VanColland September 2021

Page 1

VanColland Het samenwerkingsverband van alle agrarische en groene sociale regelingen

THEMA

Cultuur & Diversiteit

PAGINA 5

Verduurzaming

van de gemeente Amsterdam zorgt voor de groei van het pensioen van jouw werknemer

PAGINA 12

Zieke werknemers

betrokken houden bij je bedrijf

PAGINA 16

03 2021

Het kleurrijke personeelsbestand van Alta Nova


Thema Cultuur & Diversiteit

Column

Verscheidenheid is een groot goed Toen mij werd gevraagd om deze column te schrijven over het onderwerp diversiteit dacht ik eerst ‘oh nee, daar gaan we weer’. Begrijp me niet verkeerd, maar het woord diversiteit roept bij mij inmiddels een soort van jeuk op. Vanaf het moment dat ik begin jaren ’90 startte op de MTS Autotechniek loopt dit woord met mij mee.

Evelien Vlastuin Bestuurder BPL Pensioen

Diversiteit kun je niet afdwingen.

dat ons bestuur geen ‘eenheids-

Zodra het een kwestie van hokje

worst’ van gelijkgestemden is,

‘aftikken’ wordt, dan heeft het

maar verschillen kent in leeftijd,

geen kans van slagen. Ben ik dan

achtergrond, geslacht, kennis,

een tegenstander van diversiteit?

karaktereigenschappen en

Zoals een gerecht smakelijker

competenties. Alleen zo komen

wordt als je meerdere ingrediën-

alle ingrediënten samen tot een

ten gebruikt, zo geloof ik dat

smaakvol gerecht. Bij het aan­-

verscheidenheid van grote

trekken van nieuwe bestuurders

toegevoegde waarde is.

wordt dit nadrukkelijk mee­ genomen. En dit geldt natuurlijk

Als ik kijk naar het pensioenfonds

niet alleen voor het bestuur, maar

BPL Pensioen, dan zie ik een grote

ook voor de Raad van toezicht

waaier aan verschillende sectoren

en het Verantwoordingsorgaan.

met hun specifieke activiteiten.

Ik ben blij dat het bij BPL

Hiermee zijn we zowel letterlijk

Pensioen niet gaat om het

als figuurlijk een kleurrijk fonds.

‘afvinken’ van diversiteit, maar dat

Niet alleen door de verschillende

we er écht naar streven voldoende

werkzaamheden (bijvoorbeeld in de

verscheidenheid te hebben.

open grond, in de kas, op het lab),

Immers, alleen zo blijven we klaar

maar ook door de veelheid aan

voor de toekomst.

verschillende arbeidscontracten (piek-/seizoenarbeiders,

En er staat wat te gebeuren in die

buitenlandse werknemers).

toekomst! Met de komst van het

En dit alles komt samen bij BPL

nieuwe pensioenstelsel verandert

Pensioen.

er veel voor het pensioen van je werknemers. Ook onze (ex-)

Ook binnen het bestuur van BPL

deelnemers en gepensioneerden

Pensioen vinden we verscheiden-

kennen een grote verscheiden-

heid een groot goed. We zijn van

heid. Via onderzoeken en panels

mening dat verscheidenheid

willen we samen tot een nieuwe

belangrijk is om te handelen in

pensioenregeling komen die recht

het belang van onze deelnemers,

doet aan alle verscheidenheid.

ex-deelnemers, gepensioneerden

Ik ben erg benieuwd welk ‘gerecht’

én werkgevers. We streven ernaar

hieruit voortkomt. ■

PS: wilt u meer weten over hoe het pensioen van de toekomst eruitziet? Lees dan het artikel op pagina 7.

2


VanColland magazine #3 | september 2021

05

Verduurzaming van de gemeente Amsterdam

16

Het kleurrijke personeels­ bestand van Alta Nova

Verder in dit nummer 07 Samen op weg naar een nieuw ­pensioenstelsel

12 Zieke werknemers betrokken ­houden bij je bedrijf

14 Heeft jouw bedrijf al een ­vertrouwenspersoon?

18 Extra aandacht voor bijzondere ­groepen voorkomt veel ellende

09

Kwaliteiten werknemers optimaal benutten

19

22 Kort Nieuws Internationale werknemers: ambassadeurs van de sector

COLOFON VanColland is het magazine van het ­samenwerkings­verband van alle ­agrarische en groene sociale

24 Geschiedenis en actualiteit; Plattelandscultuur toen en nu

FOTOGRAFIE COVER La Luz Fotografie

VORMGEVING Appeldoorn Vormgeving - Zoetermeer DRUK Drukwerkstudio.nl - Woerden

­regelingen. Dit magazine verschijnt vier keer per jaar in een oplage van 16.000. Vragen, ideeën of tips? Of ­liever de digitale versie ontvangen? Neem dan contact op met onze redactie via redactie@colland.nl. HOOFDREDACTEUR Marlies van Loon EINDREDACTEUR Elte Palm

REDACTIE Kim Gerrits, Annemarie van den Hoven en ­Wendy Kranendonk

VanColland is met de grootste zorg samengesteld. Aan de informatie kunnen geen rechten worden ­ontleend. VanColland is ook digitaal beschikbaar op

www.colland.nl 3


Thema Cultuur & Diversiteit

4


VanColland magazine #3 | september 2021

Verduurzaming van de gemeente ­Amsterdam zorgt voor de groei van het pensioen van jouw werknemer Tekst: BPL Pensioen

BPL Pensioen zorgt voor een goed pensioen in een leefbare wereld. Door bijvoorbeeld te beleggen in vastgoed (huizen en winkels) in Nederland. Dat levert op langere termijn een stabiel rendement op bij een beperkt risico. Door de beleggingen die BPL Pensioen doet, kunnen huizen duurzamer gemaakt worden en stadscentra leefbaarder worden. Zo zorgt BPL Pensioen voor een leefbare wereld voor ons allemaal. Een mooi voorbeeld is Amsterdam. Veiligheid en leefbaarheid in

­Amsterdam: BPL Pensioen helpt

deze op en verhuurt ze vervolgens

waardoor wij de pensioenen

aan met name beginnende onder­

kunnen laten groeien.

