Page 1

Tarnรณw

Wieliczka

Krakรณw


2


EST. 1992

31-503 Kraków, ul. Lubicz 25a tel./fax +48 12 421-89-77 e-mail: redakcja@welcometo.pl www.welcometo.pl

Publisher: BMA S.C. - 31-503 Kraków, ul. Lubicz 25a

• USEFUL INFORMATION 4 Hotels, Foreign Consulates, Cultural Centres, Restaurants and others...

Editorial board: BARBARA PRZYTOCKA, ADAM WRONA Photography: G. Kozakiewicz, J. Kozioł, P. Murzyn, M. Sobczyński, Muzeum Narodowe w Krakowie, Shutterstock; archives Translation: A. Fydryk,

inside:

P. Lahey

Layout & DTP: Małgorzata Flis, Marek Szwarnóg PIETRUSKA & MIERKIEWICZ 60-182 Poznań, ul. Perzycka 11, tel. +48 61 868-29-00, fax +48 61 868-12-03

• WHERE TO GO

6

90 years of Sobiesław Zasada , a master of driving and business 9 Leonard da Vinci’s ‘Lady’ is back home again

10-11

A miracle of light in the darkness of the Middle Ages

12-13

Treasures of the Piasts at Wawel 16-17

© BMA S.C. 2020. All rights reserved. Reproduction in whole or in part is prohibited. The publisher cannot be held responsible for the content and opinions stated in the advertising section of ‘Welcome to Poland’, ‘Welcome to Cracow & Małopolska’

Samui − the whole taste of Thailand in Kraków

18-19

CITY MAP

22-23

Find us on the internet: welcometo.pl welcomesleep.pl

Hotel Krakus *** 30-728 Kraków ul. Nowohucka 35

• single, double and triple rooms with bathroom, phone, TV and wireless Internet access

tel. +48 12 652 02 02, 652 02 23 fax +48 12 656 54 78 e-mail: biuro@hotel-krakus.com.pl www. hotel-krakus.com.pl

• restaurant and bar • conference halls • car park for cars and coaches

Your home in Cracow

Hotel Legend ul. Św. Gertrudy 12, 31-048 Krakow +48 12 295 91 00 • hotel@legend-hotel.pl www.legend-hotel.pl

• 100 comfortable rooms in various categories • 2 modern conferences rooms up to 60 people • Bistro Beta Restaurant • spacious patio

ul. Sobieskiego 22/2, 31-136 Krakow tel.: +48 12 341 61 62 • fax: +48 12 341 61 63 • e-mail: kongres@jordan.pl

www.kongres.jordan.pl The Conference Bureau JORDAN has extensive experience in organizing conferences, congresses, seminars, workshop sessions, incentive trips, concerts and picnics. Our offer: • planning and budgeting • on-line registration and payment • logistics and technical support • conference materials and gadgets • accommodation • translations, poster sessions, • accompanying programme • catering services • transportation • flight and train tickets reservation

Hotel Galaxy ul. Gęsia 22A, 31-535 Krakow +48 12 342 81 00 • hotel@galaxyhotel.pl www.galaxyhotel.pl

• 205 luxury rooms • terrace/winter garden • Conference Centre up to 1200 people with exhibition area equipped with high-tech facilities • Fine-dining Restaurant Andromeda Alfa • Spa&Wellness with swimming pool, jacuzzi and saunas

welcometo.pl

3


USEFUL INFORMATION IMPORTANT TELEPHONE NUMBERS Alarm

Emergency Services Emergency Ambulance Service Fire Brigade Police

Airport Information • +48 12 295 58 00 Bus information Taxi Tourist Information Train Information 24-hour information (about Poland) Medical Information

ROMAN CATHOLIC CHURCHES • 112 • 999 • 998 • 997

• +48 801 055 000 • +48 703 40 33 40 • 19191 • +48 12 616 18 67 • 19757 • 19434 • 19439

HOTELS *****

Najświętszej Marii Panny Church (St Mary's Church) Plac Mariacki 4 - services in Latin (Sundays 10:00 a.m.) Św. Barbary Church Mały Rynek 8 - services in German (Sundays 7:00 p.m.) Św. Idziego Church ul. Grodzka - services in English (Sundays 10:30 a.m.) Wawel Cathedral ul. Wawel 3 - services in Latin (Sundays 9:00 a.m.)

Bachleda Luxury Hotel Kraków MGallery by Sofitel, Holiday Inn, Niebieski, Radisson Blu, Sheraton Krakow Hotel,

Plac Kossaka 6,

tel. +48 12 424 11 00

ul. Wielopole 4, ul. Flisacka 3, ul. Straszewskiego 17, ul. Powiśle 7,

tel. +48 12 619 00 00 tel. +48 12 297 40 00 tel. +48 12 618 88 88 tel. +48 12 662 10 00

Amadeus, andel's, Astoria Gold Hotel, Best Western Plus Q Hotel Kraków, Conrad, Demel, Ester, Francuski, Galaxy, Grand Sal, Hilton Garden Inn Kraków Airport, Kossak, LOFT Mercure Kraków Stare Miasto, Novotel Kraków City West, Novotel Kraków Centrum, Orient, Qubus, Park Inn, Rubinstein, Senacki, Turówka,

ul. Mikołajska 20, ul. Pawia 3, ul. Józefa 24, ul. Wygrana 6, ul. J. Conrada 29, ul. Głowackiego 22, ul. Szeroka 20, ul. Pijarska 13, ul. Gęsia 22a, Park Kingi 7, Wieliczka, ul. Medweckiego 3, Balice, pl. Kossaka 1, ul. Dietla 113 ul. Pawia 18 b, Al. Armii Krajowej 11, ul. T. Kościuszki 5, ul. Sołtysowska 25b, ul. Nadwiślańska 6, ul. Monte Cassino 2, ul. Szeroka 12, ul. Grodzka 51, ul. Żeromskiego 1, Wieliczka

tel. +48 12 429 60 70 tel. +48 12 660 01 00 tel. +48 12 432 50 10 tel. +48 12 333 40 20 tel. +48 12 293 00 00 tel. +48 12 636 16 00 tel. +48 12 429 11 88 tel. +48 12 627 37 77 tel. +48 12 342 81 00 tel. +48 12 289 81 10 tel. +48 12 340 00 00 tel. +48 12 379 59 00 tel. +48 791 718 777 tel. +48 12 225 11 11 tel. +48 12 622 64 00 tel. +48 12 299 29 00 tel. +48 12 646 91 00 tel. +48 12 374 51 00 tel. +48 12 375 55 55 tel. +48 12 384 00 00 tel. +48 12 422 76 86 tel. +48 12 279 61 00

Atrium, Benefis, Chopin Hotel Cracow, David Boutique Hotel, Elektor, Europejski, Express by Holiday Inn, ibis Kraków Stare Miasto, Karmel, Klezmer-Hois, Krakus, Logos, Major, Maksymilian, Matejko, Mikołaj, Perła, Pod Różą, Pod Wawelem, Polin, Pollera, Polski pod Białym Orłem, PTTK Hotel Wyspiański, Q Hotel Kraków, Ruczaj, Wentzl,

ul. Krzywa 7, ul. Barska 2, ul. Przy Rondzie 2, ul. Ciemna 13, ul. Szpitalna 28, ul. Lubicz 5, ul. Opolska 14, ul. Pawia 15, ul. Kupa 15, ul. Szeroka 6, ul. Nowohucka 35, ul. Szujskiego 5, ul. Gdyńska 6, ul. Karmelicka 36, Pl. Matejki 8, ul. Mikołajska 30, ul. Zakopiańska 180B, ul. Floriańska 14, Pl. Na Groblach 22, Morawica 285, ul. Szpitalna 30, ul. Pijarska 17, ul. Westerplatte 15/16, ul. Radzikowskiego 142, ul. Ruczaj 44, Rynek Główny 19,

tel. +48 12 430 02 03 tel. +48 12 252 07 10 tel. +48 12 299 00 00 tel. +48 12 619 24 70 tel. +48 12 423 23 17 tel. +48 12 423 25 10 tel. +48 12 614 57 00 tel. +48 12 355 29 00 tel. +48 12 430 67 00 tel. +48 12 411 12 45 tel. +48 12 652 02 02 tel. +48 12 631 62 00 tel. +48 12 397 70 00 tel. +48 12 341 44 93 tel. +48 12 422 47 37 tel. +48 12 429 58 08 tel. +48 12 267 31 92 tel. +48 12 424 33 00 tel. +48 12 426 26 26 tel. +48 12 376 40 62 tel. +48 12 422 10 44 tel. +48 12 422 11 44 tel. +48 12 422 95 66 tel. +48 12 333 41 41 tel. +48 12 269 10 00 tel. +48 12 430 26 64

Dom Duszpasterski,

ul. Siostry Faustyny 3,

tel. +48 12 252 33 00

ibis budget Kraków Bronowice, ibis budget Kraków Stare Miasto,

Al. Armii Krajowej 11a, ul. Pawia 11,

tel. +48 12 626 11 45 tel. +48 12 355 29 50

Betmanowska Main Square Residence, Bursa im. St. Pigonia, Dom Gościnny UJ, Garden Palace,

Rynek Główny 44, ul. Garbarska 7a, ul. Floriańska 49, ul. Szujskiego 1,

tel. +48 12 426 40 81 tel. +48 12 422 30 08 tel. +48 12 421 12 25 tel. +48 572 902 861

HOTELS ****

HOTELS ***

HOTELS ** HOTELS *

APARTMENTS

4

CULTURAL CENTRES

Centre for Jewish Culture ul. Meiselsa 17, tel. +48 12 430 64 49 French Institute ul. Stolarska 15, tel. +48 12 424 53 50 Goethe Institute Rynek Główny 20, tel. +48 12 422 58 29 International Cultural Centre Rynek Główny 25, tel. +48 12 42 42 800 Italian Institute of Culture ul. Grodzka 49, tel. +48 12 421 89 46 Manggha Centre of Japanese Art ul. Konopnickiej 26, tel. +48 12 267 27 03 Nordic House ul. Św. Anny 5, tel. +48 12 421 73 80 The British Council Rynek Główny 6, tel. +48 12 428 59 30 The Cervantes Institute in Cracow ul. Kanonicza 12, tel. +48 12 421 32 55 The Russian Language and Culture Centre of the Pedagogical University ul. Studencka 5, tel. +48 12 662 67 62

BUSINESS

Małopolski Urząd Wojewódzki w Krakowie (Małopolska Provincial Office in Cracow) ul. Basztowa 22, tel. +48 12 39 21 200 Wydział Polityki Społecznej Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie (Social Policy Departament of the Małopolska Province Office in Cracow) ul. Basztowa 22, tel. +48 12 39 21 591 Urząd Miasta Krakowa (The Municipal Office of Cracow) Pl. Wszystkich Świętych 3/4, tel. +48 12 616 12 00 Wydział Budżetu Miasta (Budget Departament of the Municipal Council of Cracow) Pl. Wszystkich Świętych 3/4, tel. +48 12 616 15 49 Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego (Małopolska Region Development Agency) ul. Kordylewskiego 11, tel. +48 12 617 66 00 Fundacja Promocji Gospodarczej Regionu Krakowskiego (Cracow Region Economic Promotion Foundation) ul. Mrozowa 20 A, tel. +48 12 642 16 70

FOREIGN CONSULATES AND CULTURAL CENTRES

Austrian Consulate General Cracow ul. Armii Krajowej 19 tel. +48 12 410 56 40 General Consulate of the French Republic ul. Stolarska 15 tel. +48 12 424 53 00 General Consulate of the Federal Republic of Germany ul. Stolarska 7 tel. +48 12 424 30 00 General Consulate of Hungary ul. Lubicz 17H tel. +48 12 359 99 20 General Consulate of the Russian Federation ul. Biskupia 7 tel. +48 12 422 26 47 General Consulate of the Slovak Republic ul. Św. Tomasza 34 tel. +48 12 425 49 70 General Consulate of the Ukraine ul. B. Prażmowskiego 4 tel. +48 12 429 60 66 General Consulate of the United States of America ul. Stolarska 9 tel. +48 12 424 51 00 Honorary Consulate of the Republic of Croatia ul. ks. J. Popiełuszki 36 tel. +48 12 290 65 10 Royal Danish Consulate ul. Św. Anny 5 tel. +48 12 421 73 80

Izba Przemysłowo Handlowa w Krakowie (Industry Commerce Chamber in Cracow) ul. Floriańska 3, tel. +48 12 428 92 50 Małopolska Izba Rzemiosła i Przedsiębiorczości w Krakowie (Małopolska Crafts and Enterprise Chamber in Cracow) ul. Św. Anny 9, tel. +48 12 423 07 47 Brytyjsko Polska Izba Handlowa (British Polish Commerce Chamber) ul. Lubicz 17 A lok. S 9 tel. +48 12 660 76 19 61 Krakowska Kongregacja Kupiecka (Cracow Merchants’ Congregation) ul. Garbarska 14, tel. +48 12 421 24 42 Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego (Małopolska Province Marshal`s Office) ul. Racławicka 56, + 48 12 630 35 44 ul. Basztowa 22 tel. +48 12 630 33 33 Centrum Business in Małopolska ul. Podole 60 tel. + 48 12 620 91 40

RESTAURANTS

Art ul. Kanonicza 15, tel. +48 537 872 193, 537 610 817 Chimera ul. Św. Anny 3, tel. +48 12 292 12 12 Hard Rock Cafe Plac Mariacki 9, tel. +48 12 429 11 55 Hawełka Rynek Główny 34, tel. +48 12 422 06 31 Klezmer-Hois ul. Szeroka 6, tel. +48 12 411 12 45 Mięta Restobar ul. Krupnicza 19a, tel. +48 12 380 96 75 Pod Baranem ul. Św. Gertrudy 21, tel. +48 12 429 40 22 Virtuoso Staropolska Polski Pub Rynek Główny 44, tel. +48 12 426 40 81 Rzeźnik -Butcher Rynek Główny 37 tel. 124220575 Wentzl Rynek Główny 19, tel. +48 12 429 52 99 Wierzynek Rynek Główny 16, tel. +48 12 424 96 00 Honorary Consulate of the Republic of Estonia ul. Floriańska 15/4 tel. +48 12 429 16 98 Honorary Consulate of Finland ul. Św. Anny 5 tel. +48 12 421 73 80 Consulate of Iceland ul. Św. Anny 5 tel. +48 12 421 73 80 Consulate of Sweden ul. Św. Anny 5 tel. +48 12 421 73 80 Italian Honorary Consulate ul. Wenecja 3/8 tel. +48 12 429 29 21 Office of the Honorary Consul General of Japan ul. A. Grabowskiego 5/3 tel. +48 12 633 43 59 Honorary Consulate of the Republic of Latvia ul. Malborska 130 tel. +48 12 350 55 50 Honorary Consulate of The Grand Duchy of Luxembourg in Cracow ul. Bogusławskiego 7/17 tel. +48 600 288 500 Honorary Consulate of the United States of Mexico ul. Wiedeńska 72, tel. +48 12 636 52 59 Royal Norwegian Consulate ul. Mosiężnicza 3, tel. +48 12 633 03 76 Honorary Consulate of United Kingdom of Great Britain and Northen Ireland in Małopolska Region ul. Św. Anny 9, tel. +48 883 770 501


THE JAGIELLONIAN UNIVERSITY CENTER FOR POLISH LANGUAGE AND CULTURE INVITES YOU TO OUR SUMMER PROGRAMS!

CENTRUM JĘZYKA I KULTURY POLSKIEJ UJ ZAPRASZA NA PROGRAMY LETNIE!

Studying with us is worthwhile because:

Warto do nas przyjechać ponieważ:

PROGRAMS: A – a four-week program in a new format: additional classes every week as part of the language course, with classes in the urban environment, in museums and galleries, and in other places popular with Krakow residents and tourists alike

PROGRAMY: A – program czterotygodniowy w nowym formacie: co tydzień dodatkowe zajęcia w  ramach kursu językowego, nauka w przestrzeni miejskiej, w muzeach i galeriach, w miejscach lubianych przez mieszkańców Krakowa i turystów

B – a six-week program

B – program sześciotygodniowy

C – a three-week program

C – program trzytygodniowy

D – a three-week program

D – program trzytygodniowy

We invite everyone who is interested in studying the Polish language and getting to know Polish culture to join us for the 2020 Summer School in July and August. • we are part of the Jagiellonian University (JU), which recently celebrated the 650th anniversary of its coming into being, • our Summer School is the biggest, the oldest, and probably the best in Poland, • we will host you in Krakow, the most beautiful city in Poland, • we teach the Polish language with absolute professionalism, • aside from our language classes we provide lectures on Polish history, culture, literature, society, politics, economy, etc., taught by lecturers from JU, and other universities, • participation in the programs earns you a JU diploma and ECTS credit points, • we fill the evenings with additional language and cultural activities, and on Saturdays and Sundays we organize field trips.

Schedule: July 6 – August 2 The course is comprised of 75 academic hours, and is valued at 5 ECTS credit points

Schedule: July 6 – August 16 An intensive Polish language course which is comprised of 120 academic hours, and is valued at 8 ECTS credit points Schedule: July 6 – 26: An intensive Polish language course which is comprised of 75 academic hours, and is valued at 5 ECTS credit points Schedule: July 27 – August 16: An intensive Polish language course which is comprised of 75 academic hours, and is valued at 5 ECTS credit points

Wszystkich zainteresowanych nauką języka i poznawaniem kultury polskiej zapraszamy do udziału w Szkole Letniej 2020 w lipcu i sierpniu. • jesteśmy częścią Uniwersytetu Jagiellońskiego, który niedawno obchodził 650-lecie istnienia, • nasza Szkoła Letnia jest największa, najstarsza i zapewne najlepsza w Polsce, • zapraszamy do najpiękniejszego miasta w Polsce - Krakowa, • języka polskiego uczymy z absolutnym profesjonalizmem, • oprócz kursów językowych zapraszamy na wykłady o polskiej historii, kulturze, literaturze, społeczeństwie, polityce, ekonomii etc., prowadzone przez wykładowców UJ oraz innych uczelni, • za udział w programach można zdobyć dyplom UJ oraz punkty kredytowe/ECTS, • wieczory wypełniamy dodatkowymi zajęciami językowymi i kulturalnymi, a w soboty i niedziele organizujemy wycieczki,

Termin:6 lipca-2 sierpnia Kurs obejmuje 75 godzin, 5 punktów kredytowych/ECTS Termin: 6 lipca – 16 sierpnia Intensywny kurs języka polskiego: 120 godzin, 8 punktów kredytowych/ECTS Termin: 6-26 lipca Intensywny kurs języka polskiego: 75 godzin 5 punktów kredytowych/ECTS

