bovatinfo 2025-4

tegelzetters

Coba. Alles voor de tegelzetter

• 10 jaar projectgarantie

• Recyclebare verpakking

• Kwaliteit voor de professional

• Puur Hollands assortiment

• Simpel. Overzichtelijk. Makkelijk.

voorwoord kwartaalagenda

In deze rubriek vindt u de belangrijke data voor de tegelbranche. Uw regio-vergadering, het jubileumfeest van uw bedrijf, de lancering van uw nieuwe product in deze agenda? Mailt u dan AUB uw contactgegevens, de aard van de bijeenkomst, de datum, tijd en locatie naar redactie@bovatin.nl, dan vermelden wij ze in deze agenda!

NB: Wilt u een evenement bezoeken? Neem dan altijd eerst even contact op met de organisator!

Bestuur BOVATIN

Het bestuur van bovatin vergadert in 2026 op donderdag 29 januari, aanvang 14.30 uur. Per vergadering wordt nog besloten of deze fysiek of online plaatsvindt.

Bestuursvergaderingen zijn in principe besloten, maar u kunt als bovatin-lid, wanneer u wilt dat het bestuur uw vraag behandelt, die aan één van de bestuursleden stellen. (mail en adressen zie elders in deze bovatinfo). Of mail uw punt dan tenminste 14 dagen voor de betreffende vergadering aan de secretaris, secretaris@bovatin.nl, dan komt uw mail op de agenda.

Alvast voor uw agenda: 23 april Eerste Geassocieerdenmiddag. De locatie wordt nog bepaald.

5 juni Jaardag 2026 bovatin. Zodra er meer details bekend zijn, worden deze bekendgemaakt. 21-25 september Cersaie 2026, Bologna

colofon

bovatinfo is een periodieke uitgave van bovatin: de Bond van Aannemers van Tegelwerken in Nederland. Het blad wordt gedrukt op ongechloreerd papier, verspreid in bio-folie en verschijnt vier maal per jaar: in april, juli, oktober/november en januari van het aansluitende jaar. Oplage: 5000 exemplaren per jaar. Deadlines voor advertenties en kopij: 1 maart, 1 juni, 1 september, 1 december.

Voor informatie:

Abonnementen: Secretariaat bovatin, tel. 0318 547 366, e-mail: bovatin@bovatin.nl

Hoofdredactie, advertenties en verspreid nieuws: G. (Geert) Hilferink

Hof van Edinburgh 41, 7007GW Doetinchem tel. 06 398 542 33, e-mail: redactie@bovatin.nl

Art direction en grafisch ontwerp UPPERCASE, www.studiouppercase.nl e-mail: hello@studiouppercase.nl, tel. 06 547 448 96

Foto omslag: Marca Corona – Vulcanica

Bij het verschijnen van deze editie van bovatinfo, ligt 2025 al enige weken achter ons. Ik hoop dat u heeft genoten van de feestdagen en de korte rustperiode na een jaar hard werken. Voor onze branchevereniging was het jubileumjaar memorabel met de viering van 75 jaar bovatin bij ons geassocieerd lid Mosa in Maastricht als absoluut hoogtepunt.

Hoewel ik graag mag terugblikken, ben ik vooral een voorstander van vooruit kijken. Daar ligt immers onze toekomst en al het goede dat we samen kunnen bereiken. Voor en met onze leden en geassocieerde leden werken we aan een krachtige tegelsector. Zo zorgen we er, verenigd in de Aannemersfederatie Nederland, voor dat politiek Den Haag en andere overheden en relevante instanties onze noden en behoeften kennen.

Samen met het onderwijs blijven we ons inzetten voor de instroom van jonge tegelzetters van het mbo, waarbij ik – ook in 2026 – blijf hameren op het belang van voldoende leerbedrijven. Een gezonde toekomst van onze sector staat of valt met dat aanbod dus collega’s: gun talent de kans om zich te ontwikkelen! In dat kader kan ik nog melden dat we als bovatin enorm blij zijn met de kwalificatieronde die 14 januari bij het ESPEQ in Heerhugowaard gehouden is. Een mooi moment waarop de kandidaten aan Skills the Finals op 19 en 20 maart in Den Bosch konden proeven aan tegelzetten onder wedstrijddruk. Het blijft een prachtig gezicht en ik hoop dat velen van u in maart een bezoekje brengen aan dit evenement in de Brabanthallen waar de kracht van het beroepsonderwijs wordt gevierd.

Het nieuwe jaar staat voor bovatin in het teken van een aantal ontwikkelingen, die we vorig jaar hebben ingezet. Zo presenteren we later dit jaar onze eigen bovatin verwerkingsrichtlijnen. Daarmee bieden we onze leden uniforme richtlijnen die leiden tot het opleveren van kwalitatief en duurzaam tegelwerk waar consumenten en andere opdrachtgevers jaren van kunnen genieten.

Ook voor veilig en gezond werken blijven we ons inzetten. De aangekondigde controles van de Arbeidsinspectie op het werken met kwartsstof tonen aan dat het serieus genomen moet worden. Het lijkt misschien veel gedoe om voor het even snel zagen van een tegel je PBM’s te gebruiken, maar je hebt ze niet voor niets gekregen. Je wilt voorkomen dat je op latere leeftijd longklachten krijgt, of erger... Stofafzuiging en adembescherming zijn voorhanden, dus gebruik ze zodat 2026 ook een gezond jaar wordt.

Daarnaast hebben we nog tal van andere initiatieven die we dit jaar meer vorm en inhoud gaan geven. En na het succes van de jubileumJaardag in Maastricht, nodigen we u ook dit jaar uit voor wederom een interessante Jaardag, die we vrijdag 5 juni houden op een centrale plek in het land. Want in Maastricht hebben we weer ervaren dat verbinding het beste werkt als je elkaar in de ogen kunt kijken. Ik hoop u daar weer persoonlijk te mogen ontmoeten!

Ik wens u voor nu veel leesplezier en goede zaken in 2026,

Gerard Reus, voorzitter

BASIC TONES

Duidelijke keuzes voor creatieve ontwerpmogelijkhedenMeer informatie samengesteld voor de huur- en woningbouwsector.

inhoud

informatie voor de professional in deze editie

06 LEERMEESTER

In hart en nieren

10 IEDEREEN OP Z’N PLEK met JIJ in de Bouw en Infra

16 CONFINDUSTRIA CERAMICA luidt noodklok in Brussel

20 UITDAGENDE ROUTE op weg naar finale Skills

25 INTERESSANTE MIDDAG over techniek en ondernemen

30 ONBEGRIP OVER afwijzen van Bouwplaats-ID

33 jUBILARISSEN in het zonnetje

36 WARMTE , NATUUR EN LU xE tekenen de badkamer van 2026

46 RUIMTELIjKE RUST met gevarieerde patronen en speelse accenten

59 MANIFEST AFNL voor nieuwe beleidsmakers

61 PRAKTISCH OPGELEIDEN meest tevreden met hun baan

63 EEN BEWIjS VAN DUURZAAMHEID: Cersaie ontvangt ISO 20121-certificering

65 KOMO KEURMERK VOOR TEGELZETBEDRIjVEN

67 NIEUWS VAN DE BOVATIN VERZEKERINGSDIENST wat mag je vragen aan zieke werknemers

69 IEDER ZIjN VAK…

70 NUTTIGE INFORMATIE voor bovatin-leden

Leermeester in hart en nieren

Nadat in 2024 zijn collega-tegelzetter Charley van Hees genomineerd werd voor de Noordhofprijs, was het dit jaar de beurt aan Wesley van Boxtel. De enthousiaste tegelzetter was als leermeester in de categorie bouw genomineerd en hoewel hij - in tegenstelling tot Charley - uiteindelijk niet won, is Wesley enorm trots op de nominatie. “Het is een erkenning voor mijzelf, voor mijn werkgever Raaijmakers Tegelzetters & Sanitair en de hele tegelsector. Onze manier van opleiden en begeleiden wordt gezien en gewaardeerd.”

De Noordhofprijs wordt elk jaar uitgereikt door de Stichting Bevordering Vakmanschap aan de beste vakmensen in de Brainportregio (Zuidoost-Brabant) in de categorieën bouw, metaal, mechatronica, junior vaktalent en zij-instromer. Daarbij is niet alleen aandacht en waardering voor vaktalent in verschillende vakgebieden, ook voor leermeesters is een prijs. “In het opleiden van vakmensen speelt de werkpraktijk een essentiële rol. Tegelzetten en andere praktische beroepen leer je niet uit de boeken, je leert door te doen. Dat gaat met vallen en opstaan en een leerling goed begeleiden in dat leertraject vind ik prachtig”, klinkt het bevlogen in de keet aan de Churchilllaan in Gemert. Daar is Van Boxtel aan het werk samen met leerling Sem.

Leerling op gemak stellen

Een belangrijk onderdeel van die begeleiding en opleiding is volgens Van Boxtel het op z’n gemak laten voelen van de leerling. “Daaraan besteden we de eerste week veel aandacht. Als een leerling zich thuis voelt binnen het leerbedrijf, durft hij of zij sneller werk op te pakken en fouten te maken. Dat doen ze allemaal, maar dat is ook helemaal niet erg, dat hoort juist bij het leerproces. Zelfs een ervaren tegelzetter maakt nog wel eens fouten en als leerlingen weten dat daar ruimte voor is, raken ze vertrouwd en krijgen ze het vakmanschap sneller onder de knie.”

Een les die Van Boxtel van zijn eigen leermeester ook meekreeg. “Zijn boodschap aan het begin van mijn opleiding was destijds kort en bondig. ‘Doe je werk goed, niet snel.’ Dat haalde meteen een bepaalde druk weg.”

“We doen heel veel werk voor particulieren. Dan leren ze hoe het is om persoonlijk contact met de klant te hebben”

De 44-jarige tegelzetter is inmiddels zo’n 20 jaar leermeester. “Ik werd destijds door mijn werkgever gewoon opgegeven voor de opleiding, het was vanzelfsprekend dat je dat deed. Als leermeester moet je elke twee jaar de reguliere bijscholing volgen. Ook dat blijft belangrijk. Als ik dan verhalen uit het land en van bovatin hoor, dat er een tekort aan leermeesters is, kan ik dat niet begrijpen. Het is prachtig om met leerlingen samen te werken en jouw kennis over te brengen op de volgende generatie! Zonder voldoende leermeesters verdwijnt uiteindelijk het ambacht.”

We leiden allemaal op

Die cultuur van opleiden is ook verankerd binnen Raaijmakers Tegelzetters & Sanitair, het bedrijf waar Van Boxtel werkzaam is. “Niet alle collega’s zijn officieel leermeester, maar we leiden wel allemaal op. Voor de leerlingen is dat ook essentieel, want anders lopen ze altijd met dezelfde leermeester mee en zien ze niet hoe andere tegelzetters het doen. Daar leren ze ook van, want uiteindelijk hebben we allemaal onze eigen manier van werken.”

Zo is Sem nu voor de tweede dag met Wesley op pad. Hij beaamt dat het leuk en leerzaam is om met verschillende collega’s mee te gaan naar verschillende werken. “Natuurlijk zorgen de officiële leermeesters voor de beoordeling en de contacten met de opleidingen”, zegt Van Boxtel.

Aan de Churchilllaan betegelen Van Boxtel en Sem deze ochtend de vloer van een balkon met travertintegels in Romaans verband. Een patroon dat je tegenwoordig niet veel meer ziet, aldus de tegelzetter. “Daarom heb ik Sem

ook meegenomen zodat hij ook tegelen in Romaans verband kan leren. De bewoners van deze woning willen het hele achterterras met deze travertintegels in Romaans verband laten betegelen, maar voor we daaraan beginnen, moet de winter eerst voorbij zijn.” Om een idee te geven van het Romaans verband is onder een overkapping al een proefstuk neergelegd.

Een ander voordeel voor de leerlingen van het meewerken met verschillende leermeesters is de kans om verschillende soorten werk te leren kennen. Van Boxtel: “We doen heel veel werk voor particulieren, zoals ook hier op dit werk. Dan leren ze hoe het is om persoonlijk contact met de klant te hebben, bij mensen thuis te werken en wat daar allemaal bij komt kijken. Maar we hebben ook projectmatige opdrachten waarin ze kennis maken met de routine van de grote werken. Zo hebben we onlangs in Tilburg in bij de verbouwing van een pand in totaal ruim 550 meter betegeld. Dat ging erg goed.” →

Skills beroepenwedstrijd

Behalve als tegelzetter en leermeester is Van Boxtel ook een vertrouwd gezicht van de tegelcompetitie van Skills Nederland. Als vakkundig en enthousiast jurylid en wedstrijdorganisator is hij onder meer verantwoordelijk voor de opbouw van het podium waarop de finalisten tijdens Skills the Finals de strijd aangaan. Ook bij de organisatie van het finale-evenement is Van Boxtel nauw betrokken. Samen met Guido van Dingenen (jurylid en chief-expert van Skills Nederland) en Wilhelm Scholten (jurylid en schrijver van de wedstrijd namens Skills Nederland) beoordeelt hij het werk van de acht finalisten en bepaalt wie zich de beste mag noemen. Net als Van Boxtel zijn ook Van Dingenen en Scholten nog dagelijks actief als tegelzetter. “Een grote pré, want daardoor weten we als jury wat er speelt op de bouw.”

“Ik heb elke keer weer veel respect voor die leerlingen die er toch maar gaan staan. Op zo’n vaak jonge leeftijd als leerling tegelzetter in de spotlights van zo’n finale staan, is niet niks.”

Van Boxtel geniet dan ook ieder jaar van de ambiance en sfeer. “Het hele evenement is echt een groot beroepenfeest. Vanuit het hele land komen leerlingen van alle mbo-praktijkopleidingen samen. Gekoppeld aan de LOB-experience voor vmbo-leerlingen is Skills the Finals hét evenement waar alles samenkomt.”

Begint op het vmbo

Die aanwezigheid van vmbo-leerlingen is volgens Van Boxtel van groot belang. “Daar begint het. De vooroordelen over de praktijkberoepen zijn nog steeds groot en de politiek doet nog steeds niets met het vmbo. Wil je de leerlingen enthousiast krijgen, moet je ze in aanraking brengen met de ambachtelijke beroepen. Het voortgezet onderwijs is daar een uitgelezen plek voor.”

Mede daarom zijn Van Boxtel en collega-tegelzetters ook graag aanwezig op voorlichtingsavonden op scholen of beroepenmarkten in de regio. “Door daar te laten zien wat tegelzetten inhoudt en leerlingen te laten ervaren hoe ze bijvoorbeeld een tegel kunnen snijden of lijmen, kun je ze inspireren. De sfeer op die voorlichtingsavonden is altijd heel relaxed en goed. Leerlingen en ouders komen graag mee te weten of bouwberoepen en zijn vaak erg geïnteresseerd.”

Opleiding start ook bij bedrijven

Voor Van Boxtel is het vervullen van die ambassadeursrol even vanzelfsprekend als het leermeesterschap. “Het hoort er voor mij gewoon bij en is onderdeel van mijn werk. In de bouwberoepen, maar ook in veel andere ambachten, leer je het vak in de praktijk. Dat betekent automatisch dat die praktijk moet helpen bij het opleiden. Die scholing begint niet alleen op school, maar ook bij bedrijven.” ■ www.raaijmakerstegelsensanitair.nl

Gidsen naar de juiste plek in bouw en infra

Ook in de bouw- en infrasector is de behoefte aan goede vakmensen groot. Het belangrijkste is dat, iedereen die wil, een serieuze kans maakt op een carrière in deze branche. Stichting JIJ in de Bouw & Infra helpt en begeleidt zij-instromers en jongeren hierbij. “Wij gidsen geïnteresseerden naar de juiste plek. Dat kan een opleiding zijn, maar ook een werkgever waar iemand meteen aan het werk kan”, zegt Wiep van der Pal, directeur van de stichting.

JIJ in de Bouw & Infra werd in januari 2025 opgericht als permanent vervolg op het succesvolle project ‘Bouw & infra, instroom en behoud vakkrachten’. Dat project startte in 2021 en richtte zich enerzijds op de instroom van jongeren en zij-instromers, en anderzijds op de ontwikkeling van een modulair en flexibel leeraanbod. “Het succes van dat project heeft ervoor gezorgd dat de cao-partijen in bouw en infra het structureel hebben gemaakt. Van daaruit is Stichting JIJ in de Bouw & Infra opgericht”, licht Van der Pal kort toe.

“Daarvoor hebben we zes medewerkers actief op ons kantoor op het Bouw & Infra Park in Harderwijk. Verspreid over het land werken nog eens acht regionale adviseurs arbeidsmarkt, die de verbinding leggen tussen (zij)-instromers en werkgevers.” →

Vier kerndomeinen

Om dat doel te bereiken is de stichting actief vanuit vier kerndomeinen. “Promotie van de sector is het eerste domein. Daarvoor hebben we campagnes zoals ‘JIJ gaat het maken’ waarmee we ons op jongeren en zij-instromers richten. Het zomerevent ‘JIJ bouwt de toekomst’ is speciaal ontwikkeld om (basisschool) kinderen te enthousiasmeren over de sector. En via onze eigen website www.jijbouweninfra.nl bieden we veel informatie en inspiratie voor al onze doelgroepen en stakeholders. Bovendien promoten we via nieuwsbrieven en regionale aanbodkranten het werken in de bouwen infrasector, en zijn we actief op regionale banen- en onderwijsbeurzen door het hele land.”

Dat die promotieacties een succes zijn, blijkt volgens Van der Pal uit de hoeveelheid adviesgesprekken die gevoerd worden met potentiële zij-instromers en de hoeveelheid jongeren die JIJ in de Bouw & Infra via de website en social media bereikt. “Uit de miljoenen views, kliks en bijvoorbeeld beroepentesten die worden afgenomen, zien we dat er reuring ontstaat, daar waar we zichtbaar zijn.”

Themapark biedt beleving

De aanwezigheid op het Bouw & Infra Park in Harderwijk zorgt ervoor dat de stichting in de zomermaanden een heus bouw & infra-themapark “JIJ bouwt de toekomst” kan organiseren. Van der Pal: “Dankzij de aanwezigheid van het SOMA College laten we hier ook de infrasector zien. En met succes! Afgelopen zomer hebben in vier weken tijd 10.000 kinderen en ouders ‘JIJ bouwt de toekomst’ bezocht. Velen kwamen van de vakantieparken op de Veluwe. En daar zitten mensen vanuit het hele land, dus extra goed voor de zichtbaar- en naamsbekendheid van onze sector. We kiezen bewust voor basisschoolleerlingen en versterken hiermee de promotieactiviteiten van het Aanvalsplan Techniek. Kinderen in de leeftijdscategorie van 9 tot 12 jaar kiezen over het algemeen niet uit zichzelf voor de bouw of infra. Door hen een geweldige beleving aan te bieden door bijvoorbeeld het bedienen van een minigraver of torenkraan, ervaren ze het werk in de bouw en infrasector. Een belevenis die ze niet snel vergeten, zo horen wij terug via de evaluaties. Het succes is voor ons aanleiding om ook in de zomer van 2026 het evenement weer te organiseren. Waarbij we nog meer bouw en infra-gerelateerde activiteiten zullen gaan aanbieden. Denk hierbij aan metselen, steigerbouwen of tegelzetten.”

“Gewild of ongewild wordt de behoefte aan flexibiliteit groter ”

Advisering en begeleiding

Het tweede domein is advies en begeleiding in de regio. Dat is vooral de taak van de adviseurs arbeidsmarkt die regionaal werken. “Daarnaast begeleiden we zij-, uit- en doorstromers onder meer tijdens online informatiebijeenkomsten die tien keer per jaar gehouden worden. We richten ons voorlopig vooral op de zijinstromers en kijken samen met hen naar mogelijke plaatsingen, opleidingswensen en wie werkgevers (dringend) nodig hebben. Een belangrijk hulpmiddel is de scholingsvoucher. Kandidaten die aan bepaalde voorwaarden voldoen, kunnen een voucher krijgen tot wel € 5.000,-. Daar wordt dankbaar gebruik van gemaakt en zorgt voor kwalitatief betere instroom. We matchen deze instromers overigens niet, het is onze taak om ze naar de juiste plek te gidsen.”

Ook het vergroten van de bekendheid van de sector binnen de arbeidsmarktinfrastructuur valt binnen dit domein. “Samen met onder meer de werkgeverservicepunten en het UWV proberen we de samenwerking op zowel regionaal, maar ook landelijk niveau te stimuleren. Tot slot adviseren wij bedrijven gericht bij het vinden van personeel”, zegt Van der Pal.

Passend en flexibel leeraanbod

Het zorgen voor een flexibel en passend leeraanbod is het derde kerndomein. “We willen voor de sector het totale leeraanbod ontsluiten, niet alleen het reguliere onderwijs, maar

ook het bedrijfstakonderwijs. Samen vormen zij de complete bedrijfstak kwalificatiestructuur. Ons doel is om dat totale aanbod helder en inzichtelijk te maken, zodat nieuwe instromers én de huidige vakkrachten snel hun weg kunnen vinden, in welke opleiding(en) nodig en beschikbaar zijn. Daarvoor gaan we de komende jaren een platform bouwen waarop al die informatie overzichtelijk gepresenteerd wordt.”

Ontwikkelpaden

Om instromers en geïnteresseerden snel een duidelijk beeld te geven van de doorstroom en carrièremogelijkheden, zijn twee ontwikkelpaden gemaakt. In het ontwikkelpad bouw zie je in een heldere schematische presentatie hoe een instromer van ‘bouwplaatshelper’ kan doorgroeien naar bijvoorbeeld tegelzetter, allround tegelzetter tot meewerkend voorman. Bij het ontwikkelpad infra kun je denken aan een vakman GWW die kan doorstromen naar meewerkend voorman, werkvoorbereider of projectleider. Van der Pal: “We merken op beurzen dat daar erg enthousiast op wordt gereageerd omdat je als bezoeker het complete ontwikkelpad in één oogopslag kunt zien en dus beeld hebt bij welke beroepen er zoal zijn binnen onze sector.”

Deze ontwikkelpaden maken straks ook deel uit van het hierboven genoemde platform dat uiteindelijk op basis van vraag en aanbod de complete markt bedient. “Als dat is gelukt, hebben we ons ultieme doel bereikt!”

Ontwikkelpad Bouw

Ontdek hoe jij kan groeien in de Bouw!

Timmerman

De bouw houdt zich bezig met (nieuw) bouw, onderhoud, renovatie en restauratie van woningen, kantoren, fabrieken en duurzame vernieuwing van de leefomgeving. Dat doe je in de voorbereiding op kantoor of in de uitvoering op de bouwplaats.

Metselaar

Isoleerder

Stukadoor

Met het ontwikkelpad willen we het in- en doorstromen inzichtelijk en toegankelijk maken. Iedereen is welkom! Ongeacht je werkervaring, opleiding, achtergrond en/of geslacht. Contact:

je meer weten over

ontwikkelpaden en zoek

hulp bij het vinden van een baan in deze sector ga naar: https://www.ontwikkelpadentechniek.nl info@ontwikkelpadentechniek.nl

Arbeidsmarktinfrastructuur

Het vierde kerndomein van de stichting is het zorgen voor een transparante arbeidsmarktinfrastructuur voor de instroom en het behoud van vakmensen. “Door te zorgen dat we bij de regionale Werkcentra en het UWV bouw en infra goed positioneren, zetten we onze sectoren op de kaart. Via de activiteiten van het Aanvalsplan Techniek kunnen we samen optrekken om alle techniek sectoren in beeld te brengen en te houden.”

Flexibele werktijden

Voor zowel de instroom als het behoud van vakmensen in beide sectoren is het volgens Van der Pal ook essentieel om te kijken naar de mogelijkheden van flexibele werktijden. “De jonge(re) generatie vindt dat cruciaal en bovendien komt mantelzorg er de komende jaren linksof rechtsom aan. Gewild of ongewild wordt de behoefte aan flexibiliteit daarmee groter. Het is belangrijk om positieve ervaringen van bedrijven waar flexibel werken nu al mogelijk is met elkaar te delen. Breng andere collega’s ook het dat spoor en help ze om mensen aan te trekken en te behouden.” ■

www.jijbouweninfra.nl www.jijbouwtdetoekomst.nl

Italiaanse keramiekindustrie

luidt

noodklok in Brussel

Een brede delegatie van Confindustria Ceramica en de Italiaanse keramiekindustrie was begin december in Brussel aanwezig om aandacht te vragen voor de toekomst van de sector. Die staat onder grote druk als gevolg van strenge Europese klimaatregels en de stijgende kosten van het ETS-systeem. “Zonder een onmiddellijke herziening van de Europese regels en instrumenten bestaat er een zeer reëel risico dat Europese fabrieken geleidelijk worden gesloten en dat de productie wordt verplaatst naar niet-EU-landen die niet over vergelijkbare milieu- en sociale normen beschikken”, zo was de dringende waarschuwing tijdens verschillende gesprekken van de delegatie met vertegenwoordigers van de Europese Commissie.

De Italiaanse keramiekindustrie bestaat momenteel uit 248 bedrijven, die werk bieden aan 26.000 mensen (40.000 inclusief de toeleveringsketen). De sector genereert meer dan 6,3 miljard euro aan export. De stabiliteit ervan wordt echter flink ondermijnd door een combinatie van ongecontroleerde kosten en een steeds strenger Europees klimaatbeleid. De delegatie, vergezeld door de president van de regionale overheid van Emilia-Romagna, Michele De Pascale en Confindustria-energiedeskundige Aurelio Regina, had onder meer een ontmoeting met Raffaele Fitto, uitvoerend vicevoorzitter van de Europese Commissie en andere hooggeplaatste vertegenwoordigers van verschillende EU-instellingen.

De gesprekken vielen samen met de 31ste editie van de jaarlijkse plenaire vergadering van het European Policy Ceramics Forum (EPCF), dat Europarlementariërs samenbrengt uit verschillende lidstaten die in het bijzonder worden geconfronteerd met de uitdagingen binnen de Europese keramische industrie.

Wereldwijde voorlopers

“Onze sector loopt wereldwijd voorop op het gebied van efficientie en emissiereductie dankzij investeringen van in totaal 4,3 miljard euro in het afgelopen decennium”, zei Augusto Ciarrocchi, voorzitter van Confindustria Ceramica. “Inmiddels zijn we echter op een breekpunt beland. Het gebrek aan realistische technologische alternatieven, in combinatie met de ongecontroleerde stijging van de ETS-kosten, dreigt op zeer korte termijn alles te teniet te doen wat we hebben opgebouwd. Het ETS-systeem is in feite een CO2-belasting geworden die onze investeringscapaciteit verstikt. In slechts één jaar tijd zijn de investeringen in de sector met 20% gedaald, een afname van 80 miljoen euro die overeenkomt met de ETS-kosten die onze bedrijven moeten betalen. Die kosten brengen zowel de concurrentiekracht als de werkgelegenheid in gevaar. Zonder onmiddellijke corrigerende maatregelen zal Europa degenen belonen die buiten zijn grenzen vervuilen en degenen straffen die, zoals wij, daadwerkelijk in het milieu investeren.”

Graziano Verdi, voorzitter van de Europese federatie CET, gaf een nog scherpere waarschuwing: “Zonder snelle en doortastende actie stevent de Italiaanse keramische sector af op een

crisis die vergelijkbaar is met, of zelfs erger is dan, die van de auto-industrie. Zonder corrigerende maatregelen wordt de concurrentie vanuit niet-EU-landen zonder enige milieuregels volstrekt onhoudbaar. We vragen geen privileges, maar redelijke, eerlijke regels, zoals een correcte toepassing van bestaande compensatieregelingen, het opschorten van de mechanismen voor het verminderen van toegewezen quota’s, maatregelen die onze producten daadwerkelijk beschermen binnen én buiten de EU-markten, en het uitbreiden van vergelijkbare acties naar kleinere bedrijven. Als we nu niet handelen, dreigt een industriële en sociale boemerang van enorme omvang.”

Energie-intensieve sector

“We zijn hier in Brussel om een hele industriële sector een stem te geven: de keramische industrie, die niet alleen voor EmiliaRomagna, maar voor heel Europa een uithangbord is,” zei Michele De Pascale. “Onlangs hadden we een overleg met de vakbonden op het hoofdkantoor van Confindustria Ceramica, waarin de dringende noodzaak van een gezamenlijke strategie ter bescherming van bedrijven, werknemers en de lokale gemeenschap door iedereen werd bevestigd.” →

De keramische industrie is een zeer energie-intensieve sector die moeilijk te verduurzamen is. “Er is de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in de ecologische transitie, in emissiereductie en in procesinnovatie. In Emilia-Romagna bevinden zich enkele van de meest geavanceerde bedrijven ter wereld, met moderne, gedigitaliseerde, zeer efficiënte en duurzame fabrieken.”

Deze bedrijven bestraffen met disproportionele regelgeving zoals het ETS, ondermijnt de concurrentiepositie van de bedrijven die juist als eersten hun verantwoordelijkheid hebben genomen. Daarmee worden landen buiten de EU, waaronder China, India en Turkije — met veel minder strenge milieu- en sociale regels juist worden bevoordeeld, zo benadrukte De Pascale.

Daardoor dreigen volgens de regionale president van EmiliaRomagna de wereldwijde emissies te stijgen in plaats van te dalen, en komen duizenden gekwalificeerde banen in onze regio in gevaar. “Emilia-Romagna blijft zijn verantwoordelijkheid nemen, maar dat is niet voldoende. Moedige politieke besluiten op EUniveau zijn noodzakelijk om te voorkomen dat de transitie uitmondt in grootschalige de-industrialisatie in Europa.”

Onrealistische eisen en grenzen

De Italiaanse delegatie vond in ieder geval steun in het Europees Parlement. Europarlementariër Stefano Cavedagna van Broeders van Italië liet weten dat de belangrijke keramische industrie beschermd moet worden ‘tegen de milieuextremen die we de afgelopen jaren in de EU hebben gezien’. “Deze sector heeft grote hoeveelheden energie nodig en moet CO2-emissierechten aanschaffen om te kunnen produceren binnen het ETS-systeem. De sector komt voor ernstige problemen te staan als de nieuwe Europese wetgeving voor de beste beschikbare technieken en milieugrenzen (BREF) wordt goedgekeurd. Deze leggen volledig onrealistische emissiegrenzen en technische vereisten op. Het zijn regels die de concurrentiepositie van onze bedrijven ernstig schaden op een moment dat ze al te maken hebben met oneerlijke concurrentie uit India en China.”

Volgens Cavedagna staat Europa voor een belangrijke keuze. “Ofwel we stoppen met het Green Deal-beleid, ofwel we stevenen af op de-industrialisatie. Wij weigeren te accepteren dat onze industriesector in Emilia-Romagna wordt stilgelegd door ideologisch gedreven milieukeuzes. De EU moet van koers veranderen. Terwijl de Italiaanse keramische industrie een verantwoord en strikt gereguleerd milieueffect heeft, zijn de emissieniveaus in andere delen van de wereld veel hoger.”

Europese de-industrialisatie dreigt

“We steunen onze bedrijven in hun dringende oproep tot een koerswijziging van de verkeerd gerichte Europese decarbonisatiepolitiek. Een politiek die het risico in zich draagt de hele EU te de-industrialiseren”, zei Aurelio Regina, energiedeskundige van Confindustria. “De Europese Unie in zijn geheel is gezamenlijk verantwoordelijk voor 6% van de wereldwijde CO2-emissies, maar heeft aan de industrie een emissietaks opgelegd die tot zes keer hoger ligt dan waar ook ter wereld waar de CO2-uitstoot überhaupt in rekening wordt gebracht. Verdeeld over alle continenten moet op slechts 25% daarvan voor klimaat veranderende emissies betaald worden. De Europese industrie is verantwoordelijk voor 1,5% van de emissies. Zelfs als we die morgen volledig zouden elimineren, zou het effect op het klimaat verwaarloosbaar zijn, maar de economische en sociale gevolgen voor onze stabiliteit en ons welzijnssysteem zij enorm. In vergelijking met twintig jaar geleden, toen het ETS-mechanisme werd ingevoerd, is de gasprijs meer dan verdubbeld. Het toevoegen van extra CO2-taks straft de Europese productie en stuwt de energiekosten verder omhoog. Wat nodig is, is verantwoordelijkheidsgevoel en realisme van de Europese instellingen. Ze moeten het ETSsysteem onmiddellijk opschorten, ten minste tot 2030, en een grondige herziening doorvoeren van de werking ervan.”

Fundamentele bijdrage aan welvaart

Europarlementariër Elisabetta Gualmini, voorzitter van het European Policy Ceramics Forum verklaarde dat het EPCF zich op Europees niveau inzet voor de bescherming en bevordering van de ontwikkeling van de Europese maakindustrie. “De keramische sector staat voor tal van uitdagingen, van de buitensporige en bijna onhoudbare last van ETS-kosten voor een sector die al grote stappen heeft gezet in decarbonisatie, tot tarieven en oneerlijke concurrentie uit landen als India en China. We zullen hierover in gesprek gaan met Europarlementariërs en vertegenwoordigers van de Europese Commissie, in het besef dat een innovatie- en exportgedreven sector als keramiek, die een fundamentele bijdrage levert aan de welvaart van Italië en Europa, centraal moet staan op de Europese agenda.” ■

Uitdagende route naar Skills the Finals 2026

Voor het eerst sinds jaren is er weer een kwalificatiewedstrijd nodig om te bepalen welke jonge tegeltalenten in maart mogen strijden om de Nederlandse titel. Kandidaten uit verschillende regio’s in het land hebben zich ingeschreven voor de voorronde, die in januari bij ESPEQ Bouwopleidingen werd gehouden. Bovatin en wedstrijdorganisator Skills Nederland zijn blij met de groeiende belangstelling om deel te nemen aan de wedstrijd.

Tijdens de kwalificatiewedstrijd moesten de kandidaten een opdracht maken, vergelijkbaar met de moeilijkheidsgraad van de finaleopdracht, die op 19 en 20 maart tijdens Skills the Finals volbracht moet worden. Jurylid Wilhelm Scholten, die ook de finaleopdracht schrijft, had voor de deelnemers een uitdagende opdracht voor de kwalificatieronde gemaakt.

“Het is elk jaar weer geweldig dat jonge tegelzetters zich aanmelden voor het Nederlands kampioenschap tegelzetten. Ze durven hun geleerde vakmanschap te laten beoordelen door een vakkundige jury en dat is moedig”, zegt een trotse bovatin-voorzitter Gerard Reus.

Positieve geluiden

Vanuit het onderwijs hoort Reus ook vooral positieve geluiden. “Het niveau van de instroom gaat omhoog en dat geldt ook voor de belangstelling voor de bouwopleidingen, waaronder het tegelzetten. Daarom blijft het enorm jammer dat het aantal leerbedrijven achterblijft. Wil je deze jongens en meisjes een kans op een toekomst in de bouw geven, moeten we als hele branche investeren. Ook in de leerwerkplekken die onmisbaar zijn voor onze beroepen.”

“Het is elk jaar weer geweldig dat jonge tegelzetters zich aanmelden voor het Nederlands kampioenschap tegelzetten. Ze durven hun geleerde vakmanschap te laten beoordelen door een vakkundige jury en dat is moedig” →

Eerste kroon op jonge carrière

De Brabanthallen in Den Bosch zijn dit jaar weer het toneel van de eindronde van de nationale beroepenwedstrijden voor mbo-leerlingen en LOBX (Loopbaanoriëntatie en -begeleiding Experience) voor het vmbo. Het evenement is uitgegroeid tot een jaarlijks ‘beroepenfeest’ en trekt veel publiek van jong tot oud. Leerlingen die nog een studiekeuze moeten maken, kunnen in Den Bosch alle beroepsopleidingen zelf ervaren en voor de deelnemers aan de finales is het de kans om hun eerste kroon op hun carrière te zetten!

Uiteindelijk acht finalisten tonen 19 en 20 maart op het finalepodium wat ze kunnen. Daarbij worden ze ook in 2026 beoordeeld door de drie man sterke jury. Naast wedstrijdschrijver Wilhelm Scholten kijken Guido van Dingenen en Wesley van Boxtel kritisch mee. De jury kijkt naar het eindresultaat, maar let ook op de wijze waarop gewerkt wordt en hoe de finalisten hun werk organiseren gedurende de beschikbare tijd.

Voorafgaande aan het finale-evenement, krijgen de finalisten bij lijmsponsor Coba nog een speciale kans om te trainen. Tijdens een bezoek aan de fabriek in Ede, vertelt Coba niet alleen alles over de lijmen waarmee gewerkt wordt, maar kunnen de finalisten ook zelf aan de slag zodat ze optimaal voorbereid de arena in de Brabanthallen betreden.

Behalve door Coba wordt het finalepodium van het kampioenschap tegelzetter ook gesponsord door drie andere geassocieerde leden van bovatin. Mosa levert alle tegels die verwerkt moeten worden, RUBI zorgt dat het de finalisten niet aan goed gereedschap ontbreekt en wedi levert traditiegetrouw de bouwplaten waarmee de te betegelen opstellingen gemaakt worden. “Ook die samenwerking laat zien dat we als branche enorm veel waarde hechten aan het podium dat Skills Nederland aan jong vaktalent biedt”, licht Reus toe. ■

www.worldskillsnetherlands.nl/stf

de KRACHT van MINDER

MEER OPBRENGST PER KG (gelijk aan 25kg zak)

MINDER TILLEN & LICHTER WERKEN

Lees meer of bestel op Bouwmaat.nl

Techniek centraal tijdens vervolg van ledenvergadering

De Algemene Ledenvergadering die tijdens de Jaardag in juni 2025 bij Mosa werd gehouden, kreeg eind oktober een vervolg bij Aannemersfederatie Nederland in Veenendaal. “In verband met een gebrek aan tijd hebben we de twee laatste agendapunten verplaatst naar vandaag bij gastheer AFNL”, zei voorzitter Gerard Reus aan het begin van de goedbezochte bijeenkomst, die in het teken stond van het werk van AFNL en techniek.

Namens AFNL lichtte directeur Jaco Uittenbogaard kort de rol van de Aannemersfederatie toe. “Wij vertegenwoordigen op nationaal en regionaal niveau de belangen van twaalf aangesloten mkb-brancheorganisaties in de bouw en infra. Bovatin is vanaf het eerste uur een betrokken lid. In onze achterban zijn 40.000 medewerkers actief in 3.200 bedrijven. Ongeveer 12.500 medewerkers werken onder de cao Bouw & Infra waarvoor wij ook aan de onderhandelingstafel zitten.” →

Als voorbeeld van de belangenbehartiging noemde Uittenbogaard een actueel initiatief. “We hebben naar aanleiding van de verkiezingen een manifest gemaakt voor de nieuwe Tweede Kamer. Daarin vragen we aandacht voor de onmisbare rol van de mkb-aannemers in de bouw en infra in het oplossen van de grote maatschappelijke en woningbouwopgave.”

Meer over het manifest ‘Nederland bouwt op vakspecialisten!’ leest u verderop in deze editie.

Schijnzelfstandigheid vraagt aandacht

Vervolgens praatte David van Swol, strategisch expert sociale zaken en werk van AFNL, de aanwezigen kort bij over de controles op schijnzelfstandigheid door de Belastingdienst. “Sinds

de aankondiging en uitvoering van deze controles zijn inmiddels 6.000 extra medewerkers onder de cao Bouw & Infra gaan werken. Een teken dat bedrijven en zzp’ers kiezen voor een dienstverband en zo naheffingen en boetes willen voorkomen.”

Een van de aanwezige leden wilde weten of het aannemen van een werk een veilige manier is om een zzp’er in te schakelen. Dat kan een goede manier zijn, maar dan nog moet zorgvuldig gekeken naar verantwoordelijkheden en afspraken, zo luidde het antwoord.

Naheffingen tot 10 miljoen euro

“Er zijn zo’n 1,3 miljoen zzp’ers actief in ons land, waarvan naar schatting 20%, volgens de regels, schijnzelfstandige is. Een groot deel van de zzp’ers is actief in de bouw en daarom is onze sector een speerpunt voor de fiscus. Kijk dus goed hoe je de samenwerking met zzp’ers invult”, waarschuwde Reus, die toevoegde dat zowel bovatin als AFNL ondernemers hierover graag adviseren.

Dat de waarschuwing niet voor niets is, bleek begin december toen bekend werd dat de fiscus enkele grote bouwbedrijven naheffingen tot wel 10 miljoen euro hadden opgelegd. Hoewel er per 1 januari 2026 pas boetes worden uitgedeeld, had de Belastingdienst aangekondigd in 2025 wel naheffingen van loonbelasting en sociale premies op te leggen bij constatering van schijnzelfstandigheid.

Scheur vertelt verhaal

Vervolgens was het aan technisch adviseur Ton Borrenbergs om het gezelschap meer te vertellen over de schadegevallen die hij als specialist in zijn werk tegenkomt. “Een kleine scheur in tegelwerk vertelt het verhaal wat er in de onderlaag mis gaat.

“ Een kleine scheur in tegelwerk vertelt het verhaal wat er in de onderlaag mis gaat ”

Als ik een klacht over opgeleverd tegelwerk moet beoordelen, gaat het in 20% van de gevallen om esthetische discussie, in 80% liggen technische aspecten ten grondslag aan een klacht”, zei Borrenbergs, die toevoegde dat in die gevallen nagenoeg altijd het probleem in de ondergrond zit.

“Vocht of water in de ondergrond is de bron van schades. Daarom is het belangrijk voor tegelzetters om altijd vooraf goed te controleren of de ondergrond niet te veel vocht bevat. Gebruik een vochtmeter en leg vast hoe vochtig het is. Daarnaast moet je checken of de tegels waarmee je gaat werken goed zijn. Een bolle of holle tegen kun je niet recht leggen. En op een te vochtige cementdekvloer kun je nog niet tegelen omdat je dan uitdampend vocht onder de tegels krijgt. Als je over dit soort zaken vooraf geen goede afspraken maakt met je opdrachtgever, krijg je achteraf problemen. Dat wordt echt nog te weinig gedaan in de markt, merk ik”, aldus Borrenbergs.

Andere cementsoorten

De meest voorkomende schades waar Borrenbergs bij wordt gevraagd gaan over hol klinkende tegels en scheuren in voegen en tegels. “Vooral de gewalste slabs van 6 millimeter scheuren het vaakst. Die worden net op een andere manier geproduceerd dan de rest van de keramische en natuursteentegels. In combinatie met de chemische processen die een belangrijke rol spelen in ons vakgebied, zie ik snel schade ontstaan.”

Volgens de technisch adviseur speelt het cement in de vloeren een belangrijke rol in die chemische processen. Borrenbergs: “Lange tijd werd daarvoor Portland cement cem 1 gebruikt, maar om de lijmen te verduurzamen wordt nu veel cem 2 toegepast. Die bevat veel meer kalk en dat zorgt er onder andere voor dat

de kwaliteit van cementdekvloeren enorm achteruit is gegaan. Cement is het bindmiddel in de cementdekvloeren en ook het duurste bestanddeel. Daarom is de controle van de cementdekvloer voor het tegelen zo belangrijk geworden. Het vocht moet echt voldoende uitgedampt zijn voordat je veilig kunt tegelen. Daarbij moet je ook rekening houden met welke type cement je te maken hebt: lucht drogend cement of onder water uithardend cement.” →

THE SMARTEST WAY TO BUILD.

compaktuna.nl

SLIM TEGELZETTEN MET FLEXcement® ECO

COMPAKTUNA biedt een volledig assortiment professionele tegellijmen aan waaronder de nieuwe S1-tegellijm FLEXcement® ECO. Dit is een flexibele tegellijm met 30% CO2-reductie, voor diverse types ondergronden, voor binnen en buiten.

VOORDELEN voor de TEGELZETTER

 Een zeer goede verwerkbaarheid, flexibiliteit en elasticiteit

 Hoog standvermogen

Vraag nu jouw brochure basisproducten voor het plaatsen van keramische tegels & natuursteen aan via arjan.vandenbos@compaktuna.be en ontdek het volledige assortiment tegellijmen en egalines. follow us

 Ergonomische 20 kg zak,100% recycleerbaar, bestaande uit 30% gerecycleerd materiaal

→ Spanningsvrije vloer

Het is volgens Borrenbergs daarom essentieel om vooraf te weten waarvoor het te betegelen oppervlak gebruikt gaat worden. “Gaat het om een zwembad, een showroom, leslokaal of hal van een luchthaven? Allemaal hebben ze hun eigen gebruiksprofielen en daaraan gekoppelde risico’s waar je rekening mee moet houden. Een tegelvloer is nooit waterdicht dus zorg ervoor dat vocht tussen de tegels en vloer niet voor problemen kan zorgen.”

Hoewel cementdekvloeren veel aandacht vragen, zijn betonvloeren volgens Borrenbergs ‘de meest risicovolle ondergronden’ om te betegelen. “Een betonnen vloer is weliswaar waterdicht, maar kan onder invloed van temperatuurswisselingen veel krimpen en zwellen. In beton zit chemisch gebonden water en dat moet kunnen uitmigreren. Verwerk daarom onder de tegels op een betonvloer geen krimpfolie, maar expansiefolie die deze bewegingen kan opvangen. Door banden aan de zijkant te plaatsen zorg je dat ook daar de nodige ruimte aanwezig is.”

Los van deze oorzaken, komt Borrenbergs ook losgekomen tegels tegen zonder lijmresten op de tegel. “Dan wordt het wel lastig voor een tegelzetter om aan te tonen dat hij het werk goed heeft uitgevoerd. Zorg daarom altijd voor een goed lagenpakket zodat je een stabiel en veilig lijmbed creëert.” ■

Onbegrip over afwijzing van registratieplicht op de bouwplaats

De steun voor de verplichte invoering van de Bouwplaats-ID was nog niet eerder zo groot, maar demissionair minister Mariëlle Paul van Sociale Zaken en Werkgelegenheid wil van die verplichting niets weten. “Onbegrijpelijk”, zo reageren Aannemersfederatie Nederland Bouw & Infra (AFNL) en vakbond FNV Bouwen & Wonen gezamenlijk. Zij eisen dan ook dat het kabinet alsnog direct werkt maakt van een verplichte registratie op bouwplaatsen.

Een dag na de verkiezingen liet minister Paul aan de Tweede Kamer weten dat een allesomvattende Bouwplaats-ID volgens haar ‘niet proportioneel’ is. De bouwsector kan wel kijken naar een eigen systeem met een beperktere reikwijdte en zonder wettelijk verplicht karakter. “Een stevige argumentatie ontbreekt om een inbreuk op de privacy van werkenden en andere betrokkenen te rechtvaardigen”, aldus de minister.

“Het argument dat de verplichte registratie ‘niet proportioneel’ zou zijn en dus te belastend lijkt er met de haren bijgetrokken. Het gaat om de wil dit goed te regelen daaraan ontbreekt het bij de politiek”, zegt FNV-bestuurder Hans Crombeen in reactie op het besluit.

Gezonde sector

Ook Riek Siertsema, voorzitter van AFNL wijst op het belang van de verplichting. “We moeten af van oneerlijke concurrentie. We hebben juist nu een gezonde sector nodig. We staan voor grote en belangrijke opgaven zoals woningbouw, energietransitie en de verduurzamingsagenda. Zonder een gezonde bouwsector en goed opgeleid personeel in duurzame banen komen deze opgaven niet van de grond.”

Daarom staat de uitnodiging aan de minister om een keertje met eigen ogen te zien hoe het op een bouwplaats eraan toegaat, nog steeds open. “Het wordt tijd dat de minister nu echt optreedt in het belang van een eerlijke en veilige bouwsector.”

Gelijk speelveld

Volgens de vakbonden en werkgevers, waaronder ook het CNV en Bouwend Nederland, is de Bouwplaats-ID een voorwaarde voor een gelijk speelveld in de bouwsector. “Eerlijk en veilig werken op de bouwplaats begint bij weten wie aanwezig is”, benadrukte FNV-voorzitter Dick Koerselman tijdens een eerdere gezamenlijke bijeenkomst in Nieuwspoort. Daarom werd in 2015 de Bouwplaats-ID al opgenomen in de cao, maar deze werd nooit concreet geïmplementeerd.

Het aandeel zzp’ers op de bouwplaatsen overtreft dat van de cao-werknemers. “Mkb-bouwbedrijven werken tegenwoordig in lange ketens van onderaanneming waarin verhouding onduidelijk zijn. Dit leidt tot oneerlijke omstandigheden voor deze aannemers. Bouwplaatsen waar meer dan 50 nationaliteiten aanwezig zijn, vormen geen uitzondering. Daarom is de invoering van de Bouwplaats-ID ook essentieel. Er is behoefte aan transparantie.” Desondanks ziet minister Paul geen aanleiding om een identificatieplicht in te stellen. ■

www.aannemersfederatie.nl

“We hebben juist nu een gezonde sector nodig. We staan voor grote en belangrijke opgaven zoals woningbouw, energietransitie en de verduurzamingsagenda”

DE HYGI Ë NISCHE TEGEL

DUURZAME VOORDELEN

› Moeiteloos schoonmaken: bespaart tijd en schoonmaakmiddel

› Antibacterieel: zorgt voor hygiënische reiniging

› Schone lucht: heeft een positief effect op het binnenklimaat

› Slimme technologie voor optimale woonkwaliteit

Met Hytect kunnen mensen met een allergie rustig doorademen, kunnen ouders hun baby‘s gerust op de vloer laten kruipen en kunnen dierenvrienden in een handomdraai de sporen van hun viervoeters wegwerken. Want onze innovatieve technologie gaat bacteriën, schimmels en ziektekiemen tegen, breekt schadelijke stoffen in de lucht af, en zorgt ervoor dat vuil moeiteloos kan worden verwijderd. Omdat Hytect vast in het glazuur wordt ingebrand, blijft het effect permanent behouden.

www.hytect.com

Merk Agrob Buchtal / Serie Area Pro (nieuwigheid 2021)

Jubilarissen in het zonnetje

Voorzitter Gerard Reus trok afgelopen najaar door het land om drie jubilerende lidbedrijven in het zonnetje te zetten. Zoals gebruikelijk ging dat gepaard met een gezellig en goed gesprek met de jubilarissen, bloemen en de gouden bovatin troffel. Hieronder de verslagen van Gerard van de bezoekjes aan deze trouwe leden.

Gouden troffel voor Barry en Debby

Het was alsof ik in een film speelde en Batman’s Gotham City binnenreed toen er boven mij ineens een vleermuis fladderde, maar dit gebeurde enkel in mijn rijke fantasie. Het had misschien te maken met de eindbestemming van mijn reis. Ik was namelijk op weg naar Barry en Debby van Woudenberg, die met hun twee kinderen Floor en Tim wel degelijk in Gothen wonen. Daar runnen Barry en Debby aan de Graaf van Lynden van Sandenburgerweg Tegelzetbedrijf van Woudenberg, dat in 1985 opgericht werd door vader Joop.

Barry kreeg het vak tegelzetten met de paplepel ingegoten, maar werkte eerst wel zeven jaar bij Van Dam Stuc- en Tegelwerken van Henk van Dam voordat hij in het bedrijf van zijn vader ging werken.

Hij werkt grotendeels voor particulieren en enkele aannemers en heeft twee medewerkers in dienst. De mooie en verzorgde showroom en de administratie zijn de verantwoordelijkheid van echtgenote Debby, samen staan dit tweetal dus al vele jaren sterk!

Barry is een echte perfectionist op zijn vakgebied hij gaat elke dag voor een tien. Dat is ongetwijfeld ook de reden dat de orderportefeuille al meer dan een half jaar vooruit helemaal vol zit. De ondernemer neemt verschillende werken aan, van slopen tot afmonteren, want zegt hij, mooie tegels, goed gereedschap en leuke opdrachten maken dat hij nog steeds veel plezier in het vak heeft. Wel is dat werk topsport, een badkamer zit meestal op de eerste verdieping en 60 keer de trap op en neer per dag is geen uitzondering voor Barry.

In de douchehoek met ontkoppelingsmatten of een ander systeem werken, heeft zijn voorkeur, het geeft zekerheid van dichtheid volgens Barry en die mening deel ik persoonlijk ook.

Het lidmaatschap van de bovatin is al jaren geleden geregeld door zijn vader. Het opspelden van de gouden troffel bij Barry door Debby was ook een eerbetoon aan Joop, die vorig jaar op 69-jarige leeftijd overleed.

Een mooi bedrijf gerund door fijne en hartelijke mensen.

www.tegelzetbedrijfwoudenberg.nl →

Ruud en Laura ontvangen gouden troffel

Deze vrijdagmiddag in december loop ik precies om 15.00 uur de trap op met bloemen in de hand en de gouden tegeltroffel in de jaszak. Ik ben onderweg naar Ruud en Laura van Putten die mij ontvangen in de kantine van hun mooie bedrijf aan de Vleugelboot in Houten, waar Tegelzettersbedrijf Ruud van Putten al jarenlang gevestigd is.

En wat voor een ontvangst hebben ze in petto; Ruud en Laura zitten al op me te wachten samen met een groot deel van de negen medewerkers. In het midden staat Tygo, de 16-jarige leerling-tegelzetter die door de jubilaris wordt opgeleid. Belangrijk zegt Ruud, die zelf als jongen van 15 jaar begon te tegelen. “Wij zijn een leerbedrijf en ik geef graag jonge mensen een kans om het vak te leren. Daarnaast kijken we actief naar de toekomst samen met onze zoon Wesley, die inmiddels ook al enkele jaren in het bedrijf zit. De medewerkers zijn mijn kapitaal en daar ben ik trots op. Ze hebben een grote mate van autonomie omdat ze het tegelvak uitstekend verstaan.”

Het zijn vakmensen

Dat moet ook wel, want het bedrijf zit in het exclusieve particuliere werk en nieuwbouw. Die diversiteit van het vak maakt het ambacht ook zo mooi volgens Ruud. Die mening wordt in de kantine volledig onderstreept door alle medewerkers, die zelf nooit de tegels op de werkplek hoeven zetten, dat wordt door anderen verzorgd.

De taken binnen het bedrijf, dat Ruud en Laura samen in 1991 hebben opgericht, zijn goed verdeeld. Laura neemt de volledige administratie voor haar rekening en Ruud doet de logistiek en alle andere werkzaamheden.

Een hecht familiebedrijf met een goede toekomst kijkend naar het enthousiasme binnen de ploeg. Voor mij weer een geweldige ervaring dat ik daar even deelgenoot van mocht zijn. www.rvputten.nl

“Het geeft een goed gevoel geeft als je een brancheorganisatie achter je hebt staan die ook jouw belangen kan behartigen in tegelend Nederland”

Ook Harald en Yvonne jubileren

De kerstpresentjes voor alle medewerkers staan al keurig netjes uitgestald met de namen erbij op het kantoor van Harald en Yvonne Panen. Het echtpaar nam in 1994 Tegelzetzettersbedrijf J. van Vliet over van J. van Vliet, die het bedrijf in 1964 samen met zijn broer had opgericht. Een bedrijf met rijke tegel en sociale geschiedenis dus, want J. van Vliet in Berkel & Rodenrijs is al vele jaren ook een trouw leerbedrijf.

Harald en Yvonne runnen een groot bedrijf met meer dan twintig vaste medewerkers en ongeveer dertig zzp’ers, die allen verplicht VCA moeten hebben als flexibele schil er om heen. Harald en Yvonne hebben de contracten met deze zelfstandigen goed geregeld. “Dat geeft duidelijkheid naar beide partijen”, zegt Harald, die de Universiteit van de Praktijk heeft doorlopen en van jongs af de maatschappelijke ladder is opgeklommen. Daardoor heeft hij een heldere kijk op de bedrijfsvoering binnen en buiten, samen met zijn vrouw Yvonne, die de facturering doet. Dochter Kristen is er in 2022 bij gekomen om het mooie bedrijf nog meer toekomstgericht te maken, samen met alle medewerkers.

Tegelzetzettersbedrijf J. van Vliet is actief in alle facetten van het tegelwerk en voert opdrachten uit in heel Nederland voor aannemers die zeer te spreken zijn over de kwaliteit die geleverd wordt. Dat blijkt wel uit de volle agenda, die inmiddels al opdrachten in 2027 bevat.

Op mijn vraag aan Harald waarom het bedrijf al zo lang lid is van de bovatin, antwoordt hij dat het een goed gevoel geeft als je een brancheorganisatie achter je hebt staan die ook jouw belangen kan behartigen in tegelend Nederland. Prachtig dat ons ledenbestand binnen de bovatin uit zowel kleine als grote bedrijven bestaat en wat een rijkdom dat ik als voorzitter van deze mooie club ondernemers langs de leden mag gaan om ze even in het zonnetje te zetten namens onze brancheorganisatie.

Het opspelden van de gouden troffel laat ik graag over aan een trotse Kirsten, die dit prachtbedrijf nog vele jaren zal voortzetten met haar ouders en collega’s. ■

www.vanvliettegels.nl

Warmte, natuur en luxe tekenen de badkamer van 2026

Smaken verschillen en dat is in elk interieur te zien. In de badkamers bijvoorbeeld. Waar de een houdt van een lichte industriële uitstraling met witte of zwarte accenten, is de badkamer voor een ander een plek om te ontspannen in zachte natuurlijke kleuren en vormen. Kijkend naar de nieuwe en bestaande assortimenten van tegel- en sanitairproducenten is voor elke smaak genoeg aanbod. De toename van vooral warme kleuren met een natuurlijke uitstraling binnen deze assortimenten bevestigen de trend die vorig jaar al werd ingezet. Ook de badkamer als persoonlijke wellnessruimte wint meer terrein in 2026.

trendanaliste christiana Faedi presenteerde tijdens cersaie ‘mocca mousse’ als kleur van het jaar 2026. Net als andere bruintinten en natuurlijke aardse kleuren waaronder zand, taupe en terracotta. toch groeit ook de vraag naar zachte groene en blauwe kleurvariaties. Zij geven een ruimte een ontspannen en warm gevoel. de meer donkere bruine en aardetinten kunnen, in combinatie met gekleurd sanitair, de badkamer naast een ontspannen ook een chique en luxe uitstraling geven.

Houtlook is allemansvriend

een absolute blijver op de vloer en aan de wand van badkamers is de houtlooktegel. belangrijke verklaring daarvoor is het gemak waarmee deze tegels zich laten combineren met verschillende stijlen. bijvoorbeeld als chique vloer in een klassieke badkamer of wandtegels met een plankstructuur die een wand een indrukwekkend sierlijke, maar ook stoere uitstraling kunnen geven.

afhankelijk van de tekening en kleurtint past houtlook bij elke kleur en geldt daarom als echte allemansvriend.

ook in de populaire scandinavische en Japandi stijl is houtlook geliefd. vooral in lichte kleurvarianten sluiten ze naadloos aan op de frisse uitstraling die deze stijl kenmerkt en kunnen zowel op de vloer als aan de wand een natuurlijk gevoel toevoegen aan de badkamer. binnen die scandinavische stijl worden verschillende tegels steeds vaker met elkaar gecombineerd. van witte vlakke tegels tot lichte tegels waarin een motief is verwerkt, dat de tegels een speels effect geeft.

Patronen aan de wand een trend die dit jaar ook doorontwikkeld in de badkamer is het gebruik van patronen aan de wand. patronen die gevormd worden door verschillende vlakke tegels in een patroon te tegelen, maar ook patronen die in de tegels zelf verwerkt zijn. van rechte lijnen tot ronde vormen, het aanbod aan reliëftegels is behoorlijk toegenomen en daarmee kunnen unieke accenten aan de badkamerwand toegevoegd worden

afhankelijk van de kleur en het patroon kunnen deze tegels voor een levendige en opvallende presentatie zorgen, maar net zo makkelijk voor een elegant lijnenspel passend bij de warme en natuurlijke uitstraling van de badkamer

Solid Tones fors uitgebreid s s wandtegels die zijn toegevoegd aan de populaire t en vier kleuren voegt in de formaten 20 x 20 cm en 30 x 30 cm met persrand en slipvastheidsklassen van Nieuw zijn ook de 60 x 60 cm grote met een dikte van 2 cm, die met slipvastheid schikt zijn voor zwaar belaste ruimten en die buitenshuis ook aangebracht kunnen worden. Ze zijn verkrijgbaar in een steenlook in de kleuren diepbeige en diepgrijs.

Zwembaden en sauna’s

Stoer statement voegen de tegels in natuurlijke en aardekleuren vooral warmte toe, voor liefhebbers van een meer uitgesproken en stoere badkamer is ook volop keuze. Zo biedt villeroy & boch Metalcraft. tegels met een vrij donkere metallic uitstraling, die vooral in combinatie met zwart sanitair en accessoires van de badkamer een stoer statement in huis maken.

grespania heeft met distrito ook een assortiment vloer- en wandtegels met een metalliclook. verkrijgbaar in acht kleurtinten, waarbij vooral de lichte kleuren een karakteristieke industriële sfeer toevoegen aan een badkamer.

Natuurlijke materialen

travertin en marmer brengen de natuur letterlijk en figuurlijk de badkamer in en laten zich goed combineren met keramische tegels en sanitair. ook verwerkt als onderdeel van badkamermeubilair kunnen deze materialen rekenen op toenemende belangstelling.

keramische tegels met een marmerlook blijven gewild, vooral in grootformaat tegels. ook deze tegels passen bij veel stijlen en zijn mede daardoor vrij tijdloos. al zijn deze inmiddels ook verkrijgbaar in vrij uitgesproken kleurvarianten. van het meer traditionele wit en zwart tot groene en blauwe marmerlook tegels met gouden adering. ook voor andere toepassingen in de badkamer wordt marmer als uitstraling genomen. Zo presenteert glass design een stijlvolle marmerlook waskom.

Volop variatie in formaten

Zowel voor de vloer- als de wandtegels in de badkamer geldt dat de trend naar steeds groter ook dit jaar voortzet, maar ook de variatie in grootte van de toegepaste tegels neemt toe. Zo wordt steeds vaker voor een andere (kleinere) tegel gekozen voor de douchevloer terwijl in de andere delen van de badkamer grote vloertegels liggen. afhankelijk van het oppervlak van de badkamer zijn tegels van 60x120 cm tot 120x120 cm geliefd. Ze geven de ruimte een rustige uitstraling, vooral als de grote tegels ook op de wanden worden gebruikt en de vloer en wanden in elkaar over lopen.

steeds vaker wordt gekozen voor het aanbrengen van subtiele, of juist in het oog springende details. vooral verwerkt in de badkamerwanden kunnen met bijvoorbeeld decortegels, kitkattegels, reliëftegels of tegels in een afwijkend formaat en/of kleur extra stijlelementen worden toegevoegd.

Accenturen met sanitair badkamersanitair kan een andere mogelijkheid bieden om accenten in de ruimte aan te brengen. producenten innoveren in vormen, materialen en kleuren. een zwart toilet of een zwart badkamermeubel worden echt eyecatchers in een overwegend lichte badkamer. ook kan zwart badkamersanitair zorgen voor een chique uitstraling door het te combineren met koperkleuren. ■

Procasa elements: stijlvol, tijdloos en betaalbaar

Een tijdloze tegelcollectie

Tegels zijn multi-inzetbaar. Het is een eyecatcher die iedere ruimte in een huis sfeer en karakter geeft. Stoer voor op de vloer en verrassend voor aan de wand.

Binnen het assortiment van Procasa vind je de serie Procasa Elements. Deze uitgebreide collectie is stijlvol, tijdloos, betaalbaar en exclusief verkrijgbaar bij BMN en Raab Karcher. De antislipwaarde is R10B dus geschikt voor alle toepassingen. De wand- en vloertegels vormen een prachtige basis voor je badkamer, toilet en keuken. De tegels uit de Elements collectie zijn zorgvuldig samengesteld zodat er altijd een tegel is die past binnen je persoonlijke stijl. Creëer een mooie basis en werk deze af met accenten.

Verkrijgbaar in de maten:

Vloertegel: 80x80, 60x60, 30x60, 45x45 (ongerectificeerd), 30x30, 15x15 cm

Stroken 5,10,15x60 cm

Wandtegel: 30x60 cm ongerectificeerd

Meer dan 85 jaar kennis en kwaliteit

Julius van der Werf biedt u:

De nieuwste trends op tegelgebied

Een uitgebreid assortiment voor elk budget

Snelle levering vanuit magazijnvoorraad

Zelf controle over uw bestellingen

Hoofdvestiging: Sneek Lorentzstraat 19, 8606 JP Sneek telefoon (0515) 41 31 48

Vestiging: Groningen

Diamantlaan 2, 9743

BG Groningen telefoon (0515) 41 31 48

Ruimtelijke rust met gevarieerde patronen en speelse accenten

Net als in de badkamer winnen dit jaar ook in de andere leefruimtes in huis aardse tinten en rustige kleuren terrein op de vloer en aan de wand. Ruimtelijkheid, gecreëerd door vloeren en wanden die in elkaar over lopen is een andere trend. Toch blijven ook de opvallende accenten die met onder meer decor- en 3D-tegels kunnen worden gevormd populair. Trendanalisten voorzien ook een blijvend grote vraag naar keramische tegels vanwege de duurzame producteigenschappen en perfecte combinatie met de eveneens duurzame vloerverwarming.

de groeiende behoefte aan warmte en sfeer in huis, voedt de vraag naar zachte kleuren. van zand, klei en terracotta tot roze, groene en blauwe pasteltinten. daarmee lijkt afstand gedaan te worden van de kille en meer steriele witte en neutrale interieurs. die sloten als basis goed aan op de industriële stijl waarin strakke vormen en lijnen domineren.

de overgang naar meer (zachte) kleuren betekent echter niet het einde van de industriële look in huis. in combinatie met grootformaat tegels in natuurlijk tinten of met hout- of marmerlook kan eenvoudig een stoere en industriële uitstraling worden gecreëerd. ook metalliclook tegels geven het interieur een indrukwekkende sfeer.

de populariteit van natuurlijke en zachte kleuren kan mede verklaard worden door de behoefte van steeds meer mensen om de tuin bij de woonkamer te betrekken. door op het terras te kiezen voor dezelfde vloertegel als in de woonkamer vervaagd de grens tussen binnen en buiten.

Groter, grootst de XXl tegels zijn al enige jaren aan een opmars bezig en dat aandeel zal volgens de trendwatchers blijven groeien dit jaar. Uitgevoerd in marmerlook, maar ook in natuurlijke tinten bieden de grootformaat tegels volop mogelijkheden om voor een neutrale basis op de vloer en aan de wand. door dezelfde XXltegels zowel op de vloer als aan de wand toe te passen, ontstaat een ruimtelijk gevoel waarin met meubels of een keukeneiland opvallende accenten kunnen worden toegevoegd.

Met afmetingen van 90x90 cm tot 120x240 en zelfs al tegels van 160x320 kunnen vloeren en wanden met een zeer beperkt aantal voegen worden betegeld. dat zorgt voor egaal en rustig oppervlak zonder onderbrekingen.

Natuurlijks structuren

behalve natuurlijke kleuren groeit ook de belangstelling voor afwerkingen met een natuurlijke uitstraling. keramische tegels die bijvoorbeeld ogen en aanvoelen als leisteen. door het gestructureerde oppervlak van de tegel, hebben ze een met natuursteen vergelijkbaar oneffen oppervlak.

een vaste waarde in de collecties van de meeste tegelproducenten zijn de houtlooktegels. bij uitstek de basis voor een natuurlijke uitstraling, al past de houtlook ook in veel andere stijlen. Zowel aan de wand als op de vloer worden houtlooktegels veel toegepast in verschillende legpatronen. van het populaire visgraatverband en de Hongaarse punt tot wildverband, elk patroon zorgt voor zijn eigen uitstraling.

Lijnen en decors kun je met behulp van legpatronen zorgen voor een eigen accent, ook de tegels zelf bieden daarvoor steeds meer mogelijkheden. Wandtegels met een geribbeld of golvend oppervlak kunnen gebruikt worden om delen van een wand te detailleren, maar ook complete wanden om te toveren in grote eyecatchers.

liefhebbers van meer kleur en drukke patronen hebben ook dit jaar volop keuze. van geometrische decors tot de zwartwitte schaakbordpatronen en creatieve eigen ontwerpen, het aanbod aan formaten, kleuren en decors is enorm breed. ook tegels met een matte afwerkingen worden daarvoor meer gebruikt.

Ambachtelijke uitstraling vooral in keukens blijven de tegels met een ‘ambachtelijke’ uitstraling gewild. Zellige en andere tegels die handgemaakt zijn of lijken, zijn geliefd vanwege hun imperfectie. Ze creëren een authentieke sfeer, die in zowel een moderne als meer traditionele stijl past.

Ook andere decortegels hebben definitief hun plek ingenomen. Hexagon-, kitkat- en schubvormige tegels bieden volop flexibiliteit om een achterwand, nis in een douchewand of ander oppervlak een eigen design te geven. ■

Aannemersfederatie

Nederland

presenteert manifest aan nieuwe Tweede Kamer

In het manifest ‘Nederland bouwt op vakspecialisten!’ benadrukt Aannemersfederatie Nederland (AFNL) de onmisbare rol van mkb-aannemers in de bouw- en infrasector. Deze ondernemingen vormen de basis van woningbouw, verduurzaming, infrastructuur, renovatie en klimaatadaptatie. Ze leveren vakmanschap, innovatieve oplossingen en zijn sterk verankerd in lokale gemeenschappen. Daarmee zijn ze onmisbaar bij het aanpakken van de grote maatschappelijke uitdagingen waar Nederland voor staat.

In het manifest dat aan de nieuwe Tweede Kamer is gestuurd, schetst AFNL de belangrijkste knelpunten en doet zij concrete voorstellen om het mkb in de sector toekomstbestendig te houden. De federatie wijst erop dat mkb-aannemers cruciaal zijn voor de Nederlandse economie — 98% van alle bedrijven is mkb — maar dat buitensporige regeldruk hun werk belemmert. AFNL pleit daarom voor structurele vermindering van regels, toepassing van de MKB-Toets bij nieuwe wetgeving, serieus gebruik van uitkomsten uit het MKB-Indicatorprogramma en het voorkomen van versnipperd toezicht en handhaving. De politiek moet zorgen voor aantoonbaar lagere administratieve lasten en de adviezen van het Adviescollege Toetsing Regeldruk (ATR) beter meenemen.

Beter functionerende arbeidsmarkt

De bouw- en infrasector heeft te maken met personeelstekorten, hoge loonkosten en ingewikkelde regelgeving. AFNL vraagt daarom om een beter functionerende arbeidsmarkt die ruimte biedt voor vaste dienstverbanden. Voorstellen zijn onder meer het verkleinen van de kloof tussen bruto en netto loon (de WIG), afschaffing van de verplichte twee jaar loondoorbetaling bij ziekte, versoepeling van het ontslagrecht en een duidelijke afbakening tussen werknemers en zelfstandigen. Daarnaast pleit de federatie voor een landelijke Bouwplaats-ID om veiligheid, toezicht en gelijke beloning te bevorderen en schijnconstructies tegen te gaan.

Ook roept AFNL op tot structurele investeringen in een sterke leercultuur binnen mkb-bedrijven. Dat betekent: ondersteuning

van regionale vakopleidingen, behoud van kleinschalige en bedreigde opleidingen, promotie van bouw- en infratechnisch onderwijs en extra stimulansen voor zij-instromers. Vakmanschap moet worden behouden én continu worden ontwikkeld.

Samen innoveren

Een intensievere samenwerking tussen de bouwsector, overheid, kennisinstellingen en opdrachtgevers is nodig om innovatieve oplossingen te realiseren. Daarom pleit de federatie voor meer investeringen in kennis en innovatie, beter opgeleide overheidsopdrachtgevers en aanbestedingen die naast prijs ook kwaliteit en vernieuwingskracht waarderen. Daarnaast moeten mkb-bedrijven eerlijkere kansen krijgen bij aanbestedingen en moet de fysieke infrastructuur op orde zijn.

Mkb-aannemers zijn essentieel voor een klimaatbestendig en circulair Nederland. AFNL vraagt om investeringen in energieinfrastructuur (ook tijdelijke voorzieningen op bouwplaatsen), ondersteuning bij circulaire en biobased bouw, stimulansen voor hergebruik van materialen en realistische gezamenlijke plannen voor efficiënter en duurzamer bouwen. De overheid moet in aanbestedingen het goede voorbeeld geven en ruimte creëren voor circulaire oplossingen. ■

www.aannemersfederatie.nl

Mensen met praktisch beroep blijer met baan

Uit onderzoek van Cvster.nl blijkt dat een groot deel van werkend Nederland een andere baan zoekt. Eén op de drie Nederlanders heeft volgens de onderzoekers het afgelopen jaar gesolliciteerd en 20% zelfs meerdere keren. Vooral jongere werknemers en mensen met een kantoorbaan zijn opvallend vaak op zoek naar iets nieuws. Het onderzoek toont aan dat mensen met een praktisch beroep juist tevreden zijn in hun huidige functie en trouw zijn aan hun werkgever.

“Kantoorpersoneel lijkt minder tevreden met hun werk dan collega’s die buiten of in de praktijk werken”, zegt een woordvoerder van Cvster. “Ze solliciteren niet alleen vaker, maar denken ook vaker na over een overstap. Wat daarbij opvalt is dat het niet alleen om meer salaris gaat, maar vooral om de sleur te ontvluchten. Juist mensen met een kantoorbaan solliciteren dan ook uit niet-financiële overwegingen, en zoeken meer werkplezier, betere doorgroeimogelijkheden of minder reistijd.”

Jongeren het meest actief

Met name jongeren tussen de 18 en 29 jaar is actief op de arbeidsmarkt. Slechts de helft van hen gaf aan het afgelopen jaar níet te hebben gesolliciteerd, tegenover bijna driekwart van de vijftigers en zestigers. Ook 30- tot 39-jarigen kijken regelmaat uit naar een andere baan. Volgens Cvster.nl komt dat niet alleen door ambitie, maar ook door onrust op de arbeidsmarkt. Jonge professionals zoeken sneller naar een omgeving waar ze zich kunnen ontwikkelen. Werkgevers die geen duidelijk ontwikkelplan bieden, zien deze jongeren daardoor sneller vertrekken.

Regionaal lopen de behoeften behoorlijk uiteen. In Zuid-Holland en Noord-Brabant werd het vaakst gesolliciteerd, terwijl in Zeeland en Flevoland de meerderheid van de werkenden geen aanleiding ziet om te verkassen. In Utrecht denkt ruim één op de tien ondervraagden minimaal eens per maand aan een overstap. “In de Randstad is het aanbod aan banen groter, dus mensen stappen daar sneller over. In kleinere provincies spelen juist loyaliteit en werkzekerheid een grotere rol.”

Salaris en werkplezier belangrijkste drijfveren

De meest genoemde reden om op zoek te gaan naar ander werk is een hoger salaris of betere arbeidsvoorwaarden, gevolgd door meer werkplezier. Vooral dertigers en veertigers zeggen hun baan te willen inruilen omdat het werk simpelweg niet meer leuk is. Jongeren focussen juist vaker op doorgroeimogelijkheden, terwijl ouderen vaker mikken op een kortere reistijd of betere werk-privébalans. ■

www.cvster.nl

Een bewijs van duurzaamheid: Cersaie ontvangt ISO 20121-certificering

De organisatie van Cersaie heeft in december vorig jaar de ISO 20121:2024-certificering ontvangen voor ‘Event sustainability management systems’. Uit handen van Roberta Prati en Antonella Fabbri van certificeringsinstantie Bureau Veritas Italia kreeg Armando Cafiero, directeur-generaal van Confindustria Ceramica het certificaat overhandigd.

De ISO 20121-norm, ontwikkeld door de International Organization for Standardization (ISO), beschrijft de eisen waaraan een managementsysteem moet voldoen om duurzame evenementen te plannen en te organiseren. Voor de editie van 2025 hebben de organisatoren van Cersaie vrijwillig een duurzaam managementsysteem ingevoerd om de vele positieve initiatieven die in de afgelopen jaren zijn gerealiseerd samen te brengen en te formaliseren.

Deze certificering bevestigt de effectiviteit van het beleid van Cersaie en versterkt de inzet van de organisatie om de beurs verder te positioneren als een wereldwijde referentie voor de sector en als een voorbeeld van operationele excellentie en duurzaamheid. De ISO 20121:2024-certificering betekent een duidelijke meerwaarde voor alle stakeholders, partners en deelnemers en stimuleert de organisatoren om met nog meer vastberadenheid te blijven inzetten op verantwoorde innovatie.

In lijn met deze inzet wordt momenteel de duurzaamheidsprestatie van de recent afgesloten editie van Cersaie geëvalueerd. De resultaten zullen op transparante wijze worden gedeeld en benut om de prestaties van toekomstige edities verder te verbeteren.

Stimulans om te blijven verbeteren

“Dit resultaat bevestigt het goede werk van iedereen die betrokken is bij de organisatie van Cersaie en vormt voor ons een sterke stimulans om ons voortdurend te blijven verbeteren”, zei Cafiero na de ontvangst van het certificaat. “De ISO 20121-certificering is niet alleen een erkenning dat de planning, het ontwerp en de uitvoering van de beurs volgens een geverifieerde en gestructureerde methode verlopen, maar ook een duidelijk bewijs dat de principes van sociale, ecologische en economische verantwoordelijkheid die wij delen met onze aangesloten bedrijven in elke fase en activiteit van Cersaie worden toegepast.”

“De certificering die Cersaie heeft behaald, markeert een beslissende stap voorwaarts in de manier waarop wij evenementen bedenken en organiseren”, zei Antonio Bruzzone, CEO van BolognaFiere. “Cersaie laat zien dat duurzaamheid inmiddels een centraal onderdeel is van de beursbeleving en een waarde die exposanten, inkopers en internationale stakeholders zijn gaan verwachten. Het traject dat wij samen met Confindustria Ceramica hebben afgelegd, verstevigt een model waarin kwaliteit, verantwoordelijkheid en innovatie samenkomen en tastbare voordelen opleveren voor de gehele sector.”

Dit jaar vindt Cersaie plaats van 21 tot en met 25 september. ■ www.cersaie.it

Schlüter®-oppervlakteverwarming

Schlüter-BEKOTEC-THERM: Ideaal voor warmtepompen en andere hernieuwbare energiebronnen dankzij de lage aanvoertemperatuur

Dat energie besparen belangrijk is, ligt voor de hand- de oplossing ligt op de vloer en tegen de wand. Met Schlüter-BEKOTEC-THERM en Schlüter-DITRA-HEAT-E hebben wij twee baanbrekende oppervlakteverwarmingen ontwikkeld, die energie besparen makkelijk maken. In combinatie met hernieuwbare energiebronnen zorgen de duurzame verwarmingssystemen van Schlüter-Systems voor een efficiënte en behaaglijke warmte op de vloer en aan de wand.

schlueter-systems.nl Energiezuinig.

schluetersystemsbenelux

KOMO K eur M er K vOO r

te G elzet B edrijven

hEt komokEUrmErk

Het KOMO keurmerk: al meer dan 50 jaar hét kwaliteits-keurmerk in de bouw. koMo staat voor een onafhankelijk getoetste kwaliteit, op basis van objectieve maatstaven.

Het keurmerk maakt tijdrovende controle-trajecten bij de vergunningverlening en op de bouwplaats overbodig. Uw klanten kunnen er blindelings op vertrouwen dat uw processen en producten voldoen aan het Bouwbesluit en aan specifieke kwaliteits-, prestatie- en veiligheidseisen die de marktpartijen stellen. creëer ook meerwaarde voor uw diensten samen met skg-ikob!

Het KOMO-prOcescertificaat

Het KOMO-procescertificaat garandeert een correcte montage van producten en wordt afgegeven aan montagebedrijven met bewezen deskundigheid en montagekwaliteit. Het certificaat geeft vooraf zekerheid

over de te leveren kwaliteit. procescertificaten ondersteunen bij de directievoering van een bouwwerk en reduceren de faalkosten door het voorkomen van fouten tijdens het proces.

sKG-iKOB tOetst Bedrijven in samenwerking met o.a. de bovatin is de beoordelingrichtlijn 1017 ‘Het aanbrengen van tegelwerk’ en de Uitvoeringsrichtlijn 35-101 ‘Het aanbrengen van wand- en vloertegelwerk in reguliere toepassing’ ontwikkeld. in de brl en de Url staan alle eisen die gelden voor het koMo-keurmerk. U kunt het certificaat aanvragen bij SKG-IKOB Certificatie. Er is een korting voor de combinatie met iso 9001-, MVO- of VCA*certificering.

vOOr Meer infOrMatie: voor meer informatie kunt u mailen met: info@skgikob.nl of via 088-2440100.

Modulaire douchewand

Extreem

Compleet met Hansgrohe iBox inbouwunit

Allrounder: de iBox universal is de eerste en enige inbouw basisbehuizing voor een zeer breed assortiment mengkranen van de merken Hansgrohe en AXOR.

Veel designmogelijkheden: meer dan 200 producten van AXOR en Hansgrohe passen op de iBox.

Aantrekkelijke badkamer in een handomdraai: de volumineuze techniek verdwijnt volledig in de wand. Bovendien zorgen elegante inbouwkranen voor een modern design en meer bewegingsvrijheid.

Betrouwbaar, veilig en duurzaam dankzij technologie die miljoenen keren is uitgeprobeerd en getest.

Hansgrohe iBox–1. Meer dan 200 opties.

wedi Sanwell wandelement

stabiel, met geïntegreerde nis.

tegelzetters verzekeringsdienst

Wat mag je vragen aan je zieke medewerker? Praktische tips voor werkgevers

Er is veel verwarring over verzuim en hoe hiermee om te gaan als werkgever. Als Bovatin Verzekeringsdienst nemen wij de leden van bovatin graag mee in de praktijk van verzuimverzekeringen en de belangrijkste aandachtspunten.

Als werkgever is de kans groot dat je een keer te maken krijgt met een zieke medewerker. Dat is natuurlijk erg vervelend voor jouw medewerker en personeel, maar ook voor jou als ondernemer. Het belangrijk om te weten wat je wel en niet mag vragen aan een zieke medewerker. Niet alleen om te voldoen aan de wetgeving, maar ook om de privacy van de medewerker te respecteren en een goede werksfeer te behouden.

Wat mag je wel vragen?

• Verwachte duur van het verzuim: Je mag vragen hoe lang de medewerker verwacht afwezig te zijn. Dit helpt je om de werkzaamheden binnen het bedrijf te plannen en eventueel tijdelijke vervanging te regelen.

• Eventuele beperkingen en mogelijkheden: Je mag vragen welke werkzaamheden de medewerker wel of niet kan uitvoeren. Dit is relevant voor het plannen van re-integratie en het mogelijk maken van aangepast werk.

• Contactpersoon voor verdere communicatie: Je kunt vragen wie er gecontacteerd kan worden als de medewerker zelf niet bereikbaar is, bijvoorbeeld een familielid of vriend.

• Verblijfadres tijdens de ziekteperiode: Als een medewerker elders verblijft tijdens het ziekteverlof, bijvoorbeeld bij familie of in een zorginstelling, mag je vragen waar dit is.

“Je hebt geen medische informatie nodig om een constructief verzuimgesprek te voeren”

Debby den Besten (Verzuimregisseur, Bovatin Verzekeringsdienst)

Wat mag je niet vragen?

• Specifieke medische details: Je mag niet vragen naar de aard en oorzaak van de ziekte, de diagnose en de behandeling. Dit valt onder de medische privacy van de medewerker.

• Details over medische bezoeken: Je mag niet vragen naar details van afspraken met artsen of andere zorgverleners, zoals frequentie of reden van het bezoek.

• Informatie over medicatie: Het is niet toegestaan om te vragen welke medicijnen de medewerker gebruikt of waarvoor deze medicatie is voorgeschreven.

Het kan zijn dat je medewerker uit zichzelf medische informatie met jou deelt. Dat is geen probleem, zolang je deze maar niet vastlegt.

• Het is belangrijk om als werkgever de balans te vinden tussen het verkrijgen van noodzakelijke informatie voor de bedrijfsvoering en het respecteren van de privacy van je zieke medewerker. Door te weten wat je wel en niet mag vragen, voorkom je juridische problemen en behoud je een respectvolle relatie met je werknemers.

Als je twijfelt over wat je mag vragen, is het raadzaam om advies in te winnen bij een arbodienst of een juridisch adviseur.

Voor vragen of meer informatie over verzuimverzekeringen kun je contact opnemen met bovatin Verzekeringsdienst via info@bovatinverzekeringsdienst.nl of telefonisch via 010-2884990. Meer informatie staat op: www.bovatinverzekeringsdienst.nl ■

Voorkom knie- en rugproblemen met de innovatieve FENTO drukverdelingstechnologie. Bij traditionele kniebeschermers wordt de druk vaak geconcentreerd op de knieschijf, wat kan leiden tot onherstelbare fysieke problemen.

FENTO’s bekroonde ontwerp verdeelt de druk gelijkmatig over het onderbeen door middel van een ergonomische wig, die in alle producten is verwerkt.

Deze belangrijke ergonomische verbetering helpt knie- en rugproblemen te voorkomen. Werken op je knieën is daardoor niet alleen veiliger, maar ook veel comfortabeler. Kies voor FENTO en ervaar het verschil!!

zijn vak…

Iedere editie van bovaninfo sluit hoofdredacteur Geert Hilferink af met een eigen column. Over een ontwikkeling die hem als niet-tegelzetter opvalt in de branche, of een onderwerp waarop u als lezer hem wijst. Hebt u een suggestie? Mail die dan naar redactie@bovatin.nl!

Dat kan natuurlijk ook als u wilt reageren op de column. GeertHilfe hoofdredacteur bovatin

Empty nest

Nadat in april onze jongste dochter ging samenwonen met haar vriend, was het in december de beurt aan onze andere dochter. Samen met haar vriend heeft ze in Doetinchem een mooie tussenwoning gevonden. Om die te kunnen kopen, moesten ze wel wat overbieden, maar die ruimte was aanwezig omdat de woning nagenoeg instapklaar was. Zowel de keuken als de badkamer waren recent door de vorige bewoners vernieuwd in een stijl die naadloos aansloot op de smaak van dochterlief en haar vriend. Het gereserveerde klusbudget kon dus deels ingezet worden voor de aankoop.

Voor onze beide dochters was de vijfde woning waarop ze een bod uitbrachten raak. Een aantal waar wij als ouders nooit mee te maken hebben gehad. Wij zijn in ons samenwonende leven zes keer verhuisd en hebben al die keren de woning gekocht waarop we een bod uitbrachten. Tijden waarin je nog onder de vraagprijs kon bieden om na een paar wederzijdse tegenvoorstellen tot de uiteindelijke koopprijs te komen. Ook de tot nu toe laatste keer in 2010.

In de huidige oververhitte woningmarkt hebben onze dochters en hun partners het nog best snel gedaan. U kent ongetwijfeld de verhalen van en over starters die er eenvoudig niet tussenkomen op de huizenmarkt. Het leidt tot schrijnende gevallen en situaties die je jongeren en hun ouders niet gunt.

Als ouder weet je bij de geboorte van je kinderen dat er een tijd komt dat ze het huis uit gaan om een eigen leven op te bouwen. In het ideaalplaatje duurt dat geen 30 of 35 jaar, maar anno 2026 zijn er steeds meer kinderen die noodgedwongen langer in het ouderlijk huis wonen dat ze eigenlijk zouden willen.

Mede daarom ben ik blij dat mijn vriendin en ik na iets meer dan 25 jaar officieel tot de groep ‘empty nesters’ behoren. Natuurlijk is het in de eerste weken wennen, maar het huis weer helemaal voor jezelf hebben went best snel. Helemaal in de wetenschap dat de ene dochter in Veenendaal haar thuis heeft gevonden en de andere op tien minuten fietsen van het ouderlijk huis een eigen leven kan starten.

Van een empty nest-syndroom is bij ons dus geen sprake.

Sterker nog: ik wens alle ouders een empty nest zoals wij dat beleven. Niet vanwege het lege huis voor onszelf, maar vooral voor de startende kinderen die een plek voor zichzelf hebben gevonden. ■

SECRETARIAAT

secretariaat bovatin postbus 1085, 3900 bb veenendaal bezoekadres: de smalle Zijde 20a 3903 lp veenendaal tel. 0318 – 547 366 e-mail: secretariaat@bovatin.nl website: www.bovatin.nl

HOOFdbESTuuR

voorzitter: g a. (gerard) reus raadhuisstraat 18, 1829 bv oudorp tel. (072) 511 08 99 mob. 06-22916752 e-mail: voorzitter@bovatin.nl

secretaris: Mascha rongen keizersveld 22 5803 aN venray tel. 0478 – 550 410 e-mail: secretaris@bovatin.nl

penningmeester:

t. (tom) sterkman ivoorstraat 5 1812re alkmaar tel. 072-5183222 e-mail: t.sterkman@svktegelwerken.nl

Bestuursleden:

c. (chris) beld eenhuisstraat 8, 7665 pZ albergen tel. 0546 441971 e-mail: info@tegelspecialist.nl

rené oude lashof twentepoort West 45 7609 rd almelo telefoon 0546 – 814764 mob. 06-54713836 e-mail rene@rietmeijertegels.nl

J. (Jeroen) de goeij den Hamstraat 9, 3451 bM vleuten tel. 030 - 6772421 e-mail: info@oostborg.nl

r. (robert) Hurkmans ambachten 6a 5711 lc someren tel. 0493 494 505 e-mail: r.Hurkmans@tegelhandelloomans.nl

t. (tom) sterkman ivoorstraat 5, 1812 re alkmaar tel. 072-5183222 e-mail: t.sterkman@svktegelwerken.nl

Nuttige info voor bovatinleden

juridisch adviseur: Mr. t. Zanen beukendreef 11, b-2920, kalmhout belgië e-mail: juridischadvies@bovatin.nl mob. 06-20616770

informatie betreffende keuringscommissie: secretariaat bovatin postbus 310, 3900 aH veenendaal tel. 0318 – 547 366

AFdELINGSSECRETARIATEN

noord-Holland k scholten Westerwerf 2, 1911 Ja Uitgeest tel. 0251-319101

e-mail: noordholland@bovatin.nl

Midden- en West-nederland vacature

Oost- en noord-nederland c.(chris) beld eenhuisstraat 8, 7665 pZ albergen tel. 0546 441971 e-mail: info@tegelspecialist.nl

zuid-nederland Mascha rongen keizersveld 22 5803 aN venray tel. 0478 – 550 410 e-mail: secretaris@bovatin.nl

COMMuNICATIE & bELEId

d. (david) van swol vanswol@aannemersfederatie.nl tel. 0318-54 49 00 mob. 06 – 2122 2010

hoofdredactie bovatinfo, advertenties g. (geert) Hilferink Hof van edinburgh 41 7007 gW doetinchem tel. 06 – 3985 4233 e-mail: redactie@bovatin.nl

techniek-Materialen-Gereedschappen a.M.F.J. (ton) borrenbergs sjeng vaasstraat 7, 6031He Nederweert tel. (0495) 63 40 95 mob. 06 - 234 42 186 e-mail: technischadvies@bovatin.nl

LEdENAdVIES

secretariaat bovatin tel. 0318 – 547 366 e-mail: secretariaat@bovatin.nl voorlichting op gebied van onder andere:

• algemene wet en regelgeving (waaronder arbeidsrecht en aansprakelijkheden)

• sociale verzekeringen

• cao bepalingen waaronder lonen en overige verplichtingen

• arbo – wetgeving. arbo-catalogus en a(brie)

• Juridische zaken

• belastingzaken

• scholing en cursussen

• Bedrijfstakspecifieke aangelegenheden

• techniek

• Marketing

bovatin/technisch advies/onderwijs kort telefonisch advies: kosteloos tarief € 70,- per uur. algemene technische adviezen en specifieke projectadviezen

• tegels

• lijmen

• Hulpmiddelen-materialen

• verwerkingsmethoden

tel. (0495) 634 095

mob. 06 – 234 42 186

e-mail: technischadvies@bovatin.nl adviseur: a.F.M.J. borrenbergs

bovatin/Bjd advies

tarief € 75,- per uur. incasso: no cure no pay (zonder geschil) mob. 06-20616770

e-mail: juridischadvies@bovatin.nl

Juridische advisering en procesvertegenwoordiging (ook bemiddeling advocaat):

• arbeidsrecht

• contractenrecht

• incasso

• Huurkwesties

• soc. verzekeringen

• subsidies

• vergunningen

• leasing

• productaansprakelijkheid

• Juridische doorlichting

“Ik

ben gezwicht voor superlicht."

KIES VOOR ZERO IMPACT*

OP

KLIMAATVERANDERING

Kies voor het aanbrengen van keramische tegels voor lijmen en voegen uit de zero lijn van Mapei. De CO2-uitstoot van deze producten wordt volledig gecompenseerd door te investeren in gecertificeerde projecten. Een goede keuze, zowel voor nieuwbouw- als renovatieprojecten. Door in te zetten op het welzijn van de planeet en toekomstige generaties. Nul impact op het klimaat, de kwaliteit van Mapei.

* De CO2-uitstoot wordt gedurende de hele levenscyclus gemeten met behulp van de Life Cycle Assessment (LCA-)methode. De uitstoot van de producten wordt vervolgens voor 100% gecompenseerd. Dit gebeurt door te investeren in gecertificeerde projecten voor hernieuwbare energie, herbebossing en bosbescherming.