1988 09 09

IR. ..MiL^

''M 9

ALLÉÉN ALS IK, O P PE GRDMP LE&T .

Tilburgs Universiteitsblad ­ 9 september 1988 ­ jaargang 26 nummer 3

t

e c o o

CD

Informatica­onderwijs EIT in aparte stichting Het Economisch Instituut Tilburg (EIT), verbonden aan de KUB, heeft vorige week een aparte stichting voor Informatica­onderwijs opgericht. In de nieuwe stichting zijn alle onderwijsactiviteiten op het gebied van informatica van het EIT ondergebracht. De stichting blijft verbonden met de Tilburgse universiteit, al wordt de band wel enigszins losser. De afdeling Informatica­ondetwijs van het EIT houdt zich bezig met informatica­ onderwijs los van wat er op dat gebied aan de KUB gebeurt. Daarnaast kent het EIT een 'onderzoekspoot', onderverdeeld in een aantal onderzoeksafdelingen die zich voor­ al bezig houden met toegepast economisch onderzoek. Op dit moment heeft het insti­ tuut ruim 35 mensen in dienst: de grootste afdeling is het Instituut voor Ontwikkelings­ vraagstukken (IVO) met een vijftiental me­ dewerkers, dan volgt de afdeling Econome­ trie waar een tiental onderzoekers actief is, het bureau van de afdeling informatica­ onderwijs heeft zes medewerkers, de afde­ lingen voor B edrijfseconomisch en Regionaal­economisch onderzoek hebben vier respectievelijk twee mensen in dienst, en ten slotte zijn er twee administratieve krachten. De personeelssamenstelling wis­ selt overigens sterk, omdat veel onderzoe­ kers op projectbasis zijn aangesteld. Het informatica­ondenwijs van het EIT heeft vooral de laatste jaren een hoge vlucht ge­

nomen. Sinds 1963 verzorgt het instituut overigens al dure, want niet­gesubsidieerde cursussen die opleiden tot het AMB I­ diploma (een jaren '60 afkorting die staat voor Automatisering en Mechanisering van de Bestuurlijke Informatieverwerking). Met haar cursussen bestrijkt het EIT zo'n beetje de gehele regio Zuid Nederland; tweehon­ derd parttime docenten ­meestal mensen die in de praktijk van de automatisering werkzaam zijn­ verzorgen de lessen in de avonduren in Heerlen, Venio, B reda, Til­ burg, Den Bosch, Eindhoven en Nijmegen. De AMBI­opleiding, een niet­reguliere oplei­ ding waarbij het ministerie van Economische Zaken toezicht houdt op de exameneisen, is vergelijkbaar met HBO­niveau. Het komen­ de jaar gaat het EIT zich ook richten op cur­ sisten op MB O­niveau. Voor deze groep cursisten is een heel nieuw cursusprogram­ ma en een examenplan ontwikkeld dat opleidt tot het Praktijk Diploma Informatica (PDI). 'Dat is één van de redenen waarom we on­

ze onderwijsactiviteiten onderbrengen in een aparte stichting,' zegt J.P. van Nieuwstadt, hoofd van de afdeling informatica­onderwijs van het EIT. 'In onze huidige statuten staat dat we ons alleen mo­ gen bezighouden met onderwijs op mini­ maal HBO­niveau. Nu we ook onderwijs op MBO­niveau gaan verzorgen, ontstaat een nieuwe situatie. Als we binnenkort erkend worden als onderwijsinstelling komt er ook toezicht vanwege het ministerie van onder­ wijs. Die erkenning betekent overigens niet dat de zaak gesubsidieerd wordt, wel spreekt het voor zich dat de minister eisen stelt aan de financiële draagkracht. We stre­ ven weliswaar niet naar winst, maar we moeten wel de continuïteit van onze cursus­ sen kunnen garanderen.' Met de oprichting van de stichting voor informatica­onderwijs zijn de onderwijsac­ tiviteiten van het EIT zowel in financiële als in organisatorische zin duidelijker afgeba­ kend ten opzichte van de overige activitei­ ten. Daarnaast heeft het instituut vorige week de stichting B eheer Researchfonds opgericht. Doel van deze derde stichting ­ het Economisch Instituut Tilburg blijft als overkoepelende stichting intact­ is het finan­ cieren resp. subsidiëren van wetenschappe­ lijk onderzoek op het gebied van de informa­ tica, dat raakvlakken heeft met het informatica­ondenwijs. Het geld in het fonds is afkomstig uit de reserves van het EIT. Naar venwachting kan het onderzoeksfonds begin januari met enkele tonnen in de kas van start. (LK)

KUB miict op icwaiiteitsverbetering Piet Verheyen denkt dat het moet lukken: alle faculteiten van de Katholieke Universiteit Brabant zullen in 1992 tot de beste drie in Nederland behoren. De voorzitter van het College van Bestuur lanceerde deze 'voor velen uitdagende stelling'afgelopen maandag bij de opening van het academisch jaar. Optimistische peptalk dus in Tilburg. In andere universiteitssteden overheerste de ergernis over de bureaucratiserende regelzucht van Deetman. De KUB blijft onverminderd vasthouden aan de vermetele toekomstplannen die eerder al werden verwoord in het Ontwikkelingsplan 1988­1992. Kwa/ftert moet daarin het sleutel­ woord vormen. 'Sommige faculteiten zullen daartoe hun positie moeten behouden, an­ dere zullen deze moeten verbeteren'. Prof. dr. P.A. Verheyen ging bij zijn openingsre­ de uitgebreid in op de middelen die de Til­ burgse universiteit bij de realisering van haar ambities ten dienste staan. Opvallend daarbij was de hernieuwde aan­ dacht voor de centrale positie van de student in het ondenwijs. Het universiteitsbestuur heeft allerlei maatregelen in gedachte om de vrijblijvendheid van de huidige situatie te doorbreken. 'De traditionele onderwijscon­ ceptie waarin docent en doceren centraal staan, moet worden vervangen door een conceptie waarin de studenten, met hun on­ derscheiden capaciteiten en omstandighe­ den, en hun leren uitgangspunt vormen'. Het motto luidt dan ook: differentiatie van het aanbod en de organisatie van het onder­ wijs in afgeronde modulen. Verheyen bepleit namens het College van Bestuur ook een 'selectief onderzoeksbe­

leid': een vakgebied dat een centrale plaats inneemt en goed presteert zal op meer on­ derzoekmiddelen mogen rekenen. B oven­ dien moet het mogelijk worden dat de betere onderzoekers meer ruimte krijgen voor on­ derzoek en de betere docenten voor onder­ wijs. De verdeling van onderzoeks­ en on­ denA/ijstaken onder de leden van de weten­

schappelijke staf hoeft dus niet perse gelijk te zijn. Bij het aanscherpen van het Tilburgse pro­ fiel gaat de KUB uit van zes hoofdlijnen: de versteviging van de positie als gespeciali­ seerde universiteit voor maatschappij­ en geesteswetenschappen, de eerdergenoem­ de kwaliteitsverhoging op alle fronten, ver­ sterking van de informatisering, internatio­ nalisering van onderwijs en onderzoek, de verankering van de KUB in de regio vooral door samenwerking met andere onderwijs­ instellingen in B rabant, en tenslotte de emancipatorische gerichtheid; ofwel extra aandacht voor het bevorderen van recht­ vaardiger maatschappelijke verhoudingen. Deze zes hoofdlijnen moeten, aldus Verhey­ en, het gezicht gaan bepalen van de toe­ komstige KUB, 'een bijzondere universiteit'.

OPENING ACADEMISCH JAAR 1988­1989 KUB

^. ■■^vJ^na«;JJt,:y..v

t

(O

o

9

Kijk Taail Intercultureel taalbéschouwings­ onderwijs.

3

Den Haag Express Bericht vanuit de residentie.

7

Het ioflyk werk der engelen. Proefschrift over Brabantse kerkmuziek.

8

Brieven uit de pruikentijd.

16

Hardrockers zijn keurige monsters. In de nieuwe reeks: Het Evenement.

Het nieuwe profiel wil een antwoord zijn op de uitdaging van minister Deetman in zijn eerder dit jaar verschenen Hoger Onderwijs en Ontwikkelingsplan HOOP 1988. Daarin geeft de overheid normen voor een toe­ komstig beleid in het hoger onderwijs, met name om een kwaliteitsverbetering en een rendementsverhoging tot stand te brengen. De HOOP­nota is, meent Verheyen, het be­ gin van de dialooog tussen overheid en in­ stellingen. De KUB heeft hierop positief wil­ len reageren met het Ontwikkelingsplan tot 1992. De nieuwe plannen die daarin worden ontvouwd kosten soms veel extra geld. Daarvoor wil de Tilburgse universiteit een beroep doen op het zogenaamde m/ssie­ budgetvan het ministerie, met name voor de projecten die niet kunnen worden bekostigd uit de normale middelen. Verheyen noem­ de onder andere de verdergaande informa­ tisering, de nieuwe 'high­tech' bibliotheek, en het nieuwe Center for International Stu­ dies (CIS). Het CIS zal een internationalise­ ringsprogramma gaan aanbieden, bestaan­ de uit twee semesterprogramma's voor bui­ tenlandse studenten 'voor de economische, juridische en sociale aspecten van de Euro­ pese binnengrenzen in 1992'. De aanloop­ kosten zijn geraamd op jaarlijks 2 miljoen gulden gedurende een periode van vijf jaar. Om de Tilburgse blijde boodschap'tot de buitenwereld te laten doordringen heeft de voorlichtingsdienst van de KUB een presti­ gieuze brochure laten drukken voor een be­ drag van minstens f 40.000, —. Daarin kan men de openingsrede van colle­ gevoorzitter Verheyen bijna letterlijk nalezen. Opmerkelijk is de titelpagina waar onder het portret van een breed lachende en tegelijk zijn vuist heffende rectormagnificus De Moor staat geschreven: 'Strijdlust en voort­ varendheid als grondslag voor universitair ontwikkelingsplan'. De toon voor het komende collegejaar is gezet. T.G. Voor een overzicht van de academische openingsredes elders in het land zie ook pag.3

COLOFON MATSERTJES

Betaald malseren

STUDIEBOEKEN het gehele jaar door

Voor f 5,— vult u onderstaande ruimte boordevol, inclusief trefwoord bovenaan. De matsertjes kunnen enkel met deze leesbaar ingevulde bon (één letter, leesteken of spatie per blokje) bij de redactie worden ingediend. Betaling kan per giro- of betaalkaart onder gesloten omslag of op de redactie

boekhandel gianotten

Vergeet niet ook naam en adres in te vullen. ca-^

tilburg

ö ^

1 111111 111• 1 1 1111 11 1 1111111 1 11 1 1 1 I I 1 1 1 1 1 I I 1 1 1 1 1 1 I I 1 1 1 1 II 1 1111111111[ 111111111111 1 1 1111111 1111 '1 1 1 11 '1 1 11111 111111111 11 1 1 1 1 1 1 1 1 II 1 II 1 1 1 1 1! 1 1 1 1 1 1 1 1 111111111111 1111 11 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 II 1 1 1 1 1 1 II 1 1 1 1 1 1 111111 1111 1 111111111 1 1 11111111111 11 11 11111 1

(Tel.:

ISfU

maar niet van m^n fiets val.,,' STUVER de STUdentenVERzekering van NBBS Reizen. Juist voor studenten die denken dat ze nooit van hun fiets vallen. Voor f 4 1 9 , - per jaar je eigen ziektekostenverzekering, inkl. alternatieve geneeswijzen (exkl. de v>/ettelijk verplichte bijdrage van f114,- voor alleenstaanden vanaf 20 jaar, of f 57,- tot 20 jaar). Bovendien heb je voor f 6 2 , 5 0 per jaar al een prima pakicetverzekering (aansprakelijkheid en inboedel).

STUVER STUDENTEN VERZEKERINGEN STUKKEN VERSTANDIGER Stuur mij de STUVER-folder: Naam: Straat: Postkode: Plaats: Opsturen naar NBBS Reizen, Postbus 360, r-RV, 2300AJ Leiden. I l | iL^

de tarieven experts

Univers

9 9

studentenboekhandel Prof Verbernelaan 20 (vlakbij de K U B ) centrumboekhandel Heuvelpoort 359 (in winkelcentrum Heuvelpoort tel 013-682991

INTEGRAND: Meld je nu aan als bestuurslid. Tel. 635612 kamer 076. Geopend van 10.00-12.00u., 14.00-16.00u.

;

.als ik

0

^ ^ matsertjes ^ ^

'Matsertjes' kunnen enkel per ingevulde matserbon worden opgegeven bij de redaktie. Contant betalen. Tot 30 woorden kosten z e / 5,— .Tussen 30 en 60 woorden ƒ 10,—; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen.

TE KOOP: Toyota Corolla, APK tot aug. '89, technisch 100%, incl. radio, zonnedak, nieuwe uitlaat, goede banden, km.stand: 86.000, klok niet rond, bj. '76, is zuinig, snel en rood. Voor maar: / 1100,—. Bel na 18.00, 013-670298. TYPEWERK: Studente Nederlands, voormalig secretaresse typt snel al uw werk op electronische schrijfmachine. Tel. 013-422510. De Vries. INTEGRAND: Informatiebijeenkomst op dinsdag 13 september om 12.30 uur. AZ7. ENGELAND: Engeland-reis 20 t/m 25 november ƒ 399,—. Zie artikel op pag. 12 Memo. YOGA: Vanaf ma. 12 sept. start een Hatha-yoga cursus voor beginners, de nadruk ligt op lichaamshoudingen. Tijd: 18.00-19.00 u. ƒ 30,— per maand. Voor opgeven en informatie: Margje Schuur, Hoefstr. 217, tel. 013-366570. TE KOOP: Simca 1308 S, bj. 1978,98.000 km., kleur: goudbruin, rijdt prima, ƒ 900,—. Tel. 013-676061. SCRIPTIES: Voor het snel en vakkundig verwerken van uw teksten op IBM-PC kunt u bellen 013-674090 (tussen 18.00 uur en 20.00 uur). TE KOOP: Acom BBC 1770ADFS en DFS, 2x 5 'A DSDD drive's, 32KB shadowram romboard printerbuffer, veel originele software op disk en in roms o.a. njasterrom-starword etc, tijdschriften en nog veel meer. Bel voor informatie dagelijks na 18.00 013-357371 Walter (30-H).

lé TON VAN DUINHOVEN INGEST-ONDERZOEK *Als acteur heb ik weerstanden gewekt door mijn perfectionisme.* Ton van Duinhoven en Bibeb. 'Incest is een soort verslaving.' Psychologe Nel Draijer over haar ongeloof en woede tijdens haar grote onderzoek naar incest en sexueel misbruik. Muiden Chemie deed het ook met Zuid-Afrika. En: de CDA-fractie en Hans van den Broek. Jan Wolkers beschrijft hoe zijn schrijvers werk wortelt in de bübel. Pop: Sting, Springsteen en de mensenrechten als hit. Roman Polanski: 'Ik was een stuk van Amerika's slechte geweten geworden.' Willem Oltmans terug uit Zuid-Afrika: *Ik weet nu wie de échte bandieten zijn.'

HET VAKANTIEKAMP Ze zijn er nog: (gesponsorde) vakantiekampen voor (tegenwoordig: te dikke) kinderen van uitkeringstrekkers. In VN: het vakantiekamp. En: het heiligste gebouw ter wereld, 75 jaar Vredespaleis. De Enkhüizer Almanak. Boekenbijlage: Schopenhauers filosofie van het nee. Edgar Cairo. Waldheim. Het Aafjes-complex.

Lees naast uw krant Vrij Nederland

DINER EXPRESS De Diner Express bezorgt óók bij studenten. Heerlijke diners voor een redelijke prijs. Let op de foldertjes of vraag een menukaart aan, tel. 013-365556 (na 16.00 u.) BERGSPORT: Gezien op de TV? Wie durft er nog? Tilburgse studenten Alpenclub organiseert 13 september dia + theorieavond in het Sportcentrum. 17-18 september introduktie klimweekend. Inl. tel. 01621-14984. TYPEN-TEKSTVERWERKINGFOTOKOPIËN: Scripties, rapporten e.d. snel verwerkt; moderne apparatuur, professioneel uitgeprint. Kopieerapparatuur met vele mogelijkheden. Tel. 013-347691 STUDENTENHUIZEN OPGELET: Een kostenteller is te duur maar toch moeten iedere 2 maanden de telefoonkosten verdeeld worden. Dit kost veel tijd. Laat het daarom op P.C. doen of schaf zelf een diskette aan. Irfo: 630639. IETS TE VIEREN? Dan naar LA CABANE! Voor redelijke consumptieprijzen en een gratis accomodatie. Informeer of kom gerust langs. Academielaan 73 Tilburg. Tel: 013-673384/636792. VERHUIZEN: Snel en voordelig (op maat) verhuizen/iets te vervoeren? Bel 358278. Ook 's avonds en weekend's. Zowel in als buiten Tilburg. CEBOJUF: 10% besparen op de aankoopsom van al je juridische literatuur? Dat kan door te bestellen bij Cebojuf. De bestellijsten zijn verkrijgbaar in de hal van gebouw B. De besteltermijn loopt tot woe. 21 sept. Inlichtingen: kamer 0-48, tel. 662998 tussen 16.00 en 17.00 uur. CEBOJUF: Wilt u een boekenbestellijst opgestuurd krijgen, schrijft U dan naar Cebojuf, kamer 0-48, Postbus 90153, Tilburg. Sluit U wel een aan u zelf geadresseerde, voldoende gefrankeerde envelop in?! AUTORIJLES: Autorijschool Wim Bijvoet, Marie Koenenlaan 111, tel. 013-671599. Een waarborg voor goede lessen. Beginners-aanbieding.

univers tilburgs universiteitsblad (voorheen tilburgs hogesohoolblad) redaktie eddievaes (hoofdredakteur) twar^geurts, lennart kik, angela van schendel (assistente) michel knapen medewerkers han von den hoff, oaspar janssen, gerard rutten yvonne ton, peter van zoest columnisten t aarts, j boelhouwer, c van diek p kop, k soudijn samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter) dr h van erp, prof dr j I goedegebuure, prof dr p ruys, m ackermans (adviseur), drs th schoui r lazaroms, g siegelaer officiële mededelingen afd interne communicatie cartoonist ad van haandel advertenties angela van schendel kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties ' hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor univers) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer B 12 en B 13 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amSterdam), wagenings universiteitsblad, utrechts universiteitsblad, delta (delft), cursor (eindhovef universiteitsblad (twente), observant (maastricht), uk (groningen) en ku-nieuws (nijmegen) druk drukkerij em de jong bv, baarie nassau abonnementen voor niet universiteitsleden f 30,— per jaargang

OFON

DEN HAAG EXPRESS

'Het Haagse geschutvuur heeft tot grote aberraties geleid' swerk 1 en de was een len.' Ik weet

mpen np. En: edes­ an het omplex.

Q

d olblad) !ur) ente)

jerard rutten ;st T diek aad ter) dr. h re, prof dr s. th schoui ;r in tie

ierdag de t bezit van ities telefoon n 662506 2 e n B 13

erband IJ verder Sterdam), utrechts )r (eindtiovet

!), ningen) en

!e­nassau

Pessimisme en zelfvertrouwen. Dat zijn de l<enmerl<en van de redesships, aldus de Limburgse collegevoorzit­ die maandag weer aan alle universiteiten werden gehouden tijdens 'ter. Rector prof. dr. A. Rinnooy Kan uit Rotter­ de traditionele opening van het Academisch Jaar. Er heerst grote wre­dam is minder gerust op 1992.'Zoals het vel over de barrières die de overheid opwerpt voor een ondernemen­ er uitziet zit geen enkele Nederlandse uni­ de, vitale, of inspirerende universiteit, maar ook geloof in eigen kun­ versiteit straks bij de top'. Kan bepleitte verder een sterk selectieve propedeuse, nen. Geloof, het best venvoord in de peptalk van de Tilburgse prof terwijl de technische universiteiten van dr. P.A. Verheyen: 'Aanvallen van buiten houden ons niet af van onze Eindhoven en Delft juist meer toegangs­ eigen doelstelling'. Die doelstelling is dat in 1992 elke (!) faculteit van selectie willen. 'Wie op het VWO zessen haalt voor exacte vakken kan maar beter de KUB tot de top drie van het land behoort.

Deetman bij de totstandkoming van zijn Harmonisatiewet ­ wetenschappelijk on­ verantwoord. Aan de Vrije Universiteit Amsterdam sprak drs. S.J. Noorda over profilering en differentiatie. 'Bespaar ons de paradox ons te dwingen tot een gevarieerde aan­ pak door middel van uniforme regelge­ ving en prescriptief stimuleringsbeleid', zei Noorda, zich richtend tot minister Deetman. In Enschede maakte rector ir. niet exact gaan studeren', zei rector prof. H. van den Kroonenberg van de bemoei­ zuchtige overheid zelfs de hoofdtoon. 'De overheid heeft het recht verspeeld zelf Kritiek op de regelende, bezuinigende, met nieuwe regels voor het onderwijs te wispelturige overheid, en Europa­1992 komen'. Van den Kroonenberg wil dat de vormden centrale thema's in de redes universiteiten zelf het wetenschappelijk van 1988. Werd in andere jaren een geza­ onderwijs opnieuw gaan ontwerpen. 'Het menlijke klaagzang ondernomen over de chaotisch proces dat zich afspeelt toont financiële tekorten, dit jaar werd vooral frappante gelijkenis met een verkeerd gesproken over de eigen toekomst van el­ ontworpen produkt. Van de noodzakelij­ ke universiteit: hoe loodsen wij onze in­ ke eenheid van visie op het onderwijs van stelling de jaren '90 in? Geheel in over­ overheid, universiteit en samenleving is eenstemming met het beleid van de ver­ geen sprake'. guisde overheid ­ om meer profiel te bren­ gen in de positie van iedere Alma Mater ­ Hoe verder van Zoetermeer, hoe scher­ lag de nadruk meer op de verschillen dan per de kritiek, lijkt het: 'Het Haagse ge­ op de overeenkomsten. schutvuur met niet­uitgekristalliseerde Dat de universiteiten het niet eens zijn beleidsvoornemens en onvoldragen wets­ over de aard van, iaat staan de oplossin­ ontwerpen heeft tot grote aberraties ge­ gen voor de geconstateerde malaise, leid', zo viel de Groningse prof. dr. S K bleek uit de woorden van de pas in Am­ Kuipers zijn Twentse collega bij. sterdam benoemde collegevoorzitter drs Verzoenender van toon was de afscheid­ J.K.M. Gevers. nemende mr. K.J. Cath van de Leidse uni­ versiteit. Van Cath mag het collegegeld Afkomstig van de HBO­raad leek Gevers omhoog tot 3000gulden. Zo lang het niet meteen het voortouw te willen nemen in zover is wil Cath de ouders van studenten de discussie over de universitaire toe­ vragen het eventuele voordeel van de ba­ komst: 'Landelijk gaat het slecht met on­ sisbeurs boven de vroegere kinderbijslag ze positiebepaling ten opzichte van elkaar Berangstelling v a n o f f iciële zijde bij de o p e n i n g v a n het a c a d e m i s c h jaar aan de KUB vrijwillig aan de universiteit te geven en ten opzichte van de overheid' Desa­ ^vlird^M^­Janstr '' ''^'' "'''"■ ""''■ "'" ^ ­ ^ ° ­ ­ " ^­^•^°­"' ^^^ ° '­^^ ­ Over Deetman zei Cath: 'Ik heb waarde­ menwerking in de VSNU blijft steken in ring en bewondering voor hoe deze minis­ het zoeken naar 'de kleinste gemene de­ Gevers is niet de enige die veel verwacht ter is opgekomen voor het WO. B innen ler'en 'inspireert daarom niemand'. 'Eer­ dr. F. Hooge in Eindhoven. Beide TU's wil­ van Europa. In Wageningen, waar nu al lijkheidshalve moet worden gezegd dat zijn politieke en financiële ruimte heeft hij len de ingenieursopleiding tot vijf jaar ver­ 60 procent van de studenten tijdens de het spaarzame goede de afgelopen jaren veel tot stand gebracht'. lengen, onder handhaving van de maxi­ studie naar het buitenland gaat, wordt de eerder van de overheid is gekomen dan Opvallend is dat noch Deetman, noch mum studieduur van zes jaar. Doel is ­ ook naam van de Landbouwuniversiteit gewij­ van de universiteiten', aldus Gevers. Zijn hier ­ het internationaal verzekeren van diens nieuwe directeur­generaal dr. ir. B. zigd in Wageningen University, en be­ eigen stadsuniversiteit vindt hij de enige de kwaliteit. Okkerse, het woord voerden. Andere ja­ staan gedachten voor een nieuwe titula­ Nederlandse instelling die in Europa een ren wilden Deetman, of Okkerse's voor­ Met Hooge betwijfelde de Nijmeegse ir tuur op Angelsaksische grondslag. En in rol van betekenis kan spelen. Daarvoor ganger dr. R.J. in 't Veld nog wel eens van W.C.M, van Lieshout of het mogelijk is Maastricht wil drs. L. Vredevoogd een moet zij wel het centrum worden van het zich doen spreken op de eerste maandag voor HBO­doorstromers tweejarige oplei­ voortrekkersrol spelen in de internationa­ intellectuele en culturele leven: 'wat we van september, met de aankondiging van dingen te ontwerpen. 'Dat kan alleen bij le profilering. 'De overheid moet ruimte moeten terugvinden is de franje van het nieuw beleid, of van nieuwe bezuinigin­ studieswaarinHBOenWOgroteoverlap geven voor experimenten met nieuwe or­ extra, van kunst en intellectuele uitda­ gen. Zou daarom niemand ze dit jaar ge­ vertonen in basiskennis en basistechnie­ ganisatievormen voor onderwijs en on­ ging'. vraagd hebben? ken.'Maar veelal is een tweejarige oplei­ derzoek, zoals public private partner­ ding ­ sterk bepleit door minister drs. W. J Bert Bakker

Japans werkbezoek

Een delegatie van de Japanse s t a d Ashigara bracht afgelopen dinsdag een bezoek aan de K U B d e T a r ^ t l V t ' S ' " ' ' ^ " ' " ^ ' ' ' ''««^­«"de " ' t w e t h o u d e r s en ledenvan de g l m e e n t e ° a a d van de m i d : delgrote s t a d , w e r d e n o n t v a n g e n door het CvB­lid Van Be r k o m w a a r n a Ho H J « . „ t , * ï • «jdkennismaaktemetdeKUBinalzijnfacetten.AandeJaïrne"^^^^^^^ hge i n f o r m a t i e v e r s t r e k t . Ze w e r d e n r o n d g e l e i d d o o r de g e b o u w A en C he" V ^ t a u a n t en ï e bibliotheek. De delegatie u i t Ashigara is in Tilburg o p u i t n o d i g i n g v a n de ger^eente Het betreft H^2„H ■ " t f "^"^ ^ ^ " **« J a p a n n e r s past in de ' w e r k g e l e g e n h e i d s p r o m o t i e ' w a a r m e e Tilbura d o e n d e is. De g e m e e n t e w i l meer J a p a n s e bedrijven b e w e g e n zich in T i l b u r ^ t e vTstioen De Ja^panse delegatie h a d v o o r a f t e k e n n e n gegeven geïnteresseerd t e zijn in h « o n d ^ ^ n de

den

9 september 1988

K

Homostudies positief beoordeeld De experimentele cursus Lesbische- en Homostudies wordt door de deelnemers 'zeer positief beoordeeld'. Dit blijkt uit een evaluatierapport van het Onderwijs Research Centrum (ORC). De werkgroep Emancipatie en Ontwikkeling, waar de cursus is ondergebracht, heeft aan het bestuur van de sociale faculteit om een vervolgcursus gevraagd in het volgend semester. Dit in afwachting van te nemen besluiten van het bestuur over de invulling van emancipatievraagstukken. De inleidende cursus Lesbische- en Homostudies werd vorig semester bij wijze van experiment als keuzevak voor KUBstudenten en andere geïnteresseerden aangeboden. 31 Studenten volgden de cursus, waarvan de helft afkomstig was van de KUB. Kerndocent Klaas Soesbeek van de Utrechtse werkgroep Homostudies behandelde, bijgestaan door een aantal gastdocenten, de thema's beeldvorming, identitert, subcultuur en discriminatie in dertien hooren werkcolleges. De evaluatie van de cursus door het ORC was in handen van dr. H. Wijffels. Een groot aantal deelnemers vulde een vragenformulier in. Ook interviews maakte deel uit van de evaluatie. 'De cursus als geheel wordt zeer positief beoordeeld: als interessant, leerzaam -met belangrijke onderwerpen- en goed georganiseerd', aldus het rapport. Van de respondenten had 96% interesse in een vervolgcursus. In een brief laat dr. H. Wijffels weten dat in geval van herhaling of als men een vervolgcursus wil opzetten 'de onderwijskundige overwegingen in ieder geval positief zijn. Het evaluatierapport gaf enkele aanbevelingen mee. Zo vragen sommige deelnemers om minder stof te behandelen maar wel dieper op de materie in te gaan. Ook zou er meer tijd vrijgemaakt moeten worden voor discussie. Als onderwerpen voor een mogelijke vervolgcursus worden genoemd: carrière, identiteiten sexualiteit.

studieprogramma op het gebied van emancipatievraagstukken, waaronder Lesbischeen Homostudie vallen en ook Vrouwenstudies en de werkgroep Emancipatie en Ontwikkeling. Daarover wordt achter de schermen flink gedelibireerd. Aangezien ik bang ben dat de beslissing niet voor eind van dit jaar rorid is, hebben wij vorige week voorgesteld aan het faculteitsbestuur om toch volgend semester een vervolgcursus Lesbische- en Homostudies te laten geven.' De werkgroep Lesbische- en Homostudies die de cursus organiseert, wil met ingang voor komend semester een full-time aanstelling hebben. Maar er zijn ook andere voorstellen. 'Je moet kiezen of delen', aldus Keune. 'Voor dat hele pakket van emancipatievraagstukken dat nu op tafel ligt moet ook extra formatie voor komen. Dat zijn afwegingen die de komende tijd gemaakt moeten worden.' Het destijds door het College van Bestuur beschikbaar gestelde bedrag van vijfduizend gulden voor Lesbische- en Homostudies, is inmiddels opgetrokken tot tienduizend. Maar eigenlijk vroeg men veertienduizend om kerndocent en gastdocenten te financieren. 'Utrecht heeft dat geaccepteerd maar eigenlijk is het onvoldoende, ze hebben het voor een lagere prijs gedaan', aldus Keune. (GR)

Decaan

Theologie in trek

voeren en een eigen attractief profiel naar buiten toe uit te dragen'. Aan het slot van zijn redevoering noemde Schreurs enkele beleidsvoorwaarden die van belang zijn om verantwoorde keuzes te kunnen maken in het spanningsveld van samenwerking en autonomie. Allereerst moet er gewerkt worden aan handhaving en versteviging van de positie van de Theologische Faculteit Tilburg in het Nederlandse Wetenschappelijk bestel. Schreurs zei grote waarde te hechten aan intensivering van de samenwerking met de KUB. Verder pleitte hij voor het handhaven van de regionale spreiding van de theologische opleidingen terwille van de toegankelijkheid. In dat verband wees hij op contacten met de Hogeschool Katholieke Leergangen. Andere beleidsvoonwaarden betreffen overleg inzake gezichtsbepalende vacatures en de volwaardigheid van de opleidingen. 'Samenwerking of afstemming mag niet tot onthoofding van de instellingen leiden', aldus Schreurs. (PvZ)

Econometristendag

De vraag of Lesbische en Homostudies wordt gecontinueerd hangt af van de uitkomst van de discussie over hoe het emancipatievraagstuk aan de KUB gestalte krijgt, zegt dr. L. Keune van de werkgroep Emancipatie en Ontwikkeling, waarbij Lesbische en Homostudies is ondergebracht. Keune: 'Daarover ligt nu een conceptrapport van de commissie Emancipatievraagstukken bij het faculteitsbestuur. Het gaat om een breed

Theologie studeren zit in de lift. Voor het komend studiejaar hebben zich al 280 studenten aan de Theologische Faculteit Tilburg laten inschrijven, 20 meer dan vorig jaar. Het is zelfs niet uitgesloten dat de grens van 300 overschreden wordt. Deze cijfers maakte prof. dr. Nico Scheurs, decaan van de Theologische Faculteit Tilburg op 7 september bekend in zijn toespraak bij het begin van het academisch jaar 1988/'89. De toename van het aantal studenten heeft volgens Schreurs alles te maken met de hoge kwaliteit van het wetenschappelijk theologie-onderwijs in Tilburg. En dat ondanks de status van voorlopigheid die sinds de oprichting in 1967 nog aan de faculteit kleeft: geen zelfstandige universiteit zoals andere zusterinstellingen, maar toch ook geen echtefaculteit van de KUB; een ambtsopleiding die nog steeds niet de zegen van Rome heeft gekregen; een respectabel wetenschappelijk instituut dat ten overstaan van een ministeriële verkenningscommissie zijn bestaansrecht moet bewijzen. De decaan stelde vast dat onder druk van de verkenningscommissie twee tendenzen in theologische vergader- en beleidscircuits de boventoon zijn gaan voeren: 'Er is enerzijds de noodzaak die door steeds meer mensen wordt gevoeld om door onderlinge afstemming en samenwerking een efficiënt gebmik te maken van de beschikbaar gestelde geldmiddelen. Anderzijds wordt zorgvuldig gewaakt over het grote goed van de eigen zelfstandigheid en autonomie die de instellingen de mogelijkheid geeft een eigen beleid te

'Pour moi Ia vie va commencer' huiJde Johnny HaJliday zo'n vijfentwintig jaar geleden. Tegenwoordig zijn de vooruitzichten wat realistischer, ooJc voor de nieuwe lichting studenten die zojuist is aangetreden. U bent het studentenleven begonnen zonder veel zekerheid over uw^nanciële situatie, de toegestane studieduur en de grootte van de studieschuld zijn onder debat en er zijn legio gevallen waarin zelfs de hoogte van het collegegeld niet eens vast staat. Het gee^ allemaal niets, studeren is leuk, echt leuk. Ook als je je in het begin niet zo thuis voelt, ds je te vroeg het idee krijgt dat het onderwerp van studie je wel ligt, maar het studieprogramma biedt niet wat je je er van had voorgesteld, als je na je eerste tentamen, dat veel eerder kwam dan je gedacht had, minder glans hebt overgehouden dan je had gehoopt, het geejit niets. Als je in de gaten krijgt dat het vak nog niet klaar is voor jouw ideeën, of als ze zeggen dat je met voldoende bent toegerust voor de studie, geen ramp. Als je ziek wordt van de aarzelende en ajWachtende houding die voor wijs en wetenschappelijk moet doorgaan, als je allergisch wordt

van al die energieke mannetjes en vrouwtjes en de pest krijgt aan de zweetlucht die met hun succes gepaard schijnt te moeten gaan, geen nood. Als je voor het derde uur achtereen m een collegezaal zit, waarin dank zij de eigengereidheid van de een of ander geen geluidsversterking is aangebracht en buiten schijnt de zon, .en je raakt gejixeerd op de snijtanden van de meneer met het grote gelijk voorin, en slechts een summier deel van zijn palaver dringt door tot je lusteloos bewustzijn en dat deel kan niet concurreren met de herinnering aan het stoj der sterren en de slapende oleanders in de warme zomernachten van zes weken geleden, het is niet onrustbarend. Als je je realiseert dat slechts het monsterachtige fortuin van een blikseminslag en het winnen van een loterij te vergelijken zijn met het beantwoorden van muitipiechoice vragen, als je bedwelmd raakt door de gekwelde ademtocht van de geslaagde snobs rondom je of van de agressieve werving door de KUB, het geeft niets, studeren blijfl leuk Studeer alleen omdat je iets wilt weten. Ga eens naar de catacomben in Gebouw A: een kelder vol boeken en folianten. Pak de Handelingen van de Staten Generaal uit 1814 of 1840 en geniet van een partijtje 'mooi schelden' en besef dat de huidige politiek wordt bemand door marktkooplieden en waakhonden. Loop eens om gebouw A heen, en kijk eens wat een schitterend stukje architectuur daar staat te pronken in het licht glooiende park. Ga naar de afdelingsbibliotheek en zoek alles op over Parallel Distributed Processing, een theone die zo nieuw en veel omvattend is dat niemand er ooit het fijne van zal weten, maar die zeker grote wonderen zal bewerkstelligen, en in ieder geval de computerhardware en de erop aangesloten mens ware in kwijlende extase brengt. Geen tijd? Jullie hebben meer tijd vóór je don enig ander Jullie krijgen bovendien de erfenis, en zonder jullie bestonden wij met; wat we doen, doen we dank zij jullie, en jullie hebben het voor het zeggen. Chateaubriand had het door: C est en vain que Néron prospère, Tacite est déja né dans 1'empire.' Leuk studeren, echt leuk. Het is al begonnen.

CONCEPTRAPPORT

Welkom

Univers

Donderdag 22 september organiseert de Vereniging Afgestudeerde Econometristen Tilburg (VAET) de econometristendag. Dit is een jaarlijks terugkerende reünie voor afgestudeerde econometrie-studenten van de KUB. Om één uur 's middags begint een symposium met als onderwerp: 'Nederland transportland? De verkeers- en vervoersproblematiek vanuit economisch perspectief'. Na afloop is er een borrel en koud buffet. Drie sprekers zullen tijdens het symposium een inleiding verzorgen. Dr. A. Appels, afgestudeerd bedrijfseconoom aan de KUB en werkzaam als transportspecialist bij een Amsterdams adviesbureau, zal de economische aspecten van het verkeer belichten. Dr. M. van Maarseveen, hoofd van deverkeersen vervoersgroep van TNO-Delft, geeft een overzicht van de modellen waarmee verkeersproblemen opgelost kunen worden. Ir. P. Cornelissen, CDA-fractielid van het Europese parlement, zal ingaan op de consequenties van het Europees beleid ten aanzien van het vervoerswezen. Na de inleidingen zullen de sprekers onder het voorzitterschap van de Tilburgse hoogleraar prof. dr. P. Ruys met elkaar discussiëren over de maatregelen die genomen moeten worden om het verkeer in goede banen te leiden. De reünistendag vindt plaats in zaal AZ 9 van de KUB. De inschrijvingskosten bedragen vijftig gulden per deelnemer en voor studenten vijftien gulden. (GR)

9 september 1988

'Als het water gezakt is, gaat Bangladesh weer aan de slag' 'Bengali's zijn pompeuze mensen. Als dat zo uitkomt, is het voor hen geen probleem honderd te zeggen terwijl het feitelijk om tien of vijftig gaat. Of precies andersom. Willen ze iets gladstrijken, dan moetje minstens op honderd rekenen als ze het over tien hebben. En dan: hoe kom je in een land als Bangladesh aan juiste cijfers? Ik vind dat toch wel een beetje humoristisch. Hoe kun je in een land dat helemaal overhoop ligt venwachten dat er preciese getallen worden gegeven?' 'Bangladesh is voor een heel groot deel afhankelijk van buitenlandse hulp. In het geval van zo'n ramp wordt iedere gelegenheid aangeroepen om de ellende erger te doen lijken dan die al is. Met de hulp kan de politieke partij van de president goede sier maken. Aan de andere kant is er een verdeelde oppositie die de rampspoed aandikt om de inefficiëntie van het huidige bewind aan de kaak te stellen'. 'De moessonregens beginnen in Bangladesh eind juni en houden ongeveer drie tot vier maanden aan. Maar op zichzelf is de regentijd niet dé grote boosdoener. Daar leeft men al eeuwenlang mee. De problemen ontstaan door ontbossing op de Himalayahellingen. Regen- en smeltwater wordt niet meer vastgehouden en stroomt met enorme massa's grond richting Bangladesh. De rivieren kunnen dat onmogelijk verwerken en treden buiten hun oevers'. 'Noodhulp is momenteel een eerste vereiste. Je weet dat mensen nu dringend geholpen moeten worden. Maar belangrijker is structurele hulp, want ieder jaar opnieuw krijgt het land met wateroverlast te kampen. Nederland is op het vlak van waterbeheersing in Bangladesh actief, maar dat zou veel meer op internationaal niveau geregeld moeten worden. En wat doe je met overheersende factoren als de enorme bevolkingsaanwas en de houtkap die gewoon doorgaat?'

'Bangladesh komt misschien een paar keer per jaar in het nieuws met dit soort ellende, of wanneer het politiek weer wat onrustig is, zoals in het voorjaar toen Ershad het er door had gekregen dat het land grondwettelijk islamitisch zou worden. Steeds echter komen overheidsfunctionarissen en stedelingen aan het woord over de situatie in Bangladesh, terwijl je van de eigenlijke slachtoffers, de plattelandsbewoners niets hoort. Maar het zijn juist deze mensen die, of er nu hulp komt of niet, steeds alles opbouwen wat omver werd gegooid. Ze doen dat met een vindingrijkheid, een optimisme en een levensblijheid waar je af en toe versteld van staat. En dót is iets wat in Bangladesh ten opzichte van de rest van Azië gunstig af-

K

Bestuurders komen en bestuurders gaan. In de week van de opening van het academisch jaar vindt her en der een wisseling van de wacht plaats. De universiteitsbladen staan deze week bol van de interviews met vertrekkende en aankomende reaoren, terwijl ook verschillende collegevoorzitters aan het woord komen. In diverse verhalen wordt de noodzaak van een corporate identity voor de universiteit beleden. In FOUA pleit drs. J.K.M. Gevers, inmiddels zes maanden in het zadel als collegevoorzitter van de Universiteit van Amsterdam, en passant voor de herwaardering van het 'wij-gevoel'. 'Ik vind dat profilering nodig is om onze politieke geloofwaardigheid op te krikken. Vroeger sprak het vanzelf dat de universiteit aanwezig was in de samenleving en dat de belastingbetaler daar geld, vrij veel geld zelfs, voor over had en daar in zekere mate trots op was. Dat moet hersteld worden, in plaats van het imago van universiteiten als grote potverteerders.' De Nederlandse universiteit mist volgens Gevers de uitstraling en de vitaliteit die Amerikaanse instellingen kenmerken. 'Iemand die een Amerikaanse universiteit binnenstapt heeft Univers

PARTI PRIS Bangladesh staat opnieuw blank. Volgens president Ershad dreigen ruim 500 miljoen mensen het slachtoffer te worden van de ergste overstromingen die zijn land ooit hebben getroffen. 'Zonder aan de ernst van de situatie afbreuk te doen, denk ik dat je die uitspaak in z'n culturele context moet plaatsen. Aziaten hebben er behoefte aan om de dingen met grote woorden te omkleden'. Dat zegt de indologe Tineke Chowdhury (33), wetenschappelijk medewerkster aan de Theologische Faculteit Tilburg. Ze is getrouