Ben je als zelfstandige door de nieuwe pensioenberekening je fiscaal voordeel bij IPT kwijt? Als zelfstandige bedrijfsleider van een vennootschap ben je misschien nog te hard aan het genieten van het ondernemen om al aan je pensioen te denken. Maar wist je dat net je pensioen aantrekkelijke fiscale voordelen biedt? De premies voor je aanvullend pensioen zijn immers beroepskosten die fiscaal volledig aftrekbaar zijn, zolang je je aan één regel houdt: de 80%-regel. Een nieuwe richtlijn van de fiscus voor de berekening van de pensioenen dreigt echter roet in het eten te gooien. Om te beginnen bestaat je pensioen uit drie verschillende pijlers. De eerste is het wettelijk pensioen dat je van de staat krijgt. Het is echter een publiek geheim dat het wettelijk pensioen niet genoeg is om aan de levensstandaard die je aan je pensioenleeftijd gewoon geworden bent, te voldoen. Daarom zetten veel Belgen zelf een appeltje voor de dorst opzij. Dat kan bijvoorbeeld met een aanvullend pensioen uit de tweede pijler, of een pensioen- of langetermijnspaarrekening uit de derde pijler.
VAPZ, IPT of alle twee? Vooral de tweede pensioenpijler is voor zelfstandigen interessant. Alle zelfstandigen kunnen een vrij aanvullend pensioen voor zelfstandigen, kortweg VAPZ, opbouwen. De premies die je in je VAPZ stort, zijn fiscaal aftrekbare beroepskosten. Daardoor heb je een lager belastbaar inkomen, en dus ook een lagere sociale bijdrage. De premies worden dan belegd in een tak 21product. Die garanderen een zekere rente, al is die tegenwoordig erg laag. Een VAPZ kan je, als zelfstandige bedrijfsleider van een vennootschap, ook combineren met een individuele pensioentoezegging of IPT. Ook de premies die je in je IPT stort, zijn beroepskosten die volledig fiscaal aftrekbaar zijn. Daarnaast drukken ze de winst van de vennootschap, en dus de vennootschapsbelasting. In tegenstelling tot een VAPZ kunnen de premies van een IPT ook in een tak 23-product belegd worden. Het rendement van zo’n belegging is potentieel hoger, maar niet gegarandeerd. In principe staat er geen limiet op het bedrag van je IPT-premie, zolang je je maar houdt aan de befaamde 80%-regel. Die stelt dat bij pensionering de som van je wettelijk pensioen (eerste pijler) en je aanvullend pensioen (tweede pijler) niet hoger mag zijn dan 80 procent van je laatste bruto jaarloon. Als de grens van 80 procent overschreden wordt, dan is dat deel van die bedragen dus niet langer fiscaal aftrekbaar.
Iedereen gelijk voor de wet? Je pensioen als zelfstandige kan dus uit drie pijlers bestaan. Tot voor kort was het wettelijke pensioen van zelfstandigen echter lager dan dat van werknemers. In juni 2021 besliste de wetgever om de pensioenberekening voor zelfstandigen en werknemers gelijk te trekken. Goed nieuws voor iedereen, dus? Toch is er een keerzijde aan de medaille. Hoe meer wettelijk pensioen je krijgt, hoe minder (fiscaal aftrekbaar) extralegaal pensioen je kan opbouwen.
Omdat het wettelijke pensioen werd opgetrokken, werd het aandeel dat overbleef voor het aanvullende pensioen - dat wil zeggen, tot je de grens van 80 procent bereikt - kleiner. Je zou kunnen stellen dat dat geen probleem is, en dat zelfstandige bedrijfsleiders dan maar minder premies in hun IPT moeten storten. Maar waar het schoentje knelt, is de retroactiviteit van de regeling in de circulaire. Daardoor hebben sommige zelfstandige bedrijfsleiders nu al te hoge bedragen gestort. Toch werd er in augustus een addendum gepubliceerd, waardoor die bedragen
als voorschot naar volgend jaar overgedragen kunnen worden. Al kunnen bedrijfsleiders zo nog steeds minder geld op een voordelige manier uit hun vennootschap halen.
Conclusie Er zijn verschillende fiscaal voordelige manieren om als privépersoon mee te genieten van de winsten uit je onderneming. Ondanks de aangepaste pensioenberekening blijft een individuele pensioentoezegging of IPT een voordelige methode voor een onderneming om de bedrijfsleider te vergoeden. De premies worden immers door de onderneming betaald, maar de bedrijfsleider is de begunstigde van het contract. Wil je weten hoe de meest voordelige balans tussen vennootschap en privévermogen eruit ziet voor jouw persoonlijke situatie? Neem dan contact op met de experten van Wilink, die gespecialiseerd zijn in dit soort loon- en pensioensimulaties.