Termin: 27 lipca-16 sierpnia Intensywny kurs języka polskiego: 75 godzin, 5 punktów kredytowych/ECTS

www.plschool.uj.edu.pl | ul. Garbarska 7a, 31-131 Kraków, Polska | tel.: +48 12 421 36 92 | e-mail: plschool@uj.edu.pl welcometo.pl

5


Sleep well Kraków

Proponujemy nocleg w luksusowych apartamentach na terenie Krakowa:  Apartament dla 6 osób Madam al. J. Słowackiego

 The Madam apartment on Słowackiego Av. accommodates 6 persons

 Apartament dla 4 osób Mario ul. Węgierska

 The Mario apartment on Węgierska St. accommodates 4 persons

 Apartament dla 3 osób Helen ul. Węgierska

 The Helen apartment, on Węgierska St. accommodates 3 persons

Szukaj Nas na bookingu:

Find us on Booking at:

www.sleepwellcracow.com rezerwacja@sleepwellcracow.com 6

We offer accommodations in luxurious apartments in three locations in Krakow:


FILHARMONIA im. KAROLA SZYMANOWSKIEGO w KRAKOWIE I N S T Y T U C J A

KU LT U RY

Charles OLIVIERI-MUNROE

W O J E W Ó D Z T WA

Dyrektor Artystyczny

M A ŁO P O LS K I E G O

ANTONI WIT

Dyrygent Honorowy

KONCERT KAMERALNY EWELINA PANOCHA fortepian

PAWEŁ WAJRAK skrzypce

ANGELINA KIEROŃSKA skrzypce

KAROLINA STASIOWSKA altówka

ANNA PODKOŚCIELNA-CYZ wiolonczela

MAGDALENA DI BLASI

flet

MICHAŁ PONIŻNIK klarnet

DUSZAN KORCZAKOWSKI

25.04.2020 w programie:

DURANOWSKI, SCHUMANN, KROGULSKI

WWW.FILHARMONIA.KRAKOW.PL

sobota, godz. 18.00 ŻYDOWSKIE MUZEUM GALICJA

fot. W. Baran

kontrabas


THE BUSINESS

90 years of Sobiesław Zasada

a master of driving and business

90 lat Sobiesława Zasady mistrza kierownicy i biznesu

Sobiesław Zasada is still the most famous Polish rally driver, but also one of the richest people in Kraków and the whole country, as well as the founder and owner of one of the largest capital groups in Poland, Sobiesław Zasada S. A. Its companies operate in the automotive, development, manufacturing and lifestyle industries, and employ over 3,000 people. Its founder has just turned 90. Sobiesław Zasada was born in Dąbrowa Górnicza, but spent his youth in Bielsko-Biała. He was also involved in sports there. He started with table tennis. Then there was athletics. He participated in running, jumping, and javelin. With success, because he was Polish junior vice-champion, for a few years he belonged to the national team. This adventure ended with a serious ski accident in 1953 in the Tatras. However, a year earlier he had already won his first rally, and his pilot was his schoolmate Ewa, who became his wife the same year. Together they won 50 more rallies because after the accident and two years of convalescence Sobiesław Zasada focused on rallies. As the only driver from behind the "Iron Curtain" dividing Europe at the time, he was the factory driver for the largest automobile companies: from Steyr Puch to Porsche and BMW to Mercedes-Benz. He won the European Rally Championship three times (and vice-championship three times) at a time when this series was equivalent to the world championships. Poles were thrilled by his participation (and many successes) in the most spectacular rallies of the time: London – Sydney, London – Mexico, Vuelta America del Sur, Gran Premio Argentino, Safari, Press on Regardless, Monte Carlo, Cup of the Alps, Acropolis, Thousand Lakes, Rally of Sweden, and UK. In 1973, he belonged to the team whose drivers, driving the Polish Fiat 125 p, broke world records in long-distance driving for 25 thousand kilometres, 25 thousand miles and 50 thousand kilometres. As an author of popular books, he was also constantly engaged in promoting safe driving style in normal traffic. In 1957, he founded his first car workshop in Kraków, and in 1977 the Alpha company, which still exists today, began with the production of locks and today deals with non-ferrous metal pressure casting, mould production, laser processing and computer numerically controlled sheet metal bending. He was also the general representative of Mercedes-Benz and Porsche in Poland. In 1997, he and his wife took second place in the famous Safari Rally. In the 21st century, sailing became his passion, although he owned his first yacht as far back as 1980. “At sea, the real challenge is wind speed, which you have to fight,” Sobiesław Zasada explained to me once. He had a watch one night. The wind was at 30-35 knots. The storm's mainsail and foresail were tight. Suddenly the wind rose to almost 50 knots. “I thought right away that the sails had to be

8

rolled up, but before I could do anything, it was already blowing 60 knots. That’s more than a hurricane. The wind smoothed out the waves that had just been 7-8 metres high. I was afraid to go from bridge to deck. There was no question of furling the sails. The mast was shaking terribly, and I could only set the boat up so that the wind would hit it from behind. When, after a few tens of minutes, the wind was already blowing at storm speed, I felt like I was in a car, when it was slowing down from over 200 km/h to 130", he said. He considers his greatest sporting success under sail to be the great race from the Canary Islands to the port of St. Lucia in the Caribbean. He sailed over 6 thousand km among more than 220 yachts. He reached the finish line as seventeenth, but was first in his class. Zasada still has not given up sporting and business activities and, as always, infects his surroundings with his unflagging optimism. Sobiesław Zasada jest ciągle najsłynniejszym polskim kierowcą rajdowym, ale też jednym z najbogatszych ludzi w  Krakowie i  całym kraju, a  także założycielem i właścicielem jednej z większych w Polsce grup kapitałowych Sobiesław Zasada S. A. Jej spółki działają w branżach motoryzacyjnej, developerskiej, produkcyjnej i lifestylowej, a zatrudniają ponad 3000 osób. Jej założyciel ukończył właśnie 90 lat. Sobiesław Zasada urodził się w  Dąbrowie Górniczej, ale młodość spędził w  Bielsku-Białej. Tam też zajął się uprawianiem sportu. Zaczynał od tenisa stołowego. Potem była lekkoatletyka. Biegał, skakał, rzucał oszczepem. Z sukcesami bo był wicemistrzem Polski juniorów, przez kilka lat należał do kadry narodowej. Tę przygodę zakończył poważny wypadek narciarski w 1953 roku w Tatrach. Jednak już rok wcześniej wygrał swój pierwszy rajd samochodowy, a jego pilotem była szkolna koleżanka Ewa, która w tym samym roku została jego żoną. Razem wygrali jeszcze 50 rajdów bo po wypadku i dwuletniej rekonwalescencji Sobiesław Zasada sportowo skupił się na rajdach samochodowych. Jako jedynemu kierowcy zza„żelaznej kurtyny” dzielącej w tamtych latach Europę był kierowcą fabrycznym największych firm samochodowych: od Steyr Puch, przez Porsche i  BMW po Mercedes-Benz. Trzy razy zdobywał mistrzostwo Europy w rajdach samochodowych (i trzy razy wicemistrzostwo) w czasach kiedy ten cykl miał rangę mistrzów świata. Polacy emocjonowali się jego udziałem (z wieloma sukcesami) w najbardziej spektakularnych rajdach tamtych czasów: Londyn – Sydney, Londyn – Meksyk, Vuelta America del Sur, Gran Premio Argentino, Safari, Press on Regardless, Monte Carlo, Puchar Alp, Acropolis, Tysiąca Jezior, Rajd Szwecji czy Anglii.


W 1973 roku należał do ekipy, której kierowcy prowadząc Polskiego Fiata 125 p pobili rekordy świata w jeździe długodystansowej na 25 tys. kilometrów, 25 tys. mil i 50 tys. kilometrów. Stale zajmował się także, jako m.in. autor popularnych książek, propagowaniem bezpiecznego stylu jazdy samochodami w normalnym ruchu. W 1957 roku założył w Krakowie swój pierwszy warsztat samochodowy, a w 1977 r. istniejącą do dzisiaj firmę Alpha, która zaczynała od produkcji zamków, a dzisiaj zajmuje się m.in. ciśnieniowym odlewaniem metali nieżelaznych, produkcję form, laserową obróbką i numerycznym gięciu blach. Był także generalnym przedstawicielem firmy Mercedes-Benz i Porsche w Polsce. Jeszcze w 1997 roku razem z żoną zajął drugie miejsce w słynnym rajdzie Safari. W XXI wieku jego pasją stało się żeglarstwo, choć pierwszy własny jacht miał już w 1980 roku. - Na morzu prawdziwym wyzwaniem jest prędkość wiatru, z jakim trzeba walczyć – tłumaczył mi kiedyś Sobiesław Zasada. Pewnej nocy miał wachtę. Wiało z  prędkością 30-35 węzłów. Sztormowy grot i fok były mocno naprężone. Nagle wiatr wzmógł się do prawie 50 węzłów. Pomyślałem od razu, że trzeba koniecznie zwinąć żagle, ale zanim zdążyłem cokolwiek zrobić, już wiało 6o węzłów. To więcej niż huragan. Wiatr wygładził fale jeszcze przed chwilą wysokie na 7-8 metrów. Bałem się wyjść z mostka na pokład. O zdejmowaniu żagli nie było mowy. Maszt trzeszczał potwornie, a ja mogłem już tylko ustawić jednostkę, tak by wiatr uderzał w nią nieco z tyłu. Kiedy po kilkudziesięciu minutach wiało już z prędkością sztormową, poczułem się jak w samochodzie, kiedy zwalania się z ponad 200 km/h do 130 - opowiadał Za swój największy sportowy sukces pod żaglami uważa wielkie regaty z Wysp Kanaryjskich do portu St.Lucia na Karaibach. Płynął na dystansie ponad 6 tys. km wśród ponad 220 jachtów. Na metę dopłynął jako siedemnasty, ale w swojej klasie był pierwszy. Mistrz Zasada nadal nie rezygnuje z aktywności sportowej i biznesowej i jak zawsze zaraża otoczenie niesłabnącym optymizmem.(b) Sobiesław Zasada ist immer noch der berühmteste polnische Rallye-Fahrer, aber auch einer der reichsten Menschen in Kraków und in Polen. Darüber hinaus ist er der Begründer und Eigentümer einer der größten Kapitalgruppen in Polen, der Sobiesław Zasada AG. Zasada ist bereits 90 geworden, aber sein Ruhm vergeht nicht. Als einziger Fahrer aus dem Lande hinter dem „eisernen Vorhang“, der in den damaligen Jahren Europa teilte, war er ein Werksfahrer der größten Autofirmen, von Steyr Puch über Porsche und BMW bis zu Mercedes-Benz. Dreimal gewann er den Europameister-Titel in Autorennen in den Zeiten, als diese Veranstaltungen den Rang von Weltmeisterschaften hatte. Die Polen begeisterten sich für seine Teilnahme (mit vielen Erfolgen) an den spektakulärsten Rennen der damaligen Zeiten: London-Sydney, London-Mexico, Vuelta America del Sur, Großer Preis von Argentinien, Safari, Press- on-Regardless Rally, Monte Carlo, Alpenpokal, Akropolis, 1000 Seen Rallye, Schweden- oder England-Rallye.

• The hotel located 7 minutes walking distance from the Main Square • 47 air-conditioned rooms with bathrooms • Restaurant • Drink Bar • Summer garden • Massage studio • Car park located 100 metres from the hotel

Hotel Maksymilian*** • ul. Karmelicka 36 • 31-128 Kraków tel. +48 12 341 44 93 • www.hotelmaksymilian.pl • rezerwacja@hotelmaksymilian.pl

The hotel located 7 minutes walking distance from the Main Square  50 air-conditioned rooms with bathrooms,  Restaurant,  Drink Bar,  Car park located 100 metres from the hotel. Hotel Maximum*** ul. Westerplatte 12, 31-033 Kraków tel. +48 12 287 10 79, +48 12 396 33 32 tel. kom. +48 730 185 777 rezerwacja@hotelmaximum.pl

www.hotelmaximum.pl

welcometo.pl

9


THE CULTURE

Leonard da Vinci’s ‘Lady’ is back home again

Dama Leonarda da Vinci znowu w domu

The Czartoryski Museum in Krakow, whose most famous treasure is the painting "Lady with an Ermine" by Leonardo da Vinci, has finally completed the renovations to its buildings which started almost 10 years ago. At the end of last year, its building on Pijarska St. - near the Florian Gate - was re-opened to the public. A lot has changed at the museum because, although the museum is still named after the famous Polish magnate family, it is now owned by the Polish state. And this change of ownership is probably the most important development that has taken place over the past decade. The amassing of the collections began with Princess Izabela Czartoryska (née Fleming) at the beginning of the 19th century. Her son bought the "Lady with an Ermine" in Italy. After the anti-Russian November Uprising of 1830-31, the collections was moved to Paris. However, the Czartoryski family was constantly enlarging it. In 1870 they decided to return their collections to Poland, and more precisely to Krakow. At that time, the city was part of the Habsburg monarchy and enjoyed national freedoms unparalleled in the portions of Poland which were occupied by the Russians and Prussians. The Czartoryski Museum was opened in 1880 in a group of buildings acquired by Władysław Czartoryski near Krakow's famous Florian Gate. After the Second World War, the communist authorities decided not to formally nationalize the collections, but took over de facto control of it. The National Museum in Krakow maintained the collections until 1991, managing the Czartoryski Museum as its branch. After the political breakthroughs of 1989, Adam Karol Czartoryski, who was born in Spain and residing abroad, but was heir to the museum’s founders, regained control of the collections. After negotiations with Poland’s new democratic authorities, he decided to set up the XX Czartoryski Foundation, to which he donated the collections. The collections themselves remained under the care of the National Museum in Krakow and were maintained at the expense of the state. Around 2010, Adam Karol Czartoryski divulged the fact that he wanted to create a strictly private institution independent from the museum. However, he didn’t have sufficient funds for this. This was also the problem for his plan to complete the buildings’ renovations, which began almost 10 years ago. The museum was closed and the collections were divided and exhibited in several Polish cities, from Szczecin to Puławy. "Lady with an Ermine" was sent "wandering" around the world, exhibited for several years at exhibitions in Budapest, Warsaw, Madrid, London, and Berlin. For a few years the famous da Vinci found a place in the beautiful Renaissance Hall of Wawel Castle, but the impasse on the future fate of the painting continued. Neither Adam Karol Czartoryski, nor the descendants of other Polish magnate families cooperating with him (e.g. Zamoyski or Potocki) could come up with enough money to complete the renovations to the buildings. Adam Karol Czartoryski was much more affiliated with Spain (and the Bourbons) than with Poland, and so many commentators argued that his maneuvers were not so much designed to make the museum independent, as to obtain the most funding possible from Polish authorities for full rights to the collections. Their value was estimated at several billion euros, but it was practically impossible to sell. For legal reasons, the collections had to remain in Poland and none of its components could be taken abroad without the permission of the Polish authorities. Therefore, previous Polish governments assumed that buying the collections, as postulated for many years by many art historians, did not make sense. On the other hand, the collections was dispersed, and for many years Krakow labored along, deprived of one of its most important attractions. Polish authorities changed their approach after the right-wing Law and Justice Party won the elections at the end of 2015. Professor Piotr Gliński, Deputy Prime Minister and Minister of Culture, started negotiations with Adam Karol Czartoryski in the middle of the following year. 10

These were finalized just before the end of the year with the signing of a contract at the Royal Castle in Warsaw. For the da Vinci painting, and Rembrandt’s "Landscape with the Good Samaritan", along with many priceless national souvenirs and thousands of other works of art from different periods, as well as for the museum buildings and the rights to Rafael’s "Portrait of a Young Man", which had been lost during the war, the government paid 100 million euros. As a result, the collections again passed from the Czartoryskis to the National Museum, which was symbolized by the conveying of the ‘Lady’ from Wawel to the Czartoryski Museum’s main building. The painting was exhibited there while waiting for the renovations to the museum buildings to be completed. This was financed by the European Union, and the National Museum carried out the works efficiently and on time. A grand opening took place last December. The renovations and, what ultimately amounted to a fundamental reconstruction of the building, allowed the exhibition area to be expanded to the 22 rooms which contain it today. They are dedicated to the history of the Czartoryski family, the history of Poland, sacred art, ancient art, and the Far East. A specially arranged room on the second floor is reserved for the ‘Lady’, where the portrait once again welcomes visitors from all over the world. And over the course of the next few years you will be able to see it only there, since the Polish authorities are not planning to lend the image to any other countries. Rozpoczęty niemal 10 lat temu remont Muzeum Czartoryskich w Krakowie, którego najsłynniejszym skarbem jest obraz „Dama z gronostajem” Leonarda da Vinci wreszcie się zakończył. W końcu ubiegłego roku jego gmach przy ul. Pijarskiej - niemal w sąsiedztwie bramy Floriańskiej - został ponownie otwarty dla publiczności. U Czartoryskich zmieniło się bardzo wiele bo muzeum, choć nadal nosi imię słynnego polskiego rodu magnackiego, ale jest


THE THE INTERVIEW CULTURE

już własnością państwa polskiego. I to chyba najważniejsza zmiana jaka w minionej dekadzie tam zaszła. Gromadzenie kolekcji rozpoczęła księżna Izabela z Flemingów Czartoryska na początku XIX wieku. „Damę z gronostajem” kupił we Włoszech dla księżnej jej syn. Po antyrosyjskim powstaniu listopadowym z lat 1830-31 kolekcja została przeniesiona do Paryża. Czartoryscy stale ją jednak powiększali. W 1870 roku zdecydowali ponownie przenieść swe zbiory do Polski, a dokładniej do Krakowa. Miasto wchodziło wówczas w skład monarchii habsburskiej i cieszyło niespotykanymi w zaborach rosyjskim i pruskim swobodami narodowymi. Muzeum Czartoryskich zostało otwarte w 1880 roku w nabytych przez Władysława Czartoryskiego kilku budynkach położonych obok słynnej krakowskiej Bramy Floriańskiej. Po drugiej wojnie światowej komunistyczne władze nie zdecydowały się na formalną nacjonalizację kolekcji, ale przejęły nad nimi faktyczną kontrolę. Opiekę nad zbiorami aż do 1991 roku sprawowało krakowskie Muzeum Narodowe. Muzeum Czartoryskich było jego oddziałem. Po przełomie z 1989 roku spadkobierca założycieli kolekcji, urodzony w Hiszpanii i zamieszkały za granicą Adam Karol Czartoryskich odzyskał kontrolę nad kolekcją. Po negocjacjach z polskimi demokratycznymi władzami zdecydował się jednak powołać Fundację XX Czartoryskich, której przekazał kolekcję. Same zbiory pozostały pod opieką krakowskiego Muzeum Narodowego i utrzymywane były na koszt państwa. Około 2010 Adam Karol Czartoryski jednak nie ukrywał już, że chce stworzyć z muzeum samodzielną i stricte prywatną instytucję. Nie miał jednak na ten cel pieniędzy. Podobnie jak na dokończenie jego remontu, który rozpoczął niemal 10 lat temu. Muzeum zostało zamknięte, a zbiory podzielone i eksponowano w kilku polskich miastach, od Szczecina po Puławy. „Dama z gronostajem” wysłana została na „tułaczkę” po świecie. Przez kilka lat eksponowana na

wystawach w Budapeszcie, Warszawie, Madrycie, Londynie i Berlinie. Dla obrazu Leonarda do Vinci znaleziono na kilka lat miejsce w pięknej renesansowej sali zamku na Wawelu, ale pat w sprawie przyszłości zbiorów trwał. Ani Adam Karol Czartoryski, ani współpracujący z nim potomkowie innych polskich rodów magnackich (np. Zamoyskich czy Potockich) nie potrafili znaleźć pieniędzy na dokończenie remontu. Wielu komentatorów twierdziło, że posunięcia Adama Karola Czartoryskiego o wiele mocniej związanego z Hiszpanią (i Burbonami) niż z Polską, służyły w gruncie rzeczy nie usamodzielnieniu muzeum, a uzyskaniu od polskich władz maksimum pieniędzy za pełne prawa do kolekcji. Jej wartość szacowano na kilka miliardów euro, ale była ona praktycznie niesprzedawalna. Ze względów prawnych kolekcja musiała pozostać w Polsce i żaden z jej składników bez zgody władz nie mógł zostać wywieziony za granicę. Poprzednie polskie rządy wychodziły więc z założenia, że wykupienie kolekcji, postulowane od wielu lat przez wielu historyków sztuki nie ma sensu. Z drugiej jednak strony kolekcja była rozproszona, a Kraków od lat nie miał jednej ze swych największych atrakcji. Podejście władz zmieniło się po wygraniu w końcu 2015 roku wyborów przez prawicową partię Prawo i Sprawiedliwość. Prof. Piotr Gliński, wicepremier i minister kultury w połowie następnego roku podjął negocjacje z Adamem Karolem Czartoryskim. Zostały one sfinalizowane tuż przed końcem roku podpisaniem umowy na Zamku Królewskim w Warszawie. Za obraz Leonarda da Vinci, dzieło Rembrandta „Pejzaż z miłosiernym samarytaninem”, tysiące innych dzieł sztuki z różnych okresów i wiele bezcennych pamiątek narodowych oraz budynek muzeum i prawa do zaginionego podczas wojny obrazu Rafaela „Portret młodzieńca” rząd zapłacił 100 milionów euro. W efekcie zbiory Czartoryskich ponownie stały się częścią Muzeum Narodowego, czego wymownym znakiem było przeniesienie„Damy” z Wawelu do Gmachu Głównego. Obraz tam był eksponowany i czekał na dokończenie remontu gmachu Muzeum Czartoryskich. Ten sfinansowano ze środków Unii Europejskiej, a prace sprawnie i terminowo przeprowadziło Muzeum Narodowe. W grudniu ubiegłego roku odbyło się wielkie otwarcie. Remont, a w gruncie rzeczy głęboka przebudowa gmachu pozwoliła na powiększenie powierzchni ekspozycyjnej, na którą składają się dzisiaj 22 sale. Poświęcone one są dziejom rodu Czartoryskich, historii Polski, sztuce sakralnej, antycznej, Dalekiego Wschodu. Dla Damy zarezerwowana specjalnie zaaranżowane pomieszczenie na drugim piętrze, gdzie obraz znowu czeka na zwiedzających z całego świata. I w ciągu najbliższych lat tylko tam będzie można ją zobaczyć, bo polskie władze nie planują wypożyczania obrazu do innych krajów. (b) Begonnen vor fast 10 Jahren, ist die Renovierung des Czartoryski-Museums in Krakau, dessen berühmtester Schatz das Gemälde „Dame mit dem Hermelin“ von Leonardo da Vinci ist, endlich abgeschlossen. Ende vergangenen Jahres wurde das Gebäude an der Straße ul. Pijarska – beinahe in der Nachbarschaft des Florianstors – wieder für die Öffentlichkeit geöffnet. Bei den Czartoryskis hat sich sehr viel verändert, denn das Museum ist, obwohl es nach wie vor den Namen des berühmten polnischen Adelsgeschlechts trägt, nun im Besitz des polnischen Staates. Dies ist vielleicht die wichtigste Veränderung, die in der vergangenen Dekade dort geschah. Die Renovierung, und im Grunde genommen ein weitgehender Umbau des Gebäudes, erlaubte eine Erweiterung der Ausstellungsfläche, die heute aus 22 Sälen besteht. Sie sind der Geschichte des Geschlechts der Czartoryskis, der polnischen Geschichte sowie der sakralen, antiken und fernöstlichen Kunst gewidmet. Für die „Dame“ wurde ein speziell arrangierter Raum im 2. Stock reserviert, wo das Gemälde aufs Neue die Besucher aus der ganzen Welt erwartet. Und in den nächsten Jahren wird man sie nur dort betrachten können, denn die polnischen Behörden planen nicht, das Gemälde an andere Länder auszuleihen.

welcometo.pl

11


WHERE THE CULTURE TO GO

A miracle of light in the darkness of the Middle Ages

Cud światła w mrokach średniowiecza

12

The National Museum in Krakow has prepared an unusual exhibition called "The Miracle of Light. Medieval stained-glass windows in Poland". The exhibit offers patrons the opportunity to see medieval stained-glass windows from Polish museum collections along with those from monasteries and churches, with particular emphasis on the stained glass windows from the presbytery of St. Mary's Church, that are usually hidden behind the famous altar of Wit Stwosz. “The process of creating stained glass windows for churches in the Middle Ages was a huge artistic, technical, and financial challenge, thus confirming the prestige of clients. The modern era, however, witnessed a period of removal of these stained glass windows, so that only a very small percentage of them have survived to our time. Despite the nineteenth-century fascination with medieval stained glass painting, this field, which was treated as artistic craftsmanship and therefore less valued, remains a fascinating yet difficult to grasp phenomenon – just like the light and color that co-create the stained-glass window", explain the organizers. The curator of the exhibition, Dr. Dobrosława Horzela, emphasizing that stained glass is only alive when light passes through it, decided to "bring to light" the phenomenon of this art. So the exhibition displays the creative skills of the stained-glass artisans. It teaches viewers how to "read" stained-glass windows, and makes them aware of window-making’s place in the panorama of art forms. The exhibition also shows the process of forgetting stained glass windows, removing them from sacred interiors and from the consciousness of people in the modern age, as well as various aspects of the rediscovery of stained glass in the 19th century. The focal point of this story is St. Mary's Church in Krakow. In the years 1360-1400, stained glass filled the huge windows of the presbytery erected during that time, as well as the windows of the church choir. In total, there were over 600 stained-glass windows in this church, of which only about a hundred have survived to our times. The exhibition also includes painted panels, embroidery, goldsmithery, documents, drawings, and stained glass designs, many of which have never before been presented in public. In recent years, some of them have been the subjects of research and careful conservation at the Faculty of Conservation and Restoration of Works of Art of the Academy of Fine Arts in Krakow - such as the stained glass windows from the former Zamoyski collection in Adampol in eastern Poland, that were made around 1200. The "Miracle of Light" will be presented in the Main Building of the National Museum until almost the end of July 2020.


Hotel ** Dom Duszpasterski 30-420 Kraków ul. Siostry Faustyny 3 tel. +48 12 252 33 00 fax +48 12 263 79 97 e-mail: domduszpasterski@milosierdzie.pl www.milosierdzie.pl

Muzeum Narodowe w Krakowie przygotowało niezwykłą wystawę. Nazwano ją „Cud światła. Witraże średniowieczne w Polsce” bo będzie na niej można przyjrzeć się średniowiecznym witrażom z polskich kolekcji muzealnych oraz z klasztorów i kościołów ze szczególnym uwzględnieniem witraży z prezbiterium kościoła Mariackiego, tych zwykle ukrytych za słynnym ołtarzem Wita Stwosza. „Witrażowe przeszklenia kościołów stanowiły w średniowieczu ogromne artystyczne, techniczne i finansowe wyzwanie, stanowiąc tym samym potwierdzenie prestiżu zleceniodawców. W okresie nowożytnym przyszedł czas usuwania tych witraży, tak że do naszych czasów dotrwał ich znikomy procent. Mimo XIX-wiecznej fascynacji średniowiecznym malarstwem witrażowym dziedzina ta, traktowana jako rzemiosło artystyczne i przez to ceniona niżej, nadal pozostaje – tak jak światło i  barwa, które współtworzą witraż – fenomenem tyleż fascynującym, co trudno uchwytnym” – wyjaśniają organizatorzy. Dr Dobrosława Horzela, kurator wystawy - podkreślając, że witraże żyją tylko wtedy, gdy przenika je światło - postanowiła „oświetlić” fenomen tej sztuki. Pokazuje więc na wystawie jakie umiejętności posiadali witrażyści, uczy jak „czytać” witraże, uświadamia ich miejsce w panoramie sztuki. Na wystawie pokazany jest też proces zapominania o witrażach, ich usuwania z wnętrz sakralnych i ze świadomości ludzi w epoce nowożytnej, a także różne aspekty ponownego odkrywania witraży w XIX wieku. Centrum tej opowieści jest kościół Mariacki w Krakowie. W latach 1360-1400 witraże wypełniły potężne okna wzniesionego wtedy prezbiterium, a także okna chóru kościoła. W sumie w tym kościele było ponad 600 kwater witrażowych z czego do naszych czasów przetrwało ok. setki. Wystawa obejmuje też malarstwo tablicowe, hafty, złotnictwo, dokumenty, rysunki, projekty witraży, z których wiele jeszcze nigdy nie było prezentowane publicznie. Niektóre z nich w ostatnich latach poddano badaniom i pieczołowitej konserwacji na Wydziale Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki ASP w Krakowie – jak choćby wykonane około 1200 roku witraże z dawnej kolekcji Zamoyskich w Adampolu na wschodzie Polski. „Cud światła” prezentowany będzie w  Gmachu Głównym Muzeum Narodowego niemal do końca lipca 2020 roku.(b) Das Nationalmuseum in Krakau hat eine außerordentliche Ausstellung vorbereitet. Sie wurde „Weltwunder. Mittelalterliche Glasmalereien in Polen“ genannt, denn man wird sich in der Ausstellung die mittelalterlichen Glasmalereien aus Museums-Sammlungen und aus Kirchen und Klöstern, unter besonderer Berücksichtigung der Glasmalereien aus dem Presbyterium der Marienkirche, die gewöhnlich durch den berühmten Alter von Veit Stoß verdeckt werden, ansehen können.

The Pastoral Lodge is situated on site of the Divine Mercy Sanctuary, near the E77 road, next to the A-4 motorway and relatively close to the historic centre of Kraków. The hotel offers: • accommodation in 46 rooms with bathrooms (4 singles, 40 doubles and 2 family rooms) • restaurants and cafes • conference room for maximum 230 people • Wi-Fi • parking lot. Welcome to the Centre of Divine Mercy! The dynamic development of the cult of Divine Mercy followed the beatification (18 April, 1993) and the canonization (30 April, 2000) of Sister Faustina, and also thanks to pilgrimages of the Holy Father John Paul II to Łagiewniki in 1997 and 2002. Countless masses of pilgrims come to Łagiewniki to visit the basilica erected in 2002, and the chapel with the famous image of Merciful Jesus and the relics of St. Sister Faustina. The fire of Charity started in the Vatican in the private chapel of Pope John Paul II burns constantly at Chapel of Perpetual Adoration adjacent to the upper part of the Basilica. These days, pilgrims gather in the chapel for the adoration of the Blessed Sacrament not only during the day but also at night, praying for mercy for the world. On the other side of the Basilica stands an impressive, 76 m high tower with a viewing platform. La Maison Pastorale est située dans le périmètre du Sanctuaire, près de la route E77, non loin de l’autoroute A-4 et du centre historique de Cracovie. L’hôtel propose: • un hébergement dans 46 chambres avec salle de bains (4 chambres à un lit, 40 chambres à deux lits et 2 chambres de famille) • un restaurant et un café • une sale de conférence pour 230 personnes au maximum • le Wi-Fi • un parking. Vous êtes les bienvenus au cœur du culte de la Miséricorde Divine! Le développement dynamique du culte de la Miséricorde Divine a commencé après la béatification de sœur Faustine (le 18 avril 1993) et sa canonisation (le 30 avril 2000) ; il s’est épanoui aussi grâce aux pèlerinages du Saint Père Jean Paul II à Łagiewniki en 1997 et 2002. Des foules innombrables de pèlerins viennent à Łagiewniki visiter la basilique érigée en 2002, ainsi que la chapelle qui abrite le célèbre tableau de Jésus Miséricordieux et les reliques de sainte Sœur Faustine. Dans la Chapelle de l’Adoration Perpétuelle, contiguë à la partie supérieure de la Basilique, flambe le feu de la Miséricorde, allumé au Vatican par Jean Paul II dans sa chapelle privée. Les pèlerins s’assemblent aujourd’hui dans cette chapelle, de jour et de nuit, afin d’implorer la miséricorde de Dieu pour le monde. Une tour majestueuse de 76 mètres de haut avec une plate-forme paysagère s’élève de l’autre côté de la Basilique. La casa Pastorale si trova nel territorio del Santuario, nei pressi della strada E77, adiacente all’autostrada A-4 e nelle vicinanze del centro storico di Cracovia. L’albergo offre: • alloggio nelle 46 camere dotate di bagni (4 singole, 40 doppie e 2 per famiglie) • ristorante e bar • sala conferenze per massimo 230 persone • Wi-Fi • parcheggio Benvenuti nel Centro del culto della Divina Misericordia! Lo sviluppo più dinamico del culto della Divina Misericordia ha avuto luogo dopo la beatificazione della suor Faustina (18 aprile del 1993) e dopo la sua canonizzazione (10 aprile del 2000), vi hanno contribuito anche i pellegrinaggi del Santo Padre Giovanni Paolo II a Łagiewniki negli anni 1997 e 2002. Łagiewniki è un traguardo di numerose masse di pellegrini che vi giungono per visitare la basilica, eretta nel 2002 e la cappella, con la famosa immagine di Gesù Misericordioso e le reliquie della santa suor Faustina. Nella parte alta della basilica si trova la Cappella dell’Adorazione Perpetua. Vi arde il fuoco della Misericordia, acceso da Giovanni Paolo II nella cappella privata del Vaticano. Oggi i pellegrini si radunano in quella Cappella sia di giorno che di notte per L’AdoraziVne del Santissimo Sacramento, implorando la misericordia divina per il mondo. Al lato opposto della basilica si erge un imponente torre alta 76 metri con un belvedere.

welcometo.pl

13


Why Poland? Because it is closer and more interesting than you expect. All you need is to board the plane, enjoy your coffee and soon you will be landing in one of the Polish cities. Meeting with a history? Explore old towns of Warszawa or Kraków, not to forget about Nowa Huta – unique part of pretty recent socialistic Polish past. Fan of music? Open’er Festival in Gdynia becomes a challenging option to Roskilde Festival. And klezmer music has nowhere better sound then in Krakow Kazimierz. Fan of food? Kraków is proud to be the European Capital of Gastronomy Culture 2019! Active traveller? National Parks, giving opportunity to make any sport you wish, cover almost 2 percent of our land. Horse riding or kayaking become more and more popular touristic products and in 2015 we have opened Green Velo cycling route along eastern part of Poland. Golf lovers will discover modern courses located in beautiful sceneries. Between those activities one can always make a short brake to enjoy spa and wellness, scattered all around Poland. With traditions dating back to the Medieval times and today's modern equipment, Poland is a dream destination for your tired muscles. Even your job may once bring you to our country – with growing number of Scandinavian companies opening their branch offices in Poland your future business trips get more and more possible. You will be surprised with the quality of our hotels and conference centers.

Welcome to Poland! All the necessary information – including the last updates on touristic attractions in Poland – you may find in Polish Tourism Organisation Office in Stockholm. Our team is here to help you in finding useful information, send you brochures and maps or look for a suitable partner in your future travel business. Though located in the capital of Sweden we cover with our activities all the Nordics, so you may find us present on most major travel fairs like Matka in Helsinki or Ferie For Alle in Herning and other indoor/outdoor events. We organize press and study trips for Nordic media and travel industry representatives – also in the form of individual tours. Please do notforgetto check our website www.polen.travel or www.puola.travel – available in your local language is a source of inspiration and information. And do not hesitate to try out our travel planner. With this smart tool you can be your own travel agent – you may plan your trip to Poland yourself, getting the full itinerary with suggested attractions and stopovers on the way. Current news section may also come to your personal email every month, if you decide to subscribe to our newsletter.

So feel invited! Poland is looking forward to your visit.

MALGORZATA HUDYMA Polish Tourism Organisation Stockholm

Karlavägen 47 b, 114 49 Stockholm; info.scan@polen.travel tel. +46 (0) 8 20 56 05; fax. +46 (0) 8 21 04 65


Es geschah in Krakau... • Während seines offiziellen Februar-Besuches in Polen hielt Emmanuel Macron, der Präsident der Französischen Republik, in der Aula des Collegium Novum der Jagiellonen-Universität einen Vortrag, betitelt „Polen und Frankreich in Europa“. Dies war der erste Besuch des Präsidenten Macron in Polen, seitdem er im Jahre 2017 dieses Amt übernahm.

It happened in Krakow... • During his official visit to Poland in February, President of the French Republic Emmanuel Macron gave a special lecture entitled "Poland and France in Europe" in Jagiellonian University’s Collegium Novum. This was President Macron’s first visit to Poland since he was elected in 2017. • Professor Karol Życzkowski, from Jagiellonian University’s Atomic Optics Department will become the director of the National Center for Quantum Computer Science which is headquartered in Sopot. The center was established at the University of Gdańsk as a joint research unit integrating nine centers, including that of the Jagiellonian University. • Krakow’s Academy of Mining and Metallurgy (Pol. - AGH) and the Military Counterintelligence Service (Pol. - SKW) of the Republic of Poland have signed a cooperation agreement. The agreement, according to AGH press services, opens up new possibilities in the field of scientific research and implementations related to the field of security technology. The university will be able to educate specialists in engineering studies, based on the expert knowledge of SKW employees, and the cooperation will enable the two-way transfer of knowledge relevant for ensuring and raising the level of state security. • In 2019, the residents of Krakow, cheered by the arrival of their children into the world, most often gave the names Julia, Zofia, Hanna, Zuzanna, Maja, Alicja, Aleksandra, Oliwia, Emilia, and Lena to girls. Among male names the most popular were Jan, Jakub, Antoni, Szymon, Franciszek, Aleksander, Adam, Mikołaj, Filip, and Wojciech.

Zdarzyło się w Krakowie... • Podczas lutowej, oficjalnej wizyty w Polsce Emmanuel Macron, prezydent Republiki Francuskiej wygłosił w auli Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego specjalny wykład zatytułowany „Polska i Francja w Europie”. To była pierwsza wizyta prezydenta Macrona w Polsce odkąd w 2017 roku objął to stanowisko. • Prof. Karol Życzkowski z Zakładu Optyki Atomowej Uniwersytetu Jagiellońskiego (UJ) zostanie dyrektorem Krajowego Centrum Informatyki Kwantowej z siedzibą w Sopocie. Centrum zostało powołane przy Uniwersytecie Gdańskim jako wspólna jednostka badawcza zrzeszająca 9 ośrodków w tym UJ.

• Prof. Karol Życzkowski aus der Anstalt für Atom-Optik der Jagiellonen-Universität wird Direktor des Polnischen Zentrums für Quanteninformatik mit Sitz in Sopot. Das Zentrum wurde an der Universität Gdańsk als gemeinsame Forschungseinheit ins Leben gerufen und vereinigt 9 Einrichtungen, darunter die Jagiellonen-Universität. • Die Akademie für Bergbau- und Hüttenwesen in Krakau und der Militärische Abschirmdienst der Republik Polen haben eine Vereinbarung über die Zusammenarbeit abgeschlossen, Die Vereinbarung eröffnet nach dem Pressedienst der Akademie für Bergbau- und Hüttenwesen neue Möglichkeiten der wissenschaftlichen Forschung und Umsetzung im Bereich von Sicherheitstechnologien. Die Hochschule wird im Rahmen des Ingenieurstudiums Spezialisten ausbilden können, indem sie auf dem Experten-Wissen der Mitarbeiter des Militärischen Abschirmdienst aufbaut, und die Zusammenarbeit wird den beiderseitigen Transfer des gegenwärtigen Wissens für die Gewährleistung und Erhöhung des Sicherheitsniveaus des Staates ermöglichen. • Im Jahr 2019 gaben die Krakauer nach der glücklichen Geburt ihrer Kinder den Mädchen am häufigsten die Vornamen Julia, Zofia, Hanna, Zuzanna, Maja, Alicja, Aleksandra, Oliwia, Emilia und Lena. Unter den männlichen Vornamen waren die populärsten Jan, Jakub, Antoni, Szymon, Franciszek, Aleksander, Adam, Mikołaj, Filip und Wojciech.der Hochschule sowie ein großes Konzert im Kongresszentrum ICE Kraków statt. An diesen Tagen kam es auch zum Welttreffen der Absolventen der Akademie.

• Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie oraz Służba Kontrwywiadu Wojskowego Rzeczypospolitej Polskiej podpisały porozumienie o współpracy. Porozumienie, według służb prasowych AGH, otwiera nowe możliwości w zakresie badań naukowych oraz wdrożeń związanych ze sferą technologii bezpieczeństwa. Uczelnia będzie mogła kształcić specjalistów studiów inżynierskich, bazując na eksperckiej wiedzy pracowników SKW, a współpraca umożliwi obustronny transfer wiedzy istotnej dla zapewnienia i podnoszenia poziomu bezpieczeństwa państwa. • W 2019 roku uszczęśliwieni przyjściem na świat swoich dzieci krakowianie dziewczynkom najczęściej nadawali imion imiona Julia, Zofia, Hanna, Zuzanna, Maja, Alicja, Aleksandra, Oliwia, Emilia i Lena. Wśród imion męskich najpopularniejsze były Jan, Jakub, Antoni, Szymon, Franciszek, Aleksander, Adam, Mikołaj, Filip i Wojciech. welcometo.pl

15


WHERE THE CULTURE TO GO

Treasures of the Piasts at Wawel 700 years after the breakthrough coronation of Władysław Łokietek

Złoto Piastów na Wawelu

Skarby Piastów na Wawelu W 700 lat od przełomowej koronacji Władysława Łokietka

On 20 January 1320 the coronation of Władysław Łokietek took place in Wawel Cathedral. It was a landmark event for Kraków because since then, until the end of the Polish monarchy in the 18th century, the majority of Polish rulers received their royal insignia at Wawel Castle. For 700 years, Kraków became the capital of the kingdom, which determined its development over the next centuries. Earlier coronations had taken place in Gnieźno in Greater Poland. Władysław Łokietek chose the capital of Lesser Poland for the inauguration of his reign. It was the first after Poland had overcome the mediaeval district breakdown. The round anniversary of this coronation has become an opportunity to present the exhibition "Treasures of the Piast Era" at Wawel Royal Castle. The king, crowned 700 years ago, belonged to this dynasty. The exhibition presents the insignia of Polish kings with the spear of St. Maurice, which the first Polish King Bolesław the Brave received in 1000 from Emperor Otto III at the Gnieźno tomb of St. Wojciech at the helm. The spear is accompanied by the sword called Szczerbiec, used during the coronation of Władysław Łokietek. The crown, sceptre and orb, which complemented the insignia, were lost in later centuries. The exhibition presents objects from the collections of the Wawel Royal Castle and Kraków Cathedral. However, it has also brought outstanding artefacts made by goldsmiths and jewels from the Piast dynasty from Polish historical churches. The oldest of these works of art date back to the 10th century, the latest ones to the 14th century. The most valuable are listed by the organisers as the cross juxtaposed of two gold crowns from the middle of the 13th century, which is one of the most outstanding achievements of European goldsmithing, and the set of St. Kinga’s relics preserved in the Stary Sącz convent of the Poor Clares. “The real sensation is the presentation in Kraków of the most precious jewels of the so-called treasure of Środa Śląska: a magnificent golden women’s crown adorned with eagles and buckles (National Museum in Wrocław). The highest artistic standard is represented by the foundations of Kazimierz Wielki, the last Piast on the Polish throne. Side by side were the chalices from Trzemeszno, Stopnica and Kalisz as well as the heraldry (busts) of St. Mary Magdalene from Stopnica and St. Sigismund from the cathedral in Płock," say the organisers. The exhibition lasts until 19 April 2020. 20 stycznia 1320 roku w katedrze na Wawelu odbyła się koronacja Władysława Łokietka. Dla Krakowa było to wydarzenie o tyle przełomowe, że odtąd aż do schyłku polskiej monarchii w  XVIII polscy władcy w znakomitej większości otrzymywali królewskie insygnia właśnie na Wawelu. 700 lat Kraków stał się stolicą królestwa, co zdeterminowało jego rozwój przez kolejne wieki. Wcześniejsze koronacje odbywały się w  Gnieźnie położonym w  Wielkopolsce. Władysław Łokietek na inaugurację swego panowania wybrał stolicę Małopolski. Była pierwszą po 16


THE THE INTERVIEW CULTURE

przezwyciężeniu przez Polskę średniowiecznego rozbicia dzielnicowego. Okrągła rocznica tej koronacji stała się okazją do zaprezentowania w Zamku Królewskim na Wawelu wystawy „Skarby epoki Piastów”. Do tej dynastii koronowany 700 lat temu król należał. Na wystawie prezentowane są insygnia władzy polskich królów z włócznię św. Maurycego, którą w roku 1000 otrzymał pierwszy polski król Bolesław Chrobry od cesarza Ottona III przy gnieźnieńskim grobie św. Wojciecha na czele. Włóczni towarzyszy miecz zwany Szczerbcem, użyty podczas koronacji Władysława Łokietka. Korona, berło i  jabłko, jakie uzupełniały insygnia, przepadły w późniejszych wiekach. Na wystawie prezentowane są obiekty za zbiorów Zamku Królewskiego na Wawelu i katedry krakowskiej. Sprowadzona na nią jednak także wybitne zabytki złotnictwa oraz klejnoty pochodzących z okresu panowania dynastii Piastów z polskich historycznych kościołów. Najstarsze z tych dzieł sztuki datowane są na wiek X, najpóźniejsze pochodzą z wieku XIV. Jako najcenniejszy organizatorzy wymieniają krzyż zestawiony z dwóch złotych koron z połowy XIII stulecia należący do najwybitniejszych osiągnięć złotnictwa europejskiego oraz zespół pamiątek po św. Kindze zachowanych w  starosądeckim klasztorze klarysek. „Prawdziwym wydarzeniem jest prezentacja w  Krakowie najcenniejszych klejnotów tak zwanego skarbu ze Środy Śląskiej: wspaniałej złotej korony kobiecej ozdobionej orłami oraz zapony (Muzeum Narodowe w Wrocławiu). Najwyższy poziom artystyczny reprezentują fundacje Kazimierza Wielkiego, ostatniego Piasta na polskim tronie. Obok siebie znalazły się kielichy z Trzemeszna, Stopnicy i Kalisza oraz hermy (popiersia) św. Marii Magdaleny ze Stopnicy i św. Zygmunta z katedry w Płocku.” - zachęcają organizatorzy. Wystawa potrwa do 19 kwietnia 2020 roku.(b)

Gnesener Grab des hl. Wojciech (Adalbert) erhielt, und auch außergewöhnliche Schätze der Goldschmiedekunst sowie Juwelen, die aus dem Zeitraum der Herrschaft der Dynastie der Piasten stammen. Die ältesten dieser Kunstwerke sind aus dem 10. Jh. datiert, die spätesten stammen aus dem 14. Jh.

Am 20. Januar 1320 fand in der Kathedrale auf dem Wawel die Krönung von Władysław Łokietek (dem Ellenlangen) statt. Für Krakau war dies insofern ein bahnbrechendes Ereignis, als von da an bis zum Ende der polnischen Monarchie im 18. Jh. die polnischen Herrscher in ihrer überwiegenden Mehrheit die königlichen Insignien auf dem Wawel erhielten. Vor 700 Jahren wurde Krakau die Hauptstadt des Königreiches, was seine Entwicklung über die folgenden Jahrhunderte bestimmte. Früher fanden die Krönungen in Gnieźno (Gnesen) in Großpolen statt. Władysław Łokietek wählte für die Einführung seiner Herrschaft die Hauptstadt von Małopolska. Sie war die erste nach der Überwindung der in Polen im Mittelalter herrschenden Zersplitterung. Rund um den Jahrestag dieser Krönung ergibt sich die Gelegenheit, im Königsschloss auf dem Wawel die Ausstellung „Schätze aus der Epoche der Piasten“ zu präsentieren. Zu dieser Dynastie gehörte auch der vor 700 Jahren gekrönte König. In der Ausstellung werden an erster Stelle die Herrschafts-Insignien der polnischen Könige mit der Lanze des hl. Mauritius gezeigt, die im Jahre 1000 der erste polnische König Bolesław Chrobry (der Tapfere) von Kaiser Otto III. am welcometo.pl

17


WHERE THE CUISINE TO GO

Samui the whole taste of Thailand in Kraków

Samui cały smak Tajlandii w Krakowie

RESTAURACJA TAJSKA SAMUI | Ul. Wiślna 10 31-007 Kraków | 12 430 02 65 | samui.com.pl 18


THE CUISINE

W 2009 roku Samui była pierwszą tajską restauracją w KraIn 2009, Samui was the first Thai restaurant in Kraków. kowie. W  ciągu minionej dekady oczywiście pojawiała się Over the past decade, competition for Dorota and Rafał i  ciągle pojawia na lokalnym rynku konkurencja dla przedsięwzięcia Szlachta has of course appeared and continues to appear on the Doroty i  Rafała Szlachtów, ale Samui (przy ul. Wiślnej 10, tuż obok local market, but Samui (at 10 Wiślna Street, right next to the Rynku Gł.) swoją pozycję ugruntowuje. Czemu to zawdzięcza? Main Square) has established its position. To what does it owe it? –Pozostaliśmy wierni naszym pierwotnym pomysłom. Ciągle więc - “We remained true to our original ideas. So, we are still serving podejmujemy gości wyłącznie daniami kuchni tajskiej, a  próbę czasu our guests Thai cuisine exclusively, and 80 percent of the items przetrwało 80 proc. pozycji z  pierwszego menu. No i  nadal w  naszej on the first menu have survived the test of time. And still, native kuchni pracują rodowici Tajowie z  doświadczeniem w  świetnych resThais with experience in great restaurants work in our kitchen. The tauracjach. Kucharzom przewodzi Vipada Yimcharoen. Pim, bo tak cooks are led by Vipada Yimcharoen. Pim, because that's what we w skrócie ją nazywamy jest z nami od samego początku. Udało się nam have called her from the beginning. We managed to "intercept" her ją„przechwycić”, kiedy kończyła pracę szefowej kuchni w ambasadzie Tajwhen she was finishing her chef job at the Thai embassy in Warsaw, landii w Warszawie, gdzie trafiła zresztą z doświadczeniem osoby, która where she actually found herself with the experience of someone gotowała dla rodziny królewskiej. Jesteśmy przekonani, że to tajskim who has cooked for the royal family. We are convinced that it is the kucharzom zawdzięczamy wygłoszoną niedawno opinię ambasadora Tajlandii, iż nasza Samui to Thai chefs we owe the recent opinion of the Thai Ambassador that our Samui is the best najlepsza w Polsce restauracja z kuchnią jego kraju. Podobnie jak wydany nam przez ministerstwo restaurant in Poland with the cuisine of his country. Like the “Thai select” certificate issued to handlu Tajlandii certyfikat „Thai select” świadczący o autentyczności naszej kuchni, kontrolowanej us by the Thai Ministry of Commerce, which proves the authenticity of our cuisine, checked zresztą co jakiś czas przez ekspertów występujących incognito – tłumaczy Dorota Szlachta. from time to time by incognito experts, explains Dorota Szlachta. Źródeł powodzenia restauracji można dopatrzeć się także w związkach z kulturą Wschodu jej The sources of the restaurant's success can also be seen in the links with Eastern culture of męża Rafała Szlachty, który w Bangkoku znalazł się po raz pierwszy w 2001 roku jako dwudziesher husband Rafał Szlachta, who first found himself in Bangkok in 2001 as a 20-year-old toletni sportowiec. Od dzieciństwa trenował w Krakowie różne dalekowschodnie sztuki walki, aż sportsman. From his childhood, he had practised various Far Eastern martial arts in Kraków zainteresował się poważnie muaythai, czyli tajskim boksem. Najpierw trenował tę dyscyplinę, until he became seriously interested in muaythai, or Thai boxing. At first he practised this brał udział w  zawodach, a  z  czasem także współtworzył polskie i  europejskie struktury discipline, took part in competitions, and with time he also co-created Polish and European miłośników tego sportu. structures for lovers of this sport. Przyznaje, że wspomnianej pierwszej okazji do spotkania z tajską kuchnią nie wykorzystał He admits that he did not take full advantage of this first opportunity to try out Thai cuisine. w pełni. – Spędziłem wtedy w Tajlandii miesiąc. Jednak dla człowieka wychowanego na trady- “I spent a month in Thailand then. However, for a man brought up on traditional Polish cyjnej kuchni polskiej, czyli na przysłowiowym kotlecie schabowym i na rosole, owoce morza cuisine, i.e. on the proverbial schnitzel and chicken noodle soup, seafood was much too to było zbyt wiele egzotyki – uśmiecha się dzisiaj. Z czasem jednak rozsmakował się w tajskiej exotic,” he smiles today. In time, however, he began to enjoy Thai cuisine and the idea of kuchni i zaczął mu świtać w głowie pomysł założenia tajskiej restauracji w Krakowie. setting up a Thai restaurant in Kraków began to dawn on him. To było zaledwie 10 lat temu, ale wówczas tajska kuchnia była w Polsce bardzo słabo znana. “It was only 10 years ago, but then Thai cuisine was very little known in Poland. We even Mieliśmy nawet na początku problemy z zaopatrzeniem kuchni Samui w tajskie produkty, a dzihad problems with supplying Samui's kitchen with Thai products in the beginning, and siaj każdy supermarket w Krakowie ma poświęcone im regały. Coraz więcej Polaków poznawało today every supermarket in Krakow has shelves dedicated to them. More and more Poles tę kuchnię w restauracjach w zachodniej Europie, coraz więcej Polaków wyjeżdżało do Tajlandii were getting to know this cuisine in restaurants in Western Europe, more and more Poles i przywoziło wspomnienia tamtych smaków, przychodziło do nas ze znajomością tajskich dań. were travelling Thailand and bringing back memories of those flavours, and came to us Ten trend się pogłębia, bo w  ubiegłym roku w Tajlandii odpoczywało już 140 tysięcy moich with knowledge of Thai dishes. This trend is broadening, because last year, 140,000 of rodaków, choć ciągle nie mamy bezpośredniego połączenia lotniczego z tym kraju. No i nie do my countrymen were already holidaying in Thailand, although we still don't have direct przecenienia jest fakt, że Magda Gessler jeden z odcinków swych niezwykle popularnych telewizflights to this country. “And it is invaluable that Magda Gessler devoted one of the episodes yjnych „Kuchennych rewolucji” poświęciła naszej restauracji – opowiada Rafał Szlachta. of her extremely popular TV ‘Kitchen Revolutions’ to our restaurant,” says Rafał Szlachta. W  menu Samui można znaleźć wszystkie najważniejsze potrawy In Samui's menu, you can find all the most important Thai dishes kuchni tajskiej z  zupami tom yum i  kha, sosem curry kang wang, including tom yum and kha soups, curry kang wang sauce, krewetkami w wielu wariantach, a wszystko przepojone wyrazistym shrimps in many variations, all imbued with a distinct Thai tajskim smakiem. Do tego są dania w wersjach fit, wege, znakomite flavour. There are also fitness and vegan dishes, and excellent desery z  mleczkiem kokosowym. Każde danie przygotowywane desserts with coconut milk. Each dish is prepared with the utmost jest z  najwyższą starannością, co oczywiście wymaga od gości care, which of course requires the guests to wait a while, but they kilkudziesięciu minut oczekiwania, o  którym natychmiast jednak immediately forget it as soon as they can taste the flavours of zapominają, kiedy tylko poczują w ustach smak Tajlandii. Thailand in their mouths. Partner welcometo.pl

19


NOWOŚĆ

Spełnij swój amerykański sen! Leć LOT-em z Krakowa bezpośrednio do Chicago, a od maja 2020 do Nowego Jorku.

lot.com

Profile for Welcome to Cracow

Welcome To Cracow 3/2020  

Welcome To Cracow 3/2020  

Advertisement

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded