Dropzone september 2022

Tijdschrift voor lokaal beleid voor kinderen en jongeren

PB- PP

Dropzone BELGIE(N) - BELGIQUE

Bataljong · Ossenmarkt 3 · 2000 Antwerpen · P206352 · Afgiftekantoor: 2000 ANTWERPEN Stuivenberg September 2022 – jaargang 31 – Nr. 3 · Verschijnt 4x per jaar: maart - juni - september - december

Thema: Beleidsparticipat ie kinderen en jong van eren

K IN D ER EN E N JO N G ER EN B ET R E K K E N B IJ JE B E L EI D

Aan de slag met het kwadrant voor de ideale participatiecocktail

HACKAT HO N A L S IN ST R U ME N T VO O R B EL E ID SPA RT ICIPAT I E

Versnel je proces met gebald engagement

10

16 Colofon Met de medewerking van Frauke Baeyens Leen Bartholomeus Kristof Bouvard Bert Delville Cato De Craene Ellen De Grauwe Jolijn De Haene Zita De Pauw Saar De Wulf Ilse Holvoet Hannes Jossart Priscillia Kalonji Indy Marchal Emily Mortier Bieke Nackaerts Imke Pichal Wim Soontjens Filip Stallaert Jurgen Sprangers Hans Theuns Koen Van Boxem Tieme Verlinde Jimmy Wertelaers

Interview Duffel

Communicatie met kinderen

Verrijk je zomeraanbod via regie

Hoe doen Leuven en Riemst dat?

Verder in dit nummer: 4

Aan de slag met het kwadrant voor de ideale participatiecocktail 7

Coördinatie Leen Bartholomeus Vormgeving hierbenik.be Druk Drukkerij Jansen

Kinderen en jongeren betrekken bij je beleid

Hackaton als beleidsparticipatie instrument Onze lessen uit de praktijk en musts voor je draaiboek

13

Klimaat, natuur, milieu en duurzaamheid Welke beleidsaanbevelingen hebben kinderen en jongeren hierover?

18

Coverfoto Unsplash

Plancheckers Bereid je jeugdraad voor op een gesprek met schepen(en)

Verantwoordelijke uitgever Jurgen Sprangers, Brasschaat

20

Contact Bataljong vzw, Ossenmarkt 3 2000 Antwerpen info@bataljong.be 03 821 06 06 www.bataljong.be

22

De commissies: inhoudelijk kompas voor Bataljong Commissie jeugdraden Driehoeksverhouding Hoe werken schepen, jeugdambtenaar en jeugdraad samen in Alveringem?

25

Stel je vraag Hoe betrek je jongeren bij de jeugdraad en het gemeentelijk beleid?

26

In je agenda Dit staat binnenkort op de planning bij Bataljong

Naar een wervend jeugdbeleid voor het recht op leven De crisis in de kinderopvang. Lerarentekort. Nog steeds groeiende (kans)armoede. Discriminerende mechanismen zoals racisme. Het lamentabel mentaal welbevinden van jongeren. Werk aan de winkel, op alle beleidsniveaus om te maken dat alle kinderen en jongeren zich kunnen ontplooien.

Deze uitdagingen tackelen is essentieel om de rechten van kinderen te garanderen. Toch is er nog één uitdaging die alle voorgaande overstijgt.

Een wereldwijde crisis wanneer het aankomt op (de toekomst van) onze kinderen en jongeren: de klimaatcrisis. Als we alle voorgaande uitdagingen aanpakken, maar de klimaatbrand laten woeden. Dan dragen we water naar de zee.

De nieuwsbulletins vullen zich met bosbranden, aanhoudende droogte, hittegolven, veranderende biodiversiteit… Veel aandacht voor symptomen en met wat geluk voor de symptoombestrijding.

Weinig aandacht voor de holistische aanpak van deze levensbedreigende brandende ziekte. Die heeft niet alleen een verfrissend laagje aftersun nodig, maar én straffe medicijnen, én nieuwe technieken, én een persoonlijke verandering van levensstijl, én een collectieve psychologische, ideologische en beleidsmatige transitie. Toch lijkt ons antwoord zich te beperken tot airco’s kopen en voor Scandinavië kiezen als de nieuwe zomerhotspot.

Waar is de algemene crisismodus? Waar is de prioritaire actie op alle fronten: individueel, collectief,

beleidsmatig, systemisch? Even bracht de betogende jeugd hoop, maar de klimaatverontwaardiging lijkt vervangen door apathie. Corona, inflatie en oorlog leiden ons af. Nochtans blijft de vraag: hoe leggen we aan onze (klein)kinderen uit dat we de klimaatverandering laten gebeuren? Wetend wat ons wacht?

Klimaat moet ook in onze sector een superprioriteit zijn. Hoe maken we (lokaal) jeugdbeleid zelf klimaatneutraal? Bv rond jeugdinfrastructuur en jeugdaanbod? We hebben brede sectorale beleidsplannen rond inclusie en diversiteit in het jeugdwerk. In het Vlaamse JKP zetten we in op bv positieve identiteitsontwikkeling, leefbare buurten en mediawijsheid. Mooi. Maar waar blijft ons breed wervend klimaatplan? Waar blijven de tools om er lokaal mee aan de slag te gaan?

Hoe draagt jullie jeugdbeleid bij tot een toestand van algemeen wervend klimaatengagement?

Tot een klimaat-mindset die eigen is aan jeugdwerk: als we ons samen engageren, bereiken we een veelvoud van de optelsom van alle individuele inzet.

Wat je op een jeugdkamp enkel samen gedaan krijgt, geeft magie. De mens is kampioen in samenwerken en aanpassen. We bereikten de laatste eeuwen al zoveel, vaak op ultrakorte tijd. Ons eindexamen wereldwijd samenwerken breekt aan. Laat ons er nu invliegen. Samen met kinderen en jongeren. Voor hun recht op leven.

Jurgen Sprangers Directeur Bataljong

facebook.com/Bataljong

Laat ons weten hoe jij werk maakt van #sterkbeleidvoorjongeinwoners

instagram.com/Bataljong @Bataljong linkedin.com/company/Bataljong

3

Ga voor een participatiecocktail Tekst: Ellen De Grauwe en Cato De Craene

Een sterk beleid voor jonge inwoners maak je samen met hen. Wat leeft en beeft er bij kinderen en jongeren over uiteenlopende domeinen en thema’s? Je kan hen op verschillende manieren betrekken, horen en verantwoordelijkheid geven binnen een participatieproces. Hoe kom je nu tot een lekkere participatiecocktail in je stad of gemeente? Via het participatiekwadrant!

Participatiekwadrant?

Om de stem van kinderen en jongeren in jouw gemeente te horen en een plaats te geven binnen je gemeentelijk beleid kan je experimenteren met verschillende vormen.

Een interessante manier om je bestaande participatieinitiatieven te inventariseren en om te evalueren of je een mooie cocktail van initiatieven hebt, is om ze een plek te geven in het participatiekwadrant.

We kruisen de as ad hoc en structureel met de as top-down en bottom-up. Dan krijg je een participatiekwadrant.

Top-down participatie organiseren kan in een structurele vorm en een ad hoc vorm.

Niet elke vorm binnen de assen is absoluut. Zo kan iets top-down georganiseerd worden, maar zit er binnenin ruimte voor bottom-up initiatieven waarbij jongeren zelf de touwtjes in handen hebben.

Top-down Wat?

rt op eigen initiatief een De gemeente organisee . De ft de touwtjes in handen participatieproject en hee orm iev pat tici onderwerp, de par gemeente bepaalt het en begeleiding.

Voorbeeld

s eente worden er jaarlijk Op initiatief van de gem ht. participatief ingeric De een aantal speelpleintjes tlijnen, vaak zijn er ook gemeente bepaalt de rich n) die de overheidsopdrachte formele regels (wet op n. gevolgd moeten worde

We nemen je eerst mee in de vier uiteinden van de twee assen, illustreren die met voorbeelden en daarna is het aan jou!

Ad-hoc Wat?

Hoe ziet het (ideale) participatiekwadrant eruit voor jouw gemeente?

Tijd om dat in kaart te brengen. Kijk op pagina zes hoe je dat doet.

n en georganiseerd ten die tijdelijk zij op Participatieprojec hoc betekent ook zich voordoet. Ad ak va is wanneer de kans t geval. He deze zaak en in dit dat moment, voor in. een eerste proeftu

Voorbeeld

s corona op rd als thema tijden Mentaal welzijn we d Aalst, nam het st. Vonk, jeugdraa n te de agenda geplaat sturen om te wete vragenlijst uit te initiatief om een eld was. t de jongeren gest komen hoe het me

4

Structureel Wat? Wanneer iets elk jaar of om de x aantal tijd wordt georganiseerd. Vaak in een vaste structuur met een format dat duidelijk en herkenbaar is. Een initat ief kan experimenteel en ad hoc starten en later tot een vaste waarde uitgroeien. Dit soort initiatieven staat vaak ook in het meerjarenplan.

Voorbeeld Belevingsonderzoek dat je (twee)jaarlijks organ iseert.

Het is ingebed in de werking van de gemeente/ dienst en je hebt een format waarbij je kinderen en jonge ren over thema’s bevraagt.

Bottom-up Wat? Het initiatief start vanuit kinderen en jongeren (burgers). Er is een idee of nood ontstaan waar jongeren zichzelf over zullen organiseren. De deelnemers willen iets op de agenda zetten. De taak van de gemeente kan erin bestaan om het initiatief te ondersteunen.

Voorbeeld Schoolstaking voor het klimaat, beke nd als ’Spijbelen voor het klimaat’ of Klimaatmars voor een betere toekomst, is een actie van scholieren, die rege ringen oproept om maatregelen tegen de opwarming van de Aarde te nemen. In België startten de eerste acties van Youth for Climate op 10 januari 2019. Jongeren nemen het initia tief om klimaat op de agenda te zetten en hier aandacht voor te vragen.

In verschillende steden werden jong eren uitgenodigd om mee rond de tafel te zitten om conc rete acties te bedenken.

5

Tijd voor actie!

En de jeugdraad in het participatiekwadrant?

Ga zelf aan de slag met het participatiekwadrant. Zo krijg je in beeld welke initiatieven er ontbreken of waar je nog meer op kan inzetten.

De jeugdraad is een officieel adviesorgaan, vastgelegd door een Vlaams decreet en verplicht voor elke gemeente om te organiseren en te erkennen. Je zou kunnen stellen dat het top-down georganiseerd wordt.

De jeugdraad heeft vaak officiële statuten en een huishoudelijk reglement en wordt jaarlijks opnieuw opgestart. Je kan dus zeggen dat het structureel is ingebed.

Of is het eerder bottom-up? Er zijn heel wat kansen voor de jeugdraad om een autonome werking op te zetten.

Zij kunnen zelf de agenda bepalen en hun werkvorm, en kunnen participatief heel sterk werk leveren. Er is nog steeds een verbinding via de jeugddienst naar het gemeentebestuur en die is bij de ene al meer bepalend dan de andere gemeente.

Het is een grote opportuniteit voor jongeren om deze vorm van structurele participatie in te vullen en te gebruiken om bottom-upinitiatieven te laten groeien en door te geven aan het gemeentebestuur.

Dus als de jeugdraadwerking in jouw gemeente volledig bottom-up georganiseerd wordt door jongeren, dan valt ‘jeugdraad’ in het andere stuk van het kwadrant. Waar staat jouw jeugdraad?

Welke vormen van participatie zijn er in jouw stad/gemeente?

Bekijk per vorm waar je ze zou positioneren in het kwadrant: Zijn ze top-down of bottom-up?

Zijn ze structureel of ad hoc?

Uit de tweemeting Lokaal jeugdbeleid bleek dat er veel ad-hocparticipatieprojecten worden georganiseerd voor kinderen en jongeren, maar dat er weinig structureel ingebedde participatie-initiatieven zijn. Terwijl die de ‘zekerheid’ bieden dat er te gepasten tijde participatie wordt opgezet en kinderen en jongeren niet vergeten worden. Structureel wil vaak ook zeggen dat er budget, tijd en personeelstijd wordt voorzien.

Want participatie organiseert zich niet vanzelf en is niet kosteloos.

Maak ook eens de omgekeerde oefening Welke thema’s en onderwerpen lenen zich voor participatie en welke opportuniteiten doen zich voor waarbij het een must is om kinderen en jongeren te betrekken?

Welke vorm leent zich daar het best toe? Moeten er meer ondersteuningsvormen komen om initiatieven van onderuit te laten groeien (coaching, budget...) ? Of hoe kan je iets structureel in je meerjarenplan verankeren?

Wil je aan de slag om de werking van je jeugdraad onder de loep te nemen en veranderingsacties te organiseren?

Kom naar het groepstraject jeugdraden! Bataljong coacht jou om met de jeugdraad aan de slag te gaan.

Dit traject bestaat uit 4 halve dagdelen en start op maandag 10 oktober.

Check hier alle info: bataljong.be/boek-je-vorming/ vormingskalender/groepstraject-jeugdraden

Check hoe je het kwadrant kan gebruiken om je participatief jongerenbudget uit te werken op bataljong.be.

Meer weten over Onze bouwstenen voor beleidsparticipatie: www.bataljong.be/bouwstenen Gratis toegang tot de tool om de ideeën van jongeren op een vlotte en gebruiksvriendelijke manier te verzamelen: Aanstekers.org Jeugdraadondersteuning: bataljong.be/boost-je-kennis/jeugdraadondersteuning De tweemeting lokaal jeugdbeleid: bataljong.be/lokaal-jeugdbeleid-kent-vele-gezichten

?

6

Vragen?

Stel ze aan Ellen, 03 821 06 01

Ellen.degrauwe@bataljong.be,

Hackathon: een methodiek om aan beleidsparticipatie te doen?

Tekst & foto’s: Zita De Pauw

In 2019 diende Bataljong een projectaanvraag in. Ons doel? De hackathon omvormen tot een instrument voor beleidsparticipatie en hier een draaiboek voor opstellen. Nu, een paar coronaweeën later, zijn we zover. We brengen graag verslag uit van onze hackathonavonturen en nemen je mee in de opbouw van een draaiboek.

Hacka…Watte?

Origineel komt de term hackathon uit de ICT-wereld en verwijst hij naar een samenstelling van ‘hacken’ en ‘marathon’. Een technische term voor mensen die gedurende een afgebakende periode intensief samen aan software werken en op zoek gaan naar oplossingen voor dingen die niet werken.

De laatste jaren groeit de populariteit van de hackathon.

De methodiek komt los van de ICT-wereld, wordt ingezet voor verschillende onderwerpen en varieert in duur: twee dagen, een halve dag online... Ze gaan over thema’s als de eventuele aanpassing van zomervakantie, de impact van corona op jongeren, bedrijfsvraagstukken, jongerensites… Het concept van een hackathon, namelijk

in een afgebakende tijd een antwoord of concept voorzien op een bepaalde vraag, zorgt voor veel creativiteit en enthousiasme. Het is een leuke vorm van cocreatie en het stimuleert om actief aan de slag te gaan met een thema.

Vanuit Bataljong kregen we de kans om drie hackathons mee vorm te geven en te begeleiden die werden ingezet als instrument voor beleidsparticipatie. We staken ons licht op in Poperinge, Mechelen en Brugge. Daarnaast waren er gesprekken met Globelink, KeKi, De Ambrassade, Quindo, Nerdlab… Zij waren in het verleden betrokken bij een hackathon of bezig met hun eigen hackathon. We zetten graag op een rij wat we hebben geleerd.

7

De hackathon als katalysator

Wat mag er niet ontbreken in je draaiboek?

Een eerste algemene vaststelling: een hackathon is een soort van versneller. Het is een heel energiegevende katalysator die tegelijkertijd ook veel engagement vraagt.

Het is een goede methodiek om sneller tot een oplossing te komen en zo een proces sneller te doorlopen. Je kan het ook beschouwen als een incubator van input zoals Liesbeth Maene (De Ambrassade) het zo mooi omschrijft.

De hackathon als methodiek biedt namelijk een houvast om in korte tijd samen aan de slag te gaan en tot concrete ideeën/ oplossingen te komen.

Naast een strak programma met voldoende variatie, is het resultaat ook afhankelijk van je vraagstelling, methodieken, coaches en deelnemers.

Een hack-programma Je stelt best op voorhand een strakke planning op met voldoende tijd en ruimte voor cocreatie en ontspanning. Een ideaal programma bestaat uit: een welkom met een hapje (ontbijt of lunch) een onderdompeling in het thema via bezoeken, infosessies, filmpjes… gevolgd door een pauze met eventueel een ludieke actie daarna is het aan de deelnemers zelf om aan de slag te gaan de dag eindigt meestal met een presentatie van de resultaten

Zorg voor een duidelijke vraagstelling Om jongeren mee te krijgen in je verhaal heb je een duidelijke vraagstelling nodig. Hoe duidelijker het onderwerp en de vraag, hoe makkelijker het is om je in korte tijd te smijten en iets op te bouwen. Je moet namelijk roeien met de riemen die je hebt: beperkte tijd en mogelijkheden.

Het doel is om binnen een bepaalde tijdspanne tot een oplossing te komen. Zorg daarom ook dat je vraagstelling niet te breed gaat, maar wel nog ruimte geeft voor creativiteit.

In Poperinge was het thema: de braindrain van de Westhoek. De vraagstelling: Oplossing ontwikkelen die ervoor zorgt dat jonge Poperingenaren (16 tot 30 jaar) zich in Poperinge willen en kunnen settelen, omdat ze dichtbij huis de job vinden waar ze van dromen. De vraagstelling was voor de deelnemers niet helemaal duidelijk. Achteraf gezien hadden we de vraagstelling beter als volgt geformuleerd: Wat kan de gemeente doen om Poperinge aantrekkelijker te maken voor jonge werkkrachten? Dan heb je een korte en duidelijke vraagstelling, waarbij het antwoord nog alle kanten kan opgaan.

Methodieken & coaches Je hebt niet alleen een strak programma en een duidelijke vraagstelling nodig maar ook goede omkadering. En die goede omkadering bestaat, naast lekker eten en drinken, uit inhoudelijke en methodische ondersteuning.

Een hackathon bestaat uit twee grote delen: 1) De deelnemers bekend maken met het onderwerp > onderdompeling in de thematiek 2) De deelnemers aan het werk zetten > het brainstorm- of uitwerkmoment Dompel je deelnemers onder in de thematiek Neem hen mee naar de locatie waarover het gaat Laat experten en/of gebruikers aan het woord Haal er voorbeelden bij …

Alles wat ervoor kan zorgen dat de deelnemers helemaal mee zijn met het onderwerp en zich ook wat expert voelen om te werken rond het thema.

Zorg ervoor dat je deelnemers zelf actief aan de slag kunnen Zorg voor een uitgeruste werkplek, een coach en verschillende methodieken. Je deelt je deelnemers op in groepjes, en laat elk groepje best begeleiden door een coach.

Deze coach moet geen inhoudelijke expert zijn, maar wel een methodische expert. Iemand die graag en goed jongeren begeleidt. De coach is de figuur die de groep ondersteunt in het uitwerken van antwoorden. De coach is dan ook iemand die methodieken uit zijn mouw tovert en inschakelt om iedereen weer mee op sleeptouw te nemen.

Wat kan je terugvinden op een werkplek?

Vooral knutselgerief: lijm, schaar, touw, karton, papieren in alle kleuren en vormen, stiften, potloden, krijtgraffiti, verf, penselen, plakband, plasticine, Lego, flipchart, laptop, internet… Alles om zaken uit te werken en visueel te maken.

?

Het zoeken van deelnemers Jongeren zijn vaak last-minute beslissers. Hierdoor is het vaak moeilijk om op tijd een overzicht te krijgen van je deelnemers en het aantal jongeren dat aanwezig zal zijn.

Zowel in Poperinge, Mechelen als in Brugge sloten er op het einde ook nog jongeren aan die zich niet hadden opgegeven.

Hierdoor merk je de kracht van mond-tot-mondreclame en jongeren die vrienden overtuigen.

Niet alleen bij een hackathon, ook bij andere vormen van participatie, is het een uitdaging om jongeren te motiveren om een engagement op te nemen. En een hackathon vraagt best veel van jongeren. Zeker als het gaat over een tijdspanne van twee dagen. Onze ervaring leert om best in te zetten op één dag en deze zo goed mogelijk logistiek te ondersteunen zodat jongeren enkel bezig moeten zijn met de inhoud en het zoeken naar een oplossing.

Meer weten? Contacteer zita.depauw@bataljong.be Zelf een hackathon organiseren met ondersteuning van Bataljong? Meer info: bataljong.be/hackathon

9

Communicatie & kinderen: praktijkverhalen uit Leuven en Riemst Tekst: Leen Bartholomeus

Beelden: Leuven, Riemst

Hoe zet je als gemeente communicatie strategisch in voor kinderen?

Leuven en Riemst vertellen vanuit de praktijk hoe zij via communicatie tot sterker beleid voor jonge inwoners komen.

Leuven

Waarom kiest je stad voor communicatie op maat van kinderen?

Lien Van der Steen, communicatiemedewerker KabaaL, Leuven: Wij vinden het als stad belangrijk om te weten wat er leeft bij de kinderen. Welke thema’s zijn belangrijk voor hen? Wat is hun mening over die thema’s? Kinderen hebben een eigen stem en met KabaaL willen we die stem laten weergalmen.

Op die manier kunnen zij meewerken en meedenken aan het Leuven van morgen. Daarom hebben we enkele jaren geleden het kinderlabel ‘KabaaL’ opgericht, specifiek met de bedoeling om communicatie op kindermaat te voorzien.

Het is dan ook fijn om te kunnen zeggen dat het voor ons ondertussen een gewoonte is om rechtstreeks naar kinderen te communiceren.

Beleid wordt ook gewoon straffer als je er de ideeën van kinderen in meeneemt. De kinderen weten ons ook elke keer weer te verrassen. Soms denken we ‘hier gaan we veel meningen over krijgen!’ en dan is de respons maar mager.

En dan is er plots een thema, zoals bijvoorbeeld LGBTQIA+, waar we op voorhand niet veel kennis of meningen over verwachten en ze ons volledig omverblazen.

Hoe maken jullie dat concreet en wat is de link met communicatie?

Het meest visuele voorbeeld is ons KabaaLmagazine dat

10

vier keer per jaar verdeeld wordt in het 4de, 5de en 6de leerjaar van elke Leuvense basisschool. Het magazine zit vol met ideeën die we rechtstreeks van kinderen krijgen.

Zo organiseren we bijvoorbeeld redactiedagen in scholen.

We denken met de kinderen na over thema’s die ze zelf voorstellen of thema’s waarvan wij aanvoelen dat ze actueel zijn in hun leefwereld. Ze vinden het ook enorm leuk om hun meningen en eigen werk in het magazine te kunnen lezen.

Dat triggert dan weer andere kinderen om ook hun mening te delen met ons.

Daarnaast gaan we ook tijdens onze evenementen steeds op een of andere manier inspraak vragen. Dat hoeft trouwens niet altijd met woorden te zijn, want dan verlies je misschien de kinderen die (nog) geen Nederlands praten of taalkundig niet sterk staan. Soms doen we aan participatie in spelvorm, met zelf geknutselde kunstwerken of met graffiti. Tijdens het Kinderrechtenfestival maakten we bijvoorbeeld een ‘sjieken bord’ met stellingen. Kinderen konden dan een kauwgom kiezen, kauwen en plakken bij hun mening.

Op welke manier loont het om te investeren in communicatie?

De eerste twee jaren was het hard werken om naambekendheid op te bouwen. We moesten in onze communicatie zo consistent mogelijk te werk gaan en een duidelijke, herkenbare stijl hebben. Dat vroeg om een investering waarbij we kozen om in het team ruimte vrij te maken voor een communicatieprofiel. Vandaag zien we dat die keuze ook echt haar vruchten afwerpt want dat de

Riemst Waarom kiest je gemeente voor communicatie op maat van kinderen?

Elien Severens, jeugdconsulent Riemst: We vinden het superbelangrijk dat de communicatie rechtstreeks naar kinderen gaat en op hun maat is, om het echt tot bij hen te brengen. Zo weten ze wie wij zijn en dat ze bij ons terecht kunnen met hun ideeën. We zijn een kleine gemeente en het persoonlijk contact met de burger is iets waar het bestuur belang aan hecht.

verhalen en ideeën van kinderen ons nu vanzelf bereiken.

Eenmaal dat die bal aan het rollen is gegaan, kwam er opnieuw meer tijd vrij om in te zetten op andere soorten communicatie en participatie.

Wat is jouw gouden tip voor andere gemeenten en steden?

Je hoeft het warm water niet uit te vinden. Investeer in je bestaand netwerk en bouw dat verder uit. Een goed contact met de scholen in je gemeente doet al enorm veel.

Of misschien heb je wel eigen speelpleinwerkingen waar je tijdens de vakanties of naschoolse uren langs kan gaan?

Je hoeft ook niet per se zelf evenementen te organiseren maar je kan je karretje hangen aan bestaande evenementen waar ook kinderen aanwezig zullen zijn. Een magazine is mooi, maar het hoeft niet zo groots te zijn om kinderen te bereiken en te betrekken.

?

Meer weten?

Bij Lien Van der Steen op kabaalleuven.be

lien.vandersteen@leuven.be en

We kiezen er heel bewust voor om communicatie aan hen persoonlijk te richten en te bezorgen. Wie zes wordt, krijgt een verjaardagskaartje met uitnodiging om onze goodiebag op te halen en zo maken ze kennis met ons. In de papieren nieuwsbrief die we drie keer per jaar bezorgen aan alle lagere schoolkinderen via de scholen, brengen we nieuws uit de gemeente op hun maat, en we nemen ook elke editie een vraag op die ze ons stelden over de gemeente. Wie niet in Riemst naar school gaat, krijgt hem per post of mail.

Als kleine gemeente hebben we niet de tijd en middelen om voortdurend in te zetten op grote participatietrajecten.

We doen wel uitgebreide participatietrajecten over het skateterrein. Bij de aanleg van een nieuwe speeltuin ging er een heel intensief traject met kinderen en met de buurt aan vooraf, zodat die op hun maat is. We investeren vooral in de permanente dialoog met kinderen.

In de zomer verhuizen we onze bureau naar het speelplein zodat we pal tussen de animatoren en de kinderen zitten en aanspreekbaar zijn voor ouders.

Voor de speelpleintjes werken we met RikiRangers, vernoemd naar onze mascotte. We maken via het infobord op het speelplein bekend dat er een RikiRanger actief is als aanspreekpunt voor de kinderen. Dat kind draagt ook een badge, zodat hij/zij kenbaar is. Zij zijn onze ogen en oren in de deelgemeenten, over het speelplein, maar via hen komen er ook andere signalen tot bij ons.

11

Jullie investeren zelf als jeugddienst in communicatie.

Klopt, er gaat wel wat tijd naartoe, maar het loont ook.

Ik maak maandelijks met mijn collega voor de socials een communicatieplan op. We zetten die bewust in per doelgroep (kinderen, jongeren, ouders) en kunnen het zo waarmaken om er regelmatig en consistent zichtbaar op te zijn. En op een manier die aanspreekt: je merkt heel goed het verschil in bereik als je persoonlijke beelden gebruikt in plaats van stockfoto’s. We krijgen ook heel wat berichten, reacties en vragen en zo is er ook heel wat persoonlijke interactie met onze doelgroepen.

Hoe werken jullie samen met de communicatiedienst en andere diensten?

Onze communicatiedienst maakt zelf de reflex om linken te leggen met kindvriendelijkheid. Ze komen aankloppen voor kindvriendelijke inhoud in de kanalen van de gemeente of voor TV Limburg bijvoorbeeld.

Wij kiezen in onze eigen kanalen ook bewust voor een breed aanbod, over allerhande thema’s en we communiceren ook zaken mee van andere diensten.

Als er een nieuwe collega start, gaan we langs voor een kennismakingsgesprek en we gaan ook jaarlijks langs bij de collegadiensten met het actieplan kindvriendelijkheid onder de arm: wat is er gerealiseerd? Wat staat er gepland? Wat kunnen wij betekenen?

Hoe zetten jullie voor de communicatie naar kinderen jullie mascotte in?

Riki, onze mascotte is intussen goed ingeburgerd omdat we er met kinderen en verschillende diensten rond werken.

Zo maakten we samen met kinderen en de kunstacademie de Riki vertelwandeling. De jeugddienst en de bibliotheek schreven het eerste deel van een verhaal, kinderen verzonnen het vervolg. Die verhalen werden ingesproken door de kunstacademie.

We koppelen Riki bewust niet alleen aan vrije tijd maar ook aan bredere thema’s. In samenwerking met de communicatiedienst kwam een filmpje met Riki tot stand over de hindernissen die hij tegenkomt op straat om kinderen aan te sporen via route2school door te geven wat er beter kan in hun schoolomgeving. En we maken er de fietsstraten meer bekend mee.

?

12

Meer weten? elien.severens@riemst.be en Bij Elien Severens, op www.riemst.be/nl/jeugd/kindvriendelijke-gemeente

Natuur, milieu en duurzaamheid Welke aanbevelingen formuleren kinderen en jongeren voor hun gemeente?

Tekst: Imke Pichal

Beelden: Jessica Podraza, Mika Baumeister

Als volwassenen denken we vaak dat we kinderen niet moeten belasten met grotere maatschappelijke vraagstukken zoals armoede, migratie of klimaat. Terwijl kinderen vaak al op jonge leeftijd aangeven dat ze er zelf van wakker liggen. Hen afschermen of vertellen dat ze er nog niet mee bezig moeten zijn, is een no-go willen we kinderen en jongeren als volwaardige burgers en actoren betrekken bij onze samenleving.

Ga in gesprek, op hun tempo en rekening houdend met wat ze al kennen en kunnen. Dat getuigt van respect en erkenning voor hun visie op deze thema’s. Luister naar hun besognes en je zal versteld staan van het inzicht en de straffe ideeën over oplossingen die ze naar voor schuiven.

Exact dat is wat je doet tijdens een belevingsonderzoek.

Wij doken in de belevingsonderzoeken van lokale besturen in de trajecten naar het label ‘Kindvriendelijke Steden & Gemeenten’ tussen 2012 en 2022 en maakten een bloemlezing van de inzichten en straffe oplossingen die kinderen en jongeren naar voor schuiven rond klimaat, natuur, milieu en duurzaamheid.

Belevingsonderzoek is onderzoek naar hoe kinderen en jongeren hun leefwereld benaderen, ervaren en er betekenis aan geven. Door gesprekken met kinderen en jongeren aan te gaan en kwalitatieve methodieken toe te passen. Meer informatie en inspiratie over belevingsonderzoek vind je op bataljong.be/belevingsonderzoek

13

“Er is te veel plastiek in de zee, dieren gaan dood, er zijn veel minder soorten dieren.”

“Ik wil minder fabrieken! Dat er minder vuile lucht is en dat er terug wat natuur is en dat er weer normale winters zijn en terug de normale lente is en de zomer en de herfst! Dat er geen stinkende lucht is dus ‘dag vuile lucht en hallo frisse lucht’!”

Minder (plaats voor) auto’s Kinderen en jongeren over alle steden en gemeenten zijn unaniem: duurzame mobiliteit is één van dé sleutels tot een duurzame samenleving.

Tijd voor actie!

Kinderen en jongeren zijn zich bewust van de schade die we berokkenen aan het klimaat en roepen op tot actie.

Eén van hun voorstellen: overheden moeten meer informeren en sensibiliseren over hoe inwoners zelf een steentje kunnen bijdragen.

“Meer zonnepannekes op de daken.”

We kunnen als samenleving sterker inzetten op alternatieve energiebronnen. Windenergie en zonne-energie worden regelmatig aangehaald, door verschillende leeftijden.

14

Voor kinderen en jongeren is het duidelijk: er moet minder plaats zijn voor de auto’s in onze steden en gemeenten.

Kinderen maken zich grote zorgen over de luchtkwaliteit in hun gemeente. Ze stellen voor om auto’s een minder belangrijke plek te geven in de openbare ruimte, mensen aan te zetten minder vaak de auto te nemen, door autovrije zones of momenten in te voeren en door meer te werken met ondergrondse parkings. Kinderen en jongeren zien meteen opportuniteiten om de vrijgekomen ruimte in te vullen met speelplekken, groen en natuur.

Overheden kunnen ook financiële maatregelen nemen om mensen te ontraden de auto te nemen, zoals benzine duurder maken. En andere vervoersmiddelen aantrekkelijker maken. Investeer in openbaar vervoer, veiligere en betere infrastructuur voor voetgangers en fietsers zodat ze zich veilig zelfstandig kunnen verplaatsen naar school, de sportvereniging en de familie.

Kinderen en jongeren suggereren ook om elektrische wagens en fietsen goedkoper te maken en meer oplaadpunten te voorzien voor elektrische wagens. Bedrijven en overheden kunnen het goede voorbeeld geven door zelf enkel gebruik te maken van elektrische voertuigen.

“Ik vind dat meer kinderen en ouders te voet of met de fiets moeten komen want als ze met de auto gaan komen er meer CO2gassen in de lucht.”

Afval en vervuiling in het straatbeeld Kinderen en jongeren vinden hun gemeente vaak vuil.

Glas rond de glasbak, afval in steegjes en bloembakken, sigarettenpeuken op straat, hondenpoep op speelpleinen…

Het heeft een negatieve invloed op hoe ze de openbare ruimte beleven. Ze zijn vaak verbolgen over het feit dat mensen ‘zomaar’ hun afval op straat gooien.

“Het afval binnendoen in een winkel, en daarvoor geld terug krijgen.”

Ze zien verschillende oplossingen: strenger controleren en bestraffen, meer vuilbakken, hondenweides, assenbakken… in de publieke ruimte, meer investeren in personeel om de openbare ruimte proper te houden, sensibiliseren, zwerfvuilacties organiseren en financiële stimuli zoals statiegeld invoeren.

Meer groene ruimte en minder beton Hoe kinderen en jongeren leven, wonen, spelen, naar school gaan… in hun stad of gemeente, wordt in belangrijke mate bepaald door de aanwezigheid van natuur, groene en open ruimte. Veel kinderen en jongeren vinden dat er in hun stad of gemeente, te weinig groen en natuur is, vooral in de centra. De stad of gemeente is grijs en koud, er zijn te veel stenen en te weinig groen.

?

Meer weten?

Contacteer Imke

imke.pichal@bataljong.be

“De stad is niet groen maar grijs, allez soms is het grijs, de stenen zijn grijs, de kerk is grijs.”

Groene ruimte, natuur, de aanwezigheid van water in de openbare ruimte heeft tal van functies voor kinderen en jongeren: kleuters gaan graag op verkenning in de natuur, kinderen vinden het fijn om avontuurlijk te spelen op groene plekken, voor jongeren zijn groene ruimtes of plekken aan het water ideale plekken om te chillen en af te spreken met vrienden.

Ze geven ook aan dat meer groen en natuur niet enkel hun belang dient, maar de gezondheid en het welbevinden van alle inwoners, dieren, en het milieu in het algemeen.

Kinderen en jongeren maken zich zorgen over het evenwicht tussen bebouwde en open ruimte. Ze zien steeds meer open (vaak groene) ruimte verdwijnen en volgebouwd worden met huizen, winkels en industrie. Ze halen plekken aan waar ze vroeger gingen spelen en die nu volgebouwd zijn. Kinderen en jongeren beseffen dat huizen, winkels… nodig zijn maar het evenwicht tussen open en bebouwde ruimte is voor veel kinderen en jongeren helemaal zoek.

Ga ook in jouw gemeente het gesprek aan Laat kinderen en jongeren mee het lokale beleid voeden waarin je je engageert voor een duurzame toekomst voor je jongste inwoners!

Zin gekregen om aan de slag te gaan met belevingsonderzoek, maar kan je een duwtje in de rug gebruiken?

Stap mee in een groepstraject belevingsonderz oek dit najaar!

• Ontdek de kijk van kinderen en jongeren op uitdagingen voor jouw gemeente • Schaaf je skills bij om kinderen en jongeren te bevragen • Vergroot je impact met onderzoeksresultaten en een benchmark met andere gemeenten in je bagag e Meer info en inschrijven bij Ilse, ilse.holvoet@ bataljong.be en op bataljong.be/groepstrajecten

15

Duffel laat zien hoe regie je (vakantie)aanbod verrijkt Tekst: Bert Delville

Identikit Duffoneerls 17.700 inw

e Tijd. t onder de afdeling Vrij De dienst jeugd val r tuu cul nen de afdeling: Andere diensten bin , bad em zw trum, sport, en erfgoed, cultureel cen het en ie em ijke kunstacad bibliotheek, gemeentel oket enl ent vrijetijds-/evenem gd jeu e 1 VTE deskundig medewerker jeugd 1 VTE administratief werker jeugdhuis 0,5 VTE projectmede werker uw 0,8 VTE jeugdopbo

16

Beelden: Duffel

We nemen jullie graag mee naar Duffel, waar Annelies Frans, afdelingshoofd vrije tijd ons vertelt hoe de vrijetijdsdienst vanuit een regie insteek werkt voor het aanbod tijdens de zomervakantie.

Annelies, hoe lang ben jij al actief bij de jeugddienst van Duffel?

Zestien jaar: ik ben in 2006 gestart als jeugdconsulent. Sinds 2017 combineer ik een halftijdse functie deskundige jeugd met een halftijdse functie als afdelingshoofd vrije tijd.

Waarom hebben jullie ervoor gekozen om meer vanuit een regierol aan de slag te gaan rond vrije tijd in de gemeente?

Tijdens de zomervakantie in 2014 merkten we dat het vakantieaanbod van de gemeente soms weinig volk trok. Toen we dit onderzochten, bleek dat er naast het gemeentelijk aanbod nog een aantal andere kampjes georganiseerd werden in de gemeente. Veel van het aanbod overlapte en dat zorgde ervoor dat deelnemers gespreid zaten.

Hoe hebben jullie dat aangepakt?

We bekeken na de zomer samen met de andere organisatoren hoe we het aanbod beter konden afstemmen op de vraag. We verzamelden alle gegevens over inschrijvingen, aantal plaatsen op de wachtlijst, aantal lege plaatsen… Aan de hand van die info berekenden we het aantal nodige plaatsen.

Met de conclusies konden we aan de slag om het aanbod beter te verdelen over de zomervakantie. Zo merkten we bijvoorbeeld dat het aanbod voor kleuters overbevraagd was en dat er rond sommige thema’s weinig aanbod was.

Met die info gingen we op zoek naar partners die aanvullend aanbod wilden organiseren rond een specifiek thema of voor doelgroepen waarvoor er te weinig plaatsen waren.

We puzzelden ook binnen het eigen aanbod. Zo kwam uit de analyse een periode waarin zowel de kinderopvang als het speelplein gesloten waren. We spraken af dat het speelplein vanaf de volgende zomervakantie een extra week open bleef om zo toch opvang aan te bieden.

Ik kan me voorstellen dat dit ook voor de andere organisatoren een meerwaarde was?

Zeker, de partners zagen ook het voordeel van de afstemming. Door het aanbod beter te spreiden zaten ze niet meer in elkaars vaarwater. Dat afstemmen blijft een uitdaging, want organisatoren zijn constant op zoek naar manieren om hun eigen aanbod uit te breiden. Dus af en toe zorgt dat voor moeilijke gesprekken waarin we partners moeten vragen om rekening te houden met andere (kleinere) spelers.

Maar iedereen ziet de meerwaarde, dus we zitten wanneer nodig in september opnieuw aan tafel en nodigen nieuwe spelers die we ontdekken ook altijd uit om deel te nemen.

Waarom zou je als gemeente tijd steken in het organiseren van afstemming tussen organisatoren die “commercieel” aanbod organiseren?

Voor de inwoners van je gemeente maakt het niet veel uit wie het aanbod organiseert. Als je als gemeente zorgt dat het aanbod kwalitatief is en dat iedereen er gebruik van kan maken, dan is aanbod van externe organisatoren evenwaardig aan gemeentelijk aanbod.

De tijd die je bespaart door zelf geen aanbod te organiseren (plannen, begeleiden, inschrijvingen opvolgen…) kan je gebruiken voor alle andere taken en projecten die je als jeugd-/vrijetijdsdienst wil opnemen.

Hoe geven jullie als gemeente sturing aan het aanbod als je zelf niet organiseert?

We werken met een samenwerkingsovereenkomst voor de partners die meestappen in het afstemmingsoverleg.

Die samenwerkingsovereenkomst bespreken we met de partners voor ze naar het college gaat om te worden goedgekeurd. In de overeenkomst staat wat we als gemeente verwachten van organisaties en wat zij van de gemeente mogen verwachten.

We vragen als gemeente dat organisaties: instappen in het project “Vrije tijd voor iedereen”. Via dat project kennen we deelnemers een kansentarief toe om deel te nemen aan activiteiten. De gemeente en de partner nemen ieder een deel van de korting op zich. aanwezig zijn op een overlegmoment met alle sociale partners, zodat zij het aanbod ook kennen en vlot naar hun cliënten kunnen communiceren. deelnemen aan het jaarlijkse afstemmingsoverleg. rekening houden met de andere aanbieders.

Wat staat er tegenover voor partners?

Ze kunnen gratis gebruik maken van gemeentelijke infrastructuur. Vanuit de vrijetijdsdienst bemiddelen we ook als er conflicten ontstaan over het gebruik van infrastructuur.

We nemen hun aanbod mee op in de communicatie van de gemeente: de brochure, de nieuwsbrief, de socials…

We verzamelen hun informatie over het aanbod via Google formulieren.

Wij zorgen voor het invullen van de fiscale attesten voor elke organisator.

Bedankt Annelies voor de boeiende babbel!

Over de manier waarop er in Duffel vanuit regie wordt gewerkt is natuurlijk nog lang niet alles verteld. Daarom verzamelden we nog veel meer info op onze site.

Daar vind je ook de Excel en een voorbeeld van de samenwerkingsovereenkomst waar we het over hadden.

Graag meer info over de visie van Bataljong op regie?

Lees onze visietekst op bataljong.be/regievrijetijd

?

Meer weten?

Contacteer Bert,

bert.delville@bataljong.be

17

Op de koffie bij de schepen(en) Tekst: Ellen De Grauwe & Jimmy Wertelaers

Beelden: Bataljong

Dit jaar duiken we elke Dropzone in Plancheckers, ons supertoegankelijke 6-stappenplan om met de jeugdraad het meerjarenplan (MJP) onder de loep te nemen. Want het MJP is halfweg. Tijd voor een check-up! Heeft jouw jeugdraad stappen 1 tot 3 van Plancheckers al afgevinkt? Top! In deze editie gidsen we je door stap 4: hoe ga je als jeugdraad in gesprek met schepen(en). Heb je de vorige stappen gemist?

Check plancheckers.be.

Wat kan je als jeugdambtenaar betekenen?

Je jeugdraad heeft het meerjarenplan gelezen en een lijstje van suggesties of prioriteiten samengesteld. Het is voor hen

18

niet evident om dit direct met de schepen van Jeugd te bespreken. Afhankelijk van het thema of beleidsdomein, is het zelfs aangewezen om ook andere schepenen te betrekken in het gesprek.

Als jeugdambtenaar help je je jeugdraad best om dit gesprek goed voor te bereiden, in te plannen en uit te voeren. Jij bent namelijk expert in het lokaal (jeugd)beleid en kan hen meer input geven over acties. En hen alert maken voor gevoeligheden die leven binnen de stad of gemeente.

Een gesprek of liever iets anders?

Kies je aanpak Wil de jeugdraad een ‘gewoon’ gesprek? Liever een debat?

Of eerder een rondetafelgesprek met experten? Alles kan.

Van welke formule krijgt jouw jeugdraad het warm?

Gesprek: Wil de jeugdraad inzetten op een dialoog? Zoek een leuke locatie waar je ongestoord gezellig kan praten.

Dit hoeft niet in een duffe vergaderzaal. Kies een plek waar iedereen zichzelf kan zijn. Je jeugdraad bereidt het gesprek best ook goed voor. Welke zaken willen ze aanstippen?

Op plancheckers.be staan enkele concepten die ze kunnen gebruiken.

Debat: Heeft je jeugdraad een Debattle (of een ander soort debat) georganiseerd voor de verkiezingen? En willen ze dat nu herhalen? Dat kan zeker. Ze voorzien best een aantal pittige stellingen voor het panel (huidige bestuursploeg) over jeugdthema’s die hot zijn. Bedenk zeker een manier om jongeren het woord te geven tijdens het debat. Een debatconcept vind je ook terug op plancheckers.be.

Jeugdraders, tijd voor actie!

Plan een overleg in met je jeugdambtenaar. Voorzie tijd om de acties en doelstellingen die jullie geselecteerd hebben te bespreken en voor jullie helder te krijgen. Voorzie ook al een suggestie of formuleer een aanbeveling waaruit blijkt dat jullie als jeugdraad graag bij die actie betrokken willen worden.

Probeer jullie doelen voor het gesprek met de schepen(en) duidelijk te krijgen. Wat willen jullie bereiken? Dat jullie nauwer betrokken worden bij bepaalde acties? Dat jullie samenwerkingsrelatie verbetert? Dat bepaalde acties een plek krijgen in het meerjarenplan? Dat jullie samen prioriteiten bepalen?

Of een combinatie?

Stel met je jeugdambtenaar een plan van aanpak op om de inhoudelijke kant van de zaak verder voor te bereiden: een concept kiezen en uitwerken, het formuleren van aanbevelingen naar het schepencollege (in de vorm van een advies?)… Maar ook de praktische kant van de zaak: een draaiboek opmaken, materiaal verzamelen, een afspraak maken om met de schepen(en) samen te zitten… Je kan dit ludiek aanpakken of heel ’officieel’.

Driehoeksverhouding

Wat kan je als schepen betekenen?

Vindt de jeugdraad dat hij voldoende betrokken werd bij het (jeugd)beleid de afgelopen drie jaar? Wat is de ervaring van jeugdraadsleden met advies geven en advies vragen?

Wat zijn de verbeterpunten? Dit gesprek is ook de ideale gelegenheid om hun relatie met jou en de schepen van Jeugd ter sprake te brengen. Grijp deze kans om goede afspraken te maken over een sterkere samenwerking in de toekomst.

Uit onderzoek blijkt dat een goede driehoekssamenwerking cruciaal is voor de continuïteit en kwaliteit van het lokale jeugdbeleid. Zo kunnen jullie bijvoorbeeld een structureel overleg plannen tussen de drie kernactoren. Spreek daarbij verwachtingen uit en verduidelijk de rollen.

Meer info en tips?

Kijk op bataljong.be/tweemeting-lokaal-jeugdbeleid.

Heb je al opgevangen dat de jeugdraad aan de slag gaat met Plancheckers? Top! We weten dat je als schepen de dialoog met kinderen en jongeren hoog in het vaandel draagt. Een warm en verbindend gesprek over het meerjarenplan kan de kwaliteit van het jeugdbeleid en jullie onderlinge relatie alleen maar ten goede komen. Heb je nog niets vernomen?

Stimuleer je jeugdraad om met Plancheckers aan de slag te gaan en een kritische blik te werpen op het MJP. Want 6 jaar is een lange periode. Noden veranderen en prioriteiten schuiven. Je kan bovendien ook goede ideeën opdoen voor het volgende MJP.

?

Meer info?

Bekijk het stappenplan op bataljong.be/plancheckers jimmy.wertelaers@bataljong.be of contacteer Jimmy,

19

Jeugdraad aan de top: de commissie jeugdraden Lokale jeugdraders laten van zich horen bij Bataljong Tekst: Cato De Craene

Bataljong ondersteunt, naast de jeugdambtenaren en schepenen van Jeugd, ook de derde schakel in de motor van het lokaal jeugdbeleid: jeugdraden. De jeugdraad is een nuttig instrument om de structurele participatie van kinderen en jongeren aan het lokaal beleid te waarborgen én is nog steeds decretaal verplicht.

Wij geloven in de kracht en het kunnen van de lokale jeugdraders. We versterken hun stem niet enkel binnen de gemeente, maar ook binnen onze organisatie, in onze commissie jeugdraden.

Commissies beleidsparticipatie Aan de voet van het team beleidsparticipatie liggen twee commissies: een commissie jeugdambtenaren en een commissie jeugdraden. De commissie jeugdraden bestaat uit lokale jeugdraadsleden met een kritische blik en veel

20

Beeld: Cato De Craene

goesting om samen na te denken. Ze komt vier keer per jaar bijeen met als doel te komen tot een afgestemde ondersteuning voor lokale jeugdraden met extra prikkels en uitdagingen om participatief te werk te gaan. Dankzij onze commissieleden kunnen we onze dienstverlening voor jeugdraden aftoetsen en bijsturen én houden we vinger aan de pols om te weten wat er leeft bij de lokale jeugdraden!

Brainfood De live bijeenkomsten starten traditiegetrouw met een goed stuk pizza en gezellige babbels. Wanneer de maag gevuld is, zetten we ons brein aan het werk. We debatteren over inhouden zoals het geïntegreerd decreet jeugd, de tweemeting lokaal jeugdbeleid en de decretale verankering van de jeugdraad. Daarnaast geven de commissieleden mee vorm aan tools als Aanstekers of Plancheckers én vormen en ondersteunen ze mee alle evenementen voor jeugdraden (Kick-Off, Jongtourage, ...). De commissieleden worden gevoed met stevige brokken informatie, wij met standpunten en voorbeelden uit de lokale praktijk.

Commissieleden aan het woord Commissieleden Sam en Lars vertellen waarom zij actief zijn in de commissie jeugdraden. Sam Schokkaert is al 6 jaar bevlogen lid van jeugdraad Stekene. Lars Burgelman zet sinds 5 jaar zijn schouders onder jeugdraad Lochristi.

Waarom ben je lid van de commissie jeugdraden?

Sam: Je bouwt een netwerk uit, je kan inzichten meegeven en sterkt ook je eigen expertise. In de commissie kijken we vanuit een helikoptervisie naar het lokaal jeugdbeleid en de lokale jeugdraden. Die brede blik neem ik terug mee naar mijn eigen jeugdraad. Het is natuurlijk ook een handige manier om steeds op de hoogte te zijn van alle projecten van Bataljong.

Lars: In de commissie kan je mee richting geven aan de thema’s waarrond Bataljong jeugdraden ondersteunt. Hoe meer zielen, hoe meer vreugd én vooral hoe meer input vanuit lokale jeugdraden uit heel Vlaanderen. En er is ook heel goede pizza!

Wat vond je de interessantste inhoudelijke discussie op de commissie?

Sam: We denken telkens goed na over hoe we de lokale jeugdraders best kunnen bereiken. Vóór ieder evenement staan we uitvoerig stil bij de inhoud van de sessies, datum, locatie, communicatie... om voor alle lokale jeugdraden toegankelijk en aantrekkelijk te zijn.

Lars: De discussie die mij waarschijnlijk het meest zal bijblijven, is die van op mijn eerste commissievergadering over het geïntegreerd decreet jeugd. Het was best een stevige, inhoudelijke discussie, maar wel heel boeiend om daarover in gesprek te gaan.

Op welke manier betekent meewerken aan de commissie een meerwaarde voor lokale jeugdraden?

Sam: Wat mij betreft is de jeugdraad de belangrijkste doelgroep van Bataljong. Aangezien Bataljong jeugdraden ondersteunt, is het nodig dat jeugdraders rechtstreeks betrokken worden en op voorhand dingen kunnen bediscussiëren en uittesten.

Lars: We gaven uitgebreid feedback over het project Plancheckers, een zesstappenplan voor jeugdraders om met het meerjarenplan aan de slag te gaan en in gesprek te gaan met de schepen van Jeugd over uitdagingen voor de jongeren in de gemeente. Een van onze opmerkingen was om het laagdrempelig en verstaanbaar genoeg te maken, zodat jeugdraders er zeker mee aan de slag kunnen. Wij gaan er met jeugdraad Lochristi in september zelf mee van start, met ondersteuning van onze jeugdambtenaar.

We want jouw jeugdraad for commissie jeugdraden!

Ook jouw jeugdraad kan lid worden van de commissie jeugdraden. Meer weten?

Stuur vrijblijvend een mailtje naar ellen.degrauwe@bataljong.be.

Meer info: bataljong.be/werkgroep-jeugdraden

21

Driehoeksverhouding

Driehoeksverhouding

Alveringem

Alveringem is een West-Vlaamse landelijke gemeente die zeer uitgestrekt is met zo’n 5.000 inwoners. Schepen van Jeugd Sylvie Thieren, diensthoofd dienst Mens en Vrije Tijd Meloika Verweirder, jeugdambtenaar Simon Tertooy en jeugdraadsvoorzitter Guillaume Desaever geven ons een blik achter de schermen in hoe ze het beleid van hun gemeente vormgeven.

Tekst: Cato De Craene

Beeld: Alveringem

We zien onze projecten soms heel groot, maar hebben vaak niet de nodige middelen of genoeg personeel. Zo leerden we om zo ruim mogelijk te denken binnen het bereik van onze middelen. - Meloika Verweirder, diensthoofd dienst Mens en Vrije Tijd Wat is je ambitie voor het jeugdbeleid?

Sylvie Thieren, schepen van Jeugd: Ik ben iemand die graag luistert naar onze jonge gasten. Ik ben vlot bereikbaar en ze weten ondertussen dat als er iets is, ze op me kunnen rekenen. Mijn ambitie is om hen bij te staan waar nodig en om nieuwe ideeën te helpen lanceren via de jeugdraad voor Alveringem en haar deelgemeenten. We proberen in iedere deelgemeente iets te organiseren voor onze jeugd gedurende deze legislatuur.

We ondersteunen ook onze jeugdverenigingen waar we kunnen. Chapeau voor alle jeugdleid(st)ers die onze jonge inwoners wekelijks leuke activiteiten en de tijd van hun leven bezorgen. Die vullen we graag aan met workshops in de bib, dagtrips in vakanties…

22

Guillaume Desaever, jeugdraadvoorzitter: Onze landelijke gemeente is uitgestrekt. Het is een heel eind fietsen naar de stad. Ik streef naar genoeg lokale activiteiten voor de jeugd in Alveringem.

Ik vind het ook belangrijk om tijdens de jeugdraad iedere jeugdvereniging aan het woord te laten en tijd te nemen om te luisteren naar hun noden en behoeftes.

Meloika Verweirder, diensthoofd dienst Mens en Vrije Tijd en Simon Tertooy, jeugdambtenaar: We willen graag een toegankelijk en gevarieerd activiteitenaanbod blijven creëren voor alle leeftijden. We hebben een goede band en samenwerking met onze jeugdbewegingen, het jeugdhuis en de leiding van onze speelpleinwerkingen. Ook zijn we lid van enkele intergemeentelijke samenwerkingen om zo als kleinere gemeente een groter aanbod te verwezenlijken. Iedere jeugddienst binnen de samenwerking organiseert één activiteit die toegankelijk is voor inwoners van alle deelnemende gemeenten.

Op welke verwezenlijking in het jeugdbeleid ben je trots?

Sylvie: Ik ben heel trots dat we dit jaar voor het eerst konden uitpakken met een ‘zomer van Alveringem’. Ik ben ingestapt in volle coronaperiode en het was niet simpel, maar nu hebben we samen met de dienst Mens en Vrije Tijd goed nagedacht om voor elk wat wils te organiseren. Jong en oud kon zich uitleven op de site aan het gemeentehuis. De leden van de jeugdraad zorgden voor de nodige helpers en de winst is voor de jeugdverenigingen. We hopen dat we iedereen een leuke tijd konden bezorgen. Ook ben ik heel blij dat we onze speelpleinwerking konden optimaliseren. Onze twee speelpleinen in Alveringem & Stavele werken nu nauw samen. Gezien de vele inschrijvingen was het voor onze animatoren ook opnieuw een drukke zomer!

Guillaume: Deze zomer hebben we een mooi gevuld activiteitenprogramma voor de jeugd. We organiseren verschillende activiteiten in Alveringem zelf, bijvoorbeeld de ‘Summer Games’, een springkastelen-hindernissenparcours van 170m. Met de jeugd doen we ook heel wat activiteiten buiten Alveringem: een pretparkbezoek, de dierentuin, paintballen, skaten op het skatepark van Gent, bowlen, Plopsaqua, escape room…

Meloika & Simon: Ik denk bijvoorbeeld aan de Kidsdag, een dag vol amusement voor jong en oud. Het volledige domein van het gemeentehuis staat vol springkastelen. Er is animatie zoals grime, ballonplooier, muziek… Er is een bar voor de ouders en ijsjes van onze lokale handelaar. We hebben ook de kindergemeenteraad opgericht. En de bibliotheek heeft er een mooie speel-o-theek bij!

Wat was een struikelblok waarvan je toch écht iets leerde?

Sylvie: Toen ik startte liep de communicatie stroef, want door corona mocht je elkaar niet live ontmoeten. En zeg nu zelf, vergaderen via teams lukte wel, maar om te brainstormen en elkaar wat beter te leren kennen was dit toch verre van ideaal. Voor corona was er een programma opgesteld dat telkens werd uitgesteld en eerst nog moest uitgevoerd worden. Het was moeilijk om een eigen stempel te drukken. Maar dit is nu voorbij, de dienst Mens en Vrije Tijd heeft ook wat nieuwe, enthousiaste mensen aan boord. We zijn klaar om samen heel wat moois te realiseren voor onze jeugd.

?

Guillaume: Er zijn heel wat verschillende jeugdverenigingen in Alveringem: 2 Chiro’s, 2 KLJ’s, een studentenclub, het jeugdhuis. Het was niet gemakkelijk om iedereen samen te brengen, zeker in tijden van corona. Door maandelijks af te spreken en een vaste structuur op te bouwen, zijn we hier toch in geslaagd.

Meer weten? Dan kan je terecht bij Meloika Verweider of Simon Tertooy meloika.verweirder@alveringem.be, simon.tertooy@alveringem.be

Meloika & Simon: We zien onze projecten soms heel groot, maar doordat we een kleinere gemeente zijn hebben we vaak niet de nodige middelen of genoeg personeel. Zo leerden we om zo ruim mogelijk te denken binnen het bereik van onze middelen. We leren ‘ons plan te trekken’ om met wat we hebben alles toch zo groot en cool mogelijk te maken.

23

veel Verbruik je al? teria knutselma rijg je extra k r ie n a B e Bij D wanneer je veel korting n 100, 300 a d r e e m r voo koopt. of 500 euro

ee?

Speel je m itenspellen u b n e n e Binn en klein, voor groot cusgerief, degelijk cir n chapspelle ls e z e g le e origin eelgoed. p s s it te li a w en k evuld ze koffers g n o k e td n O l. te materiaa met het bes

debanier.be

e Ken je onz etten?

Creapakk nutselidee k r a la k n e Een kantsief deren. Inclu in k 0 2 r o o v g. n handleidin e l a a ri te a m

Schrijf je in op onze nieuwsbrief & volg ons op sociale media: DeBanierCreatief

de.banier

baniercreatief

Stel je vraag

Antwoord

V R A AG

Veel steden en gemeenten worstelen met het gegeven dat hun jeugdraad vooral bestaat uit jongeren uit het jeugdwerk. En dat ze de stem van andersgeorganiseerde jongeren daar niet horen. We zien vandaag inderdaad dat jongeren uit het jeugdwerk vaak door hun vereniging worden afgevaardigd om in de jeugdraad te zetelen. Zij zitten daar dus niet altijd uit intrinsieke motivatie of om de belangen van alle kinderen en jongeren te verdedigen, maar in de eerste plaats om er voor hun vereniging voordeel uit te halen. Soms krijgen verenigingen zelfs een financiële vergoeding om aan jeugdraadvergaderingen deel te nemen. Door dit in stand te houden, zal je helaas nooit bereiken dat je jeugdraad bestaat uit een diverse groep van intrinsiek gemotiveerde jongeren.

Uit de ‘tweemeting lokaal jeugdbeleid’ blijkt ook dat de agenda’s van jeugdraden vooral bestaan uit jeugdwerkthema’s. Andersgeorganiseerde jongeren knappen daar logischerwijze op af, want die thema’s belangen hen niet aan. Inspanningen om de jeugdraadagenda open te gooien of op te splitsen, kunnen helpen.

Sommigen delen hun jeugdraad zelfs op in een ‘jeugdbeleidsraad’ en ‘jeugdwerkraad’.

Dit zijn zeer nuttige (en noodzakelijke) acties als je een meer diverse jeugdraad wil.

ek je r t e b e o H “ seerde i n a g r o e andersg bij de jongeren n het de jeugdraa elijk gemeent beleid?”

Maar ondanks die inspanningen slagen veel steden en gemeenten er niet in – Schepen van Jeugd tijdens andersgeorganiseerde jongeren bij de jeugdraad te betrekken. Dat hoeft ook inspiratietraject voor schepenen niet noodzakelijk een ‘probleem’ te zijn. Want de jeugdraad zal nooit volledig representatief zijn. En dat is niet erg. De samenstelling wordt pas een issue als de jeugdraad zichzelf wel als representatief beschouwt en andere stemmen niet hoort noch in rekening brengt.

Een homogeen samengestelde jeugdraad kan ook fungeren als participatiedraaischijf die gericht op zoek gaat naar de stem van (andersgeorganiseerde) kinderen en jongeren in functie van het topic waarover inspraak nodig is. Een voorwaarde is wel dat de jeugdraadagenda over meer gaat dan jeugdwerk en vrije tijd alleen. En vergeet niet dat de jeugdraad slechts één instrument is om participatie met kinderen en jongeren te organiseren. Het is niet de belichaming ervan, maar bestaat naast een scala aan andere mogelijkheden om Vraag het aan Bataljong! stemmen te capteren. Ga dus, binnen en buiten je jeugdraad, breed en thematisch aan de slag met je participatiebeleid en betrek de kinderen en jongeren op wie het thema een directe invloed heeft.

Zit je zelf met een vraag of heb je hier of daar nood aan een duwtje in de rug?

Laat van je horen via www.bataljong.be/stel-je-vraag

?

Meer info?

Trek aan de mouw van Jimmy jimmy.wertelaers@bataljong.be

Je kan als jeugdraad of lokaal bestuur ten slotte niet verwachten dat de ‘juiste’ jongeren altijd tot bij jou zullen komen. Een outreachende houding is vandaag de dag onmisbaar als je diverse stemmen wil capteren. Kom dus uit je kot en trek naar de plekken waar (andersgeorganiseerde) jongeren zich bevinden. En ga daar met hen in gesprek. Die houding levert (op termijn) een garantie op succes! Als je band met deze jongeren vervolgens verbetert en zij meer in aanraking komen met de gemeente en het jeugdbeleid, kan je hen mogelijk ook betrekken bij allerhande participatieacties binnen het brede gemeentelijke (participatie)beleid.

25

In je agenda

Data om in je agenda te schrijven! do. 15/09: Intervisie Kindvriendelijke steden en gemeenten ma. 19/09: Intervisietraject mentaal welbevinden ma. 19 & di. 20/09: Starterscursus Antwerpen do. 22 & vr. 23/09: Starterscursus Merelbeke ma. 26 & di. 27/09: Vormingstraject ‘Lobbyen voor jeugdwerk/-beleid’ do. 29/09: Denkdag Netwerk Jeugdvriendelijk za. 1/10: Kick-off jeugdraden

Onze netwerkmomenten: wo. 5 oktober, Vlaams-Brabant, Ternat do. 6 oktober, Antwerpen, Puurs-Sint-Amands di. 11 oktober, West-Vlaanderen, Izegem do. 13 oktober, Oost-Vlaanderen, Zottegem do. 13 oktober, Limburg, Genk

ma. 10/10: Groepstraject jeugdraadondersteuning ma. 17/10: Traject intervisie leidinggevenden di. 25/10: Jongeren met een vluchtverhaal, train the coach do. 27/10: Plan & Play event di. 8/11: Toonmoment project jeugdvriendelijke planning Netwerk Jeugdvriendelijk ma. 14/11: Labeluitreiking Kindvriendelijke steden en gemeenten

bespeelbare kunst Bespeelbare kunst, het lijkt een tegenstelling. Immers ‘kunst’ beleef je op afstand want je mag het zelfs niet aanraken.

Geen wonder dat kinderen in een museum snel ‘uitgekeken’ zijn. Met bespeelbare kunst ligt dat anders. Door er mee of op te spelen word je als het ware deel van het object. Je fantasie wordt geprikkeld en je ontdekt eigen mogelijkheden om het kunstwerk te verrijken. Het speelse object nodigt uit tot een fysieke exploratie; je kan er omheen lopen, van onder of boven bekijken, van een afstand of heel dichtbij.

Dit ruimtelijke aspect nodigt op een spannende manier uit tot ontdekken.

Soms refererend aan herkenbare sprookjes, dan weer aan een Peter Pan-achtige avonturenwereld, maar ook aan de dierenwereld met daarin thema’s en tegelijkertijd het spannende, het ‘mild-angstige’.

Goede Speelprojecten biedt voor school en kinderdagverblijf unieke speelkunst die naadloos aansluit bij de belevingswereld van kinderen.

Spelen, het zit in onze natuur.

Meer weten?

Check onze website voor de volledige kalender en meer informatie: www.bataljong.be/vormingskalender.

Check daarnaast ook je brievenbus voor ons pocketboekje vol met aanbod.

Vragen over ons aanbod?

Contacteer zita.depauw@bataljong.be

gs 3 - 󹁖󹁖 a i v a l est F e n i l n O

g 󹁓󹁓 u e j e j 󵁰󵁰 m i

󹁪󹁪

P

s k c i r t & Ti p s s e c i t c a r p d o Go

d

󹁽󹁽 i 󹁃󹁃 s

uitw

g n i l isse

g n i vorm

MA MA 28/11 MA 28/11 28/11 DI DI 29/11 DI 29/11 29/11 WOE WOE 30/11 WOE 30/11 30/11

27

back-cover

Bij Bataljong, we’ve got your back. Onze collega’s zetten zich elke dag tomeloos in om jeugdambtenaren, jeugdraders en schepenen van Jeugd te ruggensteunen in hun strijd naar beter en breder lokaal jeugdbeleid.

Zoals Filip, die hart en ziel legt in zijn gesprekken met nieuwe jeugdambtenaren om ze wegwijs te maken. We contacteren elke nieuwe jeugdambtenaar om kennis te maken. We zoeken samen antwoorden op je vragen, geven de finesses mee van sterk beleid voor jonge inwoners en wat Bataljong voor je kan betekenen.