1988 11 04

­sil ' bedoeling luiten met ingen v a n ï d , maar om bus vertrelc­ uchoolleer­ vice naar , waar al­ I optreden dan. insdaga­ inneskerk in Ie een fraaie t festival, ht' v a n M a ­ l i een can­ d koor, gwerk jende uit­ ' hoogtepunt lematisch drukwek­ crusade' ten op tekst , voor de ir uiterst itting v a n meisjes­ s, elektro­ erk en hon­

IllXIVFRS T i l b u r g s Universiteitsblad ­ 4 n o v e m b e r 1988 ­ j a a r g a n g 26 nunnnner 11

Vakbond belicht KUB­beleid

Dertien sociologen banen op de tocht Dertien a veertien formatieplaatsen staan op de tocht bij de sociale faculteit. Dat aantal noemde rector De Moor in de vergadering van de universiteitsraad vorige week donderdag. Op hetzelfde tijdstip kwam ook de faculteitsraad bijeen. De faculteitsraad vroeg het College van Bestuur de uitgangspunten van het interne verdeelmodel nog eens te 'overwegen'en daarbij 'geen onderscheid te maken tussen de centrale en de primaire onderwijs­ en onderzoektaken'. Volgens de ABVA/KABO­groep aan de KUB zijn de sociologen 'opgezadeld met de gevolgen van een falend beleid' van College en faculteitsbestuur.

e n n a r t K ik g ik het nog laar via­via ­ganisatie er jaar een e rp reductie rengen. In opese een­ n een heuse ikkerij' te n. De titel jker kunnen ■f je de wetaja Storonka' land): p hoog niveau

Tijdens de vergadering van de universiteits­ raad vorige week donderdag ging rector prof. R. de Moor in op vragen uit de raad over de aangekondigde reorganisatie bij de sociale faculteit. Hij noemde het aantal van 13 a 14 formatieplaatsen dat door de reorga­ nisatie op de tocht staat. De Moor legde uit hoe er zo'n groot tekort bij de sociologen kon ontstaan. De eerdere tekorten van de fa­ culteit waren nog te overzien. In juni van dit jaar is de nota formatie­ontwikkeling 1989­1993 ingegaan, waardoor de relatie tussen studentenaantallen en beschikbare gelden sterker naar voren komt. 'Toen had­ den we nog hoop', aldus de rector in de ver­ gadering, 'om op basis van de verwachte extra 2,3 miljoen een beleid van geleidelijk­ heid te kunnen voeren om het probleem op te lossen via onder meer natuurlijk verloop. Maar nu ontbreekt de 2,3 miljoen waar we op gerekend hadden.' Bezuinigingen bij de centrale diensten van de KUB kunnen het probleem bij de socio­

ogisch instituut

logen niet verhelpen, betoogde hij. Gezien het teruglopend aantal studenten aan de so­ ciale faculteit zou het merendeel van de op­ brengst in dat geval naar de economische faculteit vloeien. 'Het probleem zit ­gegeven de middelen en de verhouding binnen de instelling­ in een veel te hoge stafbezetting bij de sociologen. Dat is de kern van het pro­ bleem', aldus De Moor. Tien november ver­ gadert de universiteitsraad opnieuw over de reorganisatie bij de sociologen. Ook de raad van de faculteit sociale weten­ schappen kwam vorige week donderdag in een extra vergadering bijeen. De raad nam unaniem een motie aan waarin het College van Bestuur 'met klem' wordt gevraagd om de uitgangspunten van de nota formatie­ ontwikkeling te 'heroverwegen' en om bij de bezuinigingen 'geen onderscheid te maken tussen de centraleen de primaire onderwijs­ en onderzoektaken'. Volgens de faculteit wordt het begrotingstekort 'in overwegen­ de mate' veroorzaakt door de nota formatie­

ontwikkeling 1989­1993. D e motie spreekt van 'desastreuze gevolgen' voor de faculteit. De ABVA/KABO­groep aan de KUB mengt zich in de discussie over de reorganisatie­ plannen. In een communiqué loopt de vak­ bond te hoop tegen de verwachte gedwongen ontslagen, waarbij volgens de vakbondsgroep één op de drie formatie­ plaatsen bij de sociologen op de tocht staan. 'Wij kunnen ons niet aan de indruk onttrek­ ken dat er sprake is geweest van wanbeleid door zowel het College van Bestuur als het faculteitsbestuur', aldus het schrijven. D e sociologen worden 'opgezadeld' met de 'ge­ volgen van een falend beleid', stelt de A B V A / K A B O . 'Waarom worden de even­ tueel te nemen maatregelen niet gespreid over een aantal jaren, gebruik makend van middelen van de hele KUB?', aldus het schrijven. Er is contact opgenomen met het landelijke bondsbestuur en men beraadt zich over de te nemen stappen.

WAAKZAAMHEID Drs. J . Costongs, secretaris vakgroep soci­ ologie, stelt dat bekend was dat er bezuinigd moest worden. D e omvang was evenwel 'verrassend'. De mogelijkheid van gedwon­ gen ontslagen sluit hij op zich niet uit, maar eerst moeten er andere oplossingen gezocht worden. 'Dat is het sluitstuk van het verhaal als het andere geprobeerd is', zegt hij. Mis­ schien behoort een reorganisatie zonder gedwongen ontslagen in dat geval alsnog tot de mogelijkheden. Ook acht hij het denk­ baar dat andere faculteiten bij zullen sprin­ vervolg op pag. 10

8/9 Het Vaticaan zei nee tegen de benoeming van prof. Karl Merks in Bonn. Een interview met de Tilburgse moraal­ theoloog die zich deze onheuse behandeling met laat welgevallen 3

'Bloedgeld' Ruzie om een bijzondere leerstoel

5

Afstudeerstop bij de economen

11 Bergbeklimmen Rood­de Boer neemt afscheid als hoogleraar jeugdrecht

Zwaartepunt bestuuriijice informatieicunde naar Tilburg Er hoeven slechts twee zwaartepunten te worden aangewezen van waaruit postdoctorale beroepsopleidingen in de informatica worden verzorgd. Voor het opzetten daarvan kan de overheid volstaan met een relatief bescheiden aanloopsubsidie van drie miljoen gulden. Tot die conclusie komt de commissie­Beek, die moest oordelen over een dertiental postdoctorale informatica­opleidingen. Als minister Deetman de aanbevelingen volgt, wordt de KUB aangewezen als zwaartepunt voor bestuurlijke informatiekunde. pn slecht

w opleidingen binnen

even, waarna er voor u de

wens u succes I

Organi s a t ie,

aanwezig is, vindt de commissie­Beek dat de informatica­opleidingen in een tweetal gesubsidieerde clusters moeten worden on­ dergebracht. Bovendien vindt zij dat maar zeven van de dertien initiatieven in die clusters thuishoren en dat de overheidsbij­ drage kan worden beperkt tot drie miljoen. Een van de twee zwaartepunten zou ge­ vormd moeten worden door de universitei­ ten van Amsterdam, Utrecht en de VU. Het gaat hierom een postdoctorale beroepsop­ leiding kerninformatica en twee daaraan ver­ wante opleidingen innovatiemanagement en Information and control management. De laatstgenoemde opleiding zou een bijdra­ ge van de Delftse universiteit in het cluster zijn. Het tweede zwaartepunt moet de bestuur­ lijke informatiekunde betreffen en zou in Til­ burg gevestigd moeten zijn. D e eveneens Tilburgse opleiding ED P­audit en de Amsterdamse opleiding informatiemanage­ ment zouden hierin moeten participeren.

Verder is de commissie­Beek van oordeel dat de door de Erasmus Universiteit voor­ gestelde opleiding medische informatica gestimuleerd dient te worden in een samen­ werkingsverband met de V U . Overigens is de commissie­Beek van mening dat eveneens een bedrag van drie miljoen gulden moet worden uitgetrokken voor de stimulering van cursussen in het hoger be­ roepsonderwijs. Beek heeft aangeboden om de minister daar nog nader over te mogen adviseren. Maandag 31 oktober presenteerde de Com­ missie Postdoctorale beroepsopleidingen in­ formatica haar bevindingen. De commissie, die onder voorzitterschap stond van prof.dr.lr. W . J . Beek, was ingesteld door minister D eetman. Leden waren verder H.A.M. Hoefnagels en prof.dr. Th.M.A. Bemelmans. De euforie waarmee universiteiten en be­ drijfsleven zich aanvankelijk op de informatica­markt hebben gestort, wordt na

de falikante mislukking van de informatica­ universiteit weer tot wat nuchterder propor­ ties teruggebracht in de rapportage van Beek. Zijn commissie beoordeelde een der­ tiental universitaire initiatieven voor post­ doctorale informatica­opleidingen,waarvoor in totaal een startsubsidie van maar liefst 20 miljoen gulden is aangevraagd. D e cursus­ gelden van deze opleidingen lopen uiteen; de goedkoopste vraagt een bedrag van 12.000 gulden van de student, de duurste een ton. Volgens de commissie­Beek gaan de mees­ te initiatieven echter uit van een volstrekt verkeerd inschatte marktbehoefte. Het me­ rendeel van de opleidingen richt zich op het inhalen van achterstanden op informatica­ gebied, wat het gevaar In zich bergt van een groot overaanbod op langere termijn. De en­ kele opleidingen die wel voldoen aan een maatschappelijke behoefte voor beroepsop­ leidingen vertonen nog eens flinke inhoude­ lijke lacunes, zo meent de commissie. Mede omdat de voor deze opleidingen be­ nodigde kennis niet binnen een universiteit

ERKENNING 'De aanwijzing van Tilburg als zwaartepunt voor bestuurlijke informatiekunde is een er­ kenning van de kwaliteit van ons program­ ma,' zegt prof.dr. Piet Ribbers, coördinator van de postdoctorale BIK­opleiding. De Til­ burgse beroepsopleiding bestuurlijke infor­ matiekunde, verbonden aan het Tilburgs In­

stituut voor Academische Studies (TIAS), is in september alweer aan haar derde jaar­ gang begonnen. Tot dusver was het aantal cursisten toereikend om de opleiding self­ supporting te houden. Ribbers en TIAS­ directeur drs. Nol Verhagen zijn niettemin blij met het advies van de commissie­Beek. 'Met een startsubsidie van de minister ko­ men we ruimer in onze financiële middelen te zitten. De ervaring leert inderdaad dat de cursu= in staat is zichzelf te bedruipen. Maar er waren toch altijd zaken waarvan je wist: die zouden eigenlijk ook moeten gebeuren, terwijl je er de tijd noch het geld voor had.' De subsidie zal hard nodig zijn om de kwali­ teit van de opleiding te vertiogen, denkt Rib­ bers. Verder is het onderhand hoog tijd om de marketing van het produkt ter hand te ne­ men, om de positie van de opleiding in de markt op peil te houden en waar mogelijk te versterken. Uit het persbericht maakt Verhagen op dat het ook de bedoeling is de TIAS­opleiding tot ED P­auditorte ondersteunen, dit onder de voorwaarde dat 'overleg plaats vindt met Amsterdam'. Om welke Amsterdamse op­ leiding het gaat, is Verhagen niet helemaal duidelijk: gaat het om de opleiding informa­ tiemanagement aan de UvA of om de EDP­ cursus aan de VU? Tot dusver zijn er overi­ gens geen contacten geweest met Amster­ dam, aldus de TIAS­directeur. (JD/HOP/LK)

INGEZONDEN MATSERTJES

^■" matsertjes ^ B " 'Matsertjes' kunnen enkel per ingevulde matser­ bon worden opgegeven bij de redaktie. Contant betalen. Tot 30 woorden kosten z e / 5,—. Tus­ sen 30 en 60 woorden f 10,—; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen.

Feestelijk afstuderen Het is 28 oktober. Een verwachtingsvolle groep mensen heeft zich verzameld voor ka­ mer B 602. Verschillenden hebben bloemen in de aanslag. Binnen zit, achter gesloten deuren een student vragen te beantwoorden naar aanleiding van zijn afstudeerscriptie. Er is weinig reden om twijfels te hebben over de afloop. De student heeft zijn studie in ruim 4 jaar tot een goed einde gebracht. Een zelf­ verzekerd type, die zijn verhaaltje ook weet te brengen. Eindelijk gaat de deur open en de afstudeerder stapt naar buiten. Even een diepe zucht bij hem. Zijn aandeel is geweest. Wat later komt de stagebegeleider van het bedrijf naar buiten. De vriendelijke man mocht verder niet bij de bespreking aanwe­ zig zijn. Hij is tevreden. Enkele minuten later wordt iedereen welkom geheten bij 'deze feestelijke gebeurtenis'. Een PhlIips­biBgelei­ der, die namens de vakgroep de stage heeft begeleid, krijgt het woord. Onder het mom van 'enkele levenslessen' start de man een " reeks van afbrekende kritiek. Nadat hij vindt dat zijn bijdrage voldoende is geweest, geeft hij het woord terug aan de vakgroepdocent. Deze vraagt voorgaande spreker ook nog iets inhoudelijks te zeggen over het werk­ stuk. Dit geeft hem de gelegenheid zijn tira­ de nog even voort te zetten. Geen positief woord komt over zijn lippen. De afstudeer­ der zakt wat dieper weg in zijn stoel. In de af­ gelopen maanden heeft hij deze man (slechts) enkele keren gezien, maar van de­ ze bezwaren was hij nog niet op de hoogte. Moeder zit met rode ogen te kijken. Als de~ ze kritiek echt waar is zou dat betekenen dat haar zoon nooit kan slagen! Als de docent het woord weer heeft, doet hij nog enkele vergeefse pogingen om de eer te redden. Sprekend is dat de afstudeerder conse­ quent, foutief, Johan genoemd wordt. Tenslotte dan de uitslag. De kandidaat is, natuurlijk, geslaagd. Na het zetten van de handtekening neemt de afstudeerder nog even het woord. In zorgvuldig gekozen woorden probeert hij tegengas te geven. De beste spreekbeurt van deze zitting. Wat hij juist niet vertelt spreekt boekdelen. Wel gro­ te lof voor de vriendelijke bedrijfsbegeleider. Na afloop van de zitting vergeet het verbou­ wereerde publiek een applaus te geven voor de prestatie van Johan. Misschien maar be­ ter zo. De verkeerde fjersoon zou zich aan­ gesproken kunnen voelen. Een goede vriend en vriendin van Johan twijfelen even maar stappen dan resoluut op de begeleider af. Ze zijn echt gloeiend en een discussie volgt. Na­ tuurlijk wordt er tijdens de borrel nog even over gepraat. De Philips­begeleider laat zich niet zien. We moeten de vertoning maar snel vergeten. Het belangrijkste voor jou, Johan, is dat je prima geslaagd bent. Ikzelf moet nog slachtoffer worden... Joos Nijtmans

WINTERSPORTPRET: Een week halfpension bij de Rotterdamse Studenten Ski & Alpenclub in Zeil am see voor ƒ 195,—, busretours, 100 bestemmingen vanaf ƒ 99,—. Folder: bel 010-4130220. BRIDGEN ZONDER ROKEN: U kunt in Tilburg rookvrij bridgen, onder deskundige wedstrijdleiding. Op: maandagavond 7.45-11.30 uur. In: Wijkgebouw 't Sant, Beneluxlaan 74. Voor info: 676816 of 670250. WINTERSPORT: We hebben twee 10-daagse reizen georganiseerd. De eerste reis gaat naar Sarntal (I). Voor/ 580,— hebjedebus,gasthofo.b.v. halfpension, skipas, skiles en ski/schoenhuur. De andere reis gaat naar het bekende Franse skigebied Les Arcs met 150 km pistes. Bus, skipas en een comfortabele 5 pers.studio uitgevoerd met ligbad en kitchenette voor / 449,—. Halfpension is mogelijk. Vertrek 27 jan. 19.00uur. Inl. en inschrijving op ma. 11.00-12.00 uur en di. 12.00-13.00 uur of bel: Jenny 367297 of Yvon 359531. BURO VOOR TEKSTVERWERKING: Uw scripties (doctoraal e.a.) worden met zorg verwerkt. Indien gewenst met getekende geheimhouding ten aanzien van de inhoud; Het uitwerken van rapporten e.d.; Alsmede voor 'haast' opdrachten die gisteren al klaar hadden moeten zijn! Tekstverwerking met WordPerfect en laserprinter. Studenten tarief: / 7,50 per uur; / 1,75 per pagina per uitdraai. Informatie: Euro MB, 073-14.55.08 's-Hertogenbosch. GEVRAAGD: Medewerk(st)er voor de Wetswinkel Geldrop. Telefoon: 040-852705. B.S. MERCURIUS: B.S. Mercurius organiseert op 8 november a.s. een lezing over de problematiek bij schuldenconversie en de rol die de N.M.B, hierin speelt. De lezing wordt verzorgd door de heer Venema en zal gehouden worden in AZ 117 om 20.00 uur. De toegang is gratis. TYPEN, TEKSTVERWERKING: Scripties, rapporten e.d. snel verwerkt, moderne apparatuur, professioneel uitgeprint. Ook fotokopieren mogelijk. Tel.: 013-347691. TE KOOP: Ford Escort 1.3 L, Bj'77 met trekhaak en radio, in goede staat. Prijs n.o.t.k. Tel.: 013-672942, kamer 2. Uitlaat, remmen voor- achter en oliefiher recent vernieuwd. FISCALE RECHTSHULP: Stichting Fiscale Rechtshulp Sittard zoekt nieuwe medewerkers. Geïnteresseerden kunnen vrijblijvend bellen: 045-256499 na 18.00 uur. SKILIFE: Sneeuwvakanties op je life geschreven. Skiën tot aan de deur van je appartement of hotel. In uitstekende sneeuwoorden (bv. 26 skiliften) voor nog minder dan je basisbeurs!! Prijs incl. reis, voll pension (hotel) en skipas. Nieuwsgierig? Bel 013637259 (Antje) of 03430-16572 óf neem de Light Blue folder mee uit de Red Box (glazen gang geb. A) STUDENTEN SKI-REIZEN: Dit jaar goedkoper dan ooit naar Mallnitz (Oostenrijk) en Bruneck (Italië). Een 10 daagseskivakantie in Mallnitz (echt idyllisch Oostenrijks ski-oord) voor slechts / 479,—. Een 10 daagse-skivakantie in Bruneck (super skigebied) vanaf/ 495,—. Vertrekdata 27 jan. '89 en 10 mrt. '89. Voor informatie en boekingen, 's avonds Paul Smeets, tel.: 013-360997 of overdag bij Sportief, Koningsplein 214, tel.: 013-433960.

COLOFON

WINTERSPORT/N.U.S.K.: Wil je gezellig en goedkoop met een leuke groep skiën? Wij bieden je een 1 O^daagse reis aan in het sneeuwzeker Luttach (N-Italie). Je kan dan aan de Nederlandse Universitaire Ski Kampioenschappen meedoen, die open staan voor studenten en medewerkers, zowel beginners als gevorderden. Dit wordt uitgezonden bij Veronica Sport! We vertrekken op lOmaart. Verblijf in hotel op basis van halfpension, vervoer per luxe touringcar, skipas, annuleringsvoorziening, en garantiefonds reisgelden voor slechts/ 525,—. Niet alleen goedkoop, maar ook ontzettend gezellig, want zowel voor de reis als de N.U.S.K. geldt dat gezelligheid voorop staat. Wil je meer weten of boeken, bel na 18.00 uur: René: 013-674951; Paul: 013-563429; Karo: 013-426824.

organiseert op woensdag 9 november een theaterreis naar de voorstelling in Brussel van het totaalspektakel

suzosuz

SOCRATES-FILM: The Breakfast Qub, een film over vijf jonge mensen die een ding gemeen hebben: een hardgrondige hekel aan school. Met de filmmuziek van The Simple Minds, een kanjer van een film. Te zien op dinsdag 8 november om 20.30 uur in CZ 101. Onvergetelijk!

van de bekende groep uit Barcelona

AFSTUDEREN? Villa de Vier Jaargetijden: een unieke gelegenheid voor stijlvol afstuderen in het hart van Tilburg. Borrelen, dineren en feesten tegen speciaal studententarief. Noordstraat 36, tel.: 013-367527.

mvi^

DRIE MAANDEN AMERICA!!! 9 Weken werken in zomerkamp + 1 tot 6 weken vrij rondreizen. IncI. retourvlucht, visum, verzekering, zakgeld (£ 150-/ 450). Kosten:/ 400,—. Eisen: 18-35 jaar, engels spreken, beschikbaar juni t/m aug./sept. Info: A.T. Camp America, tel.: 04780-88074, Postbus 107, 5800 AC Venray. SOCRATES-FILM: D i 0 8 / U : Breakfast Club Di 22/11: The Mission Di 06/12: Under Fire Di 20/12: Merry X-mas mr. Lawrence Aanvang: 20.30 uur. Plaats: CZ 101. Prijs/ 2,50 (Plato-leden)//3,00. VERHUIZEN: Goed en voordelig verhuizen/iets te vervoeren binnen en buiten Tilburg, ook 's avonds en in de weekends. Verlengde Mercedes-bus met chauffeur. Tel.: 358278. TE KOOP: 5 zit elementen, zwart/rood, moderne stijl. Telefoon: 04258-1695. VAKANTIE: 4, 6 en 11 weekse karapeertrektochten per truck door West-Afrika en de Sahara. Reizen door Savaime, regenwouden woestijn. Vertrekdata 1/12, 1/1 en 1/2/1989. Interesse? Bel 'Explorer' tussen 19.00-21.00 uur: Tel.: 020-255424. VERTAALWERK: Native speaker, academicus en beëdigd vertaler, vertaalt al uw artikelen, scripties etc. in of uit het Engels m.b.v. wordperfect, ook correctie. Drs. P.E. Davies, tel.: 030-552695. TE KOOP: Complete discotheek. Inlichtingen: Guido Aerts, tel.:013-365909. JEZUÏETEN

HOUDEN OPEN HUIS Midden in kerk en wereld uitkomen voor je geloof God zoekend in mensen en levend als gemeenschap van Jezus in internationale samenwerking. Dat proberen Jezuïeten, al 450 jaar. Wat hen bezielt? Waar ze voorstaan? Hierover en over hun opleiding praten jonge jezuïeten met leeftijdgenoten. Om kennis te maken. ZATERDAG 19 NOVEMBER 10.30 -17 UUR IGNATIUSHUIS, HOBBEMAKADE 51 AMSTERDAM (bij Rijksmuseum, tram 16) Kom jij ook? Even bellen: 020-798207

Univers

TH EATER WINKEL ZUIVER NYLON BIJZONDERE PROJECTEN

LAfUM del

vertrek Tilburg 18.(X) uur aankomst Tilburg 00.30 uur reis + entree f 35, — vraag infofolder 013 671184

univers

tilburgs universiteitsblad (voorheen tilburgs hogeschoolblad) redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela van schendel (assistente) michel knapen medewerkers han von den hoff, Caspar janssen, gerard rutten, jutta chorus, monique mulder, nicole van overmeir, paul van dijk, peter van zoest columnisten t aarts, i boelhouw/er, c van diek p kop, k soudijn samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter) dr h van erp, prof dr j I goedegebuure, prof dr p ruys, m ackermans (adviseur), drs th schou r lazaroms, g siegelaer officiële mededelingen afd interne communicatie cartoonist ad van haandel advertenties angela van schendel kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor univers) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer B 12 en B 13 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsveffoand hoger onderwijs persbureau (hop) waarbij verde aangesloten ad vaivas (vu amsterdam), cursor (eindhoven), delta (delft), folia (uv amsterdam), ku nieuws (nijmegenl mare (leiden), observant (maastricht), u blad (utrecht), uk (groningen) en universiteitsblad (twente) druk drukkerij em de jong bv, baarle nassau abonnementen voor niet-universiteitsleden ^30,— per jaargang 4 november

I

Psychologen ruziën over bijzondere leerstoel

'Van Leer en apartheid passen goed bij elicaar' Kan de universiteit - direct of indirect - relaties aanknopen met een bedrijf dat vestigingen heeft in Zuid-Afrika? Nadat eerder Olivetti en Shell de aanleiding vormden tot heftige discussies binnen de KUB, is het nu de Van Leer Foundation die de gemoederen van vooral de psychologen verdeeld houdt. Deze internationaal hoog aangeschreven stichting wil namelijk graag een bijzondere leerstoel in Tilburg. Maar de Van Leer Foundation wordt gefinancierd door de Amstelveense multinational Van Leer B. V., een verpakkingsconcern met negen vestigingen in Zuid-Af rika. Op 21 oktober vergaderde de vakgroep 'Toegepaste Psychologie, Toegepaste Sociale Psychologie en Cultuurwetenschappen' over de instelling van een bijzondere leerstoel 'De ontwikkeling van het jonge kind in gemeenschapsverband' vanwege de Van Leer Foundation. Het College van Bestuur van de KUB wilde van de psychologen weten hoe zij over een dergelijke nieuwe parttime hoogleraarspost denken. Algauw kwamen de politieke implicaties van dit voorstel aan de orde. De Van Leer Foundation wordt namelijk geheel gefinancierd uit de winsten van de Koninklijke Emballage Industrie Van Leer B.V., een multinational die onder meer inZuid-Afrika opereert. De vakgroep kwam er niet uit. Een voorstel om de leerstoel resoluut van de hand te wijzen haalde geen meerderheid. Uiteindelijk werd besloten om eerst een uitspraak van de universiteitsraad af te wachten. Het lijkt erop dat het bestuur van de sociale faculteit met deze afwachtende houding echter geen genoegen wil nemen. Men heeft geweigerd om deze boodschap aan het universiteitsbestuur door te sturen en heeft de vakgroep gevraagd alsnog op korte termijn een oordeel te geven over de inhoud van het voorstel. Het College van Bestuur is van de ontstane patstelling nog niet op de hoogte gebracht. Kennelijk wil de faculteit de besluitvorming over deze kwestie zoveel mogelijk in eigen hand houden. Er is een informele commissie in het leven geroepen die schot in de zaak moet brengen. Voor- en tegenstanders zijn het erover eens dat de Van Leer Foundation op zichzelf een zeer respectabele instelling is, die goed werk verricht voor allerlei kansarme groepen vooral in de Derde Wereld. De stichting werd in 1949 opgericht met een brede humanitaire doelstelling en heeft zich sinds de jaren zestig toegelegd op de ondersteuning van ontwikkelingsprojecten voor 'sociaal en cultureel achtergestelde kinderen van nul tot

acht jaar'. Volgens de Tilburgse ontwikkelingspsycholoog prof. dr. J. M. van Meel kan zijn vakgroep erg veel leren van de praktische kennis en ervaring die de Van Leer Foundation in huis heeft over de sociale omstandigheden waarin kinderen in alle landen van de wereld opgroeien. Hij ziet in een bijzondere leerstoel een uitgelezen mogelijkheid om die 'enorme know-how' naar Tilburg te halen. Van Meel: 'Wij moeten ons volgens afspraak met Nijmegen als studierichting vooral gaan oriënteren in de sociaal-psychologische richting. De know-how van de Van Leer Foundation sluit daar wonderwel op aan.' Het was dan ook Van Meel die aan het College van Bestuur het voorstel deed om een vooraanstaand medewerker namens de Van Leer Foundation als bijzonder hoogleraar aan de sociale faculteit voor te dragen. Dat werd, zo blijkt uit de wandelgangen, dr. N.J.A. van Oudenhoven, overigens een persoonlijke kennis van de Tilburgse hoogleraar.

weten of de huidige ontwapeningsgesprekken het gevolg zijn van de vredesdemonstraties of van de dreiging de raketten toch te plaatsen.' Volgens van Meel is er geen enkel doel gediend met afwijzing van de bijzondere Van Leer-leerstoel. 'De kritiek op het voorstel komt van mensen die niet verantwoordelijk zijn voor onze opleiding. Zij hebben gemakkelijk praten. Afwijzing draagt niet bij tot de opheffing van het apartheidsregime. Watje verliest is het contact met een prima stichting die veel kan betekenen voor ons onderwijs en onderzoek. Je zou jezelf benadelen zonder er iemand anders mee te helpen.' Een psycholoog die daaranders over denkt is dr. J.M.H, van de Koppel, lid van dezelfde vakgroep als Van Meel en vertegenwoordiger van de fractie Onafhankelijk Appèl in de universiteitsraad. Hij heeft de afgelopen weken materiaal verzameld over zowel het bedrijf als de stichting Van Leer en zijn conclusie luidt dat het bedrijf in Zuid-Afrika een actief beleid voert 'dat strookt met het beleid van het apartheidsregime'. Vorig jaar no-

VERVELEND Van Meel noemt de |X)lltieke discussie die nu is losgebrand 'een vervelende zaak'. De emoties zijn hoog opgelopen en de persoonlijke verhoudingen hier en daar vertroebeld geraakt. Van Meel kan weinig begrip opbrengen voor zijn tegenstanders die vinden dat de faculteit geen leerstoel mag bekostigen met 'bloedgeld' uit Zuid-Afrika. Van Meel: 'Van Leer B.V. zit net als Philips, Shell en Unilever al tientallen jaren in ZuidAfrika. Het bedrijf houdt zich aan de internationale afspraken. Kijk, het verschil van mening schuilt natuurlijk niet in de visie op het apartheidsregime: iedereen is er voor om dat af te schaffen. Maar hoe bespoedig je dat proces? Moet je blijven of weggaan? Daarover wordt verschillend geoordeeld. Een soortgelijke discussie is gevoerd over de kruisraketten: brengt plaatsing de wereldvrede dichterbij of juist niet? We zullen nooit

Prof. Van Meel: weinig begrip voor tegenstanders die vinden dat de faculteit geen leerstoel mag belcostigen met 'bloedgeld' uit Zuid-Afrika.

vember kwam de Zuidafrikaanse dochter Amalgated Plastics Industries nog in opspraak doordat het zeventig stakende zwarte arbeiders had ontslagen. Van de Koppel: 'Van Leer krijgt overheidssteun omdat men met vestigingen in de thuislanden inspeelt op de decentralisatiepolitiek van de regering. Het bedrijf levert onder meer olievaten aan het Zuidafrikaans leger. Nee, ik heb de oprichter van de Foundation en de B.V., Bernard van Leer, altijd gekend als een luisterrijke kerel, een vent met allure. Maar dat Van Leer en apartheid zo goed bij elkaar pasten, dat heb ik nooit geweten.'

UTRECHT Van de Koppel ontdekte ook dat eerdere onderhandelingen over een Van Leer-leerstoel aan de faculteit sociale wetenschappen van de Rijksuniversiteit Utrecht op niets uitliepen wegens de connecties van het bedrijf met Zuid-Afrika. Directeur Willem Welling van de Van Leer Foundation bezwoer toen bij hoog en laag dat het concern geen enkele invloed kan uitoefenen op de activiteiten van de stichting en dat de Foundation niet moet worden vereenzelvigd met de vatenfabriek. Feit is wel dat de curatoren van de stichting dezelfde personen zijn als de commissarissen van het bedrijf. De mogelijke oprichting van een Van Leerleerstoel wordt extra bemoeilijkt doordat meteen een kandidaat naar voren is geschoven. Sommigen twijfelen aan de wetenschappelijke staat van dienst van Van Oudenhoven, een man uit de praktijk die door Univers-columnist Soudijn een 'in wetenschappelijk opzicht echte lichtgewicht' is genoemd. Ook heerst er ergernis over de 'regentenmentaliteit' waarmee is geprobeerd de politieke kanten van deze benoeming buiten spel te houden. Tenslotte is er verbazing over het feit dat prof. Van Meel heeft geschreven over het bestaan van een formele band tussen de Unesco en de Van Leer Foundation, terwijl die band volgens naspeuringen van van de Koppel er niet is, 'zelfs niet in de zin dat de Foundation fondsen zou verstrekken' aan de Unesco. Het College van Bestuur van de KUB wacht intussen het oordeel van faculteit en vakgroep af. Het heeft laten weten dat het niet zal overgaan tot het inwinnen van informatie bij het Komité Zuidelijk Afrika. Het laatste woord zal toekomen aan het Stichtingsbestuur dat een bevoegdverklaring voor het bijzonder hoogleraarschap moet afgeven. (TG)

Universiteitsraad accoord met auditorenregeling De universiteitsraad is vorige week donderdag unaniem accoord gegaan met de door het college vastgestelde auditorenregeling. Studenten die de inschrijvingstermijn overschrijden kunnen in sommige gevallen aanspraak maken op een financiële tegemoetkoming. Het auditorenfonds is een regeling van de KUB die door de invoering van de Harmonisatiewet aangepast moest worden. Studenten die wegens 'bijzondere omstandigheden' niet binnen de termijn van zes jaar afstuderen, en een causaal verband daartussen kunnen aantonen, kunnen aanspraak maken op financiële ondersteuning. Dit geldt alleen als de omstandigheden zich na één september 1988 hebben voorgedaan. Zij kunnen van het verhoogde collegegeld na het afstuderen een bepaald bedrag terugkrijgen, net als reguliere studenten. Ook kunnen auditoren leningen afsluiten bij banken meteen verlaagd rentetarief. Studenten die

Univers

vertraging hebben opgelopen door tijdens hun studie functies vervuld te hebben in bestuursorganen van de KUB of vanstudentengroeperingen, kunnen de rente die zij bij de banken betalen vergoed krijgen. Studenten die door overmacht (ziekte, familieomstandigheden) niet binnen zes jaar afgestudeerd zijn, kunnen een extra financiële vergoeding krijgen gelijk het bedrag dat zij aan beurs zouden krijgen. De hoogte ervan is afhankelijk van de middelen die het auditorenfonds ter beschikking staan. Het fonds is 300.000 gulden groot. Naar verwachting is dit voldoende om de aanvragen te honoreren.

Het besluit van de universiteitsraad tjetekent dat de collegegelden van contract-toehoorders aangewend worden voor de terugbetaling van het collegegeld voor auditoren. Mochten er tekorten ontstaan bij de terugbetaling van collegegelden dan zal het college andere dekkingsvoorstellen aan de universiteitsraad voorleggen. Een amendement dat het college vraagt om geld beschikbaar te stellen voor auditoren mocht de minister besluiten dit niet te doen, werd doordat de stemmen tweemaal staakten automatisch verworpen. De regeling voorziet in een paragraaf dat de KUB ontslaat van verplichtingen als de minister geen geld voor auditoren beschikbaar stelt. 'Ik weiger vooraf te zeggen dat het een recht is', aldus collegelid J. van Berkom tijdens de raadsvergadering. Wel zal het college een 'positieve grondhouding' aan de dag leggen als de minister geen gelden beschikbaar stelt. Wel werd een motie van de studentenfracties PSF en VIP met zestien tegen acht

stemmen aangenomen. Hierin vraagt de raad om de eis te laten vallen dat studentengroeperingen over minstens honderd leden moeten beschikken wil een bestuursfunctie recht geven tot aanspraak op de auditorenregeling. De eis frustreert volgens de indieners de oprichting van nieuwe studentengroeperingen en dupeert verenigingen aan de kleinere faculteiten. Daarbij vinden zij de eis dat een student gemiddeld twintig uur per week bestuurlijk actief is geweest voldoende. Het college beraadt zich over de motie. E. van den Akker van de Progressieve Studentenfractie merkte op dat de Amro-bank verschillende tarieven hanteerde voor studenten uit de verschillende studierichtingen. Hij vroeg het college dit niet te accepteren. Van Berkom beloofde dat hij de 'huisbankier' daarop zal aanspreken. 'Wij wensen niet dat er op dat punt gediscrimineerd wordt', zei hij. (GR)

4 novennber 1988

K

Presentatie scenario's over taal<belasting leraren Op donderdag 27 oktober heeft minister Deetman de drie scenario's in ontvangst genomen, die alternatieve voorstellen inhouden over de aanpak van de werkdruk op leraren. De beleidsscenario's zijn opgesteld door het IVA, het Instituut voor SociaalWetenschappelijk onderzoek van de KUB. Het IVA heeft vijf jaar gewerkt aan dit OTOproject (Onderzoek Taak en Organisatie), dat de taakbelasting van leraren in het voortgezet onderwijs in kaart bracht. Aan het onderzoek hebben 13.000 leraren en 1600 scholen deelgenomen. Uit de onderzoeksgegevens, die in november '87 bekend werden gemaakt tijdens het congres 'Leraar tot (w)elke prijs', bleek dat leraren gemiddeld elf procent meer werken dan de maandelijkse loonstrook zou doen vermoeden. Een kwart van de docenten zou zich 'zwaar belast' voelen door het werk. In het scenario dat de visie van de onderzoekers weergeeft wordt gepleit voor de invoering van een veertigurige werkweek in het onderwijs en er worden maatregelen gesteld die extra geld kosten. Het voorstel van een reductie naar 40 uren is echter voor de onden/vijsvakbonden onbespreekbaar. Zij vragen betaling voor de gewerkte uren. Met het tweede voorstel -extra geld- heeft Deetman de grootste moeite. Bij de presentatie van de drie verschillende scenario's heeft Deetman gezegd dat de scholen zelf het probleem van de overbelaste leraren moeten oplossen. Daartoe wil hij regels afschaffen, want 'extra regelgeving geeft scholen de kans zich daar achter te verschuilen', aldus de minister. Binnenkort komt Deetman wel met gedetailleerde voorstellen die het personeelsbeleid in het onderwijs moeten verbeteren, maar extra geld wil hij daar niet voor uit trekken. (MK),

Studentenroeiers Vidar op naar WK Helaas kon de KUB geen olympische medailles binnenhalen en daarmee in de wervingscampagne uitpakken, zoals andere universiteiten dat deden. Maar er is goed nieuws op het sport- en PR-front. Twee leden van de Tilburgse studentenroeivereni-

M a a t houden in automatisering

De introductie van computers heeft de verleiding geschapen voor een ongeremde ontwikkeling in de richting van grootschalig opgezette projecten voor beleid en beheer. Het management van overheidsorganisaties worstelt met de vraag op welk niveau informatiseringsprojecten nog net aanvaardbaar zijn. Zo bleek dat de Rotterdamse walradar, een geautomatiseerd systeem dat het scheepvaartverkeer op de Nieuwe Waterweg zou begeleiden niet functioneerde. Prof. dr. ir. G. Nielen, hoogleraar Informatica aan de KUB werd gevraagd uit te zoeken waar-

om dit systeem onbeheersbaar was. Volgens Nielen was het systeem simpelweg te groot. Hij stelde voor om de oorspronkelijke bouwplannen in zes blokken te splitsen. Minder efficiënt, maar het werkt wel. Op een gelijkwaardige manier heeft men zich volgens prof. Nielen vergist in de mogelijkheden van de computer van de Dienst Studiefinanciering te Groningen. Op vrijdag 28 oktober organiseerde de Vereniging voor Bestuurskunde een congres op de KUB over deze problematiek. Op de studiedag 'Maat in automatisering; de keuze

Prof. dr. R. in 't Veld, een van de inleiders op het congres, neemt het woord.

-ging Vidar gaan twee andere Vidarleden trainen zodat er vier kandidaten geplaatst kunnen worden in de Nederlandse groep roeiers 'lichte 8' (formatie van acht) voor het W K van het volgend seizoen. De twee 'trainers' werden eerder geplaatst in de Nederiandse lichte 8 op de Wereldkampioenschappen in Milaan van augustus j l . . Nederland behaalde daar de zesde plaats in de finale. Initiatiefnemer voor de formatie van een nieuwe Nederlandse roeigroep was de Nationale Roeibond. Toen Vidar als een van de

vele Nederlandse roeiverenigingen werd aangeschreven trainden Paul Pry en Peter Klomp hard om geplaatst te worden. Zij werden gekozen. Peter Klomp als roeier en Paul Pry als reserve. Pry is wel te spreken over de plaats die de Nederlandse groep in de finale veroverde. 'Die plaatsing hadden we niet verwacht. Het is een vrij onervaren ploeg, andere landen varen al vier tot vijf jaar in WKfinales', aldus Pry. Momenteel leiden Klomp en Pry twee andere Vidar-leden op. Vidar kent evenwel een groot verioop en dus weinig roeiers van ni-

veau. Over de twee opgeleiden, Arthur Brouns en Menno Blewanus, is Pry hoopvol: 'Het zijn beiden lange roeiers en ze zijn gemakkelijk bij te vormen.' Hoewel Brouns nog maar één overwinning heeft behaald en .Blewanus vier (Klomp en Pry mogen zelf bogen op acht overwinningen) zullen ze de eerste wedstrijd met Klomp en Pry over twee weken in Amsterdam roeien. Enkele weken later vinden de eerste selectieprocedures voor het Nederlandse WK-team plaats. (NvO)

Geachte Collega's

Een brief die zo begint en toch van het College van Bestuur Icomt, dat voorspelt niet veel goeds. Ze hadden het nog een week/e geheim willen houden, maar iemand had per ongeluk de plaatselijke krant gebeld, vandaar dat ze de a/spraak gewoon door lieten gaan, maar de brief eerder hadden verzonden. De verrassing was er dus af maar de belangstelling leed daar niet onder. Net als twee jaar geleden waren de Minister en het Parlement heel onaardig geweest over het budget, en evenals twee jaar geleden heeft het College van Bestuur in haar wijsheid besloten zich daar knarsetandend bij neer te leggen en de rekening bij de Sociale Faculteit te deponeren. Ook twee jaar geleden waren we roomser dan de Paus: de Nijmegenaren hebben zich aan het hele Convenant niets gelegen laten liggen en kondigden dat al tijdens de onderhandelingen aan. Tilburg daarentegen heeft diep in eigen vlees gesneden: wij waren braaf en we hoopten vurig dat we er later in eeuwigheid voor zouden worden beloond. Een paar weken geleden staakten de specialisten, over de ruggen van de patiënten, om de gezondheidsUnivers

van de schaal van informatiseringsprojectenen systemen' werden aan de hand van praktijkervaringen in het bedrijfsleven en het openbaar bestuur criteria en oplossingen gegeven voor concrete informatiseringsprojecten, waar de schaalproblematiek van doorslaggevende betekenis is. Op deze dag vonden zo'n zeventig belangstellenden de weg naar de aula.

zorg. Stel dat wij eens een tijdje geen examens of tentamens zouden afnemen. Dat zou minder ingrijpend zijn dan de zondagsdiensten van de dokters, maar het gaat dan ook om aanzienlijk minder geld. Tilburg zou zijn brave imago verliezen. Begrip voor tegenvallende aardgasbaten is niet de beste basis om Tilburg overeind te houden. Intern is het imago wat minder braaf. De Minister kort naar rato, maar het College van Bestuur wil de Sociale Faculteit, voor de tweede keer in twee jaar, de rekening laten betalen, niet geleidelijk en met meer schade dan nodig is. Aan de onderzoeks- en onderwijsplannen van weleer hebben we nog traumatische herinneringen; zullen ook hier vakgebieden verdwijnen waarvan de visitatiecommissie later zal zeggen dat ze noodzakelijk zijn? Wiens gedijferentieerde visie op de sociale wetenschap krijgen we door de strot gewrongen? Wie zit er als sociologisch deskundige in de Werkgroep; de Decaan, de twee secretarissen, DEA en DPZ, en de Rector.' Hebt U wel eens een tegenvoorstel ingediend bij De Moor? Wat mag men verwachten van iemand die zegt, ten overstaan van mensen die binnenkort op straat zullen staan met als enige zekerheid dat ze nooit meer een baan zullen krijgen, dat hij zich prettig gekieteld voelt door de opmerkingen van een populaire stukjesschrijver? Of van iemand, die zich aankondigt als vice-voorzitter van het College, maar zich bij al zijn praal niet realiseert dat alle Colleges van Bestuur tesamen nog nooit in staat zijn geweest iets uit te doen tegen de ministeriële houwdegen? Van energieke smoelen die, volstrekt in strijd met de boodschap, blij lijken ook eens een karwei te mogen klaren? Van iemand die denkt een vraag te kunnen beantwoorden met de output van een boekhoudmachine? Die nog even niet aan Lubbers III wilde denken? Onze belangenbehartigers zijn al lang niet meer braaf en beminnelijk. Het schijnt vroeger de gewoonte geweest te zijn om de brengers van slecht nieuws over de kling te jagen. Terecht, want ze doen weinig om de aangekondigde malheur te voorkomen, ze bieden zich aan als boodschapper en zijn zelf aan het gevaar ontsnapt: bij het spinnen van het garen namen ze geen risico. Alle partijen zouden erbij gebaat zijn als het imago naar binnen aanzienlijk verbeterde, en de beminnelijkheid naar buiten mag wat minder aandacht krijgen. 4 novennber 1988

'Jnivers

Afstuderen mag niet meer

Economische Faculteit heeft gebrek aan begeleiders De Economische Faculteit is uit tiaar voegen aan liet barsten. De toenemende studenteninstroom kon nog ven/verl<t worden zolang in de eerste studiejaren vrijwel alleen colleges gevolgd moesten worden. Nu er echter een steeds grotere groep moet gaan afstuderen blijkt dat er onvoldoende begeleiders zijn. De vakgroep Bedrijseconomie heeft onlangs besloten een stop in te stellen op afstudeerders voor de sectie Organisatie van de onderneming. Drie jaar geleden speelde eenzelfde probleem bij de sectie Organisatie. Ook toen waren er meer afstuderende studenten dan begeleiders en weigerde de sectie er nog meer aan te nemen. Pas toen gedreigd werd met ontslag en er tijdelijk extra begeleiders aan de sectie werden toegevoegd, werd de stop opgeheven. De faculteit meende destijds dat de grote vraag naar afstuderen bij Organisatie uitsluitend werd veroorzaakt door de overgangsfase van oude structuur naar tweefasenstructuur. De problemen zouden dan ook tijdelijk zijn. Inmiddels is echter duidelijk geworden dat de problemen structureel van aard zijn. Er willen gewoon meer studenten afstuderen op Organisatie dan verwacht was (100 in 1988). Daarbij komt dat het verloop binnen de sectie erg groot is. Er zijn op het ogenblik enkele vrije plaatsen die nog niet zijn opgevuld. De druk op de overblijvende sectieleden wordt daardoor steeds groter. Om die last te verlichten werd gezocht naar zgn. externe begeleiders. Mensen die al meer dan twintig jaar in de praktijk met Organisatie bezig zijn worden aangezocht om de begeleiding van een student op zich te nemen. Op het ogenblik studeren zo'n dertig studenten met een dergelijke begeleider ^ af. Die externe begeleiders moeten natuurlijk wel betaald worden, en hoewel de bedragen daarvoor niet echt hoog zijn, kunnen de

kosten bij een groot aantal afstudeerders behooriijk oplopen. En geld vormt nu juist de kern van het probleem. Prof.dr.S.W. Douma, hoofd van de sectie en hoofd van de vakgroep Bedrijfseconomie, constateert dat de situatie op het ogenblik muurvast zit: 'De enige oplossing is onmiddelijk twee mensen vast in dienst te nemen die niets anders doen dan het begeleiden van studenten bij het afstuderen maar daar is geen geld voor beschikbaar. Op deze manier kan het echt niet verder. Je kunt niet van mensen verwachten het werk van twee te doen. Dat kan niemand lang volhouden en zou ten koste gaan van de kwaliteit van het onderwijs.' De dupe van de hele situatie is ondertussen de student. Op het ogenblik wil de sectie Organisatie pas studenten voor afstudeerbegeleiding aannemen op het moment dat een andere student afstudeert. De student echter heeft het recht om vrij een richting te kiezen waarin hij of zij gaat afstuderen. Professor Douma:'Dat recht erkennen wij natuurlijk, maar het heeft op dit moment geen enkele inhoud. We beschikken niet over de mogelijkheden hen van dat recht gebruik te laten maken.' Studenten die bij Organisatie willen afstuderen komen nu op een wachtlijst te staan. Ze kunnen daarbij echter in problemen raken omdat de duur van hun studie gaat uitlopen.

De enige mogelijkheid voor hen lijkt dan ook een andere afstudeerrichting te kiezen. Erik Boerstoel, student en lid van zowel studierichtingscommisie Bedrijseconomie als faculteitsraad Economie, weet van minstens één student dat hij door de problemen bij de sectie Organisatie zijn geoorloofde studieduur heeft overschreden. In de studierichtingscommissie stelde hij onlangs de zaak aan de orde. Namens de sectie Organisatie werd toen meegedeeld dat er niet voldoen-

de capaciteit was en namens de faculteit dat er niet voldoende geld was. Boerstoeh'Bij navraag bleek echter dat de capaciteit van de vakgroep Bedrijseconomie ruim voldoende is. De capaciteit wordt bepaald door het aantal studenten dat in het vorafgaande jaar is afgestudeerd en bij de laatste berekening bleek er bij Bedrijfseconomie zelfs een overbezetting te zijn. Het moet toch mogelijk zijn om dan binnen de vakgroep te gaan schuiven. Als de sectie te weinig mensen heeft en de totale vakgroep te veel, kan het toch niet moeilijk zijn daar een oplossing voor te vin-

den'. Indien de situatie op korte termijn niet opgelost is, wil Boerstoel ook in de faculteitsraad het probleem naar voren brengen. 'Ik moet eerst nog uitzoeken in hoeverre de faculteitsraad daadwerkelijk de sectie kan dwingen om de stop op te heffen, maar er móet gewoon op korte termijn een oplossing komen.' Intussen blijven de daadwerkelijke activiteiten om het probleem op te lossen beperkt tot uitgebreide briefwisselingen. Een gedupeerde student heeft een brief aan het faculteitsbestuur geschreven om zich te beklagen, het faculteitsbestuur schreef daarop naar de vakgroep om opheldering te vragen. De vakgroep schreef terug om uit te leggen dat er te weinig mensen zijn, daarop schreef het faculteitsbureau weer om te vertellen dat de capaciteit voldoende moet zijn. Ondertussen heeft de studierichtingscommissie ook nog eens naar het faculteitsbestuur geschreven om de zaak spoedig uit de wereld te helpen. Het faculteitsbestuur onderneemt in deze zaak echter nog meer. Decaan Ribbers: 'Een tijd geleden waren er capaciteitsproblemen onder andere bij de sectie Organisatie. Er is toen extra geld beschikbaar gesteld om mensen bij externe begeleiders te laten afstuderen. Nu dat niet afdoende blijkt te zijn bekijken we opnieuw of de capaciteit van de vakgroep Bedrijfseconomie in haar totaal daadwerkelijk voldoende is. Als dat zo is, moet de zaak binnen de vakgroep zelf worden opgelost'. Over eventuele pressie van de zijde van de faculteit wilde de decaan nog niet spreken. Voorlopig lijkt het op een patstelling en kunnen studenten Bedrijfseconomie niet te veel hoop vestigen op de afstudeermogelijkheden bij Organisatie van de Onderneming. (HvdH)

Vanwege omstreden benoeming iioogleraar

Beroepsdekanaat economische faculteit ter discussie De universiteitsraad heeft vorige week donderdag een motie aangenomen waardoor het beroepsdekanaat van de economische faculteit aan een zijden draadje is komen te hangen. Dit vanwege de omstreden benoemingsprocedure van de voormalige dekaan prof. dr. P. Ribbers tot full-time hoogleraar Bestuurlijke Informatiekunde aan de faculteit. De motie wil voor de begroting 1989 het dekanaatschap 'ter discussie' stellen. De motie is ingediend door de Progressieve Studentenfractie (PS F) en werd met zestien stemmen voor, vier tegen en vijf onthoudingen aangenomen. De manier waarop de economische faculteit recentelijk is omgesprongen met het beroepsdekanaat dmist in tegen de doelstellingen van de professionalisering van het management, aldus de motie. Daarbij noopt de krimpende financiële situatie tot prioriteitstelling. Bij de vaststelling van de begroting wil de raad 'de gelden ten behoeve van de post professionalisering management voor de FEW opnieuw ter discussie te stellen', aldus de motie. G. Riemen van de fractie PS F stelde tijdens de vergadering van de universiteitsraad, die vlak voor de aanvang openbaar verklaard werd, dat de professionalisering van het management aanvankelijk bedoeld was voor alle faculteiten. Maar onder druk van het financieringstekortwerd een beroepsdekaan alleen bij de economen ingevoerd. Vanwege de recente berichten van extra tekorten bij de KUB wil hij de gelden voor de beroeps-

Univers

dekaan ter discussie stellen. 'Als de motie wordt aangenomen dan weet de economische faculteit dat zij op dit moment geen dekaan zal kunnen benoemen', aldus Riemen. Hij stelde dat het beroepsdekanaatschap als 'opstapje' heeft gediend om een hoogleraarsplaats in te kunnen nemen. B. Taken van de fractie Vinger in de Pap (VIP) nam dezelfde omschrijving in de mond. 'Je zou het ook gesjoemel kunnen noemen', zei hij. J . Roebroek van Breed Front repte over'oneigenlijk gebruik' van het dekanaatschap, dat als 'breekijzer' gebruikt zou zijn om een hoogleraarsplaats te forceren. 'Als je het objectief bekijkt dan is het zo dat iemand hoogleraar is geworden omdat hij als dekaan moest optreden en het einde van het verhaal is dat hij hoogleraar is geworden omdat hij dekaan was', aldus Roebroek. Breed Front heeft schriftelijk vragen gesteld aan het College van Bestuur over de omstreden benoeming. De rector-magnificus schetste in het begin van de vergadering het verloop van de be-

noeming. Rond 1985 wilde het bestuurvan de economische faculteit Ribbers, die in Hasselt doceerde, als hoogleraar binnenhalen. Dat ging toen niet omdat er geen formatieplaats beschikbaar was. In januari van dit jaar verzocht de faculteit Ribbers tot beroepsdekaan te benoemen. Daarvoor was het noodzakelijk om het bijzonder hoogleraarschap om te zetten in een full-time hoogleraarschap. Raadpleging van de zusterfaculteiten werd niet nodig geacht omdat dit bij de benoeming tot bijzonder hoogleraar al gebeurd was. Ribbers was daardoor al 'professorabel'. Ook de instelling van een benoemingsadviescommissie was volgens het college daardoor niet nodig.

CLAUSULE Bij de benoeming is de clausule opgenomen dat het hoogleraarschap gold voor de duur van het dekanaatschap, waardoor Ribbers de boventallige formatieplaats voor een hoogleraar innam. Met het plotselinge vertrek van Oonincx verviel de noodzaak tot de boventallige formatieplaats. Na overieg met de voorzitter en de secretaris van de KUB besloot Ribbers het dekanaatschap in te ruilen voor de opengevallen hoogleraarspost. Het college zag geen reden om Ribbers tot hoogleraar voor te dragen, wat aldus geschiedde. P. Maagdenberg betoogde dat de benoemings formeel correct is verlopen en dat de geschiktheid van Ribbers als hoogleraar niet

ter discussie staat. Maar: 'De faculteit heeft op zes januari van dit jaar niet meer en niet minder besloten om de heer Ribbers voor te dragen tot hoogleraar voor de periode van driejaar.' Rector prof. R. de Moor antwoordde hierop dat het college na een tijdelijke benoeming vanwege de ontstane rechtspositie met zeer goede argumenten moet komen om deze tt aanstelling niet voort te zetten. 'Misschien [[ heeft de faculteit dit niet voldoende beseft', i opperde de rector. Maagdenberg: 'Er zijn I1 dan andere krachten in dit huis aan de gang geweest die wel wisten wat er er aan de gang was en dit niet aan de faculteitsraad hebben meegedeeld. Dat vind ik hoogst onzorgvuldig.' Op termen als 'opstapje' en 'gesjoemel' reageerde De Moor dat de voorgeschiedenis juist aanleiding was om hem te benoemen. 'De capaciteiten van de betrokkene waren juist aanleiding om hem naar Tilburg te halen', aldus de rector. Het vertrek van Oonincx was niet voorzien. Ribbers ging ervan uit dat hij 'een aantal jaren' dekaan zou zijn. Rector De Moor zei niet op de hoogte te zijn geweest van afspraken tussen het toenmalige faculteitsbestuur en de betrokken hoogleraren die met betrekking tot de hoogleraarspost zijn gemaakt. Pas de laatste weken zijn die afspraken bij hem en collegelid Van Berkom bekend geworden. (GR)

14 oktober 1988 .

PERS

Tariefsproblemen specialisten waren al in 1985 te voorzien' 'De zaak is zo complex geworden, dat ik me kan voorstellen dat Dees er niet meer uit komt. Het ging om tweeëneenhalf procent verlaging van het gemiddelde particuliere tarief, een verhoging van vijf­ eneen ha If procent gelet op de maatrege­ len van 1984 ­ een correctie voor die 'vormfout' ­ en weer tweeëneenhalf pro­ cent verhoging ten gevolge van de ophef­ fing van de vrijwillige ziektekostenverze­ kering in 1986. Dat zijn dus drie elemen­ ten en daar bovenop wordt gezegd: we gaan het geheel nog eens met een kleine drie procent verlagen in verband met overgangstermijnen'.

Een paar maanden geleden: de over­ heid wil het norminkomen van medi­ sche specialisten verlagen. Een paar weken geleden: overheid gaat specia­ listentarieven verhogen. Rara, hoe kan dat? Staatssecretaris D ees liet de Tweede Kamer weten dat ook hij er geen touw meer aan vast kon knopen. Kennelijk was er in 1983 ergens een 'vormfout' blijven liggen en de Lande­ lijke Specialisten Vereniging maakte daar nu dankbaar gebruik van. Een po­ ging tot verheldering door organisatie­ socioloog dr. Joan Baaijens (37) senior­ onderzoeker bij het Tilburgse Instituut voor sociaal­wetenschappelijk onder­ zoek UVA). Onlangs promoveerde hij op het proefschrift Beleidsnetwerken in actie dat ingaat op de onderhande­ lingen tussen overheid en maat­ schappelijke belangengroepen. Basis voor deze studie vormde het rapport Evaluatie Tijdelijke Wet Normering in­ komens vrije beroepsbeoefenaars uit 1986 door Baaijens vervaardigd in op­ dracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Van vier beroepen volgde hij intensief het on­ derhandelingsproces over prijs­ en in­ komensbeleid: notarissen, raadgevende ingenieurs, huisartsen en medische specialisten.

GEMIDDELD INK OMEN 'In 1979 kreeg ik de leiding van het IVA­ project Toetredingsreguleringen bij vrije beroepen, een onderzoek naar de mate waarin beroepsgroepen de toetreding be­ lemmeren, met andere woorden, hun eigen monopoliep)ositie trachten te ver­ sterken. Kijk naar de medische specialis­ ten. Toetredingsreguleringen hebben er me­ de toe geleid dat er een Tijdelijl<e Wet Nor­ mering in/<omens vrije beroepsbeoefena­ ren (TWN) is gekomen die de inkomens reguleert. Om een lang verhaal met allerlei economische en politieke theorieën kort te maken, laat ik achterwege waarom de overheid dat doet. Wel interessant maar het leidt alleen maar af van wat er nu In de kranten staat over medische specia­ listen.' 'In 1985 hebben wij de TWN geëvalueerd. Heeft die wet gewerkt, en wat zijn de er­ varingen van degenen die er bij betrokken waren. Het is natuurlijk nogal wat als de overheid rechtstreeks gaat ingrijpen in de inkomens van burgers. D e TWN bepaalde dat de overheid overleg moest plegen met vrije beroepsbeoefenaars over het inko­ _ men. Het ging daarbij niet om individuele inkomens, maar om een gemiddeld inko­ men, het zogeheten 'norminkomen'. D aar wordt ook steeds over onderhandeld. En wat is er nog mooier dan te onderhande­ len over een gemiddelde, want daar hoort niemand feitelijk toe. Tegelijkertijd heb je

Het blad van de Technische Universiteit Eind­ hoven CURSOR pakt uit met een vierkleure­ nillustratie op de omslag naar aanleiding van een Europese week op de instelling. Binnenin elf pagina's over internationaliseren. Renée Broekmeulen van de Landelijke Studentenvak­ bond zegt daarin dat bij haar bond weinig be­ grip bestaat voor internationaliseren. Dat wordt beschouwd als het ideaal van de rechtse Euro­yup. 'Zodra ik het woord buitenland laat vallen, barst er een lachsalvo los', zegt ze. De linkse yups zongen vroeger de internationale, maar dat is dus voorbij. Broekmeulen juicht de internationalisering binnen Europa toe maar zou graag zien dat ook Oosteuropese en Der­ de Wereld landen erbij betrokken worden, 'om te voorkomen dat niet­EG­studenten in een geïsoleerde positie terecht komen.'

Univers

POOLSE LANDDAG

Joan Baaijens

'De T W N is inmiddels vervangen door de Wet lnl(omens Vrije Beroepsbeoefenaars (WIVB), maar in het kader van die TWN zijn besluiten genomen die nog een poos doorwerken. D aarmee ben ik met een reuzenstap terechtgekomen bij de actuali­ teit: medische specialisten en tarieven. Belangrijk resultaat van het overleg tus­ sen overheid en specialisten in 1984 was het Generaal Akkoord: een raamovereen­

komst in het kader van de T W N . Belang­ rijkste probleem: het norminkomen en de tarieven'. 'Het hele vrije beroepenbeleid waar de T W N op gebaseerd is, kan maar door één term goed worden weergegeven, name­ lijk 'inkomensvergelijking'. D e vraag is dan waar de overheid de normering van­ daan haalt om een inkomen vast te stel­ len. Welnu, inkomens van specialisten worden vergeleken met inkomens van ambtenaren die qua opleiding, ervaring en werklast op ongeveer hetzelfde niveau zitten: topambtenaren. Er ontstaat een soort functievergelijking. D e overheid ver­ gelijkt beide inkomens, wil dat ze onge­ veer gelijk zijn en corrigeert voor allerlei plussen en minnen'. 'In 1984 daalden de ambtenarensalaris­ sen, beter gezegd, er kwam een rem op. Ten gevolge van de koppeling specialis­ ten­ambtenaren, betekende dit tevens een rem op de specialisten­inkomens. En nu de befaamde 'weeffout' waarover mo­ menteel sprake is. De inkomens van spe­

Op Cursors middenpagina staat een interview met burgemeester Jos van Kemenade. Hij werd onlangs tot voorzitter van het Nufïic benoemd en weet dus waar hij over praat. Hij maakt zich boos over het publicitair opbod onder de Ne­ derlandse (technische) universiteiten. 'Het is buitengewoon onverstandig wat men in Ne­ derland nu doet. Afficheren dat je met een vier­ jarige opleiding onder de Europese maat zit om een groter deel van de nationale koek te krijgen is dodelijk. Dat wordt een selffiillfilling prop­ hecy. Ingenieur word je niet in vier jaar, maar in vijf of zes. Alleen de allerpientersten doen het in vier jaar. Dus dat soort verhalen ophangen moet je niet doen, want het buitenland luistert mee...'. In Maastricht gebeurt alles twintig jaar later was vroeger een veel gehoorde uitspraak, maar ook vandaag is het waar dat de Rijksuniversiteit al­ daar als een van de laatste Nederlandse univer­ siteiten een emancipatiewerkster krijgt. Ze wordt voor een periode van vier jaar onderge­ bracht bij de dienst Personele Zaken, lezen we in OBSERVANT, maar daar mag ze van de Vrouwenemancipatiecommissie niet blijven, '...omdat er vanuit die positie weinig mogelijk­ heden bestaan om de beleidsontwikkelingen binnen de faculteiten en andere diensten dan PZ te beïnvloeden.' Ze moet volgens de com­

missie een onafhankelijke positie onder het CvB en boven de faculteiten en diensten krij­ gen. Ook de herrie om computerfirma's die belan­ gen hebben in Zuid­Afrika steekt in Maastricht pas nu de kop op. Studentenfraaies stelden vra­ gen naar aanleiding van het computerdienstver­ leningsplan. 'Kan de universiteit een eredocto­ raat aan de Zuidafrikaanse dominee dr. Beyers Naudé verlenen vanwege diens strijd tegen de apartheid, en tegelijkertijd de personal compu­ ters van IBM en Olivetti uitroepen tot standaardapparatuur, terwijl die bedrijven grote belangen in Zuid­Afrika hebben.'', vragen de studenten zich af. KUNIEUWS verschijnt in lustrumtooi naar aanleiding van 65 jaar Katholieke Universiteit Nijmegen. In een gesprek met de voorzitter van het CvB ir. W. van Lieshout, blijkt hoe slim de­ ze man, die al achttien jaar een potentiële mi­ nister van O en W is, het bezuinigingsspel met Deetman heeft gespeeld, want de KUN heeft nauwelijks iets ingeleverd zegt hij al glimla­ chend. 'Eerst zouden we Spaans moeten inle­ veren. Maar vanuit onze identiteit vonden we dat dat toch Italiaans zou moeten zijn. Waar­ om? Omdat Spaans, daar was toen sprake van, een keuzevak op de middelbare school zou worden.' Nu kan hij zijn pret niet meer onder­

PARTI FRIS daarmee echter een van de oorzaken van de huidige moeilijkheden'.

•WEEFFOUT' .

cialisten hadden eigenlijk gecorrigeerd moeten worden voor de bezuinigingen op ambtenarensalarissen. Uit inkomenspoli­ ■> tieke overwegingen is dat niet gebeurd. In M onze evaluatie van de T W N , hebben wij gesteld dat het vermengen van techni­ sche en politieke aspecten de schijn van willekeur wekt en daarom gevoelens van rechtsonzekerheid bij de beroepsgroepen. De slimme jongens van de LSV hebben precies die kwestie uitgespeeld en een ta­ riefsverhoging bedongen. Toch wel aar­ dig dat wij dit in 1985 al zagen aanko­ men'.

'Het norminkomen vertaald in tarieven: de normering wordt opgetrokken en daar­ mee gaan tarieven omhoog. In de onder­ handelingen worden tarieven opgedeeld in drie componenten: de kosten verbon­ den aan de beroepsuitoefening, een rede­ lijke beloning voor de arbeid en een posi­ tieve of negatieve restpost, LSV en zie­ kenfondsen. Nou, een betere voorwaarde voor een Poolse landdag is niet denkbaar. Je moet je voorstellen dat over mijn tarief hier bij het IVA door verschillende partij­ en wordt onderhandeld over verschillende elementen van dat tarief. D an trek ik aan het langste eind, want ik speel natuurlijk iedereen tegen elkaar uit'. 'Om het helemaal ingewikkeld te maken: Je hebt niet te maken met één maar met verschillende tarieven: voor particulier verzekerden en voor ziekenfondsen. De medische specialisten hebben een ge­ combineerd tarief. En dan de LSV: die is weer opgedeeld in een twintigtal vereni­ gingen, leder specialisme heeft een eigen vereniging. D aar komt nog bij dat het In de onderhandelingen steeds draait om het gemiddelde inkomen. Kinderartsen zitten daar ver onder, hartchirurgen zitten er ver boven. D us hun belangen liggen nogal een eind uit elkaar. Ziehier de oorzaak van alle ellende: verschillende tarieven, ver­ schillende partijen, verschillende belan­ gen'. Peter van Zoest

drukken stellen de redacteuren van KU­ Nieuws vast en vervolgens noteren ze 'Het is nu dat Van Lieshout zijn plezier in het politie­ ke steekspel bekent.' N og later komt het ge­ sprek op de invloed in Den Haag van de Nij­ meegse maffia. Die maffia heeft niet bestaan, al­ dus de voorzitter, maar desalniettemin was de stem van de KUN machtig in den Haag. Dat kwam door de persoon van gouverneur van Limburg, Kremers, en het feit dat Van Lieshout in politiek en onderwijskundig Den Haag iets te betekenen had. Tenslotte weet hij ook nog dit:' En in sommige opzichten speelt het ook positief in Den Haag als je geen optochten or­ ganiseert'. De Utrechtse Universiteit moet alweer bezui­ nigen en liefst met 15 miljoen. Tien miljoen wil de universiteit volgend jaar terugverdienen door een korting van de budgetten van alle on­ derdelen met 2,5 procent, aldus het U-BLAD. Besprekingen met faculteiten en diensten zijn achter de rug. Het waren 'droevige gesprekken' aldus Utrechts Collegelid dr. J. Rosenberg. En ook in Utrecht problemen bij de Sociale Facul­ teit. 'Niemand is meer zeker van zijn zaak' al­ dus een kop over het geschuif met personeel bij de faculteit. (EV)

4 november 1988 ■

BUITENLAND

Bij uitwisseling moet liefde van twee kanten komen Het vroegere Joint Study Program, waarin internationale studieprojecten werden ondergebracht, l<wam eind vorig jaar aan een vroegtijdig einde. In de plaats kwamen een aantal nieuwe programma's die een duidelijke uitdrukking zijn van het belang dat in het toekomstige Europa aan internationalisering wordt gehecht. Sylvia Kokhuis, hoofd van Bureau Buitenland en belast met de coördinatie van de Tilburgse internationale betrekkingen: 'Op Tilburgse schaal werd mede op initiatief van rector De Moor het Erasmus-coördinatorenoverleg in het leven geroepen. Daardoor werd de zaak wat meer geïnstitutionaliseerd, in een organisatorische bedding gelegd.' Welke rol speelde R. de Moor? Sylvia: 'Hij heeft op gegeven moment het belang ingezien van een institutionele aanpak voor de fondswerving via Erasmus. Dat gebeurde daarvoor niet gecoördineerd. Hij was de motor achter het Erasmus-coördinatorenoverleg dat wij in het leven hebben geroepen om gezamenlijk te kijken hoe je zo goed mogelijk aanvragen zou kunnen indienen. Eerst werden tijdens lunch-bijeenkomsten mensen gestimuleerd aanvragen in te dienen. Er is destijds ook een bezoek aan de EGinstellingen gebracht om precies te weten hoe je die formulieren moet invullen. Belangrijk bij het invullen is de wederkerigheid, daar moet je vooral goed op letten. Als je een groep naar Bologna stuurt dan moetje ook een groep uit Bologna kunnen ontvangen en hen een programma aanbieden. Het accent moet volgens Brussel komen te liggen op diplomavergelijking. De gesprekken daarover in Brussel waren heel relevant. We moeten werk maken van de uitwisselbaarheid van diploma's en certificaten tussen de instituten.' Dat coördinatorenoverleg is niet landelijk opgelegd. Daarin zitten mensen die enthousiast zijn voor internationalisering en de meesten van hen zijn ook participant in een uitwisselingsprogramma, zoals Drs. A. van Kalmthout, Prof. P.Ruys, Prof. T. Beckers, Prof. A. Jacobs, Drs J . Van Lith, Dr. Y. Poortinga, Prof. J . Rijsman en Prof. P. Ribbers. Maar dit is geen voorwaarde, initiatiefnemer Prof D. Pieters van het goedgekeurde project Other Law zit (nog) niet in de club. Het COMETT-programma is gericht op samenwerking hoger onderwijs en bedrijfsleven, waarbij de dimensie technologie heel belangrijk is. In deze gevallen werkt een bedrijf ook mee in de uitvoering. Hier participeert Tilbu rg vanuit het project vrijetijdswetenschappen. Het is dus niet zo ondenkbaar dat Tilburg meedoet met programma's waarin technologie een rol speelt 'Ik denk dat onze universiteit daar goede mogelijkheden toe heeft. Ik denk bijvoorbeeld aan ITK en het Center', aldus Kokhuis. Voor een COMETT-studentenbeurs heeft Tilburg 2920 EKU gekregen (8000 gulden voor 8 maanden). 8900 EKU was beschikbaar voor stafmedewerkers (20000 gulden). Het stimuleringsfonds voor internationale mobiliteit(SPIN) is een initiatief van het ministerie van onderwijs en wetenschappen en de toekenning wordt geregeld via het Nuffic. Binnen elke universiteit is het Bureau Buitenland via het CvB degene die de projecten toedeelt. Medewerkster Carina Haumann: 'Daarvoor hebben we voor studentenmobiliteit 21000 gulden, voor staf mobiliteit 6000 gulden en voor projectactiviteiten 18(XX) gulden gekregen. Geen grote bedragen, dit is alles wat we dit academisch jaar krijgen.' Het geld voor de studenten- en stafmobiliteit heeft op papier zijn bestemming al gevonden. Die plannen zijn al operationeel, alleen moet het Nuffic een van deze weken het geld nog overmaken. De projectenactiviteiten zijn nog niet rond. Sylvia: 'Eigenlijk heeft alles prioriteit. Bijvoorbeeld het ontwikkelen van een internationaal studieproUnivers

Het prestigieuse Erasmusprogramma van de Europese Gemeenschap draait nu ruim een jaar en de Katho/ieke Universiteit Brabant participeert in tien goedge/<eurde projecten. Daar is voor Ti/burg in totaal ongeveer 55.000 gulden mee gemoeid. Er zijn veertig KUB-studenten bij betrokken die nu of binnenkort voor een periode van drie tot zeven maanden naar een universiteit in een ander Europees land vertrekken. Naast dit meest in het oog springend initiatief voor internationalisering lopen er nog andere Europese en internationale projecten.

'Eigenlijk fieeft alles prioriteit'

Carina Haumann en Sylvia Kokhuis van Bureau Buitenland. Voor informatie moetje bij Bureau Buitenland zijn. Kamer B1013. Tel.: 013-662236. beetje bijschaven. gramma, de voorlichtingscampagne, het Hoe komt de universiteit straks zover dat er ontwikkelen van een intensieve cursus leesin 1992, zoals CvB-voorzitter Piet Verheyen en luistervaardigheid. We zijn op dit moment en Erasmus wil, 500 Tilburgse studenten bezig om te kijken wat de beste verdeelsleunaar het buitenland kunnen. Dat zijn er nu tel is om dat bedrag toe te wijzen.' hooguit 40 in het kader van Erasmus en nog Zijn er dan concrete plannen voor deze proeens 18 door de stimuleringsprogramma's jectactiviteiten? 'We hadden aanvragen inen nog enkelen via andere programma's. gediend o.a. voor het TIAS maar die is als Daarnaast hebben de faculteiten nog altijd niet subsidiabel afgewezen door de Nuffic. hun rechtstreekse kontakten met het Er was ook een project op het gebied van rebuitenland. Het is belangrijk volgens Kokgionale ontwikkeling gekoppeld aan internahuis, dat je bestand bent tegen bureautionalisering, maar dat bleek evenmin subcratische procedures. 'In je tijdsplanning sidiabel.' Voorlopig is het op dit terrein nog moetje meenemen datje begin september even afwachten. Bij studentenmobiliteit kan plotseling bericht kan krijgen datje in oktoook een reis naar China volgende lente, ber kunt beginnen met een project, terwijl in meetellen. Voorwaarde is dat er geen overde zomermaanden alles absoluut stilligt. Ik lap is met Erasmuscriteria. Erasmus stelt als wil niet zeggen dat het op dit moment allevoorwaarde datje minimaal drie maanden in maal ideaal loopt want daar heb je natuurlijk het buitenland moet verblijven. Voor het ook een flinke bestaffing voor nodig.' SPIN geldt dat je ten hoogste twee maanVooral aan fondsvorming zou harder geden en drie weken in Europa en liever nog werkt kunnen worden. 'Als een instelling daarbuiten weg mag. Belangrijk is te weten zelf een internationale conferentie wilde ordat hier de student een deel krijgt uit het ganiseren kon de instelling zich dat vaak niet fonds van het ministerie en dat het ministeveroorloven. Omdat je daar te weinig midrie er van uit gaat dat de faculteiten zelf ook delen voor hebt. Dan ga je dus aankloppen bijdragen in dit stimuleringsprogramma. Dat bij diverse instanties bij overheid en bedrijfsbetekent dat de student die naar Lyon gaat leven. Ik denk ook dat fondswerving een en 1000 gulden krijgt ook een bedrag van de heel apart vak is. Amerikaanse universiteiten faculteit moet krijgen om de totale onkosten zijn daar heel goed in. Daar zijn hele teams te kunnen dragen. 'De liefde moet van twee binnen universiteiten bezig om via bedrijven kanten komen', zegt Sylvia Kokhuis. en nationale instellingen fondsen aan te boVerder lopen er twee aanvragen voor het ren, waardoor je 30 tot 40% meer inkomsten ESPRIT-project, een onderzoeksprogramdoor externe bronnen kunt genereren', alma op het gebied van informatietechnolodus Kokhuis. gie, een via prof. De Gelder en een via Prof. Meersman. Dit laatste project over opslaan, Bureau Buitenland is op zoek naar een bebewaren en hergebruik van informatie in een leidsmedewerker, iemand die enige jaren ertechnische omgeving, maakt een grote varing heeft in subsidieverlening, die het inkans, is zelfs onder voorbehoud gehonoternationale netwerk kent. 'Het is heel bereerd. Meersman moet het alleen nog een langrijk dat je gemakkelijk toegang hebt tot

instellingen in het buitenland. Je kan wel willen samenwerken met Portugal of Griekenland, als je de plaatselijke situatie daar niet kent en ook de mensen niet, dan loopt het veel trager'. Hoe loopt het met de aanvragen voor volgend jaar. Die vraag komt volgens Sylvia nog wat vroeg. 'Wij weten nog niet wat de criteria voor volgend jaar zullen zijn.'

PROBLEMEN Probleem is vooral dat docenten zich moeilijk kunnen vrijmaken voor korte verblijven in het buitenland. Sylvia Kokhuis: 'In het meest ideale geval heb je een soort remplacenten-regeling waarbij de reizende docent vervangen mag worden met tehoud van salaris. Bij de grote Europese projecten is dat wel aan de orde gesteld, maar bij Erasmus komt dit veel minder ter sprake. Het is wel voorzien in de regels maar de financiën laten zo'n regeling dan vaak weer niet toe.' Ander probleem voor Nederlandse universiteiten is het kleine taalgebied. Sylvia: 'Het is de bedoeling dat juist de kleine talenlanden hun eigen taal niet inruilen voor het algemeen gekende Engels, maar dat ze bij de programma's een spoedcursus in de eigen taal invoeren. Daarzijn extra financiële middelen voor aan te vragen. De studentenvraag naar diverse landen is niet voor elk land gelijk. Er zitten twee kanten aan de medaille. Meestal zijn de bezoekende studenten in de eind- of afstudeerfase van hun studie en in die fase zitten veel zelfstudie-ofxJrachten, waarbij massale colleges in het Nederlands niet vaak voorkomen. Steeds meer worden er engelstalige programma's gebruikt en daarmee los je het probleem een beetje op. Engeland kent dat taalprobleem niet, is dus altijd erg in trek bij buitenlandse studenten. Anderzijds klagen vooral Engelstalige studenten dat colleges in Europa voor hen veel moeilijker te volgen zijn. Daar ligt hun handicap. Er moet voor de bezoekende student een goede infrastructuur en een goede sociale opvang komen. Over huisvesting waren her en der nogal wat klachten: 'In Duitsland zie je dat die taak vaak wordt overgenomen door studentenorganisaties, dat zou best eens een levensvatbare gedachte kunnen zijn voor hier. Dat moet heel snel worden aangepakt', aldus Kokhuis.

NIEUW Juni volgend jaar organiseert het Tilburgse Bureau Buitenland een Europees congres over toepassing van technologie in middenen kleinbedrijf en hoe je dat het best kunt managen. Er wordt daarbij vooral ook gekeken naar Japanse ervaringen en Japanners dan wel in Europpa verblijvende mensen met Japanse achtergrond zullen worden uitgenodigd voor dit congres. Men denkt aan een congres met een capaciteit van 150 è 200 mensen. Of Dries van Agt er zal bij zijn is nog niet zeker. Hij zit wel in de stuurcommissie van het congres maar had geen plannen om rond die periode naar Nederland te komen. Ander nieuwtje is de aanvraag van de business-school van een universiteit uit New Orleans/ Louisiana om van eind mei tot eind juni 1989 met een groep studenten en hun profs op bezoek te komen en hier een cursus op te zetten in samenwerking met docenten van de KUB: Een soort teamteaching waaraan ook Nederlandse studenten kunnen participeren. Ze brengen hun onderwijsprogramma mee en willen vanuit Tilburg een aantal internationale onderdelen van hun studieprogramma in praktijk brengen zoals studiebezoeken aan Brussel en andere excursies. Tilburg als uitvalsbasis voor ongeveer dertig Amerikanen die Europa willen ontdekken. Eddie Vaes 4 n o v e m b e r 1988

De autonome morafliet verdomhoekje s

Heeft Rome in het verleden wel eens bezwaren geuit tegen uw wijze van theologiseren? Nooit! Niet in de bijna aclit jaar dat il< hier in Tilburg als hoogleraar werkzaam ben en ook niet in de tijd daarvoor. De negatieve beslissing van Rome kwam voor iedereen volstrekt onverwacht. Ik heb veel sympathiebetuigingen ontvangen. De meeste mensen weten nog niet precies waar de Vaticaanse kritiek op neerkomt, maar ze kennen mij en weten hoe ik denk. Iedereen zegt: als jij niet in de rechte leer staat...? Wie of welke instanties in het Vaticaan zijn verantwoordelijk voor de afwijzing? Je wordt niet persoonlijk geconfronteerd met degenen die dat oordeel uitspreken. Je krijgt alleen de bezwaren te lezen. Men heeft een poging gedaan om in een aantal van mijn publicaties passages te vinden die niet overeenkomen met de kerkelijke leer. Dat is op een dusdanige manier gebeurd, dat ik mij daarin niet herken. Er wordt met ingekorte citaten gewerkt. Er worden dingen gesuggereerd die helemaal niet in de strekking van mijn teksten liggen, het tegenovergestelde zelfs. Wat daar gepresenteerd wordt is niet mijn theologie. Wat heeft uhet meest teleurgesteld in deze affaire? Ik moet zeggen dat ik nooit de behoefte heb gehad om persé uit Tilburg weg te gaan. Er werd mij alleen een nieuw perspectief geboden. Daarom ben ik niet zo teleurgesteld als wanneer ik al mijn hoop op Bonn had gevestigd. Wat mij vooral stoort is de onrechtvaardige wijze waarop je behandeld wordt. Je hebt geen mogelijkheden om je recht op te eisen, het recht op een fatsoenlijke procedure. Er zijn meer moraaltheologen die op dit moment problemen met Rome hebben. Kunnen theologen nog wel in alle vrijheid hun vak uitoefenen? Bij de theologie is vrije wetenschapsbeoefening ook altijd rekening houden met de kerkelijke gemeenschap. iVlaar het moet redelijk blijven. De marges van de vrijheid die de theologie heeft, worden nu echter op een onbehoorlijke manier verengd. In veel publicaties over deze affaire is er al op gewezen dat het niet meer stroken met de kerkelijke leer hier wordt verwisseld met het kiezen voor een bepaalde theologische richting. In dit geval is duidelijk sprake van een bepaalde school in de moraaltheologie, de 'autonome' moraal, waar Rome het niet mee eens lijkt te zijn en die nu meteen als niet-meer-katholiek wordt afgewezen. Daarmee wordt in feite de overgrote meerderheid van de duitstalige theologen veroordeeld.

IMPASSE

mim^^mmmmmm^

Welke rol speelt het Vaticaan bij benoemingen van theologie-professoren? Sinds een aantal jaren is voor hoogleraarsbenoemingen het 'nihil obstat', 'geen bezwaar', van Rome vereist. In Duitsland bepaalt een concordaat hoe de verhoudingen tussen kerk en staat in dit soort aangelegenheden geregeld zijn. Je hebt nu de situatie dat de aartsbisschop van Keulen, althans de tijdelijke bestuurder van het aartsbisdom, mgr. Hubert Luthe, door de regering van NordrheinWestfalen als verantwoordelijke wordt aangesproken en tegelijkertijd gebonden is aan een binnenkerkelijke procedure. In Univers

mijn geval is dit nu juist het probleem geworden. De bisschoppen hadden eigenlijk geen bezwaar. Ik zeg bisschoppen, omdat ook mgr. Klaus Hemmerie van Aken zijdelings bij de benoeming betrokken is. Ze stonden achter mijn antwoord op de kritiek van het Vaticaan maar werden in tweede instantie toch door Rome gedwongen om het nihil obstat te weigeren, terwijl geen argumenten terzake genoemd zijn. Een interessant geval. Vooral omdat de overheid, ook al kan deze zich niet in geloofskwesties mengen, geïnteresseerd is in een juridisch correcte en op feiten gebaseerde procedure. Heeft u na de laatste afwijzing nog geprotesteerd tegen de beslissing? Ja, maar tot nog toe zonder resultaat. De vraag is hoe je uit deze impasse tot productieve oplossingen moet komen. Ik hoop niet alleen, maar ik ben er eigenlijk van overtuigd, dat ik gerehabiliteerd word. Goed beschouwd zouden de bisschoppen daartoe het initiatief moeten nemen.

ZEDELIJKE AUTONOMIE ^ H H H B Welke onderdelen van uw leer wijst het Vaticaan van de hand? De kerkelijke bezwaren spitsen zich toe op drie thema's. Op de eerste plaats: de autonomie van de moraal. Het tweede punt is de objectieve moraal. Ten derde: het probleem van wat men noemt 'inculturatie', het ingebed raken van de christelijke ethiek in verschillende culturen. Dat eerste punt: Er wordt gesuggereerd dat autonomie van de moraal een puur subjectivisme zou betekenen. Wat is het probleem met autonomie? Het gaat letterlijk om 'zelfwetgeving'. Daarmee wordt niet bedoeld dat iedereen maar raak handelt, maar dat moreel handelen altijd gebaseerd dient te zijn op het eigen inzicht in waarde of onwaarde van het betreffende gedrag en dat je van daaruit de wet voor je handelen moet bepalen. Is dat niet hetzelfde als het 'geweten'? Kijk, de klassieke theologie zou zeggen dat je je geweten moet volgen, want je geweten is het weet hebben van goed en kwaad. Ik gebruik dat begrip niet zo gemakkelijk in deze context omdat met geweten in onze samenleving vaak een puur subjectieve instantie bedoeld wordt. Onder autonomie versta ik de bereidheid zich door het weten van goed en kwaad te laten binden. Het gaat om het daadwerkelijk goede en kwade en daarmee om het streven tot iets objectiefs te komen, iets waarover mensen overeenstemming kunnen bereiken. Je kunt zeggen dat autonomie als leer van het geweten altijd in de traditie aanwezig is geweest. Nieuw is de nadruk in het moderne zelfbewustzijn op de mens als subject, als persoon. En eveneens nieuw is, dat ook de normen en gedragsregels zélf door de mens, door het geweten verantwoord moeten worden. Een concreet voorbeeld van Romeinse kritiek?

kan lezen die de tijd neemt om zich er in te verdiepen. Met andere woorden, een beoordeling die nergens op slaat? Dat kun je wel stellen, ja. Laat ik nog een voorbeeld geven. Ik heb in verband met de autonomie van de moraal gesproken over 'Selbstbestimmung' bij medischethische problemen. Rome meent het zo te moeten interpreteren dat ik pleitbezorger ben van pure zelfbeschikking als enig ethisch beginsel bijvoorbeeld bij euthanasie en abortus, terwijl ik juist het omgekeerde betoog. Namelijk, hoe kun je vanuit het moderne zelfbewustzijn opnieuw tot objectieve ethische principes komen. Ikspreekdanoverzelfbeslissing. Het is duidelijk dat elk medisch handelen hier een absolute barrière heeft. Je kunt niet om het eigen beslissingsrecht van patiënten heen. Maar dat als het enige beginsel aanhalen dat ik nog erken, is een verdraaiing van mijn argumentatie. Ik zeg dat zelfbeslissing de voorwaarde is zonder welke je nooit ethisch kunt handelen, maar niet voldoende als basis voor verantwoorde beslissingen. Toegepast op euthanasie? In tegenstelling tot wat vaak beweerd wordt, ben ik van mening dat euthanasie niet louter een kwestie van het ik en zijn geweten mag zijn. Er moet ook op een ob-

Hoe de Ro^holieke Kerk fiaar th^behandelt Karl-Wllhelm Merksiygn de befaamde moraaltheoloog Franz Bocklergen aantrekkelijk perspectief. Niet dat hij genoeg de Theologische Faculteit Tilburg. Integendeel i v r o u w en kinderen terug naar het vertrouwde Rl doceren in zijn moedertaal als hoogleraar in hetpj kerkpolitiek centrum van Duitsland: w i e zou zooorbij laten gaan? De bisschoppen van Keuiensde universiteit en de 'Landesminister' voor weten onderzoek waren a k k o o r d met de k o m s t van Me/aticaan zei nee o m d a t hij meningen zou verkondijjtsen met leer en gezag van de kerk. En voor een% benoeming is Romeinse goedkeuring vereist. P^iaaiden niets uit: discussie blegelijk. Karl M e r k s vindt dat heonrecht w o r d t aangedaan en is niet van plan zichise behandeling te laten w e l gevallen. In het volgetijesprek geeft hij lucht aan zijn ongenoegen overds^aarop Rome zijn theologie in het verdomlbeert te duwen.

jectiverende manier over gesproken kunnen worden, dat wil zeggen in dialoog, met de kracht van argumenten, waarin alle belangrijke factoren behartigd worden. Anders zie ik niet in hoe je nog tot ethisch gedrag kunt komen.

GEEN DISCUSSIE ^ H M ^ ^ H M Autonomie, argumentatie. Hoe verhoudt zich dat tot het kerkelijk leergezag? Het leergezag kan autonomie en de argumentatieve dialoog niet vervangen, maar heeft een duidelijke functie bij het vinden van morele normen en oordelen. Het leergezag vertegenwoordigt alles wat de traditie heeft ontwikkeld aan inzichten over moreel waardevol handelen en het keert de centrifugale krachten bij actuele discussies om. Het houdt mensen bij elkaar. En uiteraard heeft het leergezag altijd een beslissende stem inzake het geloof en de implicaties van het geloof voor het handelen. Er moeten soms duidelijke grenzen getrokken worden. Wat hoort wel of niet bij het geloof. Dat klink allemaal heel mooi, maar een van de verwijten die Rome u maakt is toch dat uw nadruk op zelfbeslissing en argumentatie het leergezag ondermijnt? Ik denk dat het leergezag, in plaats van te snel definitieve normuitspraken te doen, veel meer in het proces van meningsvor-

ming een dialogale rol kan spelen. Dat mensen van mening verschillen over ethische problemen, is bekend. Maar je moet daar creatief mee omgaan, dat wil zeggen aansluiten bij hetgeen mensen in onze cultuurwaardevol vinden. Mensen willen vooral bij een besluitvorming betrokken worden. Dat is wat anders dan te zeggen: die heeft gelijk en die heeft ongelijk. Het heeft er echter alle schijn van dat de kerkleiding geen dialoog wil. Er worden van bovenaf toch lijnen uitgezet waar iedereen zich aan heeft te houden? Zo simpel ligt dat niet. In bepaalde kwesties op het terrein van sexuele ethiek heb je inderdaad de indruk dat er geen discussie mogelijk is. Maar de meeste morele problemen zijn van dien aard dat het leergezag in dialoog met theologie en andere wetenschappen probeert te begrijpen wat moreel vereist is. Alleen, dat kan nog veel uitdrukkelijker. Een duidelijk voorbeeld hiervan is wat de Amerikaanse bisschoppen met hun laatste herderlijke brieven over het vredesvraagstuk en de economie hebben gedaan. Daarin zijn allerlei elementen geïntegreerd die vanuit de hele geloofsgemeenschap werden aangedragen. Het gezag van de Amerikaanse bisschoppen is daardoor alleen maar groter geworden.

MENSENRECHTEN

^ ' ^ ^ ^ ^

Heel concreet: anti-conceptie en reageerbuisbevruchting. Kan daarover met Rome van gedachten worden gewisseld? Mensen die daarover een andere mening hebben worden direct geconfronteerd met de kerkelijke leer. Ik weet niet hoe je een dergelijke confrontatie kunt vermijden. Maar ik vind het wel belangrijk dat de kerk daar nu anders mee om gaat dan een tijd geleden. Het leergezag moet alles in het werk stellen om te beargumenteren waarom het denkt weleens niet anders te kunnen oordelen. Wanneer bijvoorbeeld de paus nu probeert vanuit zijn persoonsbegrip aan te geven hoe mensen respectvol met elkaar om moeten gaan, is dat een stukje argumentatie. Daarom snap ik ook niet, waarom mijn stellingname dat ook het leergezag argumentatief te werk moet gaan, op zoveel weerstand stuit, want in wezen brengt het leerambt dat al in praktijk. Neem de officiële kerkelijke stukken: bijna allemaal pogingen tot argumentatie. Alleen is het zo dat als je argumentatief over ethiek gaat praten, het kan zijn dat iemand met andere argumenten komt. Dan krijg je discussies over argumenten. Dat kost wat meer tijd en misschien blijft er een soort spanning. Maar waarom zou de kerk daar niet mee kunnen leven? U noemde straks een tweede kritiekpunt: de objectieve moraal? Het gaat om de vraag of morele beslissingen uiteindelijk puur subjectief zijn, of er ook objectieve, algemeen verplichtende normen zijn. Om in te haken op wat ik zei over de rol van het leergezag: de objectiviteit van de moraal mag niet verwisseld worden met gezagsuitspraken in de moraal. Óf een gedrag is goed, óf het is slecht. Het doden van een medemens is slecht, onafhankelijk van het feit dat iemand zegt dat het slecht is. Binnen het zoeken van wat objectief goed en kwaad is, speelt het kerkelijk gezag niettemin een belangrijke rol door te wijzen op hetgeen daarover in de geloofstraditie en de Heilige Schrift wordt gezegd. Trouwens, het

Nou ja, mijn dissertatie bijvoorbeeld over de zedelijke autonomie bij Thomas van Aquino. Men heeft alleen gebruik gemaakt van de inleiding, waarin ik met behulp van citaten van derden het probleem gedefinieerd heb. En dit wordt dan gepresenteerd als het resultaat van mijn onderzoek dat nog 350 pagina's verder gaat. Het zegt totaal niets over hetgeen ik met mijn proefschrift beoog en wat iedereen Prof. Karl Merks: wat daar gepresenteerd wordt is niet mijn theologie

verwijt van Rome dat ik Schrift en traditie teveel buiten beschouwing laat is niet juist. Ik noem mijn dissertatie over Thomas van Aquino, een van de voornaamste autoriteiten binnen de theologie. Ik baseer mij op het Tweede Vaticaanse Concilie, waarin de traditie toch voor ons gebundeld werd. En de Schrift: die haal ik heus niet zo maar eens een enkele keer aan. Het derde Vaticaanse bezwaar inzake inculturatie van de ethiek? Mij wordt venweten dat de manier waarop ik inculturatie benader, leidt tot 'syncre-

'Ik ben er eigenlijk van overtuigd dat ik gerehabiliteerd word. Goed beschouwd zouden de bisschoppen daartoe het initiatief moeten nemen'.

tisme' en relativisme. Dat is niet waar. Ik constateer slechts problemen. Het Westers christendom ervaart dat het in de na-koloniale tijd steeds moeilijker wordt in andere culturen te wortelen. Omgekeerd worden wij ons er van bewust dat wij met ons christendom misschien niet meer helemaal thuis zijn in onze moderne cultuur. Je hebt dus die twee inculturatieproblematieken: Derde Wereld en onze eigen moderniteit. En van daaruit de vraag hoe je tot aangepaste en begrijpbare geloofsuitspraken en geloofsbelevingen kunt komen. Door de intensievere contacten met andere culturen, groeit bij ons het besef dat wij onze Westerse ethiek niet botweg kunnen exporteren. Bovendien leren wij inzien dat onze eigen ethische visies evengoed cultureel bepaald zijn. Vervolgens rijst de vraag: zou er dan sprake zijn van verschillende 'christendommen'? Is er een veelheid zonder eenheid of kun je nog ergens eenheid vinden? Als je weet dat er enig relativisme tussen de culturen bestaat, betekent dat dan datje niets verbindends meer kunt zeggen? Mijn antwoord daarop is dat je zoiets wel kunt proberen, maar op een ander niveau. Een van die pogingen is de formulering van de mensenrechten die universeel geldig zijn, ook al worden ze overal geschonden. De mensenrechten formuleren algemeen geldende beginselen én ze worden telkens cultureel bepaald in hun concrete verwerkelijking. Ik noem de mensenrechten niet als willekeurig voorbeeld. Naar mijn mening is het de moderne wijze om nieuwe eenheid te vinden binnen verschillende culturen. Hier heb je een model waarin eenheid, culturele pluraliteit en moderniteit samengaan en dat heel goed aansluit bij de beste tradities van ons geloof. 4 november 1988

vervolg van pag. 1

Gedwongen ontslagen gen. 'Ik hoop dat niet alleen nnaar ik ga daar van uit.' Costongs blijft optimistisch over de faculteit. 'Alleen zegt de waan van de dag dat sociologie minder in de mode is dan vroeger. Dat betekent minder studenten waardoor we moeten reorganiseren. Dat is alles wat er aan de hand is. 'De personele consequenties lijken dramatisch omdat het college gedwongen ontslagen in het vooruitzicht stelt maar dat moet nog blijken, aldus Costongs. Hij ziet mogelijkheden om een eventueel teveel aan formatieplaatsen te stallen bij andere faculteiten en diensten aan de KUB en instellingen zoals het TIAS. 'Die 1,3 miljoen is voor een heel groot gedeelte op te vangen zodat we heel geleidelijk aan de reorganisatie kunnen uitvoeren'. Costongs benadrukt bovenal de noodzaak van een levensvatbare sociale faculteit aan de KUB. Hij heeft het initiatief genomen tot de oprichting van een groep die de personele consequenties van de reorganisatie op de voet volgt. Aan de faculteit wordt deze groep, die vanuit verschillende hoeken van de faculteit wordt samengesteld, schertsend het Comité van Waakzaamheid genoemd. Deze groep moet de werkwijze volgen van de commissie die onder voorzitterschap van rector De Moor voorstellen ontwikkelt omtrent de reorganisatie. Drs. M. Zwinkels, verbonden aan de vakgroep cultuurwetenschappen, zegt dat de mensen van deze vakgroep 'vreselijk geschrokken' zijn van de plannen. Volgens haar is er brede consensus over het feit dat de dalende studentenaantallen hun tol eisen, maar het moet en kan anders. 'Het is voor een deel een interne zaak van de KU B', zegt ze. De verdeling van de middelen door de nota formatie-ontwikkeling, die sterk gebaseerd is op studentenaantallen, pakt erg negatief uit voor de faculteit. Zwinkels: 'Van het ene op het andere jaar wordt van ons

verwacht dat wij de uitgaven van de faculteit aanpassen aan die normbedragen. Vooral de plotselinge overgang wordt op de faculteit als onrechtvaardig ervaren.' Zij wijst er op dat ook andere faculteiten met fluctuerende studentenaantallen te maken kunnen krijgen. Zij noemt het 'kortzichtig'. De onderzoekspoot en maatschappelijke dienstverlening moeten niet ondergewaardeerd worden. De universiteitsraad komt nog te spreken over de nota formatieontwikkeling, weet zij. 'Een aantal grondslagen zullen niet zo makkelijk op de helling gezet worden, maar de universiteitsraad is nog steeds betrokken bij de formele invoering', aldus Zwinkels. Daarbij speelt dat de sociale faculteit zich destijds bij de bedreigde letteren- en psychologiefaculteit solidair heeft betuigd. 'Er leeft de verwachting dat dit ten opzichte van ons ook zal gebeuren.' Behalve het Comité van Waakzaamheid leeft er aan de faculteit het plan dat de voorzrtters van de facultaire Onderzoekscommissie en de Ondenwijscommissie, aangevuld met enkele anderen, de commissie De Moor van inhoudelijke adviezen gaan voorzien, vertelt Zwinkels. Ook dr. W . de Nijs, secretaris van de vakgroep bestuurs- en organisatiewetenschappen, is overtuigd van de noodzaak van een reorganisatie, maar dat moet dan wel gebeuren op basis van een goed plan. Er moet gekeken worden naar welke kwaliteiten en welk personeel je nodig hebt om een aantrekkelijke opleiding te verzorgen. Dat hoeft niet leeftijdgebonden te zijn, oppert hij. 'Wat ons stoort is de opstelling van het College van Bestuur: men wil zich presenteren als 'hard' management zonder dat er sprake is van een duidelijk sociaal plan.' Bedrijfsmatig is dit niet te verkopen, doceert de vakgroep studenten in colleges. Het faculteitsbestuur had dit aan moeten zien komen en oplossingen moeten initiëren.

De Vondere woning' van Extase 'De gesprekken met hen allemaal zijn niet meer zoo aardig als vroeger, minder vroolijk. Toch ging er vroeger niets boven onze avonden met ons tweeën, wat zeg jij nou. Die nachten als ik naar huis liep met een heet hoofd. De N.G. is ook ouder. Ze zeggen weinig stommiteiten meer en dikwijls hetzelfde. Maar het wordt met het echte er in toch hoe langer hoe beter, als ik me niet vergis. Wat is dat nu dood hè, dat begin-mooie: Demeter, Perse-phone, en de andere dingen, er is niets meer van over. Verwey, Kloos, Hein houden hun mond, dat ging niet, dat was niet erg genoeg. Iedereen voelt dat wat niet erg is, niet meer gaat. Je moet half dood gaan bij het maken, dan komt er wat. Pans.' Zó schreef 'Pans' ofwel Herman Gorter oktober 1890 aan Alphons Diepenbrock. En inderdaad, de beweging van Tachtig rond het tijdschrift De nieuwe gids was in aanleg impressionistisch. Een nieuw gevoel ontwaakte, schilders kregen oog voor licht, kleur en beweging op een andere wijze dan hun voorgangers en schrijvers en dichters brachten voor het eerst andere aandoeningen en gevoelens onder woorden. Maar och, wanneer is een mens, een hollandsch mensch anno 1880, eigenlijk aangedaan? Natuurlijk, de liefde, de grote maar ook de talloze vluchtige vlaagjes van verliefdheid, die doen je wat. En, verdorie wat een ontdekking! een mislukte liefde, die doet een mens nog veel meer. En levert dus ook veel meer gedichten Univers

op. En kan het nog heftiger dan een gedoemde, vreeslijke, mislukte groote liefde? Zeker, groter nog dan de liefde is de dood van de geliefde. Dan schiet het gemoed eerst waarlijk vol en ontlaadt zich weer in zangen en verzen, haastige schetsen en vlug gepenseelde taferelen. De vrouw van de, middelmatige, schrijver Stieglitz pleegde terwille van haar man zelfmoord. Ze meende dat zij haar aderen maar hoefde te openen om de dichtader van haar man door deze schok geniale verzen te ontlokken. Ook WiUem Kloos deed zoiets en hij wisselde, altijd mislukte, pogingen tot zelfmoord af met dichtbundels waarin het klagen over de dood van de beminde afgewisseld werd met de klacht over de eigen, al te, al tè vroege dood.

Pas stervend kwam het. En als de dood geen uitkomst meer bood, dan de drank. Dan kwam het en ging nog sneller. Over deze periode waarin de vlam in de pan sloeg en Gorter telkens 's nachts naar huis

'Dat is te weinig gebeurd denk ik.' Zijn vakgroep heeft zich aangesloten bij het Comité van Waakzaamheid. Op zich zou hij graag zien dat andere faculteiten bijspringen, maar hij heeft de indruk dat de faculteiten niet bepaald overlopen van warme gevoelens jegens elkaar. Hij pleit voor sterkere verbindingen tussen de sociale faculteit en andere faculteiten aan de KUB. Prof. dr. J . Hagenaars van de vakgroep methoden en technieken van onderzoek had de bui al enigszins zien aankomen, maar de omvang 'verrastte' hem. Desondanks is duidelijk dat er niet aan een reorganisatie te ontkomen valt gezien te grote tekorten en het weinig hoopstemmend perspectief. Hagenaars: 'Van belang is dat er een goede sociologie-opleiding overblijft en dat zowel het College als het faculteitsbestuur ervoor zorgen dat er een sociaal plan op tafel komt.' Gedwongen ontslagen zullen op termijn niet uit te sluiten zijn. Maar:'Ikzouhetuiterma-

hep met een heet-hoofd heeft Rein van der Wiel een boek geschreven. Een boek zonder vuur, zonder vonken. Flets en vaal. Visie ontbreekt en de stijl is dor en schools. Vlijtig heeft Van der Wiel zo het een en ander onderzocht en qua weetjes van ditjes en datjes rommelt er heel wat over het tapijt. Maar een fleurig tapijt is het niet. Voor gedrag en vlijt een tien hoor, maar dit mist verder alle vaart, visie, vuur en aanstekelijkheid die juist zo kenmerkend waren voor de periode en de mensen waar het over gaat. Van der Wiel is meer de magazijnknecht die, met ijver zeker, materiaal vergaart waar anderen, hoop ik, gebruik van zullen maken. En DT. Kemperink deed dat in zekere zin al. Zijn boek. Van observatie tot extase, gaat over jaren na de kreet van Herman Gorter 'Wat is dat nu dood hè'. Het is een superieur boek en heeft alles wat het ander zo schrijnend mist: visie, stijl en foutloze informatie. Het geeft een beschrijving van het hiervoor gekenschetste pogen om door het opvoeren van de zintuigelij ke waarneming een grotere gevoeligheid te kunnen ontwikkelen en daardoor de werkelijkheid dieper te kunnen beleven en uitbeelden. Het sensitivisme. Misschien heeft Kloos in zijn recensie van Van Deyssels Een liefde in één zin wezen en probleem van deze stroming uitgedrukt: 'Dit boek is de geschiedenis van de ontwikkeling en versterving, van de opvlamming, en vólbranding, en uitdooving van Mathilde's temperament.' En niet slechts van Mathildes temperament. Alle Tachtigers stookten het vuur van hun gevoeligheid zo hoog op, he-

te onrechtvaardig vinden als er volgend jaar mei dertien mensen op straat gezet worden', aldus Hagenaars. 'Daarmee zou je sociologie definitief de das omdoen.' Hij heeft niet de 'illusie' dat er bij de andere faculteiten de bereidheid is om zich voor sociologie op te offeren. Hij vindt ook dat je de problemen van de sociologen niet op het bord van de andere faculteiten moet schuiven. Wel zou hij gebruik willen maken van 'restposten' aan de KUB. De universiteitsraad moet nog beslissen over de interne verdeelsleutel van de nota formatie-ontwikkeling. 'Ik denk dat aan het model als zodanig niet getornd zal worden', zegt hij. Wel kunnen bijstellingen van details plaatsvinden. Hij wijst in dit verband op mogelijke problemen bij de economen volgend jaar. Daar komen minder studenten dan verwacht wat doorwerkt in het model. 'Daar gaan harde klappen vallen.' (GR)

pen rond met een heet hoofd, schreven vlammend proza en vergeleken, alle Nietzsche, zichzelf in hun verzen met verterende vlammen. Inderdaad, verterend. Heel dat vuur van Tachtig lijkt wel een stroovuur. Even schiet de vlam er in en tot hun eigen verwondering - dat verwonderde 'hè' van Gorter - is het zo weer uit en zitten ze roerloos bij wat as en sintels. Dit proces, van voor het eerst de wereld en de werkehjkheid onder ogen durven zien anders dan door de gekleurde brillen van christendom of burgerlijk idealisme; van observatie tot extase komen; en dan het doffe, het uitgedoofde, dat beschrijft Kemperink superieur. Die 'wondere woning' van extase beschrijft hij door een serie portretten van de schrijvers te geven, door buitenlandse en wereldbeschouwelijke invloeden aan te wijzen en door de analyse van de belangrijkste stukken proza uit die periode. Die kerels, met hun geklede jassen en hun malle hoge zijden, die hebben geleefd en daaraan uiting gegeven. 'Het kan niet blijven in de hijgende borstkas' (Van Deyssel), en bleef het in de dissertatie van Kemperink ook niet. Van der Wiels boek is futloos gefluister naast deze stem van Kemperink die kUnkt, krachtig en klankvol. Charles Vergeer Rien van der Wiel: Ewijkshoeve, tuin van tachtig. Querido, Amsterdam.

M.G. Kemperinic: Van observatie tot extase, Sensitivistischproza rond 1900. Veen, Utrecht, Antwerpen. 28 oktober 1988

AFSCHEID

Prof. M. Rood-de Boer zonder spijt weg uit Utreciit Onlangs werd prof. M. Rood-de Boer vijfenzestig jaar. Ze is bezig aan fiaar iaatste jaar in Ti/burg -het afscheidscollege is vastgelegd op 30 juni- en ze trok vorige vrijdag de deur achter zich dicht in Utrecht. Het U-blad Utrecht interviewde haar over haar werk in Utrecht en terloops komt Tilburg ter sprake. 'Ik ken geen universiteit die zo weinig aan haar image doet', zegt ze over Utrecht. Ze is zeer begaan met het lot van kinderen en sprak als eerste de wet geworden wens uit dat kinderen gehoord moesten worden door de rechter. 'Mijn werk is net bergbeklimmen: als je een top haalt is daarachter altijd een nieuwe top.' 'Er verdwijnt hier van alles. ZeHs de asbak die een van mijn student-assistenten mij gegeven had.' Mevr. prof.mr. M. Rood-de Boer slaakt een zucht van berusting. Vrijdag 28 oktober verliet ze Utrecht, vrijwillig en met weinig spijt. Haar deeltijdse leerstoel voor personen, familie en jeugdrecht, een deelgebied van rechten, zal na haar pensionering niet meer worden vervuld. 'Ik heb dat heel jammer gevonden. Op een goed ogenblik in al die jaren van reorganisatie begon ik te merken dat er nergens in de documenten nog gesproken werd over dit vak. De hele rechtenstudie wordt op een nieuwe manier opgezet. Degenen die dat uitgedacht hebben, werken met modulen.' Mevrouw Rood-de Boer trekt een afkeurend gezicht: 'In zo'n klein blokje zouden we jeugdrecht nooit kunnen geven.' In Tilburg, waar Rood-de Boer dezelfde deeltijd-functie vervult, verdwijnt het vak niet. Ze kan daar bovendien nog tot aan het einde van het academisch jaar doorwerken. De Utrechtse universiteit hanteert de regels zo strak mogelijk: aan het eind van de maand waarin je vijfenzestig wordt, ga je eruit. 'Voorstudenten is dat toch heel ongelukkig. In Tilburg vindt men dat het in het belang van de dienst is om het collegejaar af te maken.' Des te spijtiger vindt ze het verlies van jeugdrecht in Utrecht, omdat het vak hier het eerst gegeven werd. Ze wil graag nog iets lelijks gezegd hebben over Utrecht. 'Ik ben een onmogelijk en tegendraads mens', had ze al over de telefoon vermeld. 'Aan deze universiteit gebeuren zoveel dingen, je hoeft het U-blad maar te lezen: het is allemaal kommer en kwel. Ik vind de afbraak van de wetenschap door de bezuinigingen een ramp. Vergeleken met andere universiteiten -en ik kan er een paar overzien- vind ik dat de manier waarop de bezuinigingen in Utrecht plaatsvinden niet de schoonheidsprijs verdient. Er vallen nogal wat menselijke slachtoffers. Mensen worden ziek en komen maar niet meer terug. Sommigen treden vervroegd uit; anderen, zoals juristen, vluchten in de rechterlijke macht. Hoe komt het toch dat Utrecht zo'n slecht arbeidsklimaat heeft? Misschien omdat Utrecht zo'n grote universiteit is en zich nooit heeft bezig gehouden met een achterban of relaties buiten de universiteit. Utrecht heeft geen achterban. Als universiteit heeft men niet nagestreefd contacten te leggen, met parlementariĂŤrs of met arnbassades. Wat dat betreft ken ik geen universiteit die zo weinig aan haar image doet. Men heeft zich 'high and mighty' opgesteld, daardoor zijn de bezuinigingen hier hard aangekomen. Niemand wilde voor ons opkomen. Er is hier ook geen onderlinge samenhang en geen contact met collega's en voorzover dat er was is het verdwenen met de bezuinigingen. In Tilburg bijvoorbeeld dineren de hoogleraren twee keer per jaar met elkaar. Dat betekent dat er belangstelling bestaat voor elkaar, maar hier vindt men dat jaatdunkend 'Brabantse gezelligheid'. Zoiets |

Univers

kan je hier vergeten, je mag blij zijn als je een hechte sectie om je heen hebt. Samenhang op hoger niveau kun je niet verwachten, hoe moet dat ook: ik geloof dat ik al aan mijn zesde voorzitter van het CvB toe ben.'

JEUGDRECHT Het terrein waarop mevrouw Rood-de Boer zestien jaar geleden begonnen is, werd in de loop der jaren uitgebreid van kinderrecht en kinderbescherming naar personen, familie en jeugdrecht. Ook het aantal studenten is zeer toegenomen en de stages zijn veelzijdiger geworden. Trots vertelt ze dat een aantal van haar studenten kinderrechter geworden is. Heeft ze zelf nooit in de praktijk willen werken? 'Lang geleden, ja. Mijn man was op dat moment advocaat in Amsterdam, daar kon ik dus geen kinderrechter worden. Toen ik het probeerde in een ander arrondissement, werd me gezegd dat ik dan moest verhuizen. Ik kon daar alleen maar nee op zeggen, want mijn kinderen zaten nog op de lagere school.

Inmiddels is men bij de benoeming van getrouwde vrouwen veel soepeler geworden. Achteraf ben ik dikwijls blij geweest dat het niet is doorgegaan. Ik heb me heel gelukkig gevoeld in het onderwijs en onderzoek. Het is een heel interessant vak, dat ook in het buitenland in de belangstelling staat door de combinatie van personen, familie en jeugdrecht. Het snijdt door de meer traditionele rechtsgebieden van burgerlijk-, straf- en administratief recht heen. De Nederlandse kinderrechter heeft meer mogelijkheden dan de buitenlandse. Als een kind bijvoorbeeld gestolen heeft, kan hij hem als een jonge delinquent behandelen en hem tot slot straffen. Soms kan het ook zijn dat het kind weliswaar een strafbaar feit gepleegd heeft, maar dat de oorzaak daarvan meer ligt bij de ouders. Na onderzoek van de Raad voor de kinderbescherming kan dezelfde rechter besluiten dat de hulpverlening moet worden ingeroepen, via een civielrechtelijke maatregel. Het kind wordt niet gestraft, maar de ouders raken de ouderlijke macht kwijt, of het gezin wordt onder toezicht gesteld.'Het effect van dat soort maatregelen is overigens niet altijd even positief. Het probleem van jeugdrecht is vaak dat de materie haast niet op een juridische manier te regelen is. Die maatregelen van kinderbescherming, zoals onder toezicht stellen, zijn een hele zware ingreep in het gezin, omdat ze tot aan de meerderjarigheid van het kind kunnen duren. Ik sta een ad hoc maatregel voor, waardoor het niet zo kwetsend en grievend is voor het gezin, niet zo in gebreke stellend.' 'Gelukkig is het jeugdrecht sinds mijn proefschrift van 1962 veel dynamischer geworden. De zaak zat indertijd volstrekt vast, het

Prof. Rood-de Boer: mijn werk is net bergbeldimmen. (foto: Werry Crone)

waren allemaal globale, afgrendelende regels. In bescheiden mate heb ik er iets aan bijgedragen dat te veranderen. Maar ik heb geleerd dat er altijd weer nieuwe moeilijkheden opdoemen, waar je destijds niet aan gedacht hebt, die je ook niet kon weten.'

ADOPTIE Zo ontstonden er problemen met buitenlandse kinderen die hier geadopteerd werden. De ouders moeten aan andere voorwaarden voldoen, dan wanneer ze hun oog op een Nederlands kind zouden hebben laten vallen. Behalve een uitvoerig gezinsonderzoek, moet de staatssecretaris van justitie een beginseltoestemming geven. Een van de criteria is in hoeverre de ouders geschikt zijn om een kind uit het buitenland op te nemen. 'De moeilijkheid is dat niet bekend is uit welk buitenland dat kind zal komen. Toen er nog veel Nederlandse kinderen waren om te adopteren, kwamen ze in het toekomstig adoptief gezin te wonen, onder de noemer van pleeggezin. Op het moment dat er adoptie werd aangevraagd kon men de geschiktheid van dit pleegouderpaar ten opzichte van dit reeds bij hen wonende kind beoordelen.' Het beleid lijkt erop gericht te zijn om de adoptie van buitenlandse kinderen tegen te gaan. 'Als onderdeel van het vreemdelingenbeleid, dat zoveel strakker is geworden, ben ik er niet gelukkig over. Maar in het geval van adoptie van buitenlandse kinderen, moet ik zeggen dat de aanvankelijk bestaande euforie wel verdwenen is. Men dacht op kleine schaal een soort ontwikkelingshulp te geven. Een kind van de dood te redden -en dat is waar, nou is-ie nog in leven- maar hij is niet altijd gelukkig. Ik bedoel niet alleen hele simpele dingen als moeite met het leefritme dat natuurlijk compleet anders is dan in de tropen, het eten, de hygiĂŤne en niet gezond zijn. De werkelijke moeilijkheden komen wanneer het kind opgroeit en identiteitsvragen krijgt: waarom ben ik daar weggegooid. De kinderen die soms letteriijk in de vuilnisbak gevonden zijn, krijgen later vaak gedragsmoeilijkheden. In een aantal gevallen gaat het mis, en wat moet je dan? Je kunt dat kind na zoveel jaren niet meer terug sturen naar het land waar het vandaan komt. Dus is het wel te verdedigen dat men strenger wordt.' Mevrouw Rood-de Boer is zeer begaan met het lot van kinderen, dat begon al in 1962 met haar proefschrift 'Ouders en kinderen, aspecten van het familierecht'. 'Ik vond dat de kinderen zelf gehoord moesten worden door de rechter. Hoewel men er toen alleen meewarig om gelachen heeft, staat het nu in de wet, iedereen is natuurlijk allang vergeten dat ik dat ooit gezegd heb. Helaas kunnen de rechters het oproepen van minderjarigen niet overal inpassen in hun rooster, dus liggen er formulieren op de balie die ze kunnen invullen of ze eigenlijk wel gehoord willen worden: het is geworden tot een papieren zaak. Mijn werk is net bergklimmen: als je een top haalt is daarachter altijd een nieuwe top. Ik gebruik dat beeld expres. Ik heb het weri< niet frustrerend gevonden. Het klimmen was leuk en de top was mooi. Ik voel me wel verschrikkelijk leeg de laatste maand. Daarom ligt op mijn bureau de studiegids van Leiden. Ik wil dolgraag iets totaal anders gaan studeren zonder de bedoeling te hebben daarover te praten of te schrijven. Bijna 47 jaar geleden ben ik begonnen met werken, ik heb nooit een sabbatical gehad. Nu heb ik behoefte om dingen te leren van anderen.' (Frieda van de Poll, U-blad Utrecht)

4 november 1988

(advertentie)

EFR-InterAction Scriptieprijsvraag

CULINAIR WILDFESTIVAL 1988 Tijdens het wildselzoen serveren wij een keur van wildgerechten. Wederom ons bekende WILDMENU

Open brief aan alle doctoraal studenten in hun laatste jaar

(6 gangen) Menuprijs f 69.' Ook tijdens lunchuren geopend. Voor verdere informatie en/ot reservering Restaurant

DEN SCHOUT -** Oranjestraat 4 — Tilburg-Centrum (tussen Paleisnng en Emmastraat) Tel. 013-434512-674394 Donderdag rustdag

WERKEN

IN HET BUITENLAND

Zoekt u een voor langere of kortere tijd een baan in het buitenland? Dan is dit het boek dat u zoekt, boordevol informatie over werken in de metaal- en olie-industrie, als chauffeur, leraar, au-pair, reisleider, in de horeca, als tuinman of fruitplukken in Frankrijk en de USA, maar ook als fotomodel of mannequin. Werken op boerderij; kibboets of op cruise-sch^)en. Het boek bevat tevens een sollicitatieformulier. Als u in het buitenland wilt gaan werken moet u dit boek hebben.

Het verschaft informatie over klimaat, woon- en leefomstandigheden, werktijden, etc. Bovendien vindt u in dit boek de adressen van ongeveer 1000 ondernemers en arbeidsbemiddelingsbureaus. Bestel dit informatieve boek nog vandaag! D Gratis brochure D Boek: 'Arbeit im Ausland' Prijs:/^ 5 9 , EUROPA BOKFÖRLAG AB Postbus 2014, S 133 02 Tyresö, Zweden P.S.: Wij bemiddelen niet in werk!

In maart van dit jaar werd de EFR InterAction scriptieprijsvraag over'Communicatie & Management' aangekondigd, met als te winnen prijzen o.a. f 5.000,— stages op Raad van bestuur niveau en een summercourse aan een Amerikaanse universiteit. Deze scriptieprijsvraag is bedoeld voor studenten die het belang van communicatie als strategisch management instrument inzien en daar een scriptie over willen schrijven. De inzendtermijn van deze scriptieprijsvraag sloot oorspronkelijk op 1 oktober j . l . Vooral de laatste twee maanden is echter duidelijk geworden dat een aantal studenten deze datum niet haalt en er zijn veel verzoeken om aanvullende literatuur binnen gekomen. Daarom hebben de organisatoren besloten de sluitingsdatum te verschuiven naar 23 januari 1989. Dit betekent tevens dat studenten die in maart nog niet toe waren aan het schrijven van hun scriptie, nu alsnog mee kunnen doen. Meer informatie hierover kan worden aangevraagd bij Gideon Overwater (EFR), tel.: (010-) 4081146(1147. In de jury hebben de volgende bestuurders/leden van de Raad van Bestuur zitting genomen: Prof. dr. A.H.G. Rinnooy Kan (Erasmus Universiteit Rotterdam), dhr. D.J. Meijer (InterAction Communicatie & Management Consultants), dhr. A . J . W . Ploegmakers (PPGH/JWT), drs. T.C. Braakman (Nationale Nederlanden N.V.), J . Dalhuisen RA (Arthur Anderson & Co.), dhr. H. Post (Douwe Egberts N.V.), Mr. P.A. Nouwen (ANWB), Ing. A. van de Beek (Verenigde Spaarbank N.V.), dhr. J . Deltenre (journalist De Telegraaf). Bij deze juryleden zijn ook de eerder genoemde stageplaatsen beschikbaar, m.u.v. dhr. D.J. Meijer en dhr. J . Deltenre.

Afgestudeerd? Laat dan u^v carrière gelijk opgaan met die van ons. Met doctoraal bedrijfseconomie kunt u in de accountancy veel beginnen. U kunt er snel carrière maken. Vaak sneller dan in het bedrijfsleven. Bij Price Waterhouse Nederland bij voorbeeld start u als assistent. Maar dat verandert snel. Na enkele jaren komen functies van senior en supervisor binnen \xw bereik. En managers beneden de 30 zijn bij ons geen uitzondering. Wat moet u daarvoor doen? Natuurlijk bent u met uw postdoctorale accountantsstudie bezig. Die combineert u met een uiterst interessante werkkring. Het is deze combinatie van theorie en praktijk waardoor u zich veelzijdig kunt ontplooien. Maar wij doen meer voor u. U wordt begeleid door een mentor die u met raad en daad terzijde staat. Daarnaast zijn er onze interne opleidingen. Die verlaten u uw hele loopbaan bij Price Waterhouse niet. Vakkennis dient bij ons altijd up-to-date te zijn. Dat is ook de reden van onze snelle groei en commercieel succes. Zowel in het

binnen- als in het buitenland. Onze expansie wordt veroorzaakt door de hoge maatstaven die wij bij onze dienstverlening aanleggen. U kunt daarvan profiteren. Uiteraard stellen wij u volop in de gelegenheid uw studie geslaagd af te ronden. Er zijn goede regelingen om colleges en lessen te volgen en tentamens en examens af te leggen. U w honorering behoort tot de beste op ons vakgebied. Dat geldt ook voor het aanvangssalaris. Tevens zijn er goede secundaire voorzieningen als auto- en studievergoedingen.

Price Waterhouse

ACCOUNTANTS

Wilt u participeren in het succes van Price Waterhouse? Neemt u dan contact op met Ester Daniels, Koninginnegracht 8, 2514 AA 's-Gravenhage. Telefoon (070) 108 308. Price Waterhouse in Nederland maakt deel uit van de wereldwijde Price Waterhouse organisatie van accountants, belastingadviseurs en management consultants, met kantoren in meer dan 100 landen.

Nederland

#

Koninginnegracht 8, 2514 AA Den Haag. Tesselschadestraat 18-22,1054 ET Amsterdam. Mr. H.F. de Boerlaan 64, 7411AK Deventer. Schouwburgplein 30-34, 3012 CL Rotterdam

MEDEDELINGEN

De medectettngenpagina wordt verzorgd cSoof de afdeling Interne Comrmir»icatte. Diensten en faculteiten leveren cc¥)ij zsm aan, ulteftpt vrijdag t2.00 uur vóóf het verscfHJnen van de nieuwe Univers. t.v.m. beperkte ruimte i$ het zxsk berichten kort en kenwchög te formuleren. De redactie kan berichten w^zigen. Bij teveö copij krggt de b o o s t e actualiteftswaarde voorrang.

ALG BEGROTINGSPROBLEMATIEK FSW De Universiteitsraad heeft besloten gebruik te maken van een reservedatum voor een bespreking in besluitvormende zin van de notitie van het CvB inzake de begrotingsproblematiek FSW (UR 105. 3858). Deze vergadering van de Universiteitsraad wordt gehouden op donderdag 10 november 1988om 13.30 uur in B 602. Ter voorbereiding van deze vergadering zullen COPI en CPB gezamenlijk bijeen komen op maandag 7 november om 9.00 uur in B 602.

FEW KWANT. M E T H . EN TECHNIEKEN (BE) Extra tentamenkans op 9 januari 1989. Opgeven op de gebruikelijke manier via Bureau Examens. POST DOCT. BELASTINGKUNDE Huwelijksgoederen en erfrecht; - zij die deze studie aanvangen per jan./febr. '89 dienen er rekening mee te houden dat in de tweede helft van het voorjaarssemester 1988/1989 huwelijksgoederen en erfrecht zal worden gegeven (zie ook collegerooster 1e doet. FE pag. 15) - zij die deze studie hebben aangevangen per jan./febr. 1988 of eerder en nog niet hebben voldaan aan de verplichtingen voor dit vak dienen zulks schriftelijk kenbaar te maken aan het Ondenwijsbureau FEW, kamer B 404 en wel voor 1 december '88. ANALYSE 2, ECONOMETRIE Vanaf heden is het collegedictaat Ana-

lyse 2 (kenmerk 340.88.687) in het dictatenmagazijn aanwezig.

FRW KEUZEVAK A D M I N I S T R A T I E F RECHT In de opzet van het keuzevak administratief recht, waarin in het 2de semester van dit cursusjaar op dinsdagavond van 18.45 tot 20.30 uur college in zaal SZ 30 zal worden gegeven door prof. mr. E.M.H. Hirsch Ballin en mr. R.M. van Male, zijn enige wijzigingen aangebracht. In de cursus zulen drie belangrijke ontwikkelingen in het Nederlandse administratieve recht ( = bestuursrecht) centraal staan: 1. Debinneneenhalfjaarteverwachten indiening van het voorstel van een Algemene wet bestuursrecht bij de Tweede Kamer. Als literatuurzal bij dit onderdeel gebruik worden gemaakt van een commentaar op de hoofdlijnen van de Algemene wet bestuursrecht en op enige belangrijke bepalingen daarvan. Dit commentaar is vanaf januari verkrijgbaar in het dictatenmagazijn. 2. Verder zullen de met ingang van 1 januari 1988 doorgevoerde vervanging van het beroep op de Kroon door een nieuw type administratieve rechtspraak (namelijk ingevolge de Tijdelijke wet Kroongeschillen) en de komende invoering van Arob-rechtspraak in twee instanties worden behandeld. Daarbij zullen ook de herziening van de rechterlijke organisatie en de definitieve vervanging van het Kroont)eroep aan de orde komen, evenals de vraag of beroep tegen regelingen moet worden opengesteld. 3. Hiernaast zal grondig aandacht worden besteed aan de ontwikkelingen in de beoordeling van overheidshandelen door de burgerlijke rechter, zowel naar aanleiding van recente arresten van de Hoge Raad als naar aanleiding van de artikelen 3.1.1.15 van het Nieuw BW en artikel 3.1.1 van de Algemene wet bestuursrecht. De onderdelen 1 en 3 zullen door prof. mr. E.M.H. Hirsch Ballin worden behandeld, onderdeel 2 door mr. R.M. van Male. Het tentamen kan naar keuze schriftelijk of mondeling worden afgelegd. Een volledige opgave van literatuur en jurisprudentie is met een gedetailleerd collegeschema vanaf 1 december a.s. verkrijgbaar bij de secretaresse van de vakgroep staatsrecht, bestuursrecht en bestuurskunde, mevr. G.C.E. van Lit,

Sportnieuws

en schrijf je in op de daarvoor bestemde lijsten op de sporthal.

HANDBAL

SKI-GYMNASTIEK M E T MUZIEK

Donderdag 10 november spelen het Dames- en Heren handbalteam een oefenwedstrijd tegen het studententeam van de Technische Universiteit in Eindhoven. Er is nog plaats voor enkele supporters. Vertrek: 17.15 uur vanuit het Sportcentrum.

Wat is het? Ski-gymnastiek is een van de beste en meest betrouwbaar gebleken mogelijkheden om reeds voor het winterseizoen een optimale konditie te bereiken. Doel: ski-gymnastiek houdt, naast de training van lichamelijke basiseigenschappen, zoals kracht, snelheid, uithoudingsvermogen, beweeglijkheid en behendigheid, ook de training in van zeer speciale spierakties uit het skiën, zoals spannen-ontspannen, draaien- tegendraaien, wissel van Vorlage en Rücklage, tot stilstand komen en versnellen; d.w.z. men traint afwisselend statische en dynamische spierarbeid. Ski-gymnastiek maakt het mogelijk de grenzen te leren kennen van de belastingen en de te stellen eisen bij het skiën. Daardoor worden niet alleen fysieke voorwaarden geschapen, maar worden ook angst en krampachtigheid beperkt of zelfs uitgeschakeld. Daarbij traint men in een ontspannen sfeer, gedragen door 'schwingende' muziek.

SNERTCROSS Donderdag 17 november is het weer zover. Dan organiseert de TSAV Parcival weer haar jaarlijkse snertcross. Dit houdt in datje na een stukje te hebtjen hardgelopen je jezelf helemaal vol kunt eten aan heerlijke snert. Het parcours is uitgezet in de Warande (het bos achter de KUB) en de afstanden bedragen voor de dames 3200 mtr. en voor de heren 6700 mtr. De start voor de dames vindt plaats om 15.40 uur en voorde heren om 16.10 uur. Het inschrijfgeld bedraagt voor leden f 1 , _ en voor niet-leden f 2,50. Dus heb je zin in snert en een stukje hardlopen doe dan mee met deze snertcross

Univers

kamer B 918, telefoon 662302. Inlichtingen zijn verkrijgbaar bij de docenten en bij mevr. mr. M.L.P. van Houten, kamer B 826, telefoon 662760. T E N T A M E N D A T U M KEUZEVAK INTERNATIONAAL MEDEDINGINGSRECHT (Correctie op het b e r i c h t in Univers v a n 21 o k t o b e r 1988) Het tentamen voor het keuzevak Internationaal Mededingingsrecht bestaat uit een schriftelijk en mondeling gedeelte. Het schriftelijk gedeelte wordt afgenomen op dinsdag 20 december 1988 om 14.30 uur. Hien/oor dient aanmelding te geschieden vóór 1 november a.s. door bijschrijving van dit vak op het aanmeldingsformulier. Het mondeling gedeelte wordt afgenomen op 12, 13 of zaterdag 14 januari 1989. Per candidaat zal 20 minuten worden getentamineerd. Hiervoor dient aanmelding te geschieden bij R. Melissen op kamer B 725, tel: 662723/662977 op woensdagochtend, 9 november a.s. of op vrijdagmiddag 11 november a.s. GASTCOLLEGE PROFESSOR W L A D I M I R LAPTJEW Op dinsdag 8 november 1988 om 12.30 uur in zaal CZ 104 zal prof. Wladimir Laptjew een gastcollege geven over de juridische veranderingen in de Sovjet Unie ten gevolge van de perestroika en glasnost Prof. Laptjew, die lid is van de Akademie van Wetenschap van de USSR, heeft een groot aantal publicaties op zijn naam staan en wordt beschouwd als een specialist op het gebied van economisch recht. De lezing zal worden gehouden in de Duitse taal.

FSW

Tijdstip van het spreekuur is elke donderdagvan 10.30 uur tot 12.^ uur, beginnende op donderdag 10 november a.s. De huidige doctoraalstudenten A & O ontvangen wij graag vóór Kerstmis op het spreekuur. Degenen die van plan zijn A&O-psychologie te gaan studeren, kunnen zich nu reeds aanmelden. PSYCHOLOGIE: LEZING DR. Y V A N T. ROBERTSON Op donderdag 3 november 1988 van 10.30-12.30 uur in zaal P. 12zalDr. Yvan T. Robertson een lezing houden, met als titel Psychological impact of selection and assessment processes on individuals Dr. Y.T. Robertson is als Senior Lecturer in Organizational Psychology vertwnden aan het: Department of Management Sciences University of Manchester Institute of Science and Technology, U.K. Hij is editor van de International Review of Industrial and Organizational Psychology. Alle geïnteresseerden worden op deze lezing uitgenodigd. PSYCHOLOGIE: BIBLIOGRAFISCHE OEFENING De bibliografische oefening is een verplicht onderdeel van de propedeuse Psychologie. Vanaf 15 november a.s. neemt Trijnie Horlings de taken over van Marianne Wessel. Het spreekuur zal vanaf die datum worden gehouden elke dinsdag van 12.30 uur tot 13.30 uur in kamer S 9 (in de bibliotheek Sociale Wetenschappen). Avondstudenten kunnen telefonisch een andere afspraak maken, tel. (66)2215. Propedeusestuenten die nog niet beschikken over opdrachtformulieren, kunnen deze - op vertoon van collegekaart - afhalen op dit spreekuur.

FGW OPEN D A G THEOLOGISCHE FACULTEIT O P 13 N O V E M B E R De Theologische Faculteit Tilburg houdt een open dag op zondag 13 november a.s., tussen 11.30 en 17.30 uur. De open dag is t)edoeld voor alle belangstellenden. Het programma gaat van start met een eucharistieviering in de studentenkerk Maranatha; de restvan het programma speelt zich af op de Theologische Faculteit. Vanaf 13.30 uur worden vier series colleges aangeboden. U kunt daarbij een vrije keuze maken uit het aanbod van de vier series. Het merendeel van de colleges geeft een beeld van 'de faculteit in bedrijf'. Een serie colleges is gewijd aan een speciaal onderwerp: het conciliair proces. Tijdens de open dag zal beeldend kunstenaar Ton Franken een expositie houden van zijn werk. De musicus Willem Marie Speelman zal een uitvoering van een compositie ten gehore brengen. De expositie en de muzikale uitvoering vallen binnen de serie kunst en religie. Verder voorziet het programma in een aantal informatiestands. Voor kinderofH vang wordt gezorgd. Belangstellenden kunnen een folder met het programma aanvragen bij de Theologische Faculteit, telefoon 013-662580.

PSYCHOLOGIE: SPREEKUUR: SECTIE A a O - P S Y C H O L O G I E Alle doctoraalstudenten met als hoofdrichting A&O-psychologie worden uitgenodigd op het spreekuur van de sectie A & O . Dit spreekuur dient voor een wederzijdse kennismaking, (2) ter bespreking van de studieplanning, en (3) ten behoeve van aanmelding voor stage en onderzoek. Het spreekuur wordt verzorgd door Prof. dr. R.A. Roe en drs. S. Schruijer. Aanmelding geschiedt via mevr. M. Smulders, secretaresse van de sectie A&O (kamer P 705; tel.: (662480). Wanneer? Van 16 november t / m 1 februari. Elke woensdag van 18.00 tot 19.00 uur, in PABO-zaal 1, Prof. Gimbrérelaan 16 te Tilburg. Hoe: inschrijven op het Sportcentrum (sportkaart meebrengen). Academielaan 5. STUDENTEN SKI-REIZEN Dit jaar goedkoper dan ooit naar Mallnitz (Oostenrijk) en Bruneck (Italië). Een 10 daagse-skivakantie in Mallnitz (echt idyllisch Oostenrijks ski-oord) voor slechts f 479,-. Een 10 daagse-skivakantie in Bruneck (super skigebied) vanaf f 495, —. Vertrekdata 27 jan. '89 en 10 mrt. '89. Voor informatie en boekingen, 's avonds Paul Smeets, tel.: 013-360997 of overdag bij Sportief, Koningsplein214, tel.: 013433960.

drukkerij

Em. de Jong b.v.

Postbus 8 - 5110 AA Baarle Nassau - Telefoon 04257 8922*

Vind jij ook dat een of twee maal per week een training in je eigen sport, voornamelijk op technisch en taktisch vlak, te weinig effekt heeft op je konditie? Merk jij ook dat je tijdens wedstrijden 'lucht' tekort komt? Vind je Keep Moving niet meer als een leuke warming-up? Denk jij ook dat je teamleden jouw tempo niet bij kunnen houden? Kom dan naar deze extra konditietraining en neem je teamleden mee, zodat je in de kompetitie nog beter voor de dag kunt komen. Op deze training gaan we er 'puur natuur keihard' tegenaan. Je zult moe, maar voldaan uit de zaal komen en in de loop van de weken zeker resultaat merken tijdens je andere sport(en). Tot ziens bij deze speciale konditietraining op dinsdag van 19.00 tot 19.45 uur. PENDRAGON

KONDITIETRAINING N I V O 1 Voor alle mensen die tijdens het sporten merken dat ze konditie tekort komen is er nu een speciale konditietraining (nivo 1) op dinsdagavond 19.00tot 19.45 uur in de grote zaal van het Sportcentrum.

wat voor mij? Dan kan honkbal weleens een sport voor jou zijn. Wil je het wat rustiger aandoen, dan is er naast het honkbal ook softbal, zowel voor dames als heren. Als de constante strijd tussen werper en slagman je wel aanstaat, kom dan op donderdagmiddag om 15.00 uur langs op de Sporthal en maak een training mee. Ook kun je bij ons competitie spelen. Wij zijn op zoek naar enkele enthousiastelingen die bij ons team, uitkomend in de 2de klasse rayon Het Zuiden, willen spelen. Wil je liever bestuurlijke ervaring opdoen? Ook dat kan bij ons. Aangezien het huidige bestuur over een maand aftreedt zijn wij ook op zoek naar enkele bestuursleden. Voor meer inf onnatie over zowel spelen als bestuurslid kan je contact opnemen met: Sivard, telefoon 563809, na 20.00 uur.

T i l b u r g J u g Pissers Heb je ook de World Series gezien op Super Channel of bij Studio Sport? Had je na een van die home-runs van een slagman niet het gevoel van: dat zou ik ook wel willen doen? Of na weer drieslag te hebben gegooid, denken: dat lijkt wel

4 november 1988

Studenten vrre Excursie V o l m a c Op 17 november a.s. organiseert VITE een excursie naar het software­house Volmac. Aan de orde l<omen de organi­ satie van het bedrijf, Informatielaesturing en Informatiebeleid en hierna worden de mogelijkheden voor economen en ju­ risten bij Volmac besproken. Om 9.00 uur vertrek per bus. Kosten: leden f 7,50, niet­leden f 15, —. Inschrijving en nadere informatie op de VITE kamer, gebouw O, nr. 7 1 . Inschrijving sluit op 8 november. Vite­diplomatieke dag 10 November a.s. organiseert Vite we­ derom een diplomatieke dag. In samen­ werking met het Ministerie van Buiten­ landse Zaken wordt aandacht besteed aan de vele facetten van de diplomatie. Tevens komen werving, selectie en opleiding van academici door BZ aan bod. Vanaf 1 november kunt u zich inschrijven voor deze dag op de Vite­kamer, 0 ­ 7 1 , 662722. Kosten van de dag: leden f 7,50, niet­ leden f 15,— (incl. lunch en borrel). A m e r i k a a n s e verkiezingen!!! In de nacht van 8 op 9 november orga­ niseert Vite in het kader van de Ameri­ kaanse verkiezingen een grandioos feest. D it feest zal plaatsvinden in de PUF. Op groot scherm worden de ver­ kiezingen live gevolgd en door een des­ kundige becommentarieerd. Het geheel wordt opgeluisterd door eet­ en drink ge­ legenheid, alles in de bekende Ameri­ kaanse sfeer opgezet. Kom ook naar deze grandioze avond en nacht; de PUF blijft de hele nacht ge­ opend!!! Aanvang van het feest: 22.00 uur. Toegang: f 1, — .

ten. D e beloning is in overeenstemming 1 21.00 uur een homo­jongerenkafé. En je met de originaliteit van de oplossing! kunt er op vrijdag tussen 19.00 en 21 .(X) EDP Publications bv, tel. 076­220059. uur terecht voor informatie of een per­ soonlijk gesprek. S T I C H T I N G WIE S t i c h t i n g W i e organiseert een echte Rock and Roll­cursus. De cursus begint dinsdag 8 november en eindigt op dins­ dag 29 november. Na deze vier lessen, die elk anderhalf uur duren, zal er in de week van 5 december een feestavond georganiseerd worden. D it alles vindt plaats in de Spoel. De cursus kost tien gulden per persoon, te betalen op de eerste lesavond. De les­ sen beginnen om 9 uur. Iedereen die zich in wil schrijven kan bellen naar: Ingrid: 013­425741 of Kim: 013­365878. Bel snel, want vol is voM EFACT T E L E F O O N N U M M E R In tegenstelling tot wat in de Univers van twee weken geleden verscheen, is het telefoonnummer van de Efact­kamer niet 013­434931 maar 013­662991. Het eerstgenoemde telefoonnummer was het nummer van de voorzitter van Efact. Voor de duidelijkheid nogmaals ons vol­ ledige adres: Efact, Postbus 90153, ka­ mer 050, 5000 LE Tilburg. EFACT Keuzevakvoorlichting Ook dit jaar organiseert Efact een keuze­ vakvoorlichting voor 1e­jaars doctoraal economen. Voor sociaal economen: woensdag 9 november, 13.30­15.00 uur, in AZ 05 (bij de studiezaal/'bunker'). Voor bedrijfseconomen: donderdag 10 november, 12.30­14.30 uur, in AZ 116. Tentamenbundels In de tweede week van november zullen er weer tentamenbu ndels veri<ocht wor­ den. D it keer voor sociaal economen, bedrijfseconomen en voor alle eerste­ jaars die in september te laat waren. Plaats: kraam bij de aula.

MARKETING Wie laat er tijdens zijn studie al zien dat hij of zij in de wieg is gelegd voor het be­ denken en toepassen van direct marke­ ting­technieken op laatstejaarsstuden­

Menu

PERIODE 2/11 T / M l t / 1 1 1988 M A A N D A G 7/11 kippe­crèmesoep of mozaieksoep rundergoufash of gehaktbal ­ vteesjus poestamix of andijvie a la crème rijst of gekookte aardappeten veg.: goulash ­ poestamix ­ rijst DINSDAG 8/11 bf occolisoep of bamisoep kippeschnttzel of hamburger Currysaus spercieboontfes of rettichsalade patates frites of gekookte aardappeten veg.: hamburger ­ currysaus rettichsalade ­ patates frites

'EUROPA 1992' De stichting Jason organiseert maandag 14 november een symposium met als thema 'Europa 1992'. Er zal worden in­ gegaan op de gevolgen van het open­ stellen van de grenzen voor de handel en het transportwezen. Forumvoorzitter: D hr. de Vink, mede­ werker NOS (oa. panoramiek, het eapi­ tool). Spreker: *_PrQf^ Geelhoed, buitenge­ woon hoogleraar aan het Erasmus, W.R.v.R.;* D hr. Wittebrood, secretaris van dhr. Andriessen (EG); * D hr. van den Broek, information­manager van het EG­adviescentrum; * D hr. Ewals, direc­ teur Ewals expeditiebedrijf. Aanvang: 19.00 t / m 22.15 uur (vanaf 18.30 uur is de zaal open). Kosten: f5,— incl. informatiemap en koffie. Plaats: AZ 116 van de KUB. Nadere informatie: Hakky Raymakers, tel.: 013­433200 of infostand vanaf 8 t / m 14 november in gebouw A . B.S. M E R C U R I U S PSV koopt Romario m.b.v. schuldom­ zetting . Wil je meer weten over deze deal en over schuldconversie in het alge­ meen, kom dan naar de lezing die ge­ houden zal worden door de heer Vene­ ma v.d. N.M.B. Bank. Plaats: AZ 117. Tijdstip: 20.00 uur. Toegang gratis.

WOENSDAG 9/11 erwtensoep of hefdere setderiesoep bamt goreng ­ kroepoek ­ atjar babi pang­gang of cordon bteu bloemkool ­ gekookte aardappeien veg ■ bamt goreng ­ onéntrol atjar ­ kroepoek DONDERDAG 10/11 koninginnesoep of bouillonsoep hazepeper ­ sprui^es ­ aardappelpuree of mextcaartse bonenschotel rauv\4<ostsatade VRIJDAG 11/11 goulasfisoep of vermicellisoep kabeljauwfifet of gehakt in bladerdeeg witte boontjes + snijboontjes of koolrabi patates frftes of gekookte aardappeien veg : kaasometet ­ witte boont^s + s n i j b o o n ' ^ ­ patates frttes

Univers

ESO­VERGADERING Op 8 november 1988 zal een vergadering plaatsvinden van het Econometrie Stu­ denten Overieg (E.S.O.). Deze vergade­ ring wordt gehouden in CZ 106 om 12.30 uur. Het ESO houdt zich vooral bezig met de dagelijkse gang van zaken in de vakgroep Econometrie. VIDEO B U H O M O J O N G E R E N De Tilburgse homo­jongerengroep 248BIS houdt vanaf 4 november elke maand een filmavond in homobar Par­ does. D e eerste keer, aanstaande vrij­ dag, wordt de video 'Two of us' ge­ draaid. Het verhaal gaat over een jongen die veriiefd is op een andere jongen, maar ook op een meisje. De film begint om 21.30 uur in Pardoes, Koestraat 73. Overigens organiseert 248BIS elke vrijdag op dat adres vanaf

WEW/ ONDERZOEKER GEZOCHT (organisatie­socioloog, ­psycholoog, ­ econoom: arbeidsverhoudingen, eman­ cipatievraagstukken, personeels­weten­ schapper). Voor een onderzoek in het kader van een emancipatieproject van de positie van vrouwen binnen het personeelsbeleid van de streekschool. Klant: Streekschool voor beroepsonder­ wijs Tilburg. Informatie: Paul Dijcks: 013­368507; Anita van Cuyck: 04242­85713; Wetenschapswinkel S 12: 013­662819. Dit zijn slechts enkele vragen uit ons bestand. Zoek je dus een geschikt scrip­ tie­onderwerp kom dan gerust eens langs om in het vragenbestand te neu­ zen. Ook voor derde­jaarsscripties heb­ ben wij wellicht onderwerpen. Je kunt ons vinden in S 4 tot en met S 14.

DSW^ Dienst Studentenzaken en Weizijn Openingstijden informatiecentrum (gebouw N, kamer 24) maandag 13.00­15.00 uur dinsdag t / m donderdag 11.00­15.00 uur vrijdag 11.00­13.00 uur dinsdag óók 16.30­18.00 uur

tilisatie komt aan bod. Een tweetal vrou­ welijke deskundigen die in de dagelijkse praktijk van hun werk vrouwen met de­ ze technieken behandelen zullen uitge­ breid ingaan op de medische aspecten hiervan. Naast de positieve kant van het medisch kunnen op dit gebied, zijn er ze­ ker ook kritische kanttekeningen te ma­ ken. D e techniek staat voor niets, lijkt het, maar hoe ver wil je zelf gaan? D e ethische en persoonlijke aspecten van deze voortplantingstechnieken komen ook aan bod op deze dag. In het pro­ gramma is een lezing opgenomen over moederschapsideologie. Het moeder­ schap wordt verheeriijkt en het krijgen en opvoeden van kinderen wordt veelal als de belangrijkste levensvervulling van vrouwen beschouwd. Meteen discussie over dit onderwerp wordt de dag af­ gesloten. D e informatiedag vindt plaats in het Vrouwengezondheidscentrum, Nieuwlandstraat 43 in Tilburg op woens­ dag 16 november van 10.00 tot 16.00 uur. Meer informatie over het program­ ma is te krijgen onder nummer 013­ 369388 (maandag tot en met donderdag van 9.00 tot 13.00 uur). 10.00­12.00 uur: K u n s t m a t i g e Inseminatie ­ Informatie door Nannie Bonnink over donorinseminatie, zij werkt als arts op het Medisch Centrum voor Geboortere­ geling in Leiden. ­ Informatie door Bemdine Wolff over de mogelijkheden voor inseminatie in Til­ burg, zij werkt bij het Vrouwengezond­ heidscentrum. ­ D iaserie over zelfinseminatie. 12.00­13.15 uur: Lunchpauze

Voor informatie of afspraken met de de­ kaan kun je terecht in liet Informatiecen­ trum of telefonisch: 662211. Buro W e l ­ zijn (studie­ en beroepskeuze­adviseur, rriedewerker vorming en welzijn, studen­ tenpsychologen) en Burostudentenarts: tel.: 662116. Steunpunt studiefinancie­ ring: tel.: 06­3212154of 06­3991139 of 013­668010; of aan de balie tijdens ope­ ningstijden informatiecentrum. Korting terugbetaling studieschuld rijksstu­ dietoelage. D egenen die een studie­ schuld hebben opgebouwd onder het RST­stelsel kunnen onder bepaalde voorwaarden in aanmeri<ing komen voor een korting op die schuld, mits het reste­ rend schuldbedrag in één keer wordt af­ gelost, vóór 1 december as. Betrokke­ nen hebben van het Ministerie van O. en W . hierover reeds bericht ontvangen. Om in één keer te kunnen aflossen zul­ len velen geld moeten lenen. De kosten van zo'n lening moeten worden afgezet tegen het voordeel van de korting die het Ministerie in het vooruitzicht stelt. Er is een c o m p u t e r p r o g r a m m a ontwikkeld dat uitrekent hoe groot het netto voor­ deel van de kortingsregeling is. Dit pro­ gramma is geïnstalleerd in het informatiecentrum en is voor iedereen toegankelijk. D e volgende gegevens moeten worden meegenomen: de reste­ rende looptijd, de resterende studie­ schuld en het kortingspercentage dat het Ministerie aanbiedt. A k t u e l e studente­ ninformatie. In deze rubriek wordt mel­ ding gemaakt van nieuw binnengeko­ men informatiemateriaal voor studeren­ den. In het Informatiecentrum wordt dit materiaal, dat van uiteenlopende aard is, tenminste gedurende één maand ter in­ zage gelegd. D eze week aktueel: * In­ t e r n a t i o n a l e v r i j w i l l i g e r s d a g en ­beurs te Amsterdam op 23 november as. in de RAI. Bestemd voor vrijwilligers en hun organisaties op alle denkbare ter­ reinen. Informatie over o.a. verzekerin­ gen, kursussen en geld verwerven. Toegang gratis. * V r o u w e l i j k e (ex­) studentes kunnen subsidie over 1989 aanvragen voor wetenschappelijk onder­ zoek of opleiding. Vóór 15 februari 1989 moet bij het Fonds D r. Catharina van Tussenbroek een verzoek daartoe zijn in­ gediend. Procedure­reglement ligt ter inzage.

Vrouwen

WÊÊ ^ ^ ^ ^

VROUWEN­ GEZONDHEIDSCENTRUM Het Vrouwengezondheidscentrum or­ ganiseert op 16 november een informa­ tiedag over de nieuwste voortplantings­ technieken. Met name informatie over kunstmatige inseminatie en in vitro fer­

13.15­16.00 uur: In V i t r o Fertilisatie ­ Informatie door F. Prak, arts en werk­ zaam op de gynaecologische afdeling van het Elisabeth Ziekenhuis in Tilburg. ­ Videofilm over ervaringen van vrouwen met IVF. ­ Lezing over moederschapsideologie en een kritische kijk op deze voortplan­ tingstechnieken door Dymphie van Ber­ kel, medewerkster van de stichting Rhea. D eze organisatie stimuleert de maatschappelijke discussie over dit on­ derwerp. ­ D iscussie en gedachtenwisseling.

^Buro

Buitenland

Informatie Bureau Buitenland heeft voor iedere geïnteresseerde een informatiestencil beschikbaar over 'Beursmogelijkheden voor studenten'. Daarin staat aangege­ ven welke stappen je moet ondernemen ter oriëntatie op een studie in het buiten­ land, en het aanvragen van subsidie daarvoor. Als je interesse hebt om een kortere of langere periode in het buitenland te stu­ deren is het aan te raden eerst dit sten­ cil af te halen. Indien je daarna nog vragen hebt, kun je een afspraak maken voor het spreekuur, dat elke maandag­ middag wordt gefrauden door Gon Me­ vis, medewerker Bureau Buitenland. Bel daarvoor met Bureau Buitenland tel. (013)­662236, tussen 9.00 en 10.00 u., el­ ke werkdag. Of kom even langs op Bu­ reau Buitenland, kamer B 1013. Bureau Buitenland geeft bovendien twee maandelijks het Buitenland Bulle­ tin uit. Het Bulletin geeft aktuele infor­ matie ten aanzien van beurzen, speciale uitwisselingsprogramma's, cursussen e.d. Mocht je hierin geïnteresseerd zijn dan kun je een exemplaar ophalen bij Bu­ reau Buitenland op bovengenoemd adres. Informatiebijeenkomst Het komende jaar kunnen opnieuw Er­ asmus programma's opgesteld worden door medewerkers van de Katholieke Universiteit Brabant, om de weten­ schappelijke samenwerking met andere Europese universiteiten gestalte te ge­ ven. D aar de aanvragen voor deze pro­ jekten voor 31 december 1988 moeten zijn ingediend, organiseert Bureau Bui­ tenland een informatiebijeenkomst voor alle medewerkers van de K.U.B. De bijeenkomst zal plaatsvinden op maandag 21 november, van 10.00 t o t 11.00 u., in de raadszaal, B 602. Voor nadere informatie kunt u zich wen­ den tot Bureau Buitenland, kamer B 1013, tel. 662236.

1

Agenda NOVEMBER VRIJDAG 4 NOVEMBER S c h o u w b u r g , 20.00 uur: Filmhuis. ' M , eine Stadt sucht einen Mórder' (tm 8.11), S c h o u w b u r g , 20.45 uur, studio­ Ech­ te Mannen met'Zomer in Rimin»^. C i n e c i t t a , 20,00 uur, zaal 1: 'Die flam­ bierte Frau' Regie: Robert van Akeren. (t/m5.11) Cinecitta, ^ , 15 uur, zaal 2 ' Powaggat­ S('. Regie: Godfrey Reggio (t/m9,11) C i n e c i t t a , 22 00 uur, zaal2­ 'D er Him­ mel uber Berlin' Regie: W i m Wenders, ( t / m 9,11) Cinecitta, 22 00 uur: 'Death m Venice' van Luchino Visconti. S c h o u w b u r g , 22 15 uur: Filmhuis, Pinter­special 'Betrayal' van David Jo­ r^s,

l

ZATERDAG 5 NOVEMBER S c h o u w b u r g , 20,15 uur: Hoofdstad Operette met 'Gasparone' ( t / m 6.11) S c h o u w b u r g , 20,45 uur: Pegasus speelt 'Arme Cyrano' van Edmond Rostand in een bewerking van Pavel Ko­ hout onder regie van Ingrid Vreke Cinecitta, 22.00 uur: 'Apocatypso Now' van Pfancts Ford, ZONDAG 6 NOVEMBER M a r a n a t h a , 11 30 uur D ienst van schrift en tafet. Voorgangers­ Hub Len­ ders en Han Oude Munnink. S c h o u w b u r g , 20.45 uur. Openbare re petitie Tilburg Big Band, Cinecitta, 23.00 uur: 'TbeNtghtporter' Regie: Liliane Cavant. ( t / m 9 11) Cinecitta, 22.00 uur: 'Under the Vulca­ no' van John Huston, M A A N D A G 7 NOVEMBER O l o f , 17,00 uur: Happy Hap Hour, Ofof, 22,00 uur, Eerstejaarsavond, Universiteit, 20 15 uur, aula: Kon. Lie­ dertaf el met 'Strijkkwartet Sine Nomt ne'. S c h o u w b u r g , 22.15 uur­ Filmfiuis­ Pinter­speciat. 'The French Lieutenant's woman' van Karel Reisz ( t / m 9.11), DINSDAG 8 NOVEMBER S c h o u w b u r g , 20.15 uur. Ballet Roya­ le de Wallonië danst 'Excaübur', S c h o u w b u r g , 20,45 uur, studio­ To­ neelschuur met 'Cimitero' C i n e c i t t a , 22,00 uur: 'D e Ballade van Narayama' van Shohei imamura. WOENSDAG 3 NOVEMBER De Spoel­Speftetjes­avond Org, Ptato S c h o u w b u r g , 20,15 uur: Josephine van Gasteren in 'Zwarte Comedie', C i n e c i t t a , 22.00 uur 'Salo, of de 120 Dagen Van Sodom' van Pier Paolo Pa­ sojini DONDERDAG 10 NOVEMBER De Spoel: Duitse bier­avond. Org. Pia to S c h o u w b u r g , 20,15uur D jazzexmet 'Djazz Impuls' S c h o u w b u r g , 20,45 uur, studio: 'The blood knot'. Regie: Anthony Akerman. Universiteit, 13.30 uur, AZ 7, Lezing door D rs, Johanna Fortuin, publiciste, Amsterdam over 'Wij Moderne Na­ bestaanden' en Prof, Dr, A van Dantzig, zenuwarts, Amsterdam over' Psycholo­ gie en Doodsangst', Org, Stud.Gen O l o f , 21,00 uur, S,O.S, Lustrumrecep­

tie. VRIJDAG 11 NOVEMBER Universiteit, 14 15uur, aula. Promotie Mevr,Drs. A M,J Kerkhoff, Titel proef­ schrift 'Taalvaardigheid en schoolsuces sen'. Universiteit, 16.15uur, aula; Promotie Drs. J E.M Gitissen.Titet proefschrift; 'Spelen met de werkelijkheid; Utopie en hedendaagse sociale bewegingen', M a r a n a t h a , 20 00 uur: Lezing van Mei lie Uyldert over 'Verborgen krachten in de natuur'. ZATERDAG 12 NOVEMBER S c h o u w b u r g , 2 0 , 1 5 u u r Toneelgroep Amsterdam met 'Titus, een Shakespea­ re' Regie Gerardjan Rijnders.

"

" ,

28 Oktober 1988

o

p^gü

s

STUDIUM GENERALE

SCHOUWBURG

Toneelgroep Amsterdam brengt brood en spelen voor het volk

Celia Nufaar in Titus, geen Shakespeare (foto: Kees de Graaff) Titus, geen Shakespeare' van Toneelgroep Amsterdam. In de Tilburgse Schouwburg op 12 november. Tekst en regie: Ge­ rardjan Rijnders. Wie zich drul< maal<t over Fassbin­ der wordt bij het stul< 'Titus, geen Shal<espeare' van Gerardjan Rijn­ ders pas echt goed misselijk. Of boos. Het is ongetwijfeld een spie­ gel die Rijnders het publiek wil voor­ zetten, maar dan wel de spiegel van de zelfkant van de maatschappij, la­ ten we hopen. 'Titus, geen Shakespeare' is een verstrengeling van twee verhalen, waarvan één fictie en één werkelijk­ heid. Fragmenten van een vertol­

king van het bloederige melodrama Titus Andronicus, dat Shakespea­ re in 1594 schreef, worden onder­ broken door telefoongesprekken van radiopresentator Alan Berg met luisteraars. Deze Amerikaanse presentator werd in 1984 door neo­nazi's ver­ moord. In zijn strijd tegen de niet­ aflatende stroom discriminerende en rascistische uitlatingen, vaak gestoeld op een tergende opper­ vlakkigheid, vervalt Berg in 'Titus, geen Shakespeare' zelf vaak in be­ ledigende opmerkingen als: 'Negers stammen af van apen.' Een mon­ sterstuk dat misschien meer duide­ lijk maakt wat er mis is in deze maat­ schappij dan enig ander stuk had kunnen doen. Mensen die opbellen en de Holocaust ontkennen, of stel­ len dat er in ieder geval niet meer dan drie miljoen joden in de gaska­ mers zijn omgekomen. Tussen de telefoongesprekken door speelt het verhaal van Titus Andro­ nicus, wiens dochter wordt ver­ kracht. Haar tong wordt uitgerukt

GALERIE WING

THEATERREIS BRUSSEL

Expositie Janus Nuiten Galerie Wing presenteert eenselec­ tie schilderijen onder de titel 'Strandwandelingen' van de kun­ stenaar Janus Nuiten. Zijn techniek is een abstractie van het pointillisme waarbij volgens een vooraf bepaalde wijze zeer fijne verfdruppels van de penselen wordt getikt. Het pointillisme, opzijn beurt een abstractie van het impressio­ nisme, vindt hij te grof. Het schep­ pen van afstand tussen doek en penseel geeft de bevrijding zoals ook het zicht aan de horizon tijdens het maken van een strandwande­ ling. Hieruit put hij zijn inspiratie. Janus Nuiten zwierf jaren door het zuiden van Nederland en Vlaande­ ren. Hij volgde teken­ en schilderles­ sen in Tilburg en Breda. Periodes van zelfontwikkeling, armoede en het streven naar de essentie brach­ ten hem bij de Academie voor

La Fura dels Baus

Schone Kunsten in Ant­werpen en de modernistische tekenleraar Jan Vaerten, die ook als mens een bij­ zondere uitstraling had. Hier volgde hij modeltekenen en dat vormde de aanzet tot de technieken die Janus zal gaan beoefenen en die hij de ko­ mende tijd presenteert. De doeken zijn te bezichtigen tot 20 november, elke vrijdag, zaterdag, zondag van 14:00 tot 17:00 uur. Fa­ briekstraat 8. Tussen 5 november en 3 december vormen negen doe­ ken een impressie van 'De kunste­ naar en zijn atelier', in de torenpas­ sage te Breda. De expositie in Galerie Wing werd geopend door de schrijver Robert Vacher, een persoonlijke vriend van Janus Nuiten waarvan de roman 'Grensgebieden' is verschenen bij de Bezige Bij. (HvD)

Voor f i,— vult u ondersuande ruimte boordevol, mdmief trefwoord bovenaan. De matsertjes kunnen enk el met deze leesbaar ingevulde bon (één letter, leestek en o) spatie per blok je) bij de redactie worden ingediend. Betaling k an per giro- of betaalkaart onder gesloten omslag of op de redactie

Vergeet niel ook naam en adres in te vullen.

X □n I ZEZJT] g ^ i IIIIIIII DITTI IIIII CTTT I I I cm g o IIIIIIIIIII

IIIII n IIIIIIII n IIII 1 II in I II II II I IJ

nJ3 III

I

111

cu^i III IIIIIIII n □JIXJ I I I I I I I I I I I I I I I I I I I 1 n U T i II I II I I I I I II i n □ni IIIIII IIIIIII m Naam:

Adres: ;

Univers

vredestijd, en nog steeds is de wraak de vroedvrouw van de angst, maar beiden blijven liever anoniem, zoals de telefoonbellers In het stuk. 'Een programma voor de mentaal kreupelen', zegt de presentator. 'Zeker een populair programma', antwoordt een beller. Oppervlakkig­ heid in deze maatschappij is een te groot goed. Wanneer het stuk ein­ digt zijn de hoofdpersonen vrijwel allemaal dood. Een stuk dat sar­ casme en schokkende grofheden niet uit de weg gaat, brood en spe­ len voor het volk. Misschien is het beter niet te klappen, om te voorko­ men dat dit stuk al te lichtzinnig ­ automatisch en oppervlakkig­ door de zogezegde intelllgentia tot cul­ tuurgoed wordt geadopteerd. Zelfs al verdient Toneelgroep Amster­ dam een applaus voor wat zij met het stuk eigenlijk willen hebben ge­ zegd. Stilte voor de leeuwen.

(NvO) nemende schoonheid' (De Volkskrant) voor. La Fura dels Baus kreeg met Suz/0/Suz lovende kritieken in Spanje, Engeland en Frankrijk. De voorstelling Is slechts één keer in Nederland te zien geweest (Amsterdam, 1987) en maakte diepe in­ druk op publiek en pers. Daar deze pro­ duktie niet meer naar Nederland komt heeft Zuiver Nylon het idee opgevat de­ ze theaterreis te organiseren. De kosten voor deelname aan deze reis bedragen f 3 5 , ­ p.p.. D it is inclusief toegang tot het theater en een voor­ bespreking in de bus. De bus vertrekt om 18.00 uur en zal omstreeks 0.30 uur weer terug zijn in Tilburg. Plaatskaarten zijn te bestellen door overmaking van f 35,— op giro 5782229t.n.v. Theaterwinkel Zuiver IMylon Tilburg, o.v.v. 'La Fura des Baus'.

Theaterwinkel Zuiver Nylon organiseert op 9 november a .s. een reis naar de Hal­ len van Schaarbeek in Brussel. In deze hallen zal een voor de Benelux eenmalig spektakel plaatsvinden door de Spaanse theatergroep La Fura dels Baus. De titel van dit spraakmakend stuk is: Suz/0/Suz. La Fura dels Baus is toonaangevend in het modeme theater dat zich richt op het verbeelden van het leven in een stedelij­ ke, industriële samenleving. Deproduk­ ties van deze Catalaanse groep hebben altijd een sterke fysieke intensiteit. Er wordt vooral visueel gewerkt, waar­ bij emotionele verwarring, spanning en intense reakties van het publiek doel van de voorstelling zijn. Het publiek wordt soms letterlijk in beweging gebracht Een informatiefolder kan worden door verrassende akties en extreme si­ aangevraagd op nr. (013)671184. tuaties. Deze theaterreis is de eerste in een serie. Tegelijkertijd komen in de stukken van La Zuiver Nylon wil hiermee het midden­ Fura 'verstilde momenten van adembe­ brabantse theateraanbod uitbreiden. NOORDERLIGT

Willy DeVille Dinsdag 8 november. Aanvang 21.30 uur. Zaal open 20.00 uur. Onder zijn eigen naam Willy D e Ville staat de bestgeklede zanger aller tijden op het Noorderligt­podium. Gestoken in een vlijmscherp maatkostuum, dito overhemd en onberispelijk gestropdast stort deze Amerikaan reeds enige jaren een meeslepende lading 'leve & emoti­ on' over het publiek uit. Willie's hartstochten zijn op acht elpee's te ho­ ren; zeven onder de naam Mink de Ville en één onderzijneigen naam: 'Miracle'. Op deze laatste elpee werd hij bijgestaan door Mark Knopfler en de gelijknamige singel deed het niet slecht. Een mengeling van stijlen en invloeden typeren zijn muziek: rock, rhythm & blu­ es, latin, en soul, alles overgoten met een typische New Yorkse stadssound. Emo­ tie is het sleutelwoord in meesterwerk­ jes als 'Each World Is A Beat Of My Heart' en 'You Better Move On'. Ook de elpee's als 'Coup de Grace' en 'Where Angels Fear To Tread' zorgen steeds voor een herkenning en waardering voor deze gracieuze zanger die enige jaren ge­ leden Noorderligt nog veranderde in een zwoel New Yorks straatfeest.

Betaald matseren

(Tel.:

en haar armen worden afgezet. D e beide zoons van Titus worden ont­ hoofd, zelfs al laat hun vader Titus zich een hand afhakken om hun le­ ven te redden. 'Rome is een jungle vol tijgers. Als zij mij horen dan luisteren zij niet, als zij luisteren dan horen zij mij niet.' Die jungle beperkt zich niet alleen tot het stuk van Ti­ tus Andronicus. D e strijd bestaat tussen radio­presentator en luiste­ raars net zo goed. De discriminerende opmerkingen in het stuk van Gerardjan Rijnders to­ nen de opp>ervlakkigheid aan waar­ mee mensen achteloos flaneren. De twee verhalen lopen daarbij in elkaar over. Zo wordt er in het Titus­stuk een baby geboren uit een donkere vader en een blanke moeder, een 'verbinding tussen twee werelden'. Titus stelt: 'Wit is zwart en zwart is wit in Rome, laten we daarom van kleur veranderen.' De radio­presen­ tator vervolgens, in gesprek met een Turkse jongen: 'Maar wat dóen jullie dan in Nederland ?' Nog steeds is het de oorlog die verzet pleegt in

UNIVERSITEIT

Filmcyclus rond humor De Filmvereniging Letteren start op 14 november haar eerste serie films met een cyclus rond het thema humor. De vere­ niging wil het huidige collegejaar in totaal een drietal cycli vertonen rond diverse thema's. Het is de intentie, inhoudsvol­ le films te draaien è la Cinecitta en Film­ huis. De films zullen worden vertoond in AZ 115 voor slechts f 3,50 per film, en zijn verder voor iedereen toegankelijk. In het verleden heeft de Filmvereniging reeds verschillende malen interessante thema's aangesneden. Oosteuropese films. Taboe in de Him, Film Noiren Film en Obsessie om maar wat te noemen. Ook heeft de vereniging verschillende keren een info­bulletin uitgebracht met achtergrondinformatie. D e kijker krijgt hierdoor een beter beeld van de films. Dat de organisatoren meer te bieden hebben dan films draaien alleen blijkt o.a. ook uit de lezingen die ze organiseren. Daarnaast worden hand­out's verspreid die een directe toelichting verschaffen op de films binnen een cyclus. Het thema humor dient om de creativi­

Angst voor de dood Donderdag 10 november, 13.30 uur, tK zaal AZ 7. fÜ Wij. (Moderne Nabestaanden. Lezing door Drs. Johanna Fortuin, publi­ ciste, Amsterdam. Van het eeuwenoude 'Egklius waar best 'u bleven? Mij lanckt na Dy, gezelle mienl!' tot aan Jacques Brel's 'Ne me quitte pas..!' horen we verlatenen kla­ gen. Wanneer iemand doodgaat ben je onherstelbaar verlaten. Voor altijd. Dat is een persoonlijke crisis. Tegelijk is het sterven van een lid van een samenleving ook een sociale crisis. Universeel werden sterven, dood en uitvaartritueelingebed. Men noemt dat wel 'overgangsrituelen'. Voor die moderne mensen die geloven dat 'Dood­is­Dood', verliezen de christe­ lijke overgangsrituelen hun zin. Daarmee vaak ook alle stilstaan, alle gedoe, alles wat maar lijkt op ritueel. Maar misschien zijn uitvaarten er wel helemaal niet voor de doden maar voor ons, de levenden, voor wie er nog zijn. Moderne mensen zien zichzelf graag als onafhankelijk van anderen, als individu­ alisten. Toch sterven veel moderne na­ bestaanden letteriijk aan een gebroken hart. Hoe kan dat? Psychologie van de Doodsangst. Lezing door Prof. A. van Dantzig, ze­ nuwarts, Amsterdam. Angst voor de dood is, rationeel gezien, een vergissing. Er is evenmin reden, lijkt het, om bang te zijn voor de toestand na de dood, als voor die voor de geboorte. Deze overwe­ ging neemt natuurlijk het feit van de angst voor de dood niet weg, maar geeft wel aanleiding, die niet meer vanzelf­ sprekend te vinden. Psychotherapie van stervende mensen maakt aannemelijk, dat de vorm en in­ houd van een individuele doodsangst bepaald wordt door problemen van dat individuele leven. De consequenties van deze stelling zul­ len in deze lezing besproken worden. RIms in Cinecitta Zaterdag 5 november, 22.00 uur: Apocalypse Now. D e dood is alomte­ genwoordig in Francis Coppola's impo­ sante oorlogsfilm die inmiddels is uitge­ groeid tot één van de monumenten uit de filmgeschiedenis. Zondag 6 november, 22.00 uur: Under the Vulcano. Malcolm Lowry's gelijknamige boek handelt over de laat­ ste 24 uur uit het leven van een Britse ex­ consul, die zijn leven slijt in een Mexi­ caans dorpje. Dinsdag 8 november, 22.00 uur: De Ballade van Narayama. In een afge­ legen Japans dorpje bepalen eeuwen­ lange tradities de houding ten opzichte van de dood. De film geeft een beeld van het sterven in een geheel ander cultureel perspectief. Woensdag 9 november, 22.00 uur: SALO, of de 120 dagen van Sodom. Salo is een schokkende film gebaseerd op de achttiende eeuwse beschrijving van een cyclus van perversiteiten door Markies de Sade. Dood en taboe in hun uiterste gevolgen. teit die er in de filmvyereld op dit gebied bestaat te belichten. Gekozen is vcxjr vier komische films uit vier verschillende cul­ turen, om humor in z'n algemeenheid zo breed mogelijk te benaderen. Engelse humor is nou eenmaal anders als Duitse. De Novemtjercyclus omvat productie's uit Engeland (Monthy Python); Italië (Et­ tore Scola); Duitsland (Doris Lorrie) en Amerika (Woody Allen). Plannen voor de volgende cycli zijn nog niet definitief. AZ 115, 14 november, Monthy Py­ thon and the Holy Grail. 20.15 uur.

4 november 1988

HET

E V E N E M E N T

Een tedere anarchist en een enge pastoor Twee literaire evenementen v a n belang afgelopen w e e k end in het zo zoetjesaan toch w e l tot bruisen gerakende literaire klimaat v a n Tilburg. A l h o e w e l , hoe literair is het eerder vi^etenschappelijk ogende Moordhoek v a n journalist/speurneus Ed Schilders? Een publicatie >A^aarvoor de Tilburgse bevolking m a a n denlang w a s w a r m gemaakt via een reeks in de plaatselijke Koerier. Vorige w e e k vrijd a g w e r d dan het eerste exemplaar ten doop gehouden bij de herensociëteit Persclub Bourgondië. O n g e kende drukte in de theaterkelder v a n de Schouwburg. W a s het sensatiezucht die zovelen naar deze presentatie lokte? De schrijver heeft in elk geval niets nagelaten om de spectaculaire kantjes v a n het verhaal het volle pond te geven. De Gruweldaad en De Overtreffende Trap van Moord, zo prijst de flaptekst het boek met Hoofdletters a a n . Het huiveringwekkende verhaal over de moord op de elfjarige Marietje Kessels spreekt na 8 8 jaar nog steeds tot de verbeelding. De manier >vaarop Ed Schilders de onderste steen heeft bovengehaald dwingt respect af. A l bekruipt je bij lezing w e l eens

de gedachte dat de schrijver gerust w a t economischer had mogen omspringen met het etaleren v a n al die blootgew o e l d e details. M a a r het is duidelijk dat veel Tilburgers op dit boek hebben zitten w a c h t e n . Dat blijkt niet alleen uit de snelle verkoop v a n de eerste oplage, dat bleek meteen al uit de reactie v a n M a x Horbach, een neef v a n het vermoorde meisje. Toen hij vrijdag het eerste exemplaar van Moordhoek ontving uit handen v a n Arbeiderspersuitgever Martin Ros, bekende Horbach met nau>velijks verholen emotie dat hij naar dit boek heeft zitten snakken. A l die jaren heeft de familie het moeten doen met gefluisterde roddelverhalen. N u pas zijn de feiten a a n het licht gekom e n . U >veet inmiddels dat Ed Schilders het misdrijf in de schoenen schuift v a n de w e l zeer eng ogende pastoor G e orge v a n Zinnicq Bergmann. 'Voor w i e w i l ' , aldus de slotregels v a n het boek, 'blijven er sporen. Het w a s op een v a n de weinige zonnige zomerdagen v a n augustus 1 9 8 6 d a t w i j het graf v a n Marietje Kessels voor het eerst bezocht e n . Het ongepolijste marmer uit Carrara w a s groen v a n de

algen. O p de achtergrond het geruis v a n het verkeer. Tilburg is een grote stad geworden. En Tilburg is een kleine stad gebleven.' W a a r o m overigens is boekhandel Gianotten de uitgever geworden v a n Moordhoek en niet de landelijke Arbeiderspers die er zo lang een optie op had? Een mysterie

d a t bij de presentatie helaas niet is opgehelderd. Apropos Arbeiderspers. Toen de Vlaamse schrijver Louis Paul Boon begin jaren vijftig met het manuscript v a n zijn roman M a d a m e Odile a a n klopte bij zijn Belgische uitgever M a n t e a u , moest deze neen verkopen. Boons eerste boeken verkochten namelijk slecht en er heerste malaise in het literaire bedrijf. Daarop moest Boon uitwijken naar de

Amsterdamse Arbeiderspers, die de roman in 1 9 5 3 uitgaf onder de titel de Kapeilekensbaan. 'België is niet begenadigd in de o m g a n g met het eigen cultuurgoed. Alle belangrijke Vlaamse auteurs hadden N e deHand nodig als lanceerbasis. ' M e t die sneer herinnerde publicist Johan Anthierens afgelopen zaterdagavond, tijdens het Louis Paul Boon-weekend in Cinecitta, a a n de uitwijk v a n V l a a n d e rens grootste auteur naar de noordelijke Nederlanden. A n thierens >vas ouderwets in vorm met een gepolijstgrimmige tirade a a n het adres v a n zijn landgenoten. Vooral Boons geboortestad Aalst kreeg de volle l a a g ; die gemeente heeft volgens Anthierens helemaal verzuimd om de profeet Boon in eigen huis te eren. Naast Anthierens' venijn gaf de Tilburgse Boonmanifestatie vooral veel gezelligheid en erotiek te zien. Er werden onder andere honderd dia's vertoond uit de Fenomenale Feminatheek, Boons omvangrijke collectie naaktfoto's. A l met al een prettig subversieve manifestatie, waarschijnlijk geheel in de geest v a n de tedere anarchist Louis Paul Boon zelf. En zeker een >vaardige aanloop naar het Boonjaar 1989. T w a n Geurts

Uit 'De laatste uithoek' naar de Kapelleltensbaan (Ondinel<e en mijnlieer Achilles)

DESPmnVELE SOLLICrrANTO) Uit het omvangrijke archief van een academisch gevormde sollicitant A) De Advertentie D) De Respons I B) Het Briefje E) Het Programma C) Visuele Proeve I

ESPPvIT

Clemence van Diek Kruisstraat 13 5014 HR TILBURG Beste Clemence, In deze afgelopen weken hel gekregen op onze advertent' hebben wi^ een eerste sele! Daar wij meerdere mensen nol en ook veel mensen de kans

enorme hoeveelheid reakties hand van een aantal kriteria t. Daar hoor jij ook bi]. willen wij veel mensen zien ichzelf te laten zien.

Om dit te realiseren hebben wij een aantal bijeenkomsten georganiseerd, waarin wij jullie willen informeren over ons bedri^jf, de openstaande vakatures en onze filosofie ten aanzien van de image store. Aansluitend zullen jullie in de gelegenheid gesteld worden hierover met elkaar van gedachten te wisselen en een aantal vragen te beantwoorden. Dit programma zal de hele morgen in beslag nemen. I Het ligt in onze bedoeling ongeveer 10 a 15 mensen tegelijk uit tel nodigen. Wij verwachten je op 29 januari om 9.00 uur op ons kantoor in WeespJ Ons adres is: Flevolaan 60 C op industrieterrein Noord in Weesp. Wanneer je niet in de gelegenheid bent om op deze datum aanwezig zijn, wil je dan zo snel mogelijk kontakt met ons opnemen? Ons telefoonnummer is 02940-15440. Met vriendelijke groeten, ESPRIT BENELUX BV

Wilma Walhout (Afdeling Retail)

betreft:

l want you (vrij naar Elvis Costello) Geestverwanten, Wat zal ik U opschepen met een oninteressant sollicitatieverhaal waarvan er dertien in Ik beperk me dan ook tot enkele visuele proj uitleg. Over concept, philosophy & image Hopend op de nodige esprit van uw kant vo^ ik.

PROGRAMMA SOLLICITATIEBIJEENKOMST 29 JANUARI 1987 slijmerig gaan. tekst &

9.00 uur

tekenl

Clemence M. van Diek Kruisstraat 13 5014 HR Tilburg Bijlagen Verzoeke deze te retourneren bij een 'we won't you'. Dank.

Ontvang^

ng,

Espri 10.00 uur

EsprJ RetaJ VideJ V i s u A Meji^andise

11.30 uur

Koffie,

afsluiting

koffie