1992 03 27

UNIVERS Tllburgs Universiteitsblad - 27 maart 1992 - jaargang 29 - nummer 24

College wil behandeling nota Intern Verdeelmodel uitstellen Het College van Bestuur wil onder druk van de faculteiten de behandeling in de universiteitsraad van de concept-nota intern verdeelmodel uitstellen van april naar begin juli. Dit heeft het college vorige week donderderdag meegedeeld in de Commissie Planning en Begroting, waarin vertegenwoordigers van de fracties uit de universiteitsraad zitting hebben.

Gerard Evers: steeds minder grip op de materie

De faculteiten hebben zich kritisch uitgelaten tegenover de veranderingen in de voorgestelde financieringsstructuur. Er is meer

tijd nodig om het nieuwe model te bediscussiëren, aldus motiveerde het college het uitstel van behandeling. De raadsfracties vrezen dat hierdoor de .invoering van het nieuw intern verdeelmodel op één januari 1993 niet gehaald wordt. Dr. G. Evers van de fractie Breed Front en commissievoorzitter desgevraagd: 'Zo lang het college niet met besluitrijpe voorstellen komt, krijgen wij het gevoel dat wij als raad steeds minder grip kunnen krijgen op deze materie. We hebben ons nadrukkelijk beraden over de mogelijkheid om zelf met voorstellen te komen met betrekking tot het verdeelmodel.' De Progressieve Studentenfractie heeft een alternatief model ingebracht waarin de aantallen behaalde doctoraaldiploma's extra meetellen zodat de studierendementen een grotere rol spelen in de financiering van de faculteiten. In het model dat het college voor ogen staat - de zogenaamde variant E - worden de faculteiten betaald op basis van de aantallen ingeschreven studenten en doctoraaldiploma's terwijl de onderzoekschool een aparte financieringsbron vormt. In het voorstel wordt een deel van de facultaire begrotingen en de gelden voor het voonwaardelijk gefinancierd onderzoek ingehouden voorde vorming

van een centrale pot. Die bedraagt dan zo'n 12 miljoen gulden. De faculteiten zouden dan via afzonderlijkeafspraken in convenanten aanspraak kunnen maken op de gelden. (GR)

'Gele kaart' voor College De houding van het college naarde raad en met name de gang van zaken rond de nota Intern Verdeelmodel en de kinderopvang, waarbij het college een motie van de universiteitsraad genegeerd zou hebben, is een bron van irritatie bij de fracties. Zij zouden onvrede hebben met de kwaliteit en hettempo van de stukken die het college naar de raad stuurt. Naar verluidt hebben de fracties PLM, Breed Front, PSF en TSO een motie opgesteld waarin de gewraakte handelswijze van het college aan de kaak wordt gesteld. De'Gele kaart' voor het college zal mogelijk deze week donderdag in de universiteitsraad ingebracht worden.

Stunten in de storm

Dinsdag 24 april, 13.00 uur. De fractie Juristen 2000 zet haar verkiezingspogramma kracht bij met een steiie-wandafdaling. Ondanks windkracht 6 werden enkele vrouwelijke toeschouwers even gevangen: 'Al was het maar omdat die jongens zulke strakke broeken aanhebben.' (PS)

de prikkels van prof. Van Veldhoven. Met psychologie kom je binnen de economie ook een heel eind.

cultuurverschillen en taalachterstand zorgen voor moeilijkheden onder allochtone studenten

de Verenigde Naties hadden veel eerder moeten ingrijpen in Joegoslavië. Een gesprek met Willem van Genugten (foto), hoogleraar Rechten van de Mens

Commissie studeert op Natuur- en Milieustudies Nadat een verkenningscommissie heeft geadviseerd een studierichting Wiskunde aan de KUB in te stellen, is nu een commissie aan het bezien of er een studierichting Natuur- en Milieustudies kan komen. In mei hoopt de commissie met een advies te komen, aldus rectoren commissievoorzitter prof. dr. L. de Klerk. Volgens hem is de deskundigheid voor de studie op de universiteit aanwezig: 'Als je ziet dat die verspreid is over vakgroepen en faculteiten, acht ik het mijn taak om te kijken of dat niette coördineren, te ontwikkelen en te bundelen valt.' Verder is De Klerk in overleg met

prof. dr. G. van Heek van de sociale faculteit voor de mogelijke inrichting van een studierichting Gezondheidskunde. Er zijn enkele bijzondere hoogleraren op dit gebied aan de universiteit verbonden. Tot slot heeft de rector 'in studie' of er een studierichting Informatica aan de KUB kan komen. Voorwaarden voor eventuele nieuwe studierichtingen zijn dat deze moeten passen binnen de maatschappij en geesteswetenschappen, waarin de KUB zich profileert, en dat er voldoende belangstelling is van studenten. (GR)

Ombudsman: meer klachten over studiefinanciering De Nationale Ombudsman heeft vorig jaar het aantal klachten over het ministerie van Onderwijs en Wwetenschappen met bijna een kwart zien toenemen tot in totaal 310. Verreweg het meeste werk leverde opnieuw de Informatiseringsbank op. Ook de OV-studentenkaart BV zorgde als nieuwkomer voor veel klachten. De BV hanteert haar eigen spelregels volgens de Ombudsman 'erg strikt' en soms zelfs 'onjuist'. U it het deze week verschenen jaarverslag van de Ombudsman over 1991 blijkt dat het ministerie van O&W nu op de derde plaats staat op de ranglijst van klachtenveroorzakende departementen in ons land. Bijna tien procent van de 3304 behandelde klachten betrof het beleidsterrein van minister Ritzen. Van de 761 geschreven rapporten ging zelfs een op de acht (101 stuks) over Onderwijs. Maar de bron van deze groeiende stroom krachten ligt zoals bekend niet louter in Zoetermeer. Net als vorig jaar zorgde de Informatiseringsbank in Groningen, de instantie die de wet studiefinanciering uitvoert, voor de meeste problemen. Over de 67 rapporten die aan deze dienst in 1991 werden gewijd, merkt het jaarverslag op dat er nogal wat fout gaat bij de gegevensvenwerking. Omdat aanpassing van programmatuur al gauw miljoenen kost, wacht de bank soms te lang met aanpassingen. De Ombudsman wijst erop dat individueke studenten toch recht hebben op een 'behoorlijke uitvoering' van de regelingen. Zijn rapporten hebben volgens de

Ombudsman overigens wel invloed gehad, ook op de Informatiseringsbank. Hij vind tdat er het nodige is verbeterd, ondermeer in de voorlichting aan klanten. Ook de prijsverlaging van een telefoontje naar een van de Steunpunten van 30 naar 20 cent - zou een gevolg zijn van een onderzoek van de Ombudsman. Een nieuw zorgenkind was vorig jaar de OV-studentenkaart BV, waarover 19 rapporten werden geschreven. Vooral het optreden van deze BV tegen studenten die deze kaart ten onrechte bezaten is vaak 'buitengewoon hard en onbillijk' geweest. Zelfs sommige studenten die na deskundig advies ervan overtuigd waren dat ze terecht studiefinanciering kregen moesten, toen hun beurs toch werd ingetrokken, voor hun OV- kaart een commercieel tarief van f 331,25 per maand terugbetalen. De Ombudsman vindt dat de BV haar eigen regels 'erg strikt' en soms 'niet juist' hanteert. Bovendien wijst hij op de wel erg grote kloof tussen die 331 gulden en de 61 gulden die studenten vergoed krijgen als ze hun OV-kaartte laat ontvangen. De LSVb wees er woensdag in een reactie op het verslag van de ombudsman op dat de onredelijke behandeling van studenten door de firma Studentenkaart nog niet voorbij is. Minister Ritzen heeft op aandringen van de bond al in septembertoegezegd iets aan de problematiek te doen. Maar effect heeft dat volgens de LSVb nog niet gehad. (FS/HOP)

MATSERTJES

matsertjes 'Matsertjes' kunnen enkel per ingevulde matserbon worden opgegeven bij de redactie. Contant betalen. Tot 30 woorden kosten ze f 5 , - Tussen 30 en 60 woorden f 10,-; onder nummer f 2,50 extra. Reacties op adverteren onder nummer naar de redactie sturen.

COLOFON

VERHUIZEN: De gebroeders Melissant hebben mooiere auto's. Maar goedkoper en makkelijker is het vervoer met Erro. 7 Dagen per week, ook 's avonds. Inclusief hulp. Tel. 438105. Doen dus! TYPEWERK: Voor al uw typewerk, correct en snel op wp 5.1: Bert Haans. Prijs f2,50 per pagina. Telefoon 013685951 (overdag), 013-356128 ('s avonds).

STUDEREN IN HET BUITENLAND: Efact organiseert op woensdag 1 april vanaf 13.30 een voorlichtingsmiddag over studeren in het buitenland, m.m.v. Bureau Buitenland, Studenten met buitenlandse ervaring en anderen. Plaats: AZ-111.

YORT-GIMNASTIEK: Een gezonde geest in een gezond lichaam!! Een synthese tussen yoga en sport. Houding- en figuurverbeterend èn lenigmakend. Gewrichtsgy mnastiek en konditieverbeterend. Willebrordplein 5, Tilburg. Tel. 013-423997.

PRAKTIJK AURORA: Vage klachten, werkstress of (complexe) allergie? Laat gezondheid doormeten en passende medicamenten scannen m.b.v. electro-acupunctuur (VEGA-test). Info/afspraak: Praktijk Aurora, dr. i. vanLier, tel. 04907-63399.

REISBOEKWINKEL ATLAS: Landkaarten en reisgidsen van de hele wereld. Ook ruim aanbod reisverhalen en atlassen. Heuvelstraat 103-4, Passage Heuvelhof, tel. 013-360438. Geopend van maandag tot en met zaterdag van 10.30-18.00.

HOLLAND ZAT?: Kom dan naar de door Efact georganiseerde voorUchtingsmiddag over studeren in het buitenland. Deze middag vindt plaats op woensdag 1 april vanaf 13.30inAZ-l 11.

TYPEWERK: Voor snel en vakkundig uittypen van uw scriptie, afstudeeropdracht, proefschrift op de PC. Bel IVT Reinout, tel. 040-852587. We berekenen een speciaal studentenrarief. Ook kunnen we het typewerk kopiëren en inbinden.

GEVRAAGD: Tot aan de vakantie hebben wij ruimte voor een aantal studenten die op oproepbasis gegevens in onze computer wdlen verwerken. Bel Garant-OMatic Rijen. 01612-20300. EXCURSIE: Op 21 april organiseert de excursiecommissie een excursie naar KBB in RotterdamAVoerden. Onderwerp is logistiek. Aanmelden voor dezeexcursie op de Efact-kamer O-50. SEX?! TABOE?: Op de KUB? Kom erachter door lid te worden van de Werkgroep Lesbische en Homostudies en mee te doen aan haar aktiviteiten. Bel Wouter (013-350692) ofHelma(076-143216). EFFECTIEF SOLLICITEREN: Job-Planning: adviesbureau vooro.a. opstellen van uw sollicitatiebrief, sollicitatiegesprekstraining, loopbaanadvies, groepsseminar 'werk veroveren', beroepskeuze-advies en bedrijveninformatie. Bel voor meer informatie of een vrijblijvend oriënteringsgesprek met: Job-Planning, tel. 013-334579 ofna 18.30 uur: 013-334165. LUCHTKASTELEN: Wie automatiseert tegenwoordig niet? Maar hoe zorg jeervoor dat't succesvol gebeurt? Succes door informatie-systemen: luchtkastelen of realiteit? Kom ook naar het SBIT-congres: 'luchtkastelen van steen' op 9 april. Informatie & opgave: SBIT, 0-48, tel. 013-662998. GEVRAAGD: Studenten die op oproepbasis licht inpakwerk willen verzorgen. Postorderbedrijf Garant-0-Matic in Rijen. 01612-20300. PRAKTIJK AURORA: Nieuwgierig naar je kwaliteiten en persoonlijkheid? Je relaties verbeteren? M.b.v. een astrologisch consult krijg je deskundige adviezen. Voor mfo/ afspraak: Praktijk Aurora, dr. J. van Lier, tel. 0490763399. GEZOCHT: Studenten uit Noord Holland zoekt per juni/juli '92 woonruimte in Tilburg; liefst studentenhuis. Mijn dank alvast voor diegene die mij hierbij zo spoedig mogelijk kan helpen. Tel. 072-611759. CONGRES: Mercurius organiseert congres 'Macht van de aandeelhouders & beschermingsconstructies'. Het wordt gehouden op 16 april 1992 in de aula van de KUB. Kosten studenten f 15,-; leden Mercurius f 10,-. Inschrijving of info bij de stand in gebouw A of kamer O 51, tel. 662992.

THINKTANK BUSINESSPLAN CONTEST: Ideeën vooreigen bedrijf? Wedstrijd met f 25.0(X),aan prijzen voor de vier beste businessplannen. Sluiting 3 april. Uitreiking op Entrepreneurial Day: 18 juni EUR. Info: Thinktank: 03402-63742. NIEUW IN TILBURG: Reisboekwinkel Atlas, gespecialiseerd in landkaarten, reisgidsen, taalgidsen, reisverhalen, atlassen, plattegronden, fietskaarten en wandelkaarten. Heuvelstraat 103-4, Passage Heuvelhof, tel. 013-360438. TAALREIZEN: De Nieuwe Informatiebrochure over 'Taalreizen' van Lexton Language Programs is uit. Spaans, Frans, Engels, Italiaans, Duits, Portugees, Grieks, Chinees en Japans. Wereldwijd 45 scholen. Internationale groepen. Verblijf in gastgezin/ appartement/studentenresidentie. Startdata gedu1 rende hele jaar. Je hebt al een 2-weekse cursus Spaans in Salamanca vanaf f 650,- inclusief accommodatie in een studentenappartement. Bel voor onze Nieuwe Taalreizenkrant en Informatiebrochure: 101620-37700. GITAARLESSEN: Klassiek gitaaries door bevoegd privé-docent. Stijl: van renaissance t/m hedendaagse muziek. Voor informatie: 013-636972. Janis Aamoutse.

NEDERLAND IN DE UITVERKOOP?:

Als je meer wilt weten over fusies, overnames en de manier waarop ondernemingen zien beschermen, kom dan naar het Mercurius-congres 'Macht van de aandeelhouders & beschermingsconstructies' op 16 april a.s. KUB. Kosten studenten f 15,—; leden Mercurius f 10,—. Info en inschrijving stand gebouw A of kamer O 51, tel. 013-662992.

FILOSOFEN OPGELET: Bocca della Veritii nummer 4 is uit. Wie nog geen exemplaar ontvangen heeft, kan dit afhalen bij het secretariaat (P 2.221). LAATSTE KANS: 9 April in Noorderligt: Slot-ECO-feest met Rowwenhèze. Slechts 2 kaarten p.p. op vertoon collegekaart. GEVRAAGD: Engels bedrijf zoekt voor het aanbieden van haar collectie enthousiaste dames. Eigen tijdindeling, goede verdiensten. Tel. 01608-17105. LAATSTE KANS: Samenvatting strategische besluitvorming. Bel voor info: 013-353172. DAGRETOURBONN: Op maandag 6 april a.s. kun je voor slechts f 25,naar Bonn en terug. Vertrek universiteit om 6.30 uuren terug om 22.00 uur. Informatie Anton: 073146782 (Anton). ZIN IN EEN FRISJE?: Doe mee aan de Tilburgse Studenten Kroegentocht op dinsdag 7 april. Voor het ludieke bedrag van f 15,- ontvangt u ± 10 consumpties en een uniek TSK-shirt. Shirts en bonnenboekjes alleen in voorverkoop verkrijgbaar; ben er op tijd bij want op = op. Let op de posters!! STUDENTENCAFÉ KANDINSKY: Happy hour: zondag van 21.00 tot 22.00 uur. Telegraafstraat 58. BEDRIJFSBEZOEK: Donderdag 2 april gaat Isabest naar VB-Accountants interesse?? Aanmelden: Isabest-kamer of Isabest-standje, hal gebouw A. ISABEST: Studievereniging Isabest zoekt commissieleden voor het organiseren van een congres. Interesse? Bel Marko, 435928 of Monique, 637869. KANDINSKY: Bierspecialiteitencafé Kandinsky. Alle dagen open vanaf 12.00 uur. Telegraafstraat 58. GEVRAAGD: Parfum en Cosmeticabedrijf zoekt enthousiaste mensen van 20jaarof ouder, die via eigen tijdsindeling haar produkten willen verkopen. Goede verdiensten en carrièremogelijkheden. Interesse? Bel 04160-39446 (vanaf 17.30 uur). LET OP!: Samenvatting a f 10,- Strategische Besluitvorming. Bel voor info: 013-353172. CAMP AMERICA: Zoekt: zwemonderwijzers, tennisleraren, zeilinstructeurs, handboogtrainers, schietsportleiders, kano-instructeurs, paardrij-instructeurs en verpleegkundigen die 9/10 weken willen werken in USA-zomerkamp. Info: Camp America, Travel Active Programmes, Postbus 107, 5800 AC Venray. Tel.: 04780-88074.

Betaald matseren Voor f5,- vult u onderstaande ruimte boordevol, inclusief trefwoord bovenaan. De matsertjes kunnen enkel met deze leesbaar ingevulde bon (één letter, leesteken of spatie per blokje) bij de redactie worden ingediend. Betaling kan per giro- of betaalkaart onder gesloten omslag of op de redactie. Vergeet niet ook naam en adres in te vullen.

§<•

EXCURSIE BONN: De TFLR organiseert een studiedag naar het Duitse parlement in Bonn op maandag 6 april a.s. Kosten f39,- incl. lunch (abonnees f5,- korting). Formulieren voor deelname en programma' s verkrijgbaar op kamer B 1003. Tel. opgave 's avonds 073-146782 (Anton).

Univers

boekverkopers Juliana van Stolbergstraat 25 5038 A M Tilburg Tel. 013-426252 Fax 013-359940

Algemene & Wetenschappelijke Boekhandel

STAP AF OPEEN PRIMA ^ eksakt ^ ^ ^

uitzendbureau

Tbinslraal34,ritburg,TelefbonOl3-362930

3-112" HD DISKS: Let op: nu met turbo-format! f 18,50. Bel Mamix: 680272,

ZIN IN EEN BIERTJE:? Doe mee aan de Tilburgse Studenten Kroegentocht op dinsdag 7 april. Voor het ludieke bedrag van f 15,- ontvangt u ± 10 biertjes en een unie TSKshirt. Shirts en bonnenboekjes alleen in voorverkoop verkrijgbaar; ben er op tijd bij want op = op. Let op de posters!!

PILLOT

Naam: Adres: (Tel: ..

27 maart 1992

univers

tilburgs universiteitsblad redactie pieter siebers (hoofdredacteur a.i.) mlchel knapen, gerard rutten, kees bals, angela van schendel (assistente) medewerkers ilona bastiaanse, jan brouwers, debby buitelaar, bart padberg, hugo durieux, dylan van ei]keren,mark van assen, erik van der burgt, monique mulder redactieraad drs. j . roebroek (voorzitter), a. esmeljer, prof. dr. ir. a. kapteyn, p. van kolverschoten, drs. e. poppeliers, f. teunissen, d. vi/ijsbroek, mr. p. zoontjens, f. allers, maurice ackermans (adviseur) columnisten jan boelhouwer, clemens van diek, karel soudijn, peter pennartz marrie bekker, alkelien van lenning foto rien slers cartoon loco advertenties angela van schendel, kamer b 12, tel. (66) 2277 officiële mededelingen afd. pers en voorlichting, kamer b 10, tel. (66) 2001 kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag 12.00 uur in de week vóór het verschijnen in het bezit van de redactie zijn redactie-adres/advertenties warandelaan 2, 5037 ab tilburg telefoon 662277 en 662506; intern 2277 en 2506; kamer b 12 en b 13 fax nr. 662996 of 663019 landelijk samenwerkingsverband hoger onderwijs persbureau (hop) waarbij verder aangesloten: ad valvas (vu amsterdam), cursor (eindhoven), delta (delft), folia (uv amsterdam), ku-nieuws (nijmegen), mare (leiden), obsen/ant (maastricht), u-blad (utrecht), uk (groningen) en universiteitsblad (twente) medewerkers margnet van lith en frank steenkamp druk drukkerij de jong, baarle-nassau abonnementen voor niet-universiteitsleden f 40,per jaargang studenten krijgen univers gratis thuis

LAKMOESTEST

NIEUWS

'Opheffing milieu-instituut KUB-TUE is poiitieice zaaic' Het begon allemaal zo mooi. In 1989 richtten de KUB en de Technische Universiteit Eindhoven (TUE) in eendrachtige samenwerking het Interuniversitair Milieu-Instituut Brabant (1MB) op. De bedoeling was om voor bedrijven en instellingen op commerciële basis onderzoek te verrichten en adviezen te verzorgen. De TUE zou zorgen voorde technologische know how, de KUB zou vooral juridische, economische en socio-psychologische milieukennis leveren. Echter, ruim twee jaar na de oprichting besloten beide universiteiten het instituut pert mei op te heffen: te weinig orders. De universiteitsraad van de TU beschuldigde het 1MB van passiviteit. Er zouden onvoldoende activiteiten ontplooid zijn om de markt te verkennen en te ontplooien. Volgens het Tilburgse u-raadslid Gerard Evers (Breed Front) is dat niet het enige motief dat aan de opheffing

ten grondslag ligt. 'Het is ook een kwestie van politiek. Waar we hier mee te maken hebben, is een race om de Brusselse centen. Pak je zo'n project alleen aan, dan krijg je meergeld dan datje dat met meerderen doet. De concurrentie is dan ook groot, alle mooie intentieverklaringen ten spijt. Alleen al daarom is het mislukken van het milieuproject een slechte zaak. Het project blijkt als lakmoestest te heb-

ben gefungeerd: de Intenties van de TU en de KUB om er echt iets van te maken zijn niet sterk genoeg gebleken.' De besluitvorming in deze zaak is volgens Evers buiten de u-raad om gegaan. Als reden voor deze omzichtige benadering ziet hij de voorzichtigheid naar de andere universiteiten. 'Hier spelen weer die concurrentie-overwegingen mee.' U-raadslid Minnaert van de Partij Links van het Midden (PLM) kan Evers niet helemaal volgen: 'De u-raad is er helemaal niet buiten gehouden, de opheffing is als agendapunt opgevoerd en niemand heeft er bezwaar tegen gemaakt.' Ook Korrie van Helvert (PLM), vindt dat Evers wat te hard van stapel loopt. 'Alhoewel dat van die besluitvorming mij ook niet lekkerzit. In de eerstvolgende presidiumvergadering zal ik daar zeker vragen over stellen.' (MvA)

Goede pers stuwt vooraanmeldingen KUB omhoog De KUB lijkt de universiteit met de snelst groeiende studenteninschrijvingen van Nederland te worden. Uit recente vooraanmeldingscijfers van eind februari blijkt dat zich 315 studenten in spé meer hebben aangemeld dan in een vergelijkbare periode vorig jaar. In totaal gaven zo'n 1750 studenten aan in Tilburg een academische studie te willen beginnen.

Het wordt nog drukker op de KUB

Loonsverhoging voor laagst betaalden Voor medewerkers van de KUB die in salarisschaal 1 en 2 vallen, ligt een loonsverhoging in het verschiet. Tenminste, als het aan ABVA/KABO-fractielid J. Mommers ligt. Hij stelde onlangs - na enkele eerdere pogingen - aan de commissie Personeelsoverleg voor om de laagste schalen te 'legen' omdat hij vindt dat dit salarisniveau niet bij een universiteit past. Op de KUB gaat het om 35 mensen die in schaal 2, en acht mensen in schaal 1 zitten. Volgens Mommers hebben personeelsleden met een dergelijk salaris meestal een Univers

part-time-aanstelling, waardeerde werkdruk voor hen extra hoog is: 'In verhouding met full-timers moeten zij in korte tijd heel veel werk verrichten. Laatst hoorde ik van iemand die part-time in een koffiekamer werkt, dat hij het werk daar onmogelijk acht uur achter elkaar zou kunnen volhouden omdat het erg zwaar is. Het salaris dat dit soort mensen krijgt, is nét wat boven het minimumloon. Dat staat niet in verhouding tot de geleverde prestaties.' Het legen van schaal 1 en 2 kan volgens de vakbondsman 'niet meer dan een ton' gaan kosten. Dat bedrag zou tijdelijk gefinancierd moeten worden uit de vernieuwingsgelden. Uiteindelijk zouden de kosten uit het reguliere budget moeten worden betaald. De vakbondsman venwacht niet

Bij het Centraal Bureau Aanmelding en Plaatsing (CBAP) in Groningen hadden zich eind vorig jaar al ruim 130 studenten meer zich voor een studie aan de KUB hebben gemeld dan in een vergelijkbare periode vorig jaar. Uit de jongste gegevens blijkt dat dit aantal, waarover Univers in februari schreef, fors stijgt. De vooraanmeldingen geven geen exact beeld van het definitief aantal studenten maar laten wel de belangrijkste tendensen zien. Destudentenaanwas van de KUB zou op basis van de huidige cijfers zo'n twintig procent ten opzichte van vorig jaar bedragen. Een vrij spectaculaire groei, in aanmerking genomen dat de tweede grote groeier, de Vrije Universiteit van Amsterdam, op een groei van acht procent blijft steken. De groei van de studentenaantallen komt op het conto van de economische en sociale faculteit. Ruim 800 aankomende studenten meldden zich in Groningen aan voor een economiestudie in Tilburg tegen 630 vorig jaar. Voor de studierichting Sociologie gaven ruim 180 studenten aan Tilburg te prefereren tenwijl dit aantal vorig jaar net over de honderd kwam. De aanmeldingen voor de studierichting Psychologie staan nu op ruim 230 tegen de 160 vorig jaar. De aanmeldingen voor Bestuurlijke Informatiekunde en Econometrie daalden. De begin dit jaar geconstateerde achteruitgang bij rechten is inmiddels tot stilstand gekomen en geeft nu een - in vergelijking met vorig jaar - licht positief beeld van 210 vooraanmeldingen. Wijsbegeerte blijft steken op hetzelfde aantal van vier dat de mensen die nu in schaal 3 vallen, ook hogerop zullen willen: 'Waar het om gaat is dat de laagstbetaalden er op vooruit gaan, en niet degenen die al een behoorlijk salaris hebben. Maar het risico dat er eisen zullen komen, loopje natuurlijk altijd.' (EvdB)

KUB-kaart en Giromaat aan elkaar gekoppeld Op woensdag 1 april openen de ABN/AMRO-banken de Postbank hun betaalautomaten op de KUBcampus. Deze automaten komen in plaats van het postagentschap in de hal van gebouw B. Dit kan-

aspirant studenten. Voor letteren hebben zich 47 studenten aangemeld tegen 55 vorig jaar. B. Staffhorst, hoofd van de Dienst Economische en Administratieve zaken, kan niet met zekerheid zeggen waaraan de KUB deze opmerkelijke stijging van vooraanmeldingen te danken heeft. Het heeft volgens hem niet te maken met het meerekenen van studenten die vanuit het hoger beroepsonderwijs doorstromen naar de universiteit. Hij houdt het op een 'uitstekende pers' die de KUB is toebedeeld. Prof. dr. A. de Zeeuw, decaan bij de economische faculteit, onderschrijftdit. Hij noemt positieve publiciteit vanwege de uitkomsten van de verkenningscommis-

sie, de score van Tilburgse economen op de diverse 'hitlijsten', de verrichtingen van het CentER en de NWO-subsidie voor de onderzoekschool bij economie. Hij wijst er verder op dat de andere economische faculteiten in Nederland met een daling van de studentenaantallen van bijna twiritig procent te maken hebben. Decaan van de sociale faculteit, prof. dr. J. Hagenaars, heeft geen verklaring voor de stijging van aanmeldingen bij psychologie maar wijt de hoge aanmeldingen voor de studierichting Sociologie aan een 'maatschappelijke kentering', waardoor studenten weer interesse krijgen voor deze studie. (GR)

Prof. Aart de Zeeuw: positieve publiciteit toortje moest een maand eerder van de PTT zijn loketten sluiten vanwege een gebrek aan klandizie. Met deze opening starten de Postbank en de KUB een uniek experiment. Het zal mogelijk zijn om de pas ingevoerde KUB-kaart in de Giromaat op te laden. Daartoe moeten girorekeninghouders de KUB-kaart in de gleuf steken (met de 'pijl' van het KUB-vignet rechtsboven), hun giro-pincode intoetsen en aangeven hoeveel geld ze willen overschrijven. De KUB-kaart is in eerste instantie ingevoerd als legitimatie bij het bibliothecaire leenverkeer. Vanaf het eerste moment is erbij de ontwikkeling van de kaart echter rekening gehouden met uitbouw van extra mogelijkheden. Zo zal de KUBkaart in de toekomst wellicht ook

dienst kunnen doenen als kopieerpasje en als betaalmiddel in het restaurant. Het experiment met de Giromaat is de eerste extra toepassing. 'Zowel voor de Postbank, als voor de KUB is dit iets geheel nieuws en ik hoop daarom dat alles goed zal gaan', zegtToine van Helderen van de Dienst Economische en Administratieve Zaken. Hij verontschuldigt zich voor eventuele kinderziektes. De inbed rijfstelling van de automaten zal op woensdagochtend feestelijk geschieden. De secretaris van de universiteit drs. R. Kraakman zal daarbij als eerste zijn KUBkaart'opladen'. • Tilburg was in 1985 ook de stad waar de PTT startte met experimentele betaalautomaten. (KB)

27 maart 1992

K

R

LSVb: actie voor meer kamers en lagere huur De Landelijke Studentenvakbond gaat aandringen op maatregelen die kamerverhuur stimuleren. Tegelijk zijn er plannen voor een 'actie huurverlaging'. Vanwege de grote kamernood en de zeer hoge huurprijzen heeft de bond in zijn beleidsplan de huisvesting, naast ondenwijskwaliteit en studiebegeleiding, als een van de hoofdpunten voor 1992 aangewezen. De laatste jaren heeft de LSVb zich weinig geroerd over de huisvesting van studenten. Maar volgens de bond neemt het tekort aan betaalbare kamerruimte langzamerhand 'ongekende' vormen aan. Daarom gaat de studentenbond, deels samen met organisaties van kamerbewoners en kamerbureaus, een aantal initiatieven nemen. Men wil woningcorporaties aanzetten tot kamergewijze verhuur van panden. En er gaat gelobbied worden: voor maatregelen die particuliere kamerverhuur stimuleren, maar tegen de automatische huurverhoging en de dreigende afschaffing van de huurbescherming. De hoogte van kamerhuren wordt inzet van verschillende acties. Ten eerste wil de LSVb in de Kamer lobbyen om de automatische huurverhoging van 2,5 procent per jaar die de regering van plan is, afgeschaftte krijgen voor kamerhuur. Volgens de bond heeft de kamerschaarste de huren nu al op veel plaatsen veel te ver opgedreven. Daarom wordt er ook een landelijke actie voorbereid 'om de woningwaardering op de particuliere markt naar een redelijk peil terug te brengen.' Men wil dat studenten straks, begeleid door de bond, te hoge huurprijzen gaan aanvechten. Plaatselijke bonden gaan daartoe speciale woonspreekuren instellen. Uiteraard blijft de bond zich ook drukmaken over onderwijs. Met betere studiebegeleiding, betere informatie aan scholieren en combinatie van propedeuses uit HBO en WO moet vooral de overgang van school naar universiteit volgens de bond soepeler gemaakt worden. Verder wil de bond de inspraak van stu-

denten verbeteren. Vooral in het HBO zal er het nodige moeten veranderen. Het hoger beroepsondenwijs vormt overigens een apart punt in het plan van de LSVb. De bond heeft er tot nu toe weinig actieve leden zitten. Een speciale werkgroep H BO moet gaan zorgen dat de 'know how' van de bond over en de aanhang binnen het Hbo groter wordt. (FS/HOP)

Homo's op zoek naar hun identiteit

Commissie-Meijer ingesteld over relatie WO-HBO Minister Ritzen heeft een driemanscommissie ingesteld die al over twee maanden moet adviseren over hoe samenwerking tussen universiteiten en hogescholen valt te bevorderen. Voorzitter is W. Meijer, Commissaris van de Koningin in Drenthe. De moeizame discussies die de bewindsman in december met besturen van WO en HBO voerde, hebben Ritzen duidelijk gemaakt dat hogescholen en universiteiten in feite maar weinig met elkaar samenwerken. Daarom wil hij de komende maanden een plan ontwikkelen om die samenwerking te bevorderen. De commissie Meijer, waarin verder twee ex-bestuurders uit het hoger onderwijs (mr. H. Zeevalking van de TU Delft en dr. W.C. Weeda van de HMN) zitten, moet daaraan een bijdrage leveren. Het driemanschap moet, op basis van een inventarisatie van een Leids researchbureau, de huidige samenwerking analyseren. Ook de opvattingen en wensen over die samenwerking horen aandacht te krijgen. En dat moet dan leiden tot voorsteilen over hoe de bewindsman samenwerking kan bevorderen op drie terreinen. Dat zijn het ondenwijs zelf, maar ook faciliteiten en uitwisseling van expertise. Om ook een visie te kunnen ontwikkelen op hoe de relatie tussen HBO en WO er over enige jaren moet uitzien, zal Ritzen binnenkort ook een langer lopende opdracht de deur uitsturen. De Adviesraad moet namelijk zorgen dat er een 'maatschappelijk debat' komt over die relatie. (FS/HOP)

Foto: Erik van der Burgt 'Een ding moet je nooit vergeten, liet condoom is je beste vriend.' Uit volle borst zong het Safe-sex sextet (foto) afgelopen dinsdagavond een reeks liedjes, die duidelijk moesten maken dat Aids niet het liefdesspel verandert, maar alleen de regels. Vrij nooit zonder jasje, is de boodschap van de cabaretgroep, die aan het slot van de door het Podiumcafé georganiseerde discussieavond voor homoseksuele jongeren optrad. Luid applaus van de dertig, inmiddels opgewonden, aanwezigen. Dat contrasteerde toch behoorlijk met het begin van de avond. Op de vraag of de aanwezigen wel op een veilige manier de liefde bedreven priemde slechts een enkeling zijn vinger in de lucht. Een wetenschapper in wording opperde gevat dat eerst het begrip 'veilig vrijen' maar eens gedefinieerd moest worden voordat hij op zo'n vraag kan antwoorden. De homowereld zit in een identiteitscrisis en daarover ging het in de PUF. Zijn homo's extreem, of willen ze dat alleen maar zijn? Een jongen vatte het probleem helder samen: 'Homoseksualiteit is zo normaal geworden, datje er eigenlijk niet meer over mag zeuren.' De discussie werd rommelig en bijna onnavolgbaar. Over Aids: 'Als je Aids hebt, hoefje dat niet tegen je partner te zeggen.' 'Dat is laf.' 'Nietes.' 'Welles.' Na twintig minuten kwam ook het thema van de avond aan de orde. Moeten de homo's een recalcitrante subgroep binnen de 'normale' maatschappij vormen of moeten ze juist integreren? 'We moeten integreren, met behoud van de eigen subcultuur', luidde de conclusie na een verhitte discussie. Hoewel een groepje hardnekkig volhoudt dat integreren onherroepelijk betekent dat extreem gedrag dan verboden wordt. Ik zou de aanwezigen bijna in een hokje willen stoppen, maar een van de aanwezigen is me voor: 'Als we onszelf in een hokje stoppen, hoe kun je dan anderen verwijten dat ze hetzelfde doen.' Precies. (BP)

'Eten is een deel van je identiteit' Ze schrijft 's nachts aan haar scriptie. Tussen het eten door. Overdag slaapt ze bij, als ze tenminste niet hoeft te werken. Dat leefritme heeft Adrienne Verschuren (32) sinds ze besloot Ramadan te houden, de islamitische vastenperiode waarbij van zonsop- tot zonsondergang niet gegeten, gedronken of gerookt mag worden. Maar in de avond en nacht wordt er des te lekkerder gegeten. 'Bij de islamitische slager is het overdag heel druk, iedereen praat over eten en over de Ramadan. Het wordt eigenlijk steeds meer een feest, de sfeer is te vergelijken met Kerst. Terwijl dat oorspronkelijk niet de bedoeling was van de Ramadan. Het gaat erom te leren je lichaam onder controle te hebben, je mag niets innemen overdag, zelfs geen medicijnen. Ik zie het ook als een soort solidariteit met mensen die geen voedsel hebben, hoewel je na zonsopgang natuurlijk wel eet. Meestal is dat een stevige maaltijd met veel bloem en gehakt.' Ze heeft Sociologie gedaan, het vrij doctoraal. Uiteindelijk is zebij de richting Emancipatie en Ontwikkeling terecht gekomen.

VLIJT EN NIJD D e laatste maanden als student. Dat betekent stage lopen, onderzoek doen, scriptie schrijven. D e w e g naar de bul is er e e n van vlij t, vaak gepaard aan de nodige nijd. Univers portretteert in e e n serie afstudeerders die de hete a d e m van het laatste doctoraalexamen in de nek voelen.

Univers

Is nu auditor. Haar scriptie-onderwerp: eetcultuur. 'Onbewust speelt eten een grote rol, het is een deel van je identiteit. Kijk maar naar Nederlanders die met de auto vol eigen eten op vakantie gaan. In mijn scriptie heb ik een vergelijking gemaakt tussen de Somalische en Nederlandse eetcultuur, met als invalshoek de asielopvang in Nederland. Daartoe heb ik drie maanden in een centrum voor asielzoekers in Oisterwijk meegedraaid. Ik moest onder meer toezicht houden tijdens de maaltijden. Er is een restaurant, waar elke dag op vastgestelde tijden brood en warme maaltijden gehaald kunnen worden. In de regels van het ministerie van WVC staat dat asielzoekers alleen via zo'n restaurant mogen eten. Ze mogen absoluut niet zelf koken of eten uit het restaurant meenemen naar hun kamer. De kamers worden regelmatig gecontroleerd op hygiëne, alcohol en eten. Is er eten aanwezig, dan worden de asielzoekers bestraffend toegesproken. Ze mogen geen brandertje, pitje of dompelaar hebben, en geen koelkast. Officieel heet het dat de stroomvoorziening daar niet op berekend is, maar het centrum in Oisterwijk is een oud vakantiepark geweest. Toen was er toch ook genoeg stroom.' 'Bij het warme eten in het restaurant wordt wel rekening gehouden met de asielzoekenden. Er wordt nooit varkensvlees gebruikt, en er is, naast aardappels, altijd rijst. Maar het is duidelijk dat er een deel van de identiteit van de asielzoekers wordt afgenomen omdat ze niet hun eigen eten mogen bereiden. De mensen waarmee ik heb gepraat, zagen dat ook als een van hun grootste problemen. In Oisterwijk zaten 22 Somaliërs, alleen of in gezinnen. Ze zijn gewend aan een rollenpatroon: thuis zijn de vrouwen de hele dag met eten maken bezig. Dat wordt ze nu uit handen genomen. Ik heb een aanbeveling in mijn scriptie opgenomen dat er een aparte, eventueel centrale kookvoorziening komt, of

Adrienne Verschuren dat de vrouwen in een asielcentrum mee mogen helpen in de keu ken van het restaurant. Dan kun je eens een Somalische of Iraanse maaltijd klaar laten maken, in plaats van het Nederlands-georiënteerde eten. Volgens mij is dat nog nooit in een opvangcentrum uitgeprobeerd, er is meteen een regel gekomen dat vluchtelingen geen eigen eten mogen maken. Waarom? Het lijkt iets met hygiëne te maken te hebben, maar dat vind ik raar. Zouden de regels hetzelfde zijn als er alleen maar Nederlanders zouden zitten?' 'De strakke regelgeving verergert alleen maar de situatie waarin de asielzoekers zitten: ze zijn al onzeker over hun toekomst, over wat er in het land van herkomst gebeurt. Ze mogen niets doen, niet werken, eigenlijk mogen ze nog geen cursus Nederlands volgen, hoewel dat wel gebeurt. Ze kunnen niets anders doen dan

TV kijken of sporten. Van het beetje zakgeld dat ze krijgen kunnen ze ook niets extra's kopen. Een asielzoeker zei eens: 'Toen ik thuis was kon ik altijd eten, er stond altijd wel iets klaar op tafel'. Dat hebben ze hier dus niet. Hun gevoel voor gastvrijheid wordt aangetast. Ze zijn gewend gasten altijd mee te laten eten met wat ze hebben. Nu krijg je als je langskomt alleen wat thee of tweedrank of een appel.' Adrienne woont in het Brabantse dorp Haaren. In een bar waar ze werkt, is ze haar huidige man tegengekomen, een Somalische politiek vluchteling. Sinds ze getrouwd zijn, is hij uit de zgn. ROAregeling (Regeling Opvang Asielzoekers), waarbij vluchtelingen via Schiphol over het land verspreid worden. Ze komen in centra terecht, waar ze meldingsplicht hebben in afwachting van hun verblijfsvergunning. Dat is voor Adrienne's man voorbij, maar zijn aanvraag voor politiek asiel loopt na drie jaar nog steeds. Toen in Somalië de dictator Siad Barre het voor het zeggen had, heeft Adrienne's man problemen met de regering gekregen, waardoor hij moest vluchten. Vorig jaar is de dictator verdreven, waarna Somalië in een burgeroorlog terecht is gekomen. Adrienne: 'De toestand is steeds erger geworden. Nederland stuurt al tijden geen enkele Somaliër terug. Het schaarse voedsel dat er is, wordt met geweren verdedigd. Het Rode Kruis en Artsen zonder Grenzen kunnen alleen met voedseltransporten het land in als er een bestand is, maar dat bestand wordt vaak meteen geschonden. Sinds januari vorig jaar is er geen telefonisch contact meer mogelijk. Berichten worden verspreid via een netwerk van gevluchte Somaliërs over de hele wereld. In Nederland zitten zo'n vijfduizend Somaliërs die allemaal contact houden. Hoewel mijn man dus getrouwd is, een universitaire opleiding in de zeevaartkunde heeft én werkervaring gaat het zoeken van werk hier moeilijk. Hij denkt nu aan een eigen bedrijfje.' Monique Mulder 27 maart 1992

PRIKKELEN

'Twee maanden geleden kwam een wetenschappelijk medewerker van de universiteit van St. Petersburg bij me binnen. Bij ons was immers economische psychologie te koop. Hij had een proposal ingediend om zijn Ph.D. hier te halen. Twee weken geleden kreeg ik een brief van hem dat er aan zijn faculteit een economisch-pscychologisch laboratorium wordt opgericht. En het handboek over economische psychologie dat we geschreven hebben is in het Russisch vertaald. Het wordt daar verslonden.' Het is niet de enige keer tijdens het gesprek dat prof.dr. Gery van Veldhoven zichtbaar enthousiast raakt over zijn vakgebied. Twintig jaar geleden aanvaardde hij aan de Tilburgse universiteit de leerstoel van de economische psychologie met het uitspreken van de inaugurele rede 'Persoonlijkheid en individueel economisch gedrag'. Op 27 maart zette hij een punt achter zijn hoogleraarsbaan. Dat hij al enkele jaren voor zijn pensionering de toga in de kast opbergt heeft er alles mee te maken dat zijn werkzaamheden als voorzitter van het college van bestuur veel tijd in beslag nemen. Tijdens het afscheidscollege 'Over de werking van economische stimuli' toonde hij nog éénmaal de economisch psycholoog, die hem een autoriteit op dit gebied heeft gemaakt.

Ook economie is voer voor psycliologen Hij ergert zich er aan dat tiet Centraal Planbureau in haar economische modellen zo weinig aan psychologie doet. Maar in de Oosteuropese landen wordt zijn vakgebied verslonden. Deze week nam prof.dr Gery van Veldhoven afscheid als hoogleraar economische psychologie. 'Schuldbesef is aan het verdwijnen.'

hield men zich bezig met consumentengedrag. Later volgden psychologische aspecten van maatschappelijk-economische vraagstukken.'Datconsumentengedrag is voor een deel wat gedifferentieerd. Wat dat betreft sluiten we nadrukkelijk aan op een traditie die ook elders bestaat. Consumentengedrag is geen typisch Tilburgse aangelegenheid, dat wordt aan tientallen Amerikaanse universiteiten gedaan. We hebben gewoon de trend gevolgd: we zijn in de loop der jaren een beetje cognitiever geworden. Zo zijn denkprocessen, analyse van rationaiiteiten en beslissingsgedrag binnen het consumentengedrag meer op de voorgrond gekomen. Met betrekking tot die macro-economische en maatschappelijkeconomische verschijnselen hebben we de zaak meer en meer in Nu is het niet zo dat de wetenkaart gebracht.' Zo zijn er in de schap van de economische psyloop der jaren aan de KUB nogal chologie begonnen is met het uitspreken van Van Veldhovens ora- wat belastingstudies gedaan, en tie. Dat misverstand wil hij zelf ook studies naar het zwarte, het grijze graag de wereld uit helpen. De en het witte circuit. Daarbij werd bijvoorbeeld de vraag gesteld wat Oostenrijkse School en de ecomensen nou met extra inkomen noom Schumpeter hebben eerder geprobeerd de link naar de psy- doen. Die vraagstukken zijn de laatste jaren wat weggebd, zegt chologie te leggen, verklaart Van Veldhoven. En erzijn ook psycho- Van Veldhoven. Binnen de VFlogen geweest die gepoogd heb- sfeer is vijf jaar lang onderzoek ben economisch gedrag te verkla- gedaan naar de sociale zekerheid. Een aantal wetenschappers ren. 'Maar het is nooit vanuit de discipline van de psychologie op ' van de KUB heeft op deze ondereen systematische wijze gebeurd j zoeken zijn doctorsbul gehaald. en het is ook nooit op een systematische wijze multidisciplinair KOOPGEDRAG gebeurd. Economen die zich er Zocht de hoogleraar in zijn oratie wel mee bezig hebben gehouden hebben bij de psychologen een la verklaringen van economisch geopen getrokken. Daar hebben ze drag bij het individu zelf, nu zoekt iets van hun gading bij gevonden I hij die meer in de omgeving van het individu. Van Veldhoven: 'Ik en er mee aan de slag gegaan.' Het economisch-psychologische was zelf verbaasd dat ik twintig onderzoek heeft in de twintig jaar jaar geleden aan de andere kant dat Van Veldhoven dit vak doceert van het spectrum begonnen was, bij de persoonlijkheid van menzich niet enkel op één thema geconcentreerd. In de jaren zeventig sen. Maar het primaat blijft bij de psychologie, zeker op de manier

Hoewel economen in hun modellen veelal een directe relatie veronderstellen tussen rentestand en sparen, vindt psycholoog Van Veldhoven dat geen afdoende verklaring. 'Een verhoging van de rentestand leidt soms wel en soms niet tot een verhoging van het sparen. De vraag wanneer dat het geval is is alleen te beantwoorden alsje weet hoe mensen die rentestand percipiëren. Rente geeft soms aanleiding tot optimisme, soms tot pessimisme en uiteindelijk valt daar het antwoord uit af te lezen. Mensen geven betekenis aan die rentestand. Ze vragen zich af waarom de rentestand omlaag gaat, wat voor mogelijkheden hen dat dan biedt.' Van Veldhoven noemt een ander voorbeeld: inflatie.'Daar weten we een heleboel vanaf omdat we een periode met inflatie achter de rug hebben. Het is bekend en onderzocht dat er een grote groep mensen is die niet in de gaten heeft dat er inflatie is. Het is ook bekend dat inflatie het spaargedrag nietondermijnd. Waar het omgaat is onder welke voorwaarden wordt inflatie ijberhaupt waargenomen? Dat hangt er van af of er een versnelling in zit. Een kruipende inflatie wordt niet gemerkt. Pas als er een versnelling in zit geven mensen er eeh betekenis aan. 'Inflatie vertoont zich op twee manieren', zo stelt Van Veldhoven. 'Op de eerste plaats in geldontwaarding, maar hij vertoont zich ook aan de inkomenskant. Ons salaris wordt steeds groter. Het merkwaardige is dat de verhoging van prijzen en kosten als gevolg van inflatie wordt toegeschreven aan factoren die te maken hebben met regeringsbeleid en alleriei internationale economische toestanden, en onze salarisverhoging schrijven we toe aan het feit dat we zo hard werken en dat we zo goed bezig zijn. Maar economisch gesproken is de kostenkant hetzelfde als de inkomenskant. Alleen wordt dat psychologisch verschillend waargenomen, het wordt ook verschillend van oorzaken voorzien. Mensen reageren niet naar gebeurtenissen maar naar de oorzaken van die gebeurtenissen.'

overgang van individu naar een aantal aspecten van de economische werkelijkheid steeds lastiger zoals wij dat opvatten.' in kaart te brengen zijn. Vroeger Van Veldhoven: 'In het afscheidskon jezoveel spenderen alsje in je college ben ik ingegaan op het portemonnee had. Daarna hield belang van alleriei externe factohet op. Overvijf jaar loopje voorbij ren die het economisch gedrag een kassa van Albert Heijn en van mensen kunnen verklaren. 'In- zonder dat je het weet is er alleen centive'- prikkel - is een voorbeeld al door het passeren van die kasvan een woord dat zowel een gesa een bedrag van x-tientjes van weldige psychologische als een je giro afgeschreven. We komen economische lading heeft. Maar terecht in een betalingsverkeer wanneer en waarom iets een inwaarin vragen als 'wat is van mij' centive is en met welke effecten en 'wat is niet van mij', 'waarover en met welke intensiteit het werkt, moet ik beslissen' en 'waarover is eigenlijk een terra incognita.' hoef ik niet meer te beslissen' en Het koopgedrag van mensen 'welke reserves heb ik en hoe kan waarin prikkels natuuriijk een enor- ikdaaruitputten'nietmeerduldeme rol spelen - is dan ook een lijk zijn. Die overgang tussen de ondenwerp dat economisch-psybinnenwereld en de buitenwereld chologen bestuderen. Maar door vervaagt. De overgang tussen toe te geven aan prikkels uit bijvoorbeeld reclame of media komt ' enerzijds je individuele identiteit en je individuele beheersmacht een niet gering aantal mensen en anderzijds de economische buifinancieel in de knoei. 'Wij vragen ons inderdaad ook af' aldus Van tenwereld wordt ingewisseld voor Veldhoven, 'hoe mensen omgaan ' electronica,voorplasticgeld,voor kredieten waarvan het niet erg j met de economische middelen die meer is dat je ze opneemt.' [ ze hebben. Zien ze dat als een Deze ontwikkeling kan een gevolg opgave? En wanneer raken ze daarbij in de versukkeling? Wat zijn van technologie, oppert Van voor mechanismen hebben ze om Veldhoven. 'Alleriei begrippen en evaluaties die daar vroeger bij de controle en het beheer over hun financiële middelen veilig te j hoorden worden nu geërodeerd. stellen, ook naar de toekomst toe? Het schuldbesef dat je vroeger had omdat je iets van iemand Sparen is daar een van de instrumoest lenen, en schuld als moreel menten bij, maar het gaat ook om een stukje attitude, een stukje psy- maar ook als een economisch begrip, zijn aan het verdwijnen.' chologisch mechanisme dat daar Van Veldhoven weet alleen niet achter zit en dat mensen in staat zeker of 'het een het gevolg is van stelt om over de economische elhet ander of dat het ander de lende van iedere dag - om het zo oorzaak is. Of wij met z'n allen in maar eens te noemen - of de economische opgave van iedere dag dit confusere en complexere betalings-, loon-, schulden- en kredieuitte komen. Als je terugkijkt naar de geschiedenis van de economie tenverkeer terecht zijn gekomen omdat onze morele opvattingen is het onbegrijpelijk dat er voor dit BESCHEIDEN over wat economisch juist en niet soort psychologische mechanisMet de economische psychologie men zo ontzettend weinig aan- juist is uitgesleten zijn, of dat het valt meer te verklaren dan enkel de andere kant heeft uitgewerkt, dacht is geweest.' de economen kunnen doen, maar, Van Veldhoven constateert dat 'de dat weet ik niet.' zegt Van Veldhoven, 'we moeten vanuit ons vakgebied wel wat beFINANCIEEL BEHEER | scheiden zijn omdat we nog zo Naast consumentengedragingen weinig harde variabelen aan het en psychologische aspecten van model kunnen toevoegen. Hard in de macro-economie is de vak- de zin datje er echt voorspellingen groep een derde richting ingemee kunt verbeteren. Aan de anslagen. Financieel beheer is voldere kant erger ik me er aan gens Van Veldhoven hét aan- tenwijl er zo ontzettend veel van de dachtsgebied van economisch- economie ook psychologie is - dat psychologen van de komende jainstituten als het Centraal Planburen. 'We gaan na hoe mensen reau en het Sociaal-Cultureel Planomgaan met economische midbureau zo weinig psychologie in delen, met inkomen, bestedingen, hun programma doen. Ook is het schulden, kredieten, langlopende jammer dat zo weinig van onze verplichtingen, sparen. Hoe komt afgestudeerden die zich met deze het bijvoorbeeld dat mensen spaproblematiek hebben bezig gehouren en tegelijkertijd schulden heb- den voornamelijk marktonderzoeben? Dat is altijd een onvoordelikers worden of het bedrijfsleven ge business, dat moet je nooit instappen. In de sfeer van econodoen. Economisch gesproken is misch beleid en fiscaal beleid zou dat van de gekke, want daar leg je een groot aantal gedragswetengeld op toe. Desalniettemin ge- schappers en psychologen heel beurt het. We zijn nu een interna- zinnig werk kunnen doen.' tionaal project op aan het zetten Dat slechts weinig psychologen over sparen, samen met het Cen- de neiging hebben om zich met ter of Économie Research. Eigenbeleidskwesties bezig te houden lijk hebben we nog geen inzicht in heeft volgens Van Veldhoven ook hoe je dat spaargedrag psycholo- iets te maken met de attitude van gisch moet verklaren. Waarom psychologen. 'Het is de habitus sparen mensen nou: voor de oude van psychologen om de invloed dag, er kan iets riskants gebeu- van andere factoren dan gedrag ren, of ze willen het volgend jaar uit te zuiveren omdat die zo hineen auto kopen? Er zijn dus ver-. deriijk zijn en het beeld verkleuschillende motieven voor sparen. ren. Maareen eerste voora/aarde Maar uit alle studies tot nu toe is is wel datje gewoon gepakt, geïntegebleken dat het onvoldoende resseerd moet worden door die verklaringen zijn. Je zult naar aneconomische werkelijkheid.' dere dingen toe moeten gaan, zoals planning en beheer.' Prof. Van Veldhoven: psychologen zouden in de sfeer van het

door Michel Knapen

economisch beleid heel zinnig werk kunnen doen

Univers

27 maart 1992

i^p^lWr

ALLOCHTONEN

Dat het studentenleven van een Turk niet over rozen gaat is Ugur Pel<demir niet onbekend. Deze bijna afgestudeerde Tilburgse bedrijfseconoom was elf toen hij in het kader van de gezinshereniging naar Nederland kwam. Hij volgde meteen een cursus Nederlands en werd na een jaar goed genoeg bevonden om naar de brugklas te gaan. Het werd een zwaar jaar dat resulteerde in een tegenvallend advies: Naar de LTS. 'Ik zou op grond van mijn cijfers met gemak de MAVO hebben gehaald', weet Pekdemir.'maarop die school hadden ze geen en/aring met Turken. Ze hebben me gewoon onderschat.' Na lang zeuren werd Pekdemir toegelaten op de LEAO. Vanaf dat moment ging alles snel. Door ging het naar de MAVO, daarna Havo en uiteindelijk een universitaire studie. 'Zelf heb ik nooit begeleiding genoten tijdens mijn studie aan de KUB' zegt Ugur Pekdemir, lid van de Turkse Studentenvereniging TSV. 'Maar ik heb het ook niet gemist. De probleemgroep bestaat niet uit jongeren die al heel hun leven of vanaf de brugklas in Nederland wonen. Die beheersen de taal immers goed genoeg. De echte probleemgroep bestaat uit de studenten die in het herkomstland een studie hebben gevolgd en daarna na Nederland komen. Zij beschikken niet over dezelfde startpositie als andere studenten en dienen daarom begeleid te worden. Het doceren van de Nederlandse taal is in dit kader het belangrijkst.' Studentendecaan Walter Janssen van de KUB herkent het probleem: 'Allochtone studenten hebben een flinke achterstand op hun Nederlandse collega's. Zowel in het HBO als in het wetenschappelijk onderwijs zijn zij ondervertegenwoordigd en niet zelden behalen zij slechtere resultaten'. In zijn functie ontmoet hij regelmatig studenten uit minderheidsgroepen. 'Je hoort dan een scala van problemen waarmee deze groep te maken heeft. In veel landen is het onderwijs heel anders geregeld dan bij ons. InTurkije, bijvoorbeeld, is het normaal dat de docent informatie overdraagt en dat de student zwijgt. Het onderwijssysteem is daar erg strak en schools. Als een student daar eenmaal mee vertrouwd is, dan is het moeilijk om in een veel vrijer systeem dan het onze mee te draaien. Het stellen van vragen is hier bijvoorbeeld de gewoonste zaak van de wereld is, terwijl het elders vaak onmogelijk is. Het gevolg is dat allochtone studenten meer moeite hebben om een zelfde resultaat te behalen dan een Nederlandse student.'

Nou, nou, dat is een passieveling Financiële moeilijl<lieden, problemen met de studie, heimwee en taalachterstand blijken veel allochtonen in het hoger ondenA/ijs kopzorgen te baren. Het Nederlandse onderwijssysteem lijkt daarenboven niet erg aan te sluiten op cultuur en achtergrond van allochtonen studenten. Over al die problemen zijn talloos veel rapporten geschreven, die tot op heden niet veel zoden aan de dijk hebben gezet. Op de KUB gebeurt er daadwerkelijk iets: er wordt bijvoorbeeld hard gewerkt aan begeleiding en taalondenA/ijs. 'Prachtig' meent de Turkse student Ugur Pekdemir, 'maar waarom worden allochtonen niet wat meer betrokken bij alle plannen?' gevormd door de 'vluchtstudenten', studenten die vanwege een politiek instabiele situatie in hun herkomstland naar Nederland zijn uitgeweken om hier hun studie te voltooien. Antillianen en Arubanen behoren niettot de doelgroep. Zij worden als autochtonen gezien. Janssen zocht zijn heil in samenwerking met andere onderwijsinstellingen 'want van eikaars ervaringen en deskundigheid valt veel te leren'. Gedeputeerde Staten van Brabant raakte gecharmeerd van het grootschalige project en zegde subsidie toe, net als later de steden van Tilburg, Eindhoven, Den Bosch en Breda. Dat leidde begin 1992 tot een uniek samenwerkingsverband dat nog bijna struikelde over de aanvankelijke aarzelingen van de gemeentes. Janssen: 'Alles dreigde te mislukken omdat de gemeenten in eerste instantie weigerden om steun te verlenen. Zij zagen meer brood in het subsidiëren van basiseducatie. Want, zo luidde hun verweer, basiseducatie biedt de allocïitonén de mogelijkheid om

door Bart Padberg door te stromen in de maatschappij. Wij konden echter aantonen dat de maatschappij een steeds grotere behoefte heeft aan hoger opgeleide allochtonen (WRR-rapport over allochtonenbeleid). En dat gaf de doorslag', zegt een trotse Janssen.

TWIJFELS

Ugur Pekdemir zet vraagtekens bij de Brabantse inspanningen: 'Het is heel mooi om top-doi/vnmet leuke, goedbedoelde zaken aan te komen. Maar als dat gebeurt zonder enige vorm van overteg met de betrokken personen of vertegenwoordigers, dan is de kans groot dat de plank wordt misgeslagen.' Pekdemir, lid van 's lands grootste allochtone studentenvereniging, wijst op verschillende onderzoek van de TSV waarin al veel eerder allerlei aanbevelingen zijn opgenomen. 'Het is zonde dat deze kennis niet wordt gebruikt. Het is toch helemaal niet

nodig dat het wiel voor de tweede maal wordt uitgevonden.' Uit onderzoeksresultaten van de TSV blijkt ook dat een Turks diploma in Nederland op verschillende universiteiten anders wordt gewaardeerd. Nog sterker: de waardering voor een Turks certificaat verschilt van faculteit tot faculteit. Pekdemir: 'Soms moet een Turkse student, die in Nederland zijn master-degree wil halen, vakken volgen die hij al tot in den treure heeft bestudeerd. Overigens is het frappant dat in Nederiand de Turkse diploma's worden ondergewaardeerd, terwijl in de Verenigde Staten en in Engeland de diploma's wel op het juiste niveau worden ingeschat.' De bedrijfseconoom van Turkse komaf vindt dat er in Nederland maar eens echt wat moet gebeuren.'Erwordtveel te veel gepraat, maar implementatie en evaluatie ontbreekt. In plaats daarvan komt er een nieuw rapport over een al bestaande rapport, waardoor de vicieuze cirkel rond is zonder dat er een oplossing is gevonden. Het

Univers

Decaan Janssen meent dat er met een speciaal lesprogramma dat binnenkort aan de KUB van start gaat, veel ten goede zal veranderen, maar erkent wel dat de huidige begeleiding verbeterd kan worden. Tot op heden bestond de begeleiding van allochtonen vooral uit het bieden van hulp bij het zoeken naar een kamer, extra studiebegeleiding en extrazomercursussen. Na de zomer zal dat fiks worden uitgebreid. Janssen: 'Er wordt nu bijvoorbeeld wel al een aantal cursussen Nederlands gegeven, maardiezijnalleen gericht op het functioneren in de maatschappij. Geen enkele cursus heeft het doel om de allochtoon zodanig vertrouwd te maken met de Nedertandse taal dat hij een studie in het hoger onden/vijs kan volgen. De Werkgroep Taal en Minderheden van de Letterenfaculteit heeft een lesprogramma ontwikkeld waarin wel aan deze specifieke eis wordt voldaan. Het met goed gevolg doorlopen van deze cursus wordt beloond met een officieel certificaat dat de overheid binnenkort zal introduceren.' De eerstejaarscoördinatoren krijgen binnenkort een handleiding die hulp kan bieden bij het begeleiden van allochtone studenten. De handleiding bevat informatie over andere culturen en gesprekstechnieken. Janssen: 'Het is de bedoeling dat een coördinator begrip kan opbrengen als een allochtone student op een bepaalde, onvenwachte manier op ^en situatie reageert. Daarnaast kan de begeleider in de handleiding een aantal didactische tips vinden, waarmee hij de aspirant-student kan helpen.'

Walter Janssen, decaan: begeleiding voor allochtone studenten moet beter

Opvang studerende allochtonen lijkt in Nederland geen hot item Allochtone jongeren brengen het nog maar zelden tot het hoger onderwijs. Erg betrouwbare cijfers zijn er niet, want om redenen van privacy willen de universiteiten niet registreren of een student allochtoon is. Volgens het CBS brengt ongeveer een procent van de Turkse en Marokkaanse jongeren het tot een HBO- of universitair diploma, vier procent van de Surinaamse, tien procent van de Antilliaanse en bijna twintig procent van de autochtone jongeren.

SPECIALE PROGRAMMA'S

Niet alleen de achtergrondkennis van de coördinatoren over allochtone studenten zal worden bijgeschaafd, ook docenten zullen beter geïnformeerd worden. De projectgroep spant zich in om een nascholingscursus van de grond te krijgen die inzicht moet geven in de achterliggende problemen van allochtone studenten. Janssen: 'Dat is nodig, zodat de docent didactisch gezien beter met deze categorie studenten kan omgaan. Het komt vaak voor dat een allochtone student zich geen raad weet met het in Nedertand gehanteerde onderwijssysteem en zich daarom terughoudend opstelt. Ook al omdat de wisselwerking tussen de docent en een student hem niet vertrouwd bestaat het gevaar dat de docent denkt: nou, nou, dat is een passieveling. En dat ten/vijl er iets heel anders aan de hand is.'

SAMENWERKING

Janssen is vanaf 1988 coördinator van het project Aanvullende ondenvijsvoorzieningen voor allochtone studenten dat een betere opvang van allochtone studenten nastreeft. De nadruk ligt op Turkse en Marokkaanse HBO- of universiteitsstudenten, die de taal niet helemaal meester zijn. Een tweede belangrijke groep wordt

gevaar is dat iedereen denkt dat er van alles voor de allochtonen is georganiseerd. En een allochtoon die geen cursus Nederlands volgt is dus lui en laks. Maar in de praktijk wordt er bijna niets ondernomen om de situatie van allochtonen te verbeteren. De wachtlijsten voorde cursussen Nederlands zijn her en der onmetelijk groot.'

De vraag of, en zo ja op welke manier, allochtone jongeren een extra duwtje in de rug moeten krijgen speelt deze maand in de Tweede Kamer. In het kader van het wetsvoorstel WHW (Wet Hoger Ondenwijs en Wetenschappelijk Onderzoek) bespreekt de Kamer twee voorstellen, beide bedoeld om allochtone studenten meer kans te geven op een plaats bij studierichtingen met een stu-

dentenstop. Meest vergaand is dat van Netelenbos (PvdA) en CDAwoordvoersterBoers-Wijnberg. Zij vinden dat de overheid bij zulke studies vijf procent extra plaatsen moet betalen ten behoeve van allochtone studenten. Faculteiten die voor die extra plaatsen in aanmerking willen komen, moeten deze studenten dan wel intensieve begeleiding geven. Minister Ritzen vindt dat te ver gaan: zijn voorstel is om allochtone studenten alleen een dubbele kans te geven bij de loting, een kwestie die aan de KUB overigens niet speelt. Voor extra begeleiding, iets waar hier serieus aandacht aan

wordt besteed, voelt ook Ritzen wel. Het is een discussie die met grote prudentie gevoerd wordt. Want, zoals een zwarte Amerikaanse hoogleraar het laatst in De Volkskrant formuleerde: 'Rond positieve discriminatie hangt altijd de geur van inferioriteit. Alsof we het op eigen intellectuele kracht niet zouden halen.' Ook organisaties van allochtone studenten in Nederland benaderen het ondenwerp met de grootste voorzichtigheid en laten zien hoe divers de meningen binnen de allochtone groepen zijn. Vervolg op pag. 7

27 maart 1992

D

DIPLOMATIE

De kwartiermakers van de peace keeping forces van de Verenigde Naties zijn nu zo'n twee weken in (het voormalige) Joegoslavië. De eigenlijke troepen zullen in april hun posities innemen. Daarmee lijkt de kans dat de burgeroorlog, die op 26 juni vorig jaar uitbrak naar aanleiding van de onafhankelijkheidsverklaring van Slovenië en Kroatië, binnenkortwordtbeëindigd. De komst van de blauwhelmen is een van de laatste stappen in de zeer moeizaam verlopende internationale diplomatie die sinds vorig zomer gericht is op het zoeken naar een vreedzame oplossing voor het Joegoslavische conflict. Willem van Genugten heeft de ontwikkelingen al die tijd vooral gevolgd als 'geïnteresseerde krantelezer'. Als docent in het volkenrecht aan de KUB en sinds eind vorig jaar ook eendagshoogleraar in de Rechten van de Mens aan de KU Nijmegen ging zijn belangstelling op een enkel punt echter verder. Was er een moment, zo vroeg hij zich af, dat de situatie in Joegoslavië een zogenaamde 'humanitaire interventie' rechtvaardigde? 'Waren de schendingen van de mensenrechten met andere woorden zo groot dat militair ingrijpen (want daar komt zo'n interventie op neer) van de Verenigde Naties op zijn plaats was?' De VN-troepen die nu naar Joegoslavië zijn gezonden, gaan op grond van een vredes- en veiligheidsbesluit. Maar in de ogen van Van Genugten had het argument van het opkomen voor de mensenrechten net zo goed gebruikt kunnen worden. En, als dat gedaan was, had dat veel eerder tot optreden kunnen leiden. 'Toen de Serviërs fors misbruik maakten van hun overmacht, toen er sprake was van grootschalige martelingen, van het oppakken van onschuldige burgers van de straat, van schijnprocessen, waarna de veroordeelden soms standrechtelijk werden gefusilleerd, op die momenten was interventie reeds gerechtvaardigd.' Met een eerdere interventie had veel bloedvergieten voorkomen kunnen worden. Voor Van Genugten is een humanitaire interventie 'een gewapende interventie door een of meer individuele staten ter oplossing van een humanitaire noodsituatie die is ontstaan doordat in de staat waartegen de interventie is gericht, op grote schaal de mensenrechten worden geschonden'. Het grote probleem van een militair optreden binnen de grenzen van een land is dat zoiets gewoonlijk gezien wordt als strijdig met het volkenrecht. Elk land is autonoom in zijn eigen beleid, en andere landen moeten zich uiterst terughoudend opstellen bij bemoeienissen daarin. Een gewapende inmenging is dan zondermeer taboe. Van Genugten wijst erop dat deze volkenrechtelijke opvatting nauw samenhangt met de machtsverhouding tijdens de Koude Oorlog. 'De westerse landen probeerden betrekkelijk ruime bevoegdheden te geven aan bij voorbeeld de Verenigde Naties bij de controle op de naleving van de mensen-

Vervolg van pag. 6

Allochtonen De opvang van allochtone studenten is voor de universiteiten nog bepaald geen hot item. In de hoofdlijnenal<koorden met de minister staat wel een afspraak over goede begeleiding, maar vooralsnog heeft het ondenwerp bepaald geen prioriteit. 'Op dit punt is geen specifieke actie ingezet omdat de basisattitude binnen de universiteiten positief is en in het algeUnivers

Prof. Willem van Genugten: de EG Is de crisis in Joegoslavië slecht toegerust te lijf gegaan

'Militair ingrijpen in Joegoslavië had veel eerder gekund' De bloedige burgeroorlog in Joegoslavië werd door verschillende internationale organisaties beantwoord met een diplomatiek offensief. Prof mr dr W. van Genugten is op twee april voorzitter van een 'Diplomatieke dag' waarop het resultaat van die pogingen centraal staat. 'Waren de schendingen van de mensenrechten niet zo groot dat de Verenigde Naties niet veel eerder militair hadden moeten ingrijpen?', vraagt hij zich af En wat waren de eigenlijke redenen van de Duitse minister van buitenlandse zaken Genscher om te pleiten voor erkenning van Slovenië en Kroatië? rechten. De Oosteuropese landen maakten daar afwerende gebaren tegen. Voor hen waren mensenrechten een interne aangelegenheid, een calamiteit als volkerenmoord daargelaten.' De volkenrechtdeskundige vindt dat de bestaande internationale verdragen wel degelijk ruimte laten om aan het principe voorbij te gaan dat staten baas-in-eigen-huis zijn. Die ruimte ziet hij vooral op het gebied van de mensenrechten. 'We hebben ongeveer een jaar geleden een precedent gehad toen I rak zijn opstandige Koerden achtervolgde. Een viertal landen stuurde toen troepen naar Noord-lrakom de Koerden binnen een veiligheidszone te beschermen. Dat betekende een schending van de Iraakse staatssoevereiniteit. Dat ingrijpen vond plaats onder de vlag van een nieuwe wereldorde. Die gaat uit van een aantal regels die objectief toepasbaar zijn, op alle landen, of het nu wél of niet bevriende staten zijn. Het idee is dat er in tegenstelling tot de periode van de Koude Oorlog gemeten wordt met één maat. Als er nu na Irak een tweede, en

meen (in kwantitatieve zin) in het WO sprake is van een marginaal probleem', zo schreef de voorzitter van de VSNU onlangs nog over de 'allochtonenkwestie'. Toch is er eigenlijk maar één aspect waar alle betrokkenen het over eens zijn: allochtone studenten hebben in elk geval recht op extra begeleiding tijdens de studie. En wel op basis van vrijwilligheid, want een student is volwassen genoeg om zelf te bepalen waar hij behoefte aan heeft. Angelique Tsang, bestuurslid van de Verenigde Internationale Studen-

door Kees Bals derde voorbeeld zou zijn van een interventie die aan de zelfde voorwaarden voldoet als in dit eerste geval, dan kun je spreken van een nieuwe, consistente gedragslijn.' Een land mag niet zomaar binnen gevallen worden, vindt Van Genugten. Bij een humanitaire interventie moet in elk geval aan bepaalde voorwaarden zijn voldaan. Alle andere middelen moeten gefaald hebben en het moet gaan om het stoppen van zeer ernstige schendingen van mensenrechten. Omdat het moeilijk is om vast te stellen wat nu precies 'zeer ernstige schendingen' zijn stelt hij voor dat daar per situatie een ruime consensus over moet bestaan. 'Bij voorbeeld twaalf van de vijftien leden van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Als een van de permanente leden van de Veiligheidsraad dan een veto uitspreekt over een ingrijpen, dan zijn afzonderlijke staten toch gerechtigd om op eigen houtje iets te ondernemen. De troepenzendingen naar Noord-lrak zijn een

ten Amsterdam: 'We zijn al een heel eind opgeschoten als de studiebegeleiding in Nederland überhaupt wat beter georganiseerd wordt, zoals LSVb en ISO ook al jaren roepen. Mijn ervaring is dat allochtone studenten het helemaal niet zo slecht doen, dus ingrijpende maatregelen lijken mij niet nodig.'

NETWERKJE

Nazni Turkkol van de Turkse Studentenvereniging deelt die mening: 'Allochtone studenten zijn al erg geholpen als er een netwerkje

goed voorbeeld over hoe dat kan lopen. China en de toenmalige Sovjet-Unie hebben indertijd een besluit van de Veiligheidsraad daarover met een veto tegengehouden. Die waren natuurlijk bang dat zo'n interventie de deur zou openzetten voor soortgelijk optreden in bij voorbeeld Tibet of bij interne spanningen in de Sovjet-Unie. Een aantal landen heeft toen, gesteund door de brede consensus die wel in de Veiligheidsraad aanwezig was, onder eigen vlag troepen gestuurd.' Het huidige, redelijk gehandhaafde staakt-het-vuren in Joegoslavië is uiteindelijk afgedwongen zonder militair ingrijpen. Blijkbaar waren dus nog niet alle andere middelen uitgeput. Moet je dan achteraf gezien - niet stellen dat een eerdere humanitaire interventie ongeoorloofd zou zijn geweest? Het is volgens Van Genugten onmogelijk om daar een antwoord op te geven: 'De situatie in Joegoslavië is zo complex. Als ik wil verdedigen dat de Europese Gemeenschap een diplomatiek succes heeft behaald, dan kan dat aan de hand van wat er zich heeft

van ouderejaars is dat hen raad kan geven. Mentoren die ook enige bevoegdheid hebben om iets voor je te regelen, dat is al een hele steun.' Maar hij blijft bij zijn visie, dat de instroom van allochtonen echt krachtig gestimuleerd moet worden. 'Als het in de Verenigde Staten niet goed is gegaan, moeten we kijken waaróm dat zo is. Botweg zeggen dat positieve discriminatie düs slecht is, vind ik wel een erg oppervlakkige reactie.' Margriet van Lith/HOP

afgespeeld. Maar wil ik beweren dat de EG juist gefaald heeft, dan kan dat ook. De EG is de crisis slecht toegerust te lijf gegaan. Misschien heeft ze de zaak een beetje onderschat. Pas gaandeweg is de ernst van het probleem duidelijk geworden en toen was er al zoveel mis gegaan dat het nog moeilijk recht te breien was.' Met name in het begin van de oorlog gingen er volgens Van Genugten dingen fout, toen zowel de Conferentie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (CVSE) als de EG actief was. 'De CVSE en de EG zijn niet gelijk opgegaan, ze waren op sommige momenten eikaars concurrenten. De Duitse minister van buitenlandse zaken Genscherf ietste als CVSEvoorzitter op alle mogelijke manieren door het beleid van Van den Broek als voorzitter van de EG-trojka. Endatwaszeeronproduktief. Genscher wilde de erkenning van Slovenië en Kroatië als drukmiddel gebruiken ten opzichte van Sen/ië. Van den Broek vond dat de tijd nog niet daar was. Die verdeeldheid was een zwaktebod. Maar dat mag je niet direct op het conto van Van den Broek schrijven. Van den Broek verkeerde ook niet in de positie om Genscher terug te fluiten.' De voorstanders van erkenning van de onafhankelijkheid van de twee noordelijke Joegoslavische republieken gebruikten ook het argument van de staatssoevereiniteit. Militaire ingrijpen zou pas mogelijk zijn wanneer er sprake was van een oorlog tussen staten, in plaats van een burgeroorlog. Van Genugten vindt dat Genscher op dit punt allerlei argumenten op een hoop veegde. 'De EG en Van den Broek hebben denk ik te lang vastgehouden aan de staatssoevereiniteit van Joegoslavië. Genscher had de inventiviteit om te stellen dat het misschien beter was om de staatsgrenzen opnieuw te trekken. Maar anderzijds staat Genscher bekend als een voorstandervan humanitaire interventie. Hij is niet star in het vasthouden aan de staatssoevereiniteit. Dat heeft hij onder andere in CVSE-discussies bepleit. Incasu Joegoslavië was hij echter voor erkenning van Slovenië en Kroatië. Tenwijl hij die erkenning vanuit zijn volkenrechtelijke opvattingen niet nodig had om een militair tussenbeide komen te rechtvaardigen. Dan moet je concluderen dat zijn pleidooi voor erkenning uiteindelijk geen volkenrechtelijke kwestie was, maar enkel een kwestie van het uitoefenen van politieke druk.'

Diplomatieke dag van VITE De Vereniging van Internationale Tilburgse Economisten en juristen (VITE) organiseert op woensdag 2 april een Diplomatieke dag waarop de diplomatie van met name de Europese Gemeenschap in het Joegoslavische conflict centraal zal staan. De Diplomatieke dag is een jaarlijks terugkerende activiteit van VITE. Vanwege de actualiteit is dit jaar het oog gericht op Joegoslavië. De dag zal worden voorgezeten door de jurist W. van Genugten. De sprekers zijn J. van Lith (economische faculteit), Nevenka TrompVrkic (RU Groningen) en iemand van de Europese Gemeenschap. De bijeenkomst begint om 13.30 uur in CZ105. Kaartjes aan de stand in gebouw A.

27 maart 1992

BOEKENPRET WAARDIGHEID

ikea-kasten zijn funest voor boeken' 'Wat cultuurpessimisten vaal< vergeten is dat er verschillende dingen naast elkaar kunnen bestaan. Ziet u zichzelf al met een tekstvenA/erker in bed liggen?' Boudewijn Büch was op de universiteit en praatte over de toekomst van het boek. Büch oreerde anderhalf uur in een stampvolle zaal met driehonderd opgewonden studenten. Het boek zal niet verdwijnen, volgens de auteur, maar er wordt tegenwoordig wel schandelijk mee omgesprongen. 'Het boek is buitengewoon iiandig', zegt de sclirijver. 'Het enige ding dat il< net zo liandig vind als liet boelc is de wall<man. Mensen liouden daarnaast ool< van de fysiel<e staat van het boek. Dus het boek zal niet door een technologische achterstand verdwijnen.' Boekenmaniak Büch - zelf goed voor een bibliotheek met 60.000 exemplaren - ziet twee gevaren die het boek wèl daadwerkelijk bedreigen. 'Er bestaat een ideologische bedreiging van het boek. Kijk maar naar dat boek van Rushdie. Dat zie je vaker gebeuren in islamitische landen. Persoonlijk ben ik voor de grootst mogelijke vrijheid van drukpers. Daarnaast wordt het boek bedreigd vanuit culturele kringen. Daarbinnen worden boeken niet als kunst gezien, maar iets wat voor iedereen gratis verkrijgbaar moet zijn. Zie de leengeldregeling. Iedereen kan voor 27 gulden per jaar alle boeken lenen die hij wil. Het boek is loslopend wild.' Later in zijn betoog oppert Büch dat het leengeld voor studenten met rijke ouders best 1500 gulden per jaar zou mogen zijn. Arme studenten moeten subsidie van de overheid krijgen. Want zonder veel meer geld wordt de hele Nederlandse letterkundige geschiedenis vanaf 1860, ziet Büch de catastrofe dagen, 'voorgedragen voor zelfvernietiging'. Een oplossing ziet-ie in bibliotheken waar niemand meer uit mag lenen, tenzij het iemand is met 'drie doctorstitels voor z'n naam'. 'Al die zaken, ook de slechte kwaliteit van het papier, komen voort uit minachting voor het boek. Zelf zal ik nooit een boek uit een bibliotheek lenen. Daarvoor ken ik de

waarde van een bibliotheek te goed, ik heb teveel respect voor het boek. En dan zie ik mensen rondsjouwen met bemorste tasjes waarin ze vijf boeken proppen om die dan onder hun snelbinders te schuiven. Daar gaat ons cultuurgoed, denk ik dan. 'Het ergst zijn flats, met centrale venwarming en Ikea-kasten. Dat is funest voor het conserveren van boeken. De enige manier om ze dan van de ondergang te redden is het besprenkelen van je vloerbedekking. Als je parket hebt? Ook sprenkelen. Een rond boek is veel erger dan een bol parket. Dat trap je wel weer recht.' Büch chargeert enigszins, zo geeft hij toe, op constant weerklinkende klaterlachen. 'Toch is 't wel zo dat wij solidair achter het boek moeten staan. IVIaar wij, dat ben ik. Ik hoor mensen wel eens zeggen dat ze alleen maar pockets hebben. Dat is absurd, ieder boek heeft verzamelaarswaarde! Ik wilde dat boeken de snuitjes van zeehonden hadden. Dan kwam er in Pieterburen een nationale bibli-

otheek. 'Er moet een grote nationale actie komen. Ten eerste moet er iets aan het papier gebeuren. Het liefst moeten alle boeken op zuurvrij papier worden gedrukt. En er moet geld worden vrijgemaakt om de boeken van de laatste honderd jaar te redden. Dat gebeurt allemaal niet omdat we niet echt van boeken houden. Vergelijk het maar met die Mondriaan van de gemeente Hilversum die zou worden verkocht. Toen was Nederland te klein. Zoiets zou voor een boek in Nederland nooit gebeuren. 'Ik zou het fijn vinden als er een actie voor het boek kwam. Niet alleen door mij, maar door jullie. Want jullie vormen de bevolkingsgroep die het meest van het boek gebruik maakt. Mijn actiegroep wordt alleen maarschattig en ontroerend gevonden, er is niemand die mijn actiegroep serieus neemt. Toch is het echt nodig een actie voor het boek te voeren. Want restaureren is onmogelijk, boeken kun je alleen conserveren.' Büch windt zich, tot grote hilariteit van het publiek, steeds meer op over de zijns insziens krankzinnige manier waarop Nederlanders met boeken omgaan. 'Jullie zeggen: ik ga toch niet voor lul lopen in een Zeeman-spijkerbroek. Dus kopen jullie een 501 en hebben geen geld meer voor een boek. Voor mij loop je pas echt voor lul als je niet van het boek houdt. Het feit dat jullie in Benetton-kleding lopen zegt mij alles.' De bibliofiel trekt een vergelijking met het buitenland en zadelt zijn stokpaardje nog 'n keer: 'Als je in the Library of Congress probeert een boek te lenen, wordt je pardoes neergeschoten. Dat zou in Nederland ook moeten gebeuren: het uitleenregime terugdringen. Het uitlenen van boeken is funest! Weten jullie dat het gemiddelde bibliotheekboek na veertien uitleningen wordt vervangen?' Wanneer iemand vraagt wat de zin is van het verzamelen en conserveren van boeken is, wendt Büch enorme boosheid voor. 'Ik hoop dat jij de komende drie jaar voor al je tentamens zakt.' De zaal brult het uit. De jongen sputtert,

Boudewijn Büch duikt onmiddellijlc achter een van de terminals om te kijl<en of zijn eigen boeken te leen zijn in de 'modernste bibliotheek van Europa'. Voorafgaand aan zijn lezing brengt hij een bliksembezoek aan het nieuwe gebouw. Tot zijn verbazing merkt hij dat het op de moderne apparatuur onmogelijk is een u-met-een-Umlaut in te toetsen. Büch beledigd: 'Dat is toch vreemd, hè? We kunnen loepzuivere foto's van Saturnus maken en automerken vanaf de maan definiëren, maar iets simpels als een gewone ü is voor de modernste bibliotheek nog steeds te moeilijk. Ik heet Büch en geen Buech. Het is absurd om mijn naam te veranderen.' Het is niet de enige kritiek die de boekenwurm op de bliepbieb heeft. 'Het licht dat door de ramen binnenvalt zal de boeken ernstig beschadigen.' Verbaasd is Büch over hetfeit dat de bibliotheek een zogenaamde 'open bibliotheek' is, waarin alle boeken toegankelijkzijn. Büch: 'Daarzal wel snel op worden teruggekomen, want ik voorspel dat jaarlijks tien procent van de boeken zal worden gestolen. Een 'open library' is een achterhaald begrip. Om met Jules Decider te spreken: de bibliotheek is 'Modern Passé': alles is al elders gepasseerd.' (BP) rood aanlopend, door als een vis op het droge. Büch: 'Jongen, raak aan de heroïne.' De zaal gaat plat. De boodschap die de schrijver zijn luisteraars meegeeft is luid en

duidelijk: 'Dus als je vader de volgende keer z'n glas bier op een boek zet, sla hem dan!' De zaal schreeuwt het uit van pret. Dylan van Eijkeren

filosofie kan bijdrage leveren aan bedrijven van politiek' Wat is menselijk en wat verstaan we nu precies onder mensonwaardig? Zijn het slechts mooie woorden of kan de filosofie bewijzen dat ze ook echt inhoud hebben? Met het opkomend racisme en het euthanasievraagstuk komen dit soort vragen weer naar boven. Prof.dr. Bert van Roermund, hoogleraar rechtsfilosofie, doet een poging. Woensdag 25 maart (20.00 uur, zaal AZ 7) spreekt hij over de menswaardigheid en het begrip 'het lijfelijke' in de politiek. 'De begrippen menswaardig en mensonwaardig suggereren iets normatiefs. Bijvoorbeeld wanneer we praten over iemand die pijn, armoede of honger lijdt, want dan hebben we het over mensonwaardige toestanden. Ikwilechter kijken of we ons niet een nog nauwkeuriger beeld kunnen vormen van de betekenis van dat woord.' Deze begrippen gebruiken we ook in andere contexten, zoals in de politiek (mini-stelsel met een bestaanszekerheid), de economie (minimum-inkomen, wat we als mens nodig hebben om menswaardig te kunnen leven), medische ethiek, bio-technologie en ook in de grondwet wordt naar menswaardigheid verwezen als datgene dat mensen in hun handelen elkaar minimaal verschuldigd zijn. Van Roermund hanteert het taalgebruik om te kijken waar nu preUnivers

cies de problemen liggen en stelt zich daarna, als filosoof, de vraag wat dat filosofisch kan betekenen: 'Het is erg link om de normatieve betekenis van menselijk of menswaardig over te laten aan de politiek', zo stelt hij. Als voorbeeld geeft hij Auschwitz. De vernietiging van de joden was een handeling in naam van de menselijke waarde van het leven. 'En recentelijkde milieu-problematiek', gaat Van Roermund verder. 'En de armoede en het bewapeningsprobleem. Van de andere kant zijn er goede redenen om dezelfde vraag ook niet zomaar aan de filosofie over te laten. Want als je het aan de filosofie overlaat, komt het er uiteindelijk op neer dat je het aan de politiek overlaat.' Binnen de filosofie praten deskundigen op twee tegengestelde manieren over menselijke waardigheid: sommigen zien het 'slechts'

Prof. Bert van Roermund: zoeken naar een middenweg als een etiket van een serie rechten, anderen beweren dat de mensenrechten al een begrip van menswaardigheid vooronderstellen. De mens zou al een bepaalde

waardigheid hebben en de rechten zijn daar 'slechts' vanaf geleid. Van Roermund zelf zoekt naar een soort middenweg: hij vraagt zich af of het niet mogelijk is een

antwoord te vinden in de verhouding tussen politiek en filosofie. Hij spreekt nadrukkelijk niet over een wisselwerking, want dat is 'als een soort carpetje in een collegezaal waar je allerlei dingen onder weg kunt schuiven'. In die context onderzoekt Van Roermund het boek van de Amerikaanse filosoof Francis Fukuyama. Een paar weken geleden kwam de Nederlandse vertaling van zijn boek 'Het einde van de geschiedenis en de laatste mens' uit. In zijn boek zegt Fukuyama dat filosofie en politiek in de loop van de geschiedenis met elkaar verweven zijn, maar dat op een bepaald moment zichtbaar is geworden welke richting de geschiedenis uiteindelijk ingaat. Van Roermund: 'We hebben zicht op welke richting ons systeem uitgaat: de liberale economie, dus de vrije markt. En er is een liberaal systeem ontstaan waar mensen hun eigen invullingoverde maatschappij mogen geven. Dat systeem komt er niet omdat de vrije markt automatisch kiest voor democratie, maar vanwege een specifiek menselijke eigenschap. We zijn namelijk niet alleen bezig met behoeften en begeerten of verstandelijke argumenten. Er is ook een tussengebied: hetzogeheten ThuVervolg op pag. 9 27 maart 1992

MEDEDELINGEN

De mededelingenpagina wordt verzorgd door de afdeling Pers en Voorlichting (gebouw B, kamer 10, tel. 2001). Diensten en faculteiten leveren kopij z.s.m. aan, uiterlijk donderdag vóór 13.00 uur voor het verschijnen van de nieuwe Univers. l.v.m. beperkte ruimte is het zaak berichten kort en kernachtig te formuleren. De redactie kan het bericht wijzigen. Bij teveel kopij krijgt de hoogste actualiteits-waarde voorrang.

ALG MEDEDELINGEN OVER DE KUB-KAART Deze week zijn er mededelingen over het maken van de foto's voor studenten en medewerkers waarvoor dat nog niet heeft plaatsgevonden. Personen die, na een oproep daartoe, nog met in de gelegenheid waren om een foto voor de KUB-kaart te laten maken, en studenten en personeelsleden die na 1-1-1992 zijn ingeschreven resp. in dienst getreden, kunnen in week 14 terecht voor het maken van deze foto. Dit is mogelijk gedurende de eerste drie dagen van de week, dus op 30 en 31 maarten 1 april. Openingstijden: ma. 30maart9.00-12.30,13.00-16.30, 17.30-20.00 uur, di. 31 maart9.00-12.30, 13.00-16.30, 17.30-20.00 uur, WO. 1 april 9.00-12.30, 13.00-16.30 uur Dag en tijdstip waarop u de foto laat maken kunt u zelf bepalen. Het maken van foto's vindt plaats bij Bureau Inschrijvingen van DEA/SA, kamer C 83. Dit Bureau vindt u naast de inschrijvingsbalie op de begane grond van gebouw C. Voor het registreren van de fotogegevensmoetuuwadministratienummer kunnen opgeven. Aan studenten wordt verzocht hun huidige collegekaart te tonen. Over de uitgifte van een KUB-I<aart aan personen die niet binnen de categorieën personeei of student vallen (volgens de daartoe opgestelde definities), zoals fellows, personeel op declaratiebasis, ex-personeel, en stagiaires zal deze week een brief worden gestuurd aan Direkteuren van Instituten, Faculteitssecretarissen en Diensthoofden. Voor nadere informatie kunt u bellen met de Studentenadm. (mw. W. Beukers of dhr. M. Kempenaars) tel. (66)2446. ONBESTELBARE POSTSTUKKEN Poststukken geadresseerd aan de KUB, kunnen soms niet besteld worden. Betrokkene komt bijvoorbeeld nog niet in het centraal adressenbestand voor of de naam is fout gespeld of onduidelijk geschreven. Om te voorkomen dat stukken eindeloos heen en weer gestuurd worden vindt u op deze

plaats in Univers een overzicht van onbestelbare stukken. Wij verzoeken u, wanneer een voor u bestemd stuk op de lijst voor komt, binnen een week na verschijning van dit nummer te reageren (tel.(66)2808). De stukken zullen circa een week na verschijning aan de afzender worden geretourneerd. Geadresseerde: Afzender: Drs.L. Komijn: Addison-Wesley, A'dam. Fobid Kring Brabant: Waldeck Pyrmontl. 26, A'dam. Mw.drs.M. Smeets: Beauchesne, Paris. Dr.J.G.F. Terwindt: Beauchesne, Paris. Marcel Haenen: M.L.M.M. Crapts, Maastricht. Dr.A.E.N, de Vries: J. Beerendonk, Tilburg. Marco v. Gurp: De Bernardhoeve, Oisterwijk. Mw. E.G.A. Teunissen-Braaksma: ???. Dhr.H.A. Romiger: ???, Mali. Roberto Curion: Viajes Rossell, Roquetas de Mar (Almeria). Mw. K. Vogel: Wolters Noordhoff, Groningen. A. v. Hulst: Word Perfect Ned. Capelle a/d Yssel. K. Schalken: KL) Nijmegen.

r

FEW

W I J Z . TENTAMENROOSTER PROP. BIK Het tentamen Statistiek B zal niet worden afgenomen op 26 mei a.s. maar op 22 mei 1992. Let op: studenten die gebruik willen maken van de gelegenheid om in de e.k. tentamenperiode (dus op 26/5) deel te nemen aan het tentamen Statistiek 1 (= A) dienen op het aanmeldingsformulier bij te schrijven: StatistiekAen hiervoor meteen apart formulier in te leveren. Attentie: denk er wel aan dat maximaal 2 pogingen zijn toegestaan. WIJZ. TENTAMENROOSTER MEI/JUNI Het tentamen Openbare Financiën 1 zal niet op 23 JUNI maar op 24 JUNI '92 worden afgenomen. PROP. ECONOMIE De colleges Bedrijfsec, worden gedurende de eerste 10 weken van het semester gegeven. Daarna volgt de zo te noemen 'Oriëntatie Fiscale Economie' en wel volgens onderstaand schema: groep oranje ma 13/4 13.30-15.45 u. in AZ 116; do 16/4 13.30-15.45 u. in SZ 17; ma 27/4 13.30-15.45 u. in AZ 116; colleges worden verzorgd door dr. P. Essers groep blauw ma 13/4 11.10-13.00 u. in AZ 10; ma 27/4 11.10-13.00 u. in AZ 10; vr 8/5 16.40-18.30 u. in AZ 115; colleges worden verzorgd door drs. C. Caanen groep geel dl 14/4 11.10-13.00 u. in CZ 101; di21/4 11.10-13.00 u. in CZ 101;

Vervolg van pag. 8

Menselijke waardigheid mos waar Plato het al over had. Dat is het vermogen van de mens om waarde aan bepaalde zaken toe te kennen. Als die waarde erkend wordt, zijn wetrots. Wordt die miskend, dan voelen we schaamte en worden we zelfs woedend. Het is een gebied dat zeer karakteristiek is voor de mens. In een democratie heeft iedereen een zekere waarborg dat aan die waarde vorm gegeven wordt, zoals in godsdienstvrijheid en vrijheid van meningsuiting of de gezinszorg. Dat idee, eindelijk zicht te hebben op het doel van de geschiedenis, vertaalt Fukayama In termen van het einde van de geschiedenis. Zodra we niet meer hoeven te zoeken, Is de geschiedenis en de politlekten einde, omdat de politiek voortaan niet anders opgevat kan worden Univers

dan dat het dient tot dat doel.' Hoewel Van Roermund Fukuyama in zeker opzicht volgt, tekent hij toch twee grote bezwaren aan tegen zijn gedachtengang. 'Volgens mij Is een geschiedenis die vanuit een bepaald eindpunt te overzien is geen echte geschiedenis. In de politiek moeten grenzen worden gesteld waardoor je bepaalde mensen uitsluit.' 'Er Is een soort van individuele hartstochtelijkheid In de politiek die we volgens mij onvoldoende begrijpen. We denken teveel dat het om argumenten gaat en dat dat ook nodig is om uitwassen te voorkomen. Maar je kunt die Chinese student die voor een tank stond tijdens die studentenopstand bijvoorbeeld toch niet afdoen als stand-in voor een argument.' 'Waar ik me zorgen over maak is

di28/4 11.10-13.00 u. in CZ 101; colleges worden verzorgd door prof .dr. J. v.d. Geld

harte welkom. De desbetreffende propedeuse-studenten worden nog afzonderlijk uitgenodigd.

groep groen WO 15/4 11.10-13.00 u. in CZ 101; WO 29/4 11.10-13.00 u. in CZ 101; WO 6/5 11.10-13.00 u. in CZ 101; colleges worden verzorgd door mr. E. Kommeren

BEROEPENVOORLICHTING Op do. 2 april en 9 april zal er voor alle belangstellende studenten van de faculteit der rechtsgeleerdheid een beroepenvoorlichting worden georganiseerd. Hiervoor is een aantal juristen uitgenodigd, dat verdeeld over vier sectoren van juridische beroepen de voorlichting zal verzorgen. De vier sectoren zijn: 1. sector traditioneel (2 april, 13.0014.15 uur). Aan het woord komen een advokaat, een hoofd-officier van justitie en een raio; 2. sector overheid (2 april, 14.30-15.45 uur). Drie juristen werkzaam bij de gemeente Tilburg, de prov. NoordBrabant en het min. van justitie; 3. sector bedrijfsjuristen (9 april, 13.0014.15 uur). Een jurist werkzaam bij de inspektie belastingen en twee juristen werkzaam bij Philips en Interpolis; 4. sector overigen (9 april, 14.30-15.45 uur). Een adjunkt-direkteur van een gevangenis, een jurist werkzaam bij het Buro voor Rechtshulp en een notaris. De bijeenkomsten worden telkens gehouden in SZ 17. ledere student is van harte welkom bij deze voorlichting. De planning maakt het mogelijk om de voorlichting van alle genoemde sectoren bij te wonen. Een uitgebreid programma-overzicht is vanaf 24 maart verkrijgbaar op kamer B 1003 (tussen 9.00-12.30 uur).

TOEKOMSTPERSPECTIEF 1992 SOLLICITATIEGIDS VOOR ACADEMICI Ben jij student economie of bedrijfseconomie en studeer je binnen eenjaar af? Dan is het van het grootste belang dat je je nu al gaat oriënteren op jouw mogelijkheden na je afstuderen. Toekomstperspectief is hierbij het ideale hulpmiddel. De sollicitatiegids voor academici is speciaal geschreven voor (bedrijfs-)economen en bedrijfskundigen en staat boordevol algemene informatie over bedrijven en instellingen en meer specifiek wat zij jou te bieden hebben, bovendien zijn erspeciale delen in opgenomen over solliciteren en een eigen bedrijf beginnen. Voor iedereen die binnen een jaar afstudeert is deze onmisbare gids bij het solliciteren -op vertoon van je collegekaart- gratis verkrijgbaar op 7 en 8 april vanaf 12.00 u. op kamer B 603. Noteer in je agenda en zorg dat je er bent. WORKSHOP AfAS 2.21 EN EFACT 5.0 In juli 1991 is voor het eerst een workshop over financile pakketten gehouden voor studenten bedrijfseconomie, die het vak Voortgezet Boekhouden 1 hebben gevolgd, en die kennis willen maken met de computer-gevoerde boekhouding. De belangstelling voor deze workshop leidt er toe dat deze weer gegeven wordt op: Wo. 22 en do. 23 april 1992 Na een korte theoretische uitleg zal m CZ 78 met beide pakketten aan de computer worden geoefend. De bereikte eindtermen van de workshop zijn geheel afhankelijk van de deelnemers zelf. Op beide dagen begint de workshop om 09.30 u. Er zijn 30 plaatsen beschikbaar. Deelnemers hebben één diskette nodig van het formaat 3V2 inch DS/DD. De workshop wordt verzorgd door Drs. W. Kapelle van de Erasmus Un. Rotterdam en Drs. A. de Caluwe van de sectie Boekhouden van de KUB. Inschr. op wo. 8 april a.s. vanaf 09.00 u. in B 621, tel: (66)2785.

P'

FRW

DIPLOMA-UITREIKING PROP. Op do. 2 april a.s. zullen op feestelijke wijze propedeuse-diploma's worden uitgereikt, zulks n.a.v. de resultaten behaald in dec./jan. jl. Om 17.45 uur zal mw.mr. S. v.d. Goor (medewerkster direktie voorlichting bij het Mm. van Justitie) in zaal AZ 115 een toespraak houden. Na afloop hiervan zal de diploma-uitreiking plaatsvinden in de zalen AZ 05, AZ 6, AZ 8 en AZ 10. Alle belangstellenden zijn hierbij van of de filosofie wel voldoende begrijpt wat er allemaal in de politiek geljeurl als ereen groep georganiseerd wordt. Begrippen als machine en organisme zijn In dat verband te beperkte metaforen. Een lijf daarentegen ligt op het grensvlak van handelen, ervaren, functioneren, genieten en zingeven. Je zou moeten onderzoeken hoe een samenleving als groep bestaaten erin slaagtom dat door de tijd heen vol te blijven houden. Zo is er bijvoorbeeld geen economische reden om aan racisme te doen, maar het krijgt wel bijna een symbolische betekenis als je dat wilt onderkennen. Je moet niet alleen roepen dat het niet mag, maar je moet ook begrijpen waar het vandaan komt. Je kunt het niet afdoen met economische verklaringen, zoals werkloosheid. Mensen zoeken naar een zondebokfunctie. Er kunnen heel gepassioneerde mechanismen op gang komen die voor uitsluiting zorgen.

GROEPSBEGELEIDERS GEVRAAGD T.b.v. de voorlichtingsdag van de rechtenfac. op do. 23 apnl a.s. zijn wij op zoek naar een groot aantal enthousiaste rechten-studenten om tijdens het vrije programma van ca. 11.0013.30 uur een groepje VWO-studenten met ouders onder de hoede te nemen. De groepsbegeleiders hebben als taak deelnemers aan de voorlichtingsdag rond te leiden over het universiteitsterrein en omgeving waarbij bijvoorbeeld de nieuwe bibliotheek, collegezalen, hel sportcentrum, de studentenflats etc. worden bezocht. Verder kunnen de groepsbegeleiders tijdens de rondleiding eventuele praktische vragen m.b.t. de studie, het studeren in Tilburg etc. beantwoorden. Na afloop vindt ereen gezamenlijke lunch plaats. Men kan zich opgeven als groepsbegeleider t/m 22 apnl a.s. bij DSO, mw. L van Dongen, tel. 662843, b.g.g. 662211. De groepsbegeleiders ontvangen een aardige attentie. HERHAALDE OPROEP Voor het studiejaar 1992-1993 zijn nog Erasmus-beurzen beschikbaar voor de volgende universiteiten: 1 beurs voor Heidelberg, 3 beurzen voor Barcelona en 2 beurzen voor Uppsala. Uitwisseling is mogelijk voor het eerste en/of tweede semester. Voor meer informatie en aanmelding kunt U contact opnemen met mevr. Renée Rijkens, B 1003, tel. (013)-663141. De sluitingstermijn voor aanmelding is 1 april 1992. DOE WAT MET JE SCRIPTIE De St. Wetensch. Onderzoek Van Noort Gassier & Co draagt al een aantal jaren zorg voor de Scriptie Databank Ned. en de J.B. Gassler-prijs. De prijs, die de basis vormt voor de

Scriptie Databank Ned. en waaraan een geldbedrag is verbonden van fl. 10.000,- wordt jaarlijks ter beschikking gesteld aan de best ingezonden scriptie op juridisch, fiscaal of economisch gebied of op het terrein van de accountancy. Voor nadere inf.: de studieadviseurs of St. Wetenschappelijk Onderzoek Van Noort Gassier & Co, mr. J. Hoksbergen, Nieuwe Parklaan 73, 2597 LB 's-Gravenhage, tel. 0703512371. AANMELDING STAGES MAX PLANCK INST. VOOR STRAFRECHT IN FREIBURG Coördinator van deze stageplaats isdrs. A.M. V. Kalmthout. Vanaf jan. 1993 is de stageplaats weer open. Voor nadere inf. en/of aanmelding kun je contact opnemen met mw. Renée Rijkens, B 1003, tel. (013)-663141. BESTUURSR. B DEELTIJDSTUDENTEN NED. RECHT EN FISCALISTEN De hoor- en werkcolleges vinden plaats op de di., aanvang 18.45 uur, in CZ101,m.u.v.dedi.7en28aprilinAZ 115. TENTAMEN CAPITA SELECTA CONSTITUTIONEEL RECHT I In afwijking van hetgeen in de studiegids vermeld is, vindt het tentamen CS. constitutioneel recht I plaats op vr. 24 april a.s. van 9.00-12.00 uur in zaal PZ 203.

FSW DOC PSY Het deeltentamen van prof. Brunia, Grondslagen klinische neuropsychologie vindt plaats op 2 apnl a.s. van 17.40-20.00 uur in PZ25. FEW Studenten prop. economie, die het volgend academisch jaar (1992/1992) Vrijetijdswetenschappen willen gaan studeren dienen zich voor 1 mei a.s. bij het secr. VTW hiervoor aan te melden, S 153. Voor inf. tel. (66)2208. FSW Studenten prop. sociologie en psychologie, die het volgend academisch jaar (1992/1993) Vrijetijdswetenschappen willen gaan studeren dienen zich voor 1 mei a.s. bij het secretariaat VTW hiervoor aan te melden, S 153. Voor inf. tel. (66)2208.

FLW ADRESWIJZIGING I ndien u gaat verhuizen gelieve dit óók door te geven aan Bureau Ondenwijszaken, bij kamer B 319, door invulling van de gele formuliertjes; Bureau Inschrijvingen geeft de wijziging nl. met door aan Letteren. Marijke Loots is vrijdag 3 april afwezig. Kandidaten voor de verkiezingen worden verzocht om de foto's en floppy's van de Verkiezingskrant af te halen bij Univers, kamer 812.

Bijvoorbeeld door de grenzen aan het zorgproleem of de milieubeweging. Dan krijg je zoiets als de boer als zondebok. Sommigen voelen zichzelf al zo. Ik wil daarmee niet zeggen dat het zondebokmechanisme vast staat; het zou een mechanisme kunnen zijn en dat racisme daar een invulling van is. Wil je efficiënt politiek bedrijven om niet alleen moreel te categoriseren, maar ook om het te begrijpen, dan kan de filosofie daaraan een bijdrage leveren. Ik zeg daarmee niet als de PvdA slim Is, dan... Ik heb geen recepten klaar liggen, omdat ik pas op het spoor ben. Maar het lijfelijke van de politiek is wel een aspect dat belangrijk is en In de literatuurdulken ook signalen op. Maar ik ben nog niet uitgedacht. Filosofie is geen wetenschap waar je antwoorden kunt halen, maar is een manier om vragen te stellen, een val die niet open zou moeten staan.' Ilona Bastiaanse

27 maart 1992

MEMO

Verenigingen VITE 15 april Excursie naar het Ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag Wil je meer informatie, kom dan langs opdeVite-kamer 071 (tel 662722) of kom naar de Stand in Gebouw A OLOF Maandag 30 maart hoopt de Gouden Senaat op Uw aanwezigheid te kunnen rekenen tijdens de ALV Dinsdag 31 maartorganiseerthetdispuut Punch haar Flippertoernooi Donderdag 2 april heet het dispuut Kater U welkom op zijn Lustrumreceptie, dit alles ter societeite TILBURG FOREIGN LECTURE REVIEW De Tilburg Foreign Law Review organiseert op maandag 6 Apnl a s een studiedag naar het Duitse Parlement in Bonn Op deze dag zal er naast een rondleiding, informatie worden gegeven over de organisatie van het parlement Na een lunch in het parlementsgebouw (inclusief) zal gesproken worden met parlementsleden van de verschillende fracties Daarna is er tijd voor een vrij bezoek aan Bonn De kosten voor deze dag bedragen f 139,(abonneesfl5,-kortlng) Het volledige programma is verkrijgbaar op kamer B I 003 Hier kan men zich ook schriftelijk opgeven Telefonische opgave, 's-avonds 073-146782 (Anton)

MENU PERIODE 30 MAART T/M 3 APRIL MAANDAG 30/3 spinaziesoep of franse uiensoep kipfilet of uienburger met uiensaus doperwten of witte kool patates frites of rijst of gekookte aardappelen veg groentecarre-kernesaus -witte kool-patates frites luxe varkenshaas-champignonsaus DINSDAG 31/3 chinese tomatensoep of ossestaartsoep bami goreng kroepoek-uitjestoempia-foe yong hai-gembersaus of rollade-spinaziegekookte aardappelen veg bami goreng-kroepoek-uitjesveg loempia-foe yong hai-gembersaus luxe biefstuk WOENSDAG 1/4 erwtensoep of heldere champignonsoep peperschnitzel of speklapje pepersaus sperziebonen of tuinboontjes a la crème gebakken of gekookte aardappelen veg holsteiner schnitzel-pepersaustuinboontjes-gekookte aardappelen luxe jagerschnitzel-jachtsaus DONDERDAG 2/4 groentesoep met noedels of witte bonensoep gebakken vis met kruidensaus of runderrollade met vleesjus postelein of stamppot verse raapstelen + spinazie veg kaassouffle-stamppot verse voorjaarsgroente luxe biefstuk hawaienne VRIJDAG 3/4 tomatensoep of helderekip/kervelsoep kotelet grand mere chill grand mere tomatensaus met ratatouille veg chili con carne-tomatensaus met ratatouille luxe scholrolletje met verse rode zalm

N B Losse nummers van de Tilburg Foreign Law Review nummer 2 zijn nog beperkt te koop bij het KRIS MAK Op 9 apnl organiseert de MAK het laatste ECO feest van het jaar met Rowwenheze bekend van radio en t v I v m de overa/eldigende belangstelling zijn slechts 2 kaarten p p beschikbaar op vertoon van collegekaart Voorverkoop ma 6,di 7enwo 8 apnl, 12 00-14 00 uur in de hal van getiouw A PETER NOLL Op dinsdag 31 maart 1992 nemen mevr mr I Stijns-Schepersendhr F Geelen deel aan een discussie avond over helingbestrijding AZ-8,^9 30uur Toegang gratis STUDENTENKOOR CONTRAST Het Tilburgs Studentenkoor Contrast organiseert 28 maart a s i s m het Eindhovens Studentenkoor Vokollage een uitwisselingsdag m Eindhoven Als afsluiting zal er een concert gegeven worden om 20 00 uur in de Eindhovense Muziekschool, Pastoor Petersstr 80 te Eindhoven Toegang fl 7,50 en f 6,- voor studenten, fl 5, voorverkoop (tel 040-110307) SEVIO Op donderdag 2 apnl a s om 14 00 uur in CZ111 organiseert SEVIO een discussiemiddag 3 Afgestudeerde SZW-ers vertellen hun ervaringen over het afstuderen en hun werk 's Avonds vanaf 21 00 uur is er voor alle belangstellenden een borrel in de Filistijnen MERCURIUS Programma 1 apnl Brussel excursie, bezoek aan de Nationale Bank van België, chemieconcern Solvay en bierbrouwerij de Cantillion 2 april Lezing over optiegebruik bij modern vermogensbeheer door drs R Clement, directeur afdeling beleggingen en leningen van de stichting Unilever pensioenfonds 'Progress' Aanvang 13 50 uur Zaal CZ104 9 april Excursie naar Daf Eindhoven Er zal een lezing over logistiek management worden gegeven en tevens is er een rondleiding door de fabriek Informatie en inschrijving kamer O51 elke dag tussen 13 00 en 13 50 uur PRIORITIJD Hetfeestism SBIT dat was gepland op 1 april wordt verschoven naar 29 apnl Hetthema oranje-feest, er wordt een prijs uitgeloofd voor diegene die het 'meest oranje' verschijnt Op 16 apnl zal het forum over de autovrije binnenstad gehouden worden Plaats en tijd worden nader bekend gemaakt Tenslotte er zijn nieuwe Prioritijdtrui en (Miller Time en Levi's) In 0-74 hangt een inschrijflijst om er een (of meer) te bestellen Ze kosten slechts fl 45 MAK Ook volgend jaar komen weer een flink aantal afgestudeerde HEAO ers naar de KUB om de verkorte opleidingen van Bedrijfseconomie of Fiscale Economie te gaan volgen Omdat deze groep lederjaar groter wordt, wordt er komend jaar voor deze groep een aparte introduktie-Zkennismakingsdag georganiseerd Deze zal plaatsvinden op een nog nader te bepalen datum m augustus Om dit eendagskamp te doen welslagen heeft de MAK een aantal 'verkorte opleiders van nu nodig om mee te helpen Daarom ben je zo'n ex-HEAO'er en heb je zin om je actief in te zetten, bel 662999 MARKETING ASSOCIATIE Hoewel de reis naar Portugal nog moet plaatsvinden wordt de organisatie van de nieuwe reis nu al opgestart Het reisdoel'' Dat is nog met bekend Heb je interesse om dit mede te bepalen en de hele reis naar dit land te organiseren, neem dan contact op met de Marketing Associatie kamerO-52 (tel 663044) of met Karin van de Weijer (tel 673431) VI DAR Woensdag 25 maart is begonnen met het leggen van de vloer Er mag dan 5 a 6 dagen met gelopen worden in de loods Zaterdag 4 apnl is er een Oocuz-dag bij Vidar, competitie-ploegen moeten informeren bij hun instructeur of ze die dag moeten roeien Woensdag 8 april algemene leden vergadenng Donderdag 9 apnl vindt

de traditionele kaas- en wijnavond plaats Ditmaal met in de stad, maar in de loods Donderdag 16 apnl bieres tafette PLATO Op dinsdag 7 apnl organiseert Plato twee excursies Grolsch fl 2,50 (niet leden fl 3 50), vertrek 10 30 uur Tilburg CS, Phihp Morris fl 3,50 (met-leden fl 4,50), vertrek 12 25 uur Tilburg CS Inschrijven op het pand of Viatel 44448 2 Apnl Balagan activiteit, 4 apnl Stepestafette, 7 apnl Elf-kroegentocht INTEGRAND Professioneel en zakelijk Spreekt dit je aan"? Neem dan contact op met Integrand over een boeiende job in ons team Wij hebben plaats voor twee nieuwe mensen WIJ hebben je het volgende te bieden bestuurlijke ervaring, de mogelijkheid tot het opdoen van interessante contacten, zowel met bedrijven als met studenten, landelijk opgezette trainingen, gezelligheid en borrels Dus, heb jij het komende jaar enkele dagen per week tijd om je actief in te zetten voor Integrand, kom dan eens langs op ons kantoor kamer 0-72 of bel 013-635612

Varia i SYMPOSIUM Op donderdag 4 juni a s vindt een door de vakgroep'Sociale Zekerheidswetenschappen van de KUB i s m het Tempus en Erasmus programma Sociale Secunty Studies', georganiseerd symposium plaats onder de titel 'Democracy and social (in)security in Central and Eastern Europe' Sprekers uit diverse landen (o a Polen Tsjecho-Slowakije Hongarije en Litouwen) zullen ingaan op de problemen waarmee zij te maken hebben bij de ontwikkeling van hun eigen sociale zekerheidsstelsel Daarbij zal tevens uitgebreid worden ingegaan op de problematiek inzake de migratie tussen oost- en west Europa Sprekerszijnoa prof dr D Pieters(KUB), prof J Berghman (KUB), prof A Swiatkowski(Krakau),mr M Potucek (Praag), prof B Kremer (Budapest) prof V Ronge (Wuppertal) e a Tijd 10 00-16 30 uur, aula KUB Inl -ivooraanmelding mr C Oomen of H Hopmans (KUB 013 662795) Kosten fl 75,-, voor studenten fl 40,-(kosten incl lunch en receptie) MANNEKE VAN HOLKFONDS Het Hanneke van Holkfonds kan aan afgestudeerden die lid zijn (geworden) van de Vereniging van Vrouwen met Academische Opleiding (WAO) financiële ondersteuning bieden bij studieactiviteiten of werkzaamheden binnen hun vakgebied Jaarlijks kunnen enkele bijdragen worden toegekend, met een maximum van fl 10 000,-per persoon Volgens de wens van de erflaatster Hanneke van Holk IS het fonds exclusief bestemd voor leden die gehuwd of gehuwd geweest zijn Aanvraagformulieren moeten voor 1 juli 1992 worden ingediend bij de secretaris van het Fonds drs J van Dam, Clematislaan 61, 2343 VK Oegstgeest De toekenning vindt uiterlijk december 1992 plaats meteen officiële uitreiking in januari 1993 Inl

secr W A O , Postbus 13226,3507 LE Utrecht Z U I D NEDERLANDS KAMERKOOR Het Zuid Nederlands Kamerkoorzoekt met spoed sopranen en alten ter versterking van het koor Vereist zijn een goede stem en het kunnen lezen van notenschrift Het repertoire is divers Hebje interesse, kom dan eens luisteren tijdens een repetitie ledere dinsdagavond van 20 15-22 15 uur repeteert het koor in de Maranatha-ker, Voor ml A de Bie, kamer B 1131, tel 662008

Studium Generale CHRIET TITULAER Donderdag 2 april, 13 30 uur, zaal AZ 112 'Informatie en technologie' lezing door Chnet Titulaer naar aanleiding van de opening van de nieuwe Bibliotheek Volgens Titulaer leven we in een 'informatie-maatschappij' Het cntenum hiervoor is dat de sector 'informatie' relatief het grootste aandeel heeft in de totale werkgelegenheid Na de agransche maatschappij (vorige eeuw) en de industriële maatschappij (eerste helft deze eeuw) IS onze samenleving daarmee in een geheel nieuwe fase beland Technologie en informatie gaan hand m hand Globaal kunnen we drie periodes in de informatie-voorziening onderscheiden - voor de uitvinding van de boekdrukkunst - vanaf dat moment tot de komst van de electromca vanaf dat moment tot nu en verder in de toekomst In zijn lezing gaat Titulaer m op de snelle verandenngen die zich op het gebied van de informatietechnologie en de informatieverschaffing voltrekken Een ruime blik in de toekomst wordt daarbij met geschuwd BIJ dit programma is door Studium Generale een reader, getiteld Infomania, uitgegeven deze is voor fl 6 verkrijgbaar op kamer B 2 Expositie Van kleitablet tot CD-ROM, tot en met 2 apnl aula-foyer VAKANTIEFOTO Jouw vakantiefoto geëxposeerd op de KUB' Heb je een mooie leuke of lachwekkende foto (van vorig jaar of eerder) OOK wintersport, breng deze (foto, negatief of dia) dan, met toevoeging van 1 tot 4 zinnen tekst (poëtisch, humoristisch, informatief, die bij de foto wordt geëxposeerd), naar Studium Generale kamer B-2, 013-662166 (WouterVerhoeven) Zo'n 200foto's zullen worden geselecteerd en geëxposeerd Met het ingeleverde materiaal zal zorgvuldig worden omgegaan en na de expositie worden teruggegeven aan de eigenaar/eige-

Sportnieuws \ MELMAC Onder jullie zijn 3 toernooicommissieleden 2 bestuursleden, 2 redaktieleden (Alf) en de gehele feestcommis-

sie die allen eén verjaardag vieren op zondag 5 apnl a s m het feestkot bij Mieke Lijn 4, nchtmg Loven zet jullie bijna voor de deur (kerk) af Vanaf 8 uur zijn jullie welkom Neem je zwemspullen met mee en je mag jezelf thuisbrengen Hiermee houdt ons gefeest nog met op want de oprichting van Melmac door Alf alweer 3 jaar geleden Dit feestje is op vrijdag 10 apnl met een groots gourmet in de grote studentenkeuken bij Mirjam LACOSTE Internationaal Studenten Tennis Toernooi Programma 29 maart Venwelkommg van de buitenlanders m de Korenbloem 30 maart Aanvang van de tenniswedstrijden 's Avonds kroegentocht 31 maart Tenniswedstrijden 's Avonds feest m Extase met band 1 apnl Uitstapje naar Amsterdam 2 apnl Tenniswedstrijden s Avonds bierestafette op het Sportcentrum 3 apnl Finaledag + prijsuitreiking 's Avonds feest met 'special act' 4 april Afscheid nemen van onze buitenlandse vnenden LESTOERNOOIEN TENNIS Zoals jullie wellicht weten, worden lederjaartoernooien georganiseerd voor mensen die tenmsles volgen op alle niveau s (1 t/m 5) Het volgende toernooi staat weer voor de deur en dat is het Paashaas-toernooi Ditwordtgehoudenvanmaandag 13 t/m donderdag 16 april, en het betreft hier een dubbelspeltoernooi De inschrijfformulieren zullen tijdens de lessen uitgereikt worden De inschrijfkosten bedragen fl 3,50 Tevens worden tijdens de lessen formulieren uitgereikt voor het slottoemooi (maandag 1 t/m vrijdag 12 juli), het derde en laatste toernooi van de KUB slam Dit toernooi bestaat uit zowel enkel als dubbelspelen Doe mee Maurits (359184), Ennco (438518), Esther (433465), Marielle (423115)

Kinder vakantie weken De Stichting Mens en Samenleving zoekt vnjwilligers (vanaf 18 jaar) om één van de vakantieweken te leiden voor kinderen van 6 t/m 14 jaar in de periode van 11 juli t/m 22 augustus.

VRAAG DE GRATIS FOLDER! BEL:

Gsmüm

coffeeshop

MOONLIGHT

tuinstraat 53 Tilburg 363410 / open van 12.00 - 02.00

27n?iaart1992

Cultuurredactie: llona Bastiaanse

Verleden noch toekomst in 'Wachten op Godot' Laat ik beginnen met de mededeling dat ik tijdens de pauze, na tiet eerste bedrijf, ben weggegaan. Ik wist het allemaal al wel. Ik ken het stuk - dat heb je wel eens met klassiekers - en de enscenering kende ik ook al. Zo heb ik 'Wachten op Godot' namelijk iedere keer al uitgevoerd gezien: hetzelfde kale decor, zelfde boom op de achtergrond, zelfde lompen voor de zwervers, zelfs de zelfde vieze bolhoeden (waarom eigenlijk steeds bolhoeden?), dezelfde beelden. Ik had, kortom, met het idee dat de voorstelling van Het Nationale Toneel iets toevoegde aan mijn Godot-ervanngen. Moet dat dan? En kan het ook? Om met de eerste vraag te beginnen: ik vind het meestal wel prettig om een stuk dat ik ken - als tekst of als voorstelling - eens door andere ogen te zien. Daar dient een regisseur voor: nadenken over het materiaal, even-

tueel het interpreteren, en het resultaat daarvan voorstellen aan de toeschouwers. 'Wachten op Godot' is bovendien een stuk dat, sinds zijn creatie in 1953, op papier aanleiding heeft geboden tot talloze interpretaties. Is het existentialistisch, nihilistisch, absurd, ironisch, pessimistisch of juist religieus? Gaat het over de tijd of over God? Is Godot God of dood of allebei? Enzovoort. Het Nationale Toneel noemt in het persbericht 'Wachten op Godot' 'de tragi-komische farce van het zinloze wachten in elk mensenleven. Tragisch omdat het zinloos is, komisch omdat het zo serieus gebeurt.' Hmm, er zijn wel eens verklaringen met meer diepgang verzonnen. Anderzijds, je kan het stuk natuurlijk ook heel simpel 'lezen'. Die avond, tijdens de try-out in de Koninklijke Schouwburg, was ik moe en had ik vooral zin in een vrij

Mexicaanse films in Louis

De maand april in Filmtheater Louis staat in het teken van de Mexicaanse film. Drie weken lang films van de belangrijkste regisseurs, zoals Luis Bufïuel, Alexandro Jodorowski en Paul Leduc. Vrijdag 3 april om 19.30 uur start de serie Frida: Naturaleza Viva van Leduc over een leven vol liefde en strijd.

Cultuuragenda Muziek Batcave, vr. 27 mrt. om 21 .OOu. Open Podium en vr. 3 apr. dezelfde tijd een optreden van Hellbastard en Die Laughing. C h a t e a u , Zo. 29 mrt., 20.30u.: Informal Playground en Di. 31 Mrt., zelfde tijd Boys Night Out. Cher, zo. 29 mrt., 16.00u.: Coolbox, Summer Welcome. De Boekanier, zo. 29mrt.,18.OOu.: Marasquin. "x^»»».;»^-

Het Nationale Toneel: 'Wachten op Godot' (Samuel Beckett) Schouwburg, 1 april. realistische en politieke interpretatie. Niks absurditeit en ironie; van de zwervers Vladimir en Estragon kan je dagelijks tientallen modellen zien als je in de grote steden rondhangt op de juiste plaatsen. Tijd speelt bij hen inderdaad geen rol, hij is gewoon hun hele leven. Je moet alleen zorgen datje om half zes bij de Zusters bent voor je warme hap, en als je niet de hele dag op het station doorbrengt, moet je op tijd bij de methadonbus zijn. Ze zijn inderdaad vergeten wat ze gisteren zeiden of deden, want/maar wat maakt het uit? Vandaag zeggen ze toch weer dat ze weggaan - en ze blijven, want waar moeten ze naartoe? En natuurlijk worden ze m elkaar geslagen, zomaar, omdat ze haveloos zijn, of omdat ze ruzie zoeken met een sterkere zwerver, die ze beschuldigen van diefstal, bedrog en oplichterij. Tegelijk is 'Wachten op Godot' ook een geloofwaardige politieke metafoor voor het kleinburgerlijke fascisme. Estragon en Vladimir hebben niks, geen verleden, geen toekomst, alleen de eindeloze herhaling van hoop en vrees voor iets dat ze niet kennen en ook nooit komt. Dat belet ze niet om, wanneer ze denken dat het veilig kan, de (vroegere) machtige na te trappen, maar vooral om wie nog zwakker en nog meer uitgebuit is (het menselijke lastdier Lucky) openlijk te slaan en te vernederen. Als je wil, kan je van alles lezen in 'Wachten op Godot', ook -vooral -

wanneer de regisseur niet zijn eigen interpretatie aanbiedt. Had dat dan gekund? Ik neem aan van wel, hoewel Beckett het vast met had goedgekeurd. De auteur had namelijk zelf al vrij gedetailleerd aangegeven hoe men het stuk moest vormgeven, en hij wilde zich wel eens serieus verzetten, wanneer hij merkte dat een voorstelling van zijn richtlijnen afweek. Franz Marijnen, die toch bekend werd met een aantal exuberante ensceneringen, heeft dat ook amper gedaan. Ik heb mij al vaker uitgesproken tegen voorstellingen die een sterke tekst ontkrachten met allerlei regiefoefjes om het stuk moderner, swingender, aangrijpender, kleurrijker, persoonlijker of wat dan ookte maken. Marijnen heeft net het tegenovergestelde gedaan: zet het maar op de planken zoals Beckett het wilde. Bert André mag wat gekke bekken trekken, maar dat is het dan. Het resultaat is dat een tekst, zoals je hem had kunnen lezen, nu voorgespeeld wordt. Je zit dan naar een klassieke voorstelling van een moderne klassieker te kijken. Natuurlijk is veel van het 'avant-gardistische' van veertig jaar geleden - de kaalheid van de tekst, de structuur van het stuk, de afwezigheid van verhaal of vertoop - nu ingeburgerd, maar 'Wachten op Godot' is niet echt verouderd. Alleen, wie zijn klassiekers kent, kent ook deze versie al. IP/Hugo Durieux

Vit lijkt wel gospel', aldus de Plaatselijke bevolking

PLAK/BAND Gezien en gehoord: Peter Lelkes en Corné Biekens in café De Plaats, maandag 23 maart, 22.00 uur. Let even op. Als het niet beter kan, kan het altijd nog slechter, in café De Plaats doen ze oprecht hun best het allerslechtst te zijn. Zo hebben ze op de wc-deuren ludieke teksten als 'nee nee meneer' en 'hoho mevrouw' geschilderd. En ijverig zoveel mogelijk licht opgehangen. 'Maar wij hebben Dommelsch', zal de ovenweging misschien zijn. Sommige mensen denken daar anders over. En willen vluchten, zeker als de performers van de avond Lelkens en Biekens heten. Dit zullen wij even expliceren. Stelt u zich voordat u wordt verbannen naar Pyongyang, Noord-Korea. En daar onder dwang gras moet plukken in de heuvels om dat later in soep te venwerken en op te eten. Da's erg, maar de 'uitzinnige liedjes' (citaat uit de aankondiging) van Lelkens en Biekens zijn nog veel en veel erger.

de kroeg'. Zijn trui is van recente Laotiaanse makelij, uitgevoerd in de aldaar populaire kleur beige. 'Dit liedje heet Petrus.' Volgt een enorm zeikerig liedje. ('Maakt voort, maakt voort, passeerde hemelpoort'.) De lokale bevolking vindt het wel prima. De fotograaf niet: 'Sorry, ik ga buiten foto's maken, j Dit kan ik niet aanhoren.' Lelkes, na het applaus: 'Nu nog een ovenweging'. Volgt een nog zeikeriger liedje, met onverhoedse wending. ('Koninlijke reet en keizertijke memmen'.) De scheidslijn tussen filosofie en pornografie beslaat in het surrealistische halfrond van Lelkes een niemandsland van vele kilometers.

Univers

L'lndustrie, zo.29 mrt., 15.30u.: pianist Jeroen van Vliet. Noorderligt, Di. 31 mrt., 21 .OOu.: Tuva. Wo. 1 apr. om 21.30u.: Studentenswing. Vr. 3 apr., 21 .OOu.: The Gods of Grind met Carcass en Entombed. Schouwburg, Vr. 3 apr., 20.15u.: Zuid Nederlandse Operette Spelers zingen 'The trial by jury'. De Synagoge, di. 31 mrt., 20.30u.: De Toets met Esther van der Linden (dwarsfluit) en Eelco Haak (cello). De Voortuin, ma. 30 mrt., 21 .OOu.: Bebop Circuit met piano-marathon: een keur van Brabantse jazz-pianisten speelt op twee piano's. Z a a l Zestien, zo. 29 mrt., 20.30u.: koffieconcert door leerlingen van Edward Hoepel man.

~Fflm Cinecitta, zo. 29 mrt., 11 .OOu.: 'Gone with the wind'. Filmtheater Louis, wo. 1 en2apr., 19.30U. en 22.00u.: 'Le captive du desert' van Raymond Depardon. Vr. 3 apr., 19.30U.: 'Frida: naturaleza viva' van Paul Leduc en 22.OOu.: 'La viuda de Montiel' van Miguel Littin.

Theater Schouwburg, vr. 27 mrt., 20.30u.: Elkie Deadman met 'De Dunne Draad'. Za. 28 mrt. om 20.30u. Jeroen van Menwijk met 'Geef mij mijn sperma terug'. Ma. 30 en di. 31 mrt. om 20.30u. De Muze met 'De vader, de moeder en het kind'. Wo. 1 apr., 20.15u.: Het Nationale Toneel met 'Wachten op Godot' naar Samuel Beckett. Do. 2 apr. om 20.30u. Erven de Wit met 'Nou ruik ik toch weer'. Cabaret. 't Heks, vr. 27 mrt., 21 .OOu.: Theater Artemis met 'De zomer van Aviya' en vr. 3 apr. om 21 .OOu.: Walser. Z a a l Zestien, vr. 27 mrt., 20.30u.: Damiët van Dalsum met poppenspel voor volwassenen 'De vrouwen, de ridders, de wapens, de liefdes en...' Za. 28 mrt. , 20.30u.: Ronald van Rillaer met 'Tids'. Cabaret. Vr. 3 apr. om 20.30u. De Morsige Types met 'Opgejaagd'.

- Die deurklinken dus, die zijn supergevaarlijk. - Ik begrijp het nog steeds niet - Valt ook niks aan te begrijpen, je moet er gewoon niet met je nek tegen aan knallen.

Lelkes' volgende uitzinnige lied heet Fellatio Fantastico. De fotograaf, die het buiten wel erg koud had gekregen, zegt: 'Dit is toch wel erg lullig'. Daarna zegt-ie: 'Dit kan toch niemand leuk vinden'. En: 'Deze kerel heeft een serieus probleem'. Wij stellen vast dat Lelkes met zijn gitaarspelende compaan Biekens gospel brengen, zonder - Behalve extremistische wc-deuren hebben ze hier ool< beruchte deur- concessies. Dit stemt ons uitermate tevreden. De fotograaf minder: 'Voll<linl<en. - Je bedoelt die l<linleen waar je nare gens mij is hij mongool'. vlel<l<en in je nel< aan over houdt wanneer je ertegen aan ioopt -Hé. - Sorry, dit gaat me iets te snel. - We zouden het alleen over deurklin- Je vraagtje af: hoe loopt iemand met ken hebben. z'n nek tegen een deurklink aan? Dat zal ik zo uitleggen. Tegen de tijd dat de overige publieksleden met het meubilair naar Lelkes' Lelkes draagt een broek van grijs Alhoofd begonnen te smijten, waren wij banees polyester. En zegt: 'Ik doe wel j net buiten. eens een diepzinnige overpeinzing in (vE/K)

D'n Egelantier, zo.29mrt.,16.30u.: Sugar Mama Blues.

Tentoonstellingen De Plaats, Tot en met 31 mrt.: 'Peruvian Landscapes' met selectie foto's van Harri Aarts uit de oude grootse en rijke cultuur van de Inca's. lmme,Totenmet31 maart gouches en tekeningen van Herman van Straalen.

Lezingen/discussie

Peter Lelkes: diepzinnige overpeinzingen (foto: Erik van der Burgt)

Paradox, ondagplatform (Paradox, 't Heks. de Synagoge, de Vonk en het Danshuis) organiseert een politieke forumdiscussie met vertegenwoordigers van de vijf grootste politieke partijen en Timmermans, wethouder van cultuur. Piet Jan Dusee van 't Heks en Nol van Trier van Paradox horen de vijf uit over hun standpunten ten aanzien van een aantal stellingen die betrekking hebben op de conclusies in het STOA-rapport, een inventarisatie van beleid van kunstinstellingen in Tilburg. 27 maart 1992

I |Q

Koetjes & Calf in de rij bij DE AANGIFT Belasting betalen. Koet houdt er niet van en Calf al helemaal niet. Daarom droomt de eerste zich met z'n zwarte centen af naar Curasao. Calf imagineert schameler: hijzoekt naar een pittoresk bungalowtje in de belastingtechnisch grappige grensstreek met België. Op het Koninkrijk der Superheffingen kun je van alles aanmerken, maar niet dat je geen belastingformulier in zou kunnen vullen. Daartoe wordt zelf s een Landelijke Aangifte Dag georganiseerd in zes steden van ons belastingparadijs. En iemand die 't zelf niet kan, wil of doet, laat een student fiscaliteiten zijn formulier invullen. Koet heeft nog nooit ene rooie cent

RAPPORT (van horen zeggen) Opkomst: A23 Van Amelsvoort: 200.000 plus Ford Scorpio 2.0 Brokx: 175.000 met Volvo 740, excl. maitresse Marjolein Uitzingen zie Brokx Kraal<: 130.000 incl. KUBkaart Christa Thoolen: 90.000 (pakweg) De rector Klerk: 182.000 Belastingprofessional Juch: 6.600.000 B.Fr. Hoofd DBA Stafftiorst: 120.000 Fiscaal econoom Van der Geld: 104.000 (tien mille ernaast) Cassière mensa: verdient beter Personeel spoelkeuken: te veel witgewassen Hans 'bliepbieb' Geleijnse: 134.000 Studium Generale: fiscaal aftrekbaar Julesprofvan Diik:^5Q.000exc\. 7 commissariaten Alfred de Weert: 570,34 per maand (inclusief OV-kaart) plus Nieuwsblad-columnfooi Nanda: ziekenfonds

aan de fiscus afgedragen. Calf, van nature wat behoudender, wilde de trog van de Staat der Nederlanden daarenten wél vullen. Hij stuurde twee jaar geleden het biljetje in, en beunt nu nog steeds om de catastrofale consequenties daarvan te bekostigen. Succesvol wat de jolijt met de fiscus betreft kan de runderfamilie dus niet worden genoemd. Daarom trokken Koet en Calf afgelopen zaterdag met hun A-, B-, E-, Ten Q-biljetten naar de mensa van de KUB. Voorwaar een oprecht roddelmilieu waar het op-, toe- en bijbaantjes betreft. Maar van déze ochtend hadden ze wel héél hoge verwachtingen. Tenslotte pleegde voormalig KUB-economiestudent drs. M.J.J. van Amelsvoort (61 en staatssecretaris) persoonlijk een aanslag op het ochtendhumeur der aanwezigen. Zonder scrupules sprak hij even helder als de belastingbiljetten:'Ik ben geen voorstander van fiscale individualisering.' Koet en Calf waren 't daar helemaal mee eens. Brokx-burgemeester van een middelgrote stad en tweeverdiener met voormalig ex-journaliste Marjolein Uitzinger - viel na zijn aftrekbaar ontbijtje als een blok in slaap (de organisatie vergat whisky te offreren). KUB-rector De Klerk staarde in het forfaitaire niets en bedacht nog een leuk onbelastbaar giftje voor zijn pleegkinderen op Bonaire. Jurist Geppaart (60) glimlachte vriendelijk. Weliswaar was hij door de organisatie geïnviteerd, maar hij kende alle trucjes al. Je doet al 61 jaar fiscaal recht of je doet het niet, zag Calf hem denken. In de hoek zaten belastingplichtige Tilbo's te wachten. Maar een rustgevend kopje koffie was er voor hen niet bij: de belastingdienst dokte deze ochtend wel - zag Koet op de gesponsorde poster - maar alleen voor haar knechten, niet voor haar donateurs. Koet en Calf begrepen 't wel: wie 60 procent betaalt heeft recht op koffie. Het Gepeupel, dat maar 30 procent schokt, krijgt maar een droge strot. Koet en Calf - thee klinkend op hun toekomst op Guernsey - blikten rond in de zaal _der behoeftigen. Ingebouwd tussen Ikea-rekeningen,

SNUIVER

Het debat

Veel te kiezen valt er eigenlijk niet. Op de meeste faculteiten moeten de studenten het doen met één lijst. Gelukkig heeft de wetgever in al zijn in wijsheid bepaald dat die ene lijst dan nog altijd minimaal 35 procent van de potentiële stemmen moet halen. Wie niet aan die limiet komt, moet faculteitsraadszetels inleveren. Nu zijn de kandidaten in elk geval verplicht om campagne te voeren. Maar welk een treurigheid. De hele universiteit hangt vol met amper van elkaar te onderscheiden affiches in de kleuren geel en oranje. Veel frivolers dan een enkel oranje ballonnetje en een gele narcis valt niet te bespeuren. Gelukkig laten de Juristen 2000 een paar alpinisten van de dertiende naar beneden storten

(diepere boodschap: 'wij hebben diepgang'). Drie ECCO's verkleden zich als drie musketiers (boodschap: 'één voor allen, allen voor één') en delen gouden munten van chocolade uit ('waarom weten we eigenlijk ook niet, we zeggen maar dat het smeergeld is'). En de universiteitsraadlijstTSO tracteert ons op een video waarop studenten op dixielandmuziek over de nieuwe loopbrug van niets naar nergens lopen (boodschap: 'TSO'). Maar wie de verkiezingen echt aan het hart gaat, wil waar voor zijn geld, die wil vuun/verk, die wil geen poespas, die wil botsende meningen, die wil het publieke debat. Waar blijft het publieke debat? PSF-lijsttrekker Barry Hoogendoorn: 'Vorig jaar hebben we ven/elende ervaringen opgedaan bij de organisatie ervan. Wij hadden alles gere-

EB

Van Amelsvoort (grijs) kan zijn vrouw niet aftrekken. Fiscaal gesproken dan. Wehkamp-nota's, Yab Yum-declaraties en Neckermann-bonnetjes zaten de belastingplichtige Tilburgers peentjes te zweten. De leden van Stichting Fiscale Rechtshulp hadden zich voor de gelegenheid niet bijster origineel uitgedost: streepjesshirts en brillen voor de heren, mantelpakjes en brillen voor de dames. Aan de hand van giroafschriften sloegen de hulpvaardige fiscalisten hun Kluwer belastinggidsen mettegenzin open. Want Kluwer sponsorde de zaak en dat leidttot verplichtingen,'maar op de computer werken we met Elsevier', aldus streepshirt Yuri Tchong. De fiscalisten vonden hun studie niet onverdeeld interessant. 'In het begin is 't niet zo interessant, maar als je de trucjes onder de knie krijgt wordt het leuker', vond de lieftallige belastingtechneute Monique Vermeulen. Leuk belasting betalen, dat leek Koet wel wat. Koet en Calf zochten, dachten, delibereerden en trachtten de hele zaterdagmiddag met hun Elsevier-flop een Q-formulier in te vullen, 't Werd maar niet leuk, ondanks Calfs gedachten aan Monique. Dus besloten ze - calamiteiten schuwend - ook dit jaar de Dienst geen post te sturen.

geld, maar de TSO wilde er ook zelf reclame voor kunnen maken. Wij hadden toen Aviertjes gemaakt, die zij in kaderposters konden plakken met hun eigen naam erop. Ze hebben toen niet eens de moeite genomen om die op te hangen.' TSO-lijsttrekker Berno Reitsma: 'We hebben toen wel wat gedaan aan reclame, maar er zijn inderdaad posters blijven liggen.' Hoogendoorn: 'Dit jaar hadden wij opnieuw een debat georganiseerd. Toen wij de TSO uitnodigden om deel te nemen, stelden zij de zelfde voonwaarde als vorig jaar: ze moesten er ook zelf reclame voor kunnen maken. Daar hadden wij geen zin in. De TSO wilde haar naam kunnen verbinden aan de organisatie van het debat. Na de ervaringen van het vorig jaar hebben we het toen maar afgeblazen.' Reitsma: 'Toen de PSF ons uitnodigde leek ons dat leuk, we hadden ook zelf al plannen voor een verkiezingsdebat. W e hebben toen gevraagd: waarom doe je dit, gaat het je om het debat zelf of ook om het traject dat er aan vooraf gaat? Toen bleek dat het ook om dat tweede ging. De PSF wilde duidelijk presenteren dat zij het debat georganiseerd had, dat zij er vijf minuten voor had uitgetrokken om microfoons te regelen en Hugo Backx als voorzitter te vragen. Blijkbaar was het belangrijker om zich zo te presenteren, dan zich in het debat zelf te manifesteren. Als je op zo'n manier de aandacht op je wilt vestigen, dan werk ik niet mee.' (KB) Verkiezingscampagnes '92: de lange leegte.

Univers

De omzet in gidserfen almanakken is bijzonder lucratief. Kluwer & Elsevier. Papier hier

Tafeltje dek je. V.l.n.r. De Burgemeester, De Rector, Een Geldpri, jn Poenprof B, De Ex-decaan, De Smeetskringvoorzitter. Cumulatief toch minstens goed voor een ton of 8 bruto overheidsgeld = belastingcenten. Tafeltje gedekt.

Koffiedames

In een ongelooflijk snobistische studiegenoot van mij bleek een begenadigd kunstcriticus en wetenschapper tehuizen. Hij woont in het buitenlanden belt me regelmatig op om me over zijn interessante leven te vertellen en bij mij een gevoel van inferioriteit te bewerkstelligen. Zoals een dronkaard van glas naar glas gaat, is hij steeds op weg van de ene opwindende gebeurtenis naar de andere. Waarbij hij in hoog tempo zijn internationale gastdocentschappen afwisselt. Soms bezoek ik hem in zijn bruisende woonplaats en dan moet ik ook de universiteit zien. In de smeltkroes van New York lopen docenten en studenten van verschillende nationaliteiten door elkaar. Cool hè, al die tulbanden en djellaba's, kraait de kunstcriticus. Ik moet bekennen dat me bij terugkomst de gelijkvormigheid opviel van de docenten en studenten in Tilburg. Na zijn avondcolleges aan de Sorbonne zwermen de studenten uit naar naburige cafés. Superb, merkt mijn vriend vanachter zijn pastis op. Ach wij hebben de PUF, mompel ik onverstaanbaar om te voorkomen dat ik uit moet leggen wat het is. In Sevilla bleekde universiteit gehuisvest in een voormalige tabaksfabriek waar Bizets Carmen samen met vele anderen zweette. 'Temperamento y pasion', hijgt de snob. Maar het is waar. de hoge, koele gangen en de marmeren hal ademen geschiedenis. Wat hebben wij aan antiquiteiten? Het stichtingsbestuur? Wat hebben wij aan exotisme?De Oloflol van paard en wagen? Welke beschaduwde binnentuin?Het stiltecentrum? Maar ook dichterbij, in de universiteit van Amsterdam leven clochards op de goedkope koffie en broodjes. Door de nieuwe kubkaart kunnen die er bij ons binnenkort niet meer in. Niet dat ik ooit de indruk heb gehad dat iemand dat wilde. Toch kom ik graag terug in Tilburg, vanwege de koffiedames, nergens zo vriendelijk. Toen ik laatst in de Universiteit van Amsterdam druk in gesprek m'n bekertje voorde koffie aanreikte klonk het: 'Hebbie nog geen koppies meid?'Dat wordt dan 40 in plaats van 35 cent. Ik voel aan m'n bekertje: twee stuks. Geschrokken, wat een vervuiling, zet ikeréén terug. 'O, nou mot ze 'm niet meer'. Amsterdamse koffiedame. Reizen is de beste manier om de eigen plek scherper te kunnen zien. De telefoontjes komen nu niet meer uit Sevilla - de expo is zó ordinair - volgend jaar ga ik naar Florence.

VAN LENMNG 27 maart 1992