Page 1

DAWNA​ ​ STOLICA?    pod​  ​ r edakcją​  ​ Adama​  ​ F ularza 

   

   

Przewodnik​ ​ po​  ​ Kruszwicy​  ​ w​  ​ czasach​  ​ Popiela​  ​ II.   Dawna​  ​ stolica​  ​ (vetus​  ​ regia)​  ​ wg​  ​ Długosza          Zielona​  ​ Góra​  ​ 2017 


Wprowadzenie 1.Dlaczego​  ​ Kruszwica?   2.​  ​ Legenda​  ​ o​  ​ założeniu​  ​ m iasta  3.​  ​ Kruszwica:​  ​ vetus​  ​ regia­​  ​ dawna​  ​ stolica    Legenda​  ​ m iejsca  1.​  ​ Popiel​  ​ I I​  ​ jako​  ​ polski​  ​ Kaligula  2.​  ​ Upozorowana​  ​ katastrofa​  ​ statku  3.​  ​ Popiel​  ​ ucieka.​  ​ Szklana​  ​ bania.  4.​  ​ Czy​  ​ Popiela​  ​ I I​  ​ zjadły​  ​ m yszy,​  ​ czy​  ​ ludzie?​  ​ Czy​  ​ w​  ​ ogóle​  ​ umarł?  5.​  ​ Skutki​  ​ decyzji​  ​ Popiela​  ​ I I​  ​ w​  ​ legendzie​  ​ i​  ​ w​  ​ historii    Legenda​  ​ a​  ​ historia  1.​  ​ Lechia​  ​ a​  ​ wiedza​  ​ historyczna:​  ​ próba​  ​ syntezy  2.​  ​ Popiel​  ​ I I­​  ​ postać​  ​ legendarna​  ​ czy​  ​ historyczna?  3.​  ​ Przegląd​  ​ badań​  ​ archeologicznych​  ​ grodu​  ​ i​  ​ podgrodzi    Legendarne​  ​ m iejsca  1.​  ​ Chata​  ​ Piasta  2.​  ​ Katedra​  ​ Św.​  ​ Wita  3.​  ​ M ysia​  ​ Wieża      Miejsca​  ​ kultu  1.​  ​ Świątynia​  ​ Licha​  ​ w​  ​ Licheniu  2.​  ​ Kulty​  ​ bóstw​  ​ w​  ​ Kruszwicy  3.​  ​ Legenda​  ​ o​  ​ kącinie​  ​ w​  ​ Kruszwicy      Literatura​  ​ podstawowa: 

Starodawna​ ​ Kruszwica:​  ​ od​  ​ czasów​  ​ najdawniejszych​  ​ do​  ​ roku​  ​ 1271  Witold​  ​ Hensel,​  ​ Aleksandra​  ​ Cofta­Broniewska​  ​ ­​  ​ 1961,​  ​ Zakład​  ​ Narodowy​  ​ im.​  ​ Ossolińskich,​  ​ 1961    Posen,​  ​ Thorn,​  ​ Bromberg:​  ​ mit​  ​ Großpolen,​  ​ Kujawien​  ​ und​  ​ Südostpommern,​  ​ 2012​  ​ Trescher​  ​ Verlag  Autorzy​  ​ Frieder​  ​ Monzer,​  ​ strona​  ​ 272,       Redakcja:​  ​ Adam​  ​ Fularz  Dział​  ​ starożytności​  ​ "Merkuriusza​  ​ Polskiego"      Wersja​  ​ skrócona​  ​ pełnego​  ​ wydania.​  ​ Zielona​  ​ Góra,​  ​ 2017  Wydawca:​  ​ M erkuriusz​  ​ Polski,​  ​ Wieczorna.pl​  ​ sp.​  ​ z​  ​ o.o.,​  ​ Dolina​  ​ Zielona​  ​ 24a,​  ​ 65­154​  ​ Zielona​  ​ Góra  Ilustracja​  ​ t ytułowa:​  ​ Fragment​  ​ ryciny​  ​ “Popiel​  ​ I I”​  ​ z​  ​ Pocztu​  ​ Królów​  ​ Bałwochwalców. 

 


Wprowadzenie Niniejszy​  ​ przewodnik​  ​ pomija​  ​ zupełnie​  ​ wcześniejszą​  ​ historię​  ​ Kruszwicy​  ​ i​  ​ nadgoplańskiego  osadnictwa​  ​ zaczynającą​  ​ się​  ​ od​  ​ 8​  ​ do​  ​ 4​  ​ tysięcy​  ​ lat​  ​ temu,​  ​ jak​  ​ też​  ​ i​  ​ historię​  ​ późniejszą.​  ​ Skupia​  ​ się  na​  ​ epoce​  ​ tuż​  ​ przed​  ​ przyjęciem​  ​ chrześcijaństwa.​  ​ Nie​  ​ publikujemy​  ​ wszystkich​  ​ legend​  ​ i​  ​ sag​  ​ z  opisywanego​  ​ okresu­​  ​ z​  ​ racji​  ​ iż​  ​ publikacja​  ​ ta,​  ​ miast​  ​ być​  ​ przystępną,​  ​ musiałaby​  ​ mieć​  ​ ogromną  objętość​  ​ wielu​  ​ tomów.   

W​ ​ najdawniejszych​  ​ legendach​  ​ z​  ​ okolic  Kruszwicy  Oto​  ​ ginie​  ​ kilkunastu,​  ​ możliwe​  ​ że​  ​ około​  ​ 20​  ​ władców.​  ​ Zostają​  ​ podstępnie​  ​ otruci,​  ​ dając​  ​ wiarę  relacji​  ​ w​  ​ kronice​  ​ Wincentego​  ​ Kadłubka​  ​ (spisanej​  ​ w​  ​ okresie​  ​ 1190­1205,​  ​ uzupełnionej​  ​ ok.​  ​ sto​  ​ lat  później​  ​ o​  ​ imienną​  ​ listę​  ​ ofiar).​  ​ Ich​  ​ statek­​  ​ zgodnie​  ​ z​  ​ oficjalną​  ​ wersją​  ​ historii​  ​ propagowaną​  ​ przez  tyranicznego​  ​ władcę,​  ​ przytoczoną​  ​ w​  ​ wersji​  ​ tej​  ​ historii​  ​ zapisanej​  ​ w​  ​ roku​  ​ 1676,​  ​ miał​  ​ się​  ​ wywrócić,  a​  ​ oni​  ​ sami­​  ​ mieli​  ​ zginąć.​  ​ Wg​  ​ lokalnych​  ​ legend​  ​ z​  ​ okolic​  ​ Kruszwicy​  ​ despota​  ​ miał,​  ​ celem​  ​ ukrycia  zbrodni​  ​ mającej​  ​ na​  ​ celu​  ​ wyeliminowanie​  ​ konkurentów​  ​ do​  ​ władzy,​  ​ upozorować​  ​ katastrofę  komunikacyjną.​  ​ Wg​  ​ rozpowszechnianej​  ​ oficjalnie​  ​ wersji,​  ​ oto​  ​ miała​  ​ się​  ​ wydarzyć​  ​ katastrofa  statku,​  ​ którym​  ​ podróżowali​  ​ decydenci.    Rodziny​  ​ ówczesnych​  ​ władców​  ​ miano​  ​ poinformować​  ​ o​  ​ katastrofie​  ​ statku​  ​ wiozącego  przywódców,​  ​ jak​  ​ chce​  ​ jedna​  ​ z​  ​ bardzo​  ​ licznych​  ​ wersji​  ​ tej​  ​ historii.​  ​ Według​  ​ całkowicie​  ​ lokalnej  wersji​  ​ tej​  ​ historii,​  ​ spisanej​  ​ relatywnie​  ​ najwcześniej​  ​ “Historii​  ​ XXiX”​  ​ (Der​  ​ Heyden​  ​ Tischgespraech,  Kleszczewo​  ​ 1676)​  ​ oraz​  ​ poniżej​  ​ cytowanego​  ​ źródła​  ​ rodzinom​  ​ zmarłych​  ​ miano​  ​ powiedzieć,​  ​ że  zaproszeni​  ​ goście​  ​ "odszedli​  ​ statkiem​  ​ i​  ​ ten​  ​ wywrócił​  ​ się​  ​ widocznie".   W​  ​ źródle:  Den​  ​ Familien​  ​ berichtete​  ​ Popiel,​  ​ die​  ​ Onkel​  ​ waeren​  ​ angeheitert​  ​ mit​  ​ dem​  ​ Schiff​  ​ abgefahren​  ​ und  offenbar​  ​ gekentert.   (według:​  ​  ​ “Geschichte​  ​ XXIX”​  ​ w:​  ​ Der​  ​ Heyden​  ​ Tischgespraech,​  ​ Kleszczewo​  ​ 1676,​  ​ ­​  ​ cytat​  ​ za​  ​ [1]) 

W​  ​ wyniku​  ​ następujących​  ​ po​  ​ tym​  ​ wydarzeniu​  ​ zajść​  ​ tyran​  ​ traci​  ​ władzę​  ​ i​  ​ według​  ​ części  dostępnych​  ​ przekazów­​  ​ ponosi​  ​ śmierć​  ​ w​  ​ tajemniczych,​  ​ niewyjaśnionych​  ​ do​  ​ dziś  okolicznościach.​  ​ Wg​  ​ Galla​  ​ Anonima​  ​ jednakże­​  ​ obalony​  ​ despota​  ​ przeżywa,​  ​ wcale​  ​ nie​  ​ ginie.​  ​ Jest  jedynie​  ​ pozbawiony​  ​ władzy​  ​ i​  ​ wygnany​  ​ za​  ​ swoją​  ​ zbrodnię.   


1.Dlaczego​ ​ Kruszwica?   Kruszwica​  ​ była,​  ​ wg​  ​ Długosza​  ​ (1414­1480)​  ​ dawną​  ​ stolicą.​  ​ Vetus​  ​ Regia​ ­​  ​ pisze​  ​ o​  ​ niej​  ​ po​  ​ łacinie  ten​  ​ późnośredniowieczny​  ​ autor.​  ​ Miejsce​  ​ zostało​  ​ opisany​  ​ przez​  ​ Galla​  ​ Anonima​  ​ jako​  ​ castrum  Crusuicz,​  ​ miejsce​  ​ pochodzenia​  ​ Piastów,​  ​ a​  ​ następnie​  ​ znane​  ​ jako​  ​ Cruciuis​  ​ w​  ​ r.​  ​ 1133​  ​ i​  ​ w​  ​ r.​  ​ 1193  jako​  ​ Crusvicia.​  ​ Należy​  ​ podkreślić​  ​ na​  ​ podstawie​  ​ źródeł,​  ​ że​  ​ ówczesna​  ​ geografia​  ​ okolicy​  ​ w​  ​ której  miały​  ​ miejsce​  ​ te​  ​ zdarzenia,​  ​ była​  ​ całkowicie​  ​ inna.​  ​ Crusphicia​  ​ znajdować​  ​ się​  ​ miała​  ​ nad​  ​ (lub​  ​ jak  chce​  ​ Długosz,​  ​ bezpośrednio​  ​ na)​  ​ jeziorze​  ​ Gopło,​  ​ którego​  ​ poziom​  ​ lustra​  ​ był​  ​ znacznie​  ​ wyższy​  ​ [1],  o​  ​ około​  ​ 6,2​  ​ metra​  ​ w​  ​ XV​  ​ wieku.​  ​ Część​  ​ autorów​  ​ obecnie​  ​ potwierdza​  ​ doniesienia​  ​ kronikarzy  średniowiecznych,​  ​ jakoby​  ​ ówczesne​  ​ oppidium​  ​ Crusphicia​  ​ znajdowało​  ​ się​  ​ na​  ​ wyspie​  ​ jeziora  Gopło.    Podaje​  ​ się​  ​ iż​  ​ poziom​  ​ wody​  ​ miał​  ​ być​  ​ wyższy​  ​ o​  ​ 11​  ​ stóp​  ​ ponad​  ​ owe​  ​ XV­wieczne​  ​ 6,2​  ​ metra.​  ​ Kroniki  notują​  ​ dawne​  ​ granice​  ​ jeziora,​  ​ kilkakrotnie​  ​ rozleglejszego​  ​ niż​  ​ obecne​  ​ jeszcze​  ​ 9​  ​ wieków​  ​ temu.  Prowadząca​  ​ przez​  ​ Gopło​  ​ śródlądowa​  ​ droga​  ​ wodna​  ​ pozwalała​  ​ ominąć​  ​ niebezpieczne​  ​ dla  ówczesnej​  ​ żeglugi​  ​ wybrzeże​  ​ Bałtyku,​  ​ przez​  ​ co​  ​ przyniosła​  ​ miastu​  ​ Kruszwica​  ​ ogromną  zamożność,​  ​ jako​  ​ że​  ​ znajdowało​  ​ się​  ​ na​  ​ przecięciu​  ​ dróg​  ​ wodnych.    Do​  ​ obniżenia​  ​ się​  ​ poziomu​  ​ wody​  ​ w​  ​ Gople​  ​ miało​  ​ dojść​  ​ wskutek​  ​ rozbicia​  ​ się​  ​ na​  ​ szereg​  ​ mniejszych  jezior​  ​ o​  ​ czym​  ​ donosi​  ​ też​  ​ publikacja​  ​ „Monografie​  ​ fauny​  ​ Polski”​  ​ (Państwowe​  ​ Wydawnictwo  Naukowe,​  ​ 1976).​  ​ Jezioro​  ​ Gopło​  ​ rozciągało​  ​ się​  ​ kiedyś​  ​ kilka​  ​ km​  ​ dalej​  ​ na​  ​ północ​  ​ i​  ​ sięgało​  ​ głębiej  na​  ​ południe.​  ​ Za​  ​ pewne​  ​ można​  ​ uznać​  ​ istnienie​  ​ dawnego​  ​ szlaku​  ​ wodnego​  ​ Gopło­​  ​ Warta­​  ​ podaje  publikacja​  ​ autorstwa​  ​ W.​  ​ Hensel,​  ​ A.​  ​ Broniewska​  ​ (“Starodawna​  ​ Kruszwica,​  ​ od​  ​ czasów  najdawniejszych​  ​ do​  ​ roku​  ​ 1271”​  ​ wydana​  ​ we​  ​ Wrocławiu​  ​ w​  ​ 1961​  ​ r).     K.​  ​ Szajnocha​  ​ pisze​  ​ „Cała​  ​ okolica​  ​ kruszwicka​  ​ była​  ​ według​  ​ znawcy​  ​ tych​  ​ rzeczy​  ​ „podobną​  ​ do  ogromnej​  ​ wyspy,​  ​ oblanej​  ​ naokoło​  ​ wodami​  ​ łączącymi​  ​ Gopło​  ​ z​  ​ Wartą,​  ​ Wisłą​  ​ i​  ​ Bałtykiem”.  Z​  ​ racji​  ​ łatwości​  ​ obrony​  ​ tego​  ​ typu​  ​ lokalizacje​  ​ były​  ​ wówczas​  ​ preferowane​  ​ przez​  ​ władców.​  ​ Wg​  ​ sag  i​  ​ legend​  ​ z​  ​ kronik​  ​ średniowiecznych,​  ​ już​  ​ poprzednik​  ​ Popiela​  ​ II­​  ​ Popelusa​  ​ Secundusa­​  ​ Popiel​  ​ I,  Popelus​  ​ I​  ​ przeniósł​  ​ stolicę​  ​ państwa​  ​ do​  ​ Kruszwicy​  ​ (Cruswitz,​  ​ Crusphicia,​  ​ istnieje​  ​ niezwykła​  ​ ilość  odmian​  ​ nazw​  ​ tej​  ​ miejscowości).     Kruświca​  ​ to​  ​ miała​  ​ przed​  ​ Gnieznem​  ​ i​  ​ Poznaniem​  ​ że​  ​ położenie​  ​ jej​  ​ ukazywało​  ​ wszelkie​  ​ bezpieczeństwo  od​  ​ niespodzianych​  ​ napaści​  ​ a​  ​ w​  ​ otwartej​  ​ wojnie​  ​ zrażało​  ​ całą​  ​ potęgę​  ​ nieprzyjaciela​  ​ Z​  ​ jednej​  ​ strony​  ​ długie​  ​ i  otwarte​  ​ jezioro​  ​ z​  ​ drugich​  ​ głębokie​  ​ jego​  ​ zatoki​  ​ cieśniny​  ​ odnogi​  ​ Noteci​  ​ i​  ​ nieprzebyte​  ​ bagna​  ​ czyniły​  ​ do​  ​ niej  przystęp​  ​ trudny​  ​ a​  ​ przy​  ​ miernej​  ​ obronie​  ​ zewsząd​  ​ straszny​  ​ dla​  ​ najodważniejszego​  ​ napastnika​  ​ Przemysł​  ​ i  sztuka​  ​ przyłożyła​  ​ się​  ​ jeszcze​  ​ więcej​  ​ do​  ​ obwarowania​  ​ tego​  ​ miejsca​  ​ hr​  ​ Fryderyk​  ​ Skórzewski​  ​ jako​  ​ znawca​  ​ i  prawy​  ​ miłośnik​  ​ zabytków​  ​ dawnej​  ​ chwały​  ​ narodowej​  ​ po​  ​ pilnem​  ​ rozpoznaniu​  ​ położenia​  ​ i​  ​ śladów  niezatartych​  ​ dotąd​  ​ dla​  ​ bystrzejszego​  ​ oka​  ​ przeświadczył​  ​ się​  ​ że​  ​ prócz​  ​ potężnego​  ​ zamku​  ​ zbudowanego​  ​ na 


półwyspie​ ​ głębokie​  ​ przekopy​  ​ wysokie​  ​ wały​  ​ i​  ​ groble​  ​ bezpośrednio​  ​ zamykały​  ​ wszelki​  ​ przystęp​  ​ do​  ​ Kruświcy  że​  ​ miasto​  ​ to​  ​ rozciągało​  ​ się​  ​ bardzo​  ​ znacznie​  ​ mianowicie​  ​ wzdłuż​  ​ grobli​  ​ nad​  ​ brzegami​  ​ samego​  ​ jeziora  nareszcie​  ​ że​  ​ cała​  ​ ta​  ​ posada​  ​ była​  ​ przedtem​  ​ podobną​  ​ do​  ​ ogromnej​  ​ wyspy​  ​ oblanej​  ​ nakoło​  ​ wodami. 

(wg​ ​ Dzieła.​  ​ Wyd.​  ​ K.J.​  ​ Turowskiego;​  ​ Autor:​  ​ Wawrzyniec​  ​ Surowiecki).    Na​  ​ stronie​  ​ 264​  ​ publikacji​  ​ „Studien​  ​ zur​  ​ Cultur­Geschichte​  ​ Polens”​  ​ znajduje​  ​ się​  ​ opis​  ​ budowy  większego​  ​ kanału​  ​ łączącego​  ​ Wartę​  ​ i​  ​ Noteć.​  ​ Autor​  ​ opisuje​  ​ znalezienie​  ​ i​  ​ zniszczenie​  ​ bez  przeprowadzenia​  ​ badań​  ​ wielu​  ​ zatopionych​  ​ statków​  ​ rzecznych​  ​ zagrzebanych​  ​ w​  ​ bagnach,  torfowiskach​  ​ przez​  ​ które​  ​ prowadzono​  ​ nowo­budowany​  ​ kanał.    „Gopło​  ​ ma​  ​ dziś​  ​ 24​  ​ km2​  ​ obszaru,​  ​ lecz​  ​ dawniej​  ​ było​  ​ znacznie​  ​ większe​  ​ i​  ​ miało​  ​ prawdopodobnie  połączenie​  ​ z​  ​ Wisłą​  ​ przez​  ​ Bachorzę​  ​ i​  ​ Z głowiączkę”​ ­​  ​ podaje​  ​ tom​  ​ 3​  ​ „Wiedzy​  ​ o​  ​ Polsce”​  ​ z​  ​ 1931​  ​ r. 

W​ ​ owych​  ​ to​  ​ dawnych​  ​ czasach​  ​ było​  ​ Gopło​  ​ punktem​  ​ centralnym​  ​ całej​  ​ żeglugi​  ​ polskiej,​  ​ głównem  stanowiskiem​  ​ dla​  ​ statków​  ​ idących​  ​ wielkim​  ​ gościńcem​  ​ wodnym​  ​ łączącym​  ​ Szczecin​  ​ z​  ​ Gdańskiem.  Zagrożone​  ​ srogą​  ​ burzą​  ​ morską​  ​ i​  ​ niebezpieczeństwem​  ​ rozbicia​  ​ się​  ​ lub​  ​ zapędzenia​  ​ na​  ​ pełne​  ​ morze​  ​ wolały  też​  ​ statki​  ​ przebierać​  ​ się​  ​ zaciszniejszą​  ​ drogą​  ​ na​  ​ Gopło​  ​ niż​  ​ płynąć​  ​ wzdłuż​  ​ wybrzeży.​  ​ T ysiące​  ​ masztów​  ​ mijało  więc​  ​ corocznie​  ​ Kruszwicę​  ​ a​  ​ mniemaniem​  ​ niektórych​  ​ przyświecała​  ​ w​  ​ długich​  ​ nocach​  ​ Mysza​  ​ wieża​  ​ jako  morska​  ​ latarnia​  ​ zawijającym​  ​ do​  ​ kruszwickiego​  ​ portu​  ​ statkom.​  ​ Z e​  ​ stanem​  ​ Gopła​  ​ wiązał​  ​ się​  ​ też​  ​ nader​  ​ ściśle  stan​  ​ nadgoplańskiej​  ​ Kruszwicy.​  ​ Ogromny​  ​ ruch​  ​ handlowy​  ​ na​  ​ morzu​  ​ polskiera​  ​ wzbogacił​  ​ ją​  ​ wcześnie  podniósł​  ​ na​  ​ czele​  ​ wszystkich​  ​ innych​  ​ miast​  ​ polskich. 

(wg​ ​ Geografia​  ​ fizyczna​  ​ Polski:​  ​ Napisał​  ​ Łucyan​  ​ Tatomir,​  ​ Tom​  ​ 1​  ​ Autorzy​  ​ Lucyan​  ​ Tatomir).   

Legenda​ ​ miejsca  1.​  ​ Popiel​  ​ II​  ​ jako​  ​ polski​  ​ Kaligula  Jest​  ​ to​  ​ historia​  ​ nie​  ​ ustępująca​  ​ jakością​  ​ opowieściom​  ​ o​  ​ wyczynach​  ​ Kaliguli,​  ​ Heliogabala​  ​ czy  Nerona,​  ​ i​  ​ opowiada​  ​ historię​  ​ pogańskiego​  ​ władcy,​  ​ rodzaju​  ​ kagana,​  ​ hamana​  ​ (rodzaj​  ​ pogańskiego  "cesarza").​  ​ Chodzi​  ​ o​  ​ historię​  ​ o​  ​ królu​  ​ Popielu​  ​ II,​  ​ upadku​  ​ Lechii​  ​ i​  ​ powstaniu​  ​ Polski.​  ​ Jest​  ​ to  opowieść​  ​ długa​  ​ i​  ​ skomplikowana,​  ​ tu​  ​ przytoczona​  ​ jedynie​  ​ w​  ​ ogromnym​  ​ skrócie.​  ​ Poduszczony 


przez​ ​ nową​  ​ żonę,​  ​ cudzoziemkę,​  ​ Popiel​  ​ II,​  ​ chce​  ​ zagarnąć​  ​ całość​  ​ władzy​  ​ w​  ​ państwie.​  ​ Pozorując  swoją​  ​ własną​  ​ stypę​  ​ podstępnie​  ​ truje​  ​ część​  ​ senatu​  ​ czyli​  ​ skoligaconych​  ​ z​  ​ nim​  ​ władców​  ​ prowincji  swojego​  ​ państwa.​  ​ Pozoruje​  ​ następnie​  ​ katastrofę​  ​ komunikacyjną,​  ​ każe​  ​ rodzinom​  ​ zmarłych  wierzyć​  ​ że​  ​ zmarli​  ​ oni​  ​ w​  ​ wyniku​  ​ wypadku​  ​ komunikacyjnego.​  ​ Odmawia​  ​ pogrzebania​  ​ ciał  zmarłych.​  ​ Wprowadza​  ​ tyranię.     Po​  ​ jakimś​  ​ czasie​  ​ sam​  ​ władca​  ​ staje​  ​ się​  ​ celem​  ​ spisku.​  ​ Możliwe​  ​ że​  ​ przeżywa​  ​ odsunięcie​  ​ od  władzy​  ​ i​  ​ ginie​  ​ później­​  ​ jak​  ​ donosi​  ​ Gal​  ​ Anonim,​  ​ możliwe​  ​ że​  ​ jest​  ​ zjedzony​  ​ przez​  ​ myszy​  ​ lub​  ​ że​  ​ pod  tą​  ​ nazwą​  ​ kryją​  ​ się​  ​ mieszkańcy​  ​ prowincji​  ​ Myzyja­​  ​ tego​  ​ już​  ​ źródła​  ​ historyczne,​  ​ poza​  ​ późniejszymi  kronikami​  ​ średniowiecznymi,​  ​ jednoznacznie​  ​ nie​  ​ precyzują.​  ​ Legendarne​  ​ imperium​  ​ Popiela​  ​ II,  dawna​  ​ Lechia,​  ​ ginie​  ​ i​  ​ znika.​  ​ "Upadła​  ​ także​  ​ wszystka​  ​ godność​  ​ i​  ​ zgasła​  ​ wszystka​  ​ chwała  Polaków,​  ​ w​  ​ popiół​  ​ się​  ​ obróciwszy"­​  ​ podsumowują​  ​ to​  ​ kroniki.      Według​  ​ Wincentego​  ​ Kadłubka​  ​ Popelus​  ​ Secundus,​  ​ Popiel​  ​ II​  ​ o​  ​ przydomku​  ​ Choscisci,​  ​  ​ miał​  ​ być  władcą​  ​ gnuśnym,​  ​ tchórzliwym,​  ​ zniewieściałym​  ​ i​  ​ zdradzieckim.​  ​ Za​  ​ namową​  ​ żony​  ​ miał​  ​ wytruć  swoich​  ​ dwudziestu​  ​ stryjów​  ​ (synów​  ​ Leszka​  ​ III),​  ​ podając​  ​ im​  ​ w​  ​ czasie​  ​ uczty​  ​ zatrute​  ​ wino,​  ​ a  następnie​  ​ odmówił​  ​ pogrzebania​  ​ ciał.     Opis​  ​ ten​  ​ stał​  ​ się​  ​ kanwą​  ​ dla​  ​ kolejnych​  ​ pokoleń​  ​ historyków​  ​ próbujących,​  ​ na​  ​ podstawie  przedstawionych​  ​ opisów​  ​ i​  ​ wywodów​  ​ genealogicznych,​  ​ zidentyfikować​  ​ tą​  ​ postać.​  ​ Odrzucono  późniejsze​  ​ źródła​  ​ jako​  ​ zbyt​  ​ skażone,​  ​ i​  ​ skupiono​  ​ się​  ​ na​  ​ najwcześniejszych​  ​ wersjach​  ​ tej​  ​ historii.  Naukowcy​  ​ podjęli​  ​ niezwykłą​  ​ pracę​  ​ nad​  ​ próbą​  ​ odtworzenia​  ​ historycznej​  ​ postaci​  ​ na​  ​ podstawie  zachowanych​  ​ źródeł.​  ​ Odkrywają​  ​ prawdziwą​  ​ postać​  ​ która​  ​ stała​  ​ się​  ​ odpowiednikiem​  ​ "Kaliguli"​  ​ i  "Nerona"​  ​ w​  ​ polskim​  ​ wydaniu.   

2.​ ​ Upozorowana​  ​ katastrofa​  ​ statku  Wg​  ​ jednej​  ​ z​  ​ najstarszych​  ​ wersji​  ​ lokalnej​  ​ historii​  ​ Kujaw,​  ​ miejscowy​  ​ władca,​  ​ Popiel​  ​ II,​  ​ miał  dokonać​  ​ okrutnego​  ​ spisku.​  ​ Miał​  ​ on​  ​ otruć​  ​ swoich​  ​ współrządzących​  ​ ogromnym​  ​ imperium  krewnych,​  ​ a​  ​ ich​  ​ ciała​  ​ porzucić.​  ​ Jak​  ​ chce​  ​ lokalna​  ​ wersja​  ​ legendy,​  ​ rodzinom​  ​ zmarłych​  ​ krewnych  zgony​  ​ tłumaczono​  ​ katastrofą​  ​ komunikacyjną.​  ​ Zgodnie​  ​ z​  ​ oficjalną​  ​ wersją​  ​ historii​  ​ wg​  ​ dworu  demonicznego​  ​ despoty,​  ​ przytoczoną​  ​ w​  ​ lokalnie​  ​ zachowanej​  ​ wersji​  ​ tej​  ​ historii­​  ​ statek,​  ​ którym  powracali​  ​ po​  ​ upojnym​  ​ bankiecie​  ​ u​  ​ władcy​  ​ jego​  ​ goście,​  ​ miał​  ​ się​  ​ wywrócić,​  ​ a​  ​ owi​  ​ goście­​  ​ mieli  zginąć​  ​ w​  ​ wyniku​  ​ wypadku​  ​ podczas​  ​ podróży.   


3.​ ​ Popiel​  ​ ucieka.​  ​ Szklana​  ​ bania.    Jakiś​  ​ czas​  ​ później​  ​ władca​  ​ traci​  ​ władzę.​  ​ Jak​  ​ chce​  ​ lokalna,​  ​ miejscowa,​  ​ przedrukowana​  ​ w​  ​ lokalnej  gazecie,​  ​ legenda­​  ​ przed​  ​ zemstą​  ​ próbował​  ​ się​  ​ ukryć​  ​ nawet​  ​ pod​  ​ wodami​  ​ jeziora​  ​ Gopło,​  ​ w​  ​ wielkiej  szklanej​  ​ bani.    

polskie,​ ​ ruskie​  ​ litewskie​  ​ Autorzy​  ​ Lucjan​  ​ Siemieński 

​ ​ wg​  ​ Podania​  ​ i​  ​ Legendy 

Siadłem​ ​ na​  ​ jednym​  ​ z​  ​ ułamów​  ​ starożytnego​  ​ zamku​  ​ tego​  ​ wiodąc​  ​ okiem​  ​ po​  ​ niezmiernej​  ​ przestrzeni​  ​ w​  ​ około  cofnęła​  ​ się​  ​ myśl​  ​ moja​  ​ wstecz​  ​ wieków​  ​ dziesięciu.​  ​ Z​  ​ wysokości​  ​ tej​  ​ gdy​  ​ niebo​  ​ pogodne​  ​ i​  ​ woda  niezmarszczona​  ​ wiatrem​  ​ widać​  ​ jeszcze​  ​ w​  ​ jeziorze​  ​ słupy​  ​ murowane​  ​ mostu​  ​ który​  ​ prowadził​  ​ na​  ​ wyspę  Rzepnę​  ​ gdzie​  ​ były​  ​ ogrody​  ​ króla​  ​ Popiela.    Zjedzenie​  ​ króla​  ​ tego​  ​ przez​  ​ myszy​  ​ podług​  ​ zdrowego​  ​ rozsądku​  ​ bajką​  ​ być​  ​ musi​  ​ lecz​  ​ te​  ​ był​  ​ monarcha​  ​ imienia  tego​  ​ dziejopisowie​  ​ i​  ​ miejscowe​  ​ dowodzą​  ​ podania​  ​ dowodzą​  ​ że​  ​ kraj​  ​ w​  ​ którym​  ​ tak​  ​ ogromne​  ​ wystawiono  zamki​  ​ w​  ​ którym​  ​ w​  ​ wodzie​  ​ nawet​  ​ umiano​  ​ murować​  ​ że​  ​ kraj​  ​ mówię​  ​ taki​  ​ nie​  ​ musiał​  ​ być​  ​ barbarzyńskim.    Bajkę​  ​ zjedzenia​  ​ przez​  ​ myszy​  ​ tak​  ​ można​  ​ tłumaczyć​  ​ że​  ​ Popiel​  ​ był​  ​ ciemiężycielem​  ​ popędliwym​  ​ szalonym​  ​ i  znienawidzonym​  ​ od​  ​ poddanych​  ​ swych​  ​ królem​  ​ że​  ​ po​  ​ śmierci​  ​ mógł​  ​ był​  ​ być​  ​ wystawionym​  ​ w​  ​ świątyni  pogańskiej​  ​ że​  ​ tam​  ​ myszy​  ​ uszkodziły​  ​ ciało​  ​ ztąd​  ​ zawziętość​  ​ na​  ​ znienawidzonego​  ​ utworzyła​  ​ bajkę​  ​ aż  oddaleniem​  ​ czasów​  ​ wrodzona​  ​ w​  ​ człowieku​  ​ miłość​  ​ do​  ​ wszystkiego​  ​ co​  ​ jest​  ​ niepodobnem​  ​ co​  ​ bieg  zwyczajny​  ​ natury​  ​ przechodzi​  ​ utwierdziły​  ​ tę​  ​ bajkę​  ​ że​  ​ Popiel​  ​ za​  ​ życia​  ​ był​  ​ przez​  ​ myszy​  ​ zjedzony.    W​  ​ okolicach​  ​ Kruszwicy​  ​ każdy​  ​ wierzy​  ​ tej​  ​ bajce​  ​ opowiadają​  ​ z​  ​ okolicznościami​  ​ o​  ​ których​  ​ niewspominają  bajeczni​  ​ nawet​  ​ dziejopisowie​  ​ np​  ​ że​  ​ Popiel​  ​ niewiedząc​  ​ jak​  ​ się​  ​ od​  ​ męczących​  ​ go​  ​ myszy​  ​ ustrzedz​  ​ kazał  zrobić​  ​ potężną​  ​ banię​  ​ szklanną​  ​ zamknął​  ​ się​  ​ w​  ​ niej​  ​ i​  ​ na​  ​ dużym​  ​ łańcuchu​  ​ na​  ​ dno​  ​ jeziora​  ​ Gopła​  ​ wpuścił​  ​ lecz  zajadłe​  ​ stworzenia​  ​ i​  ​ tam​  ​ go​  ​ ścigając​  ​ zanurzyły​  ​ się​  ​ na​  ​ dno​  ​ przegryzły​  ​ banię​  ​ i​  ​ tam​  ​ nieszczęśliwego  monarchę​  ​ zajadły.    


Za:​ ​ Podróże​  ​ historyczne​  ​ po​  ​ ziemiach​  ​ polskich​  ​ między​  ​ rokiem​  ​ 1811​  ​ a​  ​ 1828​  ​ odbyte,​  ​  ​ Autorzy  Julian​  ​ U.​  ​ Niemcewicz   

4.​ ​ Popiel​  ​ II​  ​ był​  ​ władcą­psychopatą?    Nie​  ​ wiadomo,​  ​ skąd​  ​ te​  ​ historie​  ​ znalazły​  ​ się​  ​ wśród​  ​ mieszkańców​  ​ okolic​  ​ jeziora​  ​ Gopło,​  ​ i​  ​ były​  ​ żywe  jeszcze​  ​ wiele​  ​ setek​  ​ lat​  ​ po​  ​ okresie​  ​ tych​  ​ zdarzeń.​  ​ Być​  ​ może­​  ​ Popiel​  ​ był​  ​ lokalną​  ​ wersją​  ​ Kaliguli.  Także​  ​ po​  ​ tym​  ​ władcy​  ​ i​  ​ jego​  ​ zbrodniach​  ​ pozostała​  ​ niezwykła​  ​ pamięć​  ​ wśród​  ​ lokalnej​  ​ populacji,  uwieńczona​  ​ odkryciem​  ​ dwóch​  ​ wielkich​  ​ barek​  ​ na​  ​ dnie​  ​ jeziora​  ​ Nemi​  ​ (w​  ​ tym​  ​ celu​  ​ wypompowano​  ​ z  niego​  ​ 40​  ​ mln​  ​ metrów​  ​ sześć.​  ​ wody)​  ​ po​  ​ 1,9​  ​ tys.​  ​ lat​  ​ od​  ​ zbrodni​  ​ nad​  ​ owym​  ​ jeziorem.​  ​ Kaligula​  ​ miał  urządzić​  ​ na​  ​ owych​  ​ barkach​  ​ imprezę,​  ​ po​  ​ czym­​  ​ zatopić​  ​ je​  ​ w​  ​ wodzie​  ​ wraz​  ​ z​  ​ bawiącymi​  ​ się​  ​ na  owych​  ​ barkach​  ​ ludźmi.  

 

Fot.​ ​ Kaligula​  ​ ­​  ​ popiersie​  ​ (cc​  ​ Wikimedia,​  ​ G.Dallorto)      Jednym​  ​ z​  ​ niemych​  ​ dowodów​  ​ technologii​  ​ działań​  ​ Kaliguli​  ​ jest​  ​ odkryta​  ​ na​  ​ jeziorze​  ​ Nemii​  ​ flotylla  zatopionych​  ​ okrętów.​  ​ Były​  ​ długie​  ​ na​  ​ 70​  ​ metrów​  ​ i​  ​ szerokie​  ​ na​  ​ 18.​  ​ Wypełniono​  ​ je​  ​ marmurami​  ​ i  zaopatrzono​  ​ w​  ​ ciepłą​  ​ i​  ​ zimną​  ​ wodę,​  ​ z​  ​ fontannami​  ​ napędzanymi​  ​ pompami​  ​ tłokowymi.​  ​ Barki  wykonano​  ​ skomplikowaną​  ​ technologią,​  ​ były​  ​ zastosowane​  ​ nawet​  ​ nowoczesne​  ​ łożyska​  ​ kulowe,​  ​ w  których​  ​ mogły​  ​ się​  ​ obracać​  ​ przedmioty,​  ​ być​  ​ może​  ​ posągi.  


Cesarz,​ ​ samemu​  ​ ratując​  ​ się​  ​ ucieczką​  ​ na​  ​ brzeg,​  ​ miał​  ​ polecić​  ​ zatopić​  ​ statki​  ​ wraz​  ​ z​  ​ upitymi  dostojnikami​  ​ podczas​  ​ jednej​  ​ z​  ​ imprez,​  ​ jak​  ​ chce​  ​ ustna​  ​ tradycja​  ​ przytoczona​  ​ na​  ​ łamach  czasopisma​  ​ “Popular​  ​ Science”​  ​ z​  ​ roku​  ​ 1929.​  ​ Łącząc​  ​ “​ forensic​  ​ psychiatry​ ”,​  ​ psychiatrię​  ​ prawno­  sądową,​  ​ z​  ​ najnowszymi​  ​ badaniami​  ​ archeologicznymi,​  ​ badacze​  ​ odtworzyli​  ​ nowy​  ​ obraz​  ​ krwawej  atmosfery​  ​ tamtych​  ​ dni​  ​ pod​  ​ panowaniem​  ​ Kaliguli.   

5.​ ​ Historycy​  ​ i​  ​ medycy​  ​ badają​  ​ wspólnie  przypadek​  ​ choroby​  ​ Kaliguli     Rzym​  ​ był​  ​ krajem​  ​ zbudowanym​  ​ przez​  ​ wielkich​  ​ ludzi­​  ​ posiadających​  ​ siłę​  ​ i​  ​ majątki​  ​ w​  ​ skali​  ​ którą  ledwo​  ​ możemy​  ​ pojąć.​  ​ Używają​  ​ ich​  ​ aby​  ​ zapewnić​  ​ sobie​  ​ nieśmiertelność.​  ​ Podbijają​  ​ obce​  ​ kraje,  budują​  ​ wielkie​  ​ monumenty,​  ​ dbają​  ​ o​  ​ to​  ​ aby​  ​ ich​  ​ imiona​  ​ były​  ​ dobrze​  ​ zapamiętane.    Tymczasem​  ​ Kaligula​  ​ jest​  ​ inny.​  ​ Jest​  ​ zapamiętany​  ​ jako​  ​ perwersyjny​  ​ potwór,​  ​ niemniej​  ​ był  prawdziwą​  ​ osobą.​  ​ Jego​  ​ statuy​  ​ i​  ​ popiersia​  ​ zostały​  ​ zniszczone,​  ​ przetrwały​  ​ ledwie​  ​ nieliczne,​  ​ jak​  ​ ta  powyższa,​  ​ kolorowa,​  ​ kopia​  ​ oryginału​  ​ z​  ​ odtworzoną​  ​ antyczną​  ​ kolorystyką,​  ​ tak​  ​ jak​  ​ odcyfrowali​  ​ ją  badacze.     Czy​  ​ był​  ​ zły?​  ​ Czy​  ​ był​  ​ szalony?​  ​ Czy​  ​ był​  ​ obłąkany?​  ​ Psychiatra​  ​ sądowy​  ​ Elisabeth​  ​ Ford​  ​ badała  zachowane​  ​ dokumenty,​  ​ aby​  ​ określić​  ​ sytuację.​  ​ Psychopaci​  ​ mają​  ​ zwykle​  ​ nieregularności​  ​ w​  ​ ich  umyśle.​  ​ Z​  ​ uwagi​  ​ na​  ​ trudności​  ​ w​  ​ bezpośredniej​  ​ diagnozie​  ​ z​  ​ uwagi​  ​ na​  ​ upływ​  ​ czasu,​  ​ oraz​  ​ na  dostępne​  ​ historie​  ​ przypominające​  ​ swą​  ​ jakością​  ​ historie​  ​ ze​  ​ współczesnych​  ​ nam​  ​ tabloidów,  odkrywanie​  ​ choroby​  ​ Kaliguli​  ​ to​  ​ działanie​  ​ trudne.     Kaligula​  ​ odziedziczył​  ​ wielkie​  ​ imperium​  ​ i​  ​ miłość​  ​ swoich​  ​ poddanych,​  ​ będąc​  ​ synem​  ​ wielkiego​  ​ idola  tłumów​  ​ obywateli:​  ​ Germanikusa.​  ​ Obywatele​  ​ wg​  ​ ówczesnej​  ​ tradycji​  ​ przekazywali​  ​ cechy​  ​ rodziców  na​  ​ ich​  ​ dzieci,​  ​ pokładając​  ​ w​  ​ nich​  ​ wielkie​  ​ nadzieje.​  ​ Tymczasem,​  ​ wg​  ​ przekazów,​  ​ imperium​  ​ pod  rządami​  ​ Kaliguli​  ​ pogrążyło​  ​ się​  ​ w​  ​ paranoi,​  ​ perwersji.    Zgodę​  ​ na​  ​ jego​  ​ rządy​  ​ musiał​  ​ wyrazić​  ​ senat:​  ​ nieobieralne​  ​ ciało​  ​ 500​  ​ najbardziej​  ​ wpływowych  postaci​  ​ ówczesnego​  ​ świata.​  ​ Obiecuje​  ​ im​  ​ że​  ​ będzie​  ​ się​  ​ zachowywał​  ​ jakby​  ​ był​  ​ ich​  ​ synem,​  ​ ich  strażnikiem.​  ​ Po​  ​ raz​  ​ pierwszy​  ​ w​  ​ historii​  ​ Rzymu​  ​ Senat​  ​ powierzył​  ​ właściwie​  ​ absolutną​  ​ władzę.​  ​ Ma  władzę​  ​ życia​  ​ i​  ​ śmierci​  ​ nad​  ​ 55​  ​ milionami​  ​ ówczesnych​  ​ mieszkańców.​  ​ Wypuszczono​  ​ więźniów  politycznych,​  ​ zniesiono​  ​ lub​  ​ zredukowano​  ​ podatki.     6​  ​ miesięcy​  ​ po​  ​ koronacji​  ​ Kaligula​  ​ znika​  ​ z​  ​ widoku,​  ​ i​  ​ gdy​  ​ nagle​  ​ powraca,​  ​ nikt​  ​ nie​  ​ wie​  ​ co​  ​ się​  ​ stało.  Doniesienia​  ​ mówiły​  ​ że​  ​ się​  ​ przetransformował,​  ​ że​  ​ odtąd​  ​ stał​  ​ się​  ​ niezwykle​  ​ tyraniczny,​  ​ brutalny,​  ​ a 


jedno​ ​ z​  ​ przekazów​  ​ mówi​  ​ że​  ​ stał​  ​ się​  ​ potworem.​  ​ Z​  ​ pałacu​  ​ zaczęły​  ​ się​  ​ roznosić​  ​ dziwne​  ​ pogłoski.  Jakoby​  ​ Kaligula​  ​ już​  ​ więcej​  ​ nie​  ​ spał,​  ​ nadużywał​  ​ znacznie​  ​ alkoholu,​  ​ pogrążał​  ​ się​  ​ w​  ​ seksualnej  rozpuście,​  ​ ulegał​  ​ nagłym​  ​ wahaniom​  ​ nastroju.​  ​ Stawał​  ​ się​  ​ coraz​  ​ bardziej​  ​ tyraniczny​  ​ i​  ​ gwałtowny.     Później​  ​ nastąpiło​  ​ zachowanie​  ​ publiczne​  ​ które​  ​ można​  ​ było​  ​ nazwać​  ​ dziwacznym.​  ​ Największą​  ​ w  historii​  ​ krążących​  ​ o​  ​ Kaliguli​  ​ jest​  ​ ta​  ​ o​  ​ tym​  ​ jak​  ​ próbował​  ​ uczynić​  ​ swojego​  ​ ulubionego​  ​ konia  konsulem,​  ​ dając​  ​ mu​  ​ najważniejsze,​  ​ kluczowe​  ​ stanowisko​  ​ w​  ​ senacie.​  ​ Kaligula​  ​ zbudował​  ​ mu  pałac​  ​ –​  ​ stajnię,​  ​ zapraszał​  ​ nawet​  ​ ludzi​  ​ na​  ​ rozmowy​  ​ z​  ​ koniem​  ​ podczas​  ​ wspólnych​  ​ obiadów​  ​ ze  zwierzęciem.    Odtwarzanie​  ​ historii​  ​ choroby​  ​ Kaliguli​  ​ jest​  ​ trudne:​  ​ część​  ​ źródeł​  ​ mówi​  ​ że​  ​ wiele​  ​ osób​  ​ za​  ​ chorobę  Kaliguli​  ​ zapłaciło​  ​ życiem.​  ​ Kaligula​  ​ rozpoczyna​  ​ zabijanie.​  ​ Ginie​  ​ jego​  ​ teść,​  ​ oskarżony​  ​ o  spiskowanie​  ​ przeciwko​  ​ niemu,​  ​ to​  ​ samo​  ​ spotyka​  ​ jego​  ​ kuzyna​  ​ i​  ​ bezpośredniego​  ​ następcę.     Badacze​  ​ pokazują​  ​ na​  ​ częstość​  ​ występowania​  ​ epilepsji,​  ​ padaczki,​  ​ w​  ​ jego​  ​ rodzinie.​  ​ Jedna​  ​ z​  ​ form  padaczki​  ​ powoduje​  ​ zaburzenia​  ​ psychiczne,​  ​ w​  ​ szczególności​  ​ osobie​  ​ trapionej​  ​ tą​  ​ przypadłością  myli​  ​ się​  ​ rzeczywistość​  ​ z​  ​ jego​  ​ urojeniami.     Dzieci​  ​ które​  ​ mają​  ​ znaczących​  ​ rodziców,​  ​ które​  ​ zaznaczyły​  ​ się​  ​ w​  ​ historii,​  ​ dzieci​  ​ te​  ​ albo​  ​ starają​  ​ się  naśladować​  ​ rodziców,​  ​ albo​  ​ też​  ​ starają​  ​ się​  ​ zasługom​  ​ tych​  ​ rodziców​  ​ zaprzeczyć,​  ​ np.​  ​ poprzez  swoje​  ​ zachowanie.​  ​ Dlaczego?​  ​ Wychowanie​  ​ takich​  ​ osób​  ​ jak​  ​ dzieci​  ​ bohaterów​  ​ jest​  ​ dramatycznie  inne​  ​ niż​  ​ innych​  ​ dzieci.​  ​ Opinie​  ​ mówią​  ​ o​  ​ tym​  ​ jak​  ​ matka​  ​ Kaliguli​  ​ ubierała​  ​ go​  ​ w​  ​ małe​  ​ rozmiary  uniformów​  ​ żołnierskich,​  ​ i​  ​ stał​  ​ się​  ​ maskotką​  ​ żołnierzy,​  ​ zyskując​  ​ nawet​  ​ przezwisko:​  ​ “bucik”­  Kaligula.    

6.​ ​ Podobne​  ​ zbrodnie​  ​ Popiela​  ​ II​  ​ i​  ​ Kaliguli    Popiel​  ​ II,​  ​ Pompillus​  ​ Secundus,​  ​ zwany​  ​ Chosisco­​  ​ Chościsko,​  ​ miał​  ​ podstępnie​  ​ zamordować  swoją​  ​ matkę.​  ​ Rozdział​  ​ I​  ​ ks.​  ​ I​  ​ Galla​  ​ nosi​  ​ nagłówek​  ​ "De​  ​ Duce​  ​ Popelone​  ​ dicto​  ​ Chosisco".​  ​ Imię​  ​ to  podawane​  ​ jest​  ​ rozmaicie:​  ​ "Chosisco,​  ​ Chossisco,​  ​ Choszysto,​  ​ Chosischo,​  ​ Chosisstco,  Choszyszeo,​  ​ Chosziszco...".    Władca​  ​ ten​  ​ nosi​  ​ wiele​  ​ podobieństw​  ​ z​  ​ rzymskim​  ​ cesarzem​  ​ Kaligulą,​  ​ podobnież​  ​ miał​  ​ on​  ​ panować  nad​  ​ wielkim​  ​ imperium.​  ​ Jego​  ​ rządy​  ​ były​  ​ także​  ​ okresem​  ​ terroru.​  ​ Popiel​  ​ II​  ​ miał​  ​ zabijać​  ​ tych​  ​ którzy  mu​  ​ zwracali​  ​ uwagę​  ​ i​  ​ napominali​  ​ go.     A  matka  jego  była  bardzo  uboga.   Chciała  ona  choć  też  raz  kochanego  syna  zobaczyć,   bo go już dawno nie  widziała.   Przyszła tedy do Kruszwicy,  ale Popiel niepobożny i niepoczciwy zaparł się swojej kochanej matki,   za​  ​ co​  ​ go​  ​ też​  ​ Pan​  ​ Bóg​  ​ . .. 


wg​ ​ Nie​  ​ wszystko​  ​ bajka:​  ​ polskie​  ​ ludowe​  ​ podania​  ​ historyczne,​  ​ 1983​  ​ ­​  ​ Strona​  ​ 41  https://books.google.pl/books?id=3gDaAAAAMAAJ      A  kiedy  Popiel  zobaczył  kochaną  matkę,   to  choć ją poznał,  jednak się jej wyparł i mówił,  że to nie jest jego  matka,     wg​  ​ Oskar​  ​ Kolberg:​  ​ Dzieła​  ​ wszystkie:​  ​ W.​  ​ Ks.​  ​ Poznańskie​  ​ cz.​  ​ I­VII​  ​ ­​  ​ Strona​  ​ 373  https://books.google.pl/books?id=ZqmBAAAAMAAJ    Jeszcze  kochanego  syna  zobaczyć,   bo  juz  go  dawno  nie  widziała.   Ale  Popiel  niepobożny  i  niepoczciwy  kiedy  zobaczył  kochaną  matkę,   to  choć  ją  poznał,   jednak się jej wyparł twierdząc,  że to nie jest jego matka i  powiedział:  „A  niech  mnie  myszy  zjedzą,   jeśli ta kobieta jest moją matką".  Na to odrzekła matka: „Mój synu  kochany,   ja  jestem  twoją  matką,   a  ty  mnie  się  wyparłeś.   Oby  ci  się  tak  nie  stało,   jak  powiedziałeś"  –  i  odeszła.​  ​ Wtem​  ​ mysz​  ​ się​  ​ pokazała​  ​ Popiel​  ​ wziął​  ​ miecz​  ​ i​  ​ rozciął​  ​ ją.​  ​ Z araz​  ​ zrobiły​  ​ się​  ​ dwie​  ​ myszy​  ​ z​  ​ tej​  ​ jednej...    wg​  ​ Mit​  ​ kruszwicki:​  ​ badanie​  ​ wiaroznawcze​  ​ ­​  ​ Strona​  ​ 208  https://books.google.pl/books?id=k38_AQAAMAAJ  Antoni​  ​ Czubryński​  ​ Gebethner​  ​ i​  ​ Spółka,​  ​ 1915​  ​ ­​  ​ stromn​  ​ 253         


1.​ ​ Wg​  ​ Powieści​  ​ Wielkopolskie,​  ​ R.W.​  ​ Berwiński,​  ​ Wrocław​  ​ 1840  Powieści​  ​ wielko­polskie​  ​ ­​  ​ T om​  ​ 1​  ​ ­​  ​ Strona​  ​ 211   https://books.google.pl/books?id=NxwEAAAAYAAJ  Ryszard​  ​ Berwiński​  ​ ­​  ​ 1840   

2.​  ​ T ytułMit​  ​ kruszwicki:​  ​ badanie​  ​ wiaroznawcze  Autor

​ ​ Antoni​  ​ Czubryński 

Wydawca

Gebethner​ ​ i​  ​ Spółka,​  ​ 1915 


7.​ ​ Czy​  ​ Popiela​  ​ II​  ​ zjadły​  ​ myszy,​  ​ czy  ludzie?​  ​ Czy​  ​ w​  ​ ogóle​  ​ umarł?    W​  ​ tekście​  ​ kroniki​  ​ Galla​  ​ Anonima​  ​ jest​  ​ wzmianka​  ​ o​  ​ królu​  ​ królów​  ​ i​  ​ księciu​  ​ książąt­  najprawdopodobniej​  ​ cesarzu​  ​ niemieckim.​  ​ Być​  ​ może​  ​ już​  ​ wówczas​  ​ obalono​  ​ Popiela​  ​ II,​  ​ i​  ​ zrobiono  to​  ​ przy​  ​ pomocy​  ​ ościennego​  ​ mocarstwa.​  ​ Koniec​  ​ Popiela​  ​ II​  ​ oznaczał​  ​ koniec​  ​ Lechii,​  ​ koniec  niepodległości​  ​ i​  ​ niezależności.    Po​  ​ tym​  ​ wszystkim​  ​ młody​  ​ Siemowit,​  ​ syn​  ​ Piasta​  ​ Chościskowica,​  ​ wzrastał​  ​ w​  ​ siły​  ​ i​  ​ lata​  ​ i​  ​ z​  ​ dnia​  ​ na​  ​ dzień  postępował​  ​ i​  ​ rósł​  ​ w​  ​ zacności​  ​ do​  ​ tego​  ​ stopnia,​  ​ że​  ​ ​ król​  ​ królów​  ​ i​  ​ książę​  ​ książąt​  ​ za​  ​ powszechną​  ​ zgodą​  ​ ustanowił  go​  ​ księciem​  ​ Polski,​  ​ a​  ​ Popiela​  ​ wraz​  ​ z​  ​ potomstwem​  ​ doszczętnie​  ​ usunął​  ​ z​  ​ królestwa.  

Opowiadają​ ​ też​  ​ starcy​  ​ sędziwi,​  ​ że​  ​ ów​  ​ Popiel​  ​ wypędzony​  ​ z​  ​ królestwa​  ​ tak​  ​ wielkie​  ​ cierpiał  prześladowanie​  ​ od​  ​ myszy,​  ​ iż​  ​ z​  ​ tego​  ​ powodu​  ​ przewieziony​  ​ został​  ​ przez​  ​ swoje​  ​ otoczenie​  ​ na​  ​ wyspę,​  ​ gdzie  tak​  ​ długo​  ​ w​  ​ drewnianej​  ​ wieży​  ​ broniono​  ​ go​  ​ przed​  ​ owymi​  ​ rozwścieczonymi​  ​ zwierzętami,​  ​ które​  ​ tam  przepływały,​  ​ aż​  ​ opuszczony​  ​ przez​  ​ wszystkich​  ​ dla​  ​ zabójczego​  ​ smrodu​  ​ [unoszącego​  ​ się​  ​ z]​  ​ mnóstwa  pobitych​  ​ [myszy],​  ​ zginął​  ​ śmiercią​  ​ najhaniebniejszą,​  ​ bo​  ​ zagryziony​  ​ przez​  ​ [te]​  ​ potwory. 

Lecz​ ​ dajmy​  ​ pokój​  ​ rozpamiętywaniu​  ​ dziejów​  ​ ludzi,​  ​ których​  ​ wspomnienie​  ​ zaginęło​  ​ w​  ​ niepamięci  wieków​  ​ i​  ​ których​  ​ skaziły​  ​ błędy​  ​ bałwochwalstwa,​  ​ a​  ​ wspomniawszy​  ​ ich​  ​ tylko​  ​ pokrótce,​  ​ przejdźmy​  ​ do  głoszenia​  ​ tych​  ​ spraw,​  ​ które​  ​ utrwaliła​  ​ wierna​  ​ pamięć. 

Gall​ ​ Anonim,​  ​ "Kronika​  ​ polska",​  ​ Zakład​  ​ Narodowy​  ​ Ossolińskich,​  ​ Wrocław​  ​ 2003,​  ​ ISBN  9783939991649,​  ​ str.11.  Gall​  ​ Anonim:​  ​ Kronika​  ​ polska.​  ​ Wrocław:​  ​ Ossolineum/DeAgostini,​  ​ 2003,​  ​ s.​  ​ 13,​  ​ seria:​  ​ Skarby  Biblioteki​  ​ Narodowej.​  ​ ISBN​  ​ 83­7316­258­5. 


8.​ ​ Skutki​  ​ decyzji​  ​ Popiela​  ​ II​  ​ w​  ​ legendzie​  ​ i  w​  ​ historii    Wydaje​  ​ się​  ​ że​  ​ do​  ​ tego​  ​ stopnia​  ​ usilnie​  ​ starano​  ​ się​  ​ rozwiązać​  ​ kwestię​  ​ przestępcy​  ​ na​  ​ tronie,​  ​ że  poświęcono​  ​ w​  ​ tym​  ​ celu​  ​ niepodległość​  ​ kraju.​  ​ Proces​  ​ obalenia​  ​ władcy​  ​ i​  ​ jego​  ​ dynastii​  ​ wiązał​  ​ się​  ​ z  naruszeniem​  ​ lechickiej​  ​ niepodległości​  ​ i​  ​ politycznej​  ​ niezawisłości​  ​ w​  ​ stopniu​  ​ nieodwracalnym.  Jeśli​  ​ wierzymy​  ​ w​  ​ poprawność​  ​ kronik​  ​ (Galla​  ​ i​  ​ Wincentego​  ​ Kadłubka),​  ​ samorządny​  ​ kraj​  ​ miałby  zniknąć.     "Król​  ​ królów​  ​ i​  ​ książę​  ​ książąt"​  ​ ­​  ​ jeśliby​  ​ analizować​  ​ ten​  ​ fragment​  ​ opisu​  ​ narzędziami​  ​ historycznymi,  wydaje​  ​ się​  ​ niemalże​  ​ pewnym​  ​ że​  ​ ustęp​  ​ ów​  ​ odwołuje​  ​ się​  ​ do​  ​ zgody​  ​ na​  ​ objęcie​  ​ rządów​  ​ wydanej  przez​  ​ cesarza.​  ​ Oto­​  ​ sądząc​  ​ z​  ​ doniesienia​  ​ polskiego​  ​ kronikarza​  ​ Galla​  ​ Anonima,​  ​ zewnętrzne  mocarstwo​  ​ zniosło​  ​ niezależność​  ​ lokalnych​  ​ władz​  ​ i​  ​ utworzono​  ​ nową​  ​ prowincję​  ​ pozostającą​  ​ w  relacjach​  ​ klienckich,​  ​ po​  ​ rozpadzie​  ​ dawnej​  ​ państwowości​  ​ lechickiej​  ​ i​  ​ odebraniu​  ​ jej  niepodległości.   "Po​  ​ tym​  ​ wszystkim​  ​ młody​  ​ Siemowit,​  ​ syn​  ​ Piasta​  ​ Chościskowica,​  ​ wzrastał​  ​ w​  ​ siły​  ​ i​  ​ lata​  ​ i​  ​ z​  ​ dnia​  ​ na​  ​ dzień  postępował​  ​ i​  ​ rósł​  ​ w​  ​ zacności​  ​ do​  ​ tego​  ​ stopnia,​  ​ że​  ​ król​  ​ królów​  ​ i​  ​ książę​  ​ książąt​  ​ ​ za​  ​ powszechną​  ​ zgodą  ustanowił​  ​ go​  ​ księciem​  ​ Polski,​  ​ a​  ​ Popiela​  ​ wraz​  ​ z​  ​ potomstwem​  ​ doszczętnie​  ​ usunął​  ​ z​  ​ królestwa."​  ​ ( wg​  ​ Gall  Anonim,​  ​ Kronika,​  ​ I) 

Nastąpił​ ​ zdecydowany​  ​ i​  ​ jednoznaczny​  ​ koniec​  ​ dawnej​  ​ niezależności​  ​ politycznej​  ​ i​  ​ dawnego  imperium.​  ​ Nastąpił​  ​ zdecydowany​  ​ podział​  ​ epok​  ​ historycznych.​  ​ Dawny​  ​ kraj​  ​ przestawał​  ​ istnieć  wraz​  ​ z​  ​ wymordowaniem​  ​ poprzednich​  ​ jego​  ​ władców,​  ​ pojawiał​  ​ się​  ​ nowy.  "Owoż​  ​ ze​  ​ zgaśnięciem​  ​ tych​  ​ gwiazd​  ​ na​  ​ niebie​  ​ ojczystem,​  ​ zgasła​  ​ też​  ​ sława​  ​ i​  ​ wszystek​  ​ zaszczyt  Lęchitów" 

wg​ ​ Wincenty​  ​ Kadłubek,​  ​ Historia​  ​ Polonica​  ​ (ok.​  ​ 1190­1205​  ​ r.) 

Zgasła​ ​ wszelka​  ​ chwaía​  ​ L echitów,​  ​ wszczęła​  ​ się​  ​ mała​  ​ słowiańska​  ​ Polska.​  ​ Z arzucono,​  ​ jak​  ​ Długosz  powiada,​  ​ dawne​  ​ imię​  ​ L echitów,​  ​ a​  ​ przyjęto​  ​ na​  ​ zawsze​  ​ nazwę​  ​ Polaków. 

wg​ ​ L echicki​  ​ początek​  ​ Polski:​  ​ szkic​  ​ historyczny,​  ​ Autorzy​  ​ Karol​  ​ Szajnocha,​  ​ s.169 


Miejsca​ ​ kultu   

1.​ ​ Świątynia​  ​ Licha​  ​ w​  ​ Licheniu​  ​ koło  Kruszwicy  Licho​  ​ to​  ​ postać​  ​ z​  ​ wierzeń​  ​ dawnych​  ​ Słowian,​  ​ demon​  ​ personifikujący​  ​ nieszczęście,​  ​ zły​  ​ los​  ​ i  choroby.​  ​ Licho​  ​ rzadko​  ​ ukazywało​  ​ się​  ​ ludziom.​  ​ Gdy​  ​ już​  ​ to​  ​ czyniło,​  ​ przybierało​  ​ postać  przeraźliwie​  ​ wychudzonej​  ​ kobiety​  ​ z​  ​ jednym​  ​ okiem.​  ​ Licho​  ​ wędrowało​  ​ po​  ​ świecie​  ​ w​  ​ poszukiwaniu  miejsc​  ​ w​  ​ których​  ​ ludzie​  ​ żyją​  ​ szczęśliwie.​  ​ Zazwyczaj​  ​ podpalało​  ​ budynki,​  ​ zsyłało​  ​ głód,​  ​ biedę​  ​ i  choroby,​  ​ po​  ​ czym​  ​ odchodziło.​  ​ Czasem​  ​ zatrzymywało​  ​ się​  ​ jednak​  ​ wśród​  ​ ludzi​  ​ na​  ​ dłużej.​  ​ Męczyło  wówczas​  ​ gospodarzy,​  ​ m.in.​  ​ nastając​  ​ na​  ​ ich​  ​ życie​  ​ wyrywając​  ​ szczeble​  ​ z​  ​ drabiny​  ​ bądź  obluzowując​  ​ ostrza​  ​ siekier.​  ​ Szeptało​  ​ też​  ​ ludziom​  ​ do​  ​ ucha​  ​ złe​  ​ myśli,​  ​ zsyłało​  ​ zarazę​  ​ na​  ​ owoce​  ​ i  warzywa,​  ​ nękało​  ​ zwierzęta​  ​ hodowlane,​  ​ niszczyło​  ​ dobytek.​  ​ Przed​  ​ lichem​  ​ nie​  ​ można​  ​ było​  ​ się  uchronić,​  ​ jedynym​  ​ sposobem​  ​ było​  ​ cierpliwe​  ​ znoszenie​  ​ go​  ​ i​  ​ oczekiwanie​  ​ aż​  ​ odejdzie.    

Rzeczą,​ ​ z​  ​ której​  ​ L icho​  ​ jest​  ​ najlepiej​  ​ znane​  ​ to​  ​ kuszenie.​  ​ Szuka​  ​ ono​  ​ ludzi​  ​ szlachetnych​  ​ i​  ​ prawych,​  ​ aby  sprowadzić​  ​ ich​  ​ na​  ​ złą​  ​ drogę​  ​ i​  ​ w​  ​ ten​  ​ sposób​  ​ zniszczyć.​  ​ Szepce​  ​ do​  ​ nich​  ​ różne​  ​ kłamstwa,​  ​ w​  ​ dzień​  ​ i​  ​ w​  ​ nocy,  tak,​  ​ że​  ​ człowiekowi​  ​ zdaje​  ​ się,​  ​ że​  ​ rozmawia​  ​ ze​  ​ swoimi​  ​ myślami​  ​ i​  ​ że​  ​ rozważa​  ​ własne​  ​ pomysły,​  ​ podczas​  ​ gdy  w​  ​ rzeczywistości​  ​ słucha​  ​ jedynie​  ​ zgubnych​  ​ podszeptów​  ​ L icha.​  ​ L icho​  ​ nigdy​  ​ nie​  ​ śpi,​  ​ stale​  ​ węszy​  ​ gdzie​  ​ by  tylko​  ​ więcej​  ​ szkód​  ​ wyrządzić.​  ​ T ym,​  ​ którzy​  ​ na​  ​ cudzą​  ​ szkodę​  ​ działają​  ​ chętnie​  ​ pomaga,​  ​ ale​  ​ zaraz​  ​ potem​  ​ ich  samych​  ​ niszczy,​  ​ tak,​  ​ że​  ​ często​  ​ nie​  ​ zdążą​  ​ się​  ​ nawet​  ​ nacieszyć​  ​ skutkami​  ​ własnych​  ​ postępków.​  ​ Na​  ​ L icho​  ​ nie  ma​  ​ innego​  ​ sposobu​  ​ jak​  ​ tylko​  ​ cierpliwie​  ​ znosić​  ​ psoty​  ​ i​  ​ niewzruszenie​  ​ trwać​  ​ w​  ​ cnocie​  ​ uczciwości​  ​ aż​  ​ w  końcu​  ​ demon​  ​ widząc,​  ​ że​  ​ nic​  ​ tu​  ​ nie​  ​ zdziała​  ​ sam​  ​ odejdzie.​  ​ Czasem​  ​ trzeba​  ​ na​  ​ to​  ​ czekać​  ​ latami​  ​ a​  ​ czasem​  ​ już  po​  ​ kilku​  ​ tygodniach​  ​ L icho​  ​ wie,​  ​ że​  ​ nic​  ​ nie​  ​ poradzi​  ​ wobec​  ​ niezachwianej​  ​ ludzkiej​  ​ woli​  ​ trwania​  ​ przy​  ​ tym,​  ​ co  dobre​  ​ i​  ​ odstępuje,​  ​ zanim​  ​ jeszcze​  ​ narobi​  ​ poważniejszych​  ​ szkód.   

wg​ ​ http://mitologie.wordpress.com/boginie­i­bogowie­od­a­do­z/  

​ W​ ​  ​ mowie​  ​ potocznej​  ​ do​  ​ dnia​  ​ dzisiejszego​  ​ istnieją​  ​ stwierdzenia​  ​ związane​  ​ z​  ​ postacią​  ​ licha,​  ​ takie  jak: 


​ ​ licho​ ​ nie​  ​ śpi​ ,​  ​ pal​  ​ licho​ ,​  ​ licho​  ​ wzięło​ ,​  ​ gdzieś​  ​ go​  ​ licho​  ​ niesie​ ,​  ​ do​  ​ licha!​ . 

Licheń​ ​ Stary  

Licheń,​ ​ Bazylika​  ​ Matki​  ​ Boskiej​  ​ Bolesnej​  ​ Królowej​  ​ Polski,​  ​ cc​  ​ wikimedia    Historia​  ​ miasteczka​  ​ nieodległego​  ​ od​  ​ Kruszwicy​  ​ sięga​  ​ swymi​  ​ korzeniami​  ​ jeszcze​  ​ epoki  kamiennej​  ​ z​  ​ której​  ​ to​  ​ epoki​  ​ pochodziły​  ​ przedmioty​  ​ odnalezione​  ​ podczas​  ​ prac​  ​ archeologicznych  na​  ​ terytorium​  ​ miejscowości.​  ​ W​  ​ okresie​  ​ wpływów​  ​ rzymskich​  ​ miejscowość​  ​ przecinał​  ​ szlak  handlowy,​  ​ najprawdopodobniej​  ​ odnoga​  ​ Szlaku​  ​ Bursztynowego​  ​ o​  ​ nazwie​  ​ Via​  ​ Succinaria​ .  Według​  ​ legendy​  ​ na​  ​ wzgórzu,​  ​ tuż​  ​ nad​  ​ jeziorem,​  ​ znajdowała​  ​ się​  ​ wówczas​  ​ pogańska​  ​ świątynia,​  ​ w  której​  ​ czczono​  ​ słowiańskie​  ​ bóstwo​  ​ zwane​  ​ Lichem​  ​ –​  ​ od​  ​ którego​  ​ z​  ​ kolei​  ​ wywodzić​  ​ się​  ​ miała  nazwa​  ​ miejscowości.​  ​ Licheń​  ​ miał​  ​ być​  ​ nie​  ​ tylko​  ​ miasteczkiem,​  ​ ale​  ​ i​  ​ ośrodkiem​  ​ kultu​  ​ pogańskiego  bóstwa​  ​ Licho.​  ​ Autor​  ​ witryny​  ​ "Historia​  ​ Lichenia"​  ​ utrzymuje​  ​ że:   ​ ​ "Legenda​  ​ głosi,​  ​ że​  ​ w​  ​ czasach​  ​ rzymskich​  ​ na​  ​ wzgórzu​  ​ nad​  ​ jeziorem,​  ​ pośród​  ​ prastarych​  ​ drzew  znajdowała​  ​ się​  ​ pogańska​  ​ świątynka,​  ​ w​  ​ której​  ​ czczono​  ​ szatana,​  ​ zwanego​  ​ po​  ​ słowiańsku​  ​ “Licho”.​  ​ W  wyznaczone​  ​ miejsce​  ​ przychodzili​  ​ ludzie,​  ​ aby​  ​ się​  ​ modlić​  ​ do​  ​ wyciosanego​  ​ w​  ​ granicie​  ​ bałwana,​  ​ składać​  ​ mu  ofiary​  ​ i​  ​ odprawić​  ​ gusła​  ​ i​  ​ zabobony.​  ​ W​  ​ 1969​  ​ r.​  ​ odkopano​  ​ na​  ​ wzgórzu​  ​ tajemnicze​  ​ głazy​  ​ i​  ​ kamienie,  pochodzące​  ​ prawdopodobnie​  ​ z​  ​ rozbitego​  ​ pogańskiego​  ​ ołtarza​  ​ ustawionego​  ​ przed​  ​ posągiem,​  ​ a​  ​ także  kamienie​  ​ rytualne,​  ​ które​  ​ służyły​  ​ do​  ​ pogańskich​  ​ obrzędów​  ​ kultowych.  (...)​  ​ W​  ​ czasach​  ​ rzymskich​  ​ wiódł​  ​ tędy​  ​ szlak​  ​ handlowy​  ​ zwany​  ​ "szlakiem​  ​ bursztynowym",​  ​ ciągnący​  ​ się  od​  ​ Morza​  ​ Bałtyckiego​  ​ do​  ​ Morza​  ​ śródziemnego.​  ​ Pierwsza​  ​ historyczna​  ​ wzmianka​  ​ o​  ​ L icheniu​  ​ pochodzi​  ​ z  1151​  ​ r.,​  ​ kiedy​  ​ to​  ​ Piotr​  ​ Dunin​  ​ postawił​  ​ granitowy​  ​ krzyż​  ​ w​  ​ połowie​  ​ drogi​  ​ między​  ​ Grąblinem​  ​ a​  ​ L icheniem,  znacząc​  ​ tym​  ​ samym​  ​ szlak​  ​ z​  ​ Kalisza​  ​ do​  ​ Kruszwicy.​  ​ Historyczny​  ​ krzyż​  ​ stoi​  ​ dzisiaj​  ​ na​  ​ licheńskim​  ​ rynku.​  ​ "  

wg​ ​ http://www.lichen.biz/historialichenia.php  

„Co​ ​ za​  ​ L icho,​  ​ do​  ​ L icha,​  ​ lichy,​  ​ L icho​  ​ nie​  ​ spi…​  ​ itp.”​  ​ Dla​  ​ wielu​  ​ z​  ​ nas,​  ​ te​  ​ cytaty​  ​ to​  ​ niewinny​  ​ przerywnik, 


zastępcze​ ​ powiedzonko,​  ​ lub​  ​ parafraza​  ​ językowa.​  ​ W​  ​ istocie​  ​ ma​  ​ spory​  ​ związek​  ​ z​  ​ obiektem​  ​ czci​  ​ naszych  praojców​  ​ Słowian.​  ​ Z​  ​ czasem​  ​ dziedzictwo​  ​ to​  ​ wchłonięte​  ​ zostało​  ​ przez​  ​ napływowy​  ​ katolicyzm​  ​ tworząc  zupełnie​  ​ nową​  ​ jakość​  ​ czczonego​  ​ obiektu.A​  ​ więc​  ​ zacznijmy​  ​ od​  ​ początku.​  ​ Udajmy​  ​ się,​  ​ zatem​  ​ na​  ​ wyprawe​  ​ w  historyczna​  ​ przeszlosc​  ​ naszego​  ​ kraju​  ​ a​  ​ w​  ​ szczególności​  ​ takze​  ​ i​  ​ miejsca​  ​ takie​  ​ jak​  ​ okolice​  ​ gminy​  ​ Ślesin​  ​ tj.  licheńskiego​  ​ sanktuarium​  ​ maryjnego.​  ​ Czy​  ​ jest​  ​ coś​  ​ godnego​  ​ uwagi​  ​ w​  ​ przeszłości,​  ​ co​  ​ mogłoby​  ​ nas  zainteresować?   ​ ​ Chodząc​  ​ juz​  ​ na​  ​ sama​  ​ strone​  ​ wsi​  ​ L icheń,​  ​ można​  ​ być​  ​ nieco​  ​ zdziwionym,​  ​ że​  ​ w​  ​ tak​  ​ bezposredni​  ​ sposob  pisze​  ​ się​  ​ tu​  ​ o​  ​ pogańskiej​  ​ przeszłości​  ​ tego​  ​ właśnie​  ​ miejsca.​  ​ Ale​  ​ jak​  ​ się​  ​ okazuje​  ​ nawet​  ​ sama​  ​ nazwa​  ​ L icheń  zakorzenia​  ​ swoją​  ​ etymologie​  ​ (​  ​ pochodzenie)​  ​ w​  ​ nazwie​  ​ słowiańskiego​  ​ bożka​  ​ zwanego​  ​ L icho​  ​ o​  ​ cechach  kobiety?    http://turreligie.blogspot.com/2011/08/co­za­licho­tu­mieszka.html     

„Na​ ​ rynku​  ​ w​  ​ L icheniu​  ​ znajduje​  ​ sie​  ​ kapliczka​  ​ z​  ​ granitowym​  ​ krzyzem,​  ​ prawdopodobnie​  ​ z​  ​ XII​  ​ wieku,​  ​ z  ktorym​  ​ to​  ​ wiaze​  ​ sie​  ​ legenda,​  ​ w​  ​ ktorej​  ​ to​  ​ komes​  ​ Piotr​  ​ Dunin,​  ​ w​  ​ roku​  ​ 1151​  ​ w​  ​ polowie​  ​ drogi​  ​ miedzy  Kaliszem​  ​ a​  ​ Kruszwica,​  ​ znaczac​  ​ w​  ​ ten​  ​ sposob​  ​ starozytny​  ​ szlak,​  ​ postawil​  ​ ten​  ​ wlasnie​  ​ granitowy​  ​ krzyz,​  ​ oraz  slup​  ​ kamienny,​  ​ znajdujacy​  ​ sie​  ​ w​  ​ Koninie​  ​ opodal​  ​ jednego​  ​ z​  ​ kosciolow.​  ​ Skad​  ​ inad​  ​ wiemy,​  ​ ze​  ​ ow​  ​ slup​  ​ uwaza  sie​  ​ za​  ​ najstarszy​  ​ znak​  ​ drogowy​  ​ w​  ​ Polsce.​  ​ Wedlug​  ​ legendy,​  ​ krzyz​  ​ ten​  ​ zostal​  ​ wykuty​  ​ z​  ​ jednego​  ​ z​  ​ glazow,​  ​ ze  sciany​  ​ rozebranej​  ​ swiatyni​  ​ poganskiej..​  ​ Nieoficjalnie​  ​ mowi​  ​ sie​  ​ rowniez,​  ​ ze​  ​ slup​  ​ kamienny​  ​ wykuto​  ​ z​  ​ posagu  tego​  ​ poganskiego​  ​ bostwa​  ​ (Licho),​  ​ czyli​  ​ slowianskiego​  ​ demona​  ​ wyobrazanego,​  ​ jako​  ​ jednooka​  ​ odpychajaca  i​  ​ nieszczesliwa​  ​ kobieta​  ​ …” 

wg​ ​ http://turreligie.blogspot.com/2011/08/co­za­licho­tu­mieszka.html      Wg​  ​ jednego​  ​ ze​  ​ źródeł,​  ​ krzyż​  ​ miał​  ​ zostać​  ​ wykuty​  ​ z​  ​ "mensy​  ​ ołtarzowej​  ​ ołtarza​  ​ z​  ​ pogańskiej  świątyni​  ​ boga​  ​ Licho,​  ​ która​  ​ miała​  ​ stać​  ​ na​  ​ wzgórzu,​  ​ gdzie​  ​ dziś​  ​ stoi​  ​ kościół​  ​ św.​  ​ Doroty"​  ​ [3].​  ​  ​ Jako  że​  ​ w​  ​ miejscowości​  ​ znajduje​  ​ się​  ​ największa​  ​ w​  ​ Polsce​  ​ bazylika,​  ​ oraz​  ​ 11.​  ​ największa​  ​ budowla  wyznaniowa​  ​ świata,​  ​ i​  ​ w​  ​ świątyni​  ​ tej​  ​ czci​  ​ się​  ​ obraz​  ​ Matki​  ​ Boskiej​  ​ Bolesnej,​  ​ dla​  ​ części​  ​ internautów  owo​  ​ zestawienie​  ​ jest​  ​ tematem​  ​ żartów,​  ​ ironicznych​  ​ porównań​  ​ i​  ​ pseudonaukowych​  ​ igraszek.  Kustoszom​  ​ katolickiego​  ​ miejsca​  ​ kultu​  ​ krytycy​  ​ wypominają​  ​ że​  ​ do​  ​ jednej​  ​ z​  ​ leśnych​  ​ kaplic​  ​ drogi  krzyżowej​  ​ włączyli​  ​ przyniesiony​  ​ z​  ​ okolicznego​  ​ lasu​  ​ grąblińskiego​  ​ kamień​  ​ z​  ​ odciskiem​  ​ "boskich  stóp"mający​  ​ wg​  ​ wierzeń​  ​ przedstawiać​  ​ wypalone​  ​ stopy,​  ​ które​  ​ były​  ​ zabytkowe​  ​ i​  ​ pochodziły​  ​ z  miejscowego​  ​ ołtarza​  ​ pogańskiej​  ​ bogini.​  ​ Archeolodzy​  ​ podczas​  ​ wykopalisk​  ​ mieli​  ​ znaleźć  kamienne​  ​ ruiny​  ​ świątyni.     Według​  ​ informacji​  ​ jakie​  ​ znalazłam​  ​ w​  ​ internecie,​  ​ na​  ​ wzgórzu​  ​ nieopodal​  ​ jeziora​  ​ w​  ​ L icheniu​  ​ stała​  ​ dawno  temu​  ​ pogańska​  ​ świątynia.​  ​ Świątynia​  ​ podobno​  ​ poświęcona​  ​ była​  ​ demonowi​  ​ który​  ​ nazywał​  ​ się​  ​ L icho,​  ​ i​  ​ od 


niego​ ​ to​  ​ podobno​  ​ nazwę​  ​ wzięła​  ​ osada​  ​ L icheń.​  ​ Nie​  ​ znalazłam​  ​ żadnego​  ​ źródła​  ​ które​  ​ opisuje​  ​ kult​  ​ tego  słowiańskiego​  ​ demona,​  ​ a​  ​ moja​  ​ znajomość​  ​ mitologii​  ​ Słowian​  ​ jest​  ​ bardzo​  ​ słaba. 

Jedyne​ ​ co​  ​ udało​  ​ mi​  ​ się​  ​ przeczytać,​  ​ to​  ​ że​  ​ demon​  ​ L icho​  ​ wędrował​  ​ wraz​  ​ z​  ​ wiatrem,​  ​ zrywał​  ​ liście​  ​ z​  ​ drzew,  mącił​  ​ wodę​  ​ w​  ​ kałużach​  ​ . ..i​  ​ mącił​  ​ ludziom​  ​ w​  ​ głowach.​  ​ Do​  ​ naszych​  ​ czasów​  ​ przetrwało​  ​ przekonanie,​  ​ że  Licho​  ​ zwykle​  ​ był​  ​ niewielkim​  ​ acz​  ​ ponoć​  ​ złośliwym​  ​ stworem,​  ​ chociaż​  ​ pierwotnie​  ​ prawdopodobnie​  ​ był  również​  ​ radosnym​  ​ i​  ​ skorym​  ​ do​  ​ zabawy​  ​ demonem,​  ​ którego​  ​ należało​  ​ sobie​  ​ "obłaskawić".​  ​ Silne​  ​ negatywne  nacechowanie​  ​ prawdopodobnie​  ​ zyskał​  ​ L icho​  ​ w​  ​ okresie​  ​ chrystianizacji​  ​ naszych​  ​ ziem​  ​ . ..ale​  ​ wierzenia  dawnych​  ​ to​  ​ sfera​  ​ co​  ​ do​  ​ której​  ​ wielu​  ​ spraw​  ​ musimy​  ​ się​  ​ domyślać​  ​ na​  ​ podstawie​  ​ strzępków​  ​ wykopalisk. 

Do​ ​ dzisiejszych​  ​ czasów​  ​ przetrwały​  ​ powiedzenia:​  ​ "Licho​  ​ nie​  ​ śpi",​  ​ "Licho​  ​ wie",​  ​ "Do​  ​ L icha​  ​ z​  ​ nim!",  "Licho​  ​ wzięło",​  ​ "Licho​  ​ podziało",​  ​ "Kogo​  ​ to​  ​ L icho​  ​ niesie?",​  ​ "U​  ​ L icha!"   

wg http://infolinka.flog.pl/wpis/2257326/lichen­­na­terienie­klasztoru­zgromadzenia­ksiezy­m arianow 

Legenda​ ​ głosi,​  ​ że​  ​ wtedy​  ​ na​  ​ wzgórzu​  ​ nad​  ​ jeziorem,​  ​ pośród​  ​ prastarych​  ​ drzew​  ​ znajdowała​  ​ się​  ​ pogańska  świątyńka,​  ​ w​  ​ której​  ​ czczono​  ​ księcia​  ​ ciemności​  ​ —​  ​ szatana,​  ​ zwanego​  ​ po​  ​ słowiańsku​  ​ „Licho".​  ​ Stąd​  ​ pochodzi  nazwa​  ​ „Licheń".Z​  ​ całej​  ​ okolicy​  ​ przychodzili​  ​ tu​  ​ ludzie,​  ​ aby​  ​ się​  ​ modlić​  ​ do​  ​ wyciosa​ nego​  ​ w​  ​ granicie  bałwana,składać​  ​ mu​  ​ ofiary,​  ​ odprawiać​  ​ gusła​  ​ i​  ​ zabobony' 

W​ ​ 1969​  ​ r.​  ​ odkopano​  ​ na​  ​ wzgórzu​  ​ tajemnicze​  ​ głazy​  ​ i​  ​ ka​ mienie,​  ​ prawdopodobnie​  ​ pochodzące​  ​ z  rozbitego​  ​ pogańskiego​  ​ ołtarza​  ​ ustawionego​  ​ przed​  ​ posągiem,​  ​ a​  ​ także​  ​ kamienie​  ​ rytualne,które​  ​ służyły​  ​ do  pogańskich​  ​ obrzędów​  ​ kultowych.​  ​ Gdy​  ​ Bóg​  ​ powołał​  ​ nasz​  ​ naród​  ​ do​  ​ prawdziwej​  ​ wiary,​  ​ a​  ​ światło​  ​ E wangelii  zabłysło​  ​ nad​  ​ polską​  ​ ziemią,​  ​ zburzono​  ​ tę​  ​  ​ pogańską​  ​  ​ świątynkę,​  ​ a​  ​ z​  ​ granitowego​  ​ posągu​  ​ wyciosano​  ​ krzyż,  który​  ​ od​  ​ 1151​  ​ r.​  ​ znajduje​  ​ się​  ​ na​  ​ ryneczku​  ​ wioski. 

 

wg​ ​  ​  ​ http://prorocykatolik.pl/Miko%C5%82aj­Sikatka.php    ​ ​ Opr.​  ​ A.​  ​ Fularz​  ​ na​  ​ podst.​  ​ Wikipedii  [1]​  ​ http://tmicha.republika.pl/sanktuarium/historia_lichenia.html 


[2]​ ​ http://lichen24.pl/?p=667    [3]​  ​ http://www.polskaniezwykla.pl/web/place/33252,stary­lichen­krzyz­romanski.html  

​ ​ „Legenda​  ​ głosi,​  ​ że​  ​ znajdowało​  ​ się​  ​ tu​  ​ miejsce​  ​ kultu​  ​ księcia​  ​ ciemności,​  ​ zwanego​  ​ po  słowiańsku​  ​ Licho​ .​  ​ Stąd​  ​ pochodzić​  ​ ma​  ​ nazwa​  ​ miejscowości​  ​ ­​  ​ Licheń​ . "​  ​ D8​  ​ Krzyż​  ​ wyciosany​  ​ z  granitu,​  ​ który​  ​ po​  ​ . ..  

Od​  ​ Syberii​  ​ do​  ​ Cyberii​  ​ ­​  ​ Strona​  ​ 87 

books.google.pl/books?id=mkE­AQAAIAAJ  Zofia​  ​ Kulik​  ​ ­​  ​ 2004     

Położony​ ​ o​  ​ 10​  ​ km​  ​ na​  ​ północ​  ​ od​  ​ Konina​  ​ Licheń​  ​ ​ Stary​  ​ jest​  ​ cichą​  ​ osadą​  ​ pośród​  ​ jezior,​  ​ lasów​  ​ i  łąk.​  ​ Podług​  ​ legendy,​  ​ nazwa​  ​ miejscowości​  ​ wywodzi​  ​ się​  ​ od​  ​ czczonego​  ​ tu​  ​ w​  ​ czasach​  ​ pogańskich  bóstwa,​  ​ zwanego​  ​ po​  ​ słowiańsku​  ​ Licho​ .​  ​ Wskazują​  ​ na​  ​ . ..  

Tysol​ ​ ­​  ​ Strona​  ​ 18 

books.google.pl/books?id=gwbtAAAAMAAJ  1999  Legenda​  ​ głosi,​  ​ że​  ​ wtedy​  ​ na​  ​ licheńskim​  ​ wzgórzu​  ​ pośród​  ​ wiekowych​  ​ dębów​  ​ stata​  ​ swi^ty­​  ​ nia,  w​  ​ której​  ​ czczono​  ​ pogañskiego​  ​ bożka​  ​ zwanego​  ​ "​ Lichem​ ".​  ​ Do​  ​ dziś​  ​ pokazują​  ​ w​  ​ Licheniu  granitowy​  ​ krzyż​  ​ wyciosany​  ​ podobno​  ​ z​  ​ owego​  ​ bałwana.  

Miesięcznik​ ​ Franciszkański​  ​ ­​  ​ Tom​  ​ 63​  ​ ­​  ​ Strona​  ​ 16 

books.google.pl/books?id=ZvnhAAAAMAAJ​  ​ ,​  ​ 1969  


2.​ ​ Kulty​  ​ bóstw​  ​ w​  ​ Kruszwicy  Szukając​  ​ przedstawień​  ​ kruszwickich​  ​ bóstw,​  ​ natrafiłem​  ​ na​  ​ pozycję​  ​ książkową​  ​ przedstawiającą  domniemane​  ​ wizerunki​  ​ jednego​  ​ bóstwa,​  ​ jakie​  ​ miały​  ​ się​  ​ znajdować​  ​ w​  ​ jednej​  ​ z​  ​ kruszwickich  świątyń,​  ​ jak​  ​ mniemam,​  ​ odebranych​  ​ poganom​  ​ przez​  ​ katolików​  ​ około​  ​ 966​  ​ r.n.e.   Według​  ​ Wolańskiego,​  ​ jednego​  ​ z​  ​ najwcześniejszych​  ​ badaczy​  ​ zabytków​  ​ z​  ​ czasów​  ​ pogańskich,  tak​  ​ oto​  ​ miał​  ​ wyglądać​  ​ "bałwan​  ​ kruszwicki".​  ​ Te​  ​ i​  ​ inne​  ​ miejscowe​  ​ posągi​  ​ pogańskie​  ​ utopiono​  ​ w  jeziorze​  ​ Gopło​  ​ tuż​  ​ naprzeciwko​  ​ kościoła​  ​ w​  ​ tym​  ​ mieście.​  ​ Jeden​  ​ z​  ​ rybaków​  ​ podczas​  ​ niskiego  stanu​  ​ wody​  ​ miał​  ​ dostrzec​  ​ fragmenty​  ​ rzeźb​  ​ zatopionych​  ​ w​  ​ wodzie.​  ​ Wg​  ​ miejscowej​  ​ tradycji,  Mieszko​  ​ I​  ​ rozkazał,​  ​ by​  ​ kamienne​  ​ bożki​  ​ pogańskie​  ​ wrzucić​  ​ do​  ​ Gopła,​  ​ przy​  ​ skarpie,​  ​ na​  ​ której​  ​ stoi  obecnie​  ​ kolegiata.    

  

  


wg​ ​ Tadeusza​  ​ Wolanskiego​  ​ odkrycie​  ​ najdawniejszich​  ​ Pomnikow​  ​ Narodu​  ​ Polskiego,​  ​ Tom​  ​ 2  Autorzy​  ​ Tadeusz​  ​ Wolański​  ​ s.​  ​ 48­​  ​ 49     

3.​ ​ Katedra​  ​ Św.​  ​ Wita  Rzekomo​  ​ w,​  ​ "​  ​ X​  ​ w.​  ​ wzniesiono​  ​ tu​  ​ drewniany​  ​ kościół​  ​ św.​  ​ Wita"​  ​ wg​  ​ [4]    Warto​  ​ dodać,​  ​ że​  ​ kościół​  ​ ten​  ​ najprawdopodobniej​  ​ zbudowano​  ​ na​  ​ miejscu​  ​ opactwa​  ​ benedyktyńskiego,​  ​ ale​  ​ pierwsza  katedra​  ​ św.​  ​ W ita​  ​ stała​  ​ od​  ​ X­XI​  ​ w.​  ​ na​  ​ kruszwickim​  ​ podgrodziu,​  ​ gdzie​  ​ również​  ​ znajdowała​  ​ się​  ​ siedziba​  ​ biskupa,  którą​  ​ w​  ​ XIII​  ​ w.​  ​ przeniesiono​  ​ do​  ​ W łocławka.  wg​  ​ http://historia_sztuki3.republika.pl/w_polsce.html 


W​ ​ tym​  ​ miejscu​  ​ można​  ​ też​  ​ wspomnieć,​  ​ że​  ​ ks.​  ​ L ibrowski​  ​ uwzględnił​  ​ także​  ​ dzieje​  ​ katedry​  ​ św.​  ​ Wita​  ​ w  Kruszwicy​  ​ (spłonęła​  ​ w​  ​ 1096​  ​ r.)​  ​ oraz​  ​ katedry​  ​ św.​  ​ Piotra​  ​ i​  ​ Pawła​  ​ w​  ​ tym​  ​ mieście​  ​ (XI​  ​ w.)  wg​  ​  ​ digital.fides.org.pl/Content/422/07_Debinski.pdf​    

Przez​ ​ długi​  ​ czas​  ​ sądzono,​  ​ że​  ​ istniejący​  ​ do​  ​ dziś​  ​ kościół​  ​ kolegiacki​  ​ Św.​  ​ Piotra​  ​ i​  ​ Pawła​  ​ w​  ​ Kruszwicy  służył​  ​ jako​  ​ pierwotna​  ​ katedra​  ​ tak​  ​ wtedy,​  ​ gdy​  ​ biskupi​  ​ rezydowali​  ​ w​  ​ Kruszwicy,​  ​ jak​  ​ i​  ​ wówczas,​  ​ gdy​  ​ już  Włocławek​  ​ stał​  ​ się​  ​ stolicą​  ​ diecezji,​  ​ do​  ​ czasu​  ​ wybudowania​  ​ tu​  ​ katedry.​  ​ Potem​  ​ stała​  ​ się​  ​ ta​  ​ świątynia  kolegiatą.​  ​ Wprawdzie​  ​ już​  ​ Długosz​  ​ pisał​  ​ o​  ​ dwóch​  ​ kolegiatach​  ​ w​  ​ Kruszwicy,​  ​ ale​  ​ uważano​  ​ to​  ​ za​  ​ pomyłkę  tego​  ​ dziejopisarza.​  ​ Jednakże​  ​ ostatnie​  ​ badania​  ​ archeologiczne​  ​ w​  ​ Kruszwicy​  ​ i​  ​ nowe​  ​ źródła​  ​ historyczne  pozwoliły​  ​ ustalić​  ​ ponad​  ​ wszelką​  ​ wątpliwość,​  ​ ze​  ​ pierwszą​  ​ katedrą​  ​ w​  ​ Kruszwicy​  ​ był​  ​ kościół​  ​ Św.​  ​ Wita,  stojący​  ​ nieopodal​  ​ zamku.​  ​ Już​  ​ samo​  ​ jego​  ​ wezwanie​  ​ nasuwa​  ​ przypuszczenie,​  ​ że​  ​ był​  ​ fundacji​  ​ Mieczysława​  ​ I,  zapewne​  ​ z​  ​ poręki​  ​ księżnej​  ​ Dąbrówki,​  ​ której​  ​ ten​  ​ święty​  ​ był​  ​ bliski,​  ​ ponieważ​  ​ katedra​  ​ praska​  ​ nosiła​  ​ to  wezwanie.​  ​ Prawo​  ​ patronatu​  ​ nad​  ​ tą​  ​ świątynią,​  ​ należące​  ​ do​  ​ monarchy,​  ​ to​  ​ przypuszczenie​  ​ potwierdza.  Prawdopodobnie​  ​ pierwszy​  ​ ten​  ​ kościół​  ​ był​  ​ drewniany,​  ​ a​  ​ nowy​  ​ murowany​  ​ mógł​  ​ wystawić​  ​ Mieczysław​  ​ II  około​  ​ 1027​  ​ r.​  ​ T ak​  ​ więc​  ​ najstarszym​  ​ wydaje​  ​ się​  ​ być​  ​ grodowy​  ​ kościół​  ​ pod​  ​ wezwaniem​  ​ św.​  ​ Wita​  ​ i​  ​ była​  ​ to  pierwsza​  ​ siedziba​  ​ biskupa,​  ​ po​  ​ utworzeniu​  ​ tu​  ​ diecezji.​  ​ Przy​  ​ pierwszej​  ​ katedrze​  ​ kruszwickiej​  ​ było​  ​ grono  duchowieństwa,​  ​ które​  ​ dało​  ​ początek​  ​ kapitule​  ​ kruszwickiej. 

Pierwsza​ ​ katedra​  ​ kruszwicka​  ​ uległa​  ​ zagładzie​  ​ najprawdopodobniej​  ​ podczas​  ​ wojny​  ​ domowej​  ​ za  Władysława​  ​ Hermana.​  ​ Dało​  ​ to​  ​ okazję​  ​ do​  ​ przeniesienia​  ​ katedry​  ​ do​  ​ nowego​  ​ kościoła​  ​ w​  ​ Kruszwicy.​  ​ Był​  ​ to  chronologicznie​  ​ drugi​  ​ kościół​  ​ kruszwicki,​  ​ obecnie​  ​ jeszcze​  ​ istniejący,​  ​ pod​  ​ wezwaniem​  ​ św.​  ​ Piotra​  ​ i​  ​ Pawła,  powstały​  ​ według​  ​ niektórych​  ​ na​  ​ początku​  ​ XI​  ​ w.​  ​ z​  ​ fundacji​  ​ króla​  ​ Mieczysława​  ​ II,​  ​ pierwotnie​  ​ dany  zakonnikom​  ​ benedyktynom,​  ​ ale​  ​ później​  ​ przeznaczony​  ​ na​  ​ katedrę.​  ​ Owi​  ​ zakonnicy​  ​ benedyktyńscy​  ​ mogli  stanowić​  ​ zalążek​  ​ nowej​  ​ kapituły​  ​ katedralnej.​  ​ Świątynia​  ​ ta​  ​ pozostała​  ​ katedralną​  ​ jeszcze​  ​ przez​  ​ pewien​  ​ czas,  gdy​  ​ diecezja​  ​ otrzymała​  ​ nową​  ​ stolicę​  ​ we​  ​ Włocławku.​  ​ T radycja​  ​ zaś​  ​ przechowała​  ​ przez​  ​ wieki​  ​ pamięć,​  ​ że  obecna​  ​ kolegiata​  ​ kruszwicka​  ​ to​  ​ dawna​  ​ katedra. 

wg​ ​ http://www.diecezja.wloclawek.pl/pl/153/swiatynie­katedralne    Diecezja​  ​ kruszwicka​  ​ to​  ​ diecezja​  ​ rzymskokatolicka,​  ​ ze​  ​ stolicą​  ​ w​  ​ Kruszwicy,​  ​ rzekomo​  ​ powstała  ok.​  ​ 966​  ​ zgodnie​  ​ z​  ​ relacją​  ​ J.​  ​ Długosza,​  ​ lub​  ​ ok.​  ​ 1015​  ​ n.e.​  ​ Podlegała​  ​ pod​  ​ metropolię​  ​ gnieźnieńską.  Po​  ​ zaniku​  ​ diecezji​  ​ (przełom​  ​ XI​  ​ i​  ​ XII​  ​ w.)​  ​ jej​  ​ działalność​  ​ kontynuowała​  ​ diecezja​  ​ kujawska.​  ​ Kronika  Jana​  ​ Długosza​  ​ podaje​  ​ że​  ​ diecezję​  ​ utworzył​  ​ już​  ​ Mieszko​  ​ I​  ​ w​  ​ roku​  ​ 966​  ​ a​  ​ jako​  ​ dwóch​  ​ pierwszych  biskupów​  ​ podaje​  ​ Lucidusa​  ​ i​  ​ Wawrzyńca,​  ​ ale​  ​ brak​  ​ na​  ​ to​  ​ przekonywujących​  ​ dowodów.  Początkowo​  ​ funkcję​  ​ katedry​  ​ biskupiej​  ​ mogła​  ​ pełnić​  ​ kolegiata​  ​ pod​  ​ wezwaniem​  ​ Piotra. 


Najstarszą​ ​ wydaje​  ​ się​  ​ podana​  ​ przez​  ​ Jana​  ​ Długosza​  ​ wiadomość,​  ​ że​  ​ druga​  ​ żona​  ​ Władysława​  ​ Hermana,  Judyta,​  ​ około​  ​ 1098​  ​ r.​  ​ dała​  ​ uposażenie​  ​ dla​  ​ biskupa​  ​ kruszwickiego.​  ​ Ponieważ​  ​ Długosz​  ​ znany​  ​ jest​  ​ z  dociekliwości,​  ​ można​  ​ przypuszczać,​  ​ że​  ​ wiadomość​  ​ tę​  ​ mógł​  ​ zaczerpnąć​  ​ z​  ​ jakiegoś​  ​ dzisiaj​  ​ nam​  ​ nieznanego  źródła.​  ​ (...)​  ​ Niektórzy​  ​ uważali,​  ​ że​  ​ zasadniczym​  ​ dokumentem​  ​ mogącym​  ​ rozwikłać​  ​ trudny​  ​ problem​  ​ jest​  ​ bulla  papieża​  ​ Innocentego​  ​ II​  ​ z​  ​ 1133​  ​ r.,​  ​ wystawiona​  ​ dla​  ​ arcybiskupa​  ​ magdeburskiego​  ​ św.​  ​ Norberta,​  ​ która  podporządkowywała​  ​ wszystkie​  ​ diecezje​  ​ polskie​  ​ jego​  ​ metropolii.​  ​ Wymienione​  ​ zostały​  ​ tam​  ​ diecezje​  ​ w  Kruszwicy​  ​ i​  ​ Włocławku.​  ​ Wprawdzie​  ​ przez​  ​ niektórych​  ​ badaczy​  ​ wiarygodność​  ​ tej​  ​ bulli​  ​ jest​  ​ kwestionowana,  ale​  ​ zgodzić​  ​ się​  ​ trzeba,​  ​ że​  ​ w​  ​ niej​  ​ pierwszy​  ​ raz​  ​ wymieniono​  ​ obydwie​  ​ diecezje. 

wg​ ​ http://www.diecezja.wloclawek.pl/pl/149/ksztaltowanie­sie­diecezji­wloclawskiej    Część​  ​ autorów​  ​ opisuje​  ​ istniejącą​  ​ ongiś​  ​ w​  ​ tym​  ​ mieście​  ​ katedrę​  ​ św.​  ​ Wita​  ​ jako​  ​ oryginalną​  ​ z​  ​ epoki  Mieszka​  ​ I​  ​ lub​  ​ legendarnego​  ​ władcy​  ​ Donimira.  Kruszwica:​  ​ legenda​  ​ o​  ​ katedrze​  ​ św.​  ​ Wita  Pewnej​  ​ wiosny,​  ​ jakieś​  ​ tysiąc​  ​ lat​  ​ temu,​  ​ do​  ​ władającego​  ​ Kruszwicą​  ​ księcia​  ​ Donimira​  ​ dotarło​  ​ dwóch  zakonników.​  ​ Szli​  ​ oni​  ​ z​  ​ Czech​  ​ i​  ​ krzewili​  ​ wiarę​  ​ chrześcijańską.   ​ ​ Książę​  ​ chętnie​  ​ słuchał​  ​ o​  ​ E wangelii,​  ​ dyskutował​  ​ z​  ​ pielgrzymami,​  ​ którzy​  ​ stali​  ​ się​  ​ jego​  ​ gośćmi.​  ​ Po  pewnym​  ​ czasie​  ​ postanowił​  ​ przyjąć​  ​ chrzest.​  ​ Z aczął​  ​ też​  ​ budować​  ​ kościół.   ​ ​ W​  ​ tamtym​  ​ czasie​  ​ niedaleko​  ​ Kruszwicy​  ​ stała​  ​ jeszcze​  ​ świątynia​  ​ Światowida.​  ​ Donimir​  ​ uznał,​  ​ że​  ​ nowy  kościół​  ​ musi​  ​ być​  ​ piękniejszy​  ​ niż​  ​ ona.​  ​ Drwale​  ​ ruszyli​  ​ zatem​  ​ w​  ​ bór​  ​ i​  ​ wycięli​  ​ najpiękniejsze​  ​ dęby​  ​ i  modrzewie,​  ​ a​  ​ wędrowni​  ​ kupcy​  ​ obłowili​  ​ się,​  ​ sprzedając​  ​ ołowiane​  ​ płytki​  ​ na​  ​ dach​  ​ świątyni.   ​ ​ Czescy​  ​ zakonnicy​  ​ wybrali​  ​ na​  ​ patrona​  ​ św.​  ​ Wita.​  ​ Kościół​  ​ zatem​  ​ stanął​  ​ i​  ​ przyćmił​  ​ swym​  ​ blaskiem  pogański​  ​ chram.​  ​ Po​  ​ latach​  ​ zresztą​  ​ na​  ​ wiarę​  ​ chrześcijańską​  ​ przeszedł​  ​ ostatni​  ​ kapłan​  ​ Światowida​  ​ i​  ​ dawna  świątynia​  ​ została​  ​ zniszczona.​  ​ Do​  ​ kościoła​  ​ św.​  ​ Wita​  ​ sprowadził​  ​ się​  ​ natomiast​  ​ biskup.​  ​ Po​  ​ wielu​  ​ latach​  ​ król  Bolesław​  ​ Krzywousty​  ​ stanął​  ​ z​  ​ wojskami​  ​ w​  ​ Kruszwicy,​  ​ szykując​  ​ się​  ​ do​  ​ zdobycia​  ​ Kołobrzegu.​  ​ Gdy​  ​ w  przeddzień​  ​ wymarszu​  ​ w​  ​ katedrze​  ​ św.​  ​ Wita​  ​ odprawiana​  ​ była​  ​ uroczysta​  ​ Msza,​  ​ na​  ​ wieży​  ​ stanął​  ​ młodzieniec  w​  ​ złotej​  ​ zbroi​  ​ z​  ​ lśniącą​  ​ włócznią​  ​ w​  ​ ręku,​  ​ w​  ​ śnieżnobiałym​  ​ płaszczu​  ​ na​  ​ karku.​  ​ Rycerz​  ​ zeskoczył​  ​ i​  ​ rzucił  włócznię​  ​ w​  ​ kierunku​  ​ Nakła.​  ​ Wojska​  ​ rychło​  ​ ruszyły​  ​ na​  ​ Pomorzan.​  ​ Ci,​  ​ widząc​  ​ tajemniczą​  ​ włócznię,​  ​ wpadli  w​  ​ panikę.​  ​ Wtedy​  ​ polskie​  ​ oddziały​  ​ zaatakowały​  ​ i​  ​ odniosły​  ​ wielkie​  ​ zwycięstwo.​  ​ Włócznia​  ​ zniknęła.  O​  ​ tej​  ​ historii​  ​ nie​  ​ może​  ​ niestety​  ​ zaświadczyć​  ​ katedra​  ​ św.​  ​ Wita,​  ​ która​  ​ od​  ​ wieków​  ​ już​  ​ nie​  ​ istnieje. 


wg​ ​ ekai.pl,​  ​ por:​  ​ http://dziedzictwo.ekai.pl/@@kruszwica_legenda_katedra_sw_wita 

Inne​ ​ legendy  1.

​ ​ Za​  ​ czasów​  ​ pogańskich​  ​ nad​  ​ Gopłem​  ​ mieszkało​  ​ wielu​  ​ chrześcijan,​  ​ którzy​  ​ jednak​  ​ nie​  ​ mieli​  ​ swej​  ​ świątyni.  Oto​  ​ pewnego​  ​ dnia​  ​ święci,​  ​ zstąpili​  ​ na​  ​ ziemię,​  ​ aby​  ​ zacząć​  ​  ​ budowę​  ​ kościoła.​  ​ Długo​  ​ trwała​  ​ by​  ​ ta​  ​ praca,  gdyby​  ​ nie​  ​ to,​  ​ że​  ​ nagle​  ​ kamienie​  ​ zaczęły​  ​ poruszać​  ​ się​  ​ same,​  ​ a​  ​ belki​  ​ przypływały​  ​ do​  ​ miejsca  przeznaczonego​  ​ na​  ​ świątynię.​  ​ W reszcie​  ​ już​  ​ tylko​  ​ kilka​  ​ godzin​  ​ pracy​  ​ brakowało​  ​ do​  ​ jej​  ​ ukończenia.​  ​ Święci  pracowali​  ​ wytrwale​  ​ wśród​  ​ nocy,​  ​ łoskot​  ​ i​  ​ hałas​  ​ płynących​  ​ kamieni​  ​ oraz​  ​ szum​  ​ jeziora​  ​ rozlegały​  ​ się​  ​ wokoło,  budząc​  ​ mieszkańców​  ​ osady.​  ​ Jedna​  ​ z​  ​ kobiet​  ​ wyszła​  ​ rozgniewana​  ​ przed​  ​ dom,​  ​ a​  ​ ujrzawszy​  ​ pracujących,​  ​ w  złości​  ​ przeklnęła​  ​ ich​  ​ robotę.​  ​ W szystko​  ​ ucichło,​  ​ kamienie​  ​ i​  ​ belki​  ​ wpadły​  ​ do​  ​ Gopła,​  ​ a​  ​ święci​  ​ odeszli​  ​ na  zawsze.​  ​ W ierni​  ​ sami,​  ​ długie​  ​ jeszcze​  ​ lata,​  ​ musieli​  ​ trudzić​  ​ się​  ​ przy​  ​ budowie​  ​ kościoła.[1] 

2.

Tradycja​ ​ głosi,​  ​ iż​  ​ kościół​  ​ fundował​  ​ Mieszko​  ​ I​  ​ na​  ​ miejscu​  ​ dawnej​  ​ świątyni​  ​ pogańskiej.​  ​ Książę  rozkazał,​  ​ by​  ​ kamienne​  ​ bożki​  ​ pogańskie​  ​ wrzucić​  ​ do​  ​ Gopła,​  ​ przy​  ​ skarpie,​  ​ na​  ​ której​  ​ stoi​  ​ obecnie  kolegiata.​  ​ Na​  ​ podstawie​  ​ tego​  ​ przekazu,​  ​ powstała​  ​ legenda​  ​ o​  ​ pochowaniu​  ​ w​  ​ krypcie​  ​ kolegiaty​  ​ żony  Mieszka,​  ​ księżniczki​  ​ czeskiej​  ​ Dąbrówki.Zgodnie​  ​ z​  ​ tradycją​  ​ przekazaną​  ​ przez​  ​ Jana​  ​ Długosza,​  ​ przed  biskupami​  ​ włocławskimi​  ​ istniało​  ​ ośmiu​  ​ biskupów​  ​ kruszwickich.​  ​ W​  ​ kolegiacie​  ​ kruszwickiej​  ​ spoczęli  czterej​  ​ biskupi:​  ​ Romanus,​  ​ Paweł,​  ​ Baldwin,​  ​ Świdger.​  ​ Przeniesienie​  ​ stolicy​  ​ biskupstwa​  ​ z​  ​ Kruszwicy  do​  ​ Włocławka​  ​ miało​  ​ nastąpić​  ​ za​  ​ czasów​  ​ biskupa​  ​ Onolda​  ​ (1157​  ​ –​  ​ 1160).   

wg​ ​ witryny​  ​ internetowej​  ​ kolegiaty​  ​ kruszwickiej,​  ​ [3]   

5.​ ​ Dźwierzchno​  ​ jako​  ​ biskupia​  ​ nekropolia    Dźwierzchno​  ​ to​  ​ jedna​  ​ z​  ​ najstarszych​  ​ wsi​  ​ w​  ​ Polsce​  ​ wspominane​  ​ w​  ​ dokumentach​  ​ kościelnych​  ​ z​  ​ X  wieku.​  ​ Dźwierzhno​  ​ alias​  ​ Dzwierzno​  ​ w​  ​ dokumentach​  ​ także​  ​ Dzvirstino,​  ​ Drwisna,​  ​ w​  ​ roku​  ​ 1390  pisano​  ​ także​  ​ Dzwirdzino,​  ​ to​  ​ w​  ​ XIX​  ​ wieku​  ​ wieś,​  ​ w​  ​ powiecie​  ​ inowrocławskim.​  ​ Według​  ​ katalogu  biskupów​  ​ kujawskich,​  ​ pierwszy​  ​ biskup​  ​ kruszwicki,​  ​ Lucidus,​  ​ założył​  ​ tu​  ​ kościół​  ​ i​  ​ przy​  ​ nim​  ​ został  pochowany.​  ​ Datę​  ​ śmierci​  ​ podaje​  ​ katalog​  ​ na​  ​ rok​  ​ 993.​  ​ Również​  ​ jego​  ​ następcy​  ​ :​  ​ Laurentius  (zmarły​  ​ 1014)​  ​ i​  ​ Marcellinus​  ​ (zmarły​  ​ 1033)​  ​ tu​  ​ mają​  ​ spoczywać​  ​ (Mon.​  ​ Pol.​  ​ IV,​  ​ 25).   

6.​ ​ Pierwsi​  ​ biskupi  ● 966­993​  ​ ­​  ​ Lucidus​  ​ (wg​  ​ Długosza​  ​ pierwszy​  ​ biskup​  ​ kruszwicki)  Lucidus/Lucid​  ​ urodził​  ​ się​  ​ we​  ​ Włoszech,​  ​ zmarł​  ​ w​  ​ 993​  ​ roku.​  ​ Z​  ​ nakazu​  ​ papieża​  ​ Jana​  ​ XIII  przyjechał​  ​ na​  ​ tereny​  ​ Polski​  ​ w​  ​ celach​  ​ misyjnych.​  ​ Kronika​  ​ Jana​  ​ Długosza​  ​ podaje,​  ​ że​  ​ był  biskupem​  ​ kruszwickim​  ​ w​  ​ latach​  ​ 966–993.​  ​ Został​  ​ pochowany​  ​ w​  ​ Dźwierzchnie. 


Rys.Lucidus,​ ​ cc​  ​ wikimedia    ● 993­1014​  ​ ­​  ​ Wawrzyniec​  ​ (biskup​  ​ legendarny)  Wawrzyniec​  ​ (ur.​  ​ ?,​  ​ zm.​  ​ 1014).​  ​ Kronika​  ​ Jana​  ​ Długosza​  ​ podaje,​  ​ że​  ​ był​  ​ biskupem​  ​ kruszwickim​  ​ w  latach​  ​ 993­1014.​  ​ Został​  ​ pochowany​  ​ w​  ​ Dźwierzchnie. 

cc​  ​ wikimedia      


opr.​ ​ Adam​  ​ Fularz​  ​ wg​  ​ Wikipedii  [1]​  ​ K.​  ​ Hewner,​  ​ Kolegiata​  ​ śś.​  ​ Piotra​  ​ i​  ​ Pawła​  ​ w​  ​ Kruszwicy​  ​ –​  ​ Świadek​  ​ dziewięciu​  ​ stuleci,  Kruszwica​  ​ 1998,​  ​ s.​  ​ 61  [2]​  ​ Tamże,​  ​ s.​  ​ 64  [3]​  ​ http://www.kolegiatakruszwica.pl/historia.html  [4]  http://www.nasze.kujawsko­pomorskie.pl/ciekawostki/miejscowosci/K/424­Kruszwica­%28 gm­Kruszwica,­pow­inowroc%C5%82awski%29.html  Librowski​  ​ S.​  ​ 1​  ​ 967,​  ​ Z​  ​ dziejów​  ​ katedry​  ​ ​ a​  ​ następnie​  ​ kolegiaty​  ​ św.​  ​ Wita​  ​ ​ w​  ​ Kruszwicy​ ,​  ​ Archiwa,  Biblioteki​  ​ i​  ​ Muzea​  ​ Kościelne,​  ​ t.​  ​ 15  Archiwa,​  ​ Biblioteki​  ​ i​  ​ Muzea​  ​ Kościelne​  ​ :​  ​ organ​  ​ Ośrodka​  ​ Archiwów,​  ​ Bibliotek​  ​ i​  ​ Muzeów  Kościelnych​  ​ przy​  ​ Katolickim​  ​ Uniwersytecie​  ​ Lubelskim        koniec​  ​ wersji​  ​ demonstracyjnej   

Przewodnik po Kruszwicy  

Vetus regia/ Dawna stolica.

Przewodnik po Kruszwicy  

Vetus regia/ Dawna stolica.

Advertisement