1992 11 19

Weekblad van de Katholieke Universiteit Brabant *

ÜNIVERS

19 november 1992 jaargang 30

1

Jl

./

1/ /• /

/

Facts and figures over de 65-Jarige KUB maken de groeibeweglngen Inzichtelijk. Begonnen met 28 studenten In de jaren twintig om uit te groeien tot een insituut met meer dan 10.000 studenten. De groei in beeld.

J

/ ^

Ontgroening en vergrijzing Is het wetenschappelijk thema van het lustrumcongres. In Univers blikken zeven KUB-wetenschappers vooruit op de betekenis van vergrijzing voor hun vakgebied.

Een instemmend applaus steeg op tijdens de talk-show Studeren als lifestyle van het jubilerende Plato, toen werd voorgesteld niet meer te zeuren over die hyperactieve studenten uit de jaren zestig. De circa driehonderd studenten die donderdag 12 november de aula bevolkten hebben daar kennelijk de buik van vol. Maar ook de hedendaagse student, 'cv-neuker' genoemd, moest er aan geloven. Clemens Wubbels (rechts op de foto) van het organisatie-adviesbureau Twijnstra Gudde heeft genoeg van cv's die zijn opgepoetst met bestuursbaantjes bij studieverenigingen. 'Daar heb ik ontzettend de schurft aan.' [Foto: Rien Siers]

Rector pleit voor verandering van mentaKteit bij studenten 'Studenten moeten niet langer schools leren, maar weer gaan studeren in de letterlijke zin van het woord. De inrichting van de propedeuse dient fundamenteel te veranderen. Die wordt nu teveel gezien als een verlengstuk van het VWO. Dat is niet goed, op een universiteit moet een student vanaf het prille begin een écht academische werkhouding ontwikkelen. Als die er niet Is, dan moet hem dat vroegtijdig duidelijk gemaakt worden en zal hij zijn talenten elders moeten ontplooien.' Dat zegt rector magnificus De Klerk in de diesrede die hij donderdag 18 november uitspreekt. Pieter Siebers De diesrede van rector magnificus De Klerk zou vooral een beschouwend verhaal moeten worden over het huidige universitaire onderwijs, maar heeft gaandeweg het schrijven een meer politiek en moreel karakter gekregen. De rector heeft het in zijn rede over de moderne academicus, over zelfstandige studenten die met hun kennis dienen te navige-

ren, over een fundamenteel andere opzet van de propedeuse, maar onder die termen gaat het verlangen naar de klassieke academicus schuil. De mentaliteit van veel aankomend studenten bevalt De Klerk maar matig ('ik laat even in het midden of dat nu met de tijdgeest of met het VWO te maken heeft') en hij wil opnieuw 'mentaal zweet' zien. Kritische, analytisch ingestelde, zelfstandige studenten die zich geroepen voelen een wetenschappelijke opleiding te volgen.

Economen willen 'vooralsnog' geen studierichting Wiskunde De economische faculteit is 'vooralsnog' niet bereid een studierichting Wiskunde te beginnen. Dit hebben bestuur en de raad van de faculteit donderdag twaalf november besloten. Het College van Bestuur wil dat de faculteit met ingangvan 1994 een Wiskunde-opleiding met eigen propedeuse start, maar realiseert zich volgens rector magnificus De Klerk dat dat 'nu vrij problematisch' zal worden. In het collegevoorstel zou de studierichting zich oriënteren op de mens- en maatschappijwetenschappen, maar het bestuur van de

faculteit vindt dat de plannen zich te veel richten op economie terwijl de betekenis voor de sociale en letterenfaculteit te weinig uit de verf komt. Daarbij stelt het college de financiële gevolgen volgens de faculteit 'te rooskleurig' voor. De verwachte jaarlijkse instroom van 30 studenten en een rendement van 80 procent acht het faculteitsbestuur te hoog ingeschat. Zonder een garantie van het college zou de faculteit 'een onaanvaardbaar groot risico' lopen, aldus het bestuur en de raad. Met een nipte meerderheid besloot

Studenten die in eerste instantie niet uit zijn op een eenvoudig verworden titel en een goedbetaalde baan. 'De rede is vooral bedoeld als een cri de coeur, geschreven vanuit een bezorgdheid over het huidige onderwijs aan de universiteiten. We hebben met z'n allen de laatste decennia teveel bevorderd dat de moderne student consumptief ingesteld is. De propedeuse is teveel verworden tot een verlengstuk van het VWO en daardoor te schools van

de raad-op advies van het bestuur dat het college de oriëntatie van de Wiskunde-oplciding op de niet-economische vakken verder moet uitwerken. Ook moet het college komen met een voorstel tot een 'meer realistische kostenplaatje' en mzicht geven in de 'risicospreiding' bij het uitblijven van voldoende studenten. De Klerk vindt de kwestie van de oriëntatie 'opmerkelijk' daar in de adviesgroep die het voorstel mede heeft voorbereid ook vertegenwoordigers van de socialeen lettercnfactulteit zaten: 'We zullen een bilateraal gesprek met de faculteit moeten aangaan om te bezien hoe we de studierichting Wiskunde toch kunnen invoeren. We zoeken dat serieus uit, we moeten het kind niet met het badwater weggooien.' [GR/PS]

Tussen desinteresse en bezieling bevindt zich de open katholieke identiteit van de KUB. Er is een Stiltecentrum, er is wetenschap en levensbeschouwing, maar sprankelen doet de identiteit momenteel niet.

Sclioppen en slaan is de edele taak van de columnist. Maar het moet wel op niveau gebeuren vindt hoogleraar en jurylid Hugo Verdaasdonk. Verder is de columnist wat hem betreft vrij.

karakter. Er is wel sprake van kennisverwerving, maar de vraag is of er ook sprake is van diepgaande verwerking van die kennis. Ik waag het te betwijfelen, en ik ben niet de enige.' De Klerk maakt in de rede duidelijk niet veel te zien in de huidige massale hoorcolleges. Het gebrekkig opschrijven van wat docenten daarin melden, het daarna onderstrepen en highlighten van allerlei teksten leidt niet tot het academisch niveau wat De Klerk graag zou zien. Hij pleit voor kennisnavigatie, een begrip waarmee bedoeld Op de kop af 36 procent van de Nederlanders weet niet dat in Tilburg een universiteit staat. 47 Procent weet wel van het bestaan van een universiteit in Tilburg. Deze cijfers staan in een imagoonderzoek over de stad Tilburg, dat is uitgevoerd in opdracht van het gemeentebestuur en waarschijnlijk volgende week verschijnt. Het gaat om een representatieve steekproef onder 200 mensen van 18 jaar en ouder in de regio MiddenBrabant en de rest van Nederland. De respondenten kregen telefonisch of schriftelijk een dertiental vragen voorgeschoteld, waaronder de vraag over de universiteit. Van degenen die een wetenschappelijke of hoger beroepsopleiding hebben genoten, weet 70 procent dat er een universiteit in Tilburg is. Van de lager opgeleiden is 34 procent op de hoogte van het bestaan van de KUB. De groep die wist van het bestaan van de Tilburgse universiteit is gevraagd of men wist welke studierichtingen de KUB kent. Eco-

wordt dat de student moet weten met welk doel hij informatie zoekt, zelfstandig weet welke weg te bewandelen, informatie moet kunnen selecteren en verwerken. Die kennis moet niet braaf opgelepeld worden tijdens verplichte tentamens, maar moet worden ingezet voor specifieke taken die de student ontvangt. Wat er resteert aan colleges en literatuurstudie moet worden gezien als een state of the art, als een constructie waarin de student de grote Ujnen en context krijgt aangereikt. »A

nomie wordt door 28 procent genoemd, rechten 11 procent en sociale wetenschappen 10 procent. Met letteren is 8 procent van de mensen bekend. Filosofie en theologie weet 3 procent te noemen. Opvallend is dat bijna 35 procent van de mensen richtingen noemt die aan de KUB niet bestaan. Als troost mag gelden dat decision-makers uit het bedrijfsleven en de overheid de aanwezigheid van de universiteit en hbo-instcUingen als het meest sterke punt van de stad Tilburg noemen. 'Dat de helft van de Nederlandse bevolking de KUB kent vervult mij met grote vreugde, maar het aantal moet wel hoger', reagert M. Ackermans, hoofd Pers en Voorlichting. Hij wijst er op dat de KUB slechts 'een paar jaar' bestaat terwijl in Leiden de universiteit al eeuwen dominant aanwezigis. 'En Amsterdam heeft een Centraal Station en een dierentuin, dus daar zullen ze ook wel een universiteit hebben. In Tilburg verwacht men geen universiteit. De stad wordt geassocieerd met industriestad.' [CRJ

Imago

19 november 1992

­^UNIVERS»!—

MATSERTJES Matsertjes zijn bedoeld voor medewerkers en studenten van de KUB. Mits de lengte de dertig woorden niet te boven gaat bedraagt de prijs vijf gulden Tot zestig woorden kost een matsertje tien gulden. Berichten met een (para) commercieel karakter kosten 25 gulden en mogen niet meer dan dertig woorden bedragen. M aximaal twee matsertjes per activiteit.

GEZOCHT:

r

J^^

Vocal group Say No More zoekt nieuwe mannelijke leden' (musical pop) Info tel 686513 Jack

LUSTRUMMUZIEK: Maandag 23 november 13 00 uur in de expositieruimte van de universiteit Klas siek optreden met Sylvia van Opijnen fluit Ingeborg Scholten piano Program ma 1 LeonardoVinci, sonate in D groot 2 Marcel Poot, 'Sicilienne'.<;^­; >>

SHELL EXCURSIE: HELP: Iris ( I e jaars sociologie studente) zoekt nog steeds een kamer in Tilburg' Weetje iets'Bel 0475a27908 ­'. ­ . ^*'­ f i f * t<

ECO­FEEST­ 27 November vrij" Kom dus donderdag 26 november naar het Noorderligt voor het tweede ecofeest van dit jaar Met de steengoede band Stone Bob' Voorver koop 23 24 en 25 november van 12 00 tot 14 00 uur in de hal van gebouw A Pnjs w k f 3 , , kassa f 4,

DROMEN EN ILLUSIES?. Amsterdam, Amsterdam, de stad waar

alles kani ^'^w^^ ­^ .SafeïtiaI» OUD .. OUDER: Richard D ans, toch nog van harte gefeli citeerd'

KROEGENTOCHT: Zin om eens buiten Tilburg te stappen' Doe mee aan de Aegee kroegentocht door Utrecht D elft Rotterdam en Amsterdam' Prijs f 10, incl diner + ontbijt Voor meer info bel Esther Remders 631576

HERSENKRAKER: TAOP organiseert i s m de vakgroep op 26 november de lezing Colruyt het en fant terrible van de Belgische distri butiecentra Plaats SZ 35 tijd 20 00 uur

CAMP AMERICA:

Infobijeenkomst over werken in USA zomerkamp: 30 november, 16 30 uur, Hogeschool Katholieke Leergangen, Blauwe zaal (F204), Pyreneeenweg 3, Tilburg Info Camp Amenca, Travel Active Programmes, Postbus 107, 5800 AC Venray Tel 04780 88074. fm­ ', ' 'iSS'^JUJ"

Een prima kado voor je ouders de bun del Open woorden met gesprekken over stilte IS voor een speciale studentenprijs verkrijgbaar op kamer P 2 2 2 1 en in het Stiltecentrum Meelezen mag'

ble Ivo Pogorelich (piano)i Info over stu dentenabonnementen Het Brabants Gr kest 040 655699

ALV EFACT:

LIJMSNUIVERS OPGELET!:

L.S.D. IN DE AANBIEDING:

Op 26 november vindt de jaarlijkse Alge mene Ledenvergaderingvan Efact plaats Vanaf 19 30 in cafe Bet Kolen Broekho­ venseweg 1 1 1 Aansluitend vindt een ledenborrel plaats m cafe Kandinsky Komt allen'

Op dinsdag 1 december organiseert het Podiumcafe (i s m Bison Kit) een discus sie avond over drugs en drugsbeleid Ook Herman Brood spreekt zich hierover uit PUF, 19 0 0 tot 2 1 00 uur

f 10 per pil bij het Podiumcafe op dins dagavond 1 december van 19 00 tot 2 1 00 uur Zien is kopen' Harddrugs legaliseren' Kom scoren in de PUF'

RICHARD DARIS:

ABONNEMENTEN BRABANTS ORKEST:

Alweer 365 + 1 dagen ouder Jammer datje er ook weer tien jaar ouder uitziet Juist daarom hadden wij jou gisteren een prettige verjaardag toe willen wensen Veel sterkte'

Brabant heeft een nieuw geluid Muziek centrum Fnts Philips in Eindhoven' Abon neer je op 4 concerten van het Brabants Orkest voor f 60, en ga voor een prach tig prijsje naar het fameuze enfant tern

Woensdag 25 november 13 00 uur in het Stiltecentrum van de universiteit Uitvoe nng van een Cellokw/artet met Rik van Boeschoten Frans Creemers Herman vanErp Anne Vermeer Programma w/er ken van Boismortier Braun en Garcia

Ideeën voor een eigen onderneming?

ACADEMICI & ONDERNEMERSCHAP

Gratis seminar op 26 november voor KUB­studenten, AIO's en geïnteresseerden. Met: drs A. van Groningen, Thinktank; drs M. de Haan, BOM; drs G. Rood, ING Bank; drs G. Duyf, D. Consultancy, alumnus & milieu­ondernemer T H i T V K T A . N K [)|ENST STUDENTENZAKEN KUB 26 NOVEM BER KUB • ZAAL PZ12 • 14.00-17.00 UUR Tevens: gezocht: bestuursleden voor de oprichting van Thinktank Tilburg, info 26.11

­

.^ 1­, , q . ­.■*«s52!»­.J ­

Native speaker, beëdigd vertaler, vertaalt/corngeert al uw lezin gen, artikelen etc. in het Engels (WordPerfect 5 1) D rs P.E Davies, tel 030­522695, fax 030­541369

SINT­ OF KERSTSURPRISE!:

INGEZONDEN

... '+« ­

VERTAAL/CORRIGEERWERK:

Op 24 november verzorgt Efact i s m SBIT een excursie naar Shell met als thema milieuzorg Ook krijg je een rond leiding bij Shell Moerdijk Voor aanmel ding kun je terecht op de Efact kamer O 50

kaartjes, waarin stond wat de ge Bibliotheek dragsregels waren H i| zou dus black tie gaan, en ik besloot een Ingezonden brieven kunnen tot Het artikel m Univers van 12 no­ leuk cocktail)urk)e aan te trekken uiterlijk maandag 1 7 . 0 0 uur op Niet dat ik niet m het lang wilde, vember waarin melding wordt ge de redactie (A 1 7 ) worden ingeleverd. De redactie behoudt maakt van de klachten met betrek­ maar dit was wel zo geriefli)k zich het recht voor ingezonden king tot de nieuwe bibliotheek, is Omdat hl) mi) gevraagd had, hoef bneven in te korten. de ik gelukkig mets te betalen Niet mi) Uit het hart gegrepen Wat er mijn )urk (mi)n vriendje weet hoe zich m deze bibliotheek afspeelt het hoort), met de hmousme, met maar vooral wat er zich niet m af­ Etiketten speelt, IS van een vreselijkheidsge­ de eventuele drankjes, niet de pas sende corsage, of iets anders om te halte dat nauwelijks onder woorden laten zien dat wij toch echt bij el­ te brengen IS Mijn diepe bewonde­ Ik heb toch zo fi)n gedroomd van de kaar horen, met de overnachting ring gaat dan ook uit naar degenen week Mijn vriendje vroeg of ik met (want eens moet toch de eerste keer die hiertoe toch m staat zijn geble hem mee wilde naar het eerste zijn) Alleen, toen moest ik nog wel ken KUB­gala op 19 november Ik wil aan pumps maat 46 zien te ko de al wel gaan, maar )a, hi) moest men Pats, emde droom, want ik heb De mogeli)kheid boeken op te zoe natuurlijk het initiatief nemen Het helemaal geen vriendje Errug,nou ken in de KUB catalogus is te na­ drukkelijk aanwezig want juist de werd georganiseerd door TIGEAK, gaat het feest möoi met door boeken die ik nodig heb zijn altijd zei hl), en het hoorde bij het lustrum uitgeleend Echt altijd Bij navraag van de universiteit blijkt dan vaak ook nog dat veel van Warner Boer Je kreeg ook een mooi boekje bi) de

'­■i —; 1*~

LUSTRUMMUZIEK:

de gezochte boeken als vermist zijn opgegeven, wat over het algemeen betekent dat ze gestolen zijn H et is mij werkelijk een raadsel waar om een instelling als de KUB als reactie daarop nog geen cursus 'morele waarden m en rond een bibliotheek' is gestart En IS het niet ronduit achterhaald dat m een universiteitsbibliotheek met aan iedere student een printer ter beschikking staat ^ Wanneer ik iets wil laten printen ben ik name hjk zo opgewonden en benieuwd naar het resultaat dat ik gedurende de drie uur durende wachttijd echt met m staat ben alvast iets anders te ondernemen Om de tijd te do den en mijn gedachten wat te ver­ zetten begeef ik mij m zulke situa­ ties naar de koffieruimte Meestal zitten daar heel veel lotgenoten en is die ruimte dus overvol Omdat iedereen met hetzelfde euvel zit (denk ik), ziet het er met naar uit dat er een plaatsje vrij zal komen Onder dergelijke condities ver slechtert mijn mentale toestand met rasse schreden Tot overmaat van ramp wordt ook mijn 'ik­ben­ een­nummer' gevoel hevig aange­ wakkerd want ik kan alleen koffie krijgen uit een automaat en niet bij een koffiedame Moedeloos ga ik gedurende drie uur onder de kap stok zitten Na mijzelf wat moed ingesproken te hebben, besluit ik een glaasje water te gaan drinken op het toilet Wat blijkt? Ik ben gedoemd een fles je prik uit de automaat te nemen want het betreden van de toile­ truimte IS vanwege de viezigheid alom absoluut onverantwoord Terug in mijn hokje (waar iedereen verdorie wel heel goed naar binnen, en ik veel minder goed naar buiten kan kijken) kan ik mij onmogelijk concentreren omdat het biblio theekpersoneel voortdurend praat De beweegreden daartoe is mij ten enenmale onduidelijk want geen enkel boek heb ik tot nog toe terug horen praten Tot overmaat van ramp klmkt plots een oorverdovend lawaai H et is zo'n vreselijke herrie dat ik alras na ga of het soms de eerste maandag van de maand is Dat is met het geval, het is de pieper bij de m/uit gang ik ben er van overtuigd dat de eerder vermelde cursus die hele pieper overbodig zou maken In­ middels ben ik zo van streek dat ik er van naar huis ga Als er met snel iets verandert, stop ik met mijn studie het moge duidelijk zijn wie dat op hun geweten zal hebben Annemiek

Engelen

UNIVERSITAIRE AGENDA DONDERDAG 19 NOVEM BER Lustrumviering i v m 65e Dies Na talis Maranatha 1 1 30 uur Diesrede De moderne acad emicus door prof d r L FW d e Klerk en verlening van eredoctoraten Aula KUB, 15 00 uur VRIJDAG 20 NOVEM BER De Nacht van de Columnist KUB, 20 30 uur

Aula

MAANDAG 23 NOVEM BER Muziekuitvoering d oor studenten en personeel CellokwartetvanRikvan Boeschoten Frans Creemers, Her man van Erp en Anne Vermeer w/er ken van Boismortier Braun en Gar ia Foyer KUB 13 00 uur Muziekuitvoering door Sylvia van Opijnen (fluit) met piano DINSDAG 24 NOVEM BER Symposium De taak van de politie na de regionalisatie Org Ver Straf recht Peter Noll Aula KUB WOENSDAG 25 NOVEM BER PromotiedagPythische Spelen Aula KUB DONDERDAG 26 NOVEM BER Slotseminar Trainee Program Org AIESEC Aula KUB VRIJDAG 27 NOVEM BER Lustrumcongres Ontgroening en vergrijzing Aula KUB

UNIVERS tilburgs universiteitsblad REDACTIE pieter siebers hoofd red acteur (tel 2 9 2 6 ) paul van den broek ( 2 9 2 5 ) michel knapen ( 2 5 0 6 ) gerard rutten ( 3 3 3 0 ) angela van schendel assistente (2277) VORMGEVIKS gertjan bloemers (3364) MEDEWERKERS mark van assen ilona b a s t i a a n s e pascalle cappetti dylan van eijkeren roland enthoven bert heffels nen j a n s monique mulder bart padberg m a u n t s s e p l a u r e n t j a n van der westen REDACTIERAAD drs j roebroek voorzitter b bekker prof dr ir a kapteyn c van wagtendonk drs e poppeliers f t e u n i s s e n d v*ijsbroek mr p zoontjens f allers maurice ackermans ad viseur FOTO nen siers enk van der burgt j o k e backx ADVERTENTIES angela van schendel kamer a 17 tel (66) 2 2 7 7 OFFICIËLE MED ED ELINGEN afd pers en voorlichting kamer b 1 0 tel (66) 2 0 0 1 KOPIJ alle kopij moet uiterlijk op donderdag 1 2 0 0 uur m de v^eek voor het verschijnen in het bezit van de redactie zijn REDACTIE ADRES/ADVERTENTIES ï<arandelaan 2 5 0 3 7 ab tilburg kamer a 1 5 t / m a 1 8 fax nr 6 3 0 1 4 5 LANDELIJK SAMENWERKINGSVERBAND hoger onderwijs persbureau hop v^aarbij verder aangesloten ad valvas vu amsterd am cursor eind hoven delta delft folia uv amsterd am ku nieuws nijmegen mare leid en observant maastricht u blad utrecht uk groningen en universiteitsblad twente REDACTIE HOP frank s t e e n k a m p pieter evelein DRUK drukkerij de j o n g baarle nassau ABONNEMENTEN Studenten f 1 5 per jaargang voor n i e t u n i v e r s i t e i t s l e d e n f 4 0

19 november 1992

^UNIVERSTCT­

Diesrede

Marktonderzoek Letteren: internationaKsatie in trek

^«

De propedeuse zou funda­ menteel moeten veranderen, het beeld van de ideale academicus moet radicaal veranderen. Hoe zo'n universitaire mentaliteitsverande­ ring precies gestalte moet krijgen is de rector nog niet geheel duide­ lijk; dat het Student Gericht Onder­ wijs een centrale plaats in de ope­ ratie zou moeten innemen, staat buiten kijf. De huiver die bij veel docenten bestaat (zwaardere belas­ ting, meer contacturen) moet weg­ genomen worden door wat De Klerk noemt awareness: 'Men moet weten wat dat SGO is, wat de achterliggende idee is, wat voor verbeteringen er mogelijk zijn, anders blijft er verzet bestaan.' Om een soepele invoering van het SGO op de economische faculteit moge­

Het marktonderzoek onder 870 scholieren 6­VWO in het potentieel voedingsgebied van de KUB leert dat het vernieuwingsplan van de fa­ culteit Letteren redelijk in de markt ligt. Vooral de specialisatie Tekst & Communicatie geniet interesse: 33 procent van de scholieren vindt deze richting aantrekkelijk. In het onderzoek is aan scholieren die zeggen Letteren te gaan studeren ­ maar niet aan de KUB ­ gevraagd, of Letteren in Tilburg aantrekkelijker wordt wanneer drie extra specia­ lisaties worden toegevoegd. De specialisatie Nederlands sorteert een matig effect, Engels doet het

Uitkering aan werkloze academici gaat fors omlaag

♦ Rector De Klerk: kwaliteitsverhoging gaat met automatisch gepaard met minder studenten. [Foto: Rien Siers]

lijk te maken, moet volgens de rec­ tor 'meer tijd dan aanvankelijk voorzien was' worden genomen. Concreet: De mvoering en imple­ mentatie van het SGO­traject bij economie wordt met één jaar ver­ lengd. Hartekreten van de rector waren eerder te horen op een WD­bijeen­ komst in Bodegraven, waar hij zei dat er op een universiteit veel stu­ denten instromen 'die er niet thuis horen'. Van universiteiten wordt volgens De Klerk terecht een hoog rendement geëist, terwijl ook de op­ leiding van een hoog niveau moet zijn. Daartussen bestaat spanning, reden voor de rector om te pleiten voor selectie aan de poort 'die im­ mers veel te wijd open staat.' Die

selectiemogelijkheid ­ waarover ook iemand als VSNU­voorzitter Van Lieshout niet onwelwillend spreekt ­ is politiek echter volgens de rector nauwelijks bespreekbaar. Waardoor de uni­ versiteiten met het probleem zit­ ten en het moe­ ten zoeken in on­ derwijsoplossin­ gen. Oplossin­ gen zoals De Klerk die nu be­ pleit. Door de academische lat hoger te leggen, zo beseft ook de rector, be­ staat de kans dat minder studenten voor het wetenschappelijk onder­

Dit schrijft het College van Bestuur in een brief aan het Ministerie van onderwijs. Het ministerie heeft om opheldering gevraagd over een aan­ tal premies dat de KUB sinds kort toekent aan aio's. Degenen die aan de KUB worden aangesteld krijgen een premie van 1500 gulden, bij voldoende prestatie na een jaar een­ zelfde bedrag en bij tijdig promove­

wijs zullen kiezen. Voor de rector is kwaliteitsverhoging echter niet automatisch gekoppeld aan ver­ minderingvan de studentenaantal­ len. De KUB bijvoorbeeld zou ­ door de kwaliteit te verhogen ­ vol­ gens h e m niet per definitie kie­ zen voor minder studenten. Toch lijkthijeenvoor­ schot te nemen op de komende strategiediscussie: 'Mocht erreduc­ tie komen, dan is dat misschien de prijs die je moet betalen voor je idealen. Liever een mindere student minder dan een teveel.'

De Klerks Moderne Academicus heeft klassieke trekken

'Aio­premies zijn geen verkapte salarisverhogingen' De premies die de KUB sinds kort aan assistenten in opleiding (aio's) toekent, moeten de financiële ach­ terstand in vergelijking met de collegae aan de rijksuniversiteiten verkleinen. Maar in tegenstelling tot wat een woordvoerder van het ministerie suggereert, zijn de maat­ regelen volgens de KUB geen ver­ kapte salarisverhogingen.

ren een bindingspremie van 2500 gulden. Een woordvoerder van het ministerie liet in deze krant eerder weten dat het college contact had moeten opnemen met het ministe­ rie omdat de maatregelen lijken af te wijken van de wet. Hij noemde

msT,

het premiestelsel een 'verkapte salarisverhoging'. Het college schrijft in de brief dat de aio­premies binnen de rechtspo­ sitionele mogelijkheden van de

KUB liggen en niet 'op het vlak van de salariëring, aangezien maatrege­ len op dit terrein exclusief binnen uw competentie vallen'. Omdat het netto­salaris van een aio aan een bijzondere instelling zo'n negen­ duizend guldennetto (overvier jaar) lager ligt dan dat van een collega aan een rijksuniversiteit, heeft het col­ lege tot de financiële vergoedingen besloten. Het salarisverschil wordt verklaard uit het feit dat aio's aan bijzondere instellingen verplicht verzekerd zijn, terwijl die van rijks­ universiteiten zich goedkoper kun­ nen verzekeren. 'Deze situatie is niet alleen onevenwichtig ten opzichte van de aio's, maar belem­ mert de instelling goede aio's te werven en te behouden', aldus het college m de brief. Daarbij komt dat rijksinstellingen ook 'specifieke arbeidsvoorwaarden' aan aio's bie­ den 'waardoor de bijzondere instel­ lingen zonder maatregelen op extra achterstand zouden geraken'. [GR]

Hoofdlijnenakkoord blijft toch in stand De universiteiten en minister Rit­ zen hebben hun ruzie over het hoofdlijnenakkoord bijgelegd. Als de minister geen overeenstemming bereikt met de bonden over een verlaging van de uitkeringen na ontslag (de wachtgelden), wordt de nagestreefde bezuiniging niet auto­ matisch afgewenteld op de univer­ siteiten. Veilig zijn de universitei­ ten echter nog niet. Tijdens een overleg tussen univer­ siteiten en minister op 12 oktober zei minister Ritzen dat het geld 'zoniet linksom, dan wel rechtsom' moest worden bespaard. Met ande­ re woorden: zouden de bonden een

wat beter. Maar Letteren wordt vooral aantrekkelijker ­ zegt 57 procent van de scholieren ­ wanneer de KUB de specialisatie Internatio­ nale Communicatie in het leven roept. Faculteitssecretaris van Let­ teren, drs. C. Thoolen: 'Het bestuur bekijkt nu hoe rondom het label internationalisatie een specialisa­ tie is op te tuigen. Engels als zelf­ standige specialisatie, met aan­ dacht voor middeleeuwse litera­ tuur en dat soort dingen, is niet wat scholieren lijken te zoeken. Neemt niet weg dat Engels aantrekkelijk kan zijn in het kader van de inter­ nationale communicatie.' [PvdB]

bezuiniging op de hoogte van de uitkeringen afwijzen, dan draaiden de universiteiten daar zelf voor op. De universiteiten moeten volgend jaar 8 miljoen gulden extra bezui­ nigen op de wachtgelden en in 1994 33 miljoen. Een brute schending van het hoofdlijnenakkoord, bries­ te ir. W. van Lieshout, voorzitter van de vereniging van universitei­ ten (VSNU), op 12 oktober. Daarin belooft de minister de universi­ teiten immers 'budgettaire rust'. De minister meende dat sprake was van een misverstand. Nu wordt duidelijk dat Ritzen een mogelijk mislukt overleg met de

bonden, niet automatisch zal af­ wentelen op de universiteiten, maar eerst in overleg zal treden. Daarbij komt dat de kans op een mislukt overleg met de bonden kleiner is geworden: de bonden tonen zich bereid tot overleg over verlaging van de wachtgelden. De bereidheid houdt verband met de afloop van de gesprekken over de salarisverhoging van leraren. Wan­ nneer dit punt niet naar wens van de bonden verloopt, hebben de universiteiten weer reden tot zorg, want de bereidheid om de verlaging van de uitkeringen te accepteren zal dan, 'mogelijk tot nul' dalen. [PE/HOP]

De uitkering aan werkloze acade­ mici tot 27 jaar gaat met ingang van 1 januari fors omlaag. De alleen­ staande student die vanaf die datum afstudeert en geen baan vindt, ont­ vangt het eerste half jaar maande­ lijks nog maar 884 gulden per maand. Daarna stijgt de uitkering naar het 'normale' niveau van 1279 gulden. De verlaging is een bezuinigings­ maatregel van het ministerie van Sociale Zaken. Volgens staatssecre­ taris Ter Veld kunnen afgestudeer­

den de eerste periode na hun docto­ raal examen met minder geld toe dan 'gewone' werklozen, omdat hun levensomstandigheden zijn te vergelijken met die van studenten. De uitkering is gebaseerd op het budget voor levensonderhoud van studenten (basisbeurs en aanvul­ lende financiering). Het bedrag dat een werkloze academicus ontvangt is hoger dan de beurs van een stu­ dent, onder meer omdat een werk­ loze geen OV­kaart ontvangt. [PE/HOP]

Minister betaalt ton voor medezeggenschap studenten Minister Ritzen wil jaarlijks een ton bijdragen aan de scholing van studenten in studierichtingscom­ missies (src's) en medezeggen­ schapsraden (mr's). Universiteiten en hogescholen moeten de oplei­ ding voor hun rekening nemen, aldus de minister. Dit schrijft Ritzen in een reactie op voorstellen van LSVb en ISO. Rit­ zen wil de invloed van src's en mr's op het onderwijs vergroten. De kennis van de studenten in deze organen schiet echter nogal eens tekort. Daarom wil hij h u n de mogelijkheid van scholing en training bieden. Ritzen vraagt de studentenorgani­ saties LSVb en ISO in zijn reactie

om duidelijk te maken over welke kennis een student in een src (uni­ versiteit) of mr (hogeschool) moet beschikken, en in welke bestaande opleidingen zij die kunnen opdoen. LSVb en ISO kunnen ook suggesties doen voor opleidingen waar deze ontbreken. Vervolgens moeten uni­ versiteiten en hogescholen de op­ leidingen gaan verzorgen en beta­ len. Dat is niet de verantwoorde­ lijkheid van de minister, aldus Rit­ zen. Wel is hij voorstander van de vestiging van een landelijk 'dien­ stencentrum', dat kan helpen bij de ontwikkeling van cursussen. Vol­ gend jaar wil Ritzen twee ton uit­ trekken voor het project, de jaren daarna één. [PE/HOP]

Explosieve groei ov­gebruik studenten Studenten zijn sinds de invoering van de ov­kaart veel meer gebruik gaan maken van het openbaar ver­ voer. Dit blijkt uit onderzoek dat woensdag naar buiten kwam. Het aantal ov­reizen is met 67 procent toegenomen. Bij het stadsvervoer was de stijging 132 procent, bij streekvervoer 61 procent en bij de NS 45 procent. Het aandeel van het openbaar ver­ voer in het totaal aantal reizen dat de studenten per dag maken, is sinds januari 1991 gestegen van 20 naar 33 procent. H et totaal aantal reizen van studenten bleef gelijk. De groei van het ov­gebruik ging voor tachtig procent ten koste van fiets en bromfiets, vandaar dat voor­ al het stadsvervoer een explosieve stijging kan noteren. Studenten reizen vooral op week­ dagen. Hun groeiend gebruik van het ov zorgt in de spits vooral in grote universiteitssteden voor over­ volle bussen. Toch is het aantal reizen van studenten buiten de spits relatief wat sterker gestegen. Ook gingen studenten in het weekend vaker op stap met het ov. Deze weekendreizen zijn sinds de ov­

kaart langer dan vroeger en kwa­ men vooral bij de NS terecht. De 45 procent extra reizen van studenten die de NS verzorgden, waren ook nog eens gemiddeld 15 procent lan­ ger. Daardoor steeg het aantal rei­ zigerskilometers van studenten bij de NS met 68 procent tot vijf mil­ jard kilometer per jaar. Het aandeel van studenten in het totale NS­ver­ vocr komt daarmee op bijna veer­ tig procent van alle passagierskilo­ meters. Het vervoersonderzoek, uitgevoerd in opdracht van de ministers Rit­ zen en Maij­Weggen, zal samen met een nog verwachte nadere analyse de basis vormen voor de onderhan­ delingen tussen overheid en ver­ voersbedrijven over een nieuw con­ tract voor de OV­studentenkaart vanaf september 1991. Vooral het stads­ en streekvervoer hebben al duidelijk gemaakt dat zij een hoge­ re prijs willen dan de 163 miljoen gulden die ze nu per jaar krijgen. Ook de NS heeft in de zomer ge­ piept. Zij krijgen nu 242 miljoen en verzorgen daarvoor vijf van de ze­ ven miljard studentenkilometers in het OV. [FS/HOP[

19 november 1992

TE BERDE

^UNIVERSTTK

'De bibliotheek houdt geen rekening met studenten,' bracht TIGEAK­secretaris Peter Ruijters vorige week te berde in Univers. TIGEAK, de koepel van Tilburgse studentenverenigingen, heeft in een open brief aan het College van Bestuur lucht gegeven aan de studentenonvrede. Belangrijke klacht: Er zijn te weinig boeken, en als ze er al zijn, zijn ze uitgeleend. Deze week de reactie van mr. H. Geleijnse, hoofd van de bibliotheek. 'D e taak van de bibliotheek is collectievorming, niet om tientallen studieboeken in huis te hebben. Maar mochten er vanuit de faculteiten signalen komen dat het anders moet, dan doen we dat. We zijn tenslotte dienstverlenend.'

'Als het moet, dan gaat het roer om'

De grieven van studenten zijn door 'Eik woord dat een medewerker van TIGtAK op een lijst gezet en blij­ ons spreekt, leidt tot reacties van ken vooral praktisch van aard. De bezoekers. Dat is vervelend, zowel voor de medewerker zelf als voor printervoorzieningenbijvoorbeeld. Als er een printer kapot is, kun je degene die rustig wil studeren.' De uren wachten op een uitdraai, zei door studenten opgeworpen oplos­ Ruijters. Geleijnse wijst op de enor­ sing ­ balies afscheiden met een me drukte: dagelijks driehonderd wandje ­ is niet altijd uitvoerbaar. studenten die een print willen, twee 'Op niveau nul kan het wel, want keer zoveel als in de oude situatie. daar heeft de balie een speciale De oplossing ­ meer printers ­ wordt functie, maar op de andere niveaus ernstig overwogen, stelt hij. Ook druist afscheiden in tegen het prin­ een andere studentenklacht, meer cipe van flexibiliteit. Voor een be­ personeel bij de printers ­ dat ook paalde groep gebruikers, is het de kopieerapparaten kan bedienen winst, maar voor een grotere groep ­ heeft zijn aandacht; uitbreiding ­ de klant die binnenkomt en infor­ van formatie met een halve plaats matie wil ­ is zo'n oplossing een ver­ liespost. De toegankelijkheid van ligt in het verschiet. DeTIGEAK­lijst lijkt te suggereren de voorziening is dan in het geding.' dat de bibliotheek voor studenten Overlast die wèl is aan te pakken, een voortdurende bron van ergernis betreft het geluid uit de koffieka­ is. Geleijnse is het daar niet meer mer. Hier komt een wandje, belooft eens. H ij spreekt van een 'uitste­ Geleijnse. Ook wil de bibliotheca­ kende voorziening', die op punten ris een drankautomaat weghalen, beter kan, zeker. 'De opmerkingen want het geruk aan dat apparaat van TIGEAK kun je gebruiken om vormt een bron van ergernis. H et van een goede bibliotheek een nog wegnemen van een andere steen betere te maken. Ik kan vaststellen des aanstoots, het rumoer van het dat de bibliotheek veel wordt be­ trappenhuis, staat al langer op zocht, en dat de mensen ook terug­ Geleijnse's lijstje. 'Ik heb al in komen. De nieuwe bibliotheek maart hiervoor aandacht gevraagd. trekt drie keer zoveel bezoekers als Er is wel iets aan gedaan, maarniet de vroegere bibliotheken. Regelma­ afdoende.' tig hoor ik zeer positieve reacties.' Een belangrijk studentenprobleem dat Geleijnse goed herkent, is de geluidsoverlast van één der balies.

Ons&ka.&{ Sinds de scheurkalender in onbruik kwam, werd WC de plaats waar men de wijsheid op de muur ge­ schreven vindt. Lager kon het cul­ tuurgoed niet zinken, maar mis­ schien zegt het wel iets over onze beschaving die ook op andere ma­ nieren het riool begint te benade­ ren. Niet alleen in openbare urinoirs valt veel memorabels en opmerke­ lijks te lezen, ook binnen de beslo­ ten ruimte van het particuliere toilet kom je spreuken tegen die je aan het denken zetten. Zo zonder ik me wel eens af in het privaat van een gezin dat het kleuterschool­ versje van de dochter des huizes op ooghoogte heeft aangeplakt. Het is een moederdagwens die eindigt

De kritiek van TIGEAK, dat studen­ ten die rustig willen studeren wor­ den gehinderd door het geluid van computers, legt Geleijnse bij de stu­

met het rijm het klinkt wel sentimenteel en flauw maar toch wil ik zeggen: ik hou van jou. Mocht ik ooit nog geroepen worden de geschiedenis van het postmoder­ ne tijdvak teboekstaven, dan heb ik met dit citaat stof voor minstens drie hoofdstukken genoeg. De onderwijzeres die Cr mijn )onge dichteres heeft ge­ souffleerd, moet vast besmet geweest zijn door Umberto Eco, aartslijder aan het virus van de postmoderne condi­ tie. Eco heeft ooit de verle­ genheid geschetst van een heden­ daagse man die tegen zijn intelli­ gente minnares wil zeggen wat hij echt voor haar voelt, maar dat niet durft uit angst voor naïef te worden gehouden. De oplossing van dit

denten zelf. 'Dat geluid komt niet zozeer van pc's, alswel van de ge­ bruikers. Rust is ook een kwestie van tolerantie. Na een interne ver­ huizing zijn de pc's geconcentreerd. In de vleugels met pc­loze ruimtes kan men rustig studeren. Dat ge­ Te Berde is de opiniepagina van Univers. Deze staat open voor bijdragen over wetenschap, on­ derwijs en universitaire kwes­ ties die de KUB of TFT betref­ fen. Op de Te Berde­pagina is ook ruimte voor prangende kwesties die door leden van de universitaire gemeenschap wor­ den opgeworpen. In de ene week staat de pagina dan open om de kwestie uit de doeken te doen, in de daaropvolgende volgende week is de pagina gereserveerd voor reactie en weerwoord. De redactie blijft verantwoordelijk voor keuze en inhoud. Op de Te Berde­pagina van Uni­ vers 10 is het daar thuishorende kadertje weggevallen waarin de bedoeling van deze rubriek wordt weergegeven. beurt volgens mij ook. Ik hoor hier­ over geen klachten.' In een toelichting op de TIGEAK­ lijst, stelden de studenten dat over­ leg tijdens het studeren nodig is, zeker bij het studentgericht onder­

dilemmaluidt als volgt:'Zoals Liala zou zeggen, ik houd waanzinnig veel van je'. Door te citeren vermijd je dat je voor ouderwets en bekrom­ pen wordt versleten in een tijd waarin de onschuld verloren is ge­ gaan, terwijl via een sluipweg toch

OEDEGEBUURE

hebt gezegd wat je je beminde wil­ de laten weten. Het is altijd prettig iemand op zijn woorden te kunnen pakken, vooral als die iemand handelaar in woor­ den is. Eco zelf spreekt van 'on­

wijs. Er zijn niet genoeg van die ruimtes, dus moeten er meer ko­ men, dat komt de rust ten goede, zo luidt het advies. Het hoofd van de bibliotheek begrijpt niet waar­ om de nu beschikbare overlegruim­ tes dan niet zijn volgeboekt. 'Enook al zijn er te weinig, dan nog is het niet nodig al die ruimtes binnen de bibliotkeek te realiseren. Je kunt ook denken aan aparte overleg­ ruimtes binnen de faculteiten.' De studenten die de TIGEAK­lijst hebben opgesteld, wijzen erop dat het studentgericht onderwijs is gebaat bij studielandschapjes. Aparte delen van de bieb, geschikt voor overleg, en voor het raadple­ gen van boeken die voor het maken van een opdracht nodig zijn. Je kunt niet van studenten verwachten dat al die boeken worden aangeschaft, luidt de kritiek: dat moet de bibli­ otheek doen. Geleijnse verklaart zich 'in begin­ sel' geen voorstander van aparte eilandjes binnen de bibliotheek. Studielandschapjes die nu al zijn gemaakt voor Personeelweten­ schappen en Rechten lijken effec­ tief, stelt hij. 'Maar voor de door­ snee­gebruiker betekenen zulke eilandjes een vermindering aan service. H et vasthouden van boe­ ken zoals dat op de studieland­ schapjes nu gebruikelijk is, daar ben ik niet voor. Dit vergt een funda­ mentele discussie over de taakstel­

schuld'. Wie het paradijs van de onschuld verliet, zou weet moeten hebben van schuld, zo leren twee millennia christendom en een eeuw existentialisme. Maar wie postmodern is denkt niet in deze communicerende vaten, maar han­ teert verdwijntrucs. Onschuld verloren, gevoel­ loosheid geboren, dat is het devies van deze tijd. Liefde is eigenlijk maar sentimen­ tele en flauwe onzin, woe­ de en haat evenzeer. Na het einde van de ideologieën moet je de Grote Woorden, hoorde ik de Amsterdamse letterkundige Xandra Schutte laatst met veel overtuiging zeggen. Liever je verdiepen in het voetbal­ spel (waarvan Rinus Michels heeft gezegd dat het een soort oorlog is) dan je druk maken om war games

♦ Hans Gelijnse: 'Ik hoor ook zeer positieve gelulden'. [Foto: Rien Siers]

ling van de bibliotheek.' Geleijnse legt uit dat een bibliotheek een keuze moet maken: je bent óf een leservelibrary ­ veel voorkomend in de VS en Duitsland ­ wat betekent dat je meerdere exemplaren van een boek vasthoudt voor studie, óf je richt je op collectievorming. Dat laatste gebeurt in de bibliotheek van de KUB. 'We gaan er dus van uit dat de student alle boeken die hij nodig heeft in principe zelf aan­ schaft. Je kunt er natuurlijk voor kiezen om van veelgevraagde studieboeken tientallen exempa­ ren in huis te hebben. Dit kost veel extra geld, of gaat onvermijdelijk ten koste van de collectievorming, want die boeken zijn een jaartje interessant, en daarna heb je er niks meer aan.' Mocht vanuit de vakgroepen het signaal komen dat het uitgangspunt van de bibliotheek bijgesteld zou moeten worden, dan kan dat, zo benadrukt Geleijnse. 'Als die zeg­ gen, zo en zo richten wij ons onder­ wijs in en daarbij past een reserve­ library, dan doen wc dat, die keuze is aan de faculteiten. Logisch dat dan het roer omgaat, want we zijn tenslotte dienstverlenend.' [PvdB]

in Sarajewo. Pas wanneer Bosnië het onderwerp wordt van een avondvullende film onder regie van Oliver Stone wordt het tijd je er weer eens in te verdiepen. De onthutsende paradox van het einde van alle ismen is dat we el­ kaar sind de val van de Muur de hersens in mogen slaan zonder dat we een beroep hoeven te doen op Bijbel, Koran of Communistisch Manifest. De beschaving is zo ver voortgeschreden dat niemand nog opkijkt van een volkerenmoord meer. Fukuyama had het over het einde van de geschiedenis, Eco repte van het einde van de onschuld. Is er leven na het einde? Het lijkt er veel op. Maar we zouden er een andere naam voor moeten bedenken.

JUNIVERSKI­

19 november 1992

mm^

­■i'­fv­

i

f" 1^

Een beschouwing van 65 jaar KUB mag gepaard gaan met een bespiegeling op het eigentijdse, op dejeugdigheid van de ouderdom. Op de groeistuipen vooral waar de grijze Alma Mater de laatste jaren mee te kampen heeft. Hoe ze groeit, hoe de vele lijntjes uit het verle­ den vooral in opwaartse richting wijzen, dat staat op pagina 7, de facts and

De jeugdigheid van de ouderdom

figures van de KUB. Omdat feesten zich

inspiratie. Hoe het daarmee staat is te lezen op pagina 10. Met de middeleeu­ wen is inmiddels afgerekend, maar hoe identiteit er in de moderne tijd uitziet ­ dat blijkt lastig te formuleren. En ach, eigentijdsere inspiratie vindt die lezer misschien in het columnisme, bijbel­ tekstjes van de moderne episode, de laatste vrijplaats voor onbeschaamde doordrammerij, voor onversaagd idea­

niet in cijfers laten vangen, eerst een blik op

lisme. D aarvoor de nacht van de column, nog

pagina 6 op het fenomeen feest: in woord en

gemotiveerd moeten worden, weg met de nei­

één keer markant aanwezigop de achterpagina,

beeld. Om een becijfering daarentegen vraagt

ging om stof steeds meer in hapklare brokken te

opmaat van wat volgens de organisatie nu al het

the figure, de studentenaantallen. D e tiendui­

presenteren zodat de tentamens niet meer al te

hoogtepunt van de diësviering heet. Borstklop­

zendste is juist binnen, maar hoelang moet er

lastig zijn: Er moet een nieuwe zai<elijkheid

perij die om bezinning vraagt: op pagina 11

nog gegroeid worden. Er worden wat vraagte­

ontstaan, waarbij de verantwoordelijktieid meer

schijnt daarom het licht van Hugo Verdaasdonk,

kens gezet bij deze markante, en door niemand

bij de student i<omt te liggen. Dejuiste academi­

hoogleraar en jurylid tijdens De Nacht, over het

voorspelde doorbraak. Eén ervan wordt gezet

sche houding, daar gaat het de rector om.

fenomeen. Dat heeft volgens hem meer om het

door de rector. Groei vindt hij prima, maar hij ziet

Zelfstandige, zorgvuldige, creatieve en flexibele

lijf dan wat papieren vuistvechten tussen bewo­

ook de keerzijde van de medaille. Het oei, ik

studenten. Die zouden de KUB­campus moeten

ners van de hoofdstedelijke grachtengordel.

groei, het verloederen van de academi. Rector

bevolken. D e student, kortom, die meer oog

Last but not ieast, in het hart van de krant: het

magnificus D e Klerk neemt de lustrumkans

heeft voor de academie, minder voor de markt.

denken over groen en grijs, opgetekend uit de

waar om de mentaliteit van studenten eens

mond van diverse wetenschappers die bij het

onder de loep te nemen. Het moet dan ook

Wanneer die student inspiratie zoekt, kan hij op

lustrum zijn betrokken. Wetenschappelijke noti­

afgelopen zijn met die loom achteroverhan­

zoek naar de ziel van die Academie. Op de KUB

ties, zo breed als het thema van het lustrum zelf.

gende studenten die door de doctenten

heb je het dan al snel over de katholieke

Want wie herkent zich niet in groen. Of grijs.

universiteit een wat kloosterlijk van de wereld afgezonderd bolwerk, maar treffen straat en wetenschap­ per elkaar. Al is het anders dan Marcuse gedacht had.

Het (studenten)feest als spiegel van de tijd Een lustrum wordt voor van alles en nog wat aangegrepen, maar betekent in ieder geval feest, leder kiest zijn eigen vorm: galabal, houseparty of kroeaool. Het feest weerspiegelt de tijdgeest, maar heeft een aantal vaste variabelen. Het galabal bijvoorbeeld is van alle tijden, en ook het huisfeest doet het al een jaar of twintig prima. Hoe feesten universiteit en student? Michel Knapen/Rien Jans Een lustrum schijnt tegenwoordig niet meer zonder een thema te kunnen. Een gewoon feest is te kaal, het moet ergens over gaan. Ont­ groening of vergrijzing bijvoor­ beeld. Of mnovatie. Thema's zijn van de laatste decennia, en doen pas hun intrede bij het tiende lustrum. Het is 1977 en innovatie is het cen­ trale thema. In de aula verschijnt daarom een enorm bloemstuk in de vorm van een Phoenix. Officieus gaat het in die dagen om discrimi­ natie. Wat gebeurt? Debar The Talk of the Town is uitverkozen voor enkele lustrumactiviteiten, maar k o m t in opspraak doordat de gekleurde echtgenote van een hoge­ schoolmedewerker wordt gewei­ gerd. Commotie! Daar moet een on­ derzoek naar komen. Dat wijst uit dat de kroeg niets te verwijten valt; een storm in een glas water en de lustrumactiviteiten kuimen er ge­ woon doorgang vinden. Het zijn de jaren van maatschappe­

Om de boel te bezetten. Als ik dat achteraf bekijk, dan waren dat ook gewoon feesten.'

lijke betrokkenheid, denachwuchs van de jaren zestig waarin een stu­ dentenfeest niet zomaar een stu­ dentenfeest kon zijn. Studenten, zo zegt filosoof Bert H amminga (vrij naar Marcusse) over dat verleden, leken uitverkoren als de intel­ lectuele elite. De arbeiders waren verburgerlijkt en studenten zouden

Het bezetten van de universiteit was ook een soort feest eindelijk en definitief de wereld gaan veranderen. 'Op feesten wer­ den serieuze gesprekken gevoerd over de wereld, de politiek, het onrecht en wat wij er aan zouden kunnen doen. Het alternatieve cir­ cuit, dat bestond u i t studen­ tenrevolutionairen, mystici en meditatiefreaks trok regelmatig met het slaapzakje naar het be­ stuursgebouw van de universiteit.

Op het negende lustrum, het is 1972, is overigens nog weinig te merken van die politisering van de universitaire maatschappij. Er is de opening van de nieuwbouw van B en C. Er is een heilige mis ­ stee­ vast onderdeel van het officiële programma ­ er is Liesbeth List en er is het trio Louis van Di)k. Reuze­ leuk allemaal, maar de voetbalwed­ strijd tussen Ajax en Independiente om de wereldbeker lijkt roet in het eten te gooien. Tot groot geluk van de lustrumcommissie heeft het video­tijdperk dan net een aanvang genomen en kan in het programma­ boekje al vermeld worden dat de voetbalwedstrijd zal worden opge­ nomen en later afgedraaid. Aan het slot van het vier dagen durende feest is er een open dag die wordt bezocht door bijna 4000 bezoekers. Die open dag symboli­ seert de (afgedwongen) sprong uit de ivoren toren. Niet langer is de

gehuurd werden om bewijzen van zijn roem buiten Duitsland op te sporen kwamen met lege handen naar Berlijn terug. Dewetenschap verdwijnt verder uit beeld in de roman Professor Unrat Vernieuwing, democratisering of van Heinrich Mann uit 1905. Hier verjonging ten spijt, universitaire verschijnt de oude gymnasiumpro­ docenten blijven tobbers. Toch fessor Emmanuel Rath, die door buigen hun ruggen steeds minder zijn studenten al snel tot Unrat onder het gewicht van wetenschap­ omgedoopt wordt, als een haatdra­ pelijke vraagstellingen zoals dat gende, achterbakse en gewetenlo­ tweehonderd jaar geleden bij ie­ ze figuur. Een man die hopeloos mand als Emmanuel Kant nog het verslingerd raakt aan de geval was. De rug van deze pieke­ nachtclubzangeres Rosa rende professor uit Königsbergwas, Fröhlich en aan haar exorbi­ volgens de tekeningen die zijn stu­ tante wensen financieel ten denten van hem maakten, zo krom gronde gaat. Hoewel Profes­ dat de arme man met zijn hoofd ter sor Unrat door H einrich hoogte van zijn middenrif moet Mann als een kwaadaardig sujet wordt neergezet blijft hebben rondgelopen. Een halve eeuw later wandelt de hij een intellectueel die zijn filosoof en Privatlehrei Arthur klassieken kent. Moeiteloos Schopenhauer door Berli)n. Met zijn citeert de professor Ovidius pijp, zijn poedel Atman en een rech­ en H omerus en beeft van te rug. Toch werd ook Schopenhau­ ontroering als Rosa Fröhlich er door zorgen gekweld. Niet om­ te kennen geeft dat ze Grieks wil dat hij zijn wetenschappelijk werk leren. Deze erudiete persoonlijk­ heroverwoog. Integendeel. Hij was heid is in de film Der blaue Engel er van overtuigd dat sommige pa­ uit 1930, waaraan Manns roman ragrafen uit zijn boeken recht­ ten grondslag lag, vrijwel verdwe­ streeks door de Heilige Geest wer­ nen. De strenge gymnasiumprofes­ den gedicteerd. Schopenhauer tob­ sor is op het witte doek niet langer de omdat niemand in de Duitse een man van de wetenschap, noch hoofdstad enige notie nam van zijn de rancuneuze slechterik uit de oor­ publicaties. Ook de correspon­ spronkelijke roman, maar een naïe­ denten die door Schopenhauer in­ ve leraar die door de verleidelijke

Tobbende professoren

Met die openheid wordt geleidelijk afstand gedaan van een burgerlijke universiteit die slechts in de aan­ dacht stond van kerk en notabelen. De studentenaantallen zijn tot dan toe beperkt, de feesten blijven be­ perkt tot een mis, een eredoctoraat en een beschaafde borrel, m e t slechts hier en daar een uitzonde­ ring. Studentenlol. De lol zal de decennia daarna sterk van karakter veranderen. De the­ ma's worden gemeengoed op de universiteit, de betrokkenheid bloeit op studentenfeesten. Medio jaren zeventig bijvoorbeeld zijn Liesbeth List en Louis van Dijk not done en domineren bands als Pink Floyd de scene. Hasj­geur is domi­ nant aanwezig, muren zijn bruin,

matrassen liggen op de grond, vis­ netten hangen aan het plafond. De kamer is een oerwoud van planten met als tophits de sierasperge en de parapluplant. Het haar was zo lang als het deze eeuw nog nooit geweest is. N u is het haar kort, de bruine muren zijn wit en het gala­bal flo­ reert weer. De student lijkt weer het student te worden. Dat een gala (dit lustrum zijn er twee gepland) ruim tweehonderd gulden de man kost ­ daar zit je al snel aan met de huur van een rok] ­ ach, dat is toch geen probleem. De meeste studenten hebben ergens wel een baantje, hebben geen tijd voor een perma­ nente maatschappelijke discussie en feesten er weer ouderwets op los. Het (studenten)feest als spiegel van de tijd. ♦ Gala 1990. [Foto: Rien Siers]

Lola (Mariene Dietrich) op het boom, Links en rechts, die zich slechte pad wordt gebracht. H ij eveneens afspeelt in het academi­ verliest zijn betrekking, huwt met sche milieu, is de wereld van on­ Lola en wordt door de directeur van derwijs en wetenschap tenslotte het gezelschap gedwongen om volledig verdwenen. Op het semi­ foto's van zijn half ontklede echtge­ universitaire Inspo (Instituut voor note te gaan verkopen. Als de ooit sportkunde) waar de hoofdpersoon zo statige H err Doctor Rath KasperTenhove werkzaam is, valt uiteindelijk als clown op het po­ geen enkele student te bekennen, dium van cabaret Der blaue Engel breekt niemand zich het hoofd over onder het gejoel van zijn studenten wetenschappelijke kwesties en tot op het bot vernederd wordt, wordt louter gepiekerd over fusie's, pleegt de door hem verafgoodde ontslagen, vergaderingen en aanstellingen. Op het eerste gezicht gaat Peerebooms roman dan ook nergens over. Dat wil zeggen. Links en rechts knoopt niet aan bij gebeurtenissen op de we­ reldbühne en er komen geen beroemde Amsterdammers onder pseudoniem in voor, er vallen geen doden, er heerst geen g,rote vreugde of intens verdriet en de perso­ nages zijn bijzonder alle­ daags. Het boek begint op de eerste Lola achter de coulissen overspel. pagina bij de aanvang van een sol­ Toch wordt ook hier nog één keer licitatieprocedure en eindigt twee­ de professorale wereld in herinne­ hondervijfenzeventigpagina'slatcr ring geroepen. En wel als Unrat zich met de uitslag van deze procedure. in de laatste minuten van de film Maar wat heef t J.J.Peereboom rond­ naar zijn oude gymnasium sleept, om deze minimale lijn een mooi het door hem al jaren geleden ver­ verhaal geweven! Iedereen die de laten leslokaal binnenwankelt, zijn vacante functie aan het instituut handen om de lessenaar klauwt en begeert, de scharrelaar H enkie zijn laatste adem uitblaast. Broes, de sullige F.F.Pleiting, de In de nieuwste roman van J.J. Pcere­

»ODEUER

ilOEKEN

feministe Tessa Monk en de gear­ riveerde zakenman Bart van IJsvelt worden door Peereboom zo subtiel neergezet dat de lezer zich met vrijwel iedereen kan identificeren. Maar pas als je het boek na de laat­ ste pagina spijtig dichtslaat, in het vaste voornemen om morgen al de twee vorige romans van Peereboom te gaan lezen, besef je plotseling dat geen enkele personage in Links en rechts ook maar enige interesse heeft getoond in iets wat men on­ der het wijdse begrip 'wetenschap' zou kunnen vangen. Uitgezonderd Kasper Tenhove zelf, die een half­ slachtige poging doet om de prehis­ torie van het ijshockey te beschrij­ ven, leest niemand een bock en tuurt niemand naar een beeld­ scherm. De sollicitatiegesprekken gaan over van alles en nog wat, behalve over de wetenschappeli j ke kwaliteit van de sollicitanten. Dit besef maakt 'Links en rechts' tot een prikkelende roman omdat menigeen die in het hoger onder­ wijs werkzaam is moet erkennen dat de uitgever gelijk heef t met zijn flaptekst die vermeldt dat: Links en rechts, een openhartig, lekenenden kritisch portret is van onze tijd. 1.1. Peereboom. I inks en rechts. Uitgeverij de Arbeiderspers, f. 49.50

19 november 1 9 9 2

JUNlVERStll-

10.000.

9000

8000

7000

6000

5000 _

4000

3000.

2000

1000-

!^

j^'

S '? MAC

Met zegge en schrijve 28 studenten startte de Tilburgse RK Handelshoogeschool in 1927 haar missie om kathoheke voormannen te vormen. Dat het niet bij economie bleef, ligt rn de kiem en filosofie van de hogeschool gebakken. Reeds na vijf jaar sprak men van hogeschool voor e c o n o m i s c h e èn sociale wetenschappen. Na een langzame groei tijdens de crisisjaren, de oorlog en de wederopbouw begint de Tilburgse hogeschool vanaf het begin van de jaren

zestig, mede als gevolg van de babyboom, te groeien als kool. Economie is aanvankelijk de grote studententrekker maar wordt meer stabiel vanaf de jaren zestig. De in 1963 gestarte rechtenfaculteit en sociale wetenschappen groeien. Dit laatste wordt vooral veroorzaakt doordat de subfaculteit psychologie van start is gegaan, die weldra het aantal sociologenzal overvleugelen. In de no nonsence-jaren tachtig komt de opmars van sociale wetenschappen tot staan en floreert de opnieuw

Facts and figures de economie-opleiding. De immer sterk stijgende juridische faculteit blijft - mede door de nieuwe concurrent in Maastricht in de tweede helft van de jaren tachtig - qua studentenaantallen gelijk. Inmid-

iNOMISCHf WETENSCHAPPB lALE WETENSCHAPPEN

4000

M CHILN

OSOHE iFHEREM

3000 V

2000.

1000

dels is de faculteit qua grootte voorbijgestreefd door de sociale faculteit. Zonneklaar is dat dat de economische faculteit door de jaren heen absoluut de meeste studenten trekt. Studenten weten de juridische en in toenemende mate de sociale faculteit (voornamelijk door de bovenbouwstudies) te vinden, maar filosofie (in 1986 als zelfstandige faculteit begonnen) en letteren (1981) blijven relatief klein. De waarde van een faculteit uit zich

echter niet alleen in aantallen studenten. Zo verzorgen de filosofen aan de andere faculteiten wijsgerig onderricht en heeft de letterenfaculteit een verrijkende uitstraling op het toch beperkte palet van Tilburgse faculteiten. Hoe waardevol de twee laatste faculteiten zijn voor de Katholieke Universiteit Brabant en welke weg de universiteit bij het bereiken van de 65-jarige leef tijd zal inslaan, zal blijken tijdens de strategiediscussie die in het voorjaar gevoerd zal worden. [GR]

19 november 1992

^UNIVERSTCT^

Taalverandering is een kwestie van macht 'De taalkundige Van Ginneken schreef er in het begin van deze eeuw al over in zijn boek 'De regenboogkleuren van het Nederlands': de Nederlands-Vlaamse taalvariëteiten liggen als een felgekleurde lappendeken over de Lage Landen. Op een relatief klein oppervlak zijn enorm veel dialekten te vinden. Althans, dat was vroeger zo, toen de meeste mensen nog dialekt spraken. Door de imiformisering en de standaardisering van de Nederlandse taal zijn echter veel dialekten verdwenen. De ouderen, wars van taalkundige veranderingen, spreken het vaak nog wel. Jongeren bezigen daarentegen steeds massaler de standaardtaal. Dat zijn grote veranderingen en dat is ook normaal: taal blijft nooitstabiel. Kijk maar naar de Gooise 'r' die steeds vaker opgeld doet, of naar de 'v' en de 'z' die steeds meer op een 'f' en een 's' gaan lijken. Als je wat dat laatste betreft een avondje naar Studio Sport kijkt, ben je op dat gebied weer helemaal bij.' 'Nu is het altijd zo geweest dat de jongste generatie verantwoordelijk wordt gesteld voor de vernieuwing van de taal. Door de vergrijzing van de maatschappij ontstaat er echter een interessante paradox. Taalverandering is een kwestie van macht en het is nu eenmaal zo dat de meerderheid aan de touwtjes trekt. Zal de numerieke meerderheid van

de ouderen de veranderingsnelheid van de Nederlandse taal doen afnemen, of zelfs helemaal stil leggen?' 'Een ander, en zorgelijk, aspect van de ontgroening en vergrijzing van de samenleving zou kunnen schuilen in de aanpassing van het in tergenerationeel taalgebruik. Als een mens ouder wordt, krijgt hij last van processen die niet bepaald vrolijk stemmen, zoals dementie. De kans is groot dat jongeren afgaan op dit soort verwachtingspatronen en een vereenvoudigd taalregister opentrekken, ook al is de werkelijkheid anders. De misschien wel kerngezonde oudere wordt dan toegesproken in babyspraak, of ziekenhuistaal: 'hoe gaat het melons^', 'moeten wij niet naar het toilet^'. Maar ook andersom: ouderen die modem uit de hoek willen komen, nemen hun toevlucht tot turbotaai. De maatschappelijke ontwikkelingen die nu gaande zijn zouden wel eens een heel grote invloed op het Nederlandse faallandschap. En niet altijd een even gunstige.' [MvA]

'Normaliter open je een sessie met een historisch perspectief, als inleiding op wat er komen gaat, maar in dit geval eindigen ze ermee.' Prof. dr. K. Veraghtert kijkt zichtbaar teleurgesteld naar het programma in de lustrumgids. In de serie lezingen over de economische aspecten van ontgroening en vergrijzing staat hij onderaan, als laatste spreker van de dag. 'Hoe ze dat zo hebben kunnen doen, weet ik niet, maar ik heb erover gebeld en er was niets meer aan te doen. Ik vrees dat ik op deze manier een beetje als vijgen na Pasen ga komen. Vijgen na Pasen? Ja, vijgen na Pasen. O, ik wist niet dat dat een Vlaamse uitdrukking was. Nou ja, ik bedoel dus dat ik met dit onderwerp als laatste spreker een beetje overbodig ben, misschien.' 'Wel, het zijn eigenlijk de overblijfselen van een boek. De vakgroep sociale economie viert namelijk volgend jaar haar eerste lustrum en wij wilden met alle secties een boek uitgeven. Dat plan was er al voordat er sprake was van deze sessies

over vergrijzing en ontgroening. Nu gebruik ik eigenlij k een deel van dat boek voor deze lezing, omdat het mooi in de context past. 'Voor België geldt dat in 1850 een op de zes Belgen ouder was dan vijftig jaar. Nu is dat een op drie. Dat is een aanzienlijke verandering waar uiteraard veel verschillende factoren aan ten grondslag liggen. Voor Nederland geldt dat tegenwoordig een op de vier ouder is dan vijftig jaar. 'Nederland heeft België ingehaald voor wat betreft inwoneraantallen. België telde bij het onafhankelijk worden van Nederland in 1830 meer dan drie miljoen inwoners. Nederland telde er toen ruim twee miljoen. Nu telt Nederland veel meer inwoners dan België: vijftien miljoen tegen tien miljoen. Nederland heeft dus een geslaagde inhaalrace achter de rug. 'Het is moeilijk te zeggen wat de belangrijkste reden voor die inhaalmanoeuvre is, maar zeker is dat België altijd een hogere mortaliteit heeft gekend dan Nederland. De

Dr. R. van Hout is univeisitair hoofddocent Taaien Minderheden en spreekt over de regenboogkleuren van onze taal.

'De filosofie is al een oude heer die rondwandelt in de universitaire wereld. In veel vakken, ook intellectuele, word je rond je vijftigste als volstrekt vergrijst en overbodig beschouwd. In de filosofie steekt dat gevoel nooit de kop op. De filosoof blijft immers op een vitale wijze op problemen ingaan. 'Bij Plato zie je al de vraag naar wat echt is aan de werkelijkheid. Hoeveel schijn moet je schrappen om tot de kern van het bestaan te komen? Veel mensen ontwikkelen naarmate ze vergrijzen meer werkelijkheidszin, ze zijn in staat de franje uit het leven te verwijderen. Die kunst maakt ze vaak gelukkiger dan ze ooit waren. En wij filosofen mogen ons vakmatig met die kunst bezighouden. 'De maatschappij raadpleegt filosofen veelvuldig, ook voor vergrijzingsvraagstukken. Het is echter de vraag of men te horen krijgt wat men wil horen. De grondvraag bhjkt voor niet-filosofen nameUjk te radicaal: hoe kan de mens een verhouding aannemen tegenover de eigen eindigheid? Filosofie probeert daarop een antwoord te formuleren. Zo is een klassieke filosofische overtuiging dat niemand moreel gehouden is ten koste van alles zijn gezondheid te bewerkstelhgen: het leven is niet te koop. Filosofen maken zich zorgen over de mensen die het tegenovergestelde menen en zich beroepen op de voortschrijdende medische techniek.

'Ouderdom krijgt bij een aantal füosofen positieve aandacht. Zo meent Aristoteles dat je de ethiek niet aan de jeugd kan leren, die leeft te nerveus. Voor de ethiek is een zekere rijpheid van leven noodzakelijk. Hegel pleit enkele malen voor the elder statesman, omdat ouderen 'aan de natuur ontheven zijn.' Ik denk dat hij bedoelt dat ze minder driftmatig zijn. Dit idee leeft ook in onze moderne maatschappij, het volk vertrouwt oude pohtici meer omdat die niet werken voor een herverkiezing. 'Als ethisch geïnteresseerde zie ik de filosofie vooral als een behoedzame en zorgzame wijze van leven. Iedereen weet dat de ouderdom met gebreken komt. Alle mensen hebben vroeg of laat de existentiële ervaring dat hun leven gehandicapt wordt. En velen overontwikkelen in hun jonge jaren toch het gevoel van autonomie. Een behoedzaam levende filosoof vraagt: is dat overtrokken autonomie-besef wel zo goed? Zorg van anderen betekent niet automatisch het verlies van de eigen autonomie. De filosoof kijkt raar aan tegen een cultuur waarin door een overspannen autonomie-gevoel geen plaats is voor intersubjectieve zorg. Het is de taak van de filosoof om zulke onzin te bestrijden.'/i?£/ Dr. A. Leijen is docent ethiek aan de KUB. Filosofie komt overigens niet aan bod tijdens de parallelsessies.

Voor ethiek is rijpheid nodig verschillen worden steeds kleiner, maar dat geldt nu nog steeds. 'Ja, je zou kunnen zeggen dat de Belg sterfelijker is dan de Nederlander. Feit is dat België lange tijd een veel hogere zuigelingensterfte heeft gekend dan Nederland. Misschien wordt de Belg wel zwakker geboren dan de Nederlander, wie weet. 'De grote ommezwaai ligt om en nabij de eerste wereldoorlog. België nam deel aan de oorlog, terwijl Nederland neutraal bleef. Zoals in de meeste Westeuropese landen is het geboortecijfer in België na de eerste wereldoorlog nooit meer zo hoog geworden als ervoor. In Nederland is dat cijfer tot de tweede wereldoorlog onveranderdhooggebleven. Nederland was daarmee een uitzondering in West-Europa.'//?// Prof. dr. K.F.E. Veraghtert, hoogleraar economische geschiedenis, spreekt over Nederlandse en Belgische Vergrijzing in historisch perspectief

Is de Belg sterfelijker dan de Nederlander} ^

19 november 1992

-lUNIVERSffK

Verdelingsv ^stuk wordt schei 'Als je het probleem van de v( s op de consumptie per hoofd van zing en de ontgroening besch Ie bevolking. Dan moet je namelijk met behulp van de gangbare :ijken hoe het gesteld is met de klassieke theorie kom je tot rerdelingvan de toegevoegde waarconclusies. Enerzijds heeft de Ie over de bevolking en dat kan re bevolkingsgroei, die ontsta anleidinggeventotnareverdehngsgevolg van de ontgroening end -raagstukken. grijzing, een gunstige uitwerki Naarmate er minder mensen in een de economische groei. Tegi conomie de toegevoegde waarde meest logische gedachtenga ipbrengen wordt het verdelingsdus dat een lagere bevolking raagstuk scherper. Dan is het geen slecht voor de economie zou conomisch technisch probleem Anderzijds gaat de economiei aeer maar eerder een maatschapen conform de nieuwe bevolli leüjk probleem. Die actieven kungroeiendieislagerdandeouè len immers gedemotiveerd raken, dit allemaal gaat betekenen v( n theorie kun je je voorstellen dat collectieve lastendruk en zab en economie met heel weinig werde verhouding actieven/inact :ende mensen blijft draaien. Er zijn is weer een ander verhaal. Dr cience-f ictionverhalen die gaan basis en dat is dus helemaal ver een economie die door slechts pessimistisch vooruitzicht. C én man gerund worden. Die man quentie is wel dat de arbeidspri noet dan natuurhjk wel bereid zijn tiviteit in deze theorie toe zal at werk te doen en zijn toegevoegten nemen, terwijl die in Nede e waarde te laten herverdelen. Het nu al behoorlijk hoog is. fs duidelijk dat we het hier hebben 'Natuurlijk moet je er ook rekjver een multidisciplinair promee houden dat deze groteiir'eem, dat je als imiversiteit goed optimistische conclusies vo»ju kunnen gebruiken om je mee te men uit de zuivere theorievorfrof ileren. Hier hgt dan ook een groAls je dit vraagstuk empirisch taak voor een imiversiteit als de gaan bekijken moet je het veeltUB.' [LfvdWI in het licht zien van de onS kelingen in de wereldeconitro/. dr. A. Van Schaik is hoogleDan ben je pas echt realistisiaar empirische macro-economie zig. Het basisoptimisme worln spreekt over de gevolgen van enigszins afgezwakt. Toch mntgroening en vergrijzing voor de helemaal duidelijk in hoeveiconomKcAe groei. lagere bevolkingsgroei van ml

'Eerst grijs, dan groen, dan rood. Ik dit echter niet als symboolwetgegeef toe dat de titel van mijn lezing ving, zodat de overheid sier kan nogal cryptisch is. Maar eigenlijk maken, omdat ze dit zo mooi heeft is het heel simpel. De maatschappe- geregeld. Nee, het is een poging om lijke discussie over euthanasie een buitensporig lastig en controstond begin jaren zeventig in het versieel probleem aan te pakken. Ik teken van ouderdom. Geruchtma- zie geen andere weg. Zo gaan die kende rechtzaken brachten die dingen nu eenmaal. discussie in een stroomversnelHng. Het recht moet kleur bekennen. En De 'grijze' e u t h a n a s i e k w e s t i e dat is het rood in de titel - van kwam niet zomaar uit de lucht oudsher wordt rood namelijk vallen. Het recht heeft euthanasie geassocieerd met recht. Het is een niet uitgevonden, het dient slechts wisselwerking: vanuit de samenals focus op wat in de samenleving leving wordt geroepen om wetgegebeurt. ving of nadere jurisprudentie. Maar 'Geleidelijk kwam echter de actie- de rechters hebben last van koudve levensbeëindiging van geestelijk watervrees en vinden het de beurt gehandicapten, psychiatrisch en aan de wetgevers om meer duidecomateuze patiënten, maar vooral lijkheid te scheppen. Wie bepaalt van ernstig gehandicapte pasge- wanneer een baby geen kwaliteit boren babies in opspraak. Deze van leven meer heeft? vergroening van het euthanasie- 'Door die meldingsprocedure heeft vraagstuk heeft de consensus, die het recht een platform voor proefbestond over euthanasie toen alleen processen gecreëerd, opdat de rechnog maar hoogbejaarden in the pic- ter zich systematischer over deze ture stonden, danig in de war ge- 'groene' problematiek kan buigen. stuurd. De inmiddels wettelijke We staan aan het begin van een meldingsprocedure voor artsen en nieuwe fase in de juridisch-maatspecialisten betekent in de praktijk schappelijkeontwikkelingvanhet dat de arts wordt verontschuldigd euthanasievraagstuk. Opnieuw de voor euthaniserend gedrag, mits hij rode fase. Wat doet het recht ermee? de criteria van zorgvuldigheid in Het recht is een hinderpaal, maar acht houdt. In theorie valt euthana- geen hoed waaruit pasklare oplossie dus niet onder de medische ex- singen kunnen worden getoverd.' ceptie - zoals een chirurg wordt [PC] uitgesloten van rechtsvervolging wegens mishandeling wanneer hij zijn patiënten opensnijdt - maar in Prof dr. Paul van Seters is hooglede praktijk krijgt de arts wel dege- raar rechtssociologie en spreekt lijk een mandaat voor straffeloze over de juridisch-maatschappelijeuthanasie. Dat is het idiote. Ik zie ke ontwikkeling van het euthanasievraagstuk.

'Recht bekent kleur'

GRIJS EN GROE N WETENSCHAP

Wetenschappers (v.l.n.r.) over gri/s en groen: dr. R. van Hout, dr. A. Leijen, prof. dr. A. van Schaik en prof. dr. P. van Seters. Onderste rij: prof. dr. W. Witteveen, prof. dr. K. Veraghtert en prof. dr. J. van Meel.

'Tijdens het leven doorloopt een mens een aantal verschillende levensfasen. Je bent eerst peuter, vervolgens kleuter en daarna onder andere puber, volwassene en oudere. In welke van deze fasen iemand zich bevindt is afhankelijk van biologische en culturele factoren. En ook van politieke. Zo zijn mensen verplicht om een aantal jaren naar school te gaan of, als ze 65 worden, op te houden met werken. 'Tot tien jaar geleden lag de levensloop van een mens in grote mate vast. Er waren veel meer verplichtingen dan nu en de rollen waren overduidelijk verdeeld. Als je vader een notaris was, dan was het vanzelfsprekend dat jij ook een notaris werd. En dat je trouwde en vader werd van een heleboel kinderen . In de inrichting van je leven was heel weinig speelruimte. 'Tegenwoordig is dat anders. De moderne maatschappij is gecompliceerder en de mensen die daarin acteren zijn mee veranderd. Zo is

Er ligt een sluier over het recht 'Ik wil de grijsheid metaforisch opvatten, namelijk als de geslotenheid, ondoorzichtigheid van de juridische taal voor buitenstaanders. Juridisch jargon is een grijs gebied voor gewone mensen, er ligt een sluier over. Als je bijvoorbeeld een affiche wilt opplakken aan een buitenmuur, dan denk je: dit is het recht op meningsuitingen niemand mag mij tegenhouden. Toch is plakken vaak verboden. Juristen kunnen dan op discussies uitkomen als: wat is bij vrijheid van drukpers eigenlijkeen verspreidingsmiddel? Deze technische discussie is alleen te volgen voor juristen. 'Maar het recht is er voor iedereen. Ik vind dus dat het een taak van juristen is, om het recht te ont-grijzen voor het publiek. Juristen zijn de bemiddelaars tussen de gewone mensen en de rechtsregels. Om te kunnen bemiddelen moeten ze zich echter wel kunnen invoelen in de gevoelens van de leken. De technische regeltjes staan daar vaak ver vanaf en dat doet juristen wel eens vergeten dat ook emoties meespelen in een zaak. 'Naar mijn mening kunnen twee dingen helpen om juridische taal duidelijk te laten worden voor leken. Dat is ten eerste de klassieke retorica. De retorica van Aristoteles legt grote nadruk op het publiek. Dat moet immers overtuigd worden van het feit dat iemand wel of niet schuldig is. Ook worden de

de moderne mens een stuk welvarender dan vroeger en veel meer een individu. Ook de levenswijze is anders dan vroeger: de mens leeft tegenwoordighoofdzakehjk voorde pret. Hij is een hedonist. Daarnaast is dankzij de toegenomen medische kennis de gemiddelde levensduur fors toegenomen. Als er geen al te gekke dingen gebeuren word je al gauw een jaartje of zeventig. 'Deze veranderingen hebben grote invloed op de indeling van het leven. Het leven is niet meer voorgeprogrammeerd, zoals vroeger. Sterker nog; de modeme mens bepaald zélf in welke fase van het leven hij zich bevindt. Als hij van zichzelf vindt dat hij nog niet volwassen of oud is, ook al is hij de dertig gepasseerd, dan is hij niet volwassen of oud. De noodzakelijkheid van het verouderen wordt niet meer algemeen geaccepteerd. 'Dit alles heeft ertoe geleid dat aan het reeds bestaande scala van levensfasen twee nieuwe periodes

'De mens leeft tegenwoordig hoofdzakeÜjk voor de pret —

^

mogelijkheden in een debat bij Aristoteles besproken, de trucjes bijvoorbeeld. Dat krijgen rechtenstudenten van nu rüet in hun studie mee. Ideaal zou ik een retorische wetgever vinden, een wetgever die zich afvraagt of mensen ook iets met de wet kunnen doen. 'Ten tweede is hteratuur belangrij k in het tegenwicht tegen de ondoordringbaarheid van het recht. In Amerika zijn lawschools daar al mee bezig. De studenten lezen hteratuur waarin rechtspraak voorkomt zoals Der Prozess van Kafka oi Misdaad en straf wan Dostojewski. Dat wijst de studenten op de emoties die er bij mensen leven wanneer ze met rechtspraak in aanraking komen. Je moet je als jurist steeds beseffen dat de mensen het rechtsproces vaak als een doolhof ervaren. Net als de hoofdpersoon in Kafka's boek hebben ze het idee geen inzicht te krijgen in wat er met ze gebeurt. Dat inzicht moet wel blijven bestaan, bij burgers en bij volgende generaties. Recht moet zo doorzichtelijk blijven dat het steeds overgenomen kan worden door nieuw publiek.' [MM] Prof dr. W.f. Witteveen, hoogleraar encyclopedie dei rechtswetenschap, verbindt ontgroening en vergrijzingin taal en Hteratuur met het recht.

kunnen worden toegevoegd: de oudere jongere-fase en jongere oudere-fase. De oudere jongeren zijn mensen van twintig tot ongeveer vijfendertig die moeite hebben met de overgang van de onbezorgde jeugdjaren naar het echte leven van een volwassene. Zij vinden het ouder worden een beangstigend en onaantrekkelijk rdee en verzetten zich ertegen door middel van kleding en muziek. 'De jongere ouderen zijn mensen van 55 tot 75 die niet willen of kunnen accepteren dat ze oud zijn. Vaak zijn dat mensen die met pensioen zijn of vervroegd zijn uitgetreden. Zij zijn nog vitaal, hebben nog zeker twintig jaar voor de boeg en willen niet beschouwd worden als oude knarren die overbodig zijn. Ook voor hen geldt dat zij moeite hebben met het accepteren van de ouderdom.'/BP/ Prof. dr. f.M. van Meel was van 19 72 tot 2 oktober j.l. hoogleraar in de ontwikkelingspsychologie aan de KUB en spreekt over de oudere jongere en de jongere oudere

19 november 1992

-jUNIVERSrn-

De identiteit van de KUB tussen bezieling en desinteresse Grasduinen in de KUB-bundel 'Wat bezielt de universiteit?' uit 1990, is een voyeuristiscin genot. Zevenendertig schetsen van zevenendertig manieren om tegen liet leven aan te kijken. Soms stoer, soms trillend van onzekerheid, soms realistisch, soms wereldvreemd. Soms ontroerend, soms beangstigend. Alle filosofieën zijn anders. En zijn in dat boekje terecht gekomen omdat in de naam van de KUB nog altijd die K staat. Als een morele verplichting. Want ze staat voor Katholiek. Een oud woord, voor een heel oude traditie van gemeenschappelijk denken en doen, van geloven en rituelen in het Westen. Maar die gemeenschappelijkheid is volkomen zoek. En toch staat die K er nog. Waarom? Hoe kwam zij daar? En wat zal er van haar worden? Bert Heffels De K staat anno 1992 voor een door de KUB-bestuurderen gewenste en te bevorderen instellingsmentaliteit die uitgaat van een levensbeschouwing onder personeel en studenten, gebaseerd op de - blijkbaar niet zo vanzelfsprekende - notie, dat dit leven een zin heeft en dat die zin ieder individueel leven overstijgt. Op zijn minst betekent dat: respect voor het leven, dat van de andere mensen in het bijzonder. Op zijn duizelingwekkendst betekent dat ook: een innige verhouding met God die het Al regeert en die op de een of andere manier door zijn liefde voor alle mensen de van zichzelf niet zo duurzame mens, direct ingri)pend in de geschiedenis tweeduizend jaar geleden," duurzaam heeft gemaakt. Wie dat hoopt en gelooft zal leven in eeuwigheid. Gelooft de gelovige. Dat het leven een zin heeft die dat leven overstijgt..! Een op zich niet zo opzienbarende, want nog steeds veel voorkomende intuïtie. Wie vanuit die motivatie leeft en al levend bijvoorbeeld wetenschap bedrijft, plus daarin onderwijst, zal geneigd zijn andere dingen te onderzoeken, of dezelfde dingen anders te onderzoeken, of daarover anders te onderwijzen dan iemand die zegt: dat leven houdt ooit op en dat is dan dat. Dat vonden de bestuurderen van de KUB in 1977, toen ze na ampele discussie die K lieten staan, daarmee uitdrukkend dat ze ervoor zouden zorgen dat aan deze instelling vanuit een positieve instelling ten opzichte van het leven, onderzocht en onderwezen wordt. En ook dat wie meent deze positieve instelling te moeten onderbouwen met het grote verhaal van god en zijn liefde voor de mensen, daartoe aan de KUB de kans moet krijgen.

Dat is in eenvoudige taal de open katholiciteit, het begrip waar in 1977 de identiteitsdiscussie aan de KUB in resulteerde. En w'ie dat nu allemaal ietwat bevreemdt, te subtiel, of muggenzifterij, of zelfs gewoon gezeur vindt, heeft niet helemaal ongelijk. Alom in den lande lopen nog individuen rond die vinden dat mensen hun grote verhalen over wat dit leven aan meerwaarde heeft, over hun geloof aan een god dus, maar beter voor zich kunnen houden; een god belijden die het al bestuurt vinden ze vaak zelfs heel gevaarlijk. De geschiedenis en vooral de Europese geeft hen, gelet op de vele bloederige godsdienstoorlogen, in elk geval geen ongelijk. Maar aantal en fanatisme van die mensen nemen af. Van de andere kant, zou je geneigd zijn te denken, dat de KUB-bestuurderen vinden dat humanisten zonder enige vorm van religie, een wel wat mager fundament onder hun mensbeeld hebben liggen om aan KUB-studenten een beetje positief mensbeeld te kunnen meegeven.

op kon zijn. Nu is men echter vanuit psychologie, antropologie, filosofie, etcetera, tot de conclusie gekomen dat de structuur van de mens in elk geval lichter en wendbaarder is dan het mensbeeld van de Middeleeuwen zou doen vermoeden. En dat ook de taal waarin men over hem spreekt in wetenschap en literatuur soepeler en fijner dient te zijn wil men hem recht doen. Ja zelfs dat die taal voortdurend mee moet veranderen met een wereld die alsmaar verandert. En je hoeft, dit erkennend, helemaal niet 'van je geloof af te vallen'.

W

el, de rest is eenvoudig geschiedenis: een eeuw of vier geleden kwam m dat oude mensbeeld de klad. Wetenschap en techniek raakten in een stroomversnelling. Ketters konden al snel niet meer de mond gesnoerd worden voordat ze teveel aanhang kregen en het hek was van de dam. Rome werd de burcht der oude priesterkaste die met man en macht in het offensief ging om zoveel mogelijk kerkleden te behouden. Nederland was door de Reformatie al vroeg voor de kerk verloren, alle aanhang van Rome ging over de grens of ondergronds. Halverwege de vorige eeuw mochten ze zich - met het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie-weer in het openbaar vertonen. En toen bleek hoe vitaal die katholieke kerk was. In tachtig jaar tij d was ze weer boven Jan. En dat werd in de jaren twintig triomfalistisch gevierd met de stichting van twee eigen instellingen van hoger onderwijs, de KUN in Nijmegen en de RK Handelshoogeschool (de voorloper van de KUB) in Tilburg. Maar daarna duurde het met lang meer of het

E

n nu naderen we des Pudels Kern. Want wat is het soortelijk gewicht van de mens? Hoe zit die mens in elkaar, heeft hij een degelijke, niet aan bederf onderhevige ziel, of is iedere notie van ziel en geest slechts illusie? En wat is dan de waarde van die illusies, is dat puur schijn, of verwijst die illusie weer naar meer. Wel, dat was in de bloeitijd van het katholicisme, de ideologie die eeuwenlang in Europa een monopoliepositie innam, geen vraag die de gewone leek zich mocht stellen. De vraag en het antwoord werden hem geleverd door middelaars tussen god en de mensen, priesters geheten. En het waren prima antwoorden, want ze genereerden een cultuur en een wetenschap waar dit vreemde dier, van huis uit aap, terecht trots

-^»-

was eigenlijk niet meer nodig om nog te vechten voor het eigen, katholieke gelijk. Iedereen werd in dit land zijn eigen geli)k gelaten. Men richtte een staat in die juist haar vitaliteit ontleende aan haar grondwettelij k respect voor de verschillen in levensbeschouwing. De staat, de maatschappij nodigt zijn burgers zelfs uit om hun eigen mening te verkondigen, in de politiek en op de werkplek. Zonder angst te hebben voor de bazen. Doe je dat niet, dan doe je jezelf en waarschijnlijk ook je beurs tekort. Uit de mond van een nuchtere realist, gepokt en gemazeld in de Nederlandse politiek, tekenden we de volgende opinie op: 'Die K staat er nog, omdat er in de politiek, of liever in de coulissen achter de politieke arena nog altijd CDA-mensen te vinden zijn die op grond van die K en het daaruit sprekende bijzondere karaktervan de KUB, zo dat nodig mocht zijn, als pleitbezorgers kunnen optreden voor de KUB in Den Haag. Dat zijn mensen die zich nog de oude katholieke solidariteit herinneren en daarin zijn groot geworden. Die kun je toch niet voor het hoofd stoten door de K zomaar af te stoten. Pas als zij hun ziel hebben teruggegeven aan hun god is die K overbodig geworden.'

H

et is dan ook al lang niet meer de taak van een universiteit om mensen en hun opinies te beschermen, opdat ze kunnen gedijen, maar om ervoor te zorgen dat opinies zich scherpen door ze met elkaar te confronteren. Dat proces is nu al jarenlang aan de gang. Alleen is er nu een andere zorg. De bestuurderen zijn er niet meer zo zeker van dat er onder de studenten der KUB nog zoveel levensbeschouwing aanwezig is dat er een gezonde discussie kan plaats vinden. Niet dat er geen aanbod is aan levensbeschouwlijk materiaal, maar werkdruk, andere interesses van frivolere aard, of wat dan ook beletten de student zich aan levensbeschouwlijk aanbod te goed te doen.

Deze desinteresse doet de kwaliteit van het produkt, de afgestudeerde, geen goed. En dat wordt de universiteit aangerekend. Waardoor mensen gaan zoeken naar middelen om die desinteresse te keren, om weer een gezonde honger naar discussie op niveau op te wekken. Het is niet moeilijk te bedenken wat de moraal van dit verhaal is. Er zullen - net als in Nijmegen - in de nabije toekomst mensen achter en in de KUB opstaan die denken dat de kwaliteit van het produkt verbeterd zou kunnen worden door de K - al is het een open K - weer van stal te halen en daarvan het een en ander in het curriculum te stoppen. Want achter die letter mag dan een groot, al te groot verhaal zitten, er zit in elk geval ook een duidelijke levensbeschouwing achter. De belangstelling voor de manier waarop ze in kerken en kapellen verkondigd wordt is echter uiterst minimaal. Die taal sluit niet meer aan op de taal van de studenten. Dat moet anders. Vandaar vooreerst een Stiltecentrum, kaal en sober, middenop de campus. Gaat uit van de oeroude gedachte dat een nieuwe taal scheppen alleen maar mogelijk is buiten het lawaai. Vandaar in beginsel een Centrum voor Wetenschap en Levensbeschouwing, waar de KUB zoekt naar wat voor taal het meest geëigend is om studenten toe te spreken als ze het willen hebben over levensbeschouwlijke vraagstukken. Naar die taal wordt gezocht. De vraag is, als ze er nog ooit komt, of ze dan nog religieus van aard zal zijn. En mocht ze weer religieus zijn, is ze dan katholiek ? Nee, niet katholiek in de oude zin van het woord. Veel kans bestaat daar niet op, want de beelden van het oude Christendom zijn in dit tijdperk van de zich razendsnel ontwikkelende informatietechnologie te zwaar en moeilijk daaraan aan te passen. Op de vraag wat dan wel is het antwoord zo mogelijk nog opener dan de huidige identiteit.

19 november 1992

^UNIVERSTTV

Columnisme is vakkundig schoppen en schelden De literaire slapstick, noemde Kees van Kooten de column eens. Intellectualistisch gewauwel en goedkope grappenmakerij, vinden anderen. Hugo Verdaasdonk, literatuursocioloog aan de KUB en jurylid tijdens de Nacht van de Columnist, waagt zich niet aan een omschrijving. 'Dat kan en wil ik niet. De charme van de column is juist dat alles is toegestaan.' Over vrijheid, ouderdom, gedrevenheid en ­ bovenal ­ oneerbiedigheid: het wezen van het columnisme. Pascalle Cappetti en M aurits Sep Vrijdagnacht is de fine fleure van het Nederlandse columnisme op de KUB verzameld en één van hen zal daar de Audax­columnistenprijs (15.000 gulden) in ontvangst mogen nemen. De columnisten zelf zijn flink van leer getrokken tegen de prijs en de nominaties. Verdaas­ donk vindt het 'geschop' zeer vermakelijk en roerend. 'H et zou mij bitter tegen zijn gevallen als er niemand had geziekt. Dan had ik mijn mede­juryleden opgebeld en gezegd: laten v^^e die prijs maar niet uitreiken.' Want schoppen, ondankbaar en oneerbiedig zijn is het vak van de columnist. 'Dan bloeit en leeft het columnisme. Dat zul je vrijdag ook zien. Iedereen stroopt natuurlijk zijn mouwen op, want als jury kom je op hun terrein. Je vraagt erom. Columnisten zijn nergens voor, maar daar wel voor.' Deze uitspraak illustreert Verdaas­ donks kijk op het columnisme. Hij is een groot liefhebber van de co­ lumn en leest de vrijmoedige stuk­ jes dagelijks in de trein uit achterge­ bleven kranten. 'H et is een heel vitaal, bloeiend genre. Ik vind het niet erg dat een column, zoals ei­ genlijk alles in onze cultuur, vluch­ tig is. Dat tast de waarde niet aan. Het feit dat je weet dat er volgende week weer een nieuw stuk van Hofland of van Grijs (pseudoniem van H ugo Brandt Corstius) komt, is toch prachtig? Dat maakt het zelfs spannend: wat gaat hi) nou weer doen? Die verrassing zit bij columnisten ingebakken.' De gevarieerdheid in vorm, stijl­ kenmerken en inhoud is volgens hem de kern van het columnisme. De column als satire, tirade, fictie, beschouwing, polemiek, sprookje of op rijm. Zelfs toneel kan, zoals

de halfactes van Remco Campert bewijzen. Het ontbreken van spel­ regels maakt het juist zo moeilijk columnisten kwalitatief met el­ kaar te vergelijken. 'Daarin ver­ schilt het van voetbal. Ajax of PSV wordt kampioen, want die club presteert het best. Dat is die unie­ ke uitzonderlijke prestatie, die in de literatuur geen rol speelt. De vraag of Mulisch groter is dan Her­ mans wordt wel eens gesteld, maar ik snap niet wat je daar mee moet. Ik denk er nooit over na.' Toch moet hij vrijdag een oordeel vellen. 'Nee', reageert Verdaasdonk

'De verrassing zit bij columnisten ingebakken' fel.'Dat doeikniet, dat doet de jury.' Zijn persoonlijke voorkeur bestond uit een lijstje van tien, een favoriet zat er niet bij. 'De kwaliteit van de Nederlandse columnisten is over de hele linie zeer hoog.' Dat deze topkwaliteit voornamelijk rust op een tiental oude rotten in het vak, betekent nog geen bedreiging voor het voortbestaan van de column. 'Als Nederland wereldkampioen voetbal wordt, neemt de populari­ teit van de sport toe. Dat geldt ook voor de column. Bovendien stijgt het peil wanneer je een paar men­ sen hebt die het columnisme op hoog niveau beoefenen. Zij zijn de ingebouwde norm, dat is goed voor het genre.' De Nederlandse media hebben dus reden om met hun columnisten te pronken. Zij vormen het uithang­

♦ Hugo Verdaasdonk: 'Tegen de columnist wordt gezegd: vertoon je kunsten maar, zoveel ruimte krijg je, de groeten, we lezen het wel, zet hem op, we hopen dat het leuk IS.' [Foto: Rien Siers]

bord. Mensen kopen een krant of tijdschrift speciaal om een Jan Blok­ ker, Theo van Gogh, Henk H ofland of Hugo Brandt Corstius. 'Natuur­ lijk, mensen identificeren een blad met een columnist, zoals Simon Carmiggelt met zijn Kronkels in één adem werd genoemd met H et Parool. Daar scoor je als krant mee, net zoals Ajax met Johan Cruyff deed.'

K

rant en column zijn sinds het ontstaan van de periodieken in de zeventiende eeuw onlosmake­ lijk met elkaar verbonden: zonder krant geen column. Maar van wederzijdse beïnvloeding is geen sprake, zegt Verdaasdonk. De columnist heeft zijn eigen domein in de krant, zijn eigen hoekje. H ij heeft daar geen taken, behalve die hij zichzelf oplegt. Of dat nu amuse­ ren, ontroeren, schelden, iets lite­ rairs presenteren (Ischa Meijer in Het Parool met De Dikke Man) is, of mensen verschrikkelijk op de kast jagen. In Nederland kan dat laatste wat subtieler en dubbelzinniger dan in het b u i t e n l a n d . 'Dat is een cultuurverschil. Wij vinden dat autoriteiten tegen een grapje moe­ ten kunnen en dat het een beetje kinderachtig is als een minister boos wordt om een column. In de Verenigde Staten daarentegen be­ staat begrip voor die boosheid. De autoriteiten daar willen eerbiediger wordenbehandcld. De Amerikaan­

­^^­

se columnisten zullen de humor er dikker opleggen om geen misver­ standen te laten bestaan.' Met minder vrijheid om te schrij­ ven wat ze willen, heeft dit volgens Verdaasdonk niets te maken. Elke columnist kan over alles zijn me­ ning ventileren. 'Dat is het mandaat dat de columnist krijgt van de krant.

Terwijl de journalist bijvoorbeeld over economie moet schrijven, wordt tegen de columnist gezegd: vertoon je kunsten maar, zoveel ruimte krijg je, de groeten, we le­ zen het wel, zet hem op, we hopen dat het leuk is. Een columnist stapt op, als hij die erkenning niet kan waarmaken.'

Over columnisme Literatuurcriticus wijlen K.L. Poll: Columnisten zijn bijvoegselfilosofen. Jan Vrijman (Journaille): Columnisten zijn karakterloos, exhibitionistisch en schizofreen. Daarbij zijn ze gefrustreerde mo­ ralisten, met een mand vol du­ bieuze boodschappen die zij op amusante wijze aan de man vle­ ten te brengen. Gerrit Komrij: De polemicus mag nooit uitglij­ den, hi) heeft in dit precaire gen­ re maar één keus: een meester­ werk of zelfmoord. Freek de Jonge: Ik heb medelijden met de colum­ nist die elke keer maar weer op zijn vaste plekje in de krant voor­ spelbaar cynisch commentaar le­ vert.

Karel van het Reve: De Nederlandse stukjesschrij­ vers zijn de beste ter wereld. Hugo Brandt Corstius (Piet Grijs): Niets is eenvoudiger dan colum­ nist te zijn van een weekblad. Je moet elke maandag een stukje in­ leveren. Je moet niet eerder dan die maandag aan dat stukje gaan denken. De tekst loopt van de duim die verzint naar de wijsvin­ ger die tikt, zonder hart of hersens te passeren. De enige vereiste is lef. Jan Blokker: Ik denk dat alle columnisten po­ litiek dakloos zijn. Noem ze licht libertijns met anarcho­liberale neigingen. Ik denk niet dat de PvdA een leuke columnist kan opleveren, om over de CPN nog maar te zwijgen.

19 november 1992

^UNIVERSI Scriptiepracticum Practicum Notuleren Arabisch voor Beginners English for the Future Aspects of American Culture Frans voor Economen II Frans Intensief Vervolgcursus Russisch Spaans voor Beginners Spaans voor Gevorderden. Meer informatie over deze cursussen kunt u vinden in de brochure, die verkrijgbaar is bij het secretariaat van het Talencentrum.

.j^

EDE DE L I N GE

^ir

UITVAL COLLEGES OP 27-11-1992

INSCHRIJVING

verzorgd door de afdeling Pers en Voorlichting (gebouw B, kamer 10, tel. 2001). Dien-

WORKSHOP GEÏNTEGREERDE WERKPLEK

sten en faculteiten leveren via één centraal punt (het secretariaat) kopij z.s.m. aan, uiterlijk donderdag vóór 13.00 uur voor het verschijnen van de nieuwe Univers. I.v.m. beperkte ruimte is het zaak berichten kort en kernachtig te formuleren. De redactie kan het bericht wijzigen. Bij teveel kopij krijgt de hoogste actualiteitswaarde voorrang.

|

MEDEDELINGEN VAN DE AFD. P&O.

l.Regelinggiatificatieambtsjubileum. Ter uitvoering van het akkoord dat het College van Bestuur heeft gesloten met de CPO inzake de rechtspositionele doelsubsidies, heeft het college inmiddels een regeling gratificatie ambtsjubileum vastgesteld. De regeling heeft terugwerkende kracht tot 1-1-1992 en sluit nauw aan bij de rijksregeling. Degenen die op of na 1 -1 -1992 een 12'/2jarig ambtsjubileum bereiken, ontvangen een gratificatie van 25% van de maandelijkse bezoldiging; bij een 25jarig ambtsjubileum is het bedrag 70% vandemaandelijksebezoldiginggeworden. Binnenkort ontvangen betrokkenen die met terugwerkende kracht recht hebben, schriftelijk bericht waarna tot uitbetaling c.q. aanvulling van de gratificatie zal worden overgegaan. Daarnaast ontvangen werknemers die op 1 -1 -1992 in dienst waren van de KUB en die op die datum een diensttijd hadden bereikt van meer dan 1 IVi jaar doch nog niet van 25 jaar een gratificatie van f 200,- bruto. De uitbetaling van deze gratificatie zal plaatsvinden in het eerste kwartaal 1993 aan de hand van de bij DEA/PIA bekende gegevens. Degenen die op of na 1 -1 -1992 met vutontslag, invaliditeitspensioen dan wel een ontslag op basis van artikel 96 ARAR zijn gegaan, hebben onder bepaalde voorwaarden recht op een proportionele ambtsjubileumgratificatie. 2. Aanpassing verblijfkostenvergoeding dienstreizen.

I.v.m. de grote belangstelling, organiseert de bibliotheek nogmaals voor studenten van de KUB workshops Geïntegreerde Werkplek (duur: 2 uur) in de periode van I nov. t/m II dec. 1992. Voor deelname hieraan is geen speciale voorkennis vereist en er zijn geen kosten aan verbonden. Speciaal voor avondstudenten is er een workshop op dinsdagavond. De workshops zijn speciaal bestemd voor studenten die nog niet met de Geïntegreerde Werkplek bekend zijn. Tijdens zo'n workshop wordt het werken met Windows, het starten van diverse applicaties en het uitwisselen van gegevens tussen de diverse applicaties behandeld. Voor degenen die niet in staat zijn de workshops te volgen, is in het diktatenmagazi jn een diktaat Geïntegreerde Werkplek verkrijgbaar voor f 5,00. Aanvangstijden: ma. 14.00 uur, di. 18.30 uur, wo. 10.00 uur, do. 14.00 uur. Inl. bij de helpdesk in de bibliotheek, L120 tel. (66)3142. Inschr. bij de centrale balie op niveau I. ONBESTELBARE POSTSTUKKEN

Poststukken geadresseerd aan de KUB, kunnen soms niet besteld worden. Betrokkene komt bijvoorbeeld nog niet in het centraal adressenbestand voor of de naam is fout gespeld of onduidelijk geschreven. Wij verzoekenuj wanneer een voor u bestemd stuk op de lijst voor komt, binnen één week na verschijning van dit nummer te reageren bij de afd. Registratuur en Archief, kamer 153 van gebouw A of via tel.nr. (66)2808. De stukken zullen circa één week na verschijning van deze Univers aan de afzender worden geretourneerd. Geadresseerde: Afzender. prof .dr.J. Igben: Martinus Nijhoff Uitg., Leiden, prof .8. Nitzan: J. Nitzan, Jerusalem (Israel), prof,J. Kerkhofs: Berchmanianum, Nymegen. drs. Snellers: Maycom Projects, Doorwerth. J, Mulder: SAS Inst,, Hilversum. Van de Boxel: Databeheer, Dilbeek (B). mr.G. Mulder: ????, Spanje. M. Roymans: Elsevier, A'dam. J. Vermeulen: Brabant Totaal, Den Bosch. J. Vermeulen: RISBO, R'dam. dr.A.E.N. de Vries: Arts en Auto, Zwolle (tijdschrift). M.D. Kiekstra: SWI DOC, A'dam. prof. Van Bergen: ????, België. drs.T. van Genuchten: Welters Kluwer, Deventer. U. Velrsma: Basil Blackwell Publ.Ltd,, M.i.v. 1 november is de etmaalvergoeOxford (GB). ding voor dienstreizen binnenland verN.Z. Dsolsz: Surfnet, Utrecht. hoogd van f 180,-naar f 183,-per etmaal. Het percentage voor diner wordt voor dienstreizen binnen- en buitenland verlaagd met 1 % tot 16% en het tarief voor logies verhoogd met I % tot 50% INTERFACULTAIRE CURSUS ETNISCHE MINDERHEDEN IN NEDERLAND

In het tweede semester van dit academ i s c h jaar wordt o p n i e u w een interfacultaire cursus Etnische Minderheden in Nederland georganiseerd. Zie voor verdere informatie onder LETTEREN. TALENCENTRUM

Cursussen tweede semester Het Talencentrum biedt in het tweede semester de volgende groepscursussen aan:

nen dan nog tentamen doen. Voor degenen die hier niet in zijn geslaagd c.q. slagen geldt voortaan de verplichting van P4 en Dl. Voor nadere informatie wendt u zich tot M. van Boxmeer, tel. 2088, P 210,

Vanwege de lustrumviering op 27 november 1992 zullen op die dag alle colleges vervallen; alleen voor post doctoraal Accountancy gaan de colleges normaal door.

Op vertoon van uwKUB-kaart kunt u zich voor de groepscursussen inschrijven bij het secretariaat van het Talencentrum (B 228). De inschrijving start op ma. 7 december 1992 om 9.00 uur. Schriftelijk of telefonisch inschrijven is niet mogelijk.

De mededelingenpagina wordt

ALGEMEEN

7); EDP-auditing PZ 25 (i.p.v. AZ 7); Voorbereidingscollege AO SZ 18 (i.p.v. AZ6).

FACULTEIT ECONOMISCHE WETENSCHAPPEN

CURSISTEN POSTDOCTORAAL ACCOUNTANCY

Op 27 november 1992 zijn de volgende colleges verplaatst (i.v.m. Lustrum viering): Externe Verslaggeving SZ 17 (i.p. v. AZ 112); Administratieve Organisatie SZ 21, SZ 23 (i.p.v, AZ 8-9); Grondslagen v/h Ace. Beroep PZ 25 (i.p.v. AZ 9); Leer v/d Ace. Controle PZ 25 (i.p.v. AZ

WIJZIGINGEN/TOEVOEGINGEN TENTAMENROOSTER

Doctoraal Algemene en Bedrijfseconomie + BIK + Fiscale Economie Voor 'recidivisten' wordt nog eenmaal de gelegenheid geboden om het tentamen Kwantitatieve Methoden en Technieken (oude stijl) af te leggen; dit tentamen wordt afgenomen op 4 februari 1993 in de namiddag. Inschrijving is mogelijk bij Bureau Examens tot uiterUjk 15-11-1992. Een oproep volgt. Het tentamen Statistiek 2 (herkansing) wordt verzet van 12 naar 13 aug. 1993. Het tentamen voor Statistiek/BIK (herkansing) wordt verzet van 12 naar 17 aug. 1993. Het tentamen Privaatrecht inl, (herkansing) wordt verzet van 17 naar 12 aug, 1993, Het tentamen Adm. Organisatie (herkansing) wordt verzet van 12 naar 17 aug. 1993. De herkansing voor Privaatrecht 2 van 26 aug, wordt verzet naar 3 aug. 1993. Voor Voortgezet Boekhouden voor Fiscale Economen zal de herkansing worden verzet van 4 aug. naar 26 aug, 1993, Propedeuse Economie De herkansing voor Statistiek 1 zal plaatsvinden op II aug, 1993 (ipv 13 aug. 1993). Propedeuse BIK Het tentamen Statistiek A wordt verzet naar 5 jan. 1993 (ipv 8 jan.). Het tentamen Statistiek B wordt verzet naar 15 juni 1993 (ipv 8 juni 1993). Het tentamen Grondslagen wordt verzet naar 8 juni 1993 (ipv 15 juni 1993); recidivisten die niet meedoen aan SGO dienen de berichtgeving in Univers of mededeling van Prof.Dr.Ir. C. Takkenberg in de gaten te houden.

FACU LTEIT RECHTS GELEERDHEID ROOSTERWIJZIGING WERKKOLLEGE STRAFRECHT A

Het werkkollege strafrecht A van wo. 25 nov. a.s. bestemd voor werkgroep 7 wordt verplaatst naar di. 24 nov., 13.5015.45 uurinSZ25 (was 15.45-17.25 uur inX7). RESPONSIECOLLEGE STRAFRECHT A ENE

Op ma. 7 dec, wordt er een responsiecollege strafrecht A en B gegeven van 18.45-22.30 uur in CZ 105, Dit college is bedoeld voor studenten begonnen met de studie in 1991/1992 en eerder,

LEERPROJECT SOC (dagstudenten prop.)

In de studiegids staat een onjuiste volgorde vermeld voor het leerproject sociologie (dagstudentenpropaedeuse). De juiste volgorde is: Leerproject 1 Computerpracticum (Ie sem. blok 1); Leerproject 2 Interviewpracticum (Ie sem. blok 2); Leerproject 3 Analyse en Rapportage (2e sem. blok 3); Leerproject 4 Vrije onderzoeksopdracht (2e sem. blok 4). PSY

Prop. Psy dagopleiding Op 14-12-1992 vindt het hc computerpracticum plaats in CZ 101 09.1511.10. ipv in AZ 115. Op 15-12-1992 vindt het hc Statistiek plaats in AZ 115 16.40-18.30 uur in plaats van CZ 101. Op 4-1-1993 vindt het hoorcollege Fysiologische Psychologie plaats in AZ 115, 1640-18.30 uur in plaats van CZ 101. PEW - PGO

De hoorcolleges van 15.45-17.40 uur vinden tot I februari plaats op maandag in AZ 7 en op donderdag in PZ 25. Na I februari in SZ 17, Tentamen Beleidswetenschappen I

Van de cursus Beleidswetenschappen I Geschiedenis en Theorie van de Beleids- wetenschappen wordt een schriftelijk tentamen afgenomen op 29-11993. De tweede en derde gelegenheid zullen plaatsvinden op 9 juni en 26 aug.

FACULTEIT LETTEREN VERHUIZING

Bureau Onderwijszaken (Jeanne Vermeer) is gehuisvest in kamer B 201. Denise Lindenau zit in B 205, Marijke Loots in B 202. TENTAMENS

De tentamendata staan vermeld in KIK nr. 2. Communicatie in organisaties wordt niet getentamineerd op 19 maar op 21 januari, dit geldt voor het avond- en dagtentamen. Opgave voor de januaritentamens bij Bureau Examens vóór 1 dec. Doorstromers gebruiken alleenhet formulier voor doctoraalvakken.

Onderwijszaken, (B 201). De formulieren dienen vóór 1 december te worden ingeleverd bij B 201. STAGE IN HET BUITENLAND

In het kader van Antwerpen Culturele Hoofdstad van Europa zijn nog twee stageplaatsen beschikbaar in 1993, waarvan een m.i.v. I februari a.s. Ze betreffen assistentie bij de voorbereiding en organisatie van colloquia rond grootstedelijke problemen. Voor meer informatie bij Frank Joostens, kamer B224. INTERFACULTAIRE CURSUS ETNISCHE MINDERHEDEN IN NEDERLAND

In het tweede semester van dit academ i s c h jaar wordt opnieuw een interfacultaire cursus Etnische Minderheden in Nederland georganiseerd. De colleges worden gegeven van 05-021993 tot 28-05-1993, op vrijdag van I3.50-I5.30uurinAZI17.Hetdoelvan de cursus is een breed overzicht te geven van de positie van etnische minderheden in de Nederlandse samenleving: - landen van herkomst - demografie en statistiek - onderwijs - arbeidsmarkt - recht en politiek - sociale zekerheid - cultuur en identiteit - meertaligheid - literaire media - beeldvorming - religie - overheidsbeleid. Hiertoe zijn gastdocenten van verschillende faculteiten aangezocht. De uiterste datum van inschrijving is 13 januari 1993. Studenten en andere geïnteresseerden kunnen zich voor deze cursus inschrijven via formulieren die verkrijgbaar zijn bij Bureau Onderwijszaken van de Letterenfaculteit (bij kamer B 201). Binnenkort zal via alle faculteiten nadere informatie over deze cursus worden verspreid.

STAP AF OPEEN PRIMA

INSCHRIJVING DOCTORAALVAKKEN

Inschrijving voor alle doctoraalvakken (verplicht en keuze) geschiedt via formulieren die verkrijgbaar zijn Bureau

ERASMUSPROGRAMMA STRAFRECHT 1993-1994

In het studiejaar 1993-1994 zal het Erasmusprogramma strafrecht worden georganiseerd door de universiteiten van Catania (I) en Louvain-la-Neuve (B). Het programma zal plaatsvinden van I feb. t/m 31 mei 1994. In totaal kunnen 4 Tilburgse studenten aan het programma deelnemen: 2 in Catania en 2 in Louvain-la-Neuve. Meer informatie over dit Erasmus-straf rechtprogramma kunt U vinden in de studiegids op pag. 163. I.v.m. de te organiseren taaivoorbereiding worden belangstellenden voor het programma verzocht zich voor 24 dec, aan te melden bij de coördinator internationalisering van de faculteit, mw, Renée Rijkens, B 1003, tel. 663141.

FACU LTEIT SOCIALE WETENSCHAPPEN SOC MTO III

Voor MTO III (oud statistiek-doctoraal, 160 uur) is voor het laatst een schriftelijk tentamen in januari 1993; datum wordt nog bekend gemaakt. Zij die nog niet over de voor hen geldende verplichting van MTO III hebben voldaan, kun-

ö SM

631^* iV^'.a^'

v^O?-^

10% STUDENTENKORTING

19 november 1992

UNIVERSTCT

ALGEMEEN OPENSTELLING UNIVERSITEITSKAS

Deze IS voortaan geopend van maandag tot en met vrijdag van 10 00 16 00 uur

STUDENTEN ECO-FEEST

27 November vri|' Kom dus donderdag 26 november naar het Noorderligt voor het tweede ecofeest van dit )aar Met de steengoede band Stone Bob' Voor verkoop 23, 24 en 25 november van 12 00 tot 14 OOuurmdehalvangebouvi' A Prijs vvk £ 3, , kassa f 4, PODIUMCAFÊ

Pruts ik nog met naalden als ik 80 ben^ Citaat van Herman Brood uit een interview dat het Podiumcafe met hem had over drugs en drugsbeleid, het on derwerp van discussie op dinsdag 1 december a s Moeten harddrugs gelegaliseerd worden of is dat vragen om )unks' Heeft het zin om langdurig ver slaafden verplicht af te laten kicken' Iedereen is welkom in de PUF op dins dag 1 december, 19 00 uur SENIORENACADEMIE

De semorenacadcmic is een samenwer kmgsproject van de KUB en de Hoge school Katholieke Leergangen en orga niseert curcussen hoger onderwijs in Tilburg, Eindhoven en Den Bosch voor vijftig plussers van heel Noord Brabant en elders Inlichtingen Infocentrum (Hogeschool Katholieke Leergangen), Pyreneeenweg3,5022 DN Tilburg, tel 013 394444 STUDIECONFERENTIE

De Vereniging'SedVitae', Vrienden van de Semorenacademie Brabant, opge richt 5 november 1992, organiseert op de KUB op donderdag 28 januari 1993 een studieconferentie over 'jong en oud in het hoger onderwijs', in het kader van het Europees jaar van de ouderen en de solidariteit der generaties Het is de bedoeling, dat jonge en oudere studen ten van de KUB zich aanmelden voor deze dag bij Infocentrum, tel 013394444 PIOOM PRIJS

De Pioom Stichting looft m 1993 de Pioom prijs uit voor de beste studie naar de oorzaken van mensenrechtenschen dmgen Voor student inzenders is een afzonderlijke Junior Award m het leven geroepen Inzendingen dienen uiterlijk 1 april 1993 binnen te zijn Het regie ment is verkrijgbaar bij PIOOM, p/a COMT/LISWO, Rijksuniversiteit Lei den, Wassenaarseweg 52,2333 AK Lei den JURIBES

Dinsdag 24 november a s organiseert de sektie Bestuurskunde en Informati carechti s m de studievereniging Juri bes een forum met als onderwerp ge meentelijke herindeling Noord Bra bant Drs V Bekkers zal f orumvoorzit ter zijn Verder hebben drs G J A Schampers (voorzitter adviescollege gemeentelijke herindeling), prof dr P Frissen, drs H Terwisse (burgemeester Nuenen en voorzitter bestuurlijke overleg randgemeenten) en de heer P van der Velden (burgemeester Nieuw Gmneken) zich bereid gevonden in het forum plaats te nemen Alle forumleden houden een lezing van ± 1 5 minuten Zij geven daarin hun mening over de gemeentelijke herinde ling en hoe zij deze hebben ervaren Na de koffiepauze discussie in hete forum waaraan ook het publiek kan declne men De avond begint om 20 30 uur in AZ 112, toegang gratis SMEETSKRING

Woensdag 2 december vindt er een workshop plaats naar Coopers & Ly brand Belastingadviseurs te Eindhoven Deze workshop is bedoeld voor studen ten die m de laatste fase van hun studie zijn Er IS plaats voor 20 personen Je kunt je voor deze workshop inschrijven op de lijst die t o het FIT, B 924 hangt Vertrektijdstip wordt t z t bekend ge maakt Pasfoto's voor de almanak kun je inleveren in het postvakje op B 924 Vermeld achterop de pasfoto je voor- en achternaam CABARETAMATEURS

Wagemngen viert feest Schrijf je nu in

voor het Cabaretfestival, dat op 23 sep tember 1993 zal worden gehouden ter ere van 75 jaar LUW Info Cabaretcom missie 'Lust', Marijkeweg 28 EI, 6709 PG Wagemngen AUDITIES NESKO

Het NEderlands KamerOrkest (NES KG) houdt audities voor de tournee van april 1993 Data 28 en 29 januari en I februari Op het programma staan Klaas de Vries, Tombeau, Ludwig von Beethoven, 4e Pianoconcert, Olivier Messiaen, Sept Haikai, Bohuslav Mar tinu, Sinfonietta 'La JoUa' Solist is David Kuyken O 1 v Daan Admiraal De tournee is van II t/m 19 april Het orkest repeteert twee weekenden in maart en m de week voorafgaand aan de tournee Info en opgeven bij Rob Mijers (020 6893724) en Lonneke van der Linden (020 6257492)

Plaats en tijd worden nog bekend gemaakt 8 december maandelijkse Polis borrel in cafe Kandinsky 10 december recreatieve excursie naar trappistenbrouwerij 'De schaapskooi' in Berkel Enschot Tijd vanaf ± 14 00 uur Kosten f 10, (=inclusief 2 con sumpties) Inschrijven tegen contante betaling op maandag en vrijdag in ka mer S 157 Laatste kans' Iedereen die zijn/haar lidmaatschap nog met betaald heeft, kan dit nog doen voor I december' (ABN AMRO rek nr 40 93 30 663 t n v Polis in Tilburg) Voor mensen die na die d a t u m betalen worden administratiekosten in rekening ge bracht' Iedereen die een Polis shirt heeft be steld kan deze, na betaling van slechts 25 gulden verkrijgen bij Barbara (013352439)

EFACT

Dinsdag 24 november organiseert Efact 1 s m SBIT een excursie naar Shell Moerdijk, met als thema milieuzorg Donderdag 26 november vindt de jaarlijkse Algemene Ledenvergadering weer plaats, de locatie is Broekhovenseweg I I I bij zalencentrum Bet Kolen Aansluitend vindt dan een hor rel plaats m cafe Kandinsky Noteer m je agenda elke dinsdag hor reien in cafe Kandinsky Verder zijn er nog enkele tentamenbun dels te koop voor propaedeuse studen ten Economie Voor meer informatie en voor aanmelding voor de excursie kun je terecht op kamer O 50, tel 662991 DICIT

Onderlinge pleitwedstrijd' Datum woensdag 25 november, tijd 19 00 uur plaats SZ 35 Twee leden zullen het tegen elkaar opnemen in een pleitzit ting Deze zal beoordeeld en besproken worden door dhr Linssen (Privaatrecht) en dhr Witteveen (Encyclopedie) De pleitwedstrijd zal plaatsvinden in het kader van een op te richten landelijk pleitteam (waarvoor belangstellende leden zich nog kunnen opgeven) Ook toegankelijk voor met leden, toegang gratis OLOF

Donderdag 19 noveinber vieringvijfen zestigste Dies KUB 11 30 uur Heilige Mis in Maranatha, 15 OOuurAcademi sche zitting in de Aula Donderdag avond omstreeks tien uur zal de 'verti cale I O' van het Delfts Studenten Corps de sociëteit invallen Maandag 23 november uitval naar Laurentius m Rotterdam, bussen ver trekken om 21 30 uur stipt vanaf de sociëteit Inschrijven hiervoor bij de Senaat Voor eerstejaars verplicht Dinsdag 24 november Corpsvergade ring, aanvang 20 30 uur Donderdag 26 november 'De bananenrepubliek' feest bij Laurentius Kaarten gratis ver krijgbaar bij Senaat Vanaf maandag 7 december zal de sociëteit beperkt open zijn in verband met de tentamentijd AEGEE

De volgende evenementen staan op het programma 23-26 november congres 'The social dimension' in Madrid Lo cale activiteiten 27 november is er een grandioze kroegentocht door Utrecht, Delft, Rotterdam en Amsterdam Kos ten f 10, incl diner en ontbijt Op 2 december organiseren wc samen met Prioriteit een feest in MiUertime En dan komt de Smt er weer aan' 3 Decem ber wordt de eerste Aegee-Tilburg sm terklaasavond gehouden in cafe Kandinsky Inschrijven tot 18 nov Wil )c meer info over een evenement of wil je je ergens voor inschrijven, bel Ene, 684451, of kom naar de borrel, elke woensdag 21 30 uur m Kandinsky JURIBES

Opmaandag23november(AZ05,19 15 uur) houdt prof dr Aaron Wildavsky een lezing over de Culturele Theorie in verbinding met informatisering in de publieke sector Prof Wildavsky ver blijft op dit moment aan het European Institute for Public Administration Zijn vastc standplaats is de University of California at Berkely, waar hij is verbonden aan de Graduate School for Public Policy Prof Wildavsky is op dit moment cen van de meest prominente sociale wetenschappers in de Verenig de Staten POLIS

Activiteitenkalender 26 november walking dinner Opgeven bij Annemane (432964) 2 december afgestudeerdenlezing

DEBAT CLUB TILBURG

Als JIJ wilt zien hoe studenten van ver schillende universiteiten verbaal tegen elkaar ten strijde trekken, kom dan kijken naar het Interuniversitaire Debattournooi dat op 30 november in de aula van de KUB zal worden gehouden Bel voor meer informatie Arnoud (347144), Bart (700171), of Joes(674950) SEVIO

Donderdagmiddag 26 november orga niseert Sevio een excursie naar de SER Je kunt je opgeven op de intekenlijst op het prikbord bij de vakgroep SZW We vertrekken vanaf CS Tilburg Iedereen die zich opgeeft ontvangt tijdig bericht over de vertrektijd en de inhoud van de excursie PRIORITUD

Op 24 november is alweer de derde Millertijd Het thema is dan OudHollandsche Spelen Dit evenement zal weerom 20 30 uurplaatsvinden in cafe Miller Time Op 2 december wordt er samen met Aegee een feest m Miller Time georganiseerd Er zal een band spelen dus zorg ervoor dat je deze datum vrijhoudt Het feest begint om 21 00 uur Voor degenen die meegaan op de twee daagse excursie naar Antwerpen let op We gaan met per trein, maar per bus Het vertrek is om 8 15 uur op de par keerplaats bij de grote Albert Heijn (Lochstraat) Jullie hoeven geen slaap zak mee te nemen, wel andere spullen zoals toiletartikelen

STUDENTENZAKEN Openingstijden informatiecentrum (gebouw N kamer 24) Maandag 13 00 16 00 uur, dinsdag t/ m vrijdag 09 00 16 00 uur In het Informatiecentrum kun je terecht met alle vragen die betrekking hebben op het studeren en/of student zijn De balie van het Steunpunt Studiefinanciering IS eveneens in het Informatiecentrum gevestigd Telefonische bereikbaar beid I n f o r m a t i e c e n t r u m 662211, S t e u n p u n t Studiefianciering 06 32I2I51

ASSERTIVITEITSTRAINING

Heb je moeite inct het opkomen voor jezelf' Durf je met aan een gesprek te beginnen' Weet je met hoe je kritiek kunt hanteren' Kun je geen 'nee'' zeg gen'Studentenzaken biedt de mogelijk heid om mee te doen aan een asserti viteitstraining (leren opkomen voor jezelf) Voor inlichtingen over, en in schrijven voor de training kun je terecht m het Informatiecentrum (zie boven)

CWL/STILTECENTRUM Cellokwanet Ter gelegenheid van het lustrum van de KUB vindt woensdag 25 november van 13 00 tot 13 30 uur een middagcon eert plaats in het Stiltecentrum Het cellokwartet van Rik van Boeschoten, Frans Creemers, Herman van Erp en Anne Vermeer brengt dan werken van Boismortier, Braun en Garcia ten geho re Gesprek<;avond Maandag 7 december kunnen belang stellenden deelnemen aan een gesprek over 'Tolerantie dat om 19 00 uur be gint m het Stiltecentrum Bij het CWL in het Stiltecentrum is een voorbcreidmgsbundeltje verkrijgbaar en kan men zich opgeven (tel 662043) Installatie van Ton Frenken De installatie 'Fragmente Stille, an Diotima' van de Brabantse kunstenaar Ton Frenken is op werkdagen van 9 00 tot 17 00 uur te aanschouwen m het Stiltecentrum Tussen 13 30 en 17 00 uur is tevens de inspiratiebron voor dit werk, het gelijknamige strijkkwartet van Nono, te beluisteren Stillebundel De bundel 'Onder Woorden met ge sprekken over stilte onder redactie van Jan Renkema is voor studenten tegen een gereduceerd tarief te verkrijgen op kamer P 2221 en in het Stiltecentrum De bundel 'Wat bezielt de universiteit' IS ook nog beschikbaar Wekelijkse voorlezing ledere maandagmiddag tussen 13 15 en 13 30 uur worden m het Stiltecentrum fragmenten uit poëzie, literatuur of artikelen voorgelezen

BUREAU BUITENLAND STUDEREN IN DE VERENIGDE STATEN?

Als je m het academisch jaar 93/94 in de Verenigde Staten wilt studeren kun je je nu nog aanmelden De inschrijving stermijn voor ISEP, het uitwisselmgs programma met ± 100 Amerikaanse universiteiten, is verlengd tot ï decem ber 1992 Voor meer informatie kunt u van 13 00 tot 15 00 uur terecht op het spreekuur van Bureau Buitenland in N 24 U kunt dan ook de studiegidsen en micro fiches bekijken STUDEREN IN HET BUITENLAND?

werp, vrije studie opdracht, leerproject of scriptie, kom dan eens langs Hier volgt een greep uit onze onderwerpen Platform Oud leerlingen St Michielsgestel (POLS) Hoe IS het gesteld met de kwaliteit van het leven van oud-leerlingen van dove ninstituten m Nederland, met name ten aanzien van zelfredzaamheid en zelf waardering' Gezocht student Psycho logie (toegepaste) of Sociologie Mogelijke begeleider dr M Feltzer Vakbond voor Hoger Personeel regio Zuid Nederland Onderzoek ter verbetering van de com mumcatie tussen de vakbond en haar leden Gezocht student Psychologie (communicatie) of Letteren Mogelijke begeleider prof dr W de Moor Projecten opvang Asielzoekers Hoe kan met moderne informatiemiddelen de voorlichting aan asielzoekers in opvangcentra verbeterd worden' Gezocht student Psychologie (crossculturele) of Letteren Mogelijke begeleider dr Y Poortinga Rechtswinkel Tilburg Welke mogelijkheden en moeilijkhe den hebben kunstenaars en journalisten (free lancers) om met behoud van rww uitkering te werken' Gezocht student Sociaal Recht of Sociale Zekerheidswetenschappen Mogelijke begeleider mr drs F Penmngs RK Ba'iissthool St Lambertus Welk beeld hebben anderen van de St Lambertus school in Asten (opstellen marketingplan) ' Gezocht student Marketing of Sociologie (demografie) Mogelijke begeleider prof dr W de Freytas Gezinsverzorging de Markenlanden Onderzoek naar het functioneren van een nieuwe werkvorm, teamhulpverle nmg Gezocht student organisatie sociologie of psychologie of economie Dommel Dieze Onderzoek naar de afstemming tussen het voortgezet onderwijs (mavo, havo) en de beroepsopleidingen m de verple ging en verzorging (mbo en hbo) Ge zocht student onderwijs Psychologie Mogelijke begeleider dr J van der San den Nederlandse Federatie van Reclasseringsmstellmgen Onderzoek naar de huidige positie van de personeelsgroepen etnische minder heden, gehandicapten en vrouwen bij de reclassering en het uitvoeren van positieve aktie onder deze groepen Gezocht student Personeelweten schappen Mogelijke begeleider drs S van Poelje

Lees het decembernummer van het Buitenland Bulletin Dit is gratis bij Bureau Buitenland verkrijgbaar Voor meer informatie kunt u van 13 00 tot 15 00 uur terecht op het spreekuur van Bureau Buitenland in N 24

Voor meer informatie, Ricus Timmers, Kamer S-5, tel 013-662819/2645

THINKTANK

NATO-BEURZEN

DSO/Studentenzaken organiseert in samenwerking met de stichting Thmk tank Nederland een mformatiebijeen komst over Academici en het zelfstan dig ondernemerschap op donderdag 26 november a s van 14 00 17 00 uur in PZ 12 Bestemd voor laatstejaarsstu denten van de KUB van alle studiei ich tingen Toegang is gratis Programma 14 00 14 30 Ontvangst met kofhe, m leiding door mevr drs E Poppelicrs, DSO/studentenzaken 14 30 IS 00 Academische onderne mersenThinktank, drs A vanGronm gen, directeur Thmktank, tevens dagvoorzitter 15 00-15 30 Starters van de KUB, wie beginnen en waarom', drs M deHaan, Manager Brabantse Ontwikkelings Maatschappij 15 30 16 00 Startende academici en financiering dooi de Bank drs G Rood en dhr A Fnjters, ING bank Tilburg 16 00-16 30 Persoonlijke ervaringen van een afgestudeerde van de KUB als startende en groeiende ondernemer, drs G Duyf, Directeur Duyf Consul tancy, milieu adviesbureau

De NATO biedt voor het academisch jaar 1993/94 een beperkt aantal beur zen aan Deze beurzen zijn bestemd voor kandidaten die studie of onderzoek doen op gebieden die relevant voor de NATO zijn en leiden tot publicatie Kandidaten moeten hoog gekwalifi ceerdc academici zijn In uitzonde ringsgevallen komen ook anderen voor cen beurs m aanmerking De hoogte van de beurs is Bfr 240 000 Kandidaten moeten zich voor 31 december hebben aangemeld

Van 21 t/m 23 december vmdt het gezelligste toernooi van het jaar plaats het Kerstpiektoernooi Dit toernooi, bedoeld als een aangename afsluiting van sportief 1992, wordt zowel georganiseerd voor zowel de recreant als de gevorderde sporter Het kerstpiektoernooi onderscheidt zich van vele andere toernooien door zijn vele gezel lige n e v e n a c t i v i t e i t e n en door demonstraties verzorgd door landelijk bekende topsporters Zo zal dinsdagavond bokser Arnold Vanderhjde, drie voudig winnaar van olympisch brons, zijn opwachting maken op het KUBsportcentrum Er is reeds contact opgenomen met andere bekende top sporters Dus hou deze drie avonden voor kerstmis vrij en doe mee aan het Kerstpiektoernooi

BIJ voorkeur vantevoren aanmelden, telefonisch of aan de balie van het Informatiecentrum Voor meer infor matie kun je terecht bij Elisabeth Pop pellers, telefoon 013-662135

EDUCATION FOR DEVELOPMENT

11 December 1992 woidt in Leiden een seminar georganiseerd met als thema de rol van samenwerking op het gebied van onderzoek m b t onderwijs en educatie op de ontwikkelingen in Afrika Kosten f 15, Voor meer mforinatie kunt u terecht bij Bureau Buitenland (Robert Ditvoorst) of Rogier van t Rood, C E S E , P O B 90734, 2509 LS Den Haag tel 070 3510591

WETENSCHAPSWINKEL De Wetenschapswinkel biedt de de mogelijkheid om onderzoek te doen voor maatschappelijke gioeperingen Wij bieden hierbij ondersteuning en faciliteiten aan Ben je op zoek naar een onderwerp voor een afstudeeronder-

SPORT KERSTPIEKTOURNOOI

GEPIDAE

Inhetweekendvan27 29novembera s vindt het 'cafe de Wereld International Tournament' plaats Deelnemers worden vrijdagavond ontvangen in cafe de Wereld waarna zij o 1 v hun gastheer/ vrouw verschillende kroegen in zullen duiken Zaterdagavond gaan wc samen met D J Alex terug naar die warme tropische zomer En verder natuurlijk heel veel volleybal' Voor de organisatie kunnen wt nog medewerkers ge bruiken voor b v slaapadressen Meld je dus aan bij Joost, ook voor nadere informatie, tel 376488

19 november 1992

J U N I VILRSKI-

MEMO CONDITIETRAINING/ SKI-GYMNASTIEK

Diegenen die zich willen voorbereiden op een ski vakantie kunnen nu op maandag en donderdag van 17 00 tot

17 45 uur m het Sportcentrum terecht voor een conditie training gericht op het skien Daarin zullen de volgende aspecten aan bod komen Kracht uit houdingsvermogen voor dijbenen met daarnaast algemene conditie voor het lichaam Trainingen worden m de nieuwe zaal van het Sportcentrum gegeven door AdvanBrakel (docent ski-gymnas

tiek) Dit laar geen inschri)ving Iedereen is welkom TENNIS(les-)TOERNOOIEN

Het Sm terkerst toernooi wordt gehou den van maandag 7 december tot en met domderdag 17 december Er zal zowel enkel, duuoel als mixed gespeeld wor

den Het toernooi is voor die mensen, die tenmsles volgen op de niveaus 1 tot en met 5 Je speelt alleen tegen mensen van )e eigen nivo Inschrijfformulieren zullen door |e trainer worden uitgedeeld ti) dens de tenmslessen Ook zoeken we nog enkele mensen die ons willen meehelpen bi) de toernooien Voor op-

gave hiervan, inlichtingen en andere vragen, bel tel 423115 (Manelle of Enk) Voor de niveaus 1 en 2 is er ook dit )aar weeihet Daviskub toernooi Dit wordt gespeeld op vrijdag 18 december en maandag 21 tot en met woensdag 23 december Er zal hiervoor per twee mensen ingeschreven moeten worden Inschrijven voor beide toernooien kan op woensdag 25 en donderdag 26 november op het sportcentrum tussen 17 00 en 18 00 uur (inschrijfgeld f 3,50 per persoon) Dus doe mee, al was het maar voor de vele prijzen die er te wm " nen zijn' LACOSTE

ProcteTiScGamble INVITES TOP STUDENTS ACROSS EUROPE TO THE

1 9 9 3 EURO FINANCIAL SEMINAR W e o f f e r 5 0 students t h e o p p o r t u n i t y t o e n t e r the r e a l business w o r l d a n d d e v e l o p m a n a g e m e n t a n d f i n a n c i a l skills w o r k i n g w i t h Procter & G a m b l e Executives o n a major European p r o j e c t d r a ^ n from our ov/n experience

19 November Ludiek dubbbel Dubbel spel met handicap Je kunt je (indivi dueel) opgeven tot 15 november bij Michiel of Gemma (636140) 2Decem her Sinterklaas Een leuk cadeautje en een grappig gedichtje voor een mede kroko Ook Sinterklaas zelf zal aanwezig zijn Geef je op voor 22 november bij Michiel of Gemma en je krijgt van ons een lootje VIDAR

Het bestuur bestaat sinds 15 november uit de volgende personen Patrick van Gerwen, Praeses, Hanne ke Schieving, Vice Praeses, Sabme Brou wers. Ah actis, Roger Somers, Quaestor, Jan Wentmg, Assessor, Manelle Paquay, Quaestor Domus, Ene van de Ven, Assessor Classicus Donderdag 26 november heeft de akcie het 'Doe Raar Met Je Haar' leest georganiseerd Zorg ervoor dat je dus raar met je haar doet, want anders doet de akcie wel iets raars met je haar

MENU PERIODE 23/11 T/M 27/11 MAANDAG

A p p l i c a n t s s h o u l d m e e t t h e follo>ving r e q u i r e m e n t s : - Qualities of leadership - Outstanding academic record - G r a d u a t i o n in 1 9 9 3 o r 1 9 9 4 - G o o d k n o v / l e d g e o f English

The Euro Financial S e m i n a r >vill b e o r g a n i z e d b y : Procter & G a m b l e ' s A u s t r i a n h e a d q u a r t e r s in V i e n n a

bamigroentesoep of Servische bonensoep rundergoulash of slavmk espagnolesaus poLstamix of broccoli patates frites of njst of gekookte aardappelen veg goulash van tahoe poestamix njst luxe biefstuk champignons DINSDAG

tuinkerssoep of tomatensoep cordon bleu of roomburger champigonsaus spercieboontjes of spinazie gebakken of gekookte aardappelen veg cordon bleu champignonsaus spmaziegckookte aardappelen luxe 2 varkensoesters WOENSDAG

W e w i l l hold t w o sessions: - March 28 - April 2, 1 993 - April 25 - 30, 1 993

T r a v e l a n d a c c o m m o d a t i o n e x p e n s e s v\rill b e p a i d f o r those students selected.

erwtensoep of heldere aspergesoep nasi goreng kroepoek scroendeng-sate pindasaus augurk-ananas of spckschnitzel bruine bonen gekookte aardappelen veg nasi goreng-kroepoekseroendeng sate-pindasaus ananas luxe holsttiner schnitzel DONDERDAG

Please s e n d " C u r r i c u l u m V i t a e " v/ith a c a d e m i c q u a l i f i c a t i o n s i n English b y D e c e m b e r 1 8 , 1 9 9 2 to

Euro Financial S e m i n a r Procter & G a m b l e Benelux N . V . Divisie N e d e r l a n d T a v . M s I v a n Toor Postbus 1 3 4 5 - 3 0 0 0 BH R o t t e r d a m

spmaziesoep of heldere maissoep gehakt in bladerdeeg of runderlapjt vleessaus andijvie a la crème of rode kool pommes noisettes of gekookte aardappelen veg soja in bladerdeeg andijvie a la creme-pommes noisettes luxe entrecote au poivre VRIJDAG

minestronesoep of komngmnesoep gebakken vis met hollandaisesaus of ragoutschmtzel met kemesaus wortelen of doperwten aardappelpuree of njst veg groentesouffle kemesaus doperwten njst luxe gebakken tong

19 november 1992 ^UNIVERSHI­

Cultuurredactie: Monique Muld er

Z ­­ Cimst Si JKuJtUt^j^ 2

'Gallas' geeft pas op het einde kippevel Toen ik klein was, zag ik op onze zwart­wit tv een film over het tries­ te leven van de Joodse operazanger Joseph Schmidt. Het verhaal ben ik vergeten, wel weet ik nog dat ik door de muziek, gecombineerd met ellende, hartverscheurend heb ge­ huild. Zelfs nu nog als ik toevallig de stem van Schmidt hoor, kruipen de rillingen over mijn rug omhoog. Die wisselwerking tussen emotie en muziek, tussen het aangrijpende van vreugde of ver­ driet en het theatrale van opera zou je ze­ ker bij een stuk over Maria Callas ver­ wachten. Tekstschrijver fean­Yves Picq verzamelde alle interviews die de operadiva gaf en reconstrueerde die tot een persoonlijk verslag. Haar bewogen leven biedt momenten te over voor een boeiende monoloog.

♦ D insdag 24 nov.: Studiezaal: Callas.

Zeker als iemand van het kaliber Sigrid Koetse in de huid van Callas kruipt. Haar aanwezigheid op het toneel is ontegenzeggelijk sterk. Sober in het zwart gekleed, en vooral het eerste gedeelte van de voorstelling, sober in haar gebaren. Ze past perfect in het decor, dat imponeert door zijn eenvoudigheid en vreemd genoeg past bij een ster als Callas. Koetse vertelt haar verhaal ingetogen, met prachtige dictie en mimiek. Met kleine beweginkjes, stembuigingen en vuurschietende ogen geeft ze op de beste momenten een indruk van de legendarische zangeres. De toeschouwer voelt zich een inter­ viewer die de immense eer heeft De Diva te woord te staan. Als bijvoor­ beeld een van haar ringen blinkt in het spotlicht, gloort er iets van de glamour en grootsheid die Callas uitstraalde. De room van de voorstelling is pas echt te proeven wanneer de indruk­ wekkende muziek de zaal inrolt en

Trippen en plateauzolen in het leven voor de dood Voor wie wel eens op plateauzolen staat of op een houseparty komt, is Hans ­ het leven voor de dood ge­ woon een must. De film vertelt twee verhalen. Dat van de Amster­ damse scene van artiesten, musici en schrijvers in de jaren zestig en het verhaal van Hans van Sweeden, componist, acteur, muzikant, drug­ gebruiker, minnaar, danser en pre­ beatdropout. Op 23­jarige leeftijd maakte hij zelf een eind aan zijn leven door een schot uit een jachtge­ weer. Van Sweeden was een trendsettend bezoeker van het Leidseplein in de late jaren vijftig tot zijn dood in 1963. De film die cineast Louis van Gasteren aan hem wijdde, gaat voor een even groot deel niet als wel over hem. Uit gesprekken met mensen die hem hebben gekend (velen nu bekende Nederlanders) ontstaat een beeld van die tijd. Liefde, dood, experimenten met drugs, opvoe­ ding, het kiezen van vrienden, een beroep en een identiteit, alles komt aan bod. Parallel daaraan ontstaat een beeld van Hans van Sweeden en zijn functie van voorloper van de roaring sixties.

De interviews met artiesten die Hans hebben meegemaakt leveren soms hilarische fragmenten op. Johnny The Selfkicker van Doom over zijn entree in het hoofdstedeli­ jke circuit: 'Ik viel met mijn neus in de boter. Er waren mensen die trichloorethyleen sno­ ven, er waren wijven te neuken, alles kon en al­ les gebeurde dus ook.' Een vriend over de feestjes die ze bezoch­ ten: 'Hans ging dan al­ tijd naar de badkamer, naar de medicijnkast, om te kijken wat erin zat. Dan probeerde hij of de pillen daarin een kick gaven.' Willem Nijholt vertelt over de laatste nacht van Hans. 'Hij zei dat hij er genoeg van had, omdat het toch alti)d hetzelfde was. Ik mocht niet met hem mee, omdat hij er een cmde aan ging ma­ ken. Maar ook dat zei hij wel vaker.' Hans ­ het leven voor

de dood is een bijzondere film die ondanks zijn lengte ­ 2,5 uur ­ tot het einde toe boeit. De kracht schuilt in de vele onderwerpen die in de ge­ sprekken aan de orde komen, en in de (niet­) alledaagse vertellers. De

strijd die ze hebben gestreden voor andere normen, hebben velen uit­ eindelijk verloren. Niet voor de lief­ hebber van actie dus, maar wel voor iedereen die wel eens van die 'magi­ sche jaren zestig' spreekt. [Rf]

♦N^<

: F I L JM ^

spelers zelf vaak het leukst is.' Dat laat onverlet dat het publiek muisstil luistert naar de klanken die Parkins uit haar electrische harp haalt. De snaren van dit zelfbedach­ te instrument zijn dezelfde als bij een electrische gitaar, er zit een tremolo op (de haak die gitaristen gebruiken om een trillend geluid te krijgen) en ze bespeelt het instru­ ment met een dun stangetje dat ze tussen de snaren doorhaalt. Ze is klassiek geschoold op piano en harp, maar deze harp klinkt duivels. De tonen hebben een snerpende klank, die af en toe aan een versterk­ te zingende zaag doet denken. Uit Korea was er Jin Hi Kim op de Koreaanse komungo. Een groot.

dat is in het begin te weinig het geval. Het stuk werkt toe naar een climax, waarbij het zwaartepunt ook wat de muzikale inbreng be­ treft op het emdc ligt. Jammer, want Callas' woorden zouden zo onein­ dig meer krachtig zijn wanneer ze ondersteund zouden worden door haar zang. Hoe kun je een leven vol trots, hardheid, verdriet, ijdelheid en angst nu beter uitdrukken dan in de stukken die Callas bi)na haar hele leven ten gehore bracht? In La Gioconda of in Callas' lievelings­ opera Norma ligt de tragiek ver­ scholen die 'Callas' van Toneel­ groep Amsterdam alleen met woor­ den tracht op te roepen. Het Joseph­ Schmidtgevoel laat daardoor op zich wachten tot het einde. Waar­ door je toch met kippevel de zaal verlaat. [MvA]

AGENDA MUZIEK ♦ 23­11 Café de Plaats, Piusplein 6 1 , 22.30 uur: Keith Hancock en Lee Collinson, Engelse muzikanten. Toegang gratis.

♦ 23­11 Paradox, Willenn II straat 24, 21.30 uur: Kalman Balogh's Cimbalon Band, zigeuner­cimbaal uit Hongarije.. Toegang 7,50.

♦ 25­11 Noorderligt, Veldhovenring 79, 21.00 uur: Björn Again, Autralische groep imiteert ABBA zodanig dat ABBA herleeft. Toegang 20,00 (WK 17,50).

RLM Filmtheater Louis, L Bouwmeesterpin 1 :

♦ 19, 20 en 21­11 The dead van John Huston, visies op leven en dood in D ublin 1904, in kader lustrum KUB, 19.30 uur, en IVIacbeth van Roman Polanski, gruwelen op het grote doek nog indnngender, 22.00 uur;

♦ 23­11 Don Giovanni van Joseph Losey, filmregistratie van opera­opvoering. Vooraf lezing 'D e eeuwige verleider' door Hans van D nel, 19.30 uur;

♦ 24 en 25­11 IVIan of Fiowers van Paul Cox, leven van eenzame exentnekeling bestaat uit kunst, bloemen en erotiek, 19.30 uur, en Hans, het ieven voor de dood (zie recensie), 22.00 uur. Toegang alle films 8,50 (CJP 7.00).

THEATER ♦ 21 en 22­11 NS­hal (ingang NS­plem): Borderline Rendez-vous, internationaal danstheater uit Amsterdam over ontdekkingsreizen (Columbusjaar), 21.00 uur, toegang 10,00 (krtverk. schouwburg)

♦ 24­11

Duivelse harp en radiootje op de gitaar Experimentele improvisatie zal iemand die gewend is alleen naar radio drie te luisteren, niet onmid­ dellijk aanspreken. Er is geen spra­ ke van muziek maar van klanken, voortgebracht door instrumenten die op niet traditionele manier worden gebruikt. Van een compo­ sitie is geen sprake, want de muzi­ kanten improviseren erop los. Toch kan het heel spannend zijn als luisteraar. Er gebeurt iets op het podium dat niemand kan voorspel­ len. Er staan instrumenten die je nog nooit hebt gezien. Maar, zoals de New Yorkse Zeena Parkins zei na het Melodies optreden in Para­ dox afgelopen maandag: 'Ik ben me er altijd van bewust dat het voor de

Bijdragen: Mark van Assen en Rien Jans

liggend snaarinstrument, waarop ze zittend op een verhoginkje tok­ kelde met een rieten pennetje. De rustige manier waarop zij speelde was zeer tegengesteld aan de druk­ ke bewegingen die de westerse muzikanten maakten tijdens het improviseren. De Japanse Ikue Mori droeg bij op de drumcomputer. De initiatief­ nemer van het 'Melodies'­project, Peter van Bergen, had naast een normale saxofoon een enorm naar boven en beneden verlengde 'con­ trabassaxofoon' staan. De twee laatste spelers, Huib Emmer en de Tilburger Jacques Palinckx, hadden een normale elektrische gitaar, waarop ze fratsen uithaalden als

een radiootje op de snaren houden en met de bladmuziekstandaard over de snaren schuiven. Vooral de gitaren moesten zich inhouden om de rest niet te overstemmen, wat niet altijd lukte. Maar in de rustige gedeelten was de verhouding goed, waardoor soms een meditatieve sfeer opgeroepen werd. Niet voor lang, want de spelers moesten hun spanningen af en toe ook ontladen in keihard rammen en zoveel mo­ gelijk disharmonie. H et publiek bedankte hun daarvoor met uitroe­ pen. Ik had meer bewondering voor de beheerste momenten, waarop de concentratie van de gezichten was af te lezen. [MM]

Schouwburg Studiezaal, L Bouwmeesterpin 1 : Callas (zie recensie), 20.15 uur, toegang 17,50 (CJP 12,50)

♦ 25­11 KUB­terreinen: Pythische Spelen, voorproefje voor apnl, muziek, theater, beeldende kunst, letteren door studenten.

TENTOONSTELLINGEN ♦ t/m 21­11 Galene Artikel, Wilhelminapark 53: Interacties tussen grafieken en objecten van Paul Bogaert en Rob Rijbroek. ♦ vanaf 21­11 Noordbrabants Museum, Spoorlaan 434: Brabants Landschap, unieke foto's en kaarten vanaf de 16e eeuw. Toegang 5,00.

SELECTIE

JAKKEREN Tik, tak. Vier dagen tot D-Day. Van Diek en ik spreken nog slechts in telegramstijl met elkaar. Na anderhalf jaar gejacht en gejaag tikken we als tijdbommen. Vijfhonderdveertig dagen scheiden ons van het onzalige moment dat Diek, heet van die onverklare koorts die hem verteert, voorstelde: 'waarom organiseren we geen Columnistennacht? ' Waarom eigenhjk niet? Nu, na 18 maanden, zou ik hem het onweerspreekbare antwoord kunnen geven. Omdat het gekkenwerk is, omdat de wereld er niet mee vooruit wordt geholpen, omdat organiseren de ondankbaarste onder alle activiteiten is, omdat je opbrandt voor de lol van een ander en je er zelf geen ene moer wijzer van wordt. Maar daarvoor is het nu allemaal te laat. Denk je dat je aan alles hebt gedacht, blijkt dat er vrijdag de 20e november tot laat in de middag colleges worden gegeven in AZ115. De informatie die we daarover hebben ontvangen (gebouw A heette leeg te zi)n op 20 november) bhjkt niet te kloppen. Juist de zaal waar w e een programma-onderdeel hebben gepland. De zaal waar - naar voorlopige i n s c h a t t i n g v a n vormgevers Knabbel en Babbel een slordige zes tot acht uur werk moet worden verricht voordat er optredens plaats kunnen vinden. Nondeju! Veel te weinig tijd om nog op te bouwen na het laatste college dat pas tegen vijven afloopt. Tik, tak, tik, tak. Wat hebben we allemaal nog meer over h e t hoofd gezien? Zullen ze allemaal wel komen? Waar zijn we aan begonnen... Tik, tak, tikke, tak. We k l u i v e n op onze

7>opia.I Tomnan,en,

nagelriemen, slapen slecht en 'fressen Teppich'. Het werkprogramma van de laatste week doet ons duizelen, maar we blijven - althans naar b u i t e n toe - flink. Overleg met die en die, regelen, regelen en nog eens regelen. En dan die vijftig zonnebrillen. Er moeten vijftig zonnebrillen komen voorde vrijwilligers, die ons - goed van hart - bij zullen staan op het uur der waarheid. Maar waar haal je midden november nog vijf-

2?^^cfe^

KUB-studenten zijn met het mondiale energieprobleem erg begaan, getuige de vele reacties op de puzzel uit nummer 9. Wat is de kortste afstand tussen de digitale nul en dito nul, als men 'afstand' definieert in termen van de horizontale en vertikale balkjes waaruit een digitaal cijfer is opgebouwd, zo luidde de vraag. Van nul naar nul via de conventionele weg zijn dat 30 stappen, de Britse kunstenaar Paul Clark kwam tot 18 stappen en statistiek-docent Hans Moors tot 16. Kan het een pondje minder, zo luidde de vraag? Dat bleek een uitdaging. Uitgebreide wiskundige verhandelingen ontvingen we, complete computerprogramma's m e t uitdraai. Een enkeling liet (alleen) het gezonde verstand werken en kwam ook met hoofdwerk een heel eind. Alle twintig inzendingen zijn van een hoge kwaliteit, oordeelde juryUd Moors. Als wmnaar wees hij Lex van de Pol (econometrie) aan, die met vier oplossingen kwam: 0,8,6,5,9,4,1, 7,3, 2,0 en O, 8, 2, 3, 7, 1,4,9,5,6, 0. Beide rijen leveren ook in omgekeerde volgorde een correct resul-

^^^ ^

^^^^

tig hardrode zonnebrillen vandaan die de medewerkers tijdens de Nacht herkenbaar moeten maken? Moet de juryvoorzitter nog worden

taat op. Dat de zestien stapjes niet te overtreffen zijn, bhjkt wel als de puzzel wordt omgezet in een Lineair Programmering-probleem. Maar: 'Als er toch een efficiëntere reeks moet komen is het beter om nieuwe symbolen te introduceren, waarbij het aantal verschuivingen nog lager is dan zestien', schrijft Lex van de Pol. Met deze rüeuwe symbolen is het aantal verschuivingen

O ^

en^e SCHILDPAD steeds één. Rick Hoogendoom verdient met zijn handgeschreven paper van tien kantjes een eervolle vermelding. Meesterpuzzelaar HansMoors kan het niet laten en schreef het volgende verhaal. Een man (M) komt bij een loket om huursubsidie aan te vragen. De ambtenaar (A) vraagt.

( * « . „ - . dan,^-,- en m.x«J team. tonnen •-^'•"'J^^^'^';^

vraagt me op zijn beurt afgemeten of ik op wil houden met het trommelen van mijn vingers, het wippen op mijn stoel. Ik zie hem hjden als ik weer eens aan mijn haar zit te trekken. Tik, tak,tik,tak. En dan ook nog dat geouwehoer over die vrijkaarten. Omdat we maar 2500 van die kaarten hebben moeten we zuiiüg zijn. Nu hebben we - na een paar jaar columneren nog maar weinig vrienden, maar toch nog net genoeg om woorden te krijgen over het aantal te vergeven vrijkaarten. We spraken af dat we per organisatiedeelnemer niet meer dan drie vrijkaarten zouden krijgen. Drie, dat is natuurlijk niet veel, maar anders loopt het al snel uit de hand. Ruimhartiger springen we om met onze zakezoals het ambtenaren betaamt, naar lijke contacten. Wie ons op een naam, adres, burgerlijke staat, inof andere manier heeft geholpen komen en wat dies meer zij. Ook mag er natuurlijk voor niks in. vraagt hij of de man kinderen heeft Dat vage nuttigheidscriterium en de leeftijd van hen. M.: 'Ik heb zorgt voor veel gedoe. Want op twee kinderen. Het produkt van een welke manier zijn we dan wel leeftijd is de leeftijd van mi)n geholpen door deze en gene? Met schoonmoeder. Het verschil van de veel verwijten over en weer markwadraten van hun leeftijd is mijn cheren we de grootboekhouding huisnummer.' Hij hield wel van van onze zakelijke contacten ambtenaartje pesten. door en worden het niet eens. InA.: 'Hmm. Interessant.' eens blijken al onze persoonlijM.: 'De som van hun leeftijden is ke contacten zakelijk en anderseen veelvoud van 6. Precies drie jaar om. Dat geeft natuurlijk te dengeleden was de leeftijd van de ken. oudste een veelvoud van de leeftijd Tik, tak, tik, tak. Voor de lol van van de jongste.' een ander, en stik voor niks. A.: 'Nou weet ik het nog niet.' Tikke, takke, tikke, takke. LiefM.: 'En geen van de leeftijden van dewerk met steeds minder liefmijn kinderen is een 3-voud.' de, maar gelukkigloopt de kaartverkoop als een dolle, schijnen Wij vragen de leeftijd van de al onze columnisten nog steeds schoonmoeder, plus de wijze waarte komen, en hebben we in esop u aan deze berekening bent gesentie alles geregeld...of hebben komen. [MK] we nog wat vergeten? Tik, tak, tik, tak, tikke, takke, tikke, takOplossingen vóór 26 november ke, tikke, takke... inleveren bij univers, A 16. Onder de goede en meest originele inzending wordt een boekenhon van fl 25,- verloot.

geïnstrueerd? Verdaasdonk heeft nog vragen. Even regelen dus. Tik, tak, tik. tak. We staan op scherp en de goede verstandhoudingen worden zwaar op de proef gesteld. Om het minste geringste zitten we elkaar in de haren. Ik begin dingen aan Diek te zien die me nog nooit eerder zijn opgevallen. Hoe die na een opmerking steeds hakkerig zijn bril recht op zijn neus tikt. Dat begint me te ergeren. Diek

^ ,

j ^ ,