In het centrum van Amsterdam

nemers. Zij komen met nieuwe (soms

neemt BPL Pensioen deel aan een

hippe) concepten, die meer variatie

bijzonder project. Dat is gericht op

brengen in het centrum. Voor de

nieuw leven

het verbeteren van de veiligheid en

gemeente Amsterdam is dat prettig,

Een goed voorbeeld is Upcycle, een

de leefbaarheid. En het versterken van

want het gebied wordt daarmee

initiatief van drie jonge ondernemers

de woonfunctie. BPL Pensioen doet dat

aantrekkelijker. En doordat de

die een sociale werkplaats koppelen

samen met woningcorporatie Stadge-

ondernemers over het algemeen

aan een kleine winkelruimte. Van

noot, de gemeente Amsterdam en het

gericht zijn op ‘de Amsterdammer’

afgedankte fietsonderdelen maken

Rabobank Pensioenfonds. Zij hebben

en niet op de toerist hebben inwoners

ze nieuwe producten. Zo wordt een

daarvoor Stadsgoed N.V. opgericht.

zelf er dus wat aan. Voor het pensioen

oude achterband omgetoverd in

is het ook aantrekkelijk, want door

een riem. Het opnieuw gebruiken

Stadsgoed koopt bijvoorbeeld

het verhuren van deze panden leveren

van materialen is een mooi voorbeeld

voor­malige prostitutiepanden, knapt

onze investeringen rendement op,

van verduur­zaming.

Afgedankte fietsen krijgen een

5


Thema Cultuur & Diversiteit

Foto: Upcycle Store

Creëren van werkgelegenheid door nieuwe huurders Ook bijzonder is Das Banner, een ICT-onderneming die voor de derde keer een ruimte huurt. Zij groeien als het ware mee met Stadsgoed N.V., steeds een grotere ruimte. Deze huurder draagt daarmee bij aan het creëren van meer ­werkgelegenheid in het centrum. BPL Pensioen helpt de gemeente Amsterdam en de ­gemeente helpt BPL Pensioen

In het verlengde van deze investeringen in de binnenstad mogen Rabobank Pensioenfonds en BPL Pensioen op vier andere plekken in de hoofdstad nieuwe, duurzame huur­woningen bouwen in het zogeheten middensegment (700-1000 euro). Daarmee voorzien de fondsen in de grote behoefte aan betaalbare woonruimte in Amsterdam. Naast het leefbaar maken van Amsterdam óók ­betaalbare  huurwoningen

De woningen van BPL Pensioen komen in Noord (81 ­appartementen), Zuidoost (131 appartementen), Oost (145 appartementen) en West (73 appartementen). Bij elkaar 430 extra woningen. Allemaal zonder een gasaansluiting, maar met stadsverwarming, zonnepanelen, groene en regenbestendige daken, laadpalen voor elektrische auto’s en gemeenschappelijke binnentuinen. Woningen die ook op lange termijn hun waarde behouden, dus bijdragen aan goede en betaalbare pensioenen. Kortom: met deze bijzondere investering verbetert BPL Pensioen de leefbaarheid in het centrum van Amsterdam en zorgt het voor meer betaalbare woningen in de omliggende wijken. Goed voor de stad, voor de Amster­ dammers en met het verwachte rendement ook goed voor de deelnemers in ons pensioenfonds. Financieel en maatschappelijk rendement gaan hand in hand. ■

6

Foto: Stadsgoed


VanColland magazine #3 | september 2021

Werk aan de winkel

Samen op weg naar een nieuw pensioenstelsel Tekst: BPL Pensioen

Samen met de sociale partners sloot het kabinet het zogenaamde ­‘pensioenakkoord’. Het akkoord belooft een transparanter en persoonlijk pensioenstelsel. En een pensioen dat meebeweegt met de economie. Een pensioenakkoord is op hoofdlijnen gesloten. De bedoeling was dat pensioenfondsen tussen 1 januari 2022 en 1 januari 2026 op het nieuwe pensioenstelsel konden overstappen. Dit schuift nu op, met een jaar. Maar BPL Pensioen zit niet stil. Er is genoeg werk aan de winkel! Volgens minister Koolmees is er meer tijd nodig voor een

en helpen ze bij het afwegen van welke pensioenregeling

zorgvuldige uitwerking van het pensioenakkoord. Hij

zoveel mogelijk tegemoetkomt aan de belangen van al onze

verwacht dat het wetsvoorstel in 2022 naar de Tweede en

deelnemers.

Eerste Kamer kan. Uiterlijk 1 januari 2027 moeten alle pensioenfondsen – dus ook BPL Pensioen – overgaan op

Diversiteit aan deelnemers

het nieuwe pensioenstelsel.

Er zijn heel veel verschillende mensen die pensioen

In gesprek

opbouwen bij BPL Pensioen. En we proberen rekening te houden met die hele groep. Daarom is het fijn dat ons

Voor BPL Pensioen is dit uitstel geen reden om achterover

Verantwoordingsorgaan ook meedenkt. Maar we organiseren

te leunen. We waren al gestart met de voorbereidingen voor

de komende tijd ook webinars en onderzoeken om de

de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel. En daarmee

meningen zoveel mogelijk te polsen. Bijvoorbeeld ons panel

gaan we door. Een belangrijke eerste stap is de keuze voor

in september én het onderzoek naar de ‘risicobereidheid’.

een van de twee nieuwe regelingen (zie kader op pagina 8).

Al die input kunnen we goed gebruiken bij het maken van

Die keuze maken sociale partners. Wij denken met ze mee

de juiste keuzes.

“ Gaan mijn werk­ nemers erop vooruit of achteruit?”

Samen op weg Ook al is er nog veel onduidelijk over het nieuwe pensioenstelsel: we informeren alle werkgevers en deelnemers nu al over wat we wél weten. We nemen alle betrokkenen tijdig mee in de ontwikkelingen. Zo gaan we samen op weg naar onze nieuwe pensioenregeling.

7


Thema Cultuur & Diversiteit

“ Betaal ik straks meer of m ­ inder premie voor het pensioen van mijn werknemers?”

Hoe informeren we jou en je werknemers?

Het nieuwe pensioenstelsel: keuze uit

y Een speciale themapagina op www.bplpensioen.nl

twee ­regelingen

met nieuwsberichten, filmpjes en veelgestelde vragen. y Een panel op 9 september met kleine groepjes

Over een aantal onderdelen moeten de sociale

­deelnemers. Welke vragen leven er? En aan welke

partners keuzes maken. Een van die keuzes is welk

communicatiemiddelen is behoefte?

type regeling straks gaat gelden. Er zijn straks twee

y Digitale mailings als er iets te vertellen is.

verschillende regelingen. Het verschil zit ‘m in de

y Een webinar op 11 november om 19 uur.

manier waarop we pensioen opbouwen. Doen we dat samen? Of is het ieder voor zich? Maar het zit ‘m ook

Webinar: 11 november om 19 uur

in de manier waarop we risico’s tussen jong en oud

Mis het niet: ons webinar over de nieuwe pensioen­

delen. Want hoe jonger je als deelnemer bent, hoe

wet. We nemen je mee in de ontwikkelingen en

meer risico je kunt nemen. Maar als een deelnemer

­beantwoorden vragen van deelnemers. Noteer

vlak voor zijn pensioendatum zit, wil je niet dat het

11 ­november dus nu al in je agenda. Je krijgt van

pensioen teveel gaat schommelen.

ons nog een uitnodiging.

Tijdlijn Op basis van de nieuwe pensioenwet maken

Uiterlijk op 1 januari 2027

sociale partners afspraken voor de pensioen-

gaat de ­nieuwe pensioen-

regeling van BPL Pensioen.

regeling in.

2025-2026

2022 2023-2024

8

2027

Wetsvoorstel naar Tweede en Eerste Kamer.

BPL Pensioen ‘vertaalt’ de afspraken van de

Als zij de nieuwe pensioenwet goedkeuren,

sociale partners naar het pensioenreglement

gaat deze (waarschijnlijk) op 1 januari 2023 in.

en concretiseert dit.


VanColland magazine #3 | september 2021

Globe Plant wil kwaliteiten werknemers optimaal benutten

‘ Met een kort ­gesprekje haal je vaak al de angel eruit’ Tekst: Ank van Lier (namens Sazas) Fotografie: Globe Plant

Continu in gesprek blijven met werknemers, een open sfeer creëren binnen het bedrijf én een stukje flexibiliteit bieden. Daarin schuilt volgens Sazas-klant Globe Plant het geheim van betrokken en ­gemotiveerde werknemers én een laag verzuim. Het bedrijf heeft onder andere enkele Wajongers en statushouders in dienst. 9


Thema Cultuur & Diversiteit

Globe Plant in Vierpolders is al jarenlang een

Het bieden van kansen aan mensen met een

toonaangevende leverancier van groenteplanten en

afstand tot de arbeidsmarkt voelt ook logisch voor

uitgangsmateriaal voor de bloemisterijsector.

Globe Plant. Op het bedrijf werken twee Wajongers

“Daarnaast leveren we kant-en-klare bloeiende

en enkele statushouders. “Eén Wajonger werkt al

potplanten. We hebben onder meer onze eigen lijn

meer dan vijf jaar bij ons, de ander sinds een half

potgerbera’s”, vertelt Thijs van de Westelaken. Hij zit

jaar”, zegt Zoon. “Ze worden ingezet voor een breed

sinds vorig jaar in de directie van het bedrijf. Naast

palet aan werkzaamheden. Dat gaat heel goed, ook

Thijs maken ook Paul, Johan en Vera Grootscholten

al hebben deze werknemers wel extra begeleiding

deel uit van de directie van Globe Plant. Hun vader

nodig. Datzelfde geldt voor de statushouders die

Albert Grootscholten legde zestig jaar geleden de

aan het werk zijn op ons bedrijf. Maar wij zijn van

basis voor het bedrijf, dat 4,7 hectare glas telt. Globe

mening dat je als bedrijf ook deze mensen kansen

Plant heeft 25 vaste werknemers in dienst, waarvan

moet bieden op de arbeidsmarkt. Daarbij vinden

de meeste uit de omgeving komen. “Daarnaast

veel werknemers het leuk om deze mensen te

hebben we een flexibele schil, bestaande uit

begeleiden; dit geeft hen een extra uitdaging.”

uitzendkrachten en zzp’ers”, zegt Bertine Zoon. Zij is

Zoon benadrukt dat het werken met mensen met

verantwoordelijk voor alle zaken op het gebied van

een afstand tot de arbeidsmarkt ook op andere

P&O (Personeel & Organisatie) binnen het bedrijf.

vlakken een meerwaarde heeft. “Het verbreedt je

“In drukke perioden - dat is vooral tussen oktober

blikveld. Onlangs vertelde een statushouder een

en mei - werken hier wel honderdvijftig mensen.”

groep collega’s bijvoorbeeld over zijn achtergrond,

Sterker ‘wij-gevoel’ Globe Plant heeft een eigen visie op ondernemen. Kern is dat het bedrijf midden in de maatschappij wil staan en op allerlei vlakken haar verantwoordelijkheid wil nemen. “We gaan bijvoorbeeld zo duurzaam mogelijk om met energie”, zegt Van de Westelaken. “Om die reden namen wij enkele jaren geleden mede het initiatief tot een aardwarmtebron in Vierpolders. Ook wekken we elektriciteit op met onze eigen zonnepanelen, spoelen we onze toiletten met regenwater en kijken we naar de mogelijkheden om plastic hoezen te vervangen door duurzamere alternatieven. We willen onze ecologische voetafdruk zo beperkt mogelijk houden.”

10

“ Het bieden van ­kansen aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt voelt logisch voor Globe Plant.”


VanColland magazine #3 | september 2021

en over hoe en waarom hij in Nederland terecht is

Van de Westelaken benadrukt daarnaast dat het,

gekomen. Dat hakte er ongelofelijk in bij iedereen.

naast de geplande jaargesprekken, belangrijk is om

Op die manier versterk je ook het ‘wij-gevoel’ binnen

continu in gesprek te blijven met je werknemers.

het bedrijf.”

“Als directie proberen wij daarom zoveel mogelijk

Zichtbaar op werkvloer

zichtbaar te zijn op de werkvloer. Dan zie en hoor je veel, en merk je het snel als iemand niet lekker in

Globe Plant vindt het daarnaast belangrijk dat

zijn vel zit of er iets speelt. Een kort gesprekje kan

werknemers zich fijn voelen op hun werkplek, en

dan vaak al de angel eruit halen. Op die manier ben

hun kwaliteiten optimaal tot hun recht komen.

je er vroeg bij en kun je voorkomen dat zaken uit de

“Daarom voeren we bijvoorbeeld jaarlijks een

hand lopen en er verzuim ontstaat. Ook zorg je

gesprek met alle werknemers. Om te kijken hoe het

hiermee voor een open sfeer, waardoor werknemers

gaat, wat er beter kan of welke wensen ze hebben”,

eerder bij je aankloppen wanneer er iets aan de

vertelt Zoon. “We proberen zoveel mogelijk tegemoet

hand is.”

te komen aan deze wensen. Wij geloven namelijk dat tevreden werknemers beter functioneren en

Volgens Zoon draagt dit persoonlijke contact er

productiever zijn. Om die reden helpen we

ook aan bij dat het verzuim bij Globe Plant - los

werknemers ook zoveel mogelijk in het creëren van

van enkele niet-werkgerelateerde langdurigeziek­

een optimale werk-privébalans. Wanneer er in de

meldingen - laag is. “En komt iemand onverhoopt

thuissituatie zaken spelen, proberen we de

toch thuis te zitten, dan blijven we in gesprek met

werkplanning en -uren daarop af te stemmen. Die

die werknemer. Iedere een of twee weken kijken

flexibiliteit wordt gewaardeerd: in drukke perioden is

we hoe het gaat en wat er mogelijk is. Dat werpt

het voor onze mensen geen enkel probleem om een

zijn vruchten af.” ■

uurtje langer door te werken.”

‘Sazas luistert echt naar haar klanten’ Globe Plant heeft haar verzuimverzekeringen sinds 1 januari van dit jaar ondergebracht bij Sazas. Een overstap waarvan het bedrijf geen spijt heeft, benadrukt Bertine Zoon. “De samenwerking met Sazas verloopt uitermate prettig. De lijnen zijn kort en men gaat proactief te werk: ik word al gebeld voordat ik zelf in de gaten heb dat ik iets moet doen. Het contact is persoonlijk, maar toch professioneel. Ook staat Sazas open voor verbeterpunten. Ik merkte bijvoorbeeld dat het aanleveren van bepaalde gegevens in het systeem niet helemaal soepel verliep. Dat heb ik aan­gegeven bij Sazas, en zij bekijken nu of het systeem kan worden aangepast. Er wordt echt naar klanten geluisterd; dat is top!”

11


Thema Cultuur & Diversiteit

Zieke werknemers betrokken houden bij je bedrijf Tekst: Kim Gerrits (Sazas) Fotografie: Enith van Tongeren

Ziekte is behalve voor jou natuurlijk ook vervelend voor je werknemer. Is het verzuim langdurig, dan is de drempel om weer aan het werk te gaan soms hoog. Zo keert van de mensen die na drie maanden nog thuiszitten minder dan 60% terug in zijn eigen werk. Langdurig verzuim heeft grote financiële g ­ evolgen voor zowel werkgever als werknemer.

Voor een open cultuur en zo kort mogelijk verzuim

en spreek ook af dat de werknemer je regelmatig op de

is het belangrijk om werknemers betrokken te

hoogte houdt. Spoor ook collega’s aan om met de zieke

maken én te houden. Dus ook zieke werknemers.

collega contact te houden. Juist bij ziekte doet oprechte

Sazas geeft tips.

aandacht veel mensen goed. Wil de zieke werknemer

TIP #1:

KOM METEEN IN ACTIE

Vanaf het moment dat een werknemer zich ziek meldt, is actie van jouw kant nodig. Door te kijken naar wat de werknemer nog wel kan bijvoorbeeld. Misschien

maar zorg wel dat je in gesprek blijft.

TIP #3

HOUD DE KLOOF TUSSEN ZIEK ZIJN EN WERKEN ZO KLEIN MOGELIJK

kan hij of zij een deel van het eigen werk blijven doen

Stimuleer zieke werknemers om regelmatig langs te

of zijn er andere lichtere taken mogelijk binnen het

komen op de werkvloer. Dit kan hem of haar helpen om

bedrijf.

het ritme van het werk vast te houden. Als langskomen

TIP #2:

REGELMATIG EN GOED CONTACT IS ­BELANGRIJK

Door in gesprek te blijven met je zieke werknemer weet

12

juist zo min mogelijk contact? Respecteer dat dan ook,

te lastig is, dan kun je je werknemer bijvoorbeeld eens uitnodigen voor een online bijeenkomst of vergadering.

TIP #4

STUUR EEN ATTENTIE

je beter wat er speelt en ontdek je de knelpunten en

Door een attentie te sturen, laat je je zieke werknemer

mogelijkheden. Laat zien dat je als werkgever begrip

weten dat er nog steeds aan hem of haar wordt gedacht.

hebt voor de situatie van de werknemer. Informeer je

Je toont hiermee niet alleen zakelijke, maar ook

zieke werknemer over veranderingen binnen het bedrijf

persoonlijke betrokkenheid.


VanColland magazine #3 | september 2021

TIP #5

DE BEDRIJFSARTS ALS ONMISBARE SCHAKEL

De bedrijfsarts biedt je hulp en is een onmisbare schakel in het verzuimproces. Onderhoud daarom goed contact met hem of haar. De bedrijfsarts bekijkt de medische situatie en stelt vast wanneer de

Wil de zieke werknemer juist zo min mogelijk contact? Respecteer dat dan ook, maar zorg wel dat je in gesprek blijft.

werknemer waarschijnlijk weer aan het werk kan. Dit advies wordt met je gedeeld.

TIP #6

SAMEN WERKEN AAN RE-INTEGRATIE

TIP #7

VERSCHILLENDE MOGELIJKHEDEN VOOR RE-INTEGRATIE

Betrek de (langdurig) zieke werknemer volop bij

Werkgevers hebben de wettelijke plicht om te werken

het verzuim en de re-integratie. Laat hem of haar

aan re-integratie. Er zijn hiervoor verschillende opties:

mee­denken over terugkeer naar het werk. Eigen

y Zoek naar oplossingen in het eigen werk:

motivatie is erg belangrijk bij re-integratie. Bespreek

­bijvoorbeeld het aanpassen van de werkplek,

samen met de zieke werknemer welke stappen

de werkomstandigheden of werktijden. Of stel

er gezet kunnen worden om weer te re-integreren. Stel de juiste vragen, zoals: y Wat denk je dat je nodig hebt om weer ­(gedeeltelijk) te kunnen werken? y Als je op dit moment nog niet aan de slag kunt, wanneer zou dat dan wel kunnen? Wat is daarvoor nodig?

hulpmiddelen beschikbaar. y Bedenk een nieuwe functie in het bedrijf met ­andere taken. y Begeleid de werknemer naar werk bij een ­andere  werkgever. y Een soepele terugkeer naar het werk is belangrijk voor jou en je werknemer. Pak je dit goed aan?

y Hoe kunnen we een mogelijke terugval voorkomen?

Dan krijg je er een werknemer voor terug die zich

y Wat kan de bedrijfsarts voor je doen?

extra verbonden voelt met het bedrijf. Een echte

y Wat kan ik als werkgever voor je doen?

win-winsituatie dus.

y Wat kun je zelf doen?

13


Thema Cultuur & Diversiteit

Heeft jouw bedrijf al een vertrouwenspersoon? Je werknemers kunnen op het werk te maken krijgen met ruzie, agressie en geweld, seksuele intimidatie, ongewenste intimiteiten, pesten en ­discriminatie. De Arbowet verplicht werkgevers om hun werknemers te beschermen tegen dit ongewenste gedrag en ­hiervoor een beleid op te stellen. Het aanstellen van een vertrouwens­persoon kan een onderdeel zijn van dat beleid. Tekst: Stigas Foto: Unsplash

14


VanColland magazine #3 | september 2021

Werknemers kunnen bij een vertrouwens­persoon terecht met meldingen of klachten over ongewenst

Checklist Vertrouwenspersoon voor de

gedrag. De vertrouwenspersoon biedt een luisterend

­agrarische en groene sectoren

oor, maar neemt geen standpunt in. Samen met de

Heb je een bedrijf in een van de open teelten?

werknemer bekijkt hij het probleem, wat de werknemer

Dan is in de cao geregeld dat jouw werknemers

al heeft onder­nomen en mogelijke vervolgstappen.

gebruik kunnen maken van de vertrouwensper-

Daarnaast biedt hij ondersteuning bij het bespreek-

soon open teelten. De sector heeft hiervoor een

baar maken van het probleem binnen het bedrijf.

contract met Stigas. Er zijn geen kosten aan

Alles wat besproken wordt, valt onder het beroeps­

verbonden. De vertrouwenspersoon is te bereiken

geheim en is vertrouwelijk.

via Stigas, telefoon: 085 – 044 07 00, optie 1

Intern of extern

of e-mail: info@stigas.nl.

De meeste bedrijven kiezen voor een interne

Heb je een glastuinbouwbedrijf?

vertrouwenspersoon die het bedrijf en de werknemers

Dan is in de cao geregeld dat jouw werknemers

goed kent en van nature al het aanspreekpunt is bij

gebruik kunnen maken van de vertrouwens­

vragen en problemen. In het geval van een externe

persoon glastuinbouw. De sector heeft hiervoor

vertrouwenspersoon wordt er iemand ingehuurd.

een contract met Henriette Merens van Result

Voordeel van een interne vertrouwenspersoon is dat

Mediation Centre. Er zijn geen kosten aan

hij de bedrijfscultuur kent. Het is wel belangrijk te

verbonden. Telefoon: 020 – 205 02 39,

beseffen dat het om moeilijke, gevoelige kwesties kan

e-mail: mc@mediation-centre.com.

gaan. Een externe vertrouwenspersoon is onafhankelijk en objectief en heeft geen binding met het bedrijf. Bovendien is hij een expert met veel kennis en

Heb je een bedrijf in een van de andere

agrarische of groene sectoren en nog geen

ervaring. Om problemen met belangen te voorkomen

vertrouwenspersoon? Dan kun je zelf een

kan de eigen personeelsfunctionaris of bedrijfsarts

vertrouwenspersoon aanstellen. Je kunt dit

niet als vertrouwenspersoon worden benoemd.

intern beleggen of uitbesteden aan Stigas.

Betaalbaar

Stigas heeft zes opgeleide vertrouwenspersonen in dienst. Voor meer informatie kun je contact

“De afgelopen jaren vertoont het aantal aanvragen

opnemen met Marilous Chaillet via

voor een externe vertrouwenspersoon een stijgende

vertrouwenspersoon@stigas.nl. Zij neemt dan

lijn”, vertelt Marilous Chaillet, coördinator externe

contact op om het aanbod toe te lichten.

vertrouwenspersonen bij Stigas. “In tegenstelling tot wat mensen misschien denken, is het goed betaalbaar: voor bedrijven tot 10 werknemers zijn de kosten voor een externe vertrouwenspersoon € 100,- per jaar. Wat

Vraag de gratis poster aan

we wel merken, is dat de werknemers voor wie de

Laat je werknemers weten dat de vertrouwens-

vertrouwenspersoon er uiteindelijk is, niet altijd goed

persoon er voor hen is en hang de poster

weten van het bestaan ervan. Daarom hebben we een

Vertrouwenspersoon op. Je kunt hem aanvragen

poster gemaakt die je kunt ophangen in je bedrijf en

bij de Stigas Servicedesk: 085 – 044 07 00, optie 1

waarop je zelf de contactgegevens van je vertrouwens-

of mail naar info@stigas.nl.

persoon kunt invullen.” ■

In de open teelten en de glastuinbouw is de ­vertrouwenspersoon in de cao geregeld. 15


Thema Cultuur & Diversiteit

“ Het is belangrijk dat iedereen zich  gerespecteerd voelt en mag zijn wie hij is”

Het kleurrijke personeelsbestand van Alta Nova Tekst: Stigas Foto’s: La Luz Fotografie

De teelt bij Alta Nova vraagt om veel handen. Daarom zie je doordeweeks altijd veel auto’s staan en in de weekenden en vakanties juist allemaal fietsen. Het personeelsbestand is heel divers. “Bij ons werken mensen van 13 tot 80 jaar”, aldus ­mede­directeur Rien Hoogendoorn. Vijf vragen over werken met een divers personeelsbestand. 16


VanColland magazine #3 | september 2021

Was het een bewuste keuze of is het zo gegroeid? “Allebei. We werkten al een tijdje met scholieren, maar hadden ook doordeweek extra mensen nodig. Het werk is licht, niet heel moeilijk en onze accountant gaf ons toen de tip om senioren te gaan werven. Dat hebben we gedaan en het bevalt goed. Onze senioren zijn tussen de 65 en 80 jaar en werken gemiddeld twee dagdelen per week bij ons. Daarnaast werken we veel met internationale werknemers uit Polen, Letland en Portugal.” Wat maakt het leuk? “Het is nooit saai. Naar de senioren heb je bijna geen omkijken. Ze zijn heel loyaal, vinden het heerlijk om even achter de geraniums vandaan te zijn en een flink aantal kent elkaar ook privé. Over het algemeen werken ze als een aparte groep, los van de fulltimers en de scholieren, die wel samen aan het werk zijn.

dat je het zware werk verdeelt. Maar de praktijk is soms

Om in een divers samengestelde groep met plezier

weerbarstig en dan krijg je dat niet georganiseerd.”

samen te werken, is het belangrijk dat iedereen zich gerespecteerd voelt en mag zijn wie hij is.”

Al het gaat om veilig werken, vragen de ­verschil­lende

Hoe zorg je dat dat werkt en ze respect h ­ ebben

“In principe niet. De veiligheidsregels, bijvoorbeeld

voor ­elkaar?

groepen dan ook een ­verschillende benadering? voor het betreden van het gewas nadat er is

“Het begint met het goede voorbeeld geven. Als

gespoten, zijn voor iedereen hetzelfde. En gelukkig

we merken dat iets niet lekker loopt, kaarten we dat

werken we van mei tot en met september met

eerst in zijn algemeenheid aan in de kantine. Stopt

biologische gewasbeschermingsmiddelen. Verder

het niet, dan gaan we met de betrokken werknemers

mag je alleen aan de lopende band of met de

in gesprek. Dat is niet altijd makkelijk. Sommige

oppotmachine werken als je uitgelegd hebt gekregen

mensen liggen elkaar gewoon wat minder. Ik zeg dan

hoe het werkt en je de noodstop kunt bedienen.

altijd: je hoeft niet elke dag gezellig koffie met elkaar

Bij internationale werknemers zorgen we altijd

te drinken, maar zorg er wel voor dat je met elkaar

voor uitleg in hun eigen taal. De basis hygiëne- en

kan werken. Openheid is het belangrijkste. Maak

veiligheidsregels hangen bij ons ook in verschillende

zaken bespreekbaar en laat het niet op zijn beloop.

talen aan de muur, dat is een eis vanuit het MPS

En geef aandacht aan bijzondere gebeurtenissen,

(Milieu Programma Sierteelt)-keurmerk.” ■

blijde en verdrietige. En lukt het echt niet met iemand, zeg dat dan ook, respectvol maar duidelijk. Als management houden we elkaar scherp: eens per maand directieoverleg, wekelijks overleg met de

ALTA NOVA

bedrijfsleiding op de locaties en eens per drie

In 1982 starten de gebroeders Hoogendoorn

maanden het kantinegesprek met alle fulltimers

met het kweken van kamerplanten. Rien treedt

is het streven.”

in 1988 toe tot het bedrijf. Vanaf 1994 kiest de

Oudere werknemers kunnen tegen hun

­grenzen ­aanlopen. Hoe gaan jullie daarmee om?

directie bewust voor bloeiende kamerplanten en dan vooral voor wat zij noemen: de ‘parels’. Niet de gemakkelijkste producten om te kweken,

“Dan zoeken we lichter werk. In plaats van planten

maar wel de meest bijzondere. Hun motto:

rapen en neerzetten, kan je dan bijvoorbeeld planten

“Het is pas leuk als het niet standaard is.”

gaan binden. Het mooiste is natuurlijk als mensen gedurende de dag steeds iets anders kunnen doen en

17


Thema Cultuur & Diversiteit

Extra aandacht voor bijzondere groepen voorkomt veel ellende Stel, je werknemer had corona en gaat weer aan het werk. Dan is het slim om vooraf te bespreken wat hij aankan, en hem eventueel in het begin lichtere werkzaamheden te geven. Zo voorkom je dat hij overbelast raakt en snel opnieuw ziek thuis zit. Tekst: Stigas | Fotografie: Unsplash “Werknemers die net ziek zijn geweest worden, net als

Vertel je werknemers in het werkoverleg dat jij de

bijvoorbeeld uitzendkrachten, zwangeren en jongeren,

details over hun eventuele medicijngebruik niet hoeft

gezien als bijzondere werknemers. Zij lopen vaak

te weten, maar dat je wel verwacht dat ze die met de

dezelfde risico’s als gewone werknemers die hetzelfde

bedrijfsarts bespreken. En dat ze het doorgeven als

werk doen, maar de kans dat ze een ongeval krijgen

het gevolgen heeft voor hun werk. Uiteraard met de

of gezondheidsschade oplopen is vaak groter”, vertelt

toevoeging dat je dan samen naar alternatieven zult

Peter Tamsma, arbeidshygiënist bij Stigas. “Zo zie

zoeken.” ■

je dat uitzendkrachten vaker betrokken zijn bij een ­bedrijfsongeval. Niet zo vreemd: ze zijn vaker

Allemaal bijzondere groepen

onervaren en ze doen vaker risicovol werk, bijvoor-

In de risico-inventarisatie en -evaluatie (RIE)

beeld met machines.”

worden de volgende groepen als ‘bijzondere groepen’ aangemerkt: oproepkrachten, uitzend-

“Extra voorlichting, checken of iemand je begrijpt,

krachten, onervaren krachten (nieuwe werknemers

en regelmatig controleren of wat je hebt afgesproken

of werknemers die iets voor het eerst doen),

in de praktijk ook goed uitpakt, dat is bij bijna alle

gehandicapten, jongeren onder 18 jaar, zwangere

groepen het streven.”

vrouwen, oudere werknemers, werknemers die

Machines en medicijngebruik

werknemers die net terug zijn na een ziekte

“Een aandachtspunt is medicijngebruik. Met sommige

en werknemer die medicijnen slikken.

medicatie neemt de kans op ongevallen toe.

Meer ­informatie over veilig werken met

Bijvoorbeeld bij het gebruik van machines. Soms

­bijzondere  groepen: www.agroarbo.nl.

verzwijgen mensen dat uit angst hun werk te verliezen.

18

de voertaal in het bedrijf niet (goed) beheersen,


VanColland magazine #3 | september 2021

Internationale werknemers moeten de ambassadeurs van onze sector worden Tekst: Elte Palm (Colland)

Ongeveer 60.000 internationale werknemers zijn jaarlijks actief in de Nederlandse glastuinbouw. Een onmisbare groep die een ­belangrijke bijdrage levert aan de Nederlandse economie. Toch zijn er ook misstanden in de omgang met deze werknemers. Om die te voorkomen en aan te pakken, heeft Glastuinbouw Nederland het Masterplan Internationale ­Werknemers ontwikkeld. Wij ­vroegen Peter Loef, Beleidsspecialist Arbeid van Glastuinbouw Nederland en projectleider van de uitvoering van het Masterplan, naar de speerpunten van het plan, het lobbywerk in Den Haag en de resultaten tot nu toe.

Speerpunten Masterplan Afgelopen februari is door de Ondernemerswerkgroep Arbeidsmarkt en Onderwijs van Glastuinbouw Nederland het Masterplan Internationale Werknemers vastgesteld. Daarin zijn 11 speerpunten geformuleerd zoals het duidelijk in kaart brengen van de verantwoordelijkheden van de ondernemer, het bevorderen van doorstroom van tijdelijk naar vaste dienstverbanden, samenwerken met gecertificeerde uitzendbureaus en gecertificeerde huisvesting. “Met die speerpunten willen wij werkgevers daar waar nodig bewust maken van de verantwoordelijkheden die ze hebben en werkgevers die zich daar al bewust van zijn daarbij te faciliteren,” aldus Peter Loef. ”Denk daarbij aan goede woon- en werkomstandig­ heden voor hun werknemers. Van werkgevers die bewust mensen benadelen en niet goed behandelen willen we dat die zo snel mogelijk door de Belastingdienst, Inspectie SZW en zelfs Openbaar Ministerie worden aangepakt. Op onze website is er de mogelijkheid om (vermoedens van) misstanden door te geven. Om de voortgang van het Masterplan te bewaken hebben wij de Maatschappelijke Raad van Advies Internationale Werknemers ingesteld. Maatschappelijke Raad van Advies In deze adviesraad zitten verschillende onafhankelijke specialisten die kritisch meekijken. Het Masterplan is een sectorale inkleuring van het 10-puntenplan dat LTO Nederland met de regionale LTO’s, POV, KAVB, NFO en Glastuinbouw Nederland heeft opgesteld. Ieder van die organisaties kan een eigen Masterplan opstellen.”

19


Thema Cultuur & Diversiteit

“ Wij willen benadrukken hoe belangrijk inter­nationale werknemers zijn en dat goede ­huisvesting daarbij ­essentieel is.” Lobby in Den Haag

Van flex naar vast

Afgelopen februari kreeg Glastuinbouw Nederland vanuit de

Een ander belangrijk speerpunt uit het Masterplan is het

Inspectie SZW en het Aanjaagteam van Roemer waardering

bevorderen van doorstroom van flexibele contracten en

en steun voor het Masterplan en de adviezen die daarin zijn

samenwerkingsverbanden naar vaste dienstverbanden.

opgenomen. “Wij willen in onze lobby benadrukken hoe

Volgens het Colland Arbeidsmarkt onderzoek waren er

belangrijk internationale werknemers zijn en dat goede

in 2019 48.000 werknemers in de sector die geen vast

huisvesting daarbij essentieel is. Goede huisvesting en

dienstverband hadden. “Ons vertrekpunt is dat er meer

werkomstandigheden waaronder correcte loonbetaling zijn

vaste dienstverbanden komen en veel werkgevers willen

onze ‘unique selling points’, niet alleen als werkgever of

dat  ook. De echte seizoensarbeid blijft echter tijdelijk.

sector maar ook als ‘BV Nederland’. Werkgevers die dat niet

We zien ook dat veel telers samenwerken met uitzend­

op orde hebben, schieten zichzelf in de voet want

bureaus die mensen in vaste loondienst hebben en

werknemers gaan ergens anders naar toe, zéker in deze

daarmee een ouderwetse arbeidspool formeren. De mensen

krappe arbeidsmarkt. Ons advies is de misstanden zoals die

werken per piek bij verschillende bedrijven, maar wel vanuit

er nu zijn hard aanpakken en alleen samen te werken met

een vast dienstverband bij het uitzendbureau. Wat ons

SNA-gecertificeerde uitzendbureaus die SNF-gecertificeerde

betreft is dat een prima oplossing.”

huisvesting aanbieden. En als een glastuinbouw onder­ nemer zelf huisvesting aanbiedt, zorg ervoor dat deze

Internationale werknemer als ambassadeur

óók AKF óf SNF-gecertificeerd is.”

“In navolging van het 10 puntenplan van LTO Nederland

Scheiden van wonen en werk

hebben wij als Glastuinbouw Nederland met het Masterplan de handschoen nadrukkelijk opgepakt om de misstanden

Maandag 28 juni nam Peter Loef mede namens LTO

nu echt aan te pakken. Werkgevers die bewust onbekwaam

Nederland deel aan het Rondetafelgesprek Uitzendbureaus

te werk gaan, moeten worden aangepakt. Dat kunnen we

in de Tweede Kamer. Aanleiding hiervoor waren de adviezen

zelf niet. Daarvoor zijn we afhankelijk van de Inspecties

van de Commissie Roemer (Aanjaagteam Bescherming

SZW, de Belastingdienst, het Openbaar Ministerie en de

Arbeidsmigranten) over het functioneren van de uitzend­

SNCU. Internationale werknemers moeten zich welkom en

bureaus. “In het gesprek heb ik nogmaals het belang van

gerespecteerd voelen en niet behandeld worden als

goede huisvesting aangegeven waarmee we ons kunnen

‘tweederangs burgers’ zoals Emile Roemer in zijn advies

onderscheiden om internationale werknemers aan te

noemt. De internationale werknemer moet de ambassadeur

trekken. Uitzendbureaus kunnen een belangrijke rol hebben

van onze sector worden.” ■

in het regelen van goede huisvesting. Nu zijn er plannen om wonen en werk te scheiden waardoor internationale werknemers zelf op zoek moeten naar huisvesting. Dat begrijpen we, maar het doorvoeren van dit plan is volgens

Fonds Colland Arbeidsmarkt

ons nog onvoldoende doordacht. Als we niet oppassen dan

Het bestuur van Colland Arbeidsmarkt, heeft na

kunnen internationale werknemers in een nog kwetsbaar-

advies van de sectorcommissie Glastuinbouw,

dere positie terecht komen als ze zelf huisvesting moeten

financieel bijgedragen aan het masterplan. Dankzij

organiseren en ten prooi vallen aan huisjesmelkers.”

het arbeidsmarktonderzoek van Colland Arbeidsmarkt is er ook informatie over aantallen en typen werknemers in onze sector. Hierdoor kunnen we mogelijke trends signaleren of effecten van activiteiten toetsen.

20


VanColland magazine #3 | september 2021

“ Goede huisvesting en werkomstandigheden waaronder correcte loonbetaling zijn onze ‘unique selling points’.”

21


Thema Cultuur & Diversiteit

Kort Nieuws Vanaf 2022 STAP-budget: subsidieregeling voor scholing Vanaf 1 januari 2022 kunnen werkenden en werkzoekenden een STAP-budget van maximaal € 1000,- aanvragen voor scholing en ontwikkeling gericht op de arbeidsmarkt. Dit STAP-budget vervangt dan de belastingaftrek voor studiekosten. STAP staat voor Stimulans ArbeidsmarktPositie. Mensen kunnen de subsidie gebruiken om hun positie op de arbeidsmarkt te versterken. Voor wie is het STAP-budget, wat is het doel ervan en hoe vraag je het aan? Lees verder op de website van Sazas via de QR-code. ■

Arbobalans 2020 (TNO): kosten verzuim door b ­ eroeps­ziekten vragen aandacht De kosten voor verzuim door beroepsziekten zijn in vier jaar tijd meer dan verdubbeld, van 1,2 naar 2,5 miljard euro. Een beroepsziekte is een ziekte of aandoening die het gevolg is van invloeden of factoren op en rondom het werk. Dat kunnen lichamelijke maar ook psychische klachten zijn. Beroepsziekten leiden tot gezondheidsverlies, ziekteverzuim, arbeidsongeschiktheid en sterfte. Werknemers die in 2018 één (of meer) door een arts vastgestelde beroepsziekte(n) opliepen, verzuimen gemiddeld 45 dagen. Dat is 39 dagen méér dan

Training lichamelijke belasting Maak jij je zorgen over werknemers die regelmatig last hebben van pijn in hun rug, armen of knieën? Of wil je juist voorkomen dat ze daar last van

krijgen? Dan is de training lichamelijke belasting

iets voor jouw bedrijf. ­De ­deelnemers leren welke aspecten van het werk het risico op klachten

vergroten, wat ze het beste kunnen doen om dit te voorkomen, en welke hulpmiddelen daarbij kunnen helpen.

werknemers zonder nieuwe beroepsziekte. Werknemers met psychische beroepsziekten hebben het

De training wordt gegeven door ervaren preventie­

meeste extra verzuim: 60 dagen. Vooral bij psychische

adviseurs met fysiotherapie-achtergrond en is

beroepsziekten was er dus sprake van een toename

altijd op maat voor jouw bedrijf. Daarbij wordt

in verzuim - dit eist dus

rekening gehouden met de specifieke risico’s die

meer aandacht van

het werk in jouw sector met zich meebrengt.

werkgevers. Sazas heeft de

Neem voor een offerte contact op met de Stigas

opvallendste ontwikkelin-

Servicedesk: 085 – 044 07 00 (optie 1) of mail naar

gen uit de balans op een rij

info@stigas.nl. ■

gezet. Lees verder via de QR-code.’ ■

22


VanColland magazine #3 | september 2021

Ziekteverzuim eind 2020 het hoogst in 18 jaar In het vierde kwartaal van 2020 was het ziekteverzuim 4,9%, het hoogst sinds het vierde kwartaal in 2002 toen het verzuim 5,4% was. Eind 2019 was dit nog 4,4%. Dit betekent dat er eind 2020 van elke duizend te werken

Noteer in je agenda: 11 november 19 uur Webinar over de nieuwe pensioenwet

Hoe ziet het pensioen van de toekomst eruit? Wat

verandert er wel en niet aan het pensioen van jouw werknemers? En wat betekent dat voor jou als werkgever?

dagen 49 werden verzuimd door ziekte. Het ziekteverzuim is in het eerste en het vierde kwartaal (herfst en winter)

Daarover gaat ons webinar dat we op donderdag

altijd iets hoger dan in de andere kwartalen.

11 november om 19 uur organiseren. Noteer die datum

Duidelijk is dat Nederlandse werknemers vorig jaar veel

nu al in je agenda. Je krijgt van ons nog een uitnodiging.

meer ziektedagen opnamen dan normaal. Er is al een aantal jaar een stijgende trend in ziekteverzuim, maar dit

y webinar over de nieuwe pensioenwet

is geen lichte stijging. Dat het aantal zieken in 2020 hoger

y op donderdag 11 november

lag, komt hoogstwaarschijnlijk

y van 19 tot 20 uur

voor een groot deel door het

y makkelijk vanuit huis te volgen op computer,

coronavirus, maar ook andere factoren als werkdruk en stress spelen een rol.

­tablet of telefoon y mogelijkheid om vooraf vragen te stellen en via de chat tijdens de uitzending

Lees meer op de website van Sazas over het verzuim in 2020

Lees meer op pagina 7. ■

via de QR-code. ■

Gratis webinar van ­Sazas: waar krijg je mee te ­maken bij verzuim

Vertel jouw verhaal! Heb jij als werkgever of werknemer ook een interessant verhaal te vertellen over jouw bedrijf en wil je dat graag met de

Sharita Bodha, klantadviseur bij

andere VanColland-lezers delen?

Sazas, neemt je mee in de wereld

Stuur dan een e-mail naar

van verzuim. Wat komt er op je af,

redactie@colland.nl en dan

zoals ziekmelding doen en de Wet

kijken wij graag met jou naar de

verbetering poortwachter, en hoe

mogelijkheden. ■

kan Sazas helpen? Bekijk het gratis webinar via de QR-code. ■

23


Thema Cultuur & Diversiteit

Geschiedenis

&Actualiteit

Plattelandscultuur toen en nu Door Christ Essens, relatiebeheerder arbeidsmarkt

De stap van cultuur en diversiteit naar plattelands­ cultuur in de agrarische en groene sectoren is niet zo groot. Vroeger was er een duidelijke platte­ landscultuur. Niet alleen in herkenbare gebouwen en kleding maar ook in bezigheden. Bestaat die plattelandscultuur nog? Herkenbare beroepsgroep

aan welke ontspannende activiteiten zij de voorkeur geven:

Honderd jaar geleden was het simpel. Boeren, tuinders,

toneel, cabaret, dansen en/of kaartavonden. Met de toege-

loonwerkers, hoveniers en landarbeiders hadden hun eigen

nomen mobiliteit en andere ontspanningsmogelijkheden is

organisaties, bezigheden en kleding die hen onderscheid-

dat niet meer nodig. De platte pet of alpinopet behoort zo

den van de overige bevolkingsgroepen. Behalve regionale

langzamerhand tot het verleden. De cap rukt op.

verschillen zijn er verschillende zuilen (christelijk, katholiek of neutraal) met een eigen cultuur. Bij protestbijeenkom-

Plattelandscultuur nu

sten (ook al in de jaren dertig) en boeldagen (vrijwillige

Maar betekent dat ook het einde van de plattelandscultuur?

openbare verkopingen) zag je duidelijk: die heeft een

Als je op de websites met Nederlands materieel en imma-

agrarisch beroep.

terieel erfgoed kijkt, zou je dat wel denken. Het gaat dan vooral over oude boerderijen, paardenmarkten en andere

Activiteiten in eigen kring

gebruiken rond paarden.

De wereld was destijds een stuk kleiner. De standsorgani-

Als je wat verder kijkt bestaat de plattelandscultuur nog

saties en vakbonden behartigden niet alleen de stoffelijke

steeds. Je kunt er vaak zelfs actief aan deelnemen.

maar ook de geestelijke en culturele belangen van de

Hierbij een paar voorbeelden:

leden. De landelijke ruitersport (landelijk als in op het platteland) was in de eerste helft van de vorige eeuw vooral een boerensport. Nog in de jaren 80

y Ploegwedstrijden voor akkerbouwers, loonwerkers en studenten van agrarische opleidingen. y Studenten die het laatste schooljaar vieren door met de trekker naar school te komen. y Activiteiten gericht op jongeren. Niet alleen van de NAJK en bijbehorende provinciale organisaties maar bijvoorbeeld ook van Cumela. y Vergeet ook de machinistenkampioenschappen niet.

van de vorige eeuw

24

vragen standsorgani-

En ja, zoals ik laatst zag in het dorp Stroe: er zijn nog

saties aan hun leden

steeds jongeren die op (versleten) klompen lopen. ■


Issuu converts static files into: digital portfolios, online yearbooks, online catalogs, digital photo albums and more. Sign up and create your flipbook.