1990 04 27

fmaam»

UNIVERS

Tilburgs Universiteitsblad - 27 april - jaargang 27 nunnnner 22 =

Problemen bij studiefinanciering na tegenvallers op onderwijsbegroting Nieuwe tegenvallers op de begroting van minister Ritzen zullen onvermijdelijk leiden tot bezuinigingen op de studiefinanciering. Wellicht gaan de basisbeurzen flink omlaag en moeten studenten meer geld gaan lenen. Er is slecht weer op komst, gaf Ritzen twee weken geleden al toe in de Studentenkamer, waar de Landelijke Studenten Vakbond hem dringend en op dat moment nog tamelijk beleefd verzocht eindelijk eens opheldering te verschaffen over de toekomst van het beurzenstelsel. Daarvoor zal de bond moeten wachten op de 'heroriënteringsnota studiefinanciering'. Over de uitgangspunten van die nota heeft het kabinet nog steeds geen overeenstemming kunnen

bereiken. Dat hoeft geen wonder te heten, want de financiële problemen zijn gigantisch en waarschijnlijk niet eens in hun volle omvang bekend. Bovendien is er, ongeacht de uitkomst van het beraad, een stevig maatschappelijk protest te verwachten. De LSVb tooit zich al met oorlogskleuren. De afgelopen dagen is duidelijk geworden dat de werkelijke overschrijdingen bij de studiefinanciering in 1995 opgelopen zuilen zijn tot boven een miljard gulden. Ten-

Ritzen overweegt verlaging studiebeurs

einde de gaten te kunnen stoppen overweegt minister Ritzen momenteel een flinke verlaging van de basisbeurs. Voor studenten uit de lagere inkomensgroepen zal dat worden gecompenseerd door hogere aanvullende beurzen, voor de overigen betekent het meer lenen. De PvdA^ewindsman op Onderwijs en Wetenschappen doet op die manier een aardige stap in de richting van het plan dat zijn partijgenoten Vermeend en Wallage reeds in 1986 hebben gelanceerd, maar waarvoor zij toen steun moesten ontberen. In het huidige stelsel ontvangen alle studenten, onafhankelijk van het ouderlijk inkomen, een gift in de vorm van een basisbeurs. Daarboven kunnen zij een bedrag lenen, waarvan de hoogte wel is gerelateerd aan het inkomen van de ouders. De PvdA heeft steeds gewezen op het denivellerend effect van deze regeling, omdat studenten uit arme gezinnen met een aanmerkelijk hogere studieschuld worden opgezadeld dan degenen uit een welgestelder milieu. Het voorstel van Vermeend en Wallage kwam grof gezegd neer op een omkering van het stelsel: laat iedere student een - voor allen gelijke - lening afsluiting en geef daarboven een beurs waarvan de hoogte in verband staat met het ouderlijk inkomen. Het voordeel van deze systematiek is dat de denivellerende effecten van het bestaande beurzenstelsel ongedaan worden gemaakt. Maar wat voor Ritzen thans belangrijker is: zeker als binnenkort de studieleningen zijn geprivatiseerd, wordt het ook aanmerkelijk goedkoper voor de overheid. (HOP)

Universiteiten bepalen zelf collegegeld Universiteiten en hogescholen krijgen de vrijheid om een lager collegegeld te vragen dan het volledige bedrag van 1.750 gulden. Minimaal hoeven ze zelfs helemaal geen collegegeld te vragen. Een van de opmerkelijkste wijzigingen is de nieuwe collegegeldregeling. De universiteiten en hogescholen mogen in de toekomst zelf de collegegelden innen. Zij krijgen ook de vrijheid om de hoogte daarvan te laten variëren per instelling en zelfs per studierichting. De overheid stelt alleen nog het maximumbedrag vast, dat thans op 1.750 gulden ligt (deeltijd 1.325 gulden). Een student die voor een bepaald collegegeld met een studie begint hoeft niet bang te zijn dat het tussentijds wordt verhoogd. De instelling is verplicht de prijs gelijk te houden zolang de student die studie volgt. Als het nieuwe systeem wordt ingevoerd, blijft de hoogte van de collegegeldvergoeding in de studiefinanciering overigens gelijk aan het maximum. De bedoeling van

deze regeling is, dat er een verband ontstaat tussen de kwaliteit van een studie en de daarvoor verlangde prijs. Om dat te kunnen beoordelen moet de student natuurlijk weten hoe het met de kwaliteit van de opleiding gesteld is. Daartoe wil minister Ritzen een centraal register van opleidingen in het hoger onderwijs invoeren. In het register komen alle studierichtingen voor die door de overheid worden betaald en waaraan een door de overheid erkend diploma is verbonden. Ook de uitkomsten van een kwaliteitstoets zijn er in opgenomen. Wanneer blijkt dat een bepaalde opleiding een aantal jaren achtereen ernstig in kwaliteit tekort schiet, dan betaalt de overheid niet meer en wordt de studie geschrapt uit het register. Voor het instellen van studen-

tenstops komt er ook een nieuwe regeling. Wanneer zich meer studenten aanmelden dan het totaal aantal beschikbare plaatsen in een studierichting, dan zijn de instellingen verplicht om eerst de capaciteit te verhogen. Die uitbreiding moet gaan tot tenminste 12 5 procent van het gemiddelde van de capaciteit van de laatste twee jaar en de voorgenomen capaciteit voor het komend studiejaar. Pas als deze capaciteitsverhoging ontoereikend blijkt, mag een numerus fixus worden ingesteld. Ritzen wil leden van etnische minderheden voor alle studies met een numerus fixus de hoogste inlotingskans geven. De inlotingskans is al sinds enkele jaren afhankelijk van het gemiddeld eindexamencijfer. Hoe hoger dat cijfer, hoe hoger de kans. De hoogste inlotingskans ontstaat bij een gemiddeld eindexamencijf er van 8,5 of hoger en Ritzen wil alle leden van etnische minderheden indelen bij deze groep.

(JD/HOP/ingekort)

PP

3

Economie Problemen in de propedeuse

7

Briefwisseling Léon Hanssen en de correspondentie van Johan Huizinga

8

De zwarte sector volgens promovendus Rob Mulder

9

Headhunters op zoek naar de veelbelovende student

De komende week verschijnt er geen Univers. Het eerstvolgende nummer komt uit op 11 mei. Kopij voor memo en agenda: inleveren voor 4 mei. (B12).

LSVB dreigt met acties tegen bezuiniging op studiefinanciering De Landelijke Studenten Vakbond (LSVB) wil een grootscheepse protestactie houden tegen de bezuinigingen op studiefinanciering. Het actiecomité van de bond komt daartoe aanstaande zondag, 29 april, in Utrecht bijeen. Daaraan voorafgaand zullen de aangesloten plaatselijke bonden hun eigen plannen maken. De bezuinigingsplannen die in de afgelopen dagen zijn uitgelekt betekenen volgens de LSVB dat de studieschulden van studenten kunnen oplopen tot tachtigduizend gulden. Bovendien zullen grote groepen studenten gedwongen worden weer bij hun ouders te

gaan wonen, als ze al niet besluiten om niet te gaan of te blijven studeren. 'De studiefinanciering is een essentiële voorwaarde voor de toegankelijkheid van het hoger onderwijs. Het afbreken van deze voorwaarde staat gelijk aan het aantasten van het leerrecht. De studiefinanciering is voor honderdduizenden mensen het enige middel van bestaan. Aantasting hiervan bedreigt deze mensen rechtstreeks in hun bestaanszekerheid en in de mogelijkheid om verder te studeren,' aldus een verklaring van de bond. (HOP)

Veridezingen: VIP naar drie zetels, PSF blijft op vijf Uit de officieuze verkiezingsuitslag blijkt dat de studentenfractie Vinger in de Pap (VIP) één zetel heeft gewonnen en aldus drie zetels in de universiteitsraad gaat bezetten. De Progressieve Studentenfractie (PSF) handhaaft het aantal op vijf. Zoals bekend deed de fractie Fiscalisten dit jaar niet mee. Van de 7.816 stemgerechtigde studenten leverden 43 procent het stembiljet in voor de verkiezingen van studenten in de universiteitsraad. Dat is de hoogste opkomst van de afgelopen tien jaar. In 1980 stemde slechts 30.5 procent. De zetelverdeling van de studentenfracties in de faculteitsraad bij economie blijft onveranderd: de Verenigde Economie Studenten (VES) en de Progressieve Economen Fractie (PEF) behouden elk drie zetels. De opkomst bij de economen was 47.5 procent. Bij de juridische faculteit stemde 3 4 . 6 8 procent, waardoor het quorum van 35 procent op één of twee stemmen niet gehaald werd. De studenten krijgen een zetelkorting en zitten dit jaar met vijf zetels in de raad

in plaats van het maximale aantal van zes. Overigens is dit een verbetering ten opzichte van het vorige jaar, want toen hadden de studenten slechts vier zetels te bezetten. De studenten hebben nu een grote stem in het kapittel want de faculteitsraad heeft verder vier wetenschappelijk personeelsleden en één niet-wetenschappelijk medewerker. Bij de andere faculteiten werd het minimale opkomstpercentage gehaald waardoor alle zes beschikbare studentenzetels in de faculteitsraden bezet worden. Bij letteren stemde bijna 6 0 procent, bij de filosofen maakte 4 5 procent de gang naar de stembus en bij sociologie was dit percentage 39. Deze week vrijdag zal om tien uur 's ochtends in de Portrettenzaal tijdens een openbare bijeenkomst de officiële uitslag bekend worden gemaakt. Een afschrift komt te liggen in het Voorlichtingscentrum in gebouw B. Eenieder kan tot en met volgende week vrijdag in beroep gaan t e g e n de v e r k i e z i n g s uitslagen. (Qpi)

Hoogleraren natuur- en milieuvraagstukken

Milieufederatie. Beide bijzondere hoogleraren zijn aangesteld in deeltijd voor veertig procent. Milieueconoom Hafkamp (37) studeerde econometrie aan de toenmalige Tilburgse Hogeschool en promoveerde in 1983 aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Hij zal werkzaam zijn aan de economische faculteit. Melissen (48) studeerde sociale wetenschappen aan de Tilburgse Hogeschool en promoveerde in 1970 aan de KHT op het proefschrift 'Sociale ecologie'. Hij is benoemd aan de sociale faculteit.

Tilburg krijgt t w e e bijzondere hoogleraren natuur- en milieuvraagstukken. Het zijn dr. W.A. Hafkamp en dr. N.J.M. Melissen. De nieuwe leerstoel is een iniatief van de stichting Het Noordbrabants Landschap, de stichting Bescherming Milieu en de Brabantse

atsertjes GOUDEN RING VERLOREN Vrijdagmiddag 20 april j.l. verloren bij een pro­ motie: gouden zegelring met blauwe steen waar­ in gegraveerd een familiewapen. Verpakt in grijs doosje van juwelier den Broek Boeyen, samen met een wit doosje met lakafdruk in grijs papier. Informatie op tel. 04120­24986 of 013­662324. DiCiT: Dinsdag 2 mei om 20.00 uur m zaal PZ 207 houdt DiCiT haar tweede pleitzittmg. Deskun­ dige: Mw. mr. H.G. Robers­Obbes, rechter bij de rechtbank van 's­H ertogenbosch. Komt al­ len! TOTO90!: Maradonna, Matthaus of Van Basten?? Wie kust op 12 juli de beker?? Maak uw voorspelling met TOTO90! ledere woensdag/donderdag 20.00­22.00 uur op het sportcentrum. KAMER AANGEBODEN: Wie wil zelfstandig wonen? Vanaf 15 mei te huur kamer van 3 x 5 m, met douche, keuken­ blok en grote tuin. Eigen ingang 04248­1904.

SPAANS IN SPANJE: 1992 nadert. Talen worden steeds belangrijker. Wil jij ook een taal leren, maar dan wel op een leuke manier? Leer dan Spaans in Spanje. Bel 010­4763533. BUITENKANS: Stichting Explorer organiseert eenmalig een 4 weekse overland kampeertrektocht door de Sa­ hara, van Mali naar Zuid­Spanje voor slechts f 1.000,­ (excl. vliegticket), vertrek 20/5/1190. Geïnteresseerd? Bel: 020­766153. ZEILINSTRUCTEURS(TRICES) GE­ VRAAGD: (Zee)zeilschool Aquavitesse vraagt ervaren zei­ lers(ster) die opgeleid willen worden tot zei­ linstructeur(trice) voor het geven van zeillessen aan jeugd en/of volwassenen aankomende zo­ mer. Bel voor info: 01113­2039. TE KOOP: Seat Fura 900 CL, km­stand 35.000, bouwjaar 1986, kleur rood, in zeer goede staat, APK­ gekeurd, vraagprijs f 7.500,­. Tel. na 19.00 013­438340.

TYPEWERK: Voor snel en vakkundig uittypen van uw scrip­ tie, afstudeeropdracht, proefschrift op de P.C., bel 1VT Reinout, tel. 040­852587. We berekenen een speciaal studenten­tarief. Ook kunnen we het typewerk kopieeren en inbinden.

TILBURGS ST UDENT EN GOLFGENOOT ­ SCHAP 'ON LINE': Voor f 12,50: ± 4 uur golfles; gebruik van golf­ clubs en golfballen, wedstrijd en lunch. Donder­ dag 3 mei a.s. tijdens de golf­kennismakingsdag georganiseerd door het Tilburgs Studenten Golfgenootschap 'On Line'. Info.: 013­685239.

TE KOOP: Boeken propedeuse economie, wijsbegeerte, be­ drijfseconomie, informatica, adm. technieken, wiskunde, micro­ economie, macro­economie. In zeer goede staat. Inl.: tel. 043­644597.

MERCURIUS: Heb je teveel inspiratie.ideeën en ingevingen? Je kunt ze bij ons kwijt (zie rubriek studenten).

DiCiT:

DiCiT, het pleitdispuut voor civilisten houdt dinsdag 2 mei om 20.00 uur haar tweede pleitzit­ ting in zaal PZ 207. Mw. mr. H .G. Robers­ Obbes, rechter bij de rechtbank van 's­ Hertogenbosch is deskundige. Komt allen! ZINGEN: In iedereen schuilt wel een Luciano Pavarotti, of desnoods een Frank Boeijen Zangroep Contrast!!!!! TILBURGS ST UDENT EN GOLFGENOOT ­ SCHAP 'ON LINE': organiseert op 3 mei a.s. een kennismakingsdag met de golfsport: ± 4 uur golfles; gebruik van golfclubs en golfballen, wedstrijd en lunch. Kosten f 12,50. Info: 013­685239. TYPEWERK: Tekstverwerkster W.P. 4.2. verzorgt uw type­ werk tegen redelijke prijs. Informatie: 013­560530. TOTO90: We gaan naar Rome toe!! Na de EK ook de WK?? Maak uw voorspelling met TOTO90! ledere woensdag/donderdag 20.00­22.00 uur op het Sportcentrum ZINGEN: Zing, zing, zmg, zing, zing, zing, zing, zing, zing, zing, zing, zing, zing, zing, zmg, zing, zing, zing, zing, zing, zing, zing, zing, zing, zing, zing, zing Zangroep Contrast!!!!!!!!! CURSUS ITALIAANS: Cursus Italiaans in Malcesine. 15 Dagen incl. verblijf in villa met ontbijt f 695,­. Stichting ALCI op werkdagen tussen 18.00­22.00 uur. Tel. 030­735912.

MERCURIUS: Pasen voorbij en toch je ei niet kwijt? Word dan actief binnet n Mercurius, je weet wel die vereni­ ging voor finaniering. Kamer 0 5 2 / 0 5 1 , 13.00­14.00 uur. CONGRES 'JURIST EN WERK': Landtielijk congres 'Jurist en Werk' op 1 juni 1990 te Leiden. D.m.v. fora, workshops en eO­ Ten Juridische Beroepengids. Kosten f 35,­. In­ schrijving via de groene Jurij st en Werk­folder. PLATO: Ny s­Sóren organiseert een walking­dinner. Met z'n tweeen maak je een gerecht voor anderen klaar en eet je zelf gerechten die anderen voor jou klaarmaken! Kosten ± f 15,­. Inschrijven op het pand. Walking­dinner! 1 mei. ZEILEN: Ga overstag en meld je aan voor één of meer zeil­ zondagen:29april, 13mei,27meien lOjuni. In­ schrijven op de sporthal (naast de dameskleed­ kamer). Bel voor meer info. na 18.00 uur Marie­ José, tel.: 367298. Sportkaart verplicht.

PLATO: Komt allen! Woensdag 2 mei wordt de televisie uitgeprobeerd. Voor de echte horror­liefhebbers een griezelfilm! CONGRES 'JURIST EN WERK': Wil je meer weten over je mogelijkheden als ju­ rist op de arbeidsmarkt? Welke vakken onmis­ baar zijn? Welk studietempo is vereist? Schrijf je in voor het landelijk congres Jurpaist en Werk. Traditioneel juridische beroepen, over­ heid en bedrijfsleven komen aan bod in fora (met o.a. Remmelink, Asscher, Alberdink Thijm, Michiels van Kessenich), workshops en Juridische Beroepengids. Dit alles voor f 3 5 , ­ op 1 juni te Leiden. Let op de groene folders en posters. PLATO: Donderdag 3 mei een verschrikkelijk vampie­ renfeest. De mogelijkheid om de bloeddorst te lessen. Haal je gebit uit de kast en kom naar het vampieren­feest. HITCHCOCK: Cinema, de filmvereniging van Letteren draait: woensdag 2 mei: 'Rear Window' in CZ 101 en donderdag 10 mei: 'Vertigo' in SZ 17. Aanvang: 20.00 uur. Toegang: f 3,50.! DiCiT:

Dinsdag 2 mei om 20.00 uur in zaal PZ 207 houdt DiCiT haar tweede pleitzitting. Deskun­ dige: Mw. mr. H.G. Robers­Obbes, rechter bij de rechtbank van 's­H ertogenbosch. Komt al­ len! GOLFCLINIC: Voor f 12,50: ± 4 uur golfles; gebruik van golf­ clubs en golfballen, wedstrijd en lunch. Donder­ dag 3 mei a.s. tijdens de golf­kennismakingsdag georganiseerd door het Tilburgs Studenten Golfgenootschap 'On Line'. Info: 013­685239. TIK '90: zoekt mentoren voor de TIK­week, die gehou­ den wordt van 21 t/m 25 augustus. Informatie en opgave: kamer 08 of telefoon 662849/663081. PLATO e.a.: Survival Marathon. Zaterdag 5 mei: 10 km ka­ no, 25 km mountain bike, 5 km steppen. Tou­ wopdracht en een vlotopdracht. Eindelijk een marathonnetje neerzetten en het nog overleven ook! Kosten f 50,­. Bel Gabrielle, tel. 436671. GEVRAAGD: Chauffeur/chauffeuse met grote bus om gedu­ rende de introduktie goederen te vervoeren. Inl.: 013­360633. Vragen naar Frank.

TOP 50 CD's: Je bent gek als je je top 50 cd's nog bij de platen­ zaak koopt. Bestel ze bij mij, dan ben je veel goedkoper uit. F 32,95 i.p.v. f 39,95. Dubbel cd's f49,95. Bel nu: 013­637661 (Martijn).

BOEKHANDEL

PILLOT

TE KOOP: ext. diskdrive, dubbelzijdig, 812 K, voor Macin­ tosh; f400,­. Medewerker KUB, tel. 080­233377

PROEFSCHRIFT OF SCRIPTIE: Ervaren secretaresse typt het snel en deskundig uit m.b.v. WP 4.2 of WP 5.0. Tel. 04752­4807. VERSLAGBUNDEL 'FUSIES & OVERNA­ MES': Congres 'Fusies & Overnames' gemist? Dan heb je nu de kans om de schade in te halen! De ver­ slagbundel is tegen de geringe vergoeding van f 5 , ­ te verkrijgen op kamer O­50 (Efact).

TIK '90: zoekt vrijwilligers voor een of meer dagen tij­ dens de TIK­week, die zal worden gehouden van 21 t/m 25 augustus. Informatie en opgave: ka­ mer 08 of tel. 662849/663081.

Jul. V. Stolbergstr. 25 VOOR ALLE STUDIERICHTINGEN

KOPPIE KOPPIE Hoogstraat 152 Eindtioven Tel 040­5218 99 Fax 040­52 26 85

ONTDEK JE MACJE

Macintosh Plus Harddisk 3695,­ t =

msfjsfiiefim

BIS

Een Macintosh Plus ED met Micronet 20Mb harddisk voor een zeer bijzondere prijs, speciaal voor het hoger beroeps en acade­ misch onderwijs Bel DVr7AMXII llVil voor meer mformatie BYZAN T IUM

COMPUTERS

02503­73707 Univers

DRIE MAANDEN AMERICA: 9 Weken werken in zomerkamp ­i­ 1 tot 6 weken vrij rondreizen. Incl. retourvlucht, visum, verze­ kering, zakgeld ($ 150,­, $ 450,­). Kosten ± ­ f 400,­. Eisen: 18­35 jaar, engels sprekend, be­ schikbaar juni t/m aug./sept. Info: T.A. Camp America, tel. 04780­88074, postbus 107, 5800 AC Venray. PLATO: Zaterdag 5 mei: voor alle sportievelingen de survival­marathon. 10 Km kano, 25 km atb­ fietsen, 5 km steppen, gevolgd door een touw­ en een vlotopdracht. Inschrijven op het pand of bel Gabrielle: 436671 (kosten f 50,­). VERHUIZEN: Kun je 'n bus huren en zelf rijden. Da's leuk. Maar slimmer en goedkoper is mij, met m'n bus en hulp bellen. Op uurbasis ook 's avonds, en in de weekends. Bel tussen 18.00­20.00 uur 438105. PROPEDEUSE­VERTRAGING: Met bijles red je het wel! Efact in samenwerking met TEV bemiddelen in de vakken: Statistiek en wiskunde (TEV, tel. 662747 of 631576); Micro­ Macro­ en Bedrijfseconomie en A.T. (Efact, tel. 662991 of 438134). Voor meer informatie bel of kom langs: Efact (kamer O 50) en TEV (kamer O 46). ledere dag van 10.00­14.00 uur; dinsdag en donderdag 13.00­15.00 uur. GEVRAAGD: Oppas voor 2 lieve jongetjes, Pieter en Richard van ma. t/m do. van 22.00 tot 08.00 uur. Ruime vergoeding. Liefst reacties van lieve geduldige oppassers, die bereid zijn gezellig met hun spel­ letjes te doen. Interesse? Bel: 013­368976. URBAN JUNGLE TOUR: Wij hebben kaarten voor het Rolling Stones­ concert van 18 mei. Wie heeft kaarten voor de Maas­ of eretribune en wil die ruilen voor veld­ kaarten. Bel Hans: 632280 of Frank: 563429 na 18.00 uur. H.v.d.W: Does this dream finally co­ me through in the Kuip '90??

univers tilburgs universiteitsblad {voorheen tilburgs hogeschoolblad) redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) angela van schendel (assistente) michel knapen, gerard rutten medewerkers jutta chorus, nicole van overmeir, pau! van dijk, peter van zoest, nnarc van der meer, huge duneux, mandy willems, peter van vendeloo, ton steijger

SOCRATES: Draait op dinsdag 1 mei de laatste film in deze cyclos: 'Bêlty Blue'. De film begint om 21.00 uur in CZ 101. Entree f 3,50. Plato­leden betalen f 2,50 op vertoon van lidmaatschapskaart!

SOCIALE VERNIEUWING: Donderdag 10 mei in de aula vanaf 13.30 uur: symposium over sociale vernieuwing. Met o.m. open forum discussie o.l.v. Felix Meurders. Bel voor meer info vanaf 11.00 uur: 013­351589.

VERSLAGBUNDEL 'FUSIES & OVERNA­ MES': Congres 'Fusies & Overnames' gemist? Dan heb je nu de kans om de schade in te halen! De ver­ slagbundel is tegen de geringe vergoeding van f 5 , ­ te verkrijgen op kamer O­50 (Efact).

Professor Verbemelaan 80 Tilburg Tel 013­63 24­17

FOTOKOPIEËN

OFFS E T

8

A CENT (wnol ■ • excl btw lOOddnik.)

CENT [mi incl btw 1kop«)

1000 kopieën nnaken en betalen, 100 kopieën gratis afrialeni Vergroten Vertdeinen - S orteren Ttiermiscli Inbindert - Ringbanden & Totale afwerlcing

Kopieerseivice voor bedrijven Totale afwerking Openingstijden Maandag t/m vnjdag 09 00­18 00 uur Zaterdag 09 0O­17 OO uur

redaktieraad drs roebroek (voorzitter), a esmeijer, prof dr ir a kapteyn, p van kolverschoten, drs b van oosterhout, f teunissen, d wijsbroek, mr p zoontjens, maurice ackermans (adviseur) columnisten j boelhouwer, c vandiek, k soudijn, w voermans officiële m e d e d e l i n g e n afd interne communicatie cartoonist ad van haandel advertenties angela van schendel kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktle-adres/advertenties hogeschoollaan 2 2 5 , tilburg, telefoon (alleen voor univers) 6 6 2 2 7 7 en 6 6 2 5 0 6 intern 2277 en 2506 kamer B 12 en B 13 (gebouw b) faxnr 6 6 2 9 9 6 of 6 3 3 0 1 9 foto rien siers landelijk s a m e n w e r k i n g s v e r b a n d hoger onderwijs persbureau (hop) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), cursor (eindhoven), delta (delft), folia (uv amsterdam), ku­nieuws (nijmegen) mare (leiden), observant (maastricht), u­blad (utrecht), uk (groningen) en universiteitsblad (twente) druk drukkerij em de jong bv, baarle­nassau abonnementen voor niet­universiteitsleden f 4 0 , — per jaargang

PROPEDEUSE

'Docent moet minder centraal komen te staan' 'De tijd is rijp om een aantal nieuwe dingen uit te proberen', zegt dr. Hans Sclnellel<ens, hoofd van het ORC. Hij zinspeelt daarmee op klachten van studenten over het onderwijs op de KUB. 'Aan het onderwijs is niets veranderd, dus lijkt het alsof de groep studenten een verandering heeft ondergaan', aldus Schellekens. 'Het onderwijs moet en kan leuker en minder vrijblijvend, maar niet op een schoolse manier. Ik denk bijvoorbeeld aan een combinatie van hoorcolleges, werkcolleges en werkgroepen. Een aantal problemen die Schellekens in het eerste jaar economie signaleert vloeit voort uit de massaliteit. Eerstejaars economiestudent Mark Oudenhoven stemt daarmee in: 'Vergeleken met de universiteit was de middelbare school een luxe. Je zat in een beschermd klasje. Hier interesseert niemand het wat je doet, je bent een nummer. Ook de manier van lesgeven is wat afstandelijk: vragen of iedereen het snapt wordt een formaliteit. Maar ja, het kan ook niet anders in zo'n grote collegezaal.' Zijn collega Richard Dons zag in het begin op tegen de drukte: 'Nu heb ik er geen moeite meer mee. Een volle zaal kun je niet stilhouden.' Het rumoer tijdens massale colleges is niet alleen een probleem voor de studenten. Ook docenten gaan zich steeds meer ergeren. 'Ze voelen zich vernederd, omdat ze als schoolmeester moeten optreden', zegt Schellekens. 'Het consumentisme onder studenten is groter geworden. Als iets ze niet bevalt of niet interesseert, ontstaat er rumoer in de collegezaal.'

Er komen vanaf volgend studiejaar bij de economen naast hoorcoiieges meer soorten wer/<col/eges. En dat is hard nodig, zo blijl<t uit de vertiaien van propedeusestudenten, die veelal met een studie-actiterstand l<ampen. Het Onderwijs Research Centrum (ORC) ziet zich echter geconfronteerd met een paradox: hoe kun je de studiediscipline vergroten zonder dat de universiteit te schools wordt? Van het antwoord hangt af of er volgend jaar weer oranje kleurkaarten worden vervalst.

MUISSTIL Het ordeprobleem blijkt voor een groot deel te wijten aan de gebrekkige informatie die een docent bereikt over zijn eigen presentatie. 'Een maatregel bij de economen was de 'show met sheets'. Daarmee krijg je de zaal muisstil, maar kijken, schrijven én tegelijk luisteren is heel moeilijk. Gelukkig zijn ze op die maatregel teruggekomen', zegt Schellekens. Het is hem opgevallen dat docenten stilaan meer aandacht krijgen voor het onderwijs: 'Omdat het steeds moeilijker wordt te doceren, is het ook een uitdaging. Een paar jaar geleden was het nog ondenkbaar dat docenten daar onderling over spraken. Helemaal taboe was het volgen van eikaars college. Als dat gebeurde, reageerden docenten argwanend: wat deed jij bij mijn college? Nu komt dit veel meer voor, maar er zijn ook nog steeds docenten die eigenlijk liever geen college geven.' Ook bij de studenten heerst er de nodige onvrede: de colleges worden veelal als passief ervaren. 'Docenten die leuke voorbeelden uit de praktijk geven maken een college interessant. Het is ook heel goed als een docent vragen stelt, zo van jij daar met die rode trui.... Je moet dan nadenken en bijblijven. Maar Univers

Overvolle collegezalen meestal krijg je weinig kans je eigen mening te spuien, het is nog steeds stampwerk', meent eerstejaars Ludwina van der Wijst. 'Bij werkcolleges worden wel alle sommen op het bord geschreven, maar ze geven er niet altijd uitleg bij', zegt huisgenote en medestudente Nicoline van der Roest. Uitleg krijgen onder het schrijven noemt Ludwina 'lastig'. Ludwina: 'Bij grote groepen zijn docenten niet altijd bereid een microfoontje te gebruiken. Door het rumoer zijn ze dan niet te volgen. Een aantal docenten schrijft onduidelijk en hun nederlands is af en toe heel slecht. Daar kan ik me soms wel flink aan ergeren.' Soms vinden studenten het voor bepaalde vakken niet nodig om naar de KUB te komen. 'Sommige colleges volg ik niet, daar behandelen ze precies het dictaat', vindt propedeuse-student Diederik Geerits. 'De colleges van macro- en m i c r o - e c o n o m i e hebben het meeste nut. Als je van macro de aantekeningen hebt en het college volgt hoefje aan het boek weinig te doen.' Henry van Workum, eerstejaars student econometrie, deelt

die mening: 'Ik ben er wel achter gekomen, datje heel veel zelf kunt doen en dus niet alle colleges hoeft te volgen. Er is zelfs een vak dat ik helemaal niet volg, alleen dan het eerste en laatste college, voor de tentamenstof.'

VAARDIGHEDEN De gebrekkige studiediscipline waar de meeste studenten mee kampen wordt veelal in de hand gewerkt doordat van hen niets anders gevraagd wordt dan het maken van aantekeningen of het klakkeloos overschrijven van sheets. De oefening in het schrijven en spreken, de 'academische vaardigheden', zijn al jaren terug uit de onderwijsprogramma's van de propedeuse verdwenen. In het doctoraal echter worden de studenten geacht zelfstandig te kunnen werken. Schellekens droomt even weg: 'Vroeger was de universiteit nog elitair. Studenten gingen na colleges met elkaar in discussie over de stof. Ik denk dat discussie met anderen de meest effectieve manier is om de stof onder de knie te krijgen.'

Het hoofd van het ORC ziet oplossingen in een toetssysteem met een kortere werkperiode als regulerende factor en werkgroepen als sociale factor. 'Studenten zijn het niet gewend om iets met elkaar te doen. Projectonderwijs heeft meer sociale controle tot gevolg', meent Schellekens. 'Laat propedeusestudenten eens een referaat houden of geef ze meer open vragen bij tentamens. Maar als je zoiets voorstelt reageren docenten verschrikt: bij 800 studenten? Zo zie je steeds bottlenecks op momenten waar een hoop werk ontstaat voor docenten. Met goedkope middelen is best wel wat te doen, maar in het organiseren van groepsopdrachten en werkcolleges moet je nu eenmaal veel tijd steken.' Ook hiervoor heeft Schellekens een pasklaar antwoord: 'Maak van de nood een deugd en benut de bron die veel te lang onaangeroerd is gelaten: de student zelf. De ouderejaars student als begeleider van de eerstejaars werkgroepen, in een studentassistentschap of in de vorm van een stage. Het gaat immers uiteindelijk om het vak. De docent moet minder centraal komen te staan.' Nicoline van der Roest denkt dat de werkcolleges heel goed zijn: 'Bedrijfseconomie en wiskunde houd je wel bij, omdat je sommen moet maken.' 'Voor de rest heb je niet de dwang iets te doen', vult Ludwina haar aan. 'Je moetje tijd heel anders indelen en het ritme zit er bij mij nog niet in. Ik probeer wel de colleges te volgen, maar met studeren weet ik soms niet meer waar ik beginnen moet. Ik kijk op tegen mensen die alles in een keer halen

of elke dag studeren.' Econometrist Henry van Workum weet daarover mee te praten: 'Het is wel heel anders dan op de middelbare school, daar ging het veel langzamer. Nu moetje in de tentamenperiode nog een gedeelte inhalen. Aan macro heb ik nog niets gedaan. Het gaat zo snel. Heel veel mensen liggen achter. Als je alles bij wilt houden moetje volgens mij dag en nacht studeren. René van Alten pakte het studeren in het tweede semester beter aan na zijn overstap van econometrie naar economie. 'Het vak analyse was voor mij een struikelblok. Ik zag dat gewoon niet zitten. De rest van de vakken was wel te doen. Ik heb in het eerste semester weinig gedaan en ook weinig gehaald. Nu houd ik de zaken beter bij en bereid ook alles voor.' De meeste studenten gaan pas intensief studeren vlak voor en tijdens de tentamenperiode. 'Maar twee maanden achter elkaar studeren is toch wel erg lang, het laatste tentamen is dan moeilijk op te brengen', verzucht Nicoline.

UITGEGOOID Om de studenten beter over de zalen te verspreiden en pieken te vermijden zijn de kleurkaarten ingevoerd. De meningen erover zijn eensluidend: teleurstelling alom. Diederik: 'Het helpt niet veel omdat er niet gecontroleerd wordt. Veel studenten kiezen gewoon hun eigen rooster: in het begin voor gunstige tijden, later kiezen ze ook voor bepaalde docenten.' 'De kleurkaart is waardeloos', zegt ook Richard, die het ontbreken van controle bekritiseert. 'Je gaat zitten waar je zelf wilt. Bij macro was het in het eerste semester stampvol. De docent heeft daar wel ingegrepen, maar het wordt moeilijk als iemand midden in de zaal zit.' 'In februari ben ik er bij macro nog uitgegooid, omdat ik de verkeerde Vervolg op pag. 5

Propedeuse economie aangepast Wijziging propedeuse-programma. Mede naar aanleiding van de onderwijsevaluatie van het propedeuse-programma heeft de faculteitsraad van de economische faculteit onlangs besloten het propedeuse-curriculum economie aan te passen omdat het in de huidige vorm niet beantwoordt aan de functies die wettelijk gezien aan het programma gesteld moeten worden. De vakken in de propedeuse moeten selecterend zijn, het programma moet verwijzen naar de verschillende doctoraalrichtingen van de faculteit en het aanbod van vakken moet een oriëntatie bieden op de beroepspraktijk van de afgestudeerd econoom. In de nieuwe opzet is nu ook ruimte gevonden voor een verwijzing naar de doctoraalrichting fiscale economie en naar de vak-

ken verzorgd door de vakgroep sociale economie. Dit gebeurt door aan het vak bedrijfseconomie een component fiscale economie te koppelen en door aan de vakken macro- en microeconomie een blok met aandacht voor dimensies als de factor arbeid, de ruimte, machtsverhoudingen en de ontwikkelingsproblematiek in de economie te verbinden. De ruimte voor deze twee blokken wordt gevonden door de verschuiving van een gedeelte van het statistiek-onderwijs naar het tweede studiejaar. Tevens is er in de nieuwe opzet meer aandacht voor het onderwijs in werkgroepen naast de al bestaande werkof instructiecolleges. (MvdM) 27 april 1 9 9 0

KORT

Plato en de sociale vernieuwing Donderdag 10 mei organiseert studentenvereniging Plato een symposium over sociale vernieuwing. De voorzet die tot een discussie moet leiden wordt gegeven door drs. R. Muffels. Hij zal spreken over zijn recente studie waarin hij de mogelijkheden onderzocht om langdurig werklozen opnieuw aan de arbeidsmarkt deel te laten nemen. Hij geeft kritiek op het lokale en nationale beleid en komt zo terecht bij de pas geïntroduceerde term sociale vernieuwing. De organisatie is nog op zoek naar een spreker uit de FNV-gelederen. De FNV zal binnenkort een nota publiceren over de sociale vernieuwing. De eerste sprekers zullen kritisch worden beluisterd door een forum dat bestaat uit kamerleden van de PvdA (F. Moor), het CDA (H. Huibers) en Groen Links. Voor deze laatste partij zal Ria Beckers aanwezig zijn. Voor de VVD zal de Rotterdamse ex-wethouder N. van de Pol spreken. Organisator Frank van der Salm: 'Door Felix Meurders als gespreksleider op te laten treden hopen w e een levendige discussie te creëren. We willen dat de politici uit hun schulp kruipen en niet alleen hun partijstandpunten opdreunen.' Later op de middag is er een gedachtenwisseling mogelijk tussen de leden van het forum en de toehoorders van het symposium. (DvE) Info bij Plato, 013-351589. Voorstudenten f 7.50, voor anderen f 40,-. Plaats: aula KUB. Aanvang 13.30 uur.

Dr. A. Talman hoogleraar speltheorie Aan de economische faculteit is dr. A. A.J. Talman benoemd tot bijzonder hoogleraar speltheorie en evenwichtsprogrammeren. Talman (37) studeerde econometrie aan de Rijksuniversiteit van Groningen. Hij promoveerde in de wis- en natuurwetenschappen aan de Vrije Universiteit. Talman werkte aan de Groningse universiteit, trad een jaar op als gastdocent aan Yale (Connecticut, V.S.) en was voor zijn benoeming universitair hoofddocent in Tilburg. De econometrist legt uit w a t zijn onderzoeksgebied is: 'De speltheorie analyseert conflictsituaties binnen de economie. De bedoeling is door die theorie tot een oplossing te komen. Een voorbeeld? Als twee bedrijven op zoek zijn naar een vesti-

Minister neemt Hirsch Ballin-bundei in ontvangst

gingsplaats onderzoeken w e de criteria die zij in ogenschouw nemen. Wat bepaalt hun keuze? Zijn dat transportkosten, verkoopprijzen, bepaalde concurrentieoverwegingen? Het evenwichtsprogrammeren rekent uit hoe een evenwicht in de economie tot stand komt. Bijvoorbeeld de vraag w a t voor prijzen er moeten gelden om van de boterberg, melkplas of olijfpiramide af te komen. En dat is soms best ingewikkeld.' (DvE)

Max Havelaar-koffie Max Havelaar koffie blijft vooralsnog verkrijgbaar op de KUB. Uit evaluatie van het experiment met de alternatieve koffie bleek dat de automaten waaruit de koffie vloeit minder worden gebruikt dan de apparaten die de vertrouwde Douwe Egberts koffie schenken. 'De klanten geven de voorkeur aan DE-koffie', zo concludeert het College van Bestuur. Verder schrijft het College dat het 'gelet op de hogere verbruikerskosten en het effect daarvan op de brutowinst,' niet verantwoord zou zijn zonder een prijsverhoging over te gaan op grootschalig gebruik van de Max Havelaar koffie. Ondanks de tegenvallende verbruikscijfers heeft de KUB het experiment met de Havelaar koffie dus verlengd. In juni dit jaar zal het College een definitief besluit nemen over de koffie. (DvE)

Prijsstijgingen in mensa Nadat de koffie op de KUB aan het begin van het nieuwe jaar een stuiver duurder werd, zijn na Pasen ook de prijzen in de mensa verhoogd. De prijzen zijn globaal met enkele dubbeltjes t o t twee kwartjes verhoogd. De warme maaltijd is een kwartje in prijs gestegen en kost nu vier gulden vijftig. De soep en de desserts zijn met respectievelijk een dubbeltje en vijftien cent omhoog gegaan. Hoofd van de restauratieve voorzieningen, C. de Vries, geeft als oorzaak voor de prijsstijgingen de gestegen salariskosten. 'De afgelopen jaren hebben w e de kostenstijgingen van de ingrediënten op kunnen vangen door omzetverhoging. Nu, met die stijgende salariskosten, lukte dat niet meer. De subsidie op de maaltijden is ook al jaren niet omhoog gegaan. We hebben de prijsstijging zoveel mogelijk proberen af te wentelen op de w a t luxere producten. De eerste levensbehoeften, zoals brood en beleg, hebben w e ontzien.' (DvE)

De Computer

Een Scandinavische in/ormatietheoreticus schreef enige tijd geleden over de ellende die de computer op aarde heeft gebracht. Als je vroeger in Scandinavië plaatsen wilde reserveren in een trein naar het hoge noorden, ging dat gemakkelijk, je reserveerde bijvoorbeeld zeven plaatsen. Als je uiteindelijk met slechts zes personen op reis ging, kon je die zevende plaats vlak voor het vertrek gewoon annuleren. Door de computer kan dit niet meer. De computer weet niet wat de kortste weg is om van zeven naar zes te komen. Het ding kent maar één oplossing; eerst van zeven naar nul; daarna van nul naar zes. Zodra uw zeven gereserveerde plaatsen tot nul zijn gereduceerd, kent de computer deze echter direkt toe aan de volgende reiziger op de wachtlijst. U mag achterin in de rij aanschuiven: voor u is in deze trein geen plaats meer. Voor straf moet u met z'n zessen op een koud perron wachten tot de volgende trein vertrekt. De literatuur over computers staaf vol met dit soort afschuwelijke verhalen. AutomatiUnivers

Dinsdag 10 april nam Minister van Justitie Ernst Hirsch Ballin aan de KUB het eerste exemplaar in ontvangst van het aan hem opgedragen boek 'Rechtsontwikkeling door wetgeving'. De minister sprak die dag op het gelijknamige symposium over 'De waarde van wetgeving'. Het 550 pagina's tellende boek, (de 'Hirsch Ballin bundel'), bevat opstellen over rechtsontwikkeling door wetgeving, geschreven door 37 ex-collega's van de juridische faculteit. In zijn dankwoord zei prof. mr. Hirsch Ballin bijzonder onder de indruk te zijn van de geste van zijn vakgroep en oud-collega's. 'Ik krijg de neiging het boek onmiddellijk te gaan lezen, maar ik zal me even inhouden', aldus de minister. Het symposium -in de niet al te volle aula- was georganiseerd door het Centrum voor Wetgevingsvraagstukken, drie maanden geleden opgericht aan de KUB. Doelstelling van het instituut is te komen tot een bundeling van kennis op het gebied van wetgevingsvraagstukken, vroeger verspreid over alle vakgroepen van de Tilburgse juridische faculteit. Daarnaast zal het centrum onderwijs verzorgen op haar vakgebied. Nadruk ligt op de organisatie van symposia, congressen en postacademisch onderwijs. Het centrum biedt daarnaast buitenstaanders de mogelijkheid opdrachten in te dienen tot onderzoek op het vakgebied. Minister Hirsch Ballin besloot zijn betoog met een compliment aan het adres van de organisatie van het wetgevingssymposium. (DvE)

Nota milieubeleid KUB geeft concrete aanzetten Gescheiden afvalinzameling van papier, glas, plastic en chemisch afval. Scharrelproducten in de mensa en geen wegwerpverpakkingen. Recycling van de plastic koffiebekertjes in plaats van kartonnen wegwerp bekertjes, die een plastic laag bevatten. Chloorvrij papier voor de kopieerapparaten en de drukkerij. En groene zeep in plaats van chloorhoudende schoonmaakmiddelen. Dit zijn enkele ingrediënten van het 'KUBMilieuplan', dat vertegenwoordigers van de Progressieve Studentenfractie (PSF) en Breed Front vorige week dinsdag aan het College van Bestuur hebben aangeboden. Het plan geeft enkele concrete aanzetten

tot een 'praktisch georiënteerd milieubeleid'. Verder willen de fracties dat de KUB meewerkt het autogebruik terug te dringen. Het reizen per openbaar vervoer zou gestimuleerd moeten worden door hiervoor hogere reiskostenvergoedingen toe te kennen. 'Omgekeerd is het natuurlijk ook mogelijk om de reiskostenvergoeding voor het autogebruik af te schaffen', opperen de fracties. Verder noemt de nota een 'demotiverend parkeerbeleid' voor auto's tegenover meer stallingsmogelijkheden voor fietsen en de installatie van een prikbord ter ondersteuning van het fenomeen 'carpooling'. Tenslotte zou de universiteit beter bereikbaar met de bus moeten zijn. 'De KUB moet zich er daarom voor inspannen dat de route van de busdienst direct tot aan de campus wordt doorgetrokken', aldus de nota. (GR)

sering heeft het leven rigide gemaakt. We zien dit ook op de KUB. Als ik vroeger onderwijs wilde geven, plaatste ik een korte beschrijving van mijn cursus in de studiegids. Dank zij de voortschrijdende automatisering wordt dit steeds mindergoed mogelijk. De automatiseerders van de studierichting waaronder ik val, hebben onlangs de categorieën gestandaardiseerd waarin ik mijn boodschap over het te geven onderwijs moet onderbrengen. Die categorieën zijn zo gekozen, dat de echte informatie over wat ik doen wil niet meer over te dragen is. Wat ik in de studiegids wil meedelen, past niet in de gekozen categorieën. Als u straks opzoekt wat er in mijn cursussen zal gebeuren, krijgt u tientallen malen als informatie de boodschap 'niet van toepassing'. U weet steeds beter wat ik nalaat om te doen, maar het zal u steeds moeilijker vallen om te ontdekken wat ik uitvoer. Waarom kent onze nieuwe studiegids zo'n zinloze struktuur? ffet antwoord luidt; die struktuur is nodig om de studiegids straks op de computer te zetten. Binnenkort bouwt de KUB een nieuwe bibliotheek, de modernste van Europa en omstreken. Er komen zoveel computers te staan, dat de gebouwen zelfs in de winter bij dertig graden vorst nog gekoeld moeten worden. Met die computers wordt alle wetenschappelijke literatuur van deze aarde voor u ontsloten. U denkt dat u daar iets aan hebt. Vergeet het maar. Stel u wilt een scriptie schrijven over het onderwerp 'de computer'. De bibliothecaris adviseert nu, om deze twee woorden in te tikken: u krijgt dan verwijzingen op het scherm naar alle literatuur waarin | de woorden 'de' en 'computer' ooit gebruikt zijn. De nieuwe bibliotheek legt met een paar drukken op de knop de hele wereld voor u open. U zult dat echter vervloeken, omdat u verdrinkt in de gegevens waar u niets mee kunt doen. Hoe u ook uw best doet om de verzameling informatie te reduceren: ons nieuwe computergestuurde zoeksysteem is zo goed ontwikkeld, dat u alleen maar kunt verzuipen. Wetenschap is de kunst van het slonzig foezelen. Die kunst verstaat geen enkele computer. 27 april 1 9 9 0

NIEUWS

Helft vrijwilligers in hulpverlening legt er geld op toe Nederland telt ongeveer 1.6 miljoen vrijwilligers: mensen die in georganiseerd verband onbetaald werk doen voor anderen of voor de samenleving. Omgerekend in tijd gaat het om ruim 200.000 full-time arbeidskrachten. Dat zijn er aanmerkelijk minder dan de vijf miljoen vrijwilligers waar men in beleidskringen van uit gaat. Dit is een van de uitkomsten van een groot landelijk onderzoek naar onbetaald werk onder de Nederlandse bevolking. Het onderzoek is uitgevoerd door het Nederlands Instituut voor Maatschappelijk Werk Onderzoek (NIMAWO), in opdracht van het Ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur. Op donderdag 26 april maakte drs. J . van Daal van het NIMAWO de resultaten hiervan bekend op een groot opgezet congres over vrijwilligerswerk in de gezondheidszorg en de hulpverlening. De organisatie van dit congres is in handen van het IVA, het Instituut voor SociaalWetenschappelijk Onderzoek van de KUB. Volgens Van Daal moet de oorzaak van het grote verschil in aantallen gezocht worden in het feit, dat er in eerdere onderzoeken geen duidelijk onderscheid werd gemaakt tussen onbetaald werk in georganiseerd verband en, wat hij noemt informele hulp aan familie en bekenden. De betekenis die vrijwilligerswerk heeft voor mensen hangt sterk af van hun overige bezigheden. Vrouwen zijn nog steeds veel meer dan mannen actief in de hulpverlening, terwijl mannen in de sport sterk vertegenwoordigd zijn. Verder doen mensen met een volledige betaalde baan vaak vrijwilligerswerk in het verlengde van hun vrijetijdsactiviteiten, met name sport. Werklozen - vooral de hoger opgeleiden onder hen - grijpen onbetaald werk vaak juist aan om toch op zinvolle wijze produktief te zijn, of om hun kansen op de arbeidsmarkt te vergroten.

Een deel van het onderzoek spitst zich toe op de hulpverlening. Zo'n 500.000 mensen zijn hierin als vrijwilliger actief. Naast de huisvrouw als 'traditionele' onbetaalde kracht bespeurt Van Daal een betrekkelijk nieuw soort vrijwilliger: jong, hoog opgeleid en progressief. Voor een deel zijn dit werkloze beroepskrachten, met name in de psychosociale hulpverlening. 'Het gaat daarbij vaak om betrekkelijk nieuwe voorzieningen, die ontstaan zijn in een periode dat er in de collectieve sector sterk werd bezuinigd', licht Van Daal toe. 'Er was dus weinig geld om betaalde krachten in dienst te nemen, terwijl de aard

Zijn Esten het noorden kwijt door de perestrojka of door hun streven naar onafhankelijkheid? Feit is dat het internationale studentensporttoernooi op de KUB -afdeling korfbal- werd gewonnen door de Estlandse basketbalploeg. Het negende internationale studentensporttoernooi (ISST) op het KUB-sportcentrum zit er weer op. 1 72 Buitenlandse studenten van verschillende Europese universiteitssteden bonden van 17 tot en met 20 april de strijd aan met ruim honderd Nederlandse studenten. Hoe belangrijk de communicatie met de deelnemers is, zeker wanneer je op de internationale toer gaat, heeft de organisatie aan den lijve ondervonden. Zowel in negatieve als in positieve zin. Het aantal deelnemers viel uiteindelijk tegen. Aanvankelijk hadden zich 34 teams ingeschreven in zes

Propedeuse economie

Univers

van het werk nogal eens vroeg om een gerichte opleiding.' Een opmerkelijke uitkomst van het onderzoek is dat het maar liefst de helft van de vrijwilligers geld kost om dit werk te kunnen doen. Het gaat voornamelijk om reis- en tele-

foonkosten; volgens Van Daal loopt dat al gauw op tot enkele tientjes per maand. De kosten kunnen zelfs een barrière vormen om dit werk te gaan doen. Van Daal geeft een voorbeeld: 'Stel dat je vrijwillig werk wilt doen in de sport.

Basketbalteam Estland wint KUB-korfbaltoernooi

vervolg van pag. 3

kleurkaart had', grinnikt Mark. 'We hebben meegemaakt dat er mensen werden uitgestuurd, hele rijen zelfs. De docent weigerde verder te gaan tot ze opgestapt waren', vertelt Ludwina. Nicoline is er van overtuigd dat er aan het systeem zelf niets mankeert, 'maar de roosters moeten meer gelijk getrokken w o r d e n ' . René: 'Het rooster van groep oranje was het gunstigst en zat ook meteen vol. Als je nu een oranje kleurkaart hebt, kun je in principe overal terecht, maar de studenten van oranje zijn wel de dupe van de drukte. Ze moeten bij de deur controleren. Ik heb ook al meegemaakt dat ze controleerden, toen heb ik een stukje oranje papier afgescheurd en omhoog gestoken.' Om inzicht te krijgen w a t er aan

Vooral vrouwen bieden informele hulp

Je zult dan toch vaak het lidmaatschap voor jezelf of je kind moeten betalen. De gemiddelde bijstandsmoeder heeft daar echter geen geld voor.' Van Daal heeft dan ook geconstateerd dat met name éénoudergezinnen relatief zeer weinig vrijwilligerswerk doen. Het onderzoek verschaft tevens Inzicht in een tot voor kort weinig ontgonnen terrein: de buiten het huishouden om geboden informele hulpverlening aan familieleden, buren of bekenden. Eén op de twintig Nederlanders, vooral vrouwen van middelbare leeftijd, biedt min of meer regelmatig informele hulp waar geen wederdiensten tegenover staan. Gemiddeld wordt er vier uur per week ingestoken. Van Daal constateert dat hulp aan familie veel intensiever is dan bekendenhulp. Vaak gaat het om concrete huishoudelijke en ook wel lichamelijke verzorging. Veel plezier wordt er volgens Van Daal niet aan beleefd; familiehulp wordt vaak gezien als morele verplichting. (PvV)

klachten leeft onder de studenten werkt Schellekens met vragenlijsten en panels. 'Vooral de panelevaluaties hebben veel weerklank. Studenten en docenten hebben steeds meer aandacht voor de klachten die daarin naar voren komen. Een vakgroep moet toch weten hoe hun docenten het doen. Door een toename van de interactie tussen student en docent krijg je een betere kwaliteit, daar ontbreekt het nu vaak aan. Als studenten na een half jaar de naam van hun docent nog niet kennen, vind ik dat een veeg teken.' Charlotte de Rooy, eerstejaars studente econometrie, is lid van een evaluatiepanel: 'Onze opmerkingen worden wel allemaal doorgespeeld naar de docenten en daar onderling besproken, maar als het

takken van sport. De plicht tot vooruitbetaling van een deel van het inschrijfgeld, bleek voor verschillende teams geen reden om alsnog weg te blijven. Zes teams vonden het niet de moeite waard naar Tilburg af te reizen, zonder de organisatie in te lichten. Dit had niet alleen consequenties voor het aantal te spelen wedstrijden, maar was ook een forse financiële aderlating voor de organisatie die met name met de maaltijden wel op deze teams gerekend had. Dat communicatiestoornissen ook een extra dimensie aan het toernooi kunnen geven, bewees de afgaat over het slecht functioneren van een docent heb je er mets aan. Het evaluatiepanel heeft daar al verscheidene keren wat van gezegd, maar ze kunnen er niets aan doen: we kunnen die man toch niet ontslaan?' Het mag ook geen heksenjacht worden, vindt Schellekens: 'Studenten moeten niet andere docenten gaan eisen. Ik vind dat iedereen een goede docent moet kunnen zijn.' Hij merkt op dat

vaardiging van de universiteit van Tallinn uit Estland. Zij schreven een team in voor de typisch Nederlandse sport korfbal. Bij aankomst van het team uit Estland bleek het om een enorm misverstand te gaan. Wat was het geval? Het woord korfbal was met bekend in Estland. De studenten uit Tallinn waren echter zo slim geweest om in het woordenboek op te zoeken wat het betekende. Toen bij het woord 'korf' als vertaling 'basket' stond, schreven zij terstond hun beste damesbasketbalteam in. In de praktijk bleek dit zo ongeveer het nationale team van Estland te zijn. De verbazing was dan ook groot toen de basketbalsters en de verschillende coaches er achter kwamen w a t korfbal werkelijk was. Een middag training en uitleg van de korfbalregels, bleek echter genoeg voor de Estde evaluaties aardig wat aan het licht brengen. De KUB heeft geen goede outillage, deze is verouderd. 'Het komt ook vaak voor dat studenten borstels en microfoons jatten. Studenten klagen vaak over de slechte verstaanbaarheid, maar dan heeft wel de vorige groep de microfoon gemold', aldus Schellekens. Verder zijn de grote collegezalen te klein en zijn er te weinig kleine ruimtes, voor werkgroepen. 'We moeten dus nog buiten de deur ook.' Schellekens kreeg ook klachten binnen over de collegezalen in gebouw A. 'Studenten merkten op dat het er zo heet en benauwd was. Na onderzoek door de technische dienst bleek dat de ventilatiekanalen volledig verstopt zaten. Ze worden deze zomer schoongemaakt.' Schellekens ziet het nieuwe collegejaar voor de propedeuse economie hoopvol tegemoet: 'Ik ben misschien wat te idealistisch.

landers om het toernooi winnend af te sluiten. Sterker nog, ze vonden het zo'n leuke sport dat ze zelf voorstelden om het in Estland te introduceren. Naast deze onverwachte ludieke actie, was er ook nog een met voorbedachte rade. Er werd een geslaagde poging ondernomen om in het Guiness Book of Records te komen. Tweehonderdveertien Franse, Duitse, Russische en Nederlandse studenten bleken in een stadsbus te passen, terwijl het oude record op tweehonderdtien stond. De uiteindelijke winnaars bij de verschillende sporten bleken niet alleen het sportiefste te zijn. Zij moesten ook bestand zijn tegen lange dagen, korte nachten èn hun tegenstanders. De Tilburgse deelnemers bleken bij het voetbal en hockey het meest allround te zijn. (IM) maar ik denk dat het nieuwe systeem positieve effecten zal hebben.' Mandy Willems

pro civibus

verzekert academici

EEN HOUTJE

aniaifl

sluit nü een goede pensioenverzekering Amsterdam 020-5708208 Stadhouderskade 140 Groningen 050-184114 SpilsluizenNZ 11 27 april 1 9 9 0

OPINIE

'De kwaliteit van de aardappelen gaat achteruit' 'Een derde niveau Is dat van de functionaliteit van teksten. Dat vind Ik het interessantst. Teksten zijn echt slecht - en dan vallen de andere twee categorieën gewoon In het niet - als er onvoldoende Is nagedacht over de functionaliteit. Als een student een werkstuk moet maken zonder dat hij duidelijk te horen krijgt wat de bedoeling van het geheel is, in welke context of gebruiksomgeving een tekst eigenlijk zou moeten passen, krijg je een stuk dat noodzakelijkerwijs slecht moet zijn, ook al staat er geen enkele d/t- of begrijpelijkheidsfout in.'

Met grote regelmaat spreken schrijfspecialisten hun zorg uit over de voortwoekerende taalverloedering. In een poging het opgeheven vingertje ludiek te verpakken, schertste KUB-docent Taalvaardigheid Pieter IMieuwint laatst in Kubus dat de universiteit aan 'letteronkundige oenen' pas een doctoraaldiploma mag uitreiken, als ze plechtig beloven 'zich in de rest van hun leven te beperken tot het schrijven van ansichtkaarten tijdens de vakantie'. Goed, pennevruchten van (aankomend) academici getuigen soms van een allerbelabberste taalbeheersing, maar Nieuwints collega, letterendocent drs. Fons Maes (36), vindt generaliseren van enkele wanprestaties onterechte zwartkijkerij.

. b o e k h a n d e l

gianotten

'Hoe gek het ook klinkt, het kwaliteitspeil van w a t studenten schrijven wordt voor een groot deel bepaald door docenten die uitmaken wat er geschreven moet worden: je oogst wat je zaait. Nadenken over de aard en de vorm van schrijfoefeningen waarmee je studenten lastig valt, is een les die docenten moeten leren. Je ziet op dat punt een gunstige evolutie: stilaan raken faculteiten er van doordrongen dat schrijfvaardigheid moet worden gekoppeld aan de inhoud van vakken.' 'Het heeft geen zin om een algemeen college te geven over schrijfvaardigheid. Dat is praat voor de vaak of nog erger. Je kunt mensen niet leren schrijven door ze maar w a t te laten schrijven. Er komen zoveel psychologische, motlvationele en andere aspecten bij kijken waar je aandacht aan moet besteden voor je nuttig schrijfonderwijs kunt organiseren.' 'Het gaat de goede kant op. Meer en meer projecten slagen omdat beide partijen, de vakdocent en de schrijfvaardigheidsdocent in gezamenlijk overleg en met gedeelde verantwoordelijkheid een programma opzetten waar studenten w a t aan hebben. Af en toe loopt het nog wel eens mis. Als vakdocenten bijvoorbeeld niet bereid zijn er tijd in te steken. Nu zijn wij daar niet rouwig om. We krijgen geregeld nieuwe verzoeken om schrijfvaardigheidscursussen te geven. Als ons potje maar vol zit met projecten die aan onze eisen voldoen, zijn wij allang tevreden.'

nier van denken moet er welhaast toe leiden dat we over een x-aantal jaren op een nul-niveau zitten. Er is zogenaamd altijd sprake van een dalende lijn. Je hoort nooit het omgekeerde. Ik zou zeggen: er Is occasionele ondegelijkheld op een aantal punten.' 'Er zijn verzachtende omstandigheden voor studenten omdat ze in een aantal gevallen opdrachten krijgen die zelfs voor de docenten onuitvoerbaar zouden zijn. Gefingeerde nota's schrijven vanuit het perspectief van 'een' medewerker die een onduidelijke status bekleedt in eejn niet-bestaande organisatie Is zonder ingenieuze Instructie behoorlijk moeilijk. Van de andere kant blijft het merkwaardig dat er ondanks alle inspanningen van taalvaardighelds- en vakdocenten volslagen onbegrijpelijke produkten afgeleverd worden. Dan heb Ik ook de nelging om kreten te slaken in de zin van 'het wordt allemaal minder'. Toch is dat in feite niet terecht.' 'Als ik constateer dat tachtig procent van w a t Ik onder ogen krijg, taaltechnisch redelijk In elkaar zit, dan kun je volgens mij nauwelijks volhouden dat dé schrijfvaardigheid van dé studenten beneden achteruit gaat. Zo'n oordeel past meer bij het cultuurpessimisme dat iedereen wel zo'n beetje heeft. Maar dat is niet anders dan wanneer je zegt: 'de kwaliteit van de aardappelen gaat elk jaar achteruit'.'

CULTUURPESSIMISME

Ik denk niet dat het vandaag de dag slechter gesteld Is met de schrijfvaardigheid van studenten dan vroeger. Er zijn nog altijd dezelfde typen van klachten, te beginnen bij het meest simpele niveau; dat van de technische mankementen. Mensen slagen er niet in om de honderd werkwoorden die ze moeten schrijven juist op papier te krijgen, hoewel ze alle honderd even simpel zijn. Dat type klachten is er nu, dat was er vroeger en dat zal er over dertig jaar ook nog wel zijn.' 'Precies hetzelfde geldt voor het vlak van de begrijpelijkheid, gaande van kromme zinnen tot zinnen die volstrekt niet datgene uitdrukken wat ze bedoelen. Er zijn altijd mensen die simpelweg moeite hebben dingen op een rij te zetten. Om heel diverse redenen: omdat ze niet formuleervaardig zijn of omdat ze volstrekt niet weten waarover ze het hebben. Bij studenten speelt dat laatste nogal eens.'

Univers

Peter van Zoest

(ADVERTENTIE)

PARTI PRIS

'Als de vraag is: bestaat er zoiets als een bedroevend laag schrijfvaardigheidsniveau bij KUB-studenten, luidt mijn antwoord dat ik daar Incidenteel wel eens sterke staaltjes van aantref maar dat je daaruit niet mag afleiden dat het er in het algemeen slecht mee gesteld is. Dat zou oneerlijk zijn. Als gesproken wordt van 'verval', 'verloedering', 'inflatie' of 'devaluatie', gebeurt dat altijd op grond van incidentele gevallen en heel verschillende motieven. Iemand vindt bijvoorbeeld dat een vies woord al taalverval Is omdat het niet strookt met fatsoensnormen. Iemand anders vindt d/t fouten taalverval. Weer anderen - en die kunnen al een eerbiedwaardige stamboom voorleggen - vinden taaiimport (dan weer van het Engels, dan weer van het Duits of het Frans) het begin van het einde. Zo'n ma-

'Het lijkt een beetje vreemd dit uit de mond van een taalkundige te horen, maar het Is niet vreemd als je bedenkt dat fouten op de eerste twee niveaus goedaardig zijn: taalzuiverings- en begrljpelijkheldsproblemen zijn storend, vaak ergerniswekkend en leiden wel eens tot een locale kortsluiting. Zelden is dat erg, remedies ertegen zijn redelijk simpel.' 'Veel schadelijker zijn teksten die op het stuk van functionaliteit slecht doordacht zijn.'

ERGERNISWEKKEND

tiRxvg

studentenboekhandel Prof. Verbernelaan 100 (vlakbij de K.U.B.) centrumboekhandel Heuvelpoort 359 (in winkelcentrum Heuvelpoort) tel. 013-682991

AMERICAN STORE is een speciaalzaak in lichtgewicht kampeerartikelen, zoals tenten, slaapzakken, trekkingschoenen, rugzakken etc. voor de avontuurlijke buitensporter.

HULPVERKOPER M/V die onze klanten op een enthousiaste manier kan adviseren bij de aanschaf van lichtgewicht kampeernnaterialen en vrijetijdskleding. Wij verwachten dat U zich betrokken voelt bij het sportieve buitengebeuren en ervaring hebt met het omgaan met tent en rugzak. Werktijden nader overeen te komen. Wij denken bv. aan de vaste maandagmiddag, donderdag-koopavond en de zaterdag. In het vakantieseizoen meerdere dagen per week. Interesse? Kom even langs of bel even en vraag naar John.

AMERICAN STORE outdoor-shop Veemarktstraat 33 -bij de HeuvelTel.: 013-433 844 27 april 1990

BRIEFWISSELING

Als een bloem die hij voor je plukte De geschiedenis als muze. Aandoenlijk, empatisch, hartstochtelijk. Johan Huizinga (1872-1945) legde zich toe op de historische sensatie en verwierf er wereldfaam mee. In de jaren dertig groeide hij uit tot het geweten van Nederland. Hij bracht de geschiedenis bij het volk. Huizinga's cultuurkritische essays, zijn biografie van Erasmus, Homo ludens en Herfsttij der middeleeuwen prijken nu nog in menig boekenkast. De echte liefhebbers kunnen sinds kort zijn briefwisseling aan hun verzameling toevoegen. 'Geen gedetailleerde en wetenschappelijke editie, maar een leesen studieboek. Dat hadden w e voor ogen toen w e in 1985 de archieven indoken,' zegt Léon Hanssen, onderzoeker aan de Letterenfaculteit. 'We wilden dicht bij de lezer staan en tegelijkertijd het originele materiaal zo getrouw mogelijk weergeven. De briefwisseling is ook interessant voor de cultuurhistoricus, omdat Huizinga correspondeerde met schrijvers, schilders, componisten, journalisten en vakgenoten.' Tijdens zijn studie geschiedenis raakte Hanssen in de ban van Huizinga. Samen met studievriend en mederedacteur Anton van der Lem discussieerde hij over de historicus en bestudeerde zijn brieven. De tijdgeest, de culturele sfeer, maar vooral het decadente zelfbesef uit het fin-de-siècle spraken hem erg aan. Zowel bij Huizinga als bij Thomas Mann, over wie Hanssen een scriptie schreef, vond hij het licht neurotische, het artistieke en het gevoel voor muziek terug. Toen het Prins Bernhardfonds met een ton over de brug kwam, besloot hij met Van der Lem en de Groninger Krul, Huizinga's correspondentie uit te geven. Het brievenarchief in het Letterkundig museum en het wetenschappelijk Huizinga-archief in Leiden vormden de basis voor het onderzoek. Honderden brieven, aantekeningen en collegedictaten gingen door hun vingers. Zij vraten zich als mollen door de gangen van talloze archieven, door kelders en over zoldertjes. 'Het is er stoffig, droog en er heerst een rottige atmosfeer,' vindt Hanssen. 'Je zoekt dagen naar niets en dan vind je opeens een persoonlijk document.'

SCHOENDOZEN 'Huizinga had de gewoonte uittreksels van boeken te maken op grote foliovellen. Vervolgens knipte hij die resume's in kleine snippertjes die hij bewaarde in enveloppen. Die enveloppen kregen allemaal een opschrift, van de Islam tot de Russische revolutie, en gingen in schoendozen. In zijn wetenschappelijk archief stuitte ik op 130 dozen die ik allemaal heb doorgewerkt. Ik haalde er honderden brieven uit van onder anderen PIrenne en Romein, die nog nooit iemand onder ogen waren gekomen.' 'Je spoort nabestaanden op, je pluist archieven na en soms vind je Univers

'Een brief van Huizinga is iets heel bijzonders. Alleen al de vormgeving en de suggestie van volmaaktheid. Dat mooie, evenwichtige, afgeronde en doordachte handschrift. Harmonieus en heel persoonlijk.' Léon Hanssen bracht samen met twee andere redacteuren in vijfjaar tijd de correspondentie van Huizinga bij elkaar. 3500 Juweeltjes van brieven. Eind vorig jaar verscheen het eerste deel van de briefwisseling, eind dit jaar volgt het tweede. Een gepassioneerde verzamelaar over stoffige archieven, hoffelijkheid en decadent zelfbesef.

hart bloot legde in zijn brieven aan deze mensen.' 'Het karakter van de brieven van Jolles en de Roland Holsten was overigens totaal verschillend. Jolles ging er uitgebreid voor zitten om een mooi epistel te schrijven, terwijl iemand als Richard Roland Holst, die beeldend kunstenaar was, schreef zoals je een telefoongesprek voert. Hij babbelde op een zeer superieure en eigen manier, heel aristocratisch met een bijzonder woordgebruik en woordspelingen.' Hoe komt het dat Huizinga zo weinig over zijn werk en zijn ideeën schrijft in zijn brieven? 'Hij zegt inderdaad nauwelijks waar hij mee bezig is. De lezer vraagt op dat punt kennelijk teveel van een brievenschrijver. Dat hij niet alleen zijn hele psyche in een brief legt, maar ook zijn werkdrift en zijn ideeën. In de brieven van Menno ter Braak en Nietzsche bijvoorbeeld zie je dat ook niet. Zij hielden hun werkplannen strikt geheim.'

Veriovingsfoto van Johan Huizinga en Mary Vincentia Schorer (1901) opeens een volledige correspondentie in een stalen archiefkast. Dat maakte ik mee toen ik de brieven zocht die Huizinga schreef aan de etnomusicoloog Jaap Kunst. Zijn weduwe beweerde dat haar man niets bewaard had en prompt liep ik in de fietsenkelder van het P.C.Hoofthuis in Amsterdam tegen de nalatenschap van Jaap Kunst op. Ik vond er tientallen brieven. Dan raak je in een soort euforie en je kunt een halve nacht niet slapen van opwinding. Uiteindelijk nemen w e van die hele correspondentie maar vijf brieven op. In de archieven doen meteen indianenverhalen de ronde. Alsof ik de brieven nog net uit handen van de vuilnisman had gered.'

NEUROTISCH Eén van de meest saillante eigenschappen van Huizinga's generatie is volgens Hanssen het decadente zelfbesef. Het diepgewortelde besef dat de sterke geslachten van weleer verwelkt waren en weldra zouden uitsterven. Na vier generaties zouden de telgen sensibel en neurotisch zijn geworden. 'Pure fin-de-siècle-romantiek,' noemt Hanssen dat. 'Dat decadente zelfbesef heeft Huizinga altijd heel sterk gehad. Hij neigde zelfs naar het manisch depressieve en om daar niet aan toe te geven stortte hij zich volledig op de wetenschap. Bij zijn inauguratie in 1906 in Groningen zegt hij: Het artistieke en irrationele is goed, maar je moet het altijd koppelen aan het formele en objectieve van de wetenschap. Als je dat niet doet ben je verloren. Die ondergang was zijn grote angst.'

Hoe ging hij met die depressies om? 'Zijn eerste vrouw, Mary Vincentia Schorer, is een enorme steun voor hem geweest. Zij moet hem uit die depressieve sfeer hebben gehaald in de eerste jaren van hun huwelijk toen hij nog HBS-leraar in Haarlem was en allerlei problemen met zijn leerlingen had. Een prachtige Zeeuwse schoonheid met een heel open gezicht. De liefde die hij voor die vrouw koesterde, moet heel intens geweest zijn. Als zij in 1914 aan een hersentumor sterft, dan is alles kapot. Dan is ook voor hem het leven in zekere zin afgelopen.' 'Hij wordt als het ware een mysticus. In het mystieke zoekt hij een tegenwereld. In enkele gedichten spreekt hij de wens uit dat de ketenen van ruimte en tijd van hem afvallen en dat hij weer herenigd wordt met zijn vrouw. Ik geloof ook heel sterk in de positieve kracht van het onzichtbare. Ik geloof dat hij daarin een grote inspiratie en een extatische beleving heeft gekend. Hij heeft heel veel leed moeten incasseren om een boek als Herfsttij der middeleeuwen te kunnen schrijven. Dat is een gigantisch geobsedeerd boek. Hij heeft veel van zijn persoonlijk verdriet in dat boek gestopt, niet zozeer ontvlucht. Hij ging helemaal in het larmoyante van die late middeleeuwen op.' /Voe belangrijli is liet corresponderen voor Huizinga geweest? 'Je definieert je zelfbeeld door communicatie met anderen. Dat gold ook voor Huizinga, ook hij wilde zijn gevoelens uiten. Er gaat een hele cultuur achter zijn brieven

schuil. Je mocht niet zwelgen in jezelf, je moest altijd objectief en een beetje afstandelijk blijven. Hij zou bijvoorbeeld nooit schrijven: Ik voel me klote. Nou, ja, die woorden gebruikten ze niet. Ik voel me rot, dan. Dat schreef hij niet. Als hij zich zo voelde, dan zei hij: Het is een grote troost voor me dat het leven eens afloopt. Dan drukte hij het toch nog mooi uit.' 'Een brief was meer dan een mededeling op papier. Het was een bloem die hij voor je plukte. In een brief zat een deel van je persoonlijkheid, anders was het een belediging. De toon was beleefd, correct en hoffelijk. Hoe Huizinga tegen PIrenne spreekt, dat is van een 17de eeuwse hoffelijkheid. Hij gunde mensen volkomen hun aura en liet hun persoonlijkheid intact.' Jullie hebben niet alle brieven teruggevonden. Vind je dat een gemis? 'Helaas zijn de belangrijkste brieven verloren gegaan. Zijn meest intieme correspondentievrienden Richard en Henriëtte Roland Holst en André Jolles hebben praktisch alle brieven die ze van Huizinga ontvingen, vernietigd. Het mooiste is er niet meer, maar daarom niet getreurd. Dan moetje het mooie zoeken in w a t j e hebt. Er is een lange brief van Henriëtte Roland Holst uit 1920 waarin ze Huizinga zijn cultuurpessimisme verwijt. Zij raadt hem af zijn cultuurvisie teveel door zijn persoonlijk lot te laten bepalen. Uit die brief blijkt dat hij haar had geschreven: Mijn verlangens en idealen liggen als scherven om me heen. Aan zo'n zin zie je dat hij zijn

Waren ze bang? 'Vraag maar eens aan een schrijver: Hoe luidt de titel van uw volgende boek? Hij zegt het voor geen goud. En als hij het zegt, is hij het kwijt. Schrijven is iets heel persoonlijks. Daarbij komt dat Huizinga natuurlijk een aristocratische wetenschapper was, die het niet nodig vond zijn plannen met anderen te delen. Hij knapte zelf zijn zaakjes wel op.' 'Hij voerde trouwens wel wetenschappelijke discussies van een zeer hoog niveau. Natuurlijk babbelde hij ook over koetjes en kalfjes, maar als hij met andere heren ging tafelen of borrelen spraken zij dikwijls over filosofie en cultuur. Je kunt je nauwelijks voorstellen hoe die mensen destijds met elkaar omgingen. Dat was zo cultureel, zo nobel, zo souverein en door en door geestelijk. Je moetje bij het lezen van de brieven niet laten ontmoedigen als je vindt dat Huizinga zo weinig over zichzelf vertelt. Het intrigerende is wat hij tussen de regels door zegt. Daar zegt hij juist veel over zichzelf.' 'Je moet vooral het raadsel in hem tot zijn recht laten komen. Het is dom om hem helemaal te ontcijferen en de sleutel te zoeken tot zijn persoonlijkheid. Dan is hij niet interessant meer, dan is de fascinatie weg. Hij moet nog kunnen ontsnappen.' Correspondeer je zelf ook? 'Mijn pogingen staan natuurlijk in de schaduw der groten, maar je probeert er wel iets van te maken. Huizinga is een ethisch voorbeeld voor mij, een inspiratie. Corresponderen is een cultuur die je moet perfectioneren. Een brief is meer dan een rekening van de kruidenier. Er zit ook een moreel gevoel in: zoveel gevoel ben jij mij waard. Die verhevenheid en dat hoffelijke. Dat zijn verre idealen.' Jutta Chorus 27 april 1 9 9 0

PROMOTIE

'Hogere belastingen remt zwart werk af' Afstuderen op de leeftijd van 22 en vier jaar later de doctorstitel: dat stond de Haagse onderwijsplanners voor ogen toen ze de tweefasenstructuur in elkaar timmerden. Drs. Rob Mulder is een van de zeer weinigen die dit ideaal verwezenlijkt. In 1986 studeerde hij aan de KUB af als algemeen econoom en werkt sindsdien bij de directie Algemene Economische Politiek van het Ministerie van Economische Zaken. Drie jaar geleden begon hij met het schrijven van het proefschrift 'De makro-ekonomische aspekten van de zwarte sektor'. Dat deed hij voornamelijk in de avonduren. Vrijdag 27 april ziet hij zijn inspanningen beloond met de doctorsbul. Rob Mulder is een typische exponent van de Tilburgse school. Zijn methode (die van de relatieve trendafwijking) is puur Tilburgs, evenals de formulering van het model. Geen wonder: Mulder studeerde af bij prof.dr. D.B.J. Schouten en Schouten treedt ook op als promotor. En beiden roken een pijp. De geest van D.B.J. leeft voort, ook na zijn emeritaat. Rob Mulder heeft getracht om 'iets zinnigs te zeggen' over de macroeconomische aspecten van de zwarte sector. 'De uitspraken die daar over gedaan worden, zijn naar mijn smaak niet altijd even genuanceerd, om me maar zacht uit te drukken. Iedereen roept altijd maar als de belastingen stijgen dan wordt de zwarte sector gestimuleerd. Bovendien wordt er nog gezegd als de zwarte sector gestimuleerd wordt, dat dat slecht zou zijn voor de formele economie. Daar ben ik op ingegaan omdat er naar mijn idee argumenten aan te geven zijn waarom die verbanden niet zo eenduidig liggen.'

VOLKSWIJSHEDEN

^ ^ i ^

Om de gangbare opvattingen te laten zien heeft Mulder een 'volkswijshedenmodel' gecreëerd, dat ideeën weergeeft die door bijna iedereen onderschreven worden. 'Die kan ik aan de hand van die vijf vergelijkingen van het volkswijshedenmodel laten zien. Ik heb een modelletje gemaakt waaruit blijkt dat als je de belastingdruk verhoogt dat de zwarte sector gestimuleerd wordt en de formele sector krimpt dan in. Om dat aan te tonen - en iedereen roept dat al - moet je vrij stringente veronderstellingen hanteren', meent Mulder. Hij voegt er aan toe dat hij absoluut niet gelooft in dat model van de volkswijsheden, sterker nog: de gangbare opvattingen gooit hij ver van zich weg. 'Als je dit model hanteert dan klopt het wat er altijd gezegd wordt. Maar ik geloof niet zo in de veronderstelling dat de formele arbeidsmarkt in evenwicht is. Op de zwarte arbeidsmarkt geloof ik wat meer in evenwicht, omdat het een heel flexibel gebeuren is. Er is geen overheidsregulering, dus ook geen bescherming van de werknemers, er is geen minimumloon, en geen Univers

Werken doe je overdag en als je dat 's avonds doet dan is dat op z'n minst verdacht: het vjordt veelal gezien als zwarte arbeid. Rob Mulder schreef in de avonduren een boek over de zwarte sector in de economie en promoveert er op. Een studie met gewaagde conclusies. 'Onderzoeken die een eenduidig positief verband aantonen tussen de belastingdruk en de zwarte sector, zijn geen serieuze onderzoeken.' invloed van de vakbeweging. Wat de gek er voor geeft, daarvoor kun je zo'n mannetje waarschijnlijk krijgen. Onder die omstandigheden zal het wel zo zijn dat je sneller tot een evenwicht komt. Bij een overschot zal de prijs gaan dalen want er is helemaal geen bescherming van overheidswege om dat te voorkomen.' 'Als je kijkt naar de invloed van een belastingverhoging, dan is het inderdaad zo dat zwarte arbeid voor de aanbieders extra aantrekkelijk wordt', stelt Mulder. 'Tegelijkertijd kun je niet ontkennen dat een belastingdrukverhoging minder koopkracht oplevert. Dat zal zich ook vertalen in een geringere vraag naar zwarte produkten. Dan hangt het helemaal af van allerlei factoren w a t er uiteindelijk overheerst. Van belang is hoe sterk het arbeidsaanbod en de vraag reageren op prijsmutaties, en w a t de initiële schokken zijn in de vraag- en aanbodsfeer.' Mulder: 'Met name is van belang de substitutie-elasticiteit tussen de formele en zwarte consumptiegoederen. Deze'geeft aan met hoeveel procent de vraag verandert als de prijs met één procent verandert. Volgens mij zal die elasticiteit niet zo gigantisch hoog zijn. Misschien geldt dat wel voor zwarte tuinmannen maar zeker niet voor alle goederen omdat je sommige produkten gewoon niet zwart kunt kopen. Omdat ik er dus van uit ga dat de substitutie-elasticiteit toch al niet zo groot is, zorgt in mijn globaal empirische model een belastingstijging voor een inkrimping van de zwarte sector.' Mulder geeft toe dat het een nietalledaagse opvatting is. Het is bovendien een conclusie die nog vrij onzeker is, omdat de waarde van de substitutie-elasticiteit niet voor de volle honderd procent bekend is. 'Die is niet empirisch te toetsen', oppert Mulder. 'De zwarte sector onttrekt zich aan elke waarneming. Dat gebeurt bewust. Je kunt dan wel allerlei methodes gaan ontwikkelen om te proberen er achter te komen w a t er nou speelt in die zwarte sector. Er zijn de meest onmogelijke methodes met hele gekke veronderstellingen, daar komt wel iets uit maar daar hecht ik geen enkele waarde aan. Een relatief adequate methode is dan nog enquêteren, maar mensen hebben geen enkele incentive om de waarheid te spreken. Ze zullen zelfs eerder geneigd zijn om bepaalde zaken te verzwijgen, ik hecht maar heel weinig geloof aan die uitkomsten. Dat geldt dubbel en dwars als je achter de waarde van substitutieelasticiteit wilt komen. Je ziet wel

eens in een enquête de vraag staan: als de formele prijs met 20 procent zou dalen zou u dan meer formeel gaan kopen en minder zwart zo ja hoeveel? Probeer daaruit maar eens een substitutieelasticiteit te destilleren.'

TUINMAN

^am^^^mm

Mulder wil zich niet baseren op naar zijn mening twijfelachtige enquêtes. Met gezond verstand kom je ook een heel eind. 'Ik hanteer een macro-model met één formeel consumptiegoed. Maar in werkelijkheid zitten daar heel veel formele subsectoren achter waarvan sommige in een bepaalde substitutieverhouding staan tot de zwarte sector. Voor tuinmannen is die hoog, voor andere goederen is die nul, want die kun je niet betrekken uit de zwarte sector. Als je dat gaat wegen kom je tot de conclusie - maar dat is toch intuïtie en gezond verstand - dat die substitutie-elasticiteit nooit zo groot kan zijn.' 'Maar mijn lijn is eigenlijk als volgt: empirisch weet je eigenlijk niks, omdat ik geen waarde hecht aan die onderzoeken. Dan vind ik het eerlijker om toe te geven dat het kan vriezen en dat het kan dooien. Dat doe ik op heel veel plaatsen in mijn proefschrift, het is beter dan dat ik me op het een of ander duister onderzoek baseer en de verantwoordelijkheid afschuif. Gegeven dat alles kun je natuurlijk nog wel proberen om te beredeneren of

een bepaalde substitutie-elasticiteit boven of onder een cruciale waarde ligt.' Vertrouwen op het gezond verstand, en onderzoek dat door andere wetenschappers verricht is naast je neer leggen: niet alleen de conclusies die de promovendus trekt zijn onalledaags, ook zijn methodologie. Mulder noemt het 'de minst slechte oplossing'. Het economisch model dat de promovendus in zijn conclusies moet bevestigen heeft een grotere realiteitswaarde dan het vraagmodel. Hij gaat uit van het zogenaamde ' a a n b o d m o d e l ' , w a a r i n het prijsmechanisme evenwicht schept op de goederenmarkt. De actualiteitswaarde ervan is veel groter dan het volkswijshedenmodel, meent Mulder, omdat aan het einde van de jaren ' 8 0 en het begin van de jaren '90 de economie zo op volle toeren draait. Met zijn onderzoek heeft Mulder enkel verbanden proberen te leggen: of de zwarte sector de afgelopen jaren gegroeid is weet ook hij niet. In de kroeg en bij de kapper wordt daarentegen wel vaak het verband gelegd tussen de omvang van de werkloosheid en de zwarte sector. De werkloze klust er w a t bij, daar gaat men maar van uit. Volgens Mulder snijdt dit geen hout: 'Ik ben van mening dat het niet op voorhand vast staat of een individuele werkloze meer of minder zwart werkt dan een individuele werkende. Dat hangt onder an-

dere af van de verhouding tussen uitkering en formele loonvoet. Het hangt ook af van watje als werkloze verdient in de zwarte sector en w a t als werkende. Daarmee bedoel ik niet alleen w a t je in je handen krijgt maar ook de risico's die je in je prijzen verdisconteert, omdat je als werkloze waarschijnlijk een hoger risico loopt als je zwart werkt, dan als werkende. Als je als werkloze zwart werkt word je al snel als asociaal bestempeld en dan zijn mensen soms niet te beroerd om dat door te spelen. Maar iedereen vindt het eigenlijk wel prima als een hardwerkende arbeider in de avonduren een muurtje metselt.'

VERLOEDERING I ^ M H H H Mulder: 'Als blijkt dat de zwarte sector helemaal geen kwaad doet in de formele economie, dan is het bestaan ervan uit economisch oogpunt niet zo erg. Maar het werkt wel een steeds verdergaande verloedering in de hand. Dat kunnen economen niet goed beoordelen.' 'Op het moment dat er een gigantische werkloosheid is en iemand die formeel geen baan kan vinden gaat zwart wat klussen, daar wordt niemand slechter van. Je kunt de sectoren echter niet loskoppelen: het zwarte inkomen wordt voor een groot deel weer formeel besteed, zoals ook het formele inkomen ten dele zwart wordt besteed. Verder hebben de mensen uit de zwarte sector allerlei toeleveringen nodig uit de formele economie.' Mulder is het niet eens met de stelling dat de overheid inkomsten derft op het moment dat arbeid zwart verricht wordt waardoor er geen belasting betaald wordt. 'Als ik iemand vraag iets zwart voor me te doen, kan ik dat geld niet meer formeel uitgeven, maar hij weer wel. Alles blijft dus in stand, die hele kringloop blijft gesloten, als dat zo rondloopt heeft het helemaal geen invloed op de overheidsfinanciën. Ik kan het dus formeel besteden of zwart en als ik het zwart besteed komt het via de zwartwerkerdie voormij klust weer terecht in de formele economie.' Tot echte beleidsaanbevelingen komt Mulder niet. Hij twijfelt aan de effectiviteit van het huidige fraudebeleid: de pakkans is vrij gering en de zwartwerker weet dit ook. Het bereik van Mulders studie is vrij klein omdat hij de uitgave ervan in eigen handen heeft gehouden. 'Dan had ik het in de formele sector moeten laten drukken, nu heb ik het zwart laten doen', zegt hij met enig cynisme. De politiek zal er ook wel niet veel mee doen, meent hij. 'Daar is het in z'n algemeenheid zo dat men eerst een mening heeft en alleen dfe redeneringen wil horen die die mening kan bevestigen.' Een econoom met een afwijkende mening gaat voor de politiek al snel verloren en wordt een roepende in de woestijn. Rob Mulder hoopt dat dit lot hem bespaard blijft. Michel Knapen 27 april 1990

Q

TOPTALENT

De jacht op de 'high potentials' Het organisatie- en adviesbureau Berenschot uit Utrecht startte in 1987 het Graduate Development Program om talentvolle studenten te traceren. 'We hebben een file van kandidaten van minimaal HBOniveau die in de laatste fase van het afstuderen zitten. Wij zijn er op uit om de besten onder hen onder te brengen bij onze opdrachtgevers', aldus coördinator drs. J . Tan. De organisatie heeft zo'n vijfhonderd academici in de kaartenbak zitten en werkt vooral voor de grotere bedrijven. Welke dat zijn wil hij niet kwijt. Bedrijven betalen tienduizend gulden aan Berenschot voor een geslaagde bemiddelingspogingDe academici in spé moeten zich zelf aanmelden bij het Berenschot Graduate Development Program, dat zich low profile afficheert middels advertenties in onder meer het Intermediair Jaarboek en posters op de prikborden van sommige universiteiten. 'Wij vinden dat men zich uit eigener beweging moet aanmelden, dat fungeert als natuurlijke drempel', aldus Tan. 'Studieresultaten zijn een indicatie maar zijn niet doorslaggevend', zegt hij. 'Wij moeten de overtuiging hebben dat zij op termijn kunnen behoren t o t richtingbepalende mensen in bedrijven, hetzij in managementfuncties, hetzij in staffuncties.' Bestuurlijke functies tijdens de studententijd kunnen een pré zijn maar leiden niet automatisch tot een selectie. 'Ik ben er niet zo gevoelig voor. Het levert wel een bijdrage aan iemands vormingsproces maar het is absoluut geen garantie voor het toekomstig functioneren', aldus de coördinator. Ruim tweehonderd studenten melden zich per maand aan bij Berenschot. Aan de hand van het opgestuurde curriculum vitae worden zij geselecteerd waarna ongeveer tien procent op gesprek wordt uitgenodigd. Hiervan blijven er gemiddeld acht over die een loopbaanonderzoek ondergaan. Degenen die goed door de test komen worden althans als er een geschikte aanvraag ligt- met het desbetreffende bedrijf in contact gebracht. Van diegenen die buiten de boot vallen worden de gegevens een jaar 'in file' gehouden om eventueel in een tweede instantie opgeroepen te worden.

De concurrentieslag in tiet bedrijfsleven om toptalenten heeft zich uitgebreid tot op de campussen van de universiteiten. In opdracht van bedrijven selecteren commerciële bureaus 'high-potentials' onder de studenten, ruim vóór het afstuderen. Het ene bureau opereert low profile en bij een ander kan elke student een curriculum vitae insturen. Een volgend bedrijf werkt met 'student-recruiters': studenten die tegen betaling talentvolle medestudenten opsporen. Ook in Tilburg zijn enkele student-recruiters actief. letteren is dat minder.' CDC heeft lijnen lopen naar studentenverenigingen en vakgroepen, zowel medewerkers als hoogleraren. Met Tilburg onderhoudt CDC contacten met Isabest, Efact, Vite en de vereniging voor Arbeid- en Organisatiepsychologie. Onlangs organiseerde Isabest een sollicitatiebijeenkomst onder het toeziend oog van een headhunter yan CDC. CDC is voor bedrijven, die zelf ook vaak wervingsafdelingen hebben, een 'extra oog in de markt', zegt zij. In tegenstelling tot Berenschot werkt het Amstelveens studentrecruitmentbureau er actief aan om bij de studenten bekend te geraken. De Kempenaer: 'We doen nogal wat om naamsbekendheid te creëren. Nauwelijks door te adverteren maar veel meer door bij activiteiten aan de universiteiten aanwezig te zijn. Daardoor krijgen w e een ruime vijftig procent spontane instroom terwijl wij de andere helft zelf benaderen.' Per jaar melden zich circa 3.000 kandidaten spontaan aan, zegt zij. Gelet worden op studieresultaten, nevenactiviteiten, stage- en bedrijfservaringen, talenkennis en internationale ervaring. 'Iemand die zes jaar gestudeerd heeft en daarnaast actief is geweest is voor ons zeker niet minder interessant dan iemand die snel is afgestudeerd', oppert De Kempenaer.

Ongeveer eenderde van de aanmelders komt in aanmerking voor een gesprek. 'We bespreken met zo'n kandidaat zijn profiel, w a t hij tot nu toe gedaan heeft en waardoor iemand zich onderscheidt van die andere studenten. We gaan dan kijken met de betreffende student of er mogelijkheden zijn bij onze opdrachtgevers', aldus De Kempenaer. Is er niet direct emplooi dan worden de gegevens opgeslagen. Voor welke bedrijven CDC werkt wil ook zij niet zeggen. Wel wil ze kwijt dat CDC overwegend werkt voor multinationals en middelgrote bedrijven.

JACHTGEBIED

^^mmmm

CDC onderscheidt zich van Berenschot doordat de Amstelveense organisatie toegankelijk is voor een grote groep. De Kempenaer: 'Wij zijn nogal laagdrempelig. Iedereen kan zich in feite bij ons aanmelden. Zo'n programma als Berenschot hebben wij niet.' Coördinator Tan van Berenschot: 'Wij zijn concurrenten omdat w e in hetzelfde jachtgebied opereren maar wij weten meer van de kandidaten die wij uiteindelijk introduceren bij de bedrijven door dat loopbaanonderzoek. Dat missen die andere bureaus die zich op dit gebied begeven.' Sinds kort opereert een nieuw fenomeen aan de Nederlandse

HEADHUNTER Een concurrent voor Berenschot is het Career Development Center (CDC), een bureau voor werving en selectie van jonge academici in Amstelveen. Het bestaat ruim vier jaar en heeft ook een vestiging in Brussel. 'We proberen mensen in een vroeg stadium aan te spreken, dat kan een jaar voor het afstuderen zijn', zegt consultant drs. P. de Kempenaer. Zij zegt over contacten te beschikken aan alle Nederlandse universititen. 'Op de technische universiteiten en de economische faculteiten hebben w e zeer veel contacten maar op faculteiten van bijvoorbeeld geschiedenis en Univers

universiteiten. Het Amsterdamse headhuntersbureau Ebbinge Consultants heeft het werkterrein eind 1988 uitgebreid naar de universiteiten. Daarvoor werd Ebbinge Campus opgericht. Ook zij spotten 'high potentials' maar hanteren een eigen werkwijze. Het bureau plaatst geen advertenties en spontane aanmeldingen worden afgewezen. Ebbinge Campus werkt met student-recruiters: studenten die aan de eigen universiteit getalenteerde mede-studenten opsporen en voordragen aan Ebbinge Campus. Hiervoor krijgen zij een financiële vergoeding en een training van enkele dagen. Zij doen dit werk één tot anderhalf jaar en worden geacht elke maand twee a drie veelbelovende studenten aan te melden. In totaal zijn er verspreid over de Nederlandse universiteiten tussen de veertig en vijftig studentrecruiters actief voor Ebbinge Campus. In Tilburg zijn voor zover bekend momenteel twee vrouwelijke student-recruiters werkzaam voor Ebbinge Campus. Zij werken zoveel mogelijk in de anonimiteit. J. Hoek van Ebbinge Campus blijkt zeer terughoudend in de publiciteit nadat artikelen in twee landelijke bladen hem overstelpte met reacties. Hij geeft geen interview en volstaat met het sturen van schriftelijke informatie. Ook de studentrecruiters mogen niet praten en zeker de namen mogen niet genoemd worden. 'Als je als student-recruter bekend wordt', legt Hoek uit, 'is onze ervaring dat ze heel veel vriendjes krijgen, begrijpt u.' Over de methode van Ebbinge Campus heeft J . Tan van Berenschot zijn twijfels. Volgens hem kunnen de student-recruiters de kwaliteiten van medestudenten niet goed beoordelen. De opleiding die ze krijgen staat in schril contrast met de jarenlange professionele opleiding die de mensen bij Berenschot hebben, meent hij. Daarbij komt dat hij het ethisch niet verantwoord vindt. 'Ik vind het ethisch een naar tintje hebben omdat ze in het studentenleven zelf wat chaos creëert vanwege het privacyaspect. En als ik het vanuit een opdrachtgever bekijk zou ik bang zijn voor vriendjespolitiek, dat er oneigenlijke argumenten worden gebruikt om iemand naar voren te schuiven.'

SELECTIEDAG Ingeborg Moonen (22), vijfdejaars studente bedrijfseconomie aan de KUB is vorig jaar december door Ebbinge Campus benaderd. 'Een bekende van die jongen die recruiWie steekt er met kop en schouder boven de rest uit?

ter was heeft hem op mij geattendeerd. Die belde mij thuis op. Ik kende hem zelfs maar ik wist niet dat hij dat werk deed.' In een rustig café in de stad praatten zij uitgebreid over haar plannen, waarom ze is gaan studeren, waarom economie, waarom deze studierichting, haar nevenactiviteiten en over de middelbare schooltijd. 'Ik wist wel dat studenten benaderd werden maar ik had er niet bij stilgestaan dat het hier op deze universiteit ook zou zijn.' De studente bedrijfseconomie moet opgevallen zijn door de vele activiteiten die zij naast haar studie doet. Zij bekleedde verschillende functies bij Integrand en zit voor een studentenfractie in de faculteitsraad. Verder heeft ze zitting in diverse commissies neemt ze deel aan het SOS, een overleg van de studentenfracties aan de KUB. Daarbij is zij sinds september vorig jaar student-assistente. Buiten deze universiteitsgebonden activiteiten zingt ze nog in het ZuidNederlands Kamerkoor. Daarnaast wil ze binnen een half jaar afstuderen.

OPEN HAARDGESPREKi^Hi De student-recruiter liet haar een uitgebreid vragenformulier invullen. Samen met studenten van andere universiteiten volgde ze de oriëntatie en selectiedag in het Amsterdamse kantoor van Ebbinge Campus. Voor welke bedrijven Ebbinge Campus werkt is niet naar voren gekomen. Moonen: 'Ze noemen geen namen. Ze zeggen wel dat ze honderdvijftig tot tweehonderd bedrijven in de portefeuille hebben. Je wordt uitgenodigd voor lezingen en open-haardgesprekken zodat je in contact komt met bedrijven. Daar heb ik de eerste uitnodiging voor binnen.' De Tilburgse studente zal vervolgens aan het career counseling programma deelnemen, waarbij middels regelmatig terugkerende bijeenkomsten gedurende een jaar de opdrachtgevers van Ebbinge Campus toelichting geven op het bedrijf en de mogelijke vacatures. Ook gaan de topmanagers in wording op bezoek bij de bedrijven. Zelf weet Ingeborg Moonen nog niet bij welk bedrijf ze terecht wil komen. 'Ik studeer af op ondernemingsfinanciering dus ik wil iets te doen hebben met financieel management: een groot bedrijf met een financiële afdeling die ook internationaal werkt of een bank. Iets in die richting.' 'Voor mij is het niet te doen om via Ebbinge aan een baan te komen. Mij interesseert veel meer datgene w a t erbij komt: het profiel dat er geschetst wordt zodat ik kan zien welke richting Ik op kan en de gesprekken die er zijn met de verschilende bedrijven.' Ze voegt eraan toe: 'Iedereen die in het programma wordt opgenomen kan ook zonder Ebbinge aan een baan komen, dat zegt Ebbinge zelf ook.' Gerard Rutten 2 7 april 1 9 9 0

IVOODZAKELIJK OF KWAAD ?

De term 'een noodzakelijk kwaad' heeft iets demagogisch: er wordt iets gedaan dat minder aangenaam is, maar zekere belangen vereisen dat het toch wordt doorgezet. Gelieve niet te protesteren. De proefdieren zelf hebben vermoedelijk ieder op hun eigen wijze wel geprotesteerd, maar hun klacht werd tot voor kort niet gehonoreerd. De mens was nu eenmaal boven de dieren gesteld, en alles wat de mens kon dienen was goed. Bovendien meenden en menen velen, dat dieren niet lijden kunnen - of hooguit een klein beetje. Onder jagers en sportvissers is deze opvatting wijd verbreid: 'een wezen dat niet denkt kan ook niet lijden, althans niet op de manier waarop wij dat doen.' En wat weegt zwaarder: het lijden van een

familielid, van een vriend, van jezelf - of het lijden van een konijn, een kat of een rat? Gereduceerd tot zo'n elementaire keuze is het pleit snel beslecht. Maar als het gaat om minder vitale belangen, zoals de ontwikkeling van cosmetica? De mensen die de stem van het dier in dezen vertolken, worden steeds radikaler. Geweld wordt niet altijd geschuwd. Dit verhevigt de discussie rond het onderwerp - hetgeen uiteraard de bedoeling was. NRC Handelsblad neemt deel aan de discussie door het brengen van de feiten, terdege gedocumenteerd en zonder vooroordeel gepresenteerd, en door een forum te bieden voor een gedachtenwisseling op niveau. Redacteuren, gastauteurs en lezers van NRC Handelsblad geven hun eigen interpretaties van de feiten. Dit

kan de lezer helpen bij het vormen van zijn of haar eigen, genuanceerde opinie. Mochten zaken als deze ook u ter harte gaan, dan is het wellicht een goed idee om een proefabonnement (geen toespeling bedoeld) op NRC Handelsblad te nemen. Dit geeft u vier weken NRC Handelsblad met al zijn supplementen voor slechts f 14,50. Als u op werkdagen voor kwart voor acht 's avonds kosteloos belt met 06-0555, dan hebt u de eerste discussiestof binnen een paar dagen in huis.

NRC V(M)R WIE DE M ' W E ZOEKT.

WAT IS WIJSHEID?

Veranderingen op automatiseringsge­ biedgaan razendsnel. Personal Compu­ ters worden steeds krachtiger en sneller. Ook de geheugencapaciteitvan PCs wordt steeds groter. Het is gewoon niet bij te houden.Tochwiltu (voor uzeUC voor de vakgroep of voor de faculteit) als u gaat automatiseren de beste kwali­ teit voor een aantrekkelijke prijs. Het begint allemaal met goede raad. Advies vindt u gewoon om de hoek: bij uw universitaire PC­shop. Daar staat de deur open voor iedereen met vragen over automatisering. Bent u geïnteres­ seerd in een netwerk of zoekt u juist een krachtige stand­alone PC, bij ons bentu aan het juiste adres. Bekijk bij­ voorbeeld eens de bijzondere aanbie­ dingen hiernaastTot 1 juli 1990 drie ijzersterke PCs voor buitengewoon scherpe prijzen. Bovendien geeft Commodore u de zekerheid van 3 jaar garantie. Als u overweegt om (verder) te gaan automatiseren denken we dat het verstandig is als u binnenkort eens bij ons binnenstapt. PC Shop KUB Hogeschoollaan 225, Gebouw CTUburg. Tel. 013­663111.

ij-'-'-SJ-i-'JJ

SERVICES j j j

j j

Commoóom PC 40­III

^

i ommijüwt

802$6­12 MHz;»!ftlb,40 Wb vaste se!i^f«etitieid. VOAiiioiiit€r»UMlvefisï­ tail* j>ï|jsf 3.895*­ incL BTTW*

'r"t 50~li 80386SX­l6\1Hz,lMb, 40 Mb vaste schijfeen­ held.VGA monitor. Itiïhersitaire prijs F5.49S,­mcl.8TW.^

Comoiodore PC 60­ïW

F9.99S.­

n

Vloermodei. 80386­25 MHz, 2 Mb, 80 Mb vaste scli||f€eiih«tó,VG4iiioiii­ tor. üaiversltaÉte ptiif s F939S,- kmhWfW*

Alle systóttie» worden geleverd met MS­DOSen GW*8asic. ♦ IVlSWorl(s2.ONL l

O^^'fV F. 199,­ incl.BTW**

j J-I

INF0RMATI01V:il

Zware Jongensvoor vederHchte prijzen.

3

^

*c>

** <adviesverkoopprüs F. 899,­ incl. BT^) Maximaal ï exemplaar, alleen by aankoop van een Commodore PC,

Voor internationale stages moet u natuurlijk bij een internationale onderneming zijn: DSM

DSM neemt een prominente plaats in op de

Mogelijk als afstudeerstage voor studenten bedrijfs-

ranking van de top-chemiebedrijven in Europa. Maar

kunde, bedrijfseconomie. Of als bedrijfs- c.q. research-

oolc in de Verenigde Staten en in het Verre Oosten stijgt

stage voor (minimaal) 3e jaars en ouder in chemische

DSM op de ladder van de bekendste producenten van

technologie, werktuigbouw en chemie.

chemische produkten. DSM heeft deze internationale

De stage-perioden zullen in principe beginnen in de

markten zo succesvol kunnen aanboren door internatio-

tweede helft van 1990.

nale normen aan te leggen. Niet alleen voor zijn produk-

Kandidaten kunnen hun interesse kenbaar maken door een brief vergezeld van een uitgebreid

ten, maar ook voor zijn medewerkers. In dit kader acht DSM het belangrijk om jonge

curriculum vitae inclusief cijferlijst binnen 14 dagen na

mensen de kans te geven kennis te maken met deze

het verschijnen van deze advertentie te zenden aan

internationale normen. Daarom biedt het concern een

DSM, Management Development, Internationale Stages,

15-tal buitenlandse stages aan voor academici in de

Postbus 6500, 6401JH Heerlen, onder vermelding van

laatste fase van hun studie. Stages in de werkgebieden

nummer 9011. De selectieprocedure zal eind mei 1990

Research en Development, Produktie en Techniek en

afgerond zijn.

Marketing en Economie. In plaatsen als Geneve Zwitser-

Als u opteert voor een afstudeerstage dient u

land, Barcelona Spanje, Augusta USA, Clayton Australië,

tevens naam en adres van uw afstudeerhoogleraar te

Como Italië...

vermelden.

DSM 1$ We hébben een oplossing of we vinden er een.

De mededegngenpagina wordt verzorgd door de afdeling Pers en Voorlichting. Gebouw B, kamer 10. Diensten en faculteiten teveren copy zsm aan, uiterlijk vrijdag 12.00 uur vóór het verschijnen van de nieuwe Univers. I.v.m. be*)erkte ruimte is het zagk berichten kort en kernachtig te formuteren. De redactie kan bericht w^zigen. Bijteved copij krigt de hoogste actuaiiteittwaafde voorrang.

ALG MEDEDELINGEN INZAKE RECHTSPOSITIE 1. Verhoging salarissen. Het ministerie van binnenlandse zaken heeft ons bericht dat m.i.v. 1 april 1990 de salarissen met 2.6 % verhoogd worden. Verder is een gedifferentieerde salarisverhoging voor salarisbedragen vanaf Fl 3726,- ingevoerd en zijn de schalen 14 t/m 18 BBRA geherstructureerd. De salaristabel wordt aangepast en zal binnenkort te verkrijgen zijn bij het secretariaat van uw personeelsconsulent. Tevens wordt een eenmalige uitkering van Fl 250,- bruto (voor deeltijders naar rato) toegekend aan werknemers. Peildatum daarbij is 1 april 1990, hetgeen inhoudt dat de situatie op 1 april 1990 beslissend is voor de vraag of en zo ja hoe hoog de uitkering is. Degenen die veriof hebben, ontvangen de uitkering naar rato van de bezoldiging. De betaling zal plaatsvinden in mei. 2. Overige arbeidsvoorwaarden. De vutleeftijd is voor 1990 (tijdelijk) verlaagd naar 60 jaar. De regeling verzekering vliegrisico's wordt afgeschaft (per 1 -1 -1991) en de wwv-vervangende uitkering is verlengd tot 1-1-1991. De EHBOtoelage is verhoogd van Fl 13,85 naar Fl 14,21 per maand. Tevens is het f ranchisebedrag ABP verhoogd alsmede de minimum vakantie-uitkering. Bij desalarisstrook van april treft men uitgebreidere informatie over het bovenstaande aan. 3. Vergoedingen woon-werkverkeer. Het maximumbedrag van de zgn. kleine reiskostenvergoeding blijft voor de universiteiten ongewijzigd. Aangezien het franchisebedrag ongewijzigd blijft en de prijzen van het openbaar vervoer verhoogd zijn, zullen er diverse aanpassingen dienen te geschieden m.n. op het terrein van de zgn. hoge reiskostenvergoeding. De bedragen voor de regeling ongehuwd burg. personeel zijn m.i.v. 1 april 1990 wel gewijzigd door de verhoging van de franchise ( was Fl 58,75, wordt Fl 60,-). 4.Wijziging ziektewet. M.i.v. 2 maart 1990 is de ziektewet gewijzigd op het punt zwangerschaps-en bevallingsverlof (is nl. 16 weken geworden). Deze wijziging geldt echter slechts voor het personeel van de K.U.B, dat geen ambtenaar in de zin van de ABP-wet is. Voor het gros van het personeel blijft derhalve de termijn van 14 weken (totaal) gelden. BOEKENVERKOOP T.B.V. ROEMENIË De Bibliotheek van de KUB houdt op vrijdag 27 april a.s. tussen 10.00 en 16.00 uur een grote verkoop van boeken in de kelder van gebouw C. De opbrengst van deze uitverkoop zal in zijn geheel ten goede komen aan de Universiteitsbibliotheek van Boekarest in Roemenië. Studenten en personeelsleden van de Tilburgse universiteit kunnen een keuze gaan maken uit honderden overtollige 'doubletten' die de universiteit door schenkingen in zijn bezit heeft gekregen. Ook zijn er uitgaven bij die worden aangeboden omdat ze niet thuishoren in de Tilburgse universiteitsbibliotheek, zoals medische en technische boeken. De plaats van de uitverkoop wordt vanuit de hal van gebouw C met bewegwijzering aangegeven. Bibliothecaris KUB STUDENTEN SLUITING KUB 24 EN 25 MEI A.S. Op 24 mei (Hemelvaart) en 25 mei a.s. is de KUB collectief gesloten. vervolg op pag. 13

Univers

27 april 1990

n

vervolg van pag 12

n

m

PERSONEEL VERPLICHTE ADV-DAG OP 25IVIEIA.S. In overleg met het CPO is besloten dat de KUB collectief wordt gesloten op 25 mei a s na Hemelvaart Op deze dag dient derhalve een adv-dag te worden opgenomen Tevens dienen adv-dagen verplicht te worden opgenomen op 2 4 2 7 , 28 en 31 december 1990 tussen kerst en nieuwjaar OPENSTELLING S T U D I E Z A A L GEB O U W A OP Z A T E R D A G T I J D E N S TENTAMENPERIODE Ingevolge besluitvorming van het College van Bestuur zal de studiezaal van gebouw A op onderstaande data 's za terdags geopend zijn van 0 9 00-16 0 0 uur - 1 2 mei, 19 mei, 9 juni, 16 juni 1990, - 2 3 juni, 3 0 j u n i 1990, 2 4 november, 1 december, 8 december, 15 december 1990, - 5januan, 12januan, 19januan, 26ja nuan 1991 BERICHT V A N VERHUIZING Met ingang van 1 januari 1990 zijn belangrijke wijzigingen doorgevoerd in de organisatie van de Centrale Diensten van de Universiteit Voor de afdeling Personele Informatie en Administratie (PIA), die IS belast met de betaling van salarissen en de verwerking van personeels en salarismutaties, heeft deze wijziging ondermeer tot gevolg dat zij van af deze datum organisatorisch bij de Dienst Economische en Administratieve Zaken is ondergebracht Hierdoor delen wij u mede dat onder meer als gevolg van deze overgang de afdeling Personele Informatie en Admi nistratie met ingang van 23 april 1990 IS verhuisd van Gebouw U naar Ge bouw A Met ingang van deze datum is de afdeling PIA bereikbaar op de Kamers A 123 t/m 126 De telefoonnummers waaronder de medewerk(st)ers van de afdeling PIA bereikbaar zijn zullen geen verandering ondergaan Ook de tijden van het spreekuur (dagelijks van 11 0 0 tot 12 0 0 uur en van 14 0 0 tot 15 0 0 uur) blijven ongewijzigd van kracht WIJ verzoeken u voor de afhandeling van u w zaken hiermee rekening te houden

FEW HERKANSING THEORIE I N F O R M A T I C A PROPAEDEUSE '89/'90 De herkansing voor het theoriegedeelte informatica 1 propaedeuse'89/'90 zal worden afgenomen op M A A N D A G 2 5 j u n i 1 9 9 0 van 13 3 0 17 3 0 uur in CZ 78 Omdat het tentamen met behulp van een VAX-terminal wordt afgenomen worden de deelnemers, i v m het aan tal beschikbare terminals, in groepen verdeeld Men kan zich vanaf heden voor een groep inschrijven via een VAXterminal HERKANSING PRAKTIKUM INFORMATICA 1 PROPAEDEUSE '89/'90 De herkansing voor het praktikumge deelte informatica 1 propaedeuse ' 8 9 / ' 9 0 zal worden afgenomen op DINSDAG 26 juni 1990 van 08 30-17 3 0 uur in zaal CZ 78 en W O E N S D A G 2 7 juni 1 9 9 0 van 0 8 3 0 17 3 0 UUR in zaal CZ 78 Omdat voor dit tentamen enige oefening met het te gebruiken spreadsheet pakket gewenst is worden studenten die aan het hertentamen willen deelnemen verzocht zich in te schrijven voor 12 mei 1990 Men kan zich vanaf heden voor een groep inschrijven via een VAX-terminal Voor ingeschreven studenten zal een aparte user beschikbaar komen waarop elk moment van de dag geoefend kan worden Voor verdere informatie kan men zich wenden tot Dhr Minnaert W , 8 4 0 9 , tst 2 3 3 9

Univers

GEVRAAGD: STUDENT-ASSIST E N T E N (V/M) VOOR PROPEDEUSEWERKGROEPEN Met ingang van september a s komt er een flinke verandenng in de propedeu se Economie (en gedeeltelijk ook BIK) voor de meeste vakken worden er klei ne werkgroepen ingevoerd De massale werkcolleges voor Wiskunde en Sta tistiek worden afgeschaft In plaats daarvan komen werkgroepen van elk 25 studenten, deze worden ook inge voerd voor de vakken Sociale Econo mie, Bedrijfseconomie en Administratieve Technieken In deze werkgroepen gaan de studenten zelf actief aan de slag met de stof, een student-assistent geeft daarbij (op verzoek) adviezen en aanwijzingen De kleinschaligheid en daarmee de intimiteit moet zorgdragen voor een aangename werksfeer De fa culteit heeft er hoge verwachtingen van Voor de uitvoenng van dit plan zijn voor elk van deze vakken een groot aantal student assistenten nodig Gedacht wordt aan doctoraalstudenten in een van de studienchtingen Economie, BIK of Econometne Verlangd wordt dat deze studentassistenten een behoorlijke kennis hebben van het te geven vak (de mini mumeis is dat zij zelf voor dit vak in de propedeuse minstens het cijfer 7 heb ben behaald), belangstelling hebben voor het begeleiden van minstens twee werkgroepen (voor een vak), in staat zijn zelfstandig groepen van 2 5 propedeuse studenten aan het werk te l^rijgen en te houden Uiteraard worden de nieuwe student assistenten goed voorbereid en begeleid Elke week wordt de te behandelen stof goed door gesproken met de docent Verder is er een tweedaagse training gepland in het begeleiden van werkgroepen (Deze voorbereidingstijd wordt natuurlijk ook betaald) 148 Geboden-149- wordt een contract voor vier maanden (een semester plus een maand voorbereidingstijd) of acht maanden (twee se mesters), verlenging is mogelijk De student zelf kan meebeslissen over de om vang van de aanstelling, met een mini mum van een dag per week (Bij deze omvang kan het salaris variëren van f 4 8 4 , 4 0 tot f 5 6 7 , 2 0 bruto per maand, vastgesteld volgens richtlijnen voor 2e t/m 4e jaars studenten Kandidaten voor een student assistentschap bij een (of meer) van deze vakken worden hier bij opgeroepen contact op te nemen met de onderstaande personen Sociale economie Berry de Beer kamer B 5 1 7 tel 2 4 5 5 ( 2 4 1 6 ) - Bedrijfseconomie Charles van Vlokh o v e n k a m e r B 6 1 5 , tel 2 4 8 9 ( 2 3 1 5 ) Wiskunde Willem Haemers kamer B 8 3 9 , tel 2 7 7 7 ( 2 4 3 0 ) voor dit vak komen alleen studenten Econometrie in aanmerking. Administratieve Technieken Willem KoningskamerB616 tel 2009(2315) - Statistiek Hans Moors kamer B 8 3 6 , tel 2345 (2430), dit vak wordt voor de studienchting Economie vanaf volgend jaar alleen in het tweede semester ge geven Geïnteresseerden wordt gevraagd bij voorkeur voor 15 mei te rea geren

ONDERNEMINGSFINANCIERING 3.2 Op donderdag 3 mei 1990 zal van 10 0 0 tot 12 0 0 uur in B-016 kennis kunnen worden genomen van de be oordeling van het schriftelijke examen Ondernemingsfinancienng 3 2 van 29 maart 1990

M E D E D E L I N G VOOR ALLE S T U D E N T E N DIE OP 8 J U N I A . S . HET T E N T A M E N I N L E I D I N G R E C H T B.I.K. ( 3 8 1 . 3 2 0 ) W I L L E N DOEN Vanaf maandag 7 mei a s of zo spoedig mogelijk daarna ligt op het dictaten magazijn het dictaat 'Begeleidende Stencils Inleiding Recht B I K (febr -apnl '90)' Dictaat nr 6 5 0 99 333 Dit be vat ook voor recidivisten verplichte exa menstof Wanneer u het dictaat reeds eerder wilt inzien kunt u vanaf donder dag 3 mei a s bij m w I Smit (kamer B 1007, tel 662281) kopieën ervan raad plegen '

ECONOMETRIE S P R E E K U U R OVER AFSTUDEEROPDRACHTEN Vanaf 7 mei a s zal dr R Heuts, voor lopig ledere maandag, spreekuur hou den van 11 0 0 tot 12 0 0 uur in kamer B 7 2 0 U kunt terecht met specifieke vragen over u w stage i v m u w afstu deeropdracht Het spreekuur is NIET bedoeld voor het verstrekken van algemene informatie Ten behoeve van studenten/cursisten doctoraal fiscale economie doctoraal fiscaal recht postdoctoraal belastingkunde Voor afspraken voor mondeling tentamen Vermogensbelasting bij mevrouw Mr I van Vijfeijken dient u zich vanaf heden te melden bij mevrouw M Peer (662412/'s ochtends) Voor afspraken voor mondeling tenta men Fiscale Methodologie bij Mr J Maas dient u zich vanaf heden te mei den bij mevrouw M Peer ( 6 6 2 4 1 2 / ' s ochtends) Voor studenten doctoraal fiscaal recht doctoraal fiscale economie - postdoctoraal belastingkunde Indien een student/cursist nog voor 1 september 1990 wil afstuderen, dient de goedkeunng van de afstudeerbege leider uiterlijk voor 3 0 juni bij Bureau Examens te zijn In verband hiermee zullen afstudeer scnpties die uiterlijk op 15 juni aanstaande zijn ingeleverd zijn beoordeeld op 3 0 juni 1990

ECONOMETRIE SAS-PRACTICUM WS3 Zoals vermeld in de studiegids (p 234) hoort bij het college waarschijnlijkheids rekening en M a t h S t a t i s t i e k 3 (346 322) een computerpracticum met SAS Hiervoor dient men zelfstandig de 'Opgavenbundel SAS practicum W S 3 ' (A H O van Soest kenmerk 3 4 0 9 0 172, dictatenmagazijn) door te werken Een cijfer voor WS3 wordt pas vastgesteld als zowel aan het tentamen als aan de SAS-toets is deelgenomen Dit geldt zowel in mei als in augustus De toets van mei kan met met het tentamen van augustus worden gecombi neerd of andersom Toets en tentamen vinden op dezelfde dag plaats Degenen die zich inschrijven voor het tentamen zijn automatisch ingeschreven voor de bijbehorende toets Nadere informatie zie genoemde opgavenbundel of bij A van Soest, B 8 1 6 , tel 0 1 3 6 6 2 0 2 8

AANVULLING TENTAMENROOSTER AUGUSTUS '90 Herkansing KENNISREPRESENTATIE is gepland op 3 augustus 1990

FRW RECHTSFILOSOFIE A In het hulpboek Rechtsfilosofie A , p 5 staat een fout in de opgave van de ver plichte literatuur 'Kant, pp 3 5 1 - 3 6 2 ' moet zijn 'Kant pp 351 3 7 8 ' BIJ het mentoraat van de faculteit der rechtsgeleerdheid ontstaat per 1 september 1990 een vacature voor de functie van STUDENT-ASSISTENT (V/M) Voor een dag per week Taken het organiseren van activiteiten in het kader van het mentoraat, in samen werking met mentoren en eerstejaarsstudentent, het werven en begeleiden van mentoren, het deelnemen aan de organisatie van het mentoraat en het onderhouden van contacten met derden, zoals het bureau van de faculteit, de vakgroepen van het eerste jaar en de dienst Studentenzaken en Welzijn Functie-eisen het vermogen om goede contacten te onderhouden met verschillende personen en instanties.

een goede mondelinge en schriftelijke uitdrukkingsvaardigheid, - organisatonsche kwaliteiten, een positieve houding ten aanzien van het mentoraat van de juridische fa culteit Nadere inlichtingen kunnen worden ingewonnen bij Irma van der Vorst, kamer B 1 0 2 1 tel 6 6 2 6 2 5 o f t e l 4 3 4 9 6 1 Schnftelijke sollicitaties kunt U, binnen 2 weken nchten aan de secretans van de faculteit der rechtsgeleerdheid mr G M D Peters van Gorp, kamer B 1017, Hogeschoollaan 2 2 5 , 5 0 3 7 GC Tilburg

FRW/FEW/PDC W I J Z I G I N G RESPONSIECOLLEGE E C O N O M I E VOOR J U R I S T E N Met het oog op het propedeuse tenta men economie dat op vrijdag 11 mei wordt afgenomen verzorgt drs H J Klok op maandag 7 mei 13 3 0 16 3 0 uur (datum en tijd is gewijzigd i) een responsiecollege in AZ 9 Problemen die behandeld zouden moeten worden kun nen schriftelijk worden aangemeld tot 5 m e i b i j m w I van Niel, kamer B 535

BURGERLIJK PROCESRECHT BASISDOCTORAAL

Vragenuur voor avondstudenten op maandag 7 mei om 19 0 0 2 0 0 0 uur in CZ105 Vragenuur voor dagstudenten op 4 mei aansluitend na college in CZ 101 Be handeld worden de vragen opgenomen achterin de Leidraad p 8 3 4 , 86 2, 90 2

VERPLICHTE LITERATUUR H A N DELSRECHT B Besloten is tot wijziging van de verplicht voorgeschreven literatuur voor het vak Handelsrecht B (Handelsvennootschappen en rechtspersonenrecht) zoals staat aangegeven op p 4 van de Leidraad (diet nr 6 5 0 89 305) Van het Handboek Asser van der Gnnten (Vertegenwoordiging en rechtspersoon deel 2 II De rechtspersoon) dient u slechts ver plicht te bestuderen de hoofdstukken V, VI en VIII Hoofdstukken I II, III, IV en VII zijn derhalve aanbevolen literatuur

S P R E E K U U R P R O F . M R . B. WACHTER Prof mr B Wachter zal in de maanden mei, juni en juli spreekuur houden op maandag van 10 3 0 12 0 0 uur, uitge zonderd 14 en 21 mei, 25 juni en 23 juli

KEUZEVAK BELASTINGRECHT Tentamen keuzevak Belastingrecht wordt mondeling afgenomen in tegen stelling tot de aankondiging in de studiegids Aanmeldingen voor het tentamen M Peer, telefoon 6 6 2 4 1 2 SCHRIFTELIJKE T E N T A M E N S IN KEUZEVAKKEN Forensische psychiatne dinsdag 12 juni, 14 3 0 uur, dinsdag 21 augustus, 14 3 0 uur Internationaal pnvaatrecht dinsdag 28 augustus, 14 3 0 uur

KEUZEVAKKEN V A N JURIDISCHE FACULTEITEN Onlangs is een nieuwe lijst opgesteld van keuzevakken die aan de juridische faculteiten in Nederland kunnen worden gevolgd De lijst IS verkrijgbaar in de kast op de gang tegenover kamer B1003 (10e eta ge, gebouw B) Informatie bij de studieadviseur

M O N D E L I N G T E N T A M E N VERM O G E N S B E L A S T I N G EN FISCALE METHODOLOGIE Ten behoeve van studenten/cursisten doctoraal fiscale economie, - doctoraal fiscaal recht, -postdoctoraal belastingkunde

Voor afspraken voor mondeling tentamen Vermogensbelasting bij mevrouw mr I van Vijfeijken dient u zich vanaf heden te melden bij mevrouw M Peer (662412/s'ochtends) Voor afspraken voor mondeling tenta men Fiscale Methodologie bij mr J Maas dient u zich vanaf heden te mei den bij mevrouw M Peer ( 6 6 2 4 1 2 / ' s ochtends) VOOR S T U D E N T E N doctoraal fiscaal recht doctoraal fiscale economie postdoctoraal belastingkunde Indien een student/cursist nog voor 1 september 1990 wil afstuderen, dient de goedkeuring van de afstudeerbegeleider uiterlijk voor 3 0 juni bij Bureau Examens te zijn In verband hiermee zullen afstudeer scripties die uiterlijk op 15 juni aan staande zijn ingeleverd zijn beoordeeld op 3 0 juni 1990

FSW GASTCOLLEGES I N DE C U R S U S ' I N L E I D I N G T O T DE B E S T U U R S EN B E L E I D S W E T E N S C H A P P E N ' (keuzevak in de propedeuse So ciologie) 1) 2 4 apnl drs J Roerink (beleidsme dewerker WVC) over alcoholmatigings beleid rijksoverheid 15 30-17 3 0 uur, PZ208 2) 8 mei Ir M Henckens (Ministerie VROM) over Nationaal Milieube leidsplan (NMP) 15 3 0 17 3 0 uur, PZ208 3) 14 mei dr J V d Straaten (KUB, FEW) over het NMP 13 30-15 3 0 uur, SZ32 4) 15 mei J J Feenstra (lid Tweede Kamer voor P v d A ) over het NMP 15 3 0 17 3 0 uur, PZ 2 0 8 PERSONEELWETENSCHAPPEN De locatie voor het integratieseminar Personeelwetenschappen op vrijdag 11 mei a s IS gewijzigd De oorspronkelijke locatie was zaal AZ 111 De nieuwe locatie IS zaal PZ-25 Het seminar tjegint zoals gebruikelijk om 15 3 0 uur INTEGRATIESEMINARS 2e J A A R Door omstandigheden komen de integratieseminars op 2 7 apnl en 25 mei te vervallen Als nieuwe datum voor het seminar over 'Ondernemingsraad en vakbonden' geldt vrijdag 11 mei a.s om 1 5 3 0 uur in AZ 111 Omtrent tijd en plaats van het seminar over 'Sociaal beleid, nu en in de toekomst' ontvangt u nader bericht Waarschijnlijk vindt dit seminar plaats rond 15 juni B&B het tentamen van de cursus personen in beleidsprocessen wordt verplaatst van 7 mei naar vrijdag 1 juni 1990 ditin verband met de late opgave van de literatuur voor deze cursus. PEW het tentamen van de cursus arbeidsrecht IS in overleg verplaatst naar woensdag 23 mei PSY het tentamen van de cursus multivanate methoden en technieken is m overleg verplaatst van woensdag 9 mei naar woensdag 16 mei 1990 SOC op dinsdag 8 mei en dinsdag 15 mei vinden de hoorcolleges economie 10 3 0 - 1 2 3 0 en sociologie II van 13 3 0 1 5 3 0 plaats in pz25

FLW STUDENT-ASSISTENTIE Studenten gezocht die willen assisteren bij de afname van Nederlandstalige toetsen bij allochtone kleuters Periode mei/juni 1990 Voor meer informatie Goretti Narain, B I 0 7 , tel 2 2 3 5

27 april 1990

n

m

Studenten CONGRESBUNDEL I.W.B.S.CONGRES Deelnemers aan het congres 'De stra tegische alliantie , georganiseerd door de Wim Bogers Stichting op woensdag 28 maart j I kunnen de congresbundel ophalen Dit kan uitsluitend op vertoon van een identificatiebewijs tussen 12 3 0 en 13 3 0 in O 4 6 van dinsdag 1 mei tot en met vrijdag 4 mei Breng dus je identificatiebewijs m e e i n " JURIBES Excursie Woensdag 2 mei a s vindt de excursie naar BiZa plaats Onderwerpen zullen o a zijn Privatisering en zelfstandige bestuursorganen en zelfbeheer en con tractmanagement We vertrekken om 11 0 0 vanaf de KUB Studiereis Degenen die belangstelling hebben ge toond voor een studiereis naar Brussel, kunnen 15 oktober 1990 alvast vrijhou den We zullen dan een bezoek brengen aan de NAVO Het programma voor de overige dagen volgt nog VITE WIJ zijn op zoek naar actieve studenten die geïnteresseerd zijn in een bestuurs functie vanaf september 1990, binnen onze vereniging Als je belangstelling hebt neem dan contact op met een van de huidige bestuursleden De werk groep Europese Integratie van VITE or ganiseert 2 mei aanstaande een excur sie naar de ambassade van de BRD Voor meer informatie en inschri|ving kun je terecht op de VITE-kamer Voor informatie VITE-kamer 0 - 7 1 , tel 0 1 3 6 6 2 7 2 2 Er is dagelijks iemand aanwezig van 10 0 0 - 1 6 0 0 uur

Menu

Penode 3 0 aprit t/m 4 mei 1 9 9 0 MAANDAG 30/4 koninginnedag gestoten DINSDAG 1 /5 heldere kervelsoep of preisoep schnitzel of kalkoensteak jachtsaus worteltjes + doperwten of rode koot + appel gebakken of gekookte aardappelen WOEMSDAG 2/5 ktppesoep of aspergesoep bartif goreng kroepoek - uitjes babi pangang atjar gebakken ei of sauctjsje bloemkool gekookte aardappelen Veg bami goreng kroepoek - uitjes - babi pangang van soja ei DONDERDAG 3/5 bamtsoep of koniginnesoep tartaar of roomschnitzel uiensaus selderiesalade of prei a la crème patates frites of gekookte aardappelen Veg bonenschotel selderiesalade VRIJDAG 4/5 tomatengroentesoep of maissoep pilaf rauwkostsalade rijst of gehaktbal vleesjus andijvie gekookte aardappelen Veg gevulde paprika kernesaus rijst schotel

Univers

M E R C U R I U S ZOEKT: enthousiaste mensen die niet alleen studeren om college te mogen lopen enthousiaste mensen die actief willen worden bij een jonge groeiende vere niging enthousiaste mensen die ook gezellig held hoog in het vaandel hebben staan Dus enthousiastelingen, word actief bij Mercunus een vereniging die jou letter lijk (kamer 0 5 1 / 0 5 2 ) en figuurlijk de ruimte biedt tot ontplooiing i Interesse k o m n a a r k a m e r 0 5 1 / 0 5 2 o f belCarolien(013 3 6 3 0 6 1 )

PRIORITUD: Donderdag 10 mei zal dhr Tetteroo werkzaam bij de Rijksplanologische Dienst in Den Haag een lezing geven over kwaliteitswinkelen Aanvang 1 5 3 0 uur Zaal CZ 111 Leden gratis, niet leden f 2,50 En noteer alvast 15 juni barbeque

TIK '90 Dit jaar zal de TIK week gehouden wor den van 21 t/m 25 augustus Wij zoeken hiervoor enthousiaste mentoren, die een WO- of HBO-groep willen bege leiden Verder hebben wij vrijwilligers nodig voor o a het posten bij aktiviteiten, het opbouwen van podia, tappen en broodjes smeren Je kunt informatie vragen of je opgeven bij de TIK, kamer 0 8 of tel 662849/663081

Z I N G E N / C O N C E R T DE P L A A T S Op zondag 6 mei a s geeft Zanggroep Contrast een koffieconcert in Cafe De Raats (tegenover Cafe Cher en Mac Donald's) Aanvangstijd 1 5 0 0 uur Dit keer wederom met een gastoptreden van Straatkoor Breek de week Entree gratis Op maandag 7 mei a s houdt Zang groep Contrast openbare repetitie voor belangstellenden Heb je een brede interesse voor een divers repetoire, kom dan eens vrijblijvend langs op maandagavond 2 0 0 0 uur, Maranatha (Cobbenhagenlaan 19) voorzingen hoeft nieti Voor meer informatie Gijs Ansems, tel 6 3 3 8 6 2 of Marije Webbers, tel 356276 DICIT ~ DiCiT het dispuut voor civilisten in Til burg organiseert dinsdag 2 mei weer een pleitzitting Deskundige is dan Mevr Mr H G Robers-Obbes, rechter bij de rechtbank van 's Hertogenbosch In de casus van deze avond zal met name het verzekenngsrecht aan de orde komen Iedereen is welkom om 20 0 0 uur in zaal PZ 207

SBIT Eerste SBIT sportnacht SBIT organiseert op donderdag 3 mei haar eerste sportnacht Dit super spek takel bestaat uit een 6 kamp ledere deelnemer wordt ingedeeld in teams van ongeveer 8 personen Deze teams zullen uitkomen in verschillende discipli nes, waaronder volleybal de storm baan, een spnnt knock-out etc Het sportfestijn begint rond de klok van half elf De laatste wedstrijden zullen rond deklok van 2 uur afgewerkt worden De deelnamekosten bedragen f 2,50 Deel nemers kunnen zich tot en met dinsdag 1 mei opgeven in kamer 0 4 8 of bij de stand in gebouw A tussen 12 1 5 en 13 3 0 uur Coopers & Lybrand lezing Op woensdag 2 mei vindt de laatste Ie zing van dit semester plaats Deze lezing zal worden verzorgd door Drs P Ro wold, senior adviseur informatie mana gementbij Coopers &Lybrand Onder werp Informatiebeleid in de praktijk Datum woensdag 2 mei Raats SZ 37 Tijd 1 6 0 0 18 0 0 uur Algemene Leden Vergadering SBIT Op donderdag 3 mei vindt er wederom een ledenvergadering plaats, waarin het bestuur terugblikt op het afgelopen se mester Daarnaast presenteert zij haar beleid voor het komende half jaar De ze ALV zal plaatsvinden in de PUF Aan vang 20 0 0 uur Na afloop 'borrelen op de toekomst'

V E R S L A G B U N D E L 'FUSIES & OVERNAMES' De verslagbundel van het door Stichting TIGEAK georganiseerde congres (24 t/m 26 oktober 1989) is nu verkrijgbaar op kamer O 50 (Efact) voor f 5, (kan tooruren 10 0 0 16 0 0 uur)

STUDENTENORKEST Het eerste optredenC) van ons eigen studentenorkest vindt plaats op woens dag 2 mei tijdens de middagpauze (12 3 0 13 30) in de portrettenzaal van de KUB Op het programma staan de volgende werken * Siegried Idyll (Richard Wagner) * Deux marches et un intermede (Fran CIS Poulenc) Het studentenorkest staat onder leiding van dhr Rien Snoeren Iedereen is van harte welkom om te ko men luisteren' Wil je informatie over dit lunch concert of over het studentenorkest, bel dan even naar Marjon (tel 422967) of naar Valerie (tel 363648) P S We kunnen nog altijd nieuwe leden gebruiken'

PLATO Op donderdag 10 mei vindt vanaf 13 3 0 een symposium plaats over so ciale vernieuwing in de aula van de KUB De organisatie is in handen van studentenvereniging Rato Voor uitgebreid programma zie posters, folders en de stand Entreeprijs (incl symposiumbundel, koffie en borrel) f 5, voor Rato-leden, f 7,50 voor niet leden en f 4 0 , voor bovenmodalen Bel voor meer info na 11 0 0 uur 0 1 3 3 5 1 5 8 9

PLATO e.a. Survival marathon Een survival-marathon, w a t houdt dat nu i n ' Allereerst ga je 10 km kanoen, vervolgens 25 km ATB-fietsen op fiets en ruiterpaden (ATB = All Terrain Bike ook wel mountainbike genoemd) Als dit achter de rug is staat de 'grotemensen step' voor je klaar (dit is een ra ge in de VS) Hiermee moet 5 km gestept worden Dan vogt er een touw opdracht m b v een gespannen touw moet je aan de overkant van de rivier be landen, hoe je dat doet mag je zelf w e ten En uiteindelijk volgt de vlot opdracht Daarmee moet een bepaald parcours afgelegd worden Dit alles speelt zich op, langs en over het riviertje de Regge af, om en nabij Hattem in Gelderland Neem dus voor de zekerheid droge kleding en een handdoek mee' De grote dag van de Survival Marathonrace Vadesto is zaterdag 5 mei Inschrij ven op het pand of bel Gabnelle, tel 4 3 6 6 7 1 Kosten f 50, (f 37 50 attractiekaartje en f 12,50 reiskosten) Ook voor met leden toegankelijk

Vrouwen VROUWENJURISTENNETWERK Het Vrouwenjuristennetwerk Brabant komt weer bijeen op woensdag 2 mei a s Spreekster is mevrouw Mr N Veldman Gielen, arrondissements Off i cier van Justitie te 's Hertogenbosch die een lezing zal verzorgen over haar werk De bijeenkomst wordt gehouden in Restaurant De Korenbeurs Heuvel nr 2 4 te Tilburg Vanaf 18 0 0 uur wordt daar gezamen lijk de maaltijd genuttigd (dagschotel ± f 18,50) waarna om 20 1 5 uur de lezing begint Degenen, die nog geen deelneemster zijn aan het Vrouwenjunstennetwerk Brabant zijn uiteraard ook van harte wel kom De eerstvolgende activiteit is op 8 juni a s Voor nadere informatie en opgave voor deelname aan de maaltijd mevrouw Mr M Oude L u t t i k h u i s tel 013 350655

DSW Openingstijden Informatiecentrum DSW, gebouw N, kamer 24 maandag 13 0 0 16 0 0 uur dinsdag t/m vrijdag 09 0 0 16 0 0 uur dinsdag ook 16 3 0 1 8 0 0 uur telefoon Informatiecentrum 6 6 2 2 1 1

BIT-interim Services is een uitzender ganisatie gespecialiseerd in het werven, selecteren en bemiddelen van academi Cl en HBO ers op niveau Ongeacht de studierichting die u gevolgd heeft, zoekt BIT op basis van je wensen en mogelijk heden een kader dat bij je past Voor meer informatie en/of inschrijving kun je terecht bij BIT Intenm Services, gebouw N kamer 1, telefoon 6 6 2 8 3 7 De openingstijden zijn maandag van 13 0 0 14 0 0 en dinsdag t/m donder dag van 11 0 0 to 14 0 0 uur

Informatiemateriaal Informatiecentrum DSW Datje in het Informatiecentrum terecht kunt met vragen over bijvoorbeeld stu diefinanciering en militaire dienst is voor veel studenten wel bekend Minder bekend IS het feit dat in het Informatiecen trum nog tal van ander informatiemateriaal ter inzage ligt Wij doen een greep uit dit matenaal De Kleine Gids met informatie over de Nederlandse sociale zekerheid Opleiding en Scholing voor bedrijf en particulier waarin een opsomming van opleidingsmogelijkheden m NoordBrabant variërend van basisedukatie tot bedrijfsopleidingen en van kursus tekst v e r w e r k e n t o t managementopleidingen Fondsenboek geeft een systematisch overzicht van honderden fondsen die op velerlei gebied financiële steun verlenen aan initiatieven in de particuliere sector Kluw/er Belastinggids 1990 met alle Oort wijzigingen Informatie over huisvesting diverse fol ders en brochures over bijvoorbeeld je rechten en plichten als (kamer)huurder, huurprijzen en subsidie, voorbeeldhuurkontrakt 'Woonblad', het blad van de Nederlandse Woonbond enz Vacant, vacatureblad voor academici Sollicitant, twee wekelijks blad met informatie voor werkgevers met gege vens van werkzoekende academici Intermediair, zowel het weekblad als de jaarboeken Universiteitsbladen se universiteiten

van de Nederland-

Bureau Buitenland ERASMUS BEURZEN Free movers 1990/91/AIO'S/OIO'S Met ingang van het academisch jaar 1990/91 gaat ERASMUS fase 2 van start In tegenstelling tot ERASMUS fase 1, kunnen in fase 2 assistenten in opleiding (aio) en onderzoekers in opleiding (oio) in aanmerking komen voor een ERASMUS studiebeurs Ge zien het feit dat de reguliere sluitings data voor het aanvragen van een ERASMUS studiebeurs verstreken zijn heeft het Nederlands National Grand Awarding Authority (NGAA) ondergebracht bi) de NUFFIC, beslo ten om uitsluitend voor 1990/91 een extra aanvraagronde in te lassen De ze ronde is uitsluitend bedoeld voor aio's en oio s Voorkeurscriteria 1 Voorkeur wordt gegeven aan kan didaten die aansluitend bij een Interu niversitaire Samen werkingsprogram ma (ICP) voor 1 9 9 0 / 9 1 , maar waar voor in de ICP aanvraag geen beurs is aangevraagd 2 Voorkeur wordt eveneens gegeven aan kandidaten die niet aansluiten bij een ICP maar waarvoor een ICP aanvraag zal worden ingediend voor 1991/92

Informatie en aanvraagformulieren zijn te verkrijgen bij het Bureau Buitenland U dient u w aanvraag hier ook m De uiterste datum van indiening is 1 mei 1990 Verdere informatie is verkrijgbaar bij Bureau Buitenland, kamer A 162 Het Bureau Buitenland is open tussen 2 0 0 en 4 0 0 uur

Sportnieuws CAVE NE C A D A S : De Tilburgse Studenten Rijvereniging Cave ne Cadas viert haar tweede lustrum Zaterdag 5 mei wordt er een buitenrit (te paard en met de huifkar) georganiseerd voor alle leden Aansluitend IS er 'n barbecue en een zigeunerfeest, toegankelijk voor alle leden en oud leden

VIDAR: 28-29 apnl Randstad Regatta in A m sterdam 28 april 18 0 0 Deadline Recover Copij inleveren bij redactie-adres 3 mei CC-diner 5 mei grote Theta lustrumwedstrijden met 's avonds een groot feest Geef je op bij Eric-Jan 12 13 mei Hollandia in Tilburg 19 2 0 mei ZRB/Theta lustrum in Tilburg 2 Grootse wedstrijden, waarbij roeiers uit heel Nederland op de mooie Roeibaan Beekse Bergen tegen elkaar zullen roeien Ook voor niet-Vidraten een unieke kans om kennis te maken met de roeisport

Gepidae Het nachttoernooi is weer in aantocht Dit unieke evenement vindt plaats in de nacht van 12 op 13 mei Geef op met mix teams bij Bart 3 3 1 3 9 4 , voor een nachtje volleybal Verder is Gepidae weer op zoek naar nieuwe leden voor het komende seizoen In verschillende teams is plaats voor enthousiaste volleyballers Heb je interesse' Kom eens meetrainen op donderdag avond (dames 17 4 5 uur, heren 19 15 uur) of bel Agnes 368684

Tennisvereniging Lacoste Voor slechts 25 guldens ben je al lid tot 1 september Meedoen aan onze KNLTB competitie zit er helaas met meer in, maar onze vaste Lacosteavond op donderdag loopt nog tot 7 juni Van 13 tot 21 juni zijn onze clubkampioenschappen waar alle studiestress zich kan ontladen Op deze laatste avond gaat dan alsnog ons smartlappenfestival door Echter eerst de beruchte invasie in Maastricht op 3-4 mei tijdens 't Halllmen toernooi Vraag Iwan hoe leuk het is/was' Bel anders Frank Langbein 6 7 0 6 3 0

NSK's Zoals misschien al bekend is het voor iedere sportkaarthouder mogelijk om aan NSK's (Nederlandse Studenten Kampioenschappen) deel te nemen Wanneer er iets van jouw gading bij is kom je dan opgeven op het sporteen trum waar je in de Pendragonkamer ook meer informatie kunt krijgen 2 4 25 mei NSK Atletiek 1990 Eindhoven 23 mei NSK Judo indiv 1990 Eindhoven 12 13 mei NSK Schermen indiv 1990 Delft

Sluiting Sportcentrum Op maandag 3 0 april a s is het Sport centrum gesloten vanwege Koninginnedag Ook IS het Sportcentrum dicht op zaterdag 5 mei (bevrijdingsdag)

27 april 1990

BRASSERIEèlÜNIVERS

| j « xmm amÊÊmÊÊÊÊÊÊÊÊÊÊÊÊÊÊi

Eerste optreden KUB­studentenorkest Hoe trekje als groep enthousiaste beginnende muzikanten de aan­ dacht? Gewoon door je van je bes­ te kant te laten zien en vooral te la­ ten horen, dachten de leden van het studentenorkest. Vorig jaar nnaart zetten zij een orkest op voor iedereen die aan de KUB studeert. Op woensdag 2 mei is het zover. Dan zal hun eerste optreden op de universiteit plaatsvinden: tijdens de middagpauze in de portrettenzaal (achter de aula). Het is niet makkelijk om zo'n orkest uit te bouwen. Slechts een kleine vaste kern komt elke donderdag bij elkaar in café Bet Kooien om te re­ peteren. Het orkest bestaat uit

mensen van een zeer verschillend niveau en is permanent op zoek naar nieuw talent dat tussen de studenten moet rondlopen. Voor­ al aan strijkers is een groot gebrek. Maar met een beetje aanpassing en de juiste muziekkeuze kunnen ze toch al iets moois laten horen. De dirigent Rien Snoeren heeft een stuk van Richard Wagner, Sieg­ fried­Idyll, en muziek van de wat modernere komponist Poulenc, Deux marches et un intermède, uit­ gezocht. ' Het is toch te gek dat Tilburg ach­ terblijft bij studentensteden als Amsterdam en Utrecht waar al ja­ ren een goed studentenorkest

bestaat' zegt saxefoniste Marion. Als blijkt dat er op den duur genoeg animo voor is wil men net als in de andere steden een zogenaamd Til­ burgs Studenten Muziekgezel­ schap opnchten. Dat is echter nog toekomstmuziek. 'E erst nog een keer met zeker veertig man de Rap­ sody in Blue van Gershwin spelen zoals in het begin was gepland', zegt Marion. 'Maar om zoveel mensen bij elkaar te krijgen ­de hui­ dige bezetting ligt rond de vijftien leden­ moeten w e toch eerst meer van ons laten horen'. Dat zullen ze zeker doen, op 2 met in de portret­ tenzaal tussen 12.30 en 13.30. (IM)

Het Universiteitstheater speelt 'Verre vrienden' De periode van repeteren loopt voor de verschillende toneelgroe­ pen en cursisten van de Werkgroep Universiteitstheater (WUT) bijna ten einde. De komende maanden zullen in het teken staan van uit­ voeringen. Drie grote produkties staan op stapel en enkele kleinere als uitvloeisel van de verschillende cursussen. Volgende week wordt het spits af­ gebeten met 'Verre vrienden' naar Alan A y c k b o u r n ' s 'Absent friends'. Deze komedie wordt gere­ gisseerd door E di van Gelder, ein­ dexamenstudent regie aan de theateropleiding van de Hoge­ school E indhoven. 'E en komisch stuk met een tragische ondertoon' typeert hij 'Verre vrienden'. E en stuk over vrienden die heel opper­ vlakkig met elkaar omgaan. Wel gezellig met elkaar babbelen, maar angstvallig proberen te vermijden om over de plotselinge dood van de

verloofde van een van hen te pra­ ten. E en herkenbaar gegeven dat is uitgewerkt tot een 'babbelstuk' zo­ als Van Gelder het zelf noemt. Plaats van handeling is gedurende het hele stuk een huiskamer waar zich een thee­feestje afspeelt. De­ korveranderingen vinden slechts plaats door het sjouwen met stoe­ ien. De personages komen met hun stoel binnen en gaan ook weer met hun stoel w e g . E en saai stuk wil Van Gelder het geenszins noe­ men. 'Het is in de eerste plaats een komedie. Er zit een hoog tempo in, je zal goed moeten luisteren om de leegheid van de personages te doorzien.' Een heel ander soort stuk is 'Insig­ nificance' van Terry Johnson. On­ der leiding van Paul Salome en Greet Mertens zal dit in juni voor het voetlicht worden gebracht. In oktober zal de zeer omvangrijke produktie 'Drie zusters' van Tsje­

chov in zijn geheel te zien zijn. Frag­ menten uit dit stuk werden tijdens de Pythische Spelen al ten uitvoer gebracht en wisten daar een prijs in de wacht te slepen. De cursussen van het WUT zullen ook uitmonden in een produktie, zij het kleiner en in een iets andere vorm. 10 juni zal bijvoorbeeld op de drama­opleiding in E indhoven het resultaat te zien zijn van de cursus die in Tilburg gegeven is door Has Drijvers. Dit zal geen volledig ver­ haal zijn, maar afgeronde scènes die op het lijf van de spelers ge­ schreven zijn. (IM)

'Verre vrienden' is 4, 5 en 6 mei om 20.30 uur te zien in Theater de Synago­ ge, Willem ll­straat 20. Kaartjes zijn te­ lefonisch te reserveren (365678) en kosten f 5,­of f 7,50.

Swingend de PAN uit Als op donderdagavond 19 april het open podium van het PAN­ festival een aanvang neemt met het Tilburgse universiteitskoor Contrast, blijkt dat organisatie en deelname van het PAN­festijn vee­ alal een zaak is van studentenko­ ren. Zestiende­eeuwse E ngelstali­ ge kerkliedjes klinken naast softpop­lovesongs in close harmony­stijl door zaal de Harmo­ nie, en 's anderdaags opnieuw in de lokalen van de Tilburgse dans­ en muziekschool. Gezang is er, soms ook op het ritme van al dan niet Afrikaanse percussie of in de maat van het welluidende sikuris of panfluitspel. De muziekbeoefening onder studenten moet bevorderd worden, er zijn ruim 2 0 0 deelne­ mers verdeeld over 15 workshops. Twee dagen later maakt de vrije za­ terdagmiddag duidelijk dat Tilburg de studenten uit andere steden tóch welgevallig is. De zon breekt eindelijk door op de dan al vermoei­ de gezichten. E r werd dagdelen lang gerepeteerd met zang, dans en muziek, maar ook in de fijne be­

Univers

heersing van het mimespel of de krachttoeren van de acrobatiek of clownerie. En voordat 's avonds de slotpresentatie van het festival het theater Noorderligt in vervoering zal brengen, wordt 's middags de stad met straatoptredens vergast. Het winkelend publiek stemt van harte in. En dit in tegenstelling tot haar ge­ meentebestuur wat eerder symbo­ lisch verwoordde dat het PAN­ festival een geringe subsidie niet toe komt omdat het culturele be­ lang van de Tilburgse bevolking niet in voldoende mate gediend zou zijn. Inderdaad, waarom waren er maar twintig Tilburgse deelne­ mers? Maar ook, w a t gebeurde er verder tijdens de paasvakantie in deze stad? In ieder geval swingt volgend jaar Utrecht wèl, medio april, met opnieuw een festival en bovendien een daaraan gekoppel­ de koor­ en orkestendag. Het Pan­ festival bloeit, het geeft zichzelf een warm applaus. (MvdM)

Plato; Vampierfeest. Noorderligt, 21.00 uur: Faith no mo­ re (USA) + Prong (USA).

AGENDA APRIL VRIJDAG 27 APRIL Universiteit, 14.15 uur, aula: Promo­ tie drs. J.H.J. Roemen Tftel proef­ schrift: 'Van koetjes en kalfjes. Een orv defzoek naar de relatie tussen melkpnjs en melkaanbod in Nederland in de jaren 1969­1984 op basis van beslis­ singsmodellen. Universiteit, 16.15 uur, aula: Promo­ tie drs. R.J. Mulder. Titel proefschnff 'De makro­ekonomische aspekten van de zwarte sektor'. Cïnecitta, 20 30 uur, zaal 1: 'Sex, lies and videotape'. Regie: Stephan Soders­ bergh(t/m3.5). Cinecitta, 22.15 uur, zaal 1; 'The cook, the thief, his wife and her lover. Regie: Peter Greenaway (t/m 3.5). Cinecitta, 20.00 uur, zaal 2: 'A short film about love'. Regie: K. Kieslowski (t/m 3.5). Pardoes, 21 00 uur: Optreden rock­ groep Missing Link. Cinecitta, 21.30 uur, zaal 2: 'Camille Oaudei'. Regie: B. Nuytten (t/m 3.5).

VRIJDAG 4 MEI 't Heics', 21.00 uur: E llen Fisher en Hearn Gadbois. Prevailing Conditions. Dans. ZONDAG 5 MEI Plato; Survival­marathon. SctKHiwtMirg, 13.30 uur: Bevrijdings­ concert door Muziekschool Gdansk. SciMMiwburg, 20.15 uur: Ro Theater met 'Macbeth'. Plato: Vadesto , survival­marathon­ race.

ZONDAG 6 MEI Noord­Brabants Museum: Brabant­ se parkendag Café De Plaats, 15.00 uur: Koffiecon­ ' eert Zanggroep Contrast met gastoptre­ den Stfaatkoor Breek de week. i DINSDAG 8 MEI SctMHiwiMjrg, 20.15 uur: Tekstpiere­ ment: 'Er wordt gestrooid' (tm 12.5). Sciiotiwiiurg, 20.30 uur, studio: Car­ rousel met 'De Vliegenier'.

ZATERDAG 28 APRIL NoorderBgt, 20.00 uur: Pendragon (UK) ­t­ Quasar (UK), dubbelconcert. Zafrf Zestien, 20.30 uur: Theatergroep Relief met 'Samen Verder'. 't Heits, 21.00 uur: 'Ltat Drof en Nir Ben­Gai. Equus Asmus, dans.

WOENSDAG 9 MEI SchouwiHffg, 20.30 uur, studio: Stu­ dio Peer Mozart.

ZONDAG 29 AF«1L NoofderBgt, 15.00 uur: Selda (Turki­ je) + Alyazma.

VRIJDAG 11 MEI Umversiteit, 14.15 uur, aula: Promo­ tie mevr. drs. l.B. Wotttiez. Titel proef­ schnft: 'On the empirical rrrodellmg of labour supply behaviour. With empha­ sis on preference formatkm, job charac­ teristics and hours restrfctjons'. "t Hel», 21,00 uur: Bas Vaessen en Ka­ rin de Groot:' Erdgeist'. Een bee^e heet, een beetje zwoet nr. 2.op een levendi­ ge discussie.'

MAANDAG 30 APRIL Café IMariSnen, 22.00 uur: Bebob Cir­ cuit Muziek van een hertog (Duke El­ lington), een keizer (Charles Mmgus), het Wilhelmus als blues gespeeld door Bert Hamminga (tenorsax), Jeroen van Vliet (piano), Bert Paelinkx (bas) en An­ dre Maas (drums).

MEI DINSDAG 1 MEI Scliouwburg, 20.15 uur: Het Bra­ bants Orkest o.l. v. Jos van Immerseel. M.m.v. Brabants Koor. 'Die Jahreszei­ ten' van Haydn. University, 20.00 uur, CZ 101: Film 'Betty Blue'. Plato: Ny Sóren, walking dinner. Scliouviriiui^, 20.30 uur, studio; Xan­ der Vervoort met 'Missen'

DONDERDAG 10 MEI Universiteit: Congres Sociale Vernieu­ wing. Org. Rato. 13.30uur, aula.

AANPAKKERS SCHOPPEN

WOENSDAG 2 MEt Plato: video­avond. SchouwtHirg, 20.15 uur: Theater van het Oosten: 'Ernst'. DONDERDAG 3 MEI Universiteit, 16 15 uur, aula; Promo­ tie drs. T.J. Weggemans. Titel proef­ schrift: 'De regels van de woongroep'. SchouwtHirg, 20.15 uur: Nederlands Dans Theater 2 Sdwuwfourg, 20.15 uur: Westviaams Theater Antigone; 'Het orrferzoek'. Universiteit, 20.15 uur, AZ 115: Film 'Torch Song Trilogy'.

■ ^

SSa'ïêalfm^te Academidaan 73 5037 CV Tüburg - 013-673384

Het RO.Theater met Macbeth van Sha­ kespeare in de Tilburgse Schouwburg op zondag 5 mei. Regie: Jos Thie en Antoine Uitdehaag met Carol van Herwijnen als Macbeth en Trudy Labij ais Lady Macbeth.

een fijn nieuw café om tussen en na de colleges te vertoeven. Geopend van ma. tot za. 10.30-21.00 uur. Wil je een feest organiseren? er is een volledig ingerichte discotheek 7 dagen per week tot je beschikking. 27 april 1 9 9 0

tR ^*^

éksd u i t z e n (j b u r e o u TUINSTRAAT 34, 5038 BC TILBURG TEL. 013-362930 Hét adres voor: CHAUFFEURS, MAGAZIJN & LOODSWERK, PRODUKTIE­ EN ADMINISTRATIEF WERK

jaargang 1 nummer 6

Post onderschept

Aan de organisatoren van de Kunstkermis, Vorig jaar bezocht ik uw -in het water gevallen- Kunstkermis/'t Lichte. Beregezellige knalfuif, mag ik wel zeggen, en professioneel gesponsord. Het zag er in ieder geval uit als kwaliteit. Vooral die BKRrestanten-uitverkoop in die kille collegezaal zal me nog lang heugen. Nu hoorde ik via via (u weet wel hoe dat gaat) dat uw organisatie, ondanks fikse financiële bijdragen van enkele tycoons uit bier- en bankland, met enorme begrotingstekorten kampt. Jammer. U slooft zich omwille van uw curriculum vitae uit om iets wat op een kunstmanifestatie lijkt te organiseren en de kas blijkt weer eens niet te kloppen. Een triest geval van genialiteit, maar weer eens met te korte beentjes. En dat terwijl u zo kien heeft begrepen dat het bij beeldende kunst niet om smaak, begrip of esthetica gaat, maar om de poen. Enfin. Omdat ik het goed met u meen, en uw opportinisme bewonder, wil ik u in een klap uit de financiële sores helpen. Ik wil u bij deze enkele echte modellen van Van Gogh aanbieden. Het betreft hier een partijtje zonnebloemzaden, met echtheidscertificaat, die rechtstreeks afstammen van de zonnebloemen die Van Gogh in Ar les heeft geschilderd. Ik stel me voor dat u ze per opbod tijdens uw kunstkermis verkoopt, en mij 25% van de zuivere winst laat. Meer hoef ik niet, ik ben namelijk zelf ook kunstliefhebber, en wil met dit gebaar slechts de nagedachtenis van Van Gogh eren. Natuurlijk zijn de echtheidscertificaten ook in het Japans verkrijgbaar. met vriendelijke groet NB. Mijn complimenten voor de truc met de beschadiging van het kunstwerk. Was de vergoeding afdoende om het kasverschil te delgen? Laat het me weten; zo'n idee is onze wereld van het kunstmanagement goud waard.

Niet gelezen? Sinds de kruisiging van Jezus Christus is er niet meer zoveel geld verdiend aan het overlijden van een enkel individu als in het geval Vincent-Willem van Gogh. En iedereen bemoeit zich met de man en zijn werk, meent zichzelf door het bezit van een Van Gogh-kalender op de toilet direct specialist, dat terwijl kunst toch eigenlijk elitair behoort te zijn. Want wat heb je aan kunst als het niet differentieert, als het niet het lompe en smakeloze kaf van het fijnbesnaarde cultuurkoren weet te scheiden? Het is toch een affront dat ook voetbalclubs en andere ordinai-

Univers

Hoofdredactie Prof. mr. Dick Calf m.m.v. Sjraa Koetjes

Van Gogh's om naar te kijken

Deze week Van Gogh onder de mensen of schilderen voor de kost. Koetjes terug van af- en opgeknapt. Evenement: moderne vunziger dan de GaZ. Volgende week Nieuwe rector aardappel of aardappeleter? Joop R. in de Broek blijkt toch nog vrienden te hebben. Waar de FNV zijn afval laat.

Korte metten

HET E V E N E M E N T 'Bon appetit' In de fraaiste cinema van Tilburg draait de onsmakelijkste film van 1989. The Cook, The Thief, His W i f e & Her Lover. De vijfde (en volgens de Volkskrant recensent PvB ook 'de beste') film van Peter Greenway. Plaats van handeling: Cinecitta. Zaterdagavond 20 april. De film in kwestie. Aanvang 22.15 uur. De kassière v/aarscnuv^t dat 'er mensen de zaal uitlopen.' Vanwaar deze mededeling? W i l de beschermengel nietsvermoedende omaatjes of etische weekdieren geen bedorven weekend bezorgen? 'Je kunt er de klok op gelijk zetten', zegt baas Verbeek, 'om kwart voor twaalf gaan ze lopen.' Inderdaad. Vrijdag verlaten zes mensen de halfvolle zaal. Zaterdag vier bij driekwart bezetting. Zondag 2 (10%). O p het voorspelde uur U. En bedenk dat velen zich niet willen laten kennen en hun gevoelens rationaliseren met de gedachte: dit is fake. W a t is er te zien op het moment supreme? An sich eigenlijk niks

re mensen van zoiets zinnelijks en subtiels als echte kunst zouden kunnen houden? Gelukkig hebben we voor dergelijke wildgroei altijd nog het scheermes van de cultuurpuristen. Die zien in alles wat ze zelf niet zelf hebben gezegd of uitgedacht vervlakking. De populaire smaak is in deze benadering per definitie een gruwel en exponent van alles wat lelijk vies en smakeloos is. Dit leidt tot brilliante redeneringen a la Goedegebuure: er worden weliswaar meer boeken gekocht dan ooit tevoren, maar ze worden niet meer gelezen. Zo maken we korte metten met folkloristische hysterie en de

bijzonders. Een beetje oorlogsfilm toont ernstiger schendingen der mensenrechten. Een boekhandelaar (The Lover) wordt met een paplepel volgepropt met pagina's uit een boek over de Franse revolutie. Tot de dood erop volgt. Voor somrhigen de druppel nadat reeds de ene banaliteit na de andere uit de strot van A l bert Spica (The Thief, gespeeld door Michael Gambon) kwam. Het complete Bargoens woordenboek zit in hem gebakken. De a-morele Thief braakt sexistische, anti-semitische en bestiale praat uit (daarbij menend verstand te hebben van exquise hapjes) waar de honden geen brood van lusten. Dit mens is een beest. Het is eigenlijk een smerige film. Het is een prachtige film. Zum Kotzen eigenlijk. Heil Greenway. Sex en vreten hebben alles met elkaar te maken, kotst Thief Spica uit. Geslachtsdelen en darmkanaal liggen niet voor niks zo dicht bij elkaar, schreeuwt de vreetbeer. Leven grenst aan de dood. De dood is zwart net als kaviaar, lever, druiven. En alles wat duur is zwart. De film is één galgen-

gemene smaak van het plebs. Door het gezaghebbend kappen van kreupelhout plaatst een purist zich op een sokkel en profileert zichzelf als cultuurkeizer. Daarom stel ik bij deze, als kenner, vast dat er weliswaar veel Van Gogh worst gekocht en besproken, maar dat het werk met te weinig aandacht wordt bekeken, en nog minder begrepen. Dit doet afbreuk aan zowel de nagedachtenis van de meester als aan de schittering van zijn werk. Opbergen dus die Van Goghschilderijen in tochtvrije en klimaatbeheerste bunkers. Wie ze wil zien moet eerste examen afleggen. Dick Calf

maal. Het is doodstil in de zaal. Geen speld valt. Zelfs geen kuch of rochel van verkouden bezoekers. Volkskrantlezers zetten The Thief undsoweiter in 1989 op de 4e stek (of was het drie? Al eet u me op, je ne sais plus). Decadente krant. Nette lezers, zullen we maar zeggen, die wel tegen een stootje kunnen. De Barman: 'Meesterwerk' De Nette man: 'Sprakeloos' De Kenner: 'Grenzen kunnen niet meer worden overschreden' De Hoogleraar (weggelopen): 'Smakeloos' Zijn Vrouw (gebleven): 'Het is maar een film' Een slecht geklede man: 'Leuk' De Studente: ' G o o r ' De Fotograaf: 'Saai' Een Vriendin: 'Shit' De Journalist: 'Eén grote metafoor' Een Zwijger: '?!?!' Twee Zaalverlatende Dames: 'Ik... wij... walgelijk gewoon' De Zaalhouder: 'Geprolongeerd' Clemens van Diek

Volgend jaar is het zover. Ruud de Moor (62 of 63?), onderhand de langst zittende rector in onderwijsland, mag weg. Maar de vraag is: gaat hij weg? En weet de KUB wel een ander te vinden? Sterker: kan de KUB zónder de Moor? Dat wordt afkicken. Welke prof wil de boedel overnemen ? Eentje die: a) oud & wijs is (niet zo 'n jonge schnabbelaar die de post als een sprinplank ziet); b) verstand heef t van andere dingen dan computer soft- en hardware (Liederen-tafel); c) tussen Pinksteren en Pasen normaal is; d) goede tafelmanieren bezit (en kan voorbidden) en e) een academische zitting uit volle overtuiging weet te openen met In Naam van Daarboven (RK). Er zijn nog een paar van die toetsstenen maar daar gaat het Stichtingsbestuur niet over (capabel, representatief, moet goed liggen in de gemeenschap, managmentskwaliteiten). De snuffelperiode is aangebroken. Potentiële kandidaten worden gevraagd. Of bieden zich aan. Kijk eens rond. Da's niet veel soeps. Hirsch was uiteraard de man maar dat verhaal is bekend. Hebben de juristen nog een pan op het vuur? Geppaart kan niet zingen en is veel té wijs. Groenhuijsen moet nog een paar oefenwedstrijdjes spelen met van Swieten. Koekoek? Koekoek! Econoom Kapteyn zou het rectorschap er gewoon bij kunnen doen. Houden we één faculteit over. En dat is niet haalbaar. Verheyen doorschuiven is zoiets als een dam halen op een schaakbord. Van Riemswijk wordt genoemd. EL Wis safe dus de jonge faculteit heeft wat lucht. Verder staan getipt: Peters, Beckers & Koetjes (laatstgenoemde moet nog overleggen met zijn vrouw). Maar persoonlijk geef ik de Moor nog tot zijn pensioen. Otto Koetjes

Tiburg University the N«tt)»f»rKjs As one ol the expanding unlvanltiea in 0>» Nelhertênd» mis W» itnown mstituKon h»t created a mum-tac«ma range ol stu<tf tacitties Due (o M» up-ft>-dtM charêCler tfM conttnuaMy growing programme li ait/oyed by over 0000 tludent»

met ingang van 1 september

BEKENOE

vacature

NEDELANOER

Tilburg University is looking for Dutchman or woman. Vereist is: grote mond en qoede tandverzoraing christelijk uiterlijk ervaring als panellid kent way of life in de wandelgangen kent andere Bekende Nederlanders weet een glas te heffen

M|V

Experienced Wellknown Wij bieden. een interessante baan, een uitdaaend klimaat op een unieke universiteit, een prima Public Relations en noa betere emolumenten Uw eigen salaris mag u houden

Taak: Hij of zij is in staat de KUB nationale en internationale bekendheid te geven zonder daarbij het eigen gezicht te verliezen Hij/zij onderhoudt en legt contacten met collegae in het Gooi om hen te strikken deel te nemen aan het rijke wetenschappelijke en culturele klimaat op de KUB Gezicht laten zien op de meest uitee, lopende symposia en andere curiosa Willibrord Frequin wordt geacht te reageren binnen 3 weKen n<i plddcslng van de vacature in dit blad

Wetenschap heeft nooit laatste woord leder mens wordt kunstenaar

DO