ن�ه‌داوه‌ت�ه‌وه‌‪ ،‬ئه‌وه‌شى وت‪:‬‬

‫››‬

‫کـوردس‬

‫دوای ( ــتــان‬ ‫بۆی ‌ه بڕیارى مانگرتن و نه‌چوون ‌ه‬ ‫‪)17‬ی‬ ‫هۆڵى خوێندمان داو‌ه تا ئه‌وکاته‌ى‬ ‫شوبات‬ ‫داواکارییه‌کانمان جێبه‌جێ ده‌ک�ه‌ن‪،‬‬ ‫مانگرتن‬ ‫ی‬ ‫ز‬ ‫ا‬ ‫ن‬ ‫هه‌روه‌ها دلێر‪ ،‬ل‌ه درێ��ژه‌ى قسه‌کانیدا‬ ‫سلێم کۆی‬ ‫انی‬ ‫ئ �ه‌وه‌ش��ى وت‪ :‬ئێم‌ه ل �‌ه ن��او زان��ک��ۆدا‬ ‫ده‌مێنینه‌وه‌‪ ،‬ب��ۆ ئ���ه‌وه‌ى خۆپیشاندان و‬ ‫ناڕه‌زایه‌تییه‌کان ل ‌ه دوو شوێن بێت و ل ‌ه‬ ‫بۆ‬ ‫ی����ه‌ک ش��وێ��ن ن �ه‌ب��ێ��ت‪،‬‬ ‫تاکو زان��ک��ۆش ده‌نگى‬ ‫راس��ت�ه‌ق��ی��ن�ه‌ى ج �ه‌م��اوه‌ر‬ ‫بێت‪.‬‬ ‫ح �ه‌م��ی��د م��ح �ه‌م �ه‌د‪،‬‬ ‫خ��وێ��ن��دک��ارێ��ک��ى ت��رى‬ ‫زان����ک����ۆى س��ل��ێ��م��ان��ی‪،‬‬ ‫پێیوای‌ه ده‌وام���ى زانکۆ‬ ‫بکرێت و خوێندکاران‬ ‫ب���چ���ن���‌ه ه���ۆڵ���ه‌ک���ان���ى‬ ‫خ��وێ��ن��دن �ه‌وه‌‪ ،‬دوات����ر ل ‌ه‬ ‫دواى خ��وێ��ن��دن ک���ار و‬ ‫چاالکییه‌کان ده‌ست پێ‬ ‫بکات‪ .‬ئاماژ‌ه بۆ ئه‌وه‌ش‬ ‫ده‌کات ک‌ه خوێندکاران‬

‫« پێویست ‌ه‬ ‫سه‌رۆکى زانکۆى‬ ‫سلێمانى ده‌ست‬ ‫له‌کار بکێشێته‌وه‌‪،‬‬ ‫له‌به‌رئه‌وه‌ى به‌ڕاستى‬ ‫نه‌یتوانى داواکارییه‌کانى‬ ‫خوێندکاران جێبه‌جێ‬ ‫بکات»‬

‫خالید‪ ،‬خوێندکارى زان��ک��ۆى سلێمانى‪ ،‬هێما بۆ‬ ‫ئ �ه‌و‌ه ده‌ک��ات ک‌ه ئ�ه‌و خۆپیشاندان و مانگراتنانه‌ى‬ ‫خوێندکاران ده‌یکه‌ن «ئه‌م‌ه شۆڕشى خوێندکاران ‌ه‬ ‫بۆ داواک��ردن��ى مافه‌کانیان ل‌ه کوردستان»‪ ،‬وتى‪:‬‬ ‫ده‌مانه‌وێت ئ�ه‌و‌ه به‌ده‌سه‌اڵتداران بڵێین ک‌ه ئێم‌ه بێ‬ ‫ده‌نگ نابین ل‌ه ئاست دواکارییه‌کانمان‪ ،‬ده‌سه‌اڵت‬ ‫نایه‌وێت ل�‌ه ئێم‌ه تێبگات‪ ،‬وه‌اڵمیشمان ن��ادات �ه‌وه‌‪،‬‬ ‫ده‌سه‌اڵت ب‌ه گولل‌ه وه‌اڵممان ده‌داته‌وه‌‪ .‬ئه‌م خوێندکاره‌‪،‬‬ ‫ئاماژ‌ه بۆ ئه‌وه‌شده‌کات ک‌ه سه‌ره‌تا سه‌رۆکى زانکۆ‬ ‫و وه‌زی��رى خوێندنى بااڵ له‌گه‌ڵ ئه‌واندا ب��وون‪ ،‬دواتر‬ ‫رێگریان کرد ک‌ه نابێت خوێندکاران خۆپیشاندان بکه‌ن‬ ‫ل ‌ه ناو زانکۆدا‪ ،‬خالید جه‌ختى له‌وه‌شکرده‌و‌ه ک‌ه بۆ‬ ‫هیچ حزب و رێکخراوێک نیی‌ه زانکۆ بۆ مه‌رامى‬ ‫خۆى به‌کار بهێنێت‪.‬‬ ‫دل���ێ���ر ع���ه‌ب���دول���خ���اق‪،‬‬ ‫ئه‌ندامى گروپى زانکۆ‪ ،‬بۆ‬ ‫رێکخستن و سه‌رپه‌رشتى‬ ‫کردنى ئ�ه‌و چاالکیانه‌ی‬ ‫ل��� ‌ه زان����ک����ۆى س��ل��ێ��م��ان��ى‬ ‫ده‌کرێت له‌م ب��ارودۆخ�ه‌دا‪،‬‬ ‫ق���س���ه‌ل���ه‌و‌ه ده‌ک�������ات ک ‌ه‬ ‫ئ��ه‌وان ل‌ه س �ه‌ره‌ت��او‌ه وه‌ک‬ ‫ئ �ه‌رک��ێ��ک��ى ئ �ه‌خ�لاق��ى ب ‌ه‬ ‫پێویستیان زانیو‌ه گروپێک‬ ‫ل ‌ه نێو زانکۆ دروست بکه‌ن‬ ‫ت��ا ب��ێ الی���ه‌ن بێت و بێ‬ ‫هیچ ده‌س��ت تێوه‌ردانێکى‬ ‫ح����زب����ى پ���ااڵپ���ش���ت���ى ل � ‌ه‬ ‫ل�ه‌خ��ۆپ��ی��ش��ان��ده‌ران بکات‪،‬‬ ‫دل������ێ������ر‪ ،‬ئ�������ام�������اژ‌ه ب��ۆ‬ ‫ئه‌وشده‌کات ل‌ه به‌رامبه‌ر‬ ‫ن���ادادپ���ه‌روه‌رى و گه‌نده‌ڵى‬ ‫ک �‌ه ل �‌ه ک��وردس��ت��ان هه‌ی ‌ه‬ ‫ئایا خوێندکارانی زانکۆ ده‌بنه‌ پێشه‌نگی ناڕه‌زایه‌تیه‌کانی کوردستان؟‬

‫ل‌ه ناو حه‌ڕه‌مى زانکۆدا بمێننه‌و‌ه و نه‌چن‌ه ده‌ره‌وه‌ى‬ ‫زانکۆ‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ى ده‌نگى خوێندکاران ل‌ه ناو زانکۆ‬ ‫بێت‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌وه‌ى زانکۆ شوێنێکى ئه‌کادیمیی‌ه بۆی ‌ه‬ ‫پێویست‌ه له‌و شوێنه‌و‌ه داواى ماف و ئازادییه‌کانمان‬ ‫بکه‌ین‪ ،‬حه‌مید‪ ،‬ه�ه‌روه‌ه��ا وت��ى‪ :‬پێویست‌ه سه‌رۆکى‬ ‫زان��ک��ۆى سلێمانى ده‌س��ت له‌کار بکێشێته‌وه‌‪ ،‬له‌به‌ر‬ ‫ئه‌وه‌ى به‌ڕاستى نه‌یتوانى داواکارییه‌کانى خوێندکاران‬ ‫جێبه‌جێ بکات‪ .‬له‌مباره‌یه‌و‌ه عه‌لى سه‌عید‪ ،‬سه‌رۆکى‬ ‫زانکۆى سلێمانى‪ ،‬چه‌ند جارێک په‌یوه‌ندى پێوه‌کرا‬ ‫ئاماده‌نه‌بوو لێدوان بدات‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها سێو‌ه ئه‌سعه‌د‪ ،‬خوێندکارێکى ترى زانکۆ‬ ‫قس‌ه له‌و‌ه ده‌ک��ات ک‌ه ده‌بێت مانگرتنى خوێندکاران‬ ‫به‌رده‌وام بێت تا ره‌وایه‌تى ده‌دات به‌وه‌ى ده‌نگى راستى‬ ‫خوێندکاران بگات‪ ،‬سێو‌ه وتى‪ :‬باشتر‌ه ده‌وامى خوێندنى‬ ‫زانکۆ هه‌بێت‪ ،‬نه‌ک ئه‌وه‌ى ل‌ه هه‌ندێک شوێن ده‌وامى‬ ‫زانکۆ داخ��را‪ .‬ئاماژه‌ى بۆ ئه‌وه‌شکرد ک‌ه پێویست ‌ه‬ ‫خوێندکاران مانگرتن و گردبوونه‌وه‌کانیان ل‌ه نێو‬ ‫زانکۆدا بێت‪.‬‬ ‫ده‌رباز محه‌مه‌د‪ ،‬مامۆستاى زانکۆى سلێمانى‪ ،‬ب ‌ه‬ ‫(چه‌تر)ى راگه‌یاند‪ :‬ئه‌م ده‌نگ‌ه ناڕه‌زاییه‌ى ناو زانکۆ ل ‌ه‬ ‫ئه‌نجامى ده‌سه‌اڵتى ئێستاى کوردییه‌وه‌یه‌‪ ،‬ک‌ه نه‌یتوانیو‌ه‬ ‫به‌پێى داخوازى خه‌ڵکى کوردستان و خوێندکاران بێت‪.‬‬ ‫بۆی‌ه ل‌ه ئه‌نجامى ئه‌و ده‌نگ ‌ه‬ ‫ناڕه‌زاییه‌ى هه‌یه‌‪ ،‬خوێندکاران‬ ‫داوه‌ده‌ک������ه‌ن ک �‌ه چ��اک��س��ازى‬ ‫بکرێت و گه‌نده‌ڵى نه‌مێنێت‪.‬‬ ‫ه���ه‌روه‌ه���ا ئ���ه‌و مامۆستای ‌ه‬ ‫ئاماژ‌ه بۆ ئه‌و‌ه ده‌کات ک‌ه ئه‌و‬ ‫خوێندکاران‌ه مافى خۆیان ‌ه‬ ‫گ����ردب����وون����ه‌وه‌ى ج���ه‌م���اوه‌رى‬ ‫بکه‌ن ل‌ه ناو زانکۆ‪ ،‬ئه‌ویش‬ ‫ل‌ه ئه‌نجامى ئه‌و بارودۆخه‌ى‬ ‫ئێستاى کوردستان‪ ،‬ده‌رب��از‪،‬‬ ‫م���ام���ۆس���ت���اک���ه‌ى زان���ک���ۆى‬ ‫سلێمانى ئه‌وه‌شى وت‪ :‬ئێمه‌ش‬ ‫وه‌ک مامۆستایان له‌گه‌ڵ‬ ‫ده‌نگى ئ�ه‌و خوێندکارانه‌ین‪،‬‬ ‫منیش وه‌ک خۆم ب‌ه ده‌نگێکى‬ ‫ره‌واى خه‌ڵکى کوردستان و‬ ‫خوێندکارانى ده‌زان���م‪ ،‬ئ�ه‌وه‌ى‬ ‫خوێندکاران ده‌یڵێن داوایه‌کى‬ ‫ره‌وایه‌‪.‬‬ ‫فۆتۆ‪ :‬ئه‌حمه‌د قادر‬


‫گێره‌شێوێنی واتا هۆشیاری‬ ‫ل������ه‌ه������ه‌ر واڵت����ێ����ک‬ ‫ده‌س �ه‌اڵت ق��ۆرخ ک��را ل ‌ه‬ ‫ده‌ستی چه‌ند که‌سێکدا‪،‬‬ ‫ئ������ی������دی ده‌رف�������ه‌ت�������ی‬ ‫کوردۆ شوانی‬ ‫ژی��ان��ێ��ک��ی ئ��اس��ای��ی بۆ‬ ‫ه���اواڵت���ی���ان ن��ام��ێ��ن��ێ��ت‪،‬‬ ‫تێڕوانینی فه‌رمانڕه‌وای ده‌سه‌اڵتخواز بۆ خه‌ڵک‬ ‫به‌گشتی به‌ جۆرێکه‌ که‌ ده‌یه‌وێت رێگه‌ به‌ هیچ‬ ‫که‌س نه‌درێت بیروڕای جیاوازی هه‌بێت‪ ،‬له‌دیدی‬ ‫ده‌س���ه‌اڵت���داره‌وه‌ ئ���ه‌وه‌ی چه‌پڵه‌ ب��ۆ ف �ه‌رم��ان��ڕه‌وا‬ ‫ن �ه‌ک��وت��ێ��ت ت��ێ��ک��ده‌ر و گ��ێ��ره‌ش��ێ��وێ��ن �ه‌! ی��اس��ای‬ ‫ده‌سه‌اڵتداری تاکڕه‌ویش سزای توند ده‌سه‌پێنێت‬ ‫به‌سه‌ر ئه‌وکه‌سانه‌دا که‌ ب��ازن�ه‌ی دیاریکراوی‬ ‫ده‌س�ه‌اڵت ده‌به‌زێنێت‪ ،‬ده‌رچ��وون له‌ بازنه‌که‌ واتا‬ ‫گێره‌شێوێن‪.‬‬ ‫بێگومان گێره‌شێوێنه‌کان له‌ کوته‌کی ده‌ستی‬

‫ده‌س���ه‌اڵت���دار ده‌رب�����ازی ن��اب��ن‪ ،‬ده‌س���ه‌اڵت���داران���ی‬ ‫ک��وردس��ت��ان ی �ه‌ک �ه‌م ج��ارن��ی�ه‌ ئ �ه‌و ک�ه‌س��ان�ه‌ی ب ‌ه‬ ‫ک��ۆی��ل�ه‌ی��ی رازی ن��اب��ن ب �ه‌ گ��ێ��ره‌ش��ێ��وێ��ن ن��اوی��ان‬ ‫ده‌ب���ات!! ب �ه‌اڵم م��اوه‌ی�ه‌ک�ه‌ به‌شێوه‌یه‌کی چ��ڕ و‬ ‫پ��ڕت��ر هه‌ڵمه‌تی ب�ه‌ گێره‌شێوێن ناساندنی الو‌ه‬ ‫چ��اون �ه‌ت��رس �ه‌ک��ان��ی س �ه‌رش �ه‌ق��ام �ه‌ک��ان ده‌س��ت��ی‬ ‫پ��ێ��ک��ردووه‌‪ ،‬ئ�ه‌م�ه‌ له‌کاتێکدایه‌ چه‌ندین ساڵ ‌ه‬ ‫ن���ادادپ���ه‌روه‌ری و گ �ه‌ن��ده‌ڵ��ی و داگ��ی��رک��اری و‬ ‫خۆسه‌پاندن و فه‌رامۆشکردنی خه‌ڵک سات ل ‌ه‬ ‫دوای سات له‌ زیادبوندایه‌‪ ،‬تا دواج��ار زنجیری‬ ‫پۆاڵینی سه‌بر بچڕا و زری��ان��ێ��ک ل�ه‌ توڕه‌یی‬ ‫شه‌قامه‌کانی شاره‌ بێخزمه‌ته‌کانی کوردستانی‬ ‫گ��رت �ه‌وه‌‪ ،‬ده‌س���ه‌اڵت���داران ل �ه‌ دوای بیست ساڵ‬ ‫حکومڕانی هێشتا فێرنه‌بوون چاو و گوێ یان‬ ‫بخه‌نه‌ کار بۆ ئ �ه‌وه‌ی راستییه‌کان و زامه‌کان‬ ‫ببینن و داواکاری و گله‌یی و گازنده‌ی خه‌ڵک‬ ‫ببیستن‪ ،‬ئه‌وان ته‌نها په‌نجه‌ی ده‌ستیان له‌کاردای ‌ه‬

‫«سیاسه‌ت ب ‌ه لۆژیکى‬ ‫دیوه‌خان»‬ ‫(‪)2/17‬‬ ‫رۆژى‬ ‫رۆژى ه���ه‌س���ت���ان و‬ ‫ی���ه‌ک ری����زى الوان���ى‬ ‫کوردستانه‌‪ ،‬به‌رامبه‌ر‬ ‫عومه‌ر محه‌مه‌د‬ ‫ده‌سه‌اڵتى پاوه‌نکراوى‬ ‫ح��زب ب �ه‌س �ه‌ر هه‌موو‬ ‫کایه‌کانى ژیاندا‪ ،‬له‌و رۆژه‌دا‬ ‫له‌ به‌رامبه‌ر شکاندنى په‌نجه‌ره‌کانى لقى چوارى‬ ‫پارتیدا له‌الیه‌ن چه‌ک به‌ده‌سته‌کانى پارتى ب ‌ه‬ ‫(‪ )BKC‬وه‌اڵم دران �ه‌وه‌‪ ،‬له‌و رۆژه‌دا سلێمانى‬ ‫و ش�ه‌ق�ه‌م��اک��ان��ى خه‌ڵتانى خ��وێ��ن ک���ران‪ ،‬له‌و‬ ‫رۆژه‌دا ده‌سه‌اڵتى پارتى پێمان ده‌ڵ��ێ‪ ،‬هه‌رچى‬ ‫س �ه‌رب �ه‌رز ب��ک��ات�ه‌و‌ه ده‌ی��ک��وژی��ن‪ ،‬وه‌ک هه‌موو‬ ‫جارێک سه‌رۆکى هه‌رێم له‌ کاتى قه‌یرانه‌کاندا‬ ‫له‌کورستان نییه‌ و له‌ ده‌ره‌وه‌ى واڵت �ه‌‪( ،‬فازیل‬ ‫میرانى) سکرتێرى مه‌کته‌بى سیاسى (پ‪ -‬د‪-‬‬ ‫ک) له‌ رێگه‌ى زاگرۆس(‪)TV‬یه‌وه‌ هه‌ڵوێستى‬ ‫ده‌رده‌بڕێ و پێمان ده‌ڵێ‪ :‬پارتى ته‌عه‌ددا له‌که‌س‬ ‫ق��ب��وڵ ن��اک��ا ه �ه‌رک �ه‌س ده‌س���ت درێ��ژب��ک��ات بۆ‬ ‫باره‌گاکانمان ده‌ستى ده‌بڕین‪ .‬ئه‌مه‌ی ‌ه قسه‌کردن‬ ‫و سیاسه‌ت کردن به‌لۆژیکى دیوه‌خانه‌‪ .‬کاک‬ ‫فازیل پێیوایه‌ پارتى و باره‌گاکانى پیرۆزن و‬ ‫گه‌نجان حه‌ره‌مى ئه‌و پیرۆزیه‌یان شکاندوو‌ه و‬ ‫ده‌ب��ێ بکوژرێن‪ ،‬بۆ گه‌نجانى خوێن گه‌رمى‬ ‫ش��اره‌ک �ه‌م هه‌ندێک رووداو ی��اداش��ت ده‌ک��ه‌م و‬ ‫هیوادارم گه‌نجه‌کان به‌ووردى بیخوێننه‌وه‌‪ ،‬ناچارم‬ ‫الپ �ه‌ڕه‌ک��ان��ى ش���ه‌ڕى ن��اوخ��ۆى س��اڵ��ى (‪)1994‬‬ ‫هه‌ڵده‌مه‌و‌ه و هه‌ڵوێستى نامرۆڤانه‌ى هه‌ر دوو‬ ‫پارتى ده‌س �ه‌اڵت��دار (ى‪.‬ن‪.‬ک)و (پ‪.‬د‪.‬ک)‬ ‫به‌رامبه‌ر یه‌کتر و پێشێل کردنێکى به‌رچاوى‬ ‫مافى مرۆڤ له‌م هه‌رێمه‌دا باس بکه‌م‪.‬‬ ‫له‌سه‌ر موڵکایه‌تى (‪ )18‬دوکان به‌نرختره‌ یان‬ ‫چاره‌نووسى میلله‌تێک؟ له‌ ماوه‌یه‌کى که‌مدا‬ ‫(ى‪.‬ن‪.‬ک) به‌حوکمى ئ�ه‌وه‌ى هێزى یه‌که‌م بوو‬ ‫ل ‌ه ن��او ش��ارى سلێمانى و ده‌وروب����ه‌رى باره‌گاى‬ ‫لقى (‪)4‬ى پارتى داگیر کرد‪ ،‬هێزه‌کانى پارتى‬ ‫له‌ شارى سلێمانى و ده‌وروب �ه‌رى بێ رابه‌رایه‌تى‬ ‫ده‌روێش و ئاغا به‌ بێ هیچ به‌رگرییه‌ک ته‌سلیم‬

‫بوون‪ .‬دواتر ئه‌و هێز‌ه چه‌کدارانه‌ى پارتى سوارى‬ ‫پاسى کۆسته‌ر کران و به‌ره‌و هه‌ڵه‌بج ‌ه به‌ڕێکران‪،‬‬ ‫ه �ه‌ت��ا ئ �ه‌وک��ات � ‌ه ل � ‌ه سلێمانیدا وه‌ک نوکت ‌ه‬ ‫ده‌یانوت (عشر ده‌قائق)‪ .‬له‌ ساڵى (‪)1995‬دا‬ ‫له‌ مه‌راسیمى به‌خاکسپاردنى پێشمه‌رگه‌ى دێرینى‬ ‫پارتى (عوسمانى قادر منه‌وه‌ر) جه‌ماوه‌رى پارتى‬ ‫تووشى قه‌تڵ و عامێکى قێزه‌ون بوون له‌الیه‌ن‬ ‫هێزه‌ چه‌کداره‌کانى (ى‪.‬ن‪.‬ک) ئ �ه‌و رووداو‌ه‬ ‫هێند‌ه دڵته‌زێن بوو ک ‌ه دڵى هه‌موو که‌سێکى‬ ‫گوشى‪ ،‬ئه‌وه‌ى تۆزقاڵێک ویژدان و کوردایه‌تى‬ ‫تێدابوو په‌ست و نیگه‌ران بوو‪.‬‬ ‫نایشارمه‌وه‌ من له‌ رووى هه‌ستى کوردایه‌تى‬ ‫و مرۆڤایه‌تییه‌و‌ه هاوسۆزتان ب��ووم‪ ،‬له‌ چه‌ندین‬ ‫بۆنه‌دا به‌ شێوه‌ى زاره‌کى هه‌ڵوێستى خۆم ده‌ربڕیو‌ه‬ ‫و دژى ئه‌و ره‌فتاره‌ نامرۆڤانه‌ی ‌ه ب��ووم له‌گه‌ڵ‬ ‫قوڵبوونه‌وه‌ى برینه‌کانى شه‌ڕى ناوخۆدا و ده‌ست‬ ‫پان کردنه‌وه‌ى هێزه‌کانى به‌ شه‌ڕ هاتوو بۆ ده‌وڵه‌ت ‌ه‬ ‫داگیرکه‌ره‌کانى کوردستان (ى‪.‬ن‪.‬ک) بۆ ئێران و‬ ‫(پ‪.‬د‪.‬ک)یش بۆ تورکیا و عێراق کارگه‌یشت ‌ه‬ ‫ئه‌و راده‌ى پارتى بۆ هه‌ڵسانه‌وه‌ى خۆى په‌نا بۆ‬ ‫رژێمى به‌عس داگیرکه‌ر به‌رێ‪ ،‬هه‌ولێرى به‌زه‌برى‬ ‫تانکه‌کانى گاردى کۆمارى داگیرکرده‌وه‌‪ .‬ئه‌و‬ ‫رووداو‌ه پ��اش تێپه‌ڕ بوونى (‪ )30‬س��اڵ به‌سه‌ر‬ ‫هاوپه‌یمانیه‌تیه‌که‌ى باڵى مه‌کته‌ب سیاسى پارتى‬ ‫له‌گه‌ڵ رژێمى به‌عسدا هاوکێشه‌که‌ى پێچه‌وان ‌ه‬ ‫کرده‌و‌ه و نیشانى هه‌موو دنیایدا پارتى و یه‌کێتى‬ ‫ب��ۆم��ان �ه‌وه‌ى خ��ۆی��ان س���ه‌ر ب � ‌ه ک��ۆش��ى ه�ه‌م��وو‬ ‫داگیرکه‌رێکدا ده‌که‌ن‪ ،‬هه‌رئه‌وان بوون سنووریان‬ ‫ل ‌ه نێوان جاش و پێشمه‌رگه‌دا نه‌هێشت‪ ،‬هه‌رئه‌وان‬ ‫بوون هه‌ورێکى تاریکیان به‌سه‌ر ئه‌م هه‌رێمه‌دا‬ ‫هێناو گه‌نجانیان والێ کرد به‌لێشاو کوردستان‬ ‫جێ بهێڵن‪.‬‬ ‫رووداو زۆرن باسیان بکه‌م ته‌نیا ئه‌م سێ رووداو‌ه‬ ‫به‌سن و به‌ کاک فازیل ده‌ڵێم ئه‌و رووداوان ‌ه بۆ‬ ‫پارتى به‌ڕاستى ئیهان ‌ه و ئابڕووچوون نین‪ ،‬ته‌نیا‬ ‫شکاندنى چه‌ند شوش ‌ه په‌نجه‌ره‌یه‌کى لقى چوار‬ ‫ئیهانه‌یه‌ و الوه‌کانمان شایانى ئه‌وه‌ن گولله‌باران‬ ‫بکرێن‪ .‬به‌س ‌ه ئیدى به‌سه‌رچوو زمانى هه‌ڕه‌شه‌ و‬ ‫سیاسه‌ت کردن به‌لۆژیکى دیوه‌خان‪.‬‬

‫ئ �ه‌و په‌نجانه‌ش ب��ۆ گرتنی پێنوسێک نیه‌ بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ی واژو له‌سه‌ر داواک��اری گه‌نجێک بکات‬ ‫که‌ داوای کار و ژیان ده‌کات‪ ،‬به‌ڵکو بۆ ته‌قاندنی‬ ‫گولله‌یه‌ بۆ له‌ناوبردنی الوه‌ فه‌رامۆشکراو و‬ ‫توڕه‌کانه‌ که‌ به‌ گێره‌شێوێن پێناسه‌ ده‌کرێن!!‬ ‫له‌راستیدا گێره‌شێوێن وات��ا هۆشیاری وات��ا مل‬ ‫ن �ه‌دان بۆ کارێک که‌ به‌ زه‌ب��ری هێز ناچارت‬ ‫ده‌که‌ن ئه‌نجامی بده‌ی‪.‬‬ ‫هه‌ر چه‌نده‌ پێناسه‌ی گێره‌شێوێن له‌بنه‌ڕه‌تدا بۆ‬ ‫مرۆڤ به‌کار نه‌هاتووه‌‪ ،‬به‌اڵم پێویسته‌ ده‌سه‌اڵت‬ ‫ئ���ه‌وه‌ ب��زان��ێ��ت گ��ێ��ره‌ش��ێ��وێ��ن��ی وات���ا ه���ه‌وڵ���دان بۆ‬ ‫ئازادی‪ ،‬گێره‌شێوێنی الی جوتیارێکی به‌ئه‌زمون‬ ‫پێناسه‌که‌ی به‌مجۆره‌یه‌‪ ،‬ئه‌وکاتانه‌ی ئامرازی‬ ‫کشتوکاڵ وه‌ک ئێستا پێشکه‌وتوو نه‌بوو‪ ،‬ب ‌ه‬ ‫ده‌ست دروێنه‌ی گه‌نم و جۆ کراوه‌ و دواتر کراوه‌‬ ‫به‌ خه‌رمان‪ ،‬بۆ وردوخاشکردنی خه‌رمانه‌که‌ش‬ ‫ئ��ام��رازێ��ک ب �ه‌ک��اره��ێ��ن��راوه‌ ب �ه‌ن��اوی ج�ه‌ن��ج�ه‌ڕ‪،‬‬

‫بیروڕا‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪47‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2710/12/16 - 2011/3/7‬‬

‫ئ���ه‌و ج �ه‌ن��ج �ه‌رش ل �ه‌ ش��ێ��وه‌ی گ��ال��ی��س��ک�ه‌ی�ه‌ک��دا‬ ‫دروستکرابوو که‌ له‌ ژێ���ره‌وه‌ی چه‌ندین پارچ ‌ه‬ ‫ئ��اس��ن��ی ت��ی��ژی پ��ێ��وه‌ب��ووه‌‪ ،‬دوات����ر ب �ه‌ دووگ���ای‬ ‫به‌هێزه‌وه‌ به‌ستراوه‌ به‌شێوه‌یه‌کی بازنه‌یی گایه‌کان‬ ‫‌و‬ ‫به‌ ده‌وری خه‌رمانه‌که‌دا سوڕێنراونه‌ته‌وه‌ تا ئه ئه‌نجامی ماندوێتی و بێزاریدا هه‌وڵی ده‌رچوون‬ ‫کاته‌ی خه‌رمانه‌که‌ به‌ ته‌واوی وردکراوه‌‪ ،‬ئه‌م ‌ه ئ �ه‌دا ل�ه‌و بازنه‌یه‌ی که‌ نازانێت ده‌ب��ێ تاکه‌ی‬ ‫له‌کاتێکدا ئه‌و کاره‌ کراوه‌ گه‌رمای هاوین ل ‌ه ب�ه‌ده‌وری��دا بسوڕێته‌وه‌‪ ،‬خۆ ئه‌گه‌ر ده‌س�ه‌اڵت��داران‬ ‫به‌رزترین پله‌دا بووه‌‪ ،‬هیچ به‌زه‌یه‌کیش بۆ گایه‌کان وه‌ک مرۆڤێکی خاوه‌ن ماف ته‌ماشامان نه‌که‌ن و‬ ‫نه‌بووه‌‪ ،‬مافی ئه‌وه‌شیان پێنه‌دراوه‌ که‌ به‌ دڵی له‌ دیدی خاوه‌ن خه‌رمانه‌که‌وه‌ خه‌ڵکی ئه‌م واڵت ‌ه‬ ‫خۆیان له‌ ئه‌و خه‌رمانه‌ بخۆن که‌ به‌ ماندوێتی ببینن و به‌گێره‌شێوێنمان پێناسه‌که‌ن‪ ،‬بێگومان‬ ‫و ئاره‌ق رشتن سه‌دان جار به‌سه‌ریدا سوڕاونه‌ته‌وه‌‪ ،‬کارێکی ب��اش ن��اک�ه‌ن و ئه‌نجامێکی خه‌راپی‬ ‫ئیدی گایه‌که‌ش بێزار ده‌بێت له‌و ژیانه‌ تاڵه‌ و ل ‌ه ده‌بێت‪.‬‬ ‫بازنه‌که‌ ده‌چێته‌ده‌ره‌وه‌‪ ،‬هه‌ندێکجاریش جوتیاره‌ک ‌ه‬ ‫پێویسته‌ هه‌موو ده‌سه‌اڵتدارێک ئ�ه‌وه‌ بزانێت‬ ‫له‌ کاتی توڕه‌بوونی گایه‌که‌دا ده‌که‌وێته‌ ژێر ئه‌گه‌ر به‌ بێ ویژدانی به‌رده‌وامبێت له‌ دانیشتنی‬ ‫جه‌نجه‌ڕه‌که‌وه‌ ئه‌گه‌ر نه‌شمرێت نیوه‌مردوو ده‌بێت‪ ،‬سه‌ر جه‌نجه‌ڕه‌که‌ ده‌بێ چاوه‌ڕوانی ژێرکه‌وتنیش‬ ‫بۆیه‌ کاکی جوتیار به‌گایه‌ ماندو ئازادیخوازه‌ک ‌ه بێ له‌ ئه‌نجامی توڕه‌بونی گێره‌شێوێنه‌کان!؟‬ ‫ده‌ڵ��ێ��ت گێره‌شێوێن!؟ ل�ه‌ڕاس��ت��ی��دا ئ �ه‌و گ��ای�ه‌ ل ‌ه‬

‫‪13‬‬

‫نزیکبوونه‌و ‌ه ل ‌ه شۆڕشى خوێندکاران‬ ‫ئه‌وه‌ى له‌ دواى (‪)2/17‬‬ ‫روی���������دا س���ه‌ره‌ن���ج���ام���ى‬ ‫ت �ه‌ق��ی��ن �ه‌وه‌ى ک��اره‌س��ات��ى‬ ‫ک�ه‌ڵ�ه‌ک�ه‌ ب��وون��ى بۆمبى‬ ‫هێمن به‌رزنجى گه‌نده‌ڵى بوو‪ ،‬که‌ ره‌نگ ‌ه‬ ‫به‌وه‌شه‌وه‌ نه‌وه‌ستێت‪ ،‬زه‌وى‬ ‫ت��ائ��اس��م��ان��ى ده‌س�����ه‌اڵت‬ ‫ب���ه���ه‌ژێ���ن���ى‪ ،‬ل����ه‌ دواى‬ ‫کاره‌ساته‌کانى (‪/17‬ى ش��وب��ات)ه‌وه‌‪ ،‬جه‌ماوه‌رى‬ ‫ش���ارى سلێمانى ب��ۆ رووب���ه‌ڕوب���ون���ه‌وه‌ى گه‌نده‌ڵى‬ ‫هاتنه‌ مه‌یدانى سه‌راى سلێمانى خۆپیشاندانێکى‬ ‫جه‌ماوه‌رى تێدا ئه‌نجامدرا و یه‌که‌مین شه‌هیدى‬ ‫خۆپیشانده‌ر‪ ،‬رێژوانى ته‌مه‌ن (‪ )16‬ساڵى خوێندکار‬ ‫بووه‌ قوربانى‪ ،‬پاشان چه‌ند خوێندکارێکى تر بوو‌ه‬ ‫قوربانى‪ ،‬ئاراسته‌ى ده‌نگه‌ ناڕه‌زاییه‌ جه‌ماوه‌ریه‌ک ‌ه‬ ‫به‌ره‌و ئاراسته‌یه‌کى دیکه‌ رۆیشت‪ ،‬ئه‌ویش هاتن ‌ه‬ ‫مه‌یدانى شۆڕشى خوێندکارانه‌ دژ به‌سیسته‌مى‬ ‫گ �ه‌ن��ده‌ڵ��ى ئ��ی��دارى و س��ی��اس��ى و ف�ه‌ره�ه‌ن��گ��ى و‬ ‫ک��ۆم �ه‌اڵی �ه‌ت��ى ح��ک��وم�ه‌ت��ى ه �ه‌رێ��م و ده‌س �ه‌اڵت � ‌ه‬ ‫حوکمڕانه‌که‌ى‪ ،‬رووداوه‌کانى دواى پێنجشه‌ممه‌ى‬ ‫خوێناوى دوور نیه‌ به‌ پێچه‌وانه‌ى تونسیه‌کان و‬ ‫میسریه‌کان و لیبیه‌کان له‌ هه‌رێمى کوردستاندا‬ ‫شۆڕشى خوێندکارى بێنێته‌ ئ���اراوه‌‪ ،‬هاوشێوه‌ى‬ ‫شۆڕشى خوێندکارى فه‌ڕه‌نسى‪ ،‬له‌ دواى کاره‌ساتى‬ ‫خوێناوى پێنجشه‌ممه‌ى سلێمانى و هاوپاڵپشت‬ ‫بوونى هه‌موو خوێندکارانى زانکۆ له‌ سلێمانى‬ ‫و شار و شارۆچکه‌کان نمونه‌یه‌کیان نیشانداین‪،‬‬ ‫که‌ به‌ڵێ ئه‌گه‌رى شۆڕشى خوێندکارى ده‌نگى ل ‌ه‬ ‫گه‌رویدا نه‌هێشتۆته‌وه‌ بۆ بێده‌نگ بوون‪.‬‬ ‫ب��ۆی�ه‌ ه �ه‌ر زوو سیاسه‌تى پ��ارت��ى درک���ى به‌م‬ ‫م�ه‌ت��رس��ی�ه‌ ک���رد‪ ،‬ب �ه‌ ب��ڕی��ارێ��ک��ى رێ��ک��خ��راوێ��ک��ى‬ ‫قوتابیانى پارتى خوێندنى له‌ زانکۆکانى هه‌ولێر‬ ‫و ت��اڕاده‌ی �ه‌ک ده‌وروب���ه‌رى راگ��رت و سه‌رکوتى‬ ‫ده‌ن��گ��ى ن����اڕه‌زاى ک���رد‪ ،‬ئ �ه‌م �ه‌ش دۆخ��ێ��ک��ى ترى‬ ‫هێنایه‌ ئاراوه‌ به‌ توڕه‌بونى خوێندکاران به‌تایبه‌ت‬ ‫ئ �ه‌و خ��وێ��ن��دک��اران�ه‌ى ک �ه‌ الی�ه‌ن��گ��رى پ��ارت��ى ئه‌و‬ ‫رێکخراوه‌ نین و وه‌ک ئه‌وان بیرناکه‌نه‌وه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫توڕه‌یه‌که‌ ب �ه‌ره‌و ئ�ه‌وه‌ ده‌ب��ات که‌ سه‌ره‌نجام ئه‌و‬

‫شۆڕشه‌ خوێندکارییه‌ چ��اوه‌ڕوان نه‌کراوه‌ ده‌بێت‬ ‫رووب����دات‪ ،‬ب��ۆی�ه‌ ئ �ه‌گ �ه‌رى روودان��ی��ش��ى نزیکه‌‪،‬‬ ‫چونکه‌ ت��وڕه‌ب��وون��ى ش��ۆڕش��ى خ��وێ��ن��دک��ارى له‌و‬ ‫ساته‌وه‌ سه‌رچاوه‌ى گرت‪ ،‬که‌ به‌ دیار چاو بوونى‬ ‫ئاسایشێکى ت��ۆک��م �ه‌وه‌ س �ه‌رده‌ش��ت��ى خوێندکار‬ ‫ف��رێ��ن��دراو ب��رای �ه‌ ن��ێ��و ش��ارێ��ک ل �ه‌ ش���اره‌ جێگ ‌ه‬ ‫ناکۆکى له‌سه‌ره‌کان له‌وێ شه‌هید کرا‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫له‌م قۆناغه‌دا پارتى و فشاره‌کانى پارتى پێیوابێ‬ ‫که‌ ده‌توانێت له‌ڕێى کۆنترۆڵى چاالکى رێکخراوى‬ ‫قوتابیانى سه‌ر به‌ پارته‌که‌یه‌وه‌ ده‌توانێت هه‌ورى‬ ‫ته‌مى ت��وڕه‌ی��ى خ��وێ��ن��دک��اران ب��ڕه‌وێ��ن��ێ��ت�ه‌وه‌‪ ،‬ئ�ه‌وا‬ ‫هه‌ڵه‌یه‌کى گه‌وره‌ى ک��ردووه‌‪ ،‬چونکه‌ ده‌ره‌نجامى‬ ‫هه‌ڵه‌که‌ى ئه‌وه‌مان پێده‌ڵێت‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ى رێکخراوێک‬ ‫به‌ چاالکییه‌ک بۆ رازیبوونى پارته‌که‌ى‪ ،‬له‌ وه‌ها‬ ‫دۆخێکدا هه‌ستێت به‌ چاالکییه‌ک ئیدى گرنگ‬ ‫نیه‌ یاساى په‌رله‌مان حکومه‌ت روشکێن و ناشرین‬ ‫بکات‪ ،‬گرنگ نیه‌ چ کاریگه‌ریه‌کى ده‌بێت بۆ‬ ‫س �ه‌ر ده‌س �ه‌اڵت��ى س �ه‌رۆک��ى حکومه‌ت و وه‌زی��رى‬ ‫خوێندنى ب��ااڵ و سه‌رۆکایه‌تى زانکۆ ته‌نانه‌ت‬ ‫یه‌ک به‌ یه‌ک راگرى به‌شه‌کان‪ ،‬گوێ نه‌دات‬ ‫و باکى نه‌بێت له‌ حکومه‌ت و ده‌سه‌اڵته‌که‌ى و‬ ‫په‌رله‌مان و یاساکانى‪ ،‬ئه‌مه‌ش سیناریۆیه‌کى‬ ‫هه‌ڵه‌یه‌ سه‌رنجام پارتى باجى هه‌ڵه‌که‌ى ده‌دات‪.‬‬ ‫چونکه‌ ل �ه‌ دون��ی��اى دی��م��وک��راس��ی��دا ئ �ه‌وه‌ن��ده‌ى‬ ‫کوشتنى خوێندکارێک و کوشتن و سزادانى‬ ‫رۆژنامه‌نوسێک و داخستنى زانکۆیه‌ک‪ ،‬بێ‬ ‫ئه‌وه‌ى ئاماژه‌ بکات به‌ بونى بارودۆخى نائاساى‪،‬‬ ‫سه‌رکوتکردنى ده‌نگى ماف به‌هاى هه‌یه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ند‌ه‬ ‫سوتانى باره‌گا حزبییه‌کان و به‌رد تێگرتنى به‌هاى‬ ‫نیه‌‪ ،‬هه‌ر ئه‌وه‌ش بوو که‌ رێکخراوى ئه‌و پارته‌ ب ‌ه‬ ‫ئازادیخوازان و ماف ویستانیان وت‪ ،‬ئێمه‌ ماف و‬ ‫ئازادى ناده‌ین‪ ،‬ته‌نیا به‌لێسه‌ندن نه‌بێ‪ ،‬ئیدى بێ‬ ‫ئه‌وه‌ى بیربکه‌نه‌وه‌ که‌ لێ سه‌ندنێکیش که‌ دواجار‬ ‫پارته‌که‌ى باجى توڕه‌یى خوێندکاران بدات‪ ،‬له‌و‬ ‫ده‌نگه‌ نیگه‌رانیه‌ى که‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ى ئه‌و هه‌رێم ‌ه‬ ‫که‌ سه‌باره‌ت به‌ پارته‌که‌ى دروستى ده‌کات‪ ،‬تائێر‌ه‬ ‫نوقته‌‪.‬‬ ‫ل �ه‌م دۆخ���ه‌دا ره‌ن��گ �ه‌ هێشتا ت��اوێ��ک ت��ه‌رزه‌ى‬ ‫توڕه‌یى دژ به‌ گه‌نده‌ڵى و چۆنێتى حوکمڕانى‬

‫دایکردووه‌‪ ،‬که‌ بینینى ساته‌وه‌ختى بارینى ته‌رز‌ه‬ ‫جوانه‌‪ ،‬به‌اڵم ته‌رزه‌ى رق بێ ئافات و بێ الفاو‬ ‫نیه‌ پاش بارینى‪ ،‬ئه‌و وێنه‌یه‌ى که‌ به‌ ئاشکرا ل ‌ه‬ ‫ده‌سه‌اڵتى بنه‌ماڵه‌ى به‌ڕێز سه‌رۆکدا ده‌یبینین‪،‬‬ ‫وێ��ن �ه‌ی �ه‌ک �ه‌ ل���ه‌ ده‌س���ه‌اڵت���ى ع �ه‌س��ک �ه‌رت��اری �ه‌ت��ى‬ ‫بنه‌ماڵه‌یى‪ ،‬ت��اڕاده‌ی �ه‌ هه‌نگاوى تۆتالیتاریه‌ت‪،‬‬ ‫ئ �ه‌وی��ش داب�ه‌ش��ب��وون��ى پۆستى ع�ه‌س��ک�ه‌رت��اری�ه‌ت‬ ‫به‌سه‌ر ن�ه‌وه‌و وه‌چه‌کانى خۆیدا‪ ،‬به‌و پێیه‌ى هه‌ر‬ ‫ئ�ه‌ن��دام��ێ��ک ل �ه‌ ئ �ه‌ن��دام��ان��ى خ��ێ��زان��ى بنه‌ماڵه‌ى‬ ‫س�ه‌رۆک‪ ،‬فه‌رمانڕه‌واى پۆستێکى عه‌سکه‌رین‪،‬‬ ‫یاسا و ویستى عه‌سکه‌رتاریه‌تیش یه‌ک ناگرێته‌و‌ه‬ ‫له‌گه‌ڵ بیرو بۆچونى جیاوزا و ده‌نگى قسه‌که‌رى‬ ‫ئ��ازاد دژ به‌خۆبون‪ ،‬ئه‌مه‌ش ده‌مانگه‌یه‌نێت به‌و‬ ‫راستیه‌ى ل�ه‌ پێناو پاراستنى س �ه‌رۆک��دا ده‌بێت‬ ‫ش���وراى پ��ۆاڵی��ن��ى س��ه‌رب��ازى ده‌س��ه‌اڵت��ى ق��ۆرغ��ى‬ ‫سه‌ربازى به‌ ده‌وره‌وه‌ بێت وه‌ک ئه‌وه‌ى مایکا ڤیلى‬ ‫ده‌ڵێت‪ :‬سه‌رۆک پێویسته‌ له‌ روکه‌شدا میهره‌بان‬ ‫ل �ه‌ ن��اخ��دا پێویستى ب �ه‌ دی��ک��ت��ات��ۆری �ه‌ت ه�ه‌ی�ه‌‪،‬‬ ‫خوانه‌خواسته‌ وه‌ک ه��اوش��ێ��وه‌ دیکتاتۆره‌کان‪،‬‬ ‫قسه‌که‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ نیه‌ ئایا گۆڕان یان کۆمه‌ڵ‬ ‫و ی�ه‌ک��گ��رت��وو ی��ان چ �ه‌پ �ه‌ک��ان له‌پشت هاندانى‬ ‫ج �ه‌م��اوه‌ری �ه‌وه‌ن‪ ،‬ئ�ه‌گ�ه‌ر ه �ه‌ر سیاسیه‌ک وابیر‬ ‫بکاته‌وه‌ هه‌ڵه‌ ده‌کات‪ ،‬چونکه‌ ئا له‌م دۆخه‌شدا‬ ‫ک �ه‌ س �ه‌راپ��اى سیسته‌مى ح��وک��م��ران��ى ناتوانێت‬ ‫چاره‌سه‌رى ریشه‌ى گرفته‌کانى خۆى بکات ک ‌ه‬ ‫هۆکارى خوڵقاندنى خۆى بووه‌ به‌ درێژاى بیست‬ ‫س��اڵ‪ ،‬خۆى خۆى پێناشرین ک��ردووه‌‪ ،‬جه‌ماوه‌رى‬ ‫له‌خۆى بێباوه‌ڕ و ت��وڕه‌ ک��ردووه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر ئه‌مڕۆ‬ ‫گ��ۆڕان و ک��ۆم�ه‌ڵ یه‌گرتوو و‪...‬ه��ی��ت��د نه‌بێت‪،‬‬ ‫بزوتنه‌وه‌یه‌کى دیکه‌ش دروست بێت جه‌ماوه‌ر بۆ‬ ‫له‌ناوبردنى گه‌نده‌ڵى گۆڕانکارى ریشه‌یى‪ ،‬زیاتر‬ ‫له‌و له‌ گۆڕان و کۆمه‌ل و یه‌کگرتوو پشتگیرى‬ ‫ده‌ک �ه‌ن‪ ،‬چونکه‌ له‌ هه‌موو دۆخێکدا الى حزبى‬ ‫ده‌سه‌اڵت و ده‌سه‌اڵتى حزب‪ ،‬کوشتن و ئازاردان‬ ‫و به‌ندکردن و کپ کردن و مافخواردن هه‌یه‌‪،‬‬ ‫ئه‌وا بۆى هه‌یه‌ گه‌ل خوانه‌خواسته‌ په‌نا ببات بۆ‬ ‫ده‌ستى ده‌رکیش ‪...‬‬

‫ئه‌وانه‌ى له‌ناوجه‌رگه‌ى شاردا دران ‌ه به‌ر گولل ‌ه ل ‌ه دایکبووى سه‌رده‌مى شه‌ڕى ناوخۆن!‬

‫(رێژوان حاجى عه‌لى) به‌نمونه‌‬

‫وری��ا ب��ن گه‌نجانێک‬ ‫م �ه‌ده‌ن �ه‌ ب �ه‌ر گولله‌ ک ‌ه‬ ‫یه‌عقوب گێڵه‌ره‌یى ل���ه‌ س����ه‌رده‌م����ى ش���ه‌ڕى‬ ‫ن���اوخ���ۆدا ل �ه‌ دای��ک��ب��وون‬ ‫و ئاگایان له‌ ملمالنێی‬ ‫ئێوه‌ نه‌بووه‌ له‌و س�ه‌رده‌م�ه‌دا و‬ ‫ئه‌وان مه‌خه‌نه‌ ئه‌و کێشمه‌ کێشه‌ حزبیانه‌وه‌‪ ،‬ئه‌و‬ ‫گه‌نجانه‌ ده‌رچوون بۆ خۆپیشاندان بۆ ده‌ربڕینى‬ ‫ئارائه‌کانیان بۆ پراکتیزه‌کردنى ئه‌و دروشمانه‌ى‬ ‫ک �ه‌ رۆژان���ه‌ ل �ه‌الی �ه‌ن ب�ه‌رپ��رس��ان��ى ئ �ه‌م (پ��ارچ� ‌ه‬ ‫هه‌رێمه‌وه‌) ده‌وترێنه‌وه‌‪ ،‬بۆ ده‌ربڕینى ئازاره‌کانیان‪،‬‬ ‫بۆ داواکردنى مافه‌کانیان‪ ،‬بۆ پشتگیرى نه‌ته‌و‌ه‬ ‫چه‌وساوه‌کان که‌ ت��ازه‌ به‌ ت��ازه‌ رزگاریان بووه‌‪،‬‬ ‫بۆ زیندوکردنه‌وه‌ى سلێمانى تا به‌ ب �ه‌رده‌وام ب ‌ه‬ ‫زیندویى بمێنێته‌وه‌ ‪ ،‬بۆ چاکردنى حکومه‌ت‪ ،‬بۆ‬ ‫بۆ بۆ‪ ....‬ده‌یان بۆ‪.‬‬

‫ئ�ه‌و گه‌نجانه‌ى له‌ ناوجه‌رگه‌ى ش��اردا دران� ‌ه وه‌اڵم��دان�ه‌وه‌‪ ،‬شووشه‌ بشکێ باشه‌ یان مێشک‬ ‫به‌ر گولله‌ و خه‌ڵتانى خوێن کران له‌ کاتێکدا بپژێ؟ خوێن بڕژێ باشه‌ یان کاشى بڕوشێ؟‬ ‫ل��ه‌ دای��ک��ب��وون ک��ه‌ ئ��ێ��وه‌ س��ه‌رگ��ه‌رم��ى ش��ه‌ڕى به‌ئاسایى خۆپیشاندانه‌که‌ بڕۆشتایه‌ ی��ان ئه‌م‬ ‫ناوخۆ بوون باوکیانتان به‌شه‌ڕ ده‌دا! دایکیانتان دۆخ �ه‌ نا ئ��ارام�ه‌ى ئێستاى لێ بکه‌وتایه‌ته‌وه‌؟‬ ‫ب��ێ��وه‌ژن ده‌ک���رد! ب��را و خوشکه‌کانیانتان هه‌تو به‌کارهێنانى هێز له‌ به‌هێزى دا یانى چ��ى؟!!‬ ‫ده‌کرد ئاتاجى به‌رده‌رگاکانتان ده‌کردن! زۆرتان ئایا چ پێویستى ب�ه‌وه‌ ده‌رک���رد؟‪ ،‬ئه‌گه‌ر ده‌ڵێن‬ ‫خه‌مکرده‌ دڵى دایک و بابیان! ئیتر به‌س نی ‌ه به‌ ده‌نگى زۆرینه‌ چوینه‌ته‌ ئ�ه‌و جێگه‌یه‌ ئه‌وا‬ ‫خه‌م؟ به‌س نیه‌ جه‌رگ سوتان؟ به‌س نیه‌ تااڵو ئه‌و زۆرینه‌یه‌ به‌ گولله‌ بارانکردنى گه‌نجانى‬ ‫کردنه‌ دڵى هه‌ژارانى ئه‌م میلله‌ته‌ خێر نه‌دیوه‌وه‌؟ ک���ورد رازی ن��ی �ه‌‪ ،‬ئ �ه‌گ �ه‌ر ب �ه‌ ئ��اژاوه‌گ��ێ��ڕی��ان‬ ‫رووداوه‌ک������ان ت��اب��ێ��ت ئ��اڵ��ۆزت��ر ده‌ب��ێ��ت‪ ،‬ب �ه‌اڵم داده‌نێن ئه‌وا دڵنیابن هه‌موو ده‌سه‌اڵته‌کانى دنیا‬ ‫سه‌رتا به‌ شێوه‌یه‌کى سروشتى به‌ڕێوه‌ چوه‌ بۆی ‌ه به‌ به‌عسیشه‌وه‌ ئه‌و ده‌سته‌واژه‌یان زۆر ده‌مێک ‌ه‬ ‫هێزه‌کانى چاالکیه‌ مه‌ده‌نیه‌کان زۆر به‌سانایى ب �ه‌ک��اره��ێ��ن��اوه‌ و ک���ۆن ب���ووه‌ (م��خ��رب��ی��ن) وات � ‌ه‬ ‫ل �ه‌گ �ه‌ڵ خ��ۆپ��ی��ش��ان��ده‌ره‌ک��ان��دا ب �ه‌ ڕێ��ک�ه‌وت��ب��وون تێکده‌ره‌کان و که‌مێک پێش وازهێنانى حوسنى‬ ‫دۆخه‌که‌ ئاسایى بووه‌‪ ،‬به‌اڵم له‌ دواى ئه‌وه‌ى ب ‌ه موباره‌کى میسر تیڤى ده‌س �ه‌اڵت��ى میسری ب ‌ه‬ ‫شێوه‌یه‌کى چاوه‌ڕوان نه‌کراو دراونه‌ته‌ به‌ر گولل ‌ه ب�ه‌رده‌وام��ى له‌سه‌ر شاشه‌که‌ى نووسی بوو ‪ -‬ال‬ ‫دۆخ �ه‌ک �ه‌ ت��ێ��ک��چ��ووه‌‪ ،‬ب �ه‌ه �ه‌ر ح��اڵ ه�ه‌ڵ�ه‌ بوبێ للتخریب – چه‌ند ده‌قیقه‌ى پاش وازهێنانه‌که‌ى‬ ‫به‌ردبارنکردنى لقى چ��وار‪ ،‬تاوانه‌ به‌ فیشه‌ک م��وب��اره‌ک ه�ه‌ر ئ�ه‌و تیڤیه‌ خ��ۆى خ��زان��ده‌ ب�ه‌ره‌ى‬

‫ج���ه‌م���اوه‌ره‌وه‌‪ ،‬ئ �ه‌گ �ه‌ر چ�ه‌ن��د ئ��اژاوه‌گ��ێ��ڕی��ش ل ‌ه‬ ‫خۆپیشاندانه‌که‌دا هه‌بوو بێت ‪ -‬که‌ ئه‌وه‌ سروشتی ‌ه‬ ‫و واری��ده‌ – که‌ له‌ هه‌موو خۆپیشاندانه‌کانى‬ ‫واڵت��ان و میلله‌تانى ئ�ه‌وروپ��اش�ه‌وه‌ (ک�ه‌ ئه‌مان‬ ‫سوود له‌ سیسته‌مه‌کانى خوێندیشیان وه‌رده‌گرن)‬ ‫ئه‌وه‌ روو ده‌دات به‌ چه‌ندین شوێن ئاگر ده‌درێت و‬ ‫وێران ده‌کرێت‪ ،‬به‌اڵم گولله‌ باران کردن ناکه‌نه‌‬ ‫وه‌اڵم‪ ،‬بۆیه‌ پێشنیار ده‌که‌م له‌مه‌وال قوتابیان ل ‌ه‬ ‫ناڕه‌زاییه‌کانیان بڵێن ‪ ( -‬نه‌ سیسته‌می سویدى‬ ‫و نه‌ به‌ر گولله‌ى بیکه‌یسى!)‬ ‫دای��ک و باوکان له‌ ناوه‌ڕاستى نه‌وه‌ده‌کانى‬ ‫س���ه‌ده‌ى راب����ردودا ب �ه‌و ئ��اوات��ه‌وه‌ کۆرپه‌یه‌کیان‬ ‫خسته‌وه‌ که‌ ئیتر کاتى شه‌ڕى براکوژى به‌سه‌ر‬ ‫چووه‌ و به‌گه‌وره‌بوونى ئه‌م نه‌وانه‌ چ دنیایه‌ک و‬ ‫سه‌رده‌مێکى زێڕین بۆ داهاتوویان تۆمار ده‌که‌ن‬ ‫و دوا ناخۆشیان به‌ له‌دایکبوونیان کۆتایى بێ‪،‬‬ ‫ب �ه‌اڵم له‌ دواى پ��ازده‌ س��اڵ ئێستا به‌ فیشه‌کى‬

‫ک��وردى و له‌ شارى ک��وردى و ب�ه‌ره‌و دڵى کورد‬ ‫ئاراسته‌ى تفه‌نگه‌کان جارێکى تر ده‌کرێنه‌وه‌‪،‬‬ ‫بۆچى ک�ه‌س خ��ۆى ناکاته‌ خ��اوه‌ن��ى ئ�ه‌وان�ه‌ خۆ‬ ‫ئه‌وانه‌ بۆ داواى مافى ئێوه‌ هاتنه‌ ده‌ر بۆ ئه‌و‬ ‫مافه‌ى که‌ به‌ که‌ڕه‌ناى ئه‌عالمه‌کانتان چه‌ند‬ ‫مانگێکه‌ بانگه‌شه‌ى ب��ۆ ده‌ک����ه‌ن!!! ب��ۆ پێشتر‬ ‫پشتیوانیتان ده‌ک��ردن و هانتان ده‌دان و ئێستا‬ ‫ته‌به‌رایان لێ ده‌ک �ه‌ن؟!! بۆ له‌به‌ر ده‌رک��ى سه‌را‬ ‫پ��ش��ت��ی��وان و ل���ه‌وال ت��ر پ��اش��ت��ی��وان!! ئیتر گه‌نج‬ ‫متمانه‌ى به‌ که‌س نه‌ما‪.‬‬ ‫کاتى ئه‌وه‌ هاتووه‌ که‌ هێز و الیه‌نه‌ سیاسیه‌کان‬ ‫له‌ پشت خۆپیشاندانه‌کانه‌وه‌ ال بچن و با گه‌نجان‬ ‫خ��ۆی��ان خۆپیشاندان بکه‌ن و م��ۆرک��ى حزبى و‬ ‫الیه‌نى پێوه‌ دیار نه‌بێت‪ ،‬چونکه‌ وا به‌رژه‌وه‌ندى‬ ‫هه‌موو الیه‌کى تیا ده‌سته‌به‌ر ده‌بێت و حزبه‌کانیش‬ ‫ل �ه‌ دواى خ��ۆپ��ی��ش��ان��دان �ه‌ک��ان خ �ه‌ج��اڵ �ه‌ت��ی��ان بۆ‬ ‫نامێنێته‌وه‌!‪.‬‬


‫بیروڕا‬

‫راپه‌ڕینه‌کانی تونس و میسر شۆڕشی دیموکراتی گه‌النن‬

‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪47‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2710/12/16 - 2011/3/7‬‬

‫‪14‬‬

‫گ��وم��ان��ی ت��ێ��دا نیی ‌ه‬ ‫ئه‌م شه‌پۆله‌ جه‌ماوه‌ریی ‌ه‬ ‫س���ه‌رده‌م���ێ���ک���ی ن��وێ��ی‬ ‫دانا ئاری‬ ‫ش������ۆڕش������ی گ����ه‌الن���� ‌ه‬ ‫و گ����ه‌ل����ی ت����ون����س و‬ ‫میسر و گه‌النی تری‬ ‫رۆژهه‌اڵتی ناوین‪ ،‬به‌م هه‌نگاوه‌یان کۆتاییان به‌و‬ ‫قۆناخه‌ هێنا که‌ چ��اوه‌ڕوان��ی ئ�ه‌وه‌ بن له‌ ده‌ره‌و‌ه‬ ‫گۆڕانیان بۆ هاورده‌ بکرێت یان چاوه‌ڕوانی گۆڕان‬ ‫له‌ جواڵنه‌وه‌ و ئۆپۆزیسیۆنه‌ کالسیکیه‌کان بکه‌ن‪،‬‬ ‫یاخود مانه‌وه‌ی ئه‌و بارودۆخه‌ وه‌ک چاره‌نووس‬ ‫په‌سه‌ند بکه‌ن‪ .‬هه‌روه‌ها کۆتاییان به‌و بانگه‌شان ‌ه‬ ‫هێنا که‌ ده‌ڵێ؛ ئیدی سه‌رده‌می شۆڕش نه‌ماو‌ه‬ ‫و پێویسته‌ هه‌موو گۆڕانکارییه‌کان له‌ رێگه‌ی‬ ‫سندوقی ده‌نگدانه‌وه‌ بێت‪ .‬واته‌ چۆن ئه‌م شۆڕشان ‌ه‬ ‫کۆتایی به‌سه‌رده‌می دیکتاتۆری دێنێت‪ ،‬به‌هه‌مان‬ ‫شێوه‌ کۆتایی به‌بااڵده‌ستی و سیسته‌می دیموکراتی‬ ‫لیبراڵیش دێنێت و له‌ جێگه‌ی ئه‌مانه‌ دیموکراتی‬ ‫رادیکاڵ جێگیر ده‌کات که‌ له‌ گۆڕانکارییدا ته‌نیا‬ ‫پشت به‌ داموده‌زگا فه‌رمییه‌کان نابه‌ستێ‪ ،‬به‌ڵکو‬ ‫له‌گه‌ڵ جێگیرکردنی داموده‌زگا دیموکراتیه‌کاندا‬ ‫پشت به‌هێزی گه‌ل وجواڵنه‌وه‌ی گه‌ل ده‌به‌ستێت بۆ‬ ‫ئه‌نجامدانی گۆڕانکاری له‌سیسته‌مدا‪.‬‬ ‫گومانی تێدا نییه‌ هاوشێوه‌ی شۆڕشی گه‌لی‬ ‫ف�ه‌ڕه‌ن��س��ا ل �ه‌ ک��ۆت��ای��ی س���ه‌ده‌ی ه �ه‌ژده‌ی �ه‌م��دا و‬ ‫شۆڕشی رووسیا له‌ سه‌ره‌تای سه‌ده‌ی بیسته‌مدا ک ‌ه‬ ‫بوونه‌ سه‌رچاوه‌ی وره‌ی گۆڕانکاری له‌ناو گه‌النی‬ ‫جیهاندا‪ ،‬شۆڕشی تونس ومیسر ده‌بنه‌ سه‌رچاوه‌ی‬ ‫ه��ێ��زی م��ۆراڵ��ی گ �ه‌ل ب��ۆ ئه‌نجامدانی گۆڕین‬ ‫له‌سه‌رتاسه‌ری جیهاندا‪ ،‬نه‌ک ته‌نیا له‌ رۆژهه‌اڵتی‬

‫ن��اوی��ن��دا‪ .‬وات��ه‌ ب �ه‌رۆک��ی سیسته‌می جیهانی و‬ ‫ده‌س �ه‌اڵت �ه‌ک��ان��ی رۆژئ�����اواش ده‌گ��رێ��ت‪ .‬چونک ‌ه‬ ‫سیسته‌مه‌ سیاسیه‌کان له‌نێوان دوو پ��ارت یاخود‬ ‫سێ پارتدا چه‌قیان به‌ستووه‌و بۆ ئه‌وه‌ی که‌سێک‬ ‫بتوانێت رۆڵ له‌ به‌ڕێوه‌بردنی واڵتدا ببینێت ده‌بێت‬ ‫ب�ه‌ پ �ه‌ی��ژه‌ی ئ �ه‌و پ��ارت��ان�ه‌دا س �ه‌ر بکه‌وێت‪ .‬وات� ‌ه‬ ‫ده‌رفه‌تی هێزی سیاسی نوێ و کاریگه‌ربوونی‬ ‫رێ��ک��خ��راوه‌ مه‌ده‌نییه‌کان زۆر الوازه‌ و ئه‌مه‌ش‬ ‫قه‌یرانێکی دروست کردووه‌‪ .‬له‌ رووی ئابوورییه‌وه‌‬ ‫ئێستا بۆ جه‌ماوه‌ر ڕوون ده‌بێته‌وه‌ که‌ یاساکانی‬ ‫سه‌رمایه‌داری زه‌مینه‌ی گه‌وره‌ترین ناعه‌داله‌تی‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تی دروس��ت ده‌ک �ه‌ن‪ .‬ئه‌وه‌تا ئاماره‌کان‬ ‫ئاشکرای ده‌که‌ن به‌هۆی ئه‌و سیسته‌مه‌وه‌ رێژه‌ی‬ ‫به‌تاڵه‌ له‌زۆربه‌ی واڵتانی رۆژئ��اوادا ‪%5‬ی تێپه‌ڕ‬ ‫کردووه‌ و به‌شی زۆری سامانی ئه‌و واڵتانانه‌ش‬ ‫الی چه‌ند س�ه‌رم��ای�ه‌دار و کۆمپانیایه‌ک کۆ‬ ‫ب��ۆت�ه‌وه‌‪ .‬ئیدی ده‌س �ه‌اڵت��داران��ی خ��ۆرئ��اوا ناتوانن‬ ‫به‌ کێشه‌ی رۆژه�ه‌اڵت��ی ناوه‌ڕاسته‌وه‌ سه‌رقاڵیان‬ ‫بن و داهاتی ئ�ه‌م هه‌رێمانه‌ش به‌کار بهێنن بۆ‬ ‫که‌مکردنه‌وه‌ی قه‌یرانه‌ ناوخۆییه‌کانیان‪ .‬لێره‌دا‬ ‫گرنگه‌ ئاماژه‌ بۆ ئه‌وه‌ بکه‌ین که‌ ئه‌مریکا‪ ،‬هێز‌ه‬ ‫هه‌رێمییه‌کان و ئۆپۆزیسیۆنه‌ کالسیکیه‌کان ل ‌ه‬ ‫هه‌وڵی ئه‌وه‌دان له‌ رێگه‌ی سازش و به‌ شێوه‌یه‌کی‬ ‫هه‌لپه‌رستانه‌ ئه‌و شۆڕشانه‌ له‌راستی و ناوه‌ڕۆکی‬ ‫خۆیان دوور بخه‌نه‌وه‌‪ .‬ئه‌و پرۆسه‌ی دیالۆگه‌ش‬ ‫که‌ له‌ میسر به‌رێوه‌چوو و له‌پێش کۆتاییهێنان‬ ‫به‌ ده‌س�ه‌اڵت��ی حوسنی موباره‌کدا‪ ،‬هه‌وڵدانێک‬ ‫ب��وو ب��ۆ کۆنترۆڵکردنی ش���ۆڕش‪ ،‬ی��اخ��ود وه‌ک��و‬ ‫ع �ه‌ره‌ب خۆیان ده‌ڵێن ه�ه‌وڵ��دان ب��وو بۆ «دزینی‬ ‫شۆڕش»‪ .‬به‌اڵم ئه‌مه‌ به‌و واتایه‌ نییه‌ که‌ شۆڕش‬ ‫و ئه‌نجامه‌کانی یه‌کتری ت �ه‌واو بکه‌ن؛ چونک ‌ه‬ ‫له‌ رابردوودا ئه‌وه‌مان بینیوه‌ که‌ چۆن شۆڕشه‌کان‬ ‫له‌ ئامانجه‌کانیان دوور ده‌خرێنه‌وه‌ و له‌ ژێر ناوی‬ ‫شۆڕشدا دژه‌شۆڕش پێش ده‌خرێت‪.‬‬ ‫ئاشکرایه‌ ئ �ه‌م گ��ۆڕان��ک��اری��ی��ان�ه‌ کاریگه‌ریی‬ ‫راسته‌وخۆیان له‌سه‌ر کوردستان و ئه‌و ده‌وڵه‌تانه‌ی‬ ‫کوردستانیان به‌ سه‌ردا دابه‌ش کراوه‌ هه‌یه‌‪ .‬به‌اڵم‬ ‫ده‌بێت ئه‌وه‌شمان له‌یاد نه‌چێت که‌ ئه‌م شۆڕشان ‌ه‬

‫ئیلهام و وره‌یان له‌ راپه‌ڕین و به‌رخۆدانی گه‌لی‬ ‫ک���ورد ب �ه‌ گشتی و ش��ۆڕش��ی گ�ه‌ل�ه‌ک�ه‌م��ان ب ‌ه‬ ‫پێشه‌نگایه‌تی په‌که‌که‌ وه‌رگرت‪ .‬چونکه‌ له‌دوای‬ ‫هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی یه‌کێتی سۆڤێته‌وه‌ له‌رۆژهه‌اڵتی‬ ‫ن��اوی��ن��دا ئ��ه‌وه‌ ب��ۆ م���اوه‌ی ‪ 20‬س��اڵ ده‌چ��ێ��ت ئه‌م‬ ‫ج��واڵن�ه‌وه‌ی�ه‌ وه‌ک��و جواڵنه‌وه‌یه‌کی شۆڕشگێڕی‬ ‫ب �ه‌رخ��ۆدان��ی ک���رد و ن �ه‌ خ���ۆی راده‌س���ت���ی هێز‌ه‬ ‫س �ه‌رم��ای �ه‌داره‌ک��ان ک��رد‪ ،‬ن�ه‌ ل�ه‌ن��او دۆگماتیزم و‬ ‫قاڵبه‌کاندا خۆی و گه‌لی خنکاند‪ ،‬هه‌ر ئه‌مه‌ش‬ ‫وایکرد ڕووب�ه‌ڕووی زۆرترین هێرش و گه‌وره‌ترین‬ ‫پیالنگێڕیی ببێته‌وه‌‪ ،‬ب�ه‌اڵم توانی ئه‌و هێرش و‬ ‫پیالنگێڕیانه‌ پ��وچ�ه‌ڵ ب��ک��ات�ه‌وه‌‪ .‬ئ��ۆج �ه‌الن پێی‬ ‫وابوو که‌ نه‌ موداخه‌له‌ی ئه‌مریکا چاره‌سه‌ره‌ بۆ‬ ‫پرسگرییه‌کان‪ ،‬نه‌ هه‌ڵوێستی ستاتۆپارێزانه‌ی‬ ‫ده‌وڵه‌تان و هێزه‌ هه‌رێمیه‌کانی رۆژهه‌اڵتی ناوین‬ ‫ده‌توانن پرسه‌کان چاره‌سه‌ر بکه‌ن و رایگه‌یاند ک ‌ه‬ ‫ئه‌و دوو تێزه‌ نوێنه‌رایه‌تی هێڵی جه‌ماوه‌ر ناکه‌ن‪.‬‬ ‫هه‌ر بۆیه‌ پرۆژه‌ی کۆنفیدراڵی دیموکراتی وه‌ک‬ ‫هێڵ و پرۆژه‌یه‌کی ئه‌ڵته‌رناتیف پێشکه‌ش کرد‬ ‫و رایگه‌یاند جواڵنه‌وه‌که‌ی نوێنه‌رایه‌تی راستی‬ ‫گه‌لی کورد و گه‌النی رۆژهه‌اڵتی ناوین ده‌کات‪.‬‬ ‫له‌سه‌ر ئاستی ب��اش��ووری کوردستان پێویست ‌ه‬ ‫پ��ارت �ه‌ک��ان��ی ده‌س����ه‌اڵت ه �ه‌س��ت ب���ه‌وه‌ ب��ک �ه‌ن ک ‌ه‬ ‫ئ���ه‌و م��ۆدی��ل �ه‌ی ب���ه‌ڕێ���وه‌ی ده‌ب����ه‌ن ن��ه‌ وه‌اڵم���ی‬ ‫داخوازییه‌کانی گه‌ل ده‌دات�ه‌وه‌‪ ،‬نه‌ ده‌توانێت پرس ‌ه‬ ‫نه‌ته‌وه‌یی و کۆمه‌اڵیه‌تی و ژیانییه‌کانی له‌م‬ ‫ق��ۆن��اخ�ه‌دا چ��اره‌س �ه‌ر ب��ک��ات‪ .‬ئ�ه‌م�ه‌ش هۆکاری‬ ‫سه‌ره‌کی ناڕه‌زاییه‌کانی جه‌ماوه‌ره‌‪ .‬واته‌ گرنگ ‌ه‬ ‫ده‌ستکه‌وته‌کان ببنه‌وه‌ ده‌ستکه‌وتی جه‌ماوه‌ر و له‌م‬ ‫رێگه‌یه‌وه‌ خۆی له‌گه‌ڵ جه‌ماوه‌ردا ئاشت بکاته‌وه‌‪.‬‬ ‫وه‌کو ئاشکرایه‌ په‌رله‌مان‪ ،‬حکومه‌ت‪ ،‬دادگاکان‪،‬‬ ‫پ��ێ��ش��م �ه‌رگ �ه‌‪ ،‬ئ��اس��ای��ش و پ��ۆل��ی��س و س �ه‌رج �ه‌م‬ ‫ده‌زگاکانی سه‌ربه‌ په‌رله‌مان و حکومه‌ت و ده‌زگا‬ ‫جه‌ماوه‌رییه‌کان ده‌سکه‌وتی جه‌ماوه‌ری کوردستانن‬ ‫وده‌زگ��ای گه‌لن وپێویسته‌ له‌خزمه‌تی گه‌لدا بن‬ ‫ن�ه‌ک له‌خزمه‌تی حزبدا ب��ن‪ .‬دی��اره‌ هه‌تا ئێستا‬ ‫زۆر الیه‌ن و به‌شێکی زۆری جه‌ماوه‌ر که‌ له‌گه‌ ‌ڵ‬ ‫هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی په‌رله‌مان وحکومه‌تی هه‌رێمی‬

‫ئینتیما الى گه‌نج‬ ‫ب��ه‌ چ��اوخ��ش��ان��دن��ێ��ک‬ ‫ب����ه‌ ره‌وش�������ى ب���اش���ورى‬ ‫ک���وردس���ت���ان ب�ه‌گ��ش��ت��ى‬ ‫هونه‌ر محه‌مه‌د و ب������������وارى ن���وس���ی���ن‬ ‫(باڵوکراوه‌) به‌ تایبه‌ت‬ ‫ده‌بینین زۆرجار له‌ الیه‌ن‬ ‫هه‌موو چین و توێژه‌کانه‌وه‌ باس له‌ کزبوون و‬ ‫نه‌مانى هه‌ست و ئینتیماى نه‌ته‌وایه‌تى ده‌کرێت‪،‬‬ ‫هه‌ر چینه‌ و بۆ هۆکارێک یاخود کۆمه‌ڵێک‬ ‫هۆکارى ده‌گه‌ڕێننه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم ده‌کرێت پۆلێنێک‬ ‫ب��ۆ ه��ۆک��اره‌ک��ان ب��ک��رێ��ت ب �ه‌ پ��ێ��ى گرنگییان‬ ‫و ه �ه‌وڵ��ى چ��اره‌س �ه‌رک��ردن��ى بنه‌چه‌یى ب��درێ��ت‪،‬‬ ‫چ��ون��ک�ه‌ ن�ه‌م��ان��ى ه�ه‌س��ت��ى ن �ه‌ت �ه‌وای �ه‌ت��ى ی��اخ��ود‬ ‫که‌مبوونه‌وه‌ى ئه‌و هه‌سته‌ مه‌ترسى گه‌وره‌ى بۆ‬ ‫س�ه‌ر ئێستاى نه‌ته‌وه‌ و راب��ردووه‌ک�ه‌ش��ى هه‌یه‌ و‬ ‫ره‌نگه‌ سه‌ربکێشێت بۆ نه‌مانى یه‌کجاره‌کى ئه‌و‬ ‫نه‌ته‌وه‌یه‌ له‌سه‌ر شانۆى جیهانى و هه‌رێمى‪.‬‬ ‫ئه‌گه‌ر له‌ راب��ردوودا ئه‌و هه‌سته‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌ى‬ ‫ک��ورد الواز بووبێت ل�ه‌ قۆناغێکى مێژوویى‬ ‫دیاریکراودا دواتر توانراوه‌ تاڕاده‌یه‌ک دروست‬ ‫بکرێته‌وه‌‪ ،‬بێگومان ئه‌مه‌ش به‌ هه‌وڵ و شۆڕش‬ ‫و خوێنێکى زۆرى رۆڵ �ه‌ک��ان��ى ک���ورد‪ ،‬ب �ه‌اڵم‬ ‫ل�ه‌م س�ه‌رده‌م��ى ته‌کنۆلۆژیایه‌دا که‌ ه �ه‌وڵ بۆ‬ ‫سڕینه‌وه‌ و نه‌مانى ده‌درێت‪ ،‬ره‌نگه‌ ئه‌م هه‌وڵه‌ ب ‌ه‬ ‫مه‌به‌ست نه‌بێت‪ ،‬به‌اڵم به‌هۆى خودى ئامرازه‌کانى‬ ‫ته‌کنۆلۆژیاوه‌ ئه‌و هه‌سته‌ به‌ ته‌واوى بسڕێته‌و‌ه‬ ‫و نه‌مێنێت‪ ،‬ئ�ه‌گ�ه‌ر بڵێن هه‌ستى نه‌ته‌وایه‌تى‬ ‫الى به‌ته‌مه‌نه‌کان به‌دى ده‌کرێت و ماوه‌ راسته‌‪،‬‬ ‫چونکه‌ گه‌لى کورد له‌ سه‌رده‌مى گه‌نجى ئه‌م‬ ‫کۆمه‌ڵه‌یه‌دا توانیویه‌تى پێداویستى نه‌ته‌وه‌یى‬ ‫گه‌ل دابین بکات‪ ،‬به‌اڵم ئایا چى بۆ گه‌نجى‬ ‫دواى نه‌مانى دیکتاتۆر و ئێستاى ده‌کرێت‪.‬‬ ‫بێگومان پێداویستى بۆ دروست کردنى هه‌ستى‬ ‫نه‌ته‌وه‌یى الى ئه‌م چینه‌ زیندوه‌ جیاوازه‌ له‌گه‌ڵ‬ ‫گه‌نجى سااڵنى حه‌فتا و هه‌شتاکان‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫ئه‌و سه‌رده‌مه‌ گه‌لى کورد خاوه‌نى ده‌سه‌اڵتێکى‬ ‫ئه‌وتۆ نه‌بووه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر بشڵێین هیچ ده‌سه‌اڵتێک‬ ‫ره‌نگه‌ راست بێت‪ ،‬چونکه‌ (کیانێکى سه‌ربه‌خۆ‬ ‫یاخود هه‌رێمێک وه‌ک ئێستاى کوردستانى‬ ‫باشوور) نه‌بووه‌‪.‬‬ ‫ب��ۆی�ه‌ ل �ه‌و س���ه‌رده‌م���ه‌دا پێداویستى خه‌ڵکى‬ ‫ک��وردس��ت��ان ب��ری��ت��ى ب����ووه‌ ل��ه‌ رزگ����ارب����وون ل ‌ه‬ ‫دیکتاتۆر و گه‌یشتن به‌ ده‌سه‌اڵت و ده‌وڵه‌تدارى‪،‬‬ ‫بێگومان ل �ه‌و پێناوه‌شدا قوربانى زۆر دراوه‌‪.‬‬ ‫چونکه‌ هه‌ستى نه‌ته‌وایه‌تى خۆى له‌خۆیدا واتا‬ ‫خۆشه‌ویستى و په‌یوه‌ستى تاک به‌و خاکه‌ى خۆى‬ ‫و پارێزگارى کردن لێى و قوربانى دان له‌و پێناوه‌‬ ‫له‌ به‌رامبه‌ریشدا پێویسته‌ خاک و واڵتى ئه‌و‬

‫تاکه‌ (مرۆڤى هاونیشتمان) خزمه‌ت به‌و تاک ‌ه‬ ‫ب��ک��ات‪ .‬چونکه‌ ئ��ه‌وه‌ى ت��اک به‌نه‌ته‌وه‌که‌یه‌و‌ه‬ ‫ده‌به‌ستێت‪ ،‬سه‌ره‌ڕای بوونى هۆیه‌کانى نه‌ته‌وه‌یى‬ ‫ب��وون وه‌ک (زم���ان‪ ،‬خ��اک‪ ،‬ن���ه‌ژاد‪ ،‬ئاینێکى‬ ‫هاوبه‌ش و‪...‬هتد)‪.‬‬ ‫بێگومان سه‌رجه‌مى ئه‌م هۆیانه‌ به‌بێ هێز و‬ ‫ئ��ی��راده‌ى گ�ه‌ل و هه‌ستى تاکه‌کانى نه‌ته‌وه‌ بۆ‬ ‫نه‌ته‌وه‌ و گه‌ل و نیشتمانه‌که‌ى ناتوانێت ده‌ورێکى‬ ‫کاریگه‌رى له‌سه‌ر ب��وون و م��ان�ه‌وه‌ى نه‌ته‌وه‌ک ‌ه‬ ‫ببێنێت ‪.‬‬ ‫بۆیه‌ کۆکردنه‌وه‌ى ئه‌م هه‌موو پێکهێنه‌ران ‌ه‬ ‫ته‌نها له‌ مرۆڤه‌کاندا مانا و هێز په‌یدا ده‌کات‬ ‫به‌مه‌ش ده‌وترێت هه‌ستى نه‌ته‌وایه‌تى‪ ،‬ناسنامه‌ى‬ ‫نه‌ته‌وایه‌تى و هاونیشتمانى بوون‪ ،‬ئه‌م هه‌سته‌ش‬ ‫به‌بێ بوونى ده‌وڵه‌تیش هه‌یه‌ و ده‌توانرێت گه‌ش ‌ه‬ ‫بکات‪ ،‬ب �ه‌اڵم بوونى هێزى سیاسى (ده‌وڵ���ه‌ت)‬

‫››‬

‫ده‌پرسین ئایا‬ ‫هه‌ستى نه‌ته‌وایه‌تى‬ ‫گه‌نج چى بێت به‌رامبه‌ر‬ ‫به‌خاکێک که‌ خزمه‌تى‬ ‫گه‌نج نه‌کات به‌رامبه‌ر‬ ‫به‌نیشتمان و گه‌لێک ک ‌ه‬ ‫گه‌نج تیایدا په‌راوێز ‌ه‬ ‫و ده‌س���ه‌اڵت���ى س��ی��اس��ى واده‌ک�����ات ئ���ه‌م هه‌ست ‌ه‬ ‫زووت��ر گه‌شه‌ بکات و گ�ه‌ل ب �ه‌ره‌و پێش ببات‪،‬‬ ‫له‌هه‌مانکاتدا مه‌ترسى نه‌مان و له‌ناوچوون که‌م‬ ‫ده‌کاته‌وه‌ و نایهێڵێت‪ ،‬ئه‌م هاوکێشه‌یه‌ ده‌توانین‬ ‫ن��اوى لێبنێین س��ت��ان��داردى جیهانى و نه‌ته‌وه‌یى‬ ‫بۆ دروس��ت بوونى و مانه‌وه‌ و به‌هێزى هه‌ستى‬ ‫نه‌ته‌وایه‌تى الى گه‌الن‪.‬‬ ‫ب��ه‌اڵم ح�ه‌ی��ف و مخابن ئ �ه‌م س��ت��ان��دارده‌ الى‬ ‫ن �ه‌ت �ه‌وه‌ى ک��ورد ده‌ت��وان��ی��ن بڵێین ش��ێ��واوه‌ یاخود‬ ‫پێچه‌وانه‌ بووه‌ته‌وه‌‪ ،‬چونکه‌ راستیه‌کى ئاشکرای ‌ه‬ ‫که‌ هه‌ستى نه‌ته‌وایه‌تى له‌ حه‌فتاکانه‌وه‌ تاکو‬ ‫ن��اوه‌ڕاس��ت��ى ن���ه‌وه‌ده‌ک���ان ه��ی��چ ک���ات ناتوانین‬

‫به‌راوردى بکه‌ین به‌سااڵنى دواى (‪ )2003‬به‌وه‌ى‬ ‫ک�ه‌ هه‌ستى ن�ه‌ت�ه‌وای�ه‌ت��ى به‌هێزتر و تۆکمه‌تر‬ ‫بووه‌ به‌ به‌راوردى له‌گه‌ڵ ئێستادا‪ ،‬ئه‌مه‌ بێجگ ‌ه‬ ‫له‌وه‌ى ئه‌گه‌ر بگه‌ڕێینه‌وه‌ بۆ مێژوو و رابردوو‬ ‫ئ�ه‌و هه‌سته‌ له‌ قۆناغه‌ جیاجیاکانى مێژوودا‬ ‫زۆر به‌هێز ب��ووه‌ ل��ێ��ره‌دا ده‌ت��وان��ی��ن نمونه‌یه‌کى‬ ‫ه�ه‌س��ت��ى ن �ه‌ت �ه‌وای �ه‌ت��ى ب��ه��ێ��ن��ی��ن�ه‌وه‌‪ ،‬ب����ه‌وه‌ى ک ‌ه‬ ‫که‌سێکى وه‌ک پیره‌مێردى شاعیر و که‌ڵه‌پیاو‬ ‫و نیشتمان په‌روه‌رى ناسراوى نه‌ته‌وه‌که‌مان له‌ناو‬ ‫ن��از و نیعمه‌تى ئه‌وکاته‌ى ده‌وڵ�ه‌ت��ى عوسمانى‬ ‫له‌ ئیسته‌نبوله‌وه‌ گ �ه‌ڕاوه‌ت �ه‌وه‌ بۆ سلێمانى بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ى رۆژنامه‌ و گۆڤار و باڵوکراوه‌ى کوردى‬ ‫ده‌ربکات له‌کاتێکدا له‌ئیسته‌نبول خاوه‌نى وه‌زیف ‌ه‬ ‫و ده‌س���ه‌اڵت ب���ووه‌ و شتى ل �ه‌م �ه‌ش گ �ه‌وره‌ت��رى‬ ‫ل��ێ ب���اس ده‌ک���رێ���ت‪ ،‬ئ���ه‌م ن��م��ون �ه‌ی �ه‌ مشتێک ‌ه‬ ‫له‌خه‌رمانێک که‌ به‌سه‌دان و بگره‌ به‌هه‌زاران‬ ‫کوردى ترى شێوه‌ى پیره‌مێرد هه‌بووه‌ که‌ خاوه‌نى‬ ‫ئه‌و هه‌سته‌ به‌رزه‌ى نه‌ته‌وایه‌تى بووه‌‪.‬‬ ‫ب��ۆی �ه‌ ده‌گ �ه‌ی��ن �ه‌ ئ���ه‌و ده‌رئ �ه‌ن��ج��ام �ه‌ى ک �ه‌ ل ‌ه‬ ‫راب�����ردوودا ئ��ه‌و ه�ه‌س��ت�ه‌ ب �ه‌ه��ۆى ک��ارک��ردن بۆ‬ ‫رزگارى نه‌ته‌وه‌ییه‌وه‌ دروست بووبێت و گه‌شه‌ى‬ ‫کردبێت ئه‌وا ئێستا ئه‌و رزگارییه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌ تا‬ ‫راده‌یه‌ک هاتووه‌ته‌ بوون‪.‬‬ ‫ئێستا پ��ێ��داوی��س��ت��ى دروس���ت ب��وون��ى هه‌ستى‬ ‫ن �ه‌ت �ه‌وای �ه‌ت��ى الى گ �ه‌ن��ج ش��ت��ى ت���ره‌ ک �ه‌ خ��ۆى‬ ‫(له‌خزمه‌ت گوزارى و رۆشنبیرکردنى تاکه‌کانى‬ ‫ک���ۆم���ه‌ڵ و راس��ت��گ��ۆب��وون ل���ه‌گ���ه‌ڵ گ �ه‌ن��ج و‬ ‫به‌شدارى کردنى گه‌نج له‌کایه‌ سیاسیه‌کاندا و‬ ‫پێشکه‌وتنى واڵت و‪...‬هتد)ه‌‪.‬‬ ‫چ��ون��ک�ه‌ زۆرج����ار ب��اس ل �ه‌ ن�ه‌م��ان��ى هه‌ستى‬ ‫ن���ه‌ت���ه‌وای���ه‌ت���ى الى گ���ه‌ن���ج ده‌ک���رێ���ت ل���ه‌الی���ه‌ن‬ ‫س �ه‌رک��ردای �ه‌ت��ى س��ی��اس��ى ک�����ورده‌وه‌ (ب �ه‌ه �ه‌م��وو‬ ‫الیه‌نه‌کانه‌وه‌ واتا هه‌موو حزب و رێکخراوه‌کان و‬ ‫که‌سایه‌تیه‌کان و‪...‬هتد)‪.‬‬ ‫بۆیه‌ ده‌پرسین ئایا هه‌ستى نه‌ته‌وایه‌تى گه‌نج‬ ‫چ��ى بێت ب �ه‌رام��ب �ه‌ر به‌خاکێک ک �ه‌ خزمه‌تى‬ ‫گه‌نج نه‌کات به‌رامبه‌ر به‌نیشتمان و گه‌لێک‬ ‫که‌ گه‌نج تیایدا په‌راوێزه‌ و‪...‬هتد)‪.‬‬ ‫بۆیه‌پێویسته‌ ه �ه‌م��وو الی���ه‌ک ئ���ه‌وه‌ بزانێت‬ ‫که‌ گه‌ل به‌گشتى و گه‌نج به‌تایبه‌تى هه‌ستى‬ ‫ب�ه‌رام��ب�ه‌ر ن�ه‌ت�ه‌وه‌ و نیشتمانێکه‌ ک�ه‌ خزمه‌تى‬ ‫ب��ک��ات و پ��ارێ��زگ��ارى ل��ێ ب��ک��ات و چ��اودێ��رى‬ ‫بکات‪ ،‬چونکه‌ ئ �ه‌وه‌ى که‌ ده‌وترێت نیشتمانى‬ ‫دایکه‌ ده‌بێت به‌کردار دایک بێت و رۆڵى دایک‬ ‫ببینێت به‌شێوه‌یه‌کى ڕێک وپێک و ئاگاى ل ‌ه‬ ‫رۆڵه‌کانى بێت ئه‌گینا مه‌ترسى گه‌وره‌ دروست‬ ‫ده‌ک��ات ئ�ه‌گ�ه‌ر وان�ه‌ب��ێ��ت چ��ى جیاوازییه‌کى‬ ‫له‌گه‌ڵ گه‌ل و نیشتمانى بێگانه‌دا هه‌یه‌ نه‌ته‌و‌ه‬ ‫و نیشتمانى دایک‪.‬‬

‫کوردستاندا نه‌بوون نه‌ک له‌به‌ر ئه‌وه‌یه‌ که‌ له‌ئه‌دا‬ ‫و موماره‌سه‌ی پارتی دیموکراتی کوردستان و‬ ‫یه‌کێتی نیشتمانی کوردستان رازی بوون‪ ،‬به‌ڵکو‬ ‫له‌به‌ر ئه‌وه‌ بووه‌ که‌ ناخوازن زه‌مینه‌ بۆ هێز و الیه‌ن ‌ه‬ ‫ده‌ره‌کیه‌کان خۆش بکرێت که‌ موداخه‌له‌ی هه‌رێم‬ ‫بکه‌ن؛ چونکه‌ گومانی تێدا نییه‌ له‌ ئه‌مڕۆدا‬ ‫په‌رله‌مان و حکومه‌تی هه‌رێم هه‌ڵبوه‌شێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌وا‬ ‫شیمانه‌ی پێکدادانی ج �ه‌م��اوه‌ری و سه‌ربازیش‬ ‫هاوشێوه‌ی سااڵنی «‪ 94‬ـ ‪ »98‬ده‌بێت و ئه‌مه‌ش‬ ‫تواناکانی جه‌ماوه‌ره‌که‌مان به‌فێڕۆ و ئه‌م کات ‌ه‬ ‫زێرینه‌شمان له‌ده‌ست ده‌دات‪ .‬رووداوه‌کانی چه‌ند‬ ‫رۆژی راب���ردووی خۆپیشاندانه‌کان و جواڵندنی‬ ‫هێزی زێره‌ڤانی به‌ فه‌رمانی حزب و ته‌قه‌کردن‬ ‫له‌جه‌ماوه‌ر ئ��ام��اژه‌ی سه‌ره‌تایی ب��وون بۆ ئه‌مه‌‪.‬‬ ‫وات���ه‌ هێشتا ن �ه‌ت��وان��راوه‌ ه��ێ��زه‌ سه‌ربازییه‌کانی‬ ‫هه‌رێم له‌کۆنترۆڵی حزب رزگار بکرێت ئه‌مه‌ش‬ ‫هه‌ڕه‌شه‌یه‌کی مه‌زنه‌ بۆ سه‌ر ده‌سکه‌وته‌کانمان‪.‬‬ ‫«گ��وم��ان��ی تێدا نیه‌ ک�ه‌ به‌شێکی زۆری ئه‌و‬ ‫هێزانه‌ خاوه‌نی هه‌ڵوێستی نیشتمانین خه‌مخۆری‬ ‫ج �ه‌م��اوه‌رن و ل �ه‌م رۆژان����ه‌دا ئ��ام��اژه‌ی��ان ب�ه‌وه‌ک��رد‬ ‫که‌ هێز ل�ه‌دژی گه‌ل به‌کار ناهێنن که‌ ئه‌مه‌ش‬ ‫جێگه‌ی دڵخۆشییه‌«‪ .‬هه‌ر بۆیه‌ پێم وایه‌ که‌ چۆن‬ ‫په‌رله‌مان وحکومه‌ت و داموده‌زگاکانی گه‌لی‬ ‫کوردستان له‌ باشووردا ئه‌مڕۆ به‌و شێوازه‌ کاره‌ی‬ ‫که‌ ده‌یکه‌ن و ئه‌و ستراتیژه‌ی به‌ڕێوه‌ی ده‌به‌ن نابن ‌ه‬ ‫وه‌اڵم بۆ داخوازییه‌کانی گ �ه‌ل‪ ،‬به‌هه‌مان شێو‌ه‬ ‫هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌شیان به‌ بێ ئاماده‌کاری و بوونی‬ ‫ئه‌ڵته‌رناتیڤ ناتوانێت پرسگرییه‌کان چاره‌سه‌ر‬ ‫بکات‪ .‬ئه‌مه‌ش ده‌مانخاته‌ به‌رده‌م گۆڕانکارییه‌کی‬ ‫ن��اچ��اری��ی�ه‌وه‌ ک�ه‌ پێویسته‌ ه�ه‌رچ��ی زووه‌ ده‌س��ت‬ ‫پێ بکرێت‪ .‬ئ�ه‌و گۆڕانکارییانه‌ش ب�ه‌و شێوه‌ی ‌ه‬ ‫نا که‌ هه‌ندێک الی�ه‌ن دانیشن له‌سه‌ر ناڕه‌زایی‬ ‫وداخوازییه‌کانی جه‌ماوه‌ر سازش بکه‌ن و جۆرێکی‬ ‫تر په‌یمانی ستراتیژی له‌نێوان خۆیاندا ئه‌نجام‬ ‫ب��ده‌ن‪ ،‬ب �ه‌اڵم چه‌ندین الیه‌نی تر و گ�ه‌ل په‌راوێز‬ ‫بخه‌ن‪ .‬وه‌ک��و ئ �ه‌وه‌ی که‌ ئێستا به‌ڕێوه‌ ده‌چێت‪.‬‬ ‫جه‌ماوه‌ر له‌ په‌رله‌مان و حکومه‌ت توڕه‌یه‌و پێی‬ ‫وای �ه‌ که‌ ناتوانن نوێنه‌رایه‌تی ج �ه‌م��اوه‌ر بکه‌ن‪،‬‬

‫که‌چی ده‌بینین جارێکی تر ئه‌و الیه‌نانه‌ی ک ‌ه‬ ‫له‌په‌رله‌ماندا زۆرینه‌ن به‌ده‌سه‌اڵت و ئۆپۆزسیۆنه‌و‌ه‬ ‫خۆیان به‌ده‌مڕاستی جه‌ماوه‌ر ده‌زان��ن و به‌ ته‌نیا‬ ‫کۆ ده‌بنه‌وه‌ و له‌ کۆبوونه‌وه‌ی داخ��راودا ده‌خوازن‬ ‫پرسه‌کان چاره‌سه‌ر بکه‌ن‪ .‬ئه‌وه‌تا له‌ الیه‌ک پارتی‬ ‫و یه‌کێتی به‌یه‌که‌وه‌ کۆ ده‌بنه‌وه‌‪ ،‬گۆڕان وکۆمه‌ڵ‬ ‫و یه‌کگرتوو به‌ یه‌که‌وه‌ کۆ ده‌بنه‌وه‌ و هه‌ر دوو‬ ‫ال ته‌نیا خۆیان به‌ نوێنه‌ری جه‌ماوه‌ر ده‌بینن‪ .‬هه‌ر‬ ‫بۆیه‌ ته‌نیا باس له‌ چاره‌سه‌رکردنی پرسه‌کان ده‌که‌ن‬ ‫له‌چوارچێوه‌ی په‌رله‌مان و ئه‌و فراکسیۆنانه‌ی ل ‌ه‬ ‫ناو په‌رله‌ماندان‪ .‬دی��اره‌ ئه‌م شێوازه‌ کۆبوونه‌وان ‌ه‬ ‫پێویسته‌ کۆتاییان پ��ێ بێت چونکه‌ ره‌وای�ه‌ت��ی‬ ‫خۆیان له‌ده‌ست داوه‌‪ .‬پێویسته‌ ئیتر شه‌قام به‌ بنه‌ما‬ ‫بگیردرێت و کۆتایی به‌سیاسه‌تی په‌راوێزخستنی‬ ‫جه‌ماوه‌ر و الیه‌نه‌ سیاسیه‌کانی ده‌ره‌وه‌ی په‌رله‌مان و‬ ‫رێکخراوه‌ مه‌ده‌نییه‌کان بهێنن‪ .‬هه‌روه‌ها کێشه‌کان‬ ‫له‌هه‌موو ڕوویه‌که‌وه‌ بگیرێته‌ ده‌ست‪ ،‬هه‌م له‌بواری‬ ‫نه‌ته‌وه‌ییدا هه‌م له‌بواری ئیداری و خزمه‌تگوزاریدا‪.‬‬ ‫ه���ه‌وڵ ب��درێ��ت ل �ه‌ س��ێ ت����ه‌وه‌ردا ب��ۆ چ��اره‌س �ه‌ری‬ ‫پرسه‌کانی هه‌رێمی کوردستان‪ ،‬دۆزی نه‌ته‌وه‌ییمان‬ ‫و پرسی دیموکراتی له‌ئێراقدا و دۆزی نه‌ته‌وه‌یمان‬ ‫له‌سه‌ر ئاستی رۆژه�ه‌اڵت��ی ناوین پ��رۆژه‌ ئاماد‌ه‬ ‫و کار بکه‌ین‪ .‬وه‌ک��و هه‌نگاوێکی کاریگه‌ریش‬ ‫س �ه‌رۆک��ای �ه‌ت��ی پ �ه‌رل �ه‌م��ان‪ ،‬س �ه‌رۆک��ی ه �ه‌رێ��م و‬ ‫س�ه‌رۆک��ای�ه‌ت��ی حکومه‌تی ه �ه‌رێ��م و س�ه‌رۆک��ی‬ ‫سه‌رجه‌م پارت و الیه‌نه‌سیاسیه‌کانی ناو په‌رله‌مان‬ ‫و ده‌ره‌وه‌ی په‌رله‌مان به‌وانه‌شه‌وه‌ که‌ هه‌تا ئێستا‬ ‫حکومه‌ت نایانناسێت و مۆڵه‌تی کارکردنیان‬ ‫ن��ادات��ێ و ن��وێ��ن �ه‌ری س �ه‌رج �ه‌م رێ��ک��خ��راوه‌ک��ان��ی‬ ‫ک��ۆم �ه‌ڵ��گ��ای م���ه‌ده‌ن���ی ل���ه‌گ���ه‌ڵ ئ�ه‌ن��ج��وم�ه‌ن��ی‬ ‫جه‌ماوه‌ری مه‌یدانی ئازادی و سه‌رجه‌م شاره‌کانی‬ ‫کوردستان کۆ ببنه‌وه‌و هه‌موو ئه‌و پرۆژانه‌ی ک ‌ه‬ ‫راگ�ه‌ی�ه‌ن��دراون تاوتوێ بکه‌ن و ئه‌نجامه‌که‌شی‬ ‫به‌یه‌که‌وه‌ ببه‌نه‌ به‌رده‌م جه‌ماوه‌ر بۆ ئه‌وه‌ی جه‌ماوه‌ر‬ ‫ب��ڕی��اری ل�ه‌س�ه‌ر ب���دات‪ .‬هه‌نگاوێکی به‌مڕه‌نگ ‌ه‬ ‫ده‌توانێت ئه‌و گومانه‌ بڕه‌وێنێته‌وه‌ که‌ده‌ڵێت ڕه‌نگ ‌ه‬ ‫الیه‌نه‌کان له‌سه‌ر داخوازییه‌کانی جه‌ماوه‌ر سازش‬ ‫بکه‌ن‪.‬‬

‫پارتی ل ‌ه کۆنگره‌و ‌ه‬ ‫تا ئێستا چی گۆڕیوه‌؟‬ ‫ه�ه‌رچ�ه‌ن��د دره‌ن��گ‬ ‫ه��ات��م �‌ه گ����ۆ‪ ،‬ب���ه‌اڵم‬ ‫ه����ه‌م����ی����ش����‌ه زوو‌ه‬ ‫ل �ه‌س �ه‌ر ه��ه‌ر رووداوو‬ ‫ئیحسان مه‌ال فوئاد بۆنه‌یه‌کی ئ �ه‌و حزب ‌ه‬ ‫رای خ��ود ده‌رببڕیت‪،‬‬ ‫چ��ون��ک �‌ه ق��س �ه‌ک��ردن‬ ‫ل �ه‌س �ه‌ر میکانیزمی ک��ۆن��گ��ره‌ى پ��ارت��ی و ک��ار و‬ ‫ده‌ره‌نجامه‌که‌کانی هه‌رگیز کۆن نابێت و ئێستا و‬ ‫چه‌ند مانگێکی تریش هه‌ر وه‌کو رۆژی کۆنگره‌یه‌‪.‬‬ ‫ئه‌گه‌ر ب‌ه ستانداردی کۆنگره‌ى حزب‌ه سیاسییه‌کانی‬ ‫واڵتانی دیموکراسی و رۆژئاوایی ل‌ه کۆنگره‌ى پارتی‬ ‫بڕوانین بۆمان روونده‌بێته‌و‌ه ک‌ه له‌وێنه‌ى کۆنگره‌و‌ه‬ ‫دووربوو‪ ،‬هێنده‌ى ل‌ه فێستیڤاڵێکى پێشبڕکێی فیلم و‬ ‫دیاری به‌خشینه‌و‌ه و گۆرانی وتن یاخود ل‌ه سوڵحێکی‬ ‫عه‌شایه‌ری یان کۆبوونه‌وه‌ى عه‌شیره‌ت و هۆزێک‬ ‫ده‌چوو‪.‬‬ ‫چونکه‌‪..‬‬ ‫* ئه‌و گۆنگره‌ی‌ه سه‌ره‌تا ب‌ه وتارێکی حه‌ماسی توند‬ ‫ل‌ه الیه‌ن عه‌ریف کۆنگره‌و‌ه ده‌ستی پێکرد‪ ،‬هێند‌ه توند‬ ‫بوو زیاتر ل‌ه وێنه‌ى وتارێکی شه‌ڕی ناوخۆ ده‌چوو‪،‬‬ ‫بۆی‌ه بۆمان ده‌رده‌که‌وێت ک‌ه تاهه‌نووک‌ه رۆحییه‌تی‬ ‫توڕه‌یى و توندڕه‌وی و فیکری ناعه‌قاڵنی زاڵ‌ه به‌سه‌ر‬ ‫ئه‌و حزبه‌دا‪ ،‬ک‌ه ئاشکرای‌ه ئه‌و جۆر‌ه قسه‌کردن و وتار‌ه‬ ‫حه‌ماسییان‌ه الی که‌سانی دیموکراتخواز و رۆژئاوایی‬ ‫و ئه‌وروپی هه‌میش‌ه ره‌تکراوه‌ی‌ه و ئاماده‌ى گوێگرتنی‬ ‫نین و پێی قه‌ڵس ده‌بن‪.‬‬ ‫* ده‌یانجار له‌و کۆنگره‌دا باسی چه‌ک و رابردوو‬ ‫و مێژووی شه‌ڕکردنی ح��زب و کوشتنی دوژم��ن‬ ‫ده‌کرا له‌گه‌ڵ پیشاندانی خه‌باتی پێشمه‌رگایه‌تی و‬ ‫راب��ردووی سه‌رکرده‌کانی ک‌ه لێدانه‌وه‌ى ئه‌و فیلم ‌ه‬ ‫کۆن‌ه زۆرت��ر مه‌به‌ست لێی منه‌تکردن ب��وو به‌سه‌ر‬ ‫کۆمه‌ڵگاى کوردی و عه‌رزکردنی هێز و بازوو و‬ ‫تواناى خۆیان‪.‬‬ ‫* دیسان سه‌ره‌تا ب‌ه ئایه‌تێکی قورئانی ده‌ستیپێکرد‬ ‫ب��ێ ح��س��اب��ک��ردن ب��ۆ ه��ه‌م��وو ک �ه‌س��ان��ی دی��ک�ه‌ی‬ ‫ئایینزای بانگهێشتکراوی کۆنگر‌ه وه‌کو مه‌سیحی‬ ‫و ئێزیدییه‌کان‪ ،‬ته‌نانه‌ت حسابنه‌کردن بۆ هه‌ستی‬ ‫ئه‌ندامانی خودی پارتی ک‌ه ل‌ه ئایینی شه‌به‌ک و‬ ‫مه‌سیحی و ئێزیدی بوون‪.‬‬ ‫* دوات��ر پێشکه‌شکردنی هۆنراوه‌ی ئه‌ى ره‌قیب‬ ‫له‌کاتێکدا ئه‌و حزب‌ه خاوه‌نى ده‌یان دۆست و ئه‌ندامی‬ ‫تورکمان و عه‌ره‌به‌‪.‬‬ ‫* سه‌رباری ئه‌و وێن‌ه ناکۆنگره‌ییه‌‪ ،‬شه‌وان‌ه و‬

‫له‌کاتی پشووه‌کانی ئه‌ندامانی کۆنگره‌دا گۆرانی‬ ‫وتن ده‌ستیپێده‌کرد ک‌ه وێنه‌ى کۆنگره‌ى گۆڕیبوو بۆ‬ ‫کۆنسێرت و نمایشکردنی گۆرانیبێژی جۆراوجۆر‪.‬‬ ‫* نمایشکردنی داهێنانی نوێ له‌ده‌ستماچکردن‬ ‫و نوشتانه‌و‌ه و سوجده‌بردن بۆ سه‌رۆک و سه‌رکرده‌‬ ‫و ناساندنی ن���ه‌وه‌ى نوێی بنه‌ماڵ‌ه و س���ه‌رۆک و‬ ‫کوڕه‌زاکانی‪.‬‬ ‫* ئ���ه‌وه‌ى ل �ه‌و کۆنگره‌یه‌دا ون و بوونی نه‌بوو‬ ‫س��ی��اس�ه‌ت و س��ت��رات��ی��ژ و پ�لان��ی داه���ات���ووی ب��وو‪،‬‬ ‫هه‌رچه‌ند‌ه سێ چه‌مک وه‌کو درووشمی جوان و بر‬ ‫یقه‌دار به‌رزکرابووه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم حه‌تمه‌ن ئه‌و دروشمانه‌ش‬ ‫وه‌کو ئه‌نجومه‌ن‌ه ناوه‌نده‌که‌ى یه‌کێتی هه‌ر کارتۆنی و‬ ‫ته‌په‌دۆریی ده‌بێت و هه‌رگیز به‌و عه‌قڵییه‌ته‌و‌ه ناچێت ‌ه‬ ‫ب��وارى جێبه‌جێکردنه‌وه‌‪ ،‬ئه‌وه‌تا ه�ه‌ر دواى کۆنگر‌ه‬ ‫ده‌یان سکااڵ ل‌ه نوسه‌ر و رۆژنامه‌نوسان به‌رزکرایه‌وه‌‪،‬‬ ‫چه‌ندین وت��ار و به‌یاننامه‌ى توندی نادیموکراسی‬ ‫باڵوکرده‌وه‌‪ ،‬ئه‌مان‌ه و ده‌یان نموونه‌ى دیکه‌ى دوور له‌‬ ‫کرانه‌و‌ه و سه‌رده‌می ئه‌مڕۆ‪.‬‬ ‫* خاڵێکی دیک‌ه ئه‌وه‌ی‌ه ک‌ه سه‌رۆک و ئه‌ندامانی‬ ‫ئه‌و حزب‌ه ل‌ه پاش کۆنگر‌ه خراپتر له‌پێش کۆنگر‌ه وتار‬ ‫ده‌ده‌ن و ره‌فتار ده‌که‌ن‪.‬‬ ‫ل��ێ ه �ه‌م��وو ک��ۆن��گ��ره‌ی �ه‌ک ب �‌ه سیستماتیک‬ ‫و پ��رۆگ��رام��ى رۆژان�����‌ه داده‌ڕێ����ژرێ����ت و ه���ه‌ر ل�ه‌و‬ ‫چ��وارچ��ێ��وه‌ی�ه‌دا و ب‌ه پ��ێ��وه‌رى پ��رۆپ��ۆزه‌ڵ��ی رۆژان���ه‌ى‬ ‫کۆنگر‌ه ئه‌ندامانى سه‌رکردایه‌تى و مه‌کته‌بی سیاسی‬ ‫دیاری ده‌کرێت‪ ،‬که‌چی کۆنگره‌ى پارتی پاش چه‌ند‬ ‫مانگێک ئه‌ندامانی سه‌رکردایه‌تی و مه‌کته‌بی‬ ‫سیاسی ده‌ستنیشانکرد‪ ،‬ئیدی نازانم کۆنگر‌ه چی‬ ‫له‌دۆخه‌که‌ى پێشووی حزبی گۆڕی؟‪ ،‬چ کرده‌یه‌کی‬ ‫ن��وێ��ی ن��وان��د؟‪ ،‬ته‌نها ئ���ه‌و‌ه نه‌بێت ب �‌ه ته‌سکی‌ه و‬ ‫چه‌پڵه‌رێزان و گۆرانی وتن س�ه‌رۆک و سکرتێر و‬ ‫جێگری سه‌رۆکى حزب ده‌ستنیشانکرا‪ ،‬به‌اڵم له‌بری‬ ‫هه‌نگاوێک چوون‌ه پێشه‌و‌ه د‌ه هه‌نگاو چوو‌ه دواوه‌‪.‬‬ ‫ئه‌وه‌تا له‌ئێستادا ئاسه‌وارى ئه‌و خۆنوێنه‌کردنه‌وه‌ی‌ه و‬ ‫به‌دروشمکردنی چه‌مک‌ه سیاسی و کۆمه‌اڵیه‌تییه‌کان‬ ‫ب�ه‌س�ه‌ر ئ �ه‌و ح��زب�ه‌و‌ه دی���ار‌ه و ب �ه‌روون��ی ده‌بینرێت و‬ ‫ده‌رده‌که‌وێت ک‌ه دواى چه‌ند مانگ ل‌ه کۆنگر‌ه و‬ ‫به‌رزکردنه‌وه‌ى چه‌ند چه‌مکێکی مۆدێرن نیو هه‌نگاو‬ ‫پیاده‌نه‌کرا و ئه‌گه‌ر هه‌ی‌ه ل‌ه داهاتووشدا به‌ره‌و دواوه‌تر‬ ‫هه‌نگا و بهاوێت نه‌ک پێشه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم ته‌نها ملدان‬ ‫بۆ جه‌ماوه‌ر و گوێگرتن و جێبه‌جێکردنی و ب‌ه جدی‬ ‫کارکردن له‌سه‌ر به‌دیموکراسیبوون ده‌چێت‌ه پێشه‌و‌ه‬ ‫نه‌ک ب‌ه هێز و نمایشکردنی زێره‌ڤانی وه‌ک ده‌یبینین‪.‬‬ ‫‪ehsan_halwest@yahoo.com‬‬


‫پرسی چه‌تر‬ ‫پرسی چه‌تر‪ ،‬پانتاییه‌ک ‌ه (چه‌تر) بۆ گوزارشتکردنی‬ ‫رای ئێوه‌ی هاواڵتی ره‌خساندوو ‌ه تا ئازادان ‌ه‬ ‫لێره‌وه‌ هه‌ر هه‌فت ‌ه و له‌سه‌ر پرسێکی گه‌رم‬ ‫بۆچوونی خۆتان بخه‌نه‌ڕوو‪.‬‬ ‫پرسى ئه‌مجاره‌ى (چه‌تر) بۆ وه‌رگرتنى ڕاى ئێوه‌ى‬ ‫هاواڵتی ‌ه ده‌رباره‌ى (هۆکارى که‌مى به‌شدارى کردنى ژنان‬ ‫له‌ خۆپیشاندانه‌کاندا چییه‌؟)‬

‫ئاماده‌کار‪ /‬په‌یمان ئه‌مین‬

‫مه‌هاباد مه‌حمود ‪ -‬مامۆستا‪ /‬نه‌بوونى ژنى سیاسه‌تمه‌دار‬ ‫له‌ واڵتى ئێمه‌ یه‌کێکه‌ له‌ هۆکاره‌کانى به‌شدارینه‌کردنى ژنان‬ ‫له‌ خۆپیشاندانه‌کان‪ ،‬بوونى توندوتیژییه‌کانیش هۆکارێکى‬ ‫ترى به‌شدارینه‌کردنى ژنانه‌‪ ،‬چونکه‌ ژنان که‌متر به‌رگه‌ى‬ ‫ئه‌شکه‌نجه‌و ئازار ده‌گرن‪.‬‬ ‫سارا مه‌جید ‪ -‬خوێندکار‪ /‬گه‌ر به‌شدارى بکات له‌ڕوى‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تیه‌وه‌ له‌الیه‌ن کۆمه‌ڵگاوه‌ روبه‌ڕوى وشه‌ى عه‌یبه‌‬ ‫ده‌بێته‌وه‌‪ ،‬پاشان له‌روى ده‌رونیه‌وه‌ ناسکترن له‌ پیاو و له‌ترسی‬ ‫توندوتیژییه‌کان که‌متر به‌شدارى خۆپیشاندانه‌کان ده‌که‌ن‪،‬‬ ‫چونکه‌ له‌ حاڵه‌تى به‌رکه‌وتنیاندا له‌الیه‌ن خێزانه‌کانه‌وه‌‬ ‫دوچارى لۆمه‌کردن ده‌بنه‌وه‌‪ ،‬شوێنیش رۆڵى هه‌یه‌‪ ،‬چونکه‌‬ ‫خۆپیشاندانه‌کان زیاتر له‌نێو بازاڕه‌کاندا ده‌کرێن که‌ شوێنى‬ ‫کۆبونه‌وه‌ و کارکردنى پیاوانه‌‪.‬‬ ‫س �ه‌ن��ا ره‌ش��ی��د ـ دک���ت���ۆرى ژن��ان‬ ‫‌و م��ن��اڵ��ب��ون‪ /‬ل �ه‌ ک��ۆم�ه‌ڵ��گ��اى ئێمه‌‬ ‫رێگه‌ ن���ه‌دراوه‌ ب�ه‌ ژن��ان موماره‌سه‌ى‬ ‫ئه‌وشته‌ بکات‪ ،‬ژنان خۆشیان هه‌ندێ‬ ‫حه‌زه‌ریان لێی هه‌یه‌‪ ،‬پێویست ناکات‬ ‫جیاوازى هه‌بێت له‌ نێوان ژن‌و پیاودا‬ ‫ده‌بێت ژنان خۆیان هه‌وڵبده‌ن که‌مته‌رخه‌م نه‌بن‌و بڕۆنه‌ نێو‬ ‫خۆپیشاندانه‌کانه‌وه‌‪.‬‬ ‫په‌یام ئه‌حمه‌د ـ په‌رله‌مانتار‪/‬‬ ‫کۆمه‌ڵگه‌ى ئێمه‌ تائێستا ئه‌و بواره‌ى‬ ‫ن���ه‌داوه‌ ب �ه‌ژن��ان‪ ،‬ژن ‌و کچى ئێمه‌ش‬ ‫که‌ خۆیان ئ�ه‌و هه‌سته‌یان نه‌بێت بۆ‬ ‫ب �ه‌ش��داری��ک��ردن ل �ه‌ خۆپیشاندانه‌کان‬ ‫ناتوانێت ئه‌و هه‌سته‌ى بده‌یتێ‪ ،‬گه‌ر حه‌ز بکات پێموانیه‌‬ ‫هیچ شتێک ببێته‌ هۆى رێگریکردنى له‌ به‌شداریکردنى‬ ‫خۆپیشاندانه‌کان‪ ،‬ئه‌گه‌ر له‌ خۆپیشاندانه‌کاندا بن توندوتیژی‬ ‫لێناکه‌وێته‌وه‌‪ ،‬له‌جیهانیشدا ژنان‌و پیاوه‌ به‌ته‌مه‌نه‌کان له‌ڕیزى‬ ‫پێشه‌وه‌ داده‌نرێن‪ ،‬چونکه‌ ده‌زگا ئه‌منیه‌کانیش زیاتر رێزیان‬ ‫ده‌گرن‪.‬‬ ‫هاوکار محه‌مه‌د ـ خوێندکار‪ /‬له‌‬ ‫به‌ر دابونه‌ریتى کۆمه‌اڵیه‌تى رێگه‌یان‬ ‫پ��ێ��ن��ادرێ��ت‪ ،‬پ��ی��اوه‌ک��ان��ى کۆمه‌ڵگاى‬ ‫ئ��ێ��م �ه‌ پ��ێ��ی��ان ع��ه‌ی��ب��ه‌ ژن��ه‌ک��ان��ی��ان‬ ‫ب�����ه‌ش�����دارى خ���ۆپ���ی���ش���ان���دان ب���ک���ه‌ن‪،‬‬ ‫به‌رۆشنبیره‌کانیشه‌وه‌‪.‬‬ ‫سوعاد حاته‌م ـ مامۆستا‪ /‬هێشتا ئه‌و هۆشیاریه‌ الى‬ ‫ژنان دروست نه‌بوه‌ که‌ به‌شدارى له‌ خۆپیشاندانه‌کاندا بکه‌ن‪،‬‬

‫زۆری��ن �ه‌ى پیاوه‌کانى ئێمه‌ش نه‌گه‌شتونه‌ته‌ ئ �ه‌و ئاسته‌ى‬ ‫رێگه‌ به‌ ژنه‌کانیان بده‌ن بێنه‌ سه‌ر شه‌قامه‌کان‪ ،‬پاشانیش‬ ‫ژنان که‌متر تێکه‌ڵیان له‌ ب��وارى رۆشنبیریه‌کاندا هه‌یه‌ و‬ ‫کۆمه‌ڵگه‌ش رێگره‌ له‌وه‌ى بچێته‌ سه‌ر شه‌قام بۆ ئه‌نجامدانى‬ ‫چاالکى‪.‬‬ ‫چنار سه‌عد عه‌بدوڵاڵ ـ وه‌زیرى‬ ‫پێشوى شه‌هیدان‌و ئه‌نفالکراوه‌کان‪/‬‬ ‫ژن ب�ه‌رده‌وام پڕه‌ له‌ سۆز بۆیه‌ له‌هه‌ر‬ ‫شوێنێک یاخیبون هه‌بێت که‌مترین‬ ‫ژن له‌و شوێنه‌دا بونى هه‌یه‌‪ ،‬چونکه‌‬ ‫ژن��ان زی��ات��ر رۆڵ��ى ته‌باییو جێگیرى‬ ‫ده‌بین‪ ،‬به‌گشتى له‌ کۆمه‌ڵگه‌ى ئێمه‌دا که‌متر خۆیان له‌‬ ‫قه‌ره‌ى سیاسه‌ت ده‌ده‌ن ‌و زیاتر بایه‌خ به‌الیه‌نى کۆمه‌اڵیه‌تى‬ ‫ده‌ده‌ن‪.‬‬ ‫محه‌مه‌د حوسێن ـ نوسه‌ر و رۆژنامه‌نووس‪ /‬ژنى ئێمه‌‬ ‫به‌شدارى له‌هه‌موو بواره‌ گشتیه‌کانى ژیانى کۆمه‌اڵیه‌تیدا‬ ‫الوازه‌‪ ،‬به‌شدارى سیاسیش به‌هه‌مانشێوه‌ وایه‌‪ ،‬خۆپیشاندانیش‬ ‫درێژکراوه‌ى به‌شدارى سیاسیه‌‪ ،‬چونکه‌ ئه‌وه‌ى خۆپیشاندان‬ ‫ده‌ک��ات دێته‌ سه‌رشه‌قام ته‌عبیر له‌بیروڕاى سیاسی خۆى‬ ‫ده‌ک��ات‪ ،‬به‌شدارى نه‌کردنى ژن له‌ کوردستان و عێراقدا‬ ‫درێ���ژک���راوه‌ى ئ �ه‌و به‌شدارینه‌کردنه‌یه‌ ک�ه‌ ژن��ان ل�ه‌ب��وارى‬ ‫سیاسه‌تى واڵتدا هه‌یانه‌‪.‬‬ ‫ڤینۆس فایه‌ق ـ رۆژنامه‌نووس‪/‬‬ ‫ب����ه‌ش����داری����ن����ه‌ک����ردن����ى ژن��������ان ل �ه‌‬ ‫خۆپیشاندانه‌کاندا پێوه‌ندى به‌ژنانه‌وه‌‬ ‫ه��ه‌ی��ه‌ چ���ه‌ن���ده‌ ک��ێ��ش �ه‌ک �ه‌ى ب����ه‌الوه‌‬ ‫گرنگه‌ و ئاماده‌یی تێدایه‌ ته‌حه‌دا‬ ‫بکات‌و بچێته‌ سه‌رجاده‌ و ته‌عبیرى لێبکات‪ ،‬چه‌نده‌ خه‌مى‬ ‫نه‌ته‌وه‌یی هه‌ڵگرتووه‌‪ ،‬ژن رۆڵى گه‌وره‌ ده‌بینن گه‌ر به‌شدارى‬ ‫خۆپیشاندانه‌کان بکه‌ن‪ ،‬چونکه‌ له‌ حاڵه‌تى ئاماده‌بونیاندا‬ ‫گه‌ر توندوتیژیش بکرێت هێزه‌ چه‌کداره‌کان که‌متر ده‌ست‬ ‫ده‌ک �ه‌ن�ه‌وه‌‪ .‬بونیان کاریگه‌رى ده‌بێت له‌سه‌ر که‌مبونه‌وه‌ى‬ ‫توندوتیژى‪.‬‬ ‫کوێستان ع �ه‌ب��دواڵ ـ خوێندکار‪ /‬به‌شدارینه‌کردنى‬ ‫ژن���ان‌و کچان له‌خۆپیشاندانه‌کاندا پێوه‌ندى ب�ه‌ عورفی‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تیه‌وه‌ هه‌یه‌ که‌ رێگرى ده‌کرێت له‌ ره‌گه‌زى مێ‬ ‫له‌ زۆر بواردا‪ ،‬رێگرى نه‌کرێت ژماره‌ى ژنان زیاتر ده‌بێت له‌‬ ‫خۆپیشاندانه‌کاندا‪.‬‬ ‫به‌ختیار ره‌شید ـ خوێندکار‪ /‬له‌‬ ‫کۆمه‌ڵگه‌ى ئێمه‌دا تائێستا ژنان زۆر‬ ‫گرنگى ب‌ه کێش‌ه سیاسیه‌کانى ئه‌م‬ ‫واڵت�‌ه ن��اده‌ن ‌و به‌دواداچونى سیاسیان‬ ‫الوازه‌‪ ،‬کلتوریش رێگر‌ه له‌وه‌ى ژنان بچنه‌‬ ‫ناوخۆپیشاندانه‌کانه‌وه‌‪ ،‬هاوکات خۆپیشاندانه‌کانى واڵتى ئێمه‌‬ ‫توندوتیژی تێده‌که‌وێت بۆی‌ه ژنان ناتوانن به‌شدارى تێدابکه‌ن‪.‬‬

‫گه‌نده‌ڵی گرنگترین‬ ‫بابه‌تی گفتوگۆی جیهانییه‌‬ ‫و‪ .‬ل ‌ه فارسییه‌وه‌‪ /‬رێبین به‌همه‌نی‬

‫ب �‌ه پێی راپ��رس��ی (‪ )BBC‬گ �ه‌ن��ده‌ڵ��ی ئ��ی��داری‬ ‫و ئ��اب��ووری‪ ،‬گرنگترین بابه‌تی گفتوگۆ و هۆی‬ ‫ن��ی��گ�ه‌ران��ی خه‌ڵکانی جیهانه‌‪ .‬به‌پێی ئه‌نجامی‬ ‫لێکۆڵینه‌وه‌کان ک‌ه ب‌ه داخ���وازی (‪ )BBC‬ک��راوه‌‪،‬‬ ‫گه‌نده‌ڵی یه‌کێک له‌و بابه‌ت‌ه سه‌ره‌کیانه‌ی‌ه ک‌ه خه‌ڵک‬ ‫ل‌ه واڵت‌ه جۆراوجۆره‌کان زیاتر ل‌ه هه‌موو بابه‌تێک‬ ‫باسی لێو‌ه ده‌که‌ن و سه‌باره‌ت به‌و دیارده‌یه‌‪ ،‬ناڕه‌زایه‌تی‬ ‫نیشان ده‌ده‌ن‪.‬‬ ‫به‌پێی ئه‌و توێژینه‌وانه‌‪ ،‬گه‌نده‌ڵی گرنگترین بابه‌تی‬ ‫گفتگۆ (‪ ،)%21‬پاشان گۆڕانکارییه‌کانی که‌ش و‬ ‫هه‌وا (‪ ،)%20‬هه‌ژاری و برسێتی (‪ ،)%18‬بێکاری‬ ‫(‪ )%16‬و گ��ران��ب��وون��ی خ��وارده‌م �ه‌ن��ی سوته‌مه‌نی‬ ‫(‪ )%15‬ل‌ه بابه‌ت‌ه سه‌ره‌کییه‌کانی گفتوگۆی بنه‌ماڵه‌‬ ‫و دۆستان و‪ ...‬بوو‌ه ل‌ه نێوان پرسیارلێکراواندا‪ .‬ئه‌و‬ ‫راپۆرت‌ه ل‌ه سه‌ر ناوی )جیهان قس‌ه ده‌کات( هاوکات‬ ‫له‌گه‌ڵ رۆژی جیهانی به‌ربه‌ره‌کانی له‌گه‌ڵ گه‌نده‌ڵی‬ ‫باڵو کراوه‌ته‌و‌ه ک‌ه ئه‌و رۆژ‌ه ل‌ه الیه‌ن رێکخراوی نه‌ته‌وه‌‬ ‫یه‌کگرتووه‌کان دیاری کراوه‌‪.‬‬ ‫ل����ه‌و راپ���رس���ی���ه‌دا ک���‌ه ل���‌ه الی����ه‌ن دام�������ه‌زراوه‌ی‬ ‫(‪ )GlobeScan‬ل‌ه سه‌ر داوای (‪ )BBC‬ئه‌نجام‬

‫دراو‌ه (‪ )%69‬پرسیارلێکراوان ل‌ه س�ه‌ر ئ�ه‌و ب��اوه‌ڕه‌ن‬ ‫ک‌ه برسێتی و فه‌قیری گه‌وره‌ترین قه‌یرانی جیهانیه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا (‪)%68‬یان گه‌نده‌ڵی ب‌ه پرسی‬ ‫سه‌ره‌کی ده‌زانن‪.‬‬ ‫به‌پێی ئه‌نجامه‌کان (‪)%96‬ی پرسیارلێکراوان‬ ‫ل‌ه واڵت��ی به‌رازیل رای��ان واب��ووه‌و هه‌ر ئه‌و رێژه‌یه‌ش‬ ‫ل‌ه واڵتی میسر گه‌یشتۆت‌ه (‪ ،)%91‬ل‌ه کۆلۆمبیا‬ ‫(‪ ،)%88‬فیلیپین (‪ ،)%87‬کنیا (‪ ،)%86‬چین‬ ‫(‪ ،)%73‬ویالیه‌ت‌ه یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مریکا (‪،)%68‬‬ ‫روسیا (‪ )%67‬و ل‌ه هیند ده‌گات‌ه (‪.)%66‬‬ ‫پاش بابه‌تی گه‌نده‌ڵی پیسبوونی ژینگ‌ه گرنگترین‬ ‫بابه‌تی گفتوگۆی جیهانیی‌ه ک‌ه رێژه‌ی (‪ )%64‬له‌م‬ ‫باوه‌ڕدا بوون و تیرۆریزم ب‌ه رێژه‌ی (‪ )%61‬و پێشێلکردنی‬ ‫مافه‌کانی مرۆڤ و هه‌الوسان و گرانی خوارده‌مه‌نی‬ ‫و سوته‌مه‌نی هه‌ر کام (‪ )%59‬رای به‌شداربووانی‬ ‫له‌خۆ گرتۆته‌وه‌‪ .‬به‌و پێی‌ه گۆڕانکارییه‌کانی که‌ش و‬ ‫هه‌وا ک‌ه کێشه‌یه‌کی زۆر گرنگ‌ه ل‌ه راده‌ی هه‌شته‌مدا‬ ‫جێی خۆی ده‌گرێت‪.‬‬ ‫دوای دۆڕان���دن���ی ک��ۆب��وون �ه‌و‌ه جیهانییه‌کانی‬ ‫ئ��او و ه �ه‌وا ل‌ه کۆپنهاگدا ک‌ه ل‌ه کۆتایی ساڵی‬ ‫پ��ێ��ش��وودا ب �ه‌ڕێ��و‌ه چ���وو‪ ،‬ل �‌ه زی��ادب��وون��ی نیگه‌رانی‬ ‫خه‌ڵک ل‌ه واڵت‌ه پیشه‌ییه‌کانی جیهان سه‌باره‌ت به‌‬ ‫ئاکامه‌کانی گه‌رمبوونی‬ ‫زه‌وی ب���‌ه ش��ێ��وه‌ی �ه‌ک��ی‬ ‫ب �ه‌رچ��او داب��ه‌زی��وه‌‪ ،‬ب�ه‌اڵم‬ ‫ژماره‌یه‌ک ل‌ه هاواڵتیانی‬ ‫ئ �ه‌و واڵت��ان �ه‌ی ک‌ه ب �ه‌ره‌و‬ ‫پێشکه‌وتن هه‌نگاو ده‌نێن‪،‬‬ ‫وه‌ک چ��ی��ن‪ ،‬ب���ه‌رازی���ل‪،‬‬ ‫هیند و روسیا ئه‌م بابه‌ته‌‬ ‫وه‌ک ه���ۆک���ارێ���ک بۆ‬ ‫نیگه‌رانی ده‌ژمێردرێن‪.‬‬

‫هه‌مه‌ڕ ‌ه‌نگ‬

‫ژنانی چینی ل ‌ه سه‌ره‌وه‌ی لیستی‬ ‫ده‌وڵه‌مه‌ندترین ژنانی جیهانن‬ ‫و‪.‬له‌ فارسییه‌وه‌‪ /‬زیالن محه‌مه‌د‬

‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪47‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2710/12/16 - 2011/3/7‬‬

‫له‌ لیستی (‪ )20‬که‌سی ده‌وڵه‌مه‌ندترین ژنانی خۆسازکراوی جیهاندا‪ ،‬ناوی‬ ‫(‪ )11‬ژنی چینی به‌دیده‌کرێت‪ .‬ئاستی مامناوه‌ندی دارایی هه‌ر کام له‌و ژنان ‌ه‬ ‫دوو ملیارد و (‪ )600‬ملیۆن دۆالر مه‌زه‌نده‌ کراوه‌‪.‬‬ ‫رۆبرت هۆگنێر که‌ به‌ سااڵنه‌ ئه‌و لیسته‌یه‌ ئاماده‌ ده‌کات ئاماژه‌ به‌ چه‌ند‬ ‫هۆکارێکی سه‌رکه‌وتنی ژنانی چینی ده‌کات که‌ بریتین له‌ سیاسه‌تی یه‌ک‬ ‫منداڵی له‌ چین‪ ،‬هه‌روه‌ها یه‌کسانی موچه‌ى ژنان له‌گه‌ڵ پیاوان که‌ دوای‬ ‫شۆڕشی کۆمۆنیستی ژنانی چینی لێی به‌هره‌مه‌ند بوون‪.‬‬

‫‪15‬‬

‫له‌م گۆشه‌یه‌دا هه‌رجار‌ه و زانیارییه‌کی پزیشکی له‌الیه‌ن پزیشکێکی پسپۆڕه‌وه ده‌خرێته‌ڕوو‌‬

‫د‪.‬به‌ختیار خالید‬

‫جه‌ڵده‌‬

‫ج��ه‌ڵ��ده‌ى دڵ‪/‬‬

‫سکااڵ‬ ‫به‌ڕێزان‪ /‬سه‌رۆکایه‌تى هه‌رێمى کوردستان‬ ‫ سه‌رۆکایه‌تى ئه‌نجومه‌نى وه‌زیران‬ ‫ له‌رێگه‌ى قائیمقامیه‌تى قه‌زاى کۆیه‌وه‌‬ ‫بابه‌ت‪ /‬یاداشتى که‌مپینى قه‌زاى کۆی ‌ه بۆ یه‌که‌یه‌کى کارگێڕى سه‌ربه‌خۆ‬ ‫کۆی ‌ه مێژووى دروست بوونى ده‌گه‌رێته‌و ‌ه بۆ )‪ (2500‬ساڵ (پ‪.‬ز)‪.‬‬ ‫له‌سه‌رده‌مى عوسمانیه‌کان لیوا بووه‌‪ .‬خاوه‌ن پێگه‌یه‌کى ئابوورى‬ ‫و شارستانى و رۆشنبیرى و جوگرافى گرنگه‌‪ .‬له‌ساڵ) ‪- 1997‬‬ ‫‪(2006‬دا خاوه‌نى ئیداره‌یه‌کى سه‌ربه‌خۆ بووه‌‪ ،‬له‌رووى قوربانیدان و‬ ‫خه‌باتى کوردایه‌تى رۆڵى کاراى هه‌بوو ‌ه و پشکى شێرى شه‌هیدانى‬ ‫به‌رکه‌ووتوه‌…‬ ‫وێڕاى ده‌ست خۆشی و پێزانینمان بۆ کابینه‌که‌تان‪ ،‬سه‌باره‌ت ب ‌ه بڕیار‬ ‫و کار ‌ه باشه‌کانتان تایبه‌ت ب ‌ه ده‌رکردنى ئه‌و بڕیار ‌ه گرنگه‌ى ده‌رباره‌ى‬ ‫بوونى ناوچه‌کانى (راپه‌ڕین‪ ،‬هه‌ڵه‌بج ‌ه و سۆران)‪،‬ب ‌ه یه‌که‌ى ئیدارى‬ ‫سه‌ربه‌خۆ‪ ،‬نه‌مانى مه‌رکه‌زیه‌ت ل ‌ه به‌ڕێوه‌بردن و دابه‌زاندنى ده‌سه‌اڵت‬ ‫بۆ ئاستى قه‌زاکان‪ .‬که‌مپینه‌که‌مان پیرۆزبایى گه‌رم ل ‌ه دانیشتوانى‬ ‫ئه‌و ناوچان ‌ه ده‌کات‪ ،‬ئێم ‌ه وه‌ک که‌مپینى قه‌زاى کۆی ‌ه بۆ یه‌که‌یه‌کى‬ ‫ئیدارى سه‌ربه‌خۆ وه‌ک نوێنه‌رانى رێکخراوه‌کانى کۆمه‌ڵى مه‌ده‌نى و‬ ‫کۆمه‌ڵێک ل ‌ه که‌سایه‌تیه‌کانى شاره‌که‌مان ل ‌ه به‌روارى (‪)2011/2/14‬‬ ‫بڕیارى دروست کردنى ئه‌م که‌مپینه‌ماندا ب ‌ه مه‌به‌ستى گه‌یاندنى‬ ‫ده‌نگى هاواڵتیانى کۆی ‌ه و ده‌وروبه‌رى ب ‌ه به‌ڕێزتان‪ ،‬بڕیارمانداو ‌ه ب ‌ه‬ ‫شێوه‌یه‌کى مه‌ده‌نیان ‌ه ل ‌ه سه‌ره‌تادا په‌یامێک ئاڕاسته‌ى به‌ڕێزتان بکه‌ین‬ ‫بۆ ئه‌وه‌ى شاره‌که‌مان بکه‌ن ب ‌ه یه‌که‌یه‌کى ئیدارى سه‌ربه‌خۆ هاوشێوه‌ى‬ ‫ناوچه‌کانى (راپه‌ڕین‪ ،‬هه‌ڵه‌بج ‌ه و سۆران) و بڕیارى به‌رده‌وام بوونى‬ ‫خۆمان ڕاده‌گه‌یه‌نین تاکو جێبه‌جێ کردنى داواکاریه‌که‌مان‪ ،‬بۆ ئه‌و‬ ‫مه‌به‌ست ‌ه سه‌رجه‌م هه‌وڵ ‌ه مه‌ده‌نی و شارستانیه‌کان ده‌خه‌ین ‌ه گه‌ڕ‪،‬‬ ‫سه‌ره‌ڕاى ئه‌وه‌ى ک ‌ه کۆی ‌ه خاوه‌نى ئه‌زموونێکى پێشووى ئیداری ‌ه‬ ‫و پشتبه‌ستوو ب ‌ه کۆمه‌ڵێ فاکته‌رى گرنگ ل ‌ه رووى جوگرافى و‬ ‫ئابوورى و کۆمه‌اڵیه‌تى و سیاسى‪ .‬شاره‌زایانى و پسپۆرانى باشمان‬ ‫له‌به‌ڕێوه‌بردن گه‌اڵڵ ‌ه بوو ‌ه ل ‌ه شاره‌که‌ماندا‪ ،‬ئێستاش به‌شێک ل ‌ه‬ ‫ده‌زگا حکومییه‌کان به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى گشتین و وه‌ک خۆیان ماون‪ .‬ل ‌ه‬ ‫کۆتاییدا داواکارین ل ‌ه ماوه‌یه‌کى نزیکدا وه‌اڵممان بده‌نه‌وه‌‪.‬‬ ‫که‌مپینى قه‌زاى کۆی ‌ه بۆ یه‌که‌یه‌کى ئیدارى سه‌ربه‌خۆ‬

‫سکااڵ‬ ‫نامه‌یه‌کى کراو ‌ه بۆ‪ /‬سه‌رۆکى هه‌رێمى کوردستان و سه‌رۆکى‬ ‫حکومه‌ت و سه‌رۆکى په‌رله‌مان‬ ‫ساڵوێکى دادپه‌روه‌رانه‌‪ :‬به‌ڕێزان زۆر خۆشحاڵ بووم ب ‌ه وتاره‌که‌ى‬ ‫سه‌رۆک به‌رزانى کاتێک ل ‌ه فرۆکه‌خانه‌ى هه‌وڵیر فه‌رمووى یاسا‬ ‫سه‌روه‌ره‌‪ ،...‬به‌اڵم به‌داخه‌و ‌ه یاسا ل ‌ه کێشه‌ى من له‌گه‌ڵ داداگاى‬ ‫سلێمانى سه‌روه‌رى ل ‌ه ده‌ست داو ‌ه به‌م هۆیه‌وه‌‪.‬‬ ‫‪1‬ـ واژوى ده‌ستگیرکردن ب ‌ه ته‌زویر کراو ‌ه ل ‌ه جیاتى دادوه‌ر (عومر‬ ‫ئه‌حمه‌د) ل ‌ه (‪ )2005/5/11‬ل ‌ه دعواى (‪( )823‬ج‪ )2002‬ل ‌ه (شکوا عن‬ ‫اعتراف) کراو ‌ه ل ‌ه (‪ )2005/12/30‬ته‌زویر کراوه‌‪.‬‬ ‫‪2‬ـ شاردنه‌وه‌ى دۆسیه‌ى ته‌زویر ل ‌ه دادگاى سلێمانى کاتێک دادوه‌رى‬ ‫ئاسایش ل ‌ه (‪ )2009‬داواى کردبوو‪.‬‬ ‫‪3‬ـ ره‌تکردنه‌وه‌ى ماده‌ى (‪ 289‬ـ ‪ )298‬ته‌زویر ل ‌ه دادگاى لێکۆڵینه‌و ‌ه‬ ‫ب ‌ه یاسا ئه‌بێت‪ ،‬ک ‌ه به‌ڵگ ‌ه هه‌بوو ل ‌ه دادگاى تایبه‌تمه‌ند بڕیار ده‌بێت‬ ‫ده‌ربچێت له‌وباره‌یه‌وه‌‪.‬‬ ‫‪4‬ـ کاتێک پرسیار ل ‌ه دادوه‌ران کراو ‌ه ل ‌ه الیه‌ن رۆژنامه‌نووس و‬ ‫به‌رپرسان له‌م کێشه‌ی ‌ه دادوه‌ره‌کان ده‌فه‌رموون (که‌ریم عارف) شێت ‌ه‬ ‫ئایا شێت ب ‌ه یاسا داخڵ ب ‌ه دادگا ده‌کرێت؟ با دادگاى سلێمانى‬ ‫وه‌اڵمبداته‌وه‌‪.‬‬ ‫‪5‬ـ ئه‌م کێشه‌ی ‌ه ن ‌ه سه‌رۆکى حکومه‌ت و ن ‌ه سه‌رۆکى هه‌رێم و ن ‌ه‬ ‫وه‌زیرى دادى رابردوو و ئێستاش نه‌یانتوانیو ‌ه به‌پێى یاسا ئیجرائات‬ ‫بکه‌ن ک ‌ه ئاگادار کراون ب ‌ه به‌ڵگه‌وه‌‪ ،‬چۆن ده‌بێت واژوى دادوه‌ر بکرێت‬ ‫ب ‌ه ته‌زویر‪.‬‬ ‫گه‌ر داواى وه‌اڵم و به‌ڵگ ‌ه ده‌که‌ن‪ )220( :‬به‌ڵگه‌ى یاسایم الهه‌ی ‌ه ئه‌مه‌ش‬ ‫وێنه‌یه‌ک ‌ه ل ‌ه فه‌رمانى وه‌زیرى داد بۆ ئه‌نجومه‌نى دادوه‌رى‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫دڵنیام ک ‌ه چاره‌سه‌رى ناکه‌ن له‌به‌ر ئه‌وه‌ى برایه‌تى دادوه‌ره‌کان ل ‌ه‬ ‫مافى (که‌ریم عارف) و پیرۆزى کوردستان گه‌وره‌تره‌‪.‬‬ ‫داواکارم ل ‌ه جه‌نابى سه‌رۆکى هه‌رێم یان سه‌رۆکى حکومه‌ت وه‌اڵمم‬ ‫بداته‌و ‌ه ئه‌گه‌ر ده‌یانه‌وێت گه‌نده‌ڵى نه‌هێڵن به‌تایبه‌ت ل ‌ه دادگادا‪.‬‬ ‫داواکار‪ /‬که‌ریم عارف سلێمان‬ ‫(مامۆستا ل ‌ه قوتابخانه‌ى دێرین ل ‌ه به‌کره‌جۆ)‬

‫دروس��ت��ب��ون��ى ئه‌م‬ ‫نه‌خۆشیه‌ به‌هۆى‬ ‫ش���ه‌ق���ب���ون���ێ���ک���ى‬ ‫ئ�����اڵ�����ۆزى ک��ڵ��ۆ‬ ‫چ����ه‌وری����ه‌ک����ه‌وه‌‬ ‫ده‌ب��������ێ��������ت‪ ،‬ل���ه‌‬ ‫خ��وێ��ن��ب��ه‌رێ��ک��ى‬ ‫دڵ��������دا ک�����ه‌ ب �ه‌‬ ‫م�����ه‌ی�����وێ�����ک�����ى‬ ‫داپ���������ۆش���������راوه‌‬ ‫له‌گه‌ڵ بونى ره‌قبونى ئه‌و خوێنبه‌ره‌ له‌و ئاسته‌دا‬ ‫که‌ ده‌بێته‌ ه��ۆى ت �ه‌واو گیرانى بۆریه‌که‌ له‌‬ ‫م����اوه‌ى چ �ه‌ن��د رۆژێ���ک���ى دوای���ی���دا م�ه‌ی��وه‌ک�ه‌‬ ‫ده‌توێته‌وه‌ به‌ شێک له‌ ماسولکه‌ى دڵ توشى‬ ‫تێکچون و سستى ده‌بێت و به‌ بێچاره‌سه‌ر له‌‬ ‫(‪)%40-30‬ى ئ �ه‌و بۆریانه‌ پ��اش توشبون به‌‬ ‫نه‌خۆشى جه‌ڵده‌ به‌ گیراوى ده‌مێننه‌وه‌ له‌به‌ر‬ ‫ئه‌وه‌ ئه‌و که‌سانه‌ ئه‌گه‌رى توشبونیان هه‌یه‌ به‌‬ ‫جه‌ڵده‌ى دڵ‪ ،‬ده‌بێت له‌ ماوه‌ى که‌متر له‌ (‪)12‬‬ ‫کاتژمێر بگه‌نه‌ نه‌خۆشخانه‌‪.‬‬ ‫نیشانه‌کانى‪ /‬ئ��ازارى سنگ به‌ گرنگترین‬ ‫نیشانه‌ى جه‌ڵده‌ى دڵ داده‌ن��رێ��ت و ده‌گونجێت‬ ‫ئازاره‌که‌ بچێت بۆ سه‌ر گه‌ده‌ یان قوڕگ و‬ ‫په‌له‌کانى س���ه‌ره‌وه‌ ی��ان پشت‪ ،‬له‌ هه‌مان ئه‌و‬ ‫شوێنه‌دا ئازاره‌که‌ دروست ده‌بێت که‌ له‌ سنگه‌‬ ‫گوشێدا ه�ه‌ی�ه‌‪ .‬زۆرج���ار واب��اس ده‌ک��رێ��ت که‌‬ ‫سنگى نه‌خۆشه‌که‌ توند ده‌بێت یان ئازارێکى‬ ‫وه‌ک���و س��وت��ان �ه‌وه‌ى ده‌ب��ێ��ت‪ ،‬ه �ه‌روه‌ه��ا هه‌ناسه‌‬ ‫ت��ون��دى و رش��ان �ه‌وه‌ و ب��وران��ه‌وه‌ و ک �ه‌وت��ن له‌‬ ‫نیشانه‌ باوه‌کانى ج�ه‌ڵ��ده‌ى دڵ��ن‪ .‬نیشانه‌کانى‬ ‫ترى وه‌ک (دڵه‌ راوک��ێ‪ ،‬دڵه‌ کوتێ‪ ،‬ره‌نگ‬ ‫سپى بوون‪ ،‬ئاره‌ق کردنه‌وه‌‪ ،‬دابه‌زینى په‌ستانى‬ ‫خوێن‪ ،‬که‌مبونه‌وه‌ى میزکردن‪ ،‬ده‌ست و قاچ‬ ‫ساردبونه‌وه‌)‪ .‬جه‌ڵده‌ هه‌یه‌ هه‌ستى پێناکرێت‬ ‫وات���ه‌ ن�ه‌خ��ۆش�ه‌ک�ه‌ ه �ه‌س��ت ب �ه‌ ئ����ازار و هیچ‬ ‫نیشانه‌یه‌کى تر ناکات‪ .‬به‌ هۆى پشکنینى‬ ‫تره‌وه‌ هه‌ستى پێده‌کرێت‪ .‬دیاریکردنى جه‌ڵده‌ى‬ ‫دڵ به‌هۆى سروشتى ئازاره‌که‌ و نیشانه‌کانیه‌وه‌‪،‬‬ ‫ی���ان گ���ۆڕان���ک���ارى ب �ه‌ ه��ێ��ڵ��ک��ارى دڵ����دا‪ ،‬ی��ان‬ ‫به‌رزبونه‌وه‌ى ئه‌نزیمه‌کانى دڵ‪ ،‬ده‌بێت‪ .‬نه‌خۆش‬ ‫هه‌یه‌ یه‌کسه‌ر هه‌ناسه‌ى ده‌وه‌ستێت له‌وانه‌یه‌‬ ‫ڕاسته‌وخۆ ببێته‌ هۆى مردنى‪.‬‬ ‫تایبه‌تمه‌دیه‌کانى نه‌خۆشى جه‌ڵده‌ى دڵ‪/‬‬ ‫یه‌که‌م‪ :‬تێکچونى کاره‌باى دڵ‬ ‫دوه‌م‪ :‬سنگه‌ ک��وژێ که‌ له‌وانه‌یه‌ له‌کاتى‬

‫داخڵبونى له‌ بوژانه‌وه‌ى دڵ یان دواى ده‌رچونى‬ ‫ن �ه‌خ��ۆش �ه‌ک �ه‌ ل���ه‌ ن �ه‌خ��ۆش��خ��ان �ه‌ ب��ێ��ت ک���ه‌ به‌‬ ‫جوڵه‌یه‌کى که‌م یان له‌ حه‌وانه‌وه‌دا ئه‌گه‌ر ئه‌م‬ ‫ئ��ازاره‌ى بۆ بێت له‌ وانه‌یه‌‪ ،‬زۆر پێویستى به‌‬ ‫ئه‌نجامدانى قه‌سته‌ره‌ى دڵ هه‌بێت‪.‬‬ ‫س��ێ��ه�ه‌م‪ :‬سستى دڵ نیشانه‌ى ئ �ه‌وه‌ی �ه‌ که‌‬ ‫زۆری���ن���ه‌ى م��اس��ول��ک �ه‌ک��ان��ى دڵ ت��وش��ى ئ �ه‌م‬ ‫نه‌خۆشیه‌ بوون‬ ‫چواره‌م‪ :‬هه‌وکردنى په‌رده‌ى ده‌ورى دڵ‬ ‫پێنجه‌م‪ :‬ک��ون��ب��ون ی��ان پ��چ��ڕان��دن��ى دی���وارى‬ ‫سکۆڵه‌ى چ�ه‌پ ی��ان دی��وارى نێوان سکۆڵه‌ى‬ ‫چه‌پ و راست‪.‬‬ ‫هۆکاره‌کان‪ /‬تاوه‌کو ته‌مه‌ن زیاتر بێت ئه‌گه‌رى‬ ‫زیاتر به‌ توشبونى ئه‌م نه‌خۆشیه‌ هه‌یه‌‪ ،‬نێرینه‌‬ ‫ئه‌گه‌رى توشبونى به‌ جه‌ڵده‌ زایتره‌ له‌ مێینه‌‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌ر بونى جه‌ڵده‌ى دڵ له‌ خێزاندا هه‌بێت و‬ ‫له‌ته‌مه‌نى گه‌نجیدا توش بوبێت وات�ه‌ ئه‌گه‌ر‬ ‫که‌سێک له‌ خێزانه‌که‌ى له‌ته‌مه‌نى گه‌نجیدا‬ ‫توشى ج�ه‌ڵ��ده‌ى دڵ بوبێت ئ�ه‌گ�ه‌رى توشبونى‬ ‫ئه‌و که‌سه‌ به‌جه‌ڵده‌ى دڵ زیاد ده‌کات‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫جگه‌ره‌کێشان و به‌رزى په‌ستانى خوێن‪ ،‬به‌رزى‬ ‫چه‌ورى خوێن‪ ،‬بونى نه‌خۆشى شه‌کره‌‪.‬‬ ‫چاره‌سه‌ر‪ /‬ئه‌وکه‌سانه‌ى جه‌ڵده‌ى دڵیان هه‌یه‌‬ ‫پێویسته‌ به‌زوترین کات له‌ نه‌خۆشخانه‌ داخڵ‬ ‫ب��ک��رێ��ن ک �ه‌ پێویسته‌ ل �ه‌ ک�ه‌م��ت��ر ل �ه‌ (‪)12‬‬ ‫کاتژمێر ببرێت بۆ بوژانه‌وه‌ى دڵ و واباشتره‌ له‌‬ ‫(‪ )6‬کاتژمێرى یه‌که‌مدا بێت‪.‬‬ ‫ئا‪ /‬شه‌رمین هه‌ورامى‬


‫‪Be ciyawaziyekanewe le jêr Çetir da kodebînewe‬‬ ‫ژماره‌ی متمان ‌ه‬ ‫خاوه‌ن ئیمتیاز‬ ‫سه‌رنوسه‌ر‬ ‫دیزاین‬ ‫باڵوکردنه‌وه‬ ‫‌راوێژکاری یاسایی‬ ‫ناونیشان‬

‫‪212‬‬ ‫که‌مال حه‌سه‌ن حه‌مه ره‌زا‬ ‫کاروان ساالر‬ ‫یاسر گوڵی (رۆژیار گرافیک)‬ ‫کۆمپانیان په‌یپه‌ر‬ ‫سیروان ئه‌حمه‌د حامد‬ ‫سلێمانی گه‌ڕه‌کی عه‌لی ناجی‌‬ ‫‪07710299753 - 07480179510‬‬

‫به‌م زووان ‌ه هه‌ولێر ده‌ته‌قێته‌و‌ه‬

‫‪Be ciyawaziyekanewe le jêr Çetir da kodebînewe‬‬

‫‪6‬‬

‫‪cetir2010@gmail.com‬‬ ‫‪cetir2010@yahoo.com‬‬

‫‪WWW.Chatrpress.com‬‬

‫‪2710/12/16‬‬

‫‪No: (47) Mo.7/3/2011-‬‬

‫ریکالم‬

‫ره‌وشی باشوور‬ ‫به‌ره‌و کوێ؟!‬ ‫نیازی حامد‬ ‫م�������اوه‌ی�������ه‌ک������� ‌ه‬ ‫ن���اره‌زای���ه‌ت���ی���ی���ه‌ک���ان���ی‬ ‫خه‌ڵکی کوردستان له‌سه‌ر رووپه‌ری رۆژنام ‌ه‬ ‫و شاشه‌ی ته‌له‌فزیۆنه‌کان گوازراونه‌ته‌وه‌ بۆ‬ ‫شه‌قام‪ .‬ناڕه‌زایه‌تییه‌کان ئه‌گه‌رچی خۆرسک ‌ه‬ ‫و هاواڵتیانی ئه‌م ده‌ڤ�ه‌ره‌ی ئێمه‌ هه‌ست ب ‌ه‬ ‫ج��ۆرێ��ک ل�ه‌ ن���ادادپ���ه‌روه‌ری کۆمه‌اڵیه‌تی‬ ‫ده‌ک �ه‌ن و س�ه‌ی��رده‌ک�ه‌ن سامان و خێروبێری‬ ‫ئه‌م واڵته‌ به‌ ناشه‌فافی داب�ه‌ش ده‌کرێت‪،‬‬ ‫بۆیه‌ هاتنه‌ سه‌رجاده‌ و داوای چاکسازی‬ ‫ده‌که‌ن‪ ،‬ئه‌وه‌ی هانی ئه‌و هاتنه‌ سه‌رجاده‌ی‬ ‫دا‪ ،‬به‌رای من دوو هۆکار بوو‪ :‬یه‌که‌میان‬ ‫خ��ودی ده‌س���ه‌اڵت ب��وو‪ ،‬چونکه‌ ئ�ه‌وی��ش ل ‌ه‬ ‫ب�ه‌رزت��ری��ن ده‌س��ه‌اڵت��دار ت��ا خ���واری خ���واره‌و‌ه‬ ‫دانیان به‌ بوونی گه‌نده‌ڵی نا‪ ،‬به‌ جۆرێک‬ ‫خه‌ڵکی زیاتر چاکسازی و جه‌نگ دژی‬ ‫گه‌نده‌ڵیان کرده‌ دورشم‪ .‬دووه‌م هۆکار دیاره‌‬ ‫ئ �ه‌و ب��اه��ۆزه‌ی�ه‌ ک�ه‌ ن��اوچ�ه‌ک�ه‌ی گرتۆته‌و‌ه‬ ‫وای���ک���ردووه‌ م��رۆڤ��ی ک���ورد ه �ه‌م��وو رۆژێ‬ ‫ئه‌و شۆڕشه‌ جه‌ماوه‌رییانه‌ له‌سه‌ر شاشه‌ی‬ ‫ته‌له‌فزیۆنه‌کان ببینێت و هانی ب��دات بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ی ئه‌ویش شۆڕش بکا دژی گه‌نده‌ڵی‪.‬‬ ‫ئ��ێ��م�ه‌ی ک���ورد ل �ه‌ ب���اش���وردا‪ ،‬م�ه‌ت��رس��ی‬ ‫ده‌ره‌کیشمان له‌ پێشدایه‌ و هه‌میشه‌ کورد‬ ‫ده‌ستی له‌سه‌ر په‌الپیتکه‌ی تفه‌نگه‌که‌شیه‌تی‪،‬‬ ‫کۆمه‌ڵێک فایلی به‌ هه‌ڵپه‌سێراوی هه‌ی ‌ه‬ ‫له‌ گ�ه‌ڵ ناوه‌ند و ده‌وڵ�ه‌ت�ه‌ دراوسێکان ک ‌ه‬ ‫ئه‌وانیش هه‌میشه‌ وه‌ک ده‌وڵه‌تی داگیرکار‬ ‫له‌گه‌ڵ‌ ئه‌م ده‌ڤه‌ره‌ مامه‌ڵه‌ده‌که‌ن‪.‬‬ ‫خه‌ڵکی کوردستان له‌ باشوردا‪ ،‬ناتوانێت‬ ‫کاریگه‌رییه‌کانی باکور نه‌بینێت‪ ،‬ئه‌وانیش‬ ‫ل��ه‌ ش���ۆڕش���ن‪ ،‬ش��ۆڕش��ی م���ان و ن �ه‌م��ان �ه‌‪،‬‬ ‫ده‌وڵ �ه‌ت��ی تورکیا هێشتا ده‌ی �ه‌وێ��ت دۆزی‬ ‫ک����ورد ب��ه‌ ش���ێ���وازی پ��ۆل��ی��س��ی و ئه‌منی‬ ‫م��ام�ه‌ڵ�ه‌ی ل�ه‌گ�ه‌ڵ��دا ب��ک��ات‪ .‬ئ �ه‌م شۆڕش ‌ه‬ ‫کاریگه‌ری هه‌یه‌ و زۆریش‪ ،‬کاتێ ده‌گه‌ین‬ ‫به‌ هه‌ڵبژاردنه‌کان که‌ بڕیاره‌ له‌ ناوه‌ڕاستی‬ ‫ئه‌مساڵ‌ له‌ باکور و تورکیا ئه‌نجام بدرێت‪.‬‬ ‫سه‌رکه‌وتنی کورد له‌ باکور به‌شێکی باش‬ ‫له‌ مه‌ترسییه‌کان له‌سه‌ر باشور ده‌ڕه‌وێنێته‌وه‌‪..‬‬ ‫ئه‌مه‌ باسێکی دوور و درێژه‌ زێده‌ی ده‌وێت‬ ‫بۆ شرۆڤه‌کردنی‪..‬‬ ‫ل �ه‌س �ه‌ر ب��ن�ه‌م��ای ئ��ه‌و ش��رۆڤ �ه‌ ک��ورت �ه‌ی‬ ‫س�ه‌ره‌وه‌ ده‌کرێت بڵێین‪ :‬له‌ الیه‌ک چاده‌ی‬ ‫ک���وردی ی��ا خ��ود روون��ت��ر بڵێین ن��اوم��اڵ��ی‬ ‫ک��وردی رێکنییه‌ و ده‌کوڵێت و له‌الیه‌کی‬ ‫دی��ک �ه‌ ه �ه‌ن��دێ م �ه‌ت��رس��ی ده‌ره‌ک�����ی هه‌ی ‌ه‬ ‫ناوه‌ناوه‌ خۆمان پێنیشانده‌دا‪ .‬دوو مه‌ترسی‬ ‫گ �ه‌وره‌ له‌ چ��اوه‌ڕێ��ی خه‌ڵکی کوردستانه‌‪،‬‬ ‫ن��اڕێ��ک��ی ن��اوم��اڵ��ی ک����وردی و م�ه‌ت��رس��ی‬ ‫داگ���ی���رک���ه‌ران‪ .‬ک���ورد ق��س�ه‌ی�ه‌ک��ی ج��وان��ی‬ ‫هه‌یه‌ کاتێ ده‌ڵێت‪ :‬هه‌موو ده‌رو دراوسێت‬ ‫دوژم��ن بێت‪ ،‬ته‌نها‌ ناوماڵت دۆستت بێت‪.‬‬ ‫به‌ڕاستیش ئه‌م گوته‌یه‌ به‌درێژایی مێژوو‬ ‫تاقی ک��راوه‌ت �ه‌ جێگای خ��ۆی گ��رت��ووه‌‪...‬‬ ‫جێگای تێڕامانه‌ ئێستا ده‌سه‌اڵتی کوردی‬ ‫دی��س��ان ت��اق��ی ب��ک��ات �ه‌وه‌‪ .‬ده‌س����ه‌اڵت ده‌ب��ێ‬ ‫ناوماڵی خۆی رێکبخا‪ ،‬هیچ رێگایه‌کی‬ ‫دیکه‌ی له‌پێشدا نه‌ماوه‌‪ ،‬با بێین نمونه‌یه‌کی‬ ‫باشتر له‌ نمونه‌ی شۆڕشه‌کانی ناوچه‌ک ‌ه‬ ‫پێشکه‌ش بکه‌ین‪ ،‬با مۆدێلی موباره‌ک و‬ ‫مۆدێلی قه‌زافی هه‌رگیز تاقی نه‌که‌ینه‌و‌ه‬ ‫به‌ڵکو بێین مۆدێڵیکی کوردی به‌ ئیمتیاز‬ ‫تاقی بکه‌ینه‌وه‌‪ ،‬که‌ ئه‌مه‌ ده‌بێته‌ ده‌روازه‌ی‬ ‫چاره‌سه‌رییه‌کی بنه‌ڕه‌تی بۆ رێکخستنه‌وه‌ی‬ ‫ماڵی کوردی‪ ،‬کاتێکیش ئه‌وه‌مان کرد ئه‌وا‬ ‫دڵنیا بن ده‌توانیین مه‌ترسییه‌کانی ده‌ره‌و‌ه‬ ‫به‌ سانایی بڕه‌وێنینه‌وه‌‪ .‬ئه‌گه‌ر خوێنه‌ری‬ ‫زێده‌ ئازیز پرسیاری ئه‌‌م مۆدێله‌م لێ بکا‬ ‫که‌ شێواز و گه‌وهه‌ری چۆنه‌‌‪ ،‬ده‌توانم ب ‌ه‬ ‫په‌ره‌گرافێک وه‌اڵم بده‌مه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم هه‌ڵیده‌گرم‬ ‫بۆ هه‌فته‌ی دابێ و بۆ ئه‌وه‌ی بتوانم تێکه‌ڵ‬ ‫به‌ رووداوه‌ک��ان��ی هه‌فته‌ی دادێ��ی بکه‌م و‬ ‫مۆدێلێک پێشنیار بکه‌م که‌ نزیک بێت ل ‌ه‬ ‫واقیع‪ ..‬هه‌موو کاتێکتان شاد‪.‬‬

Chatr_47  

Rojnamey Chatr

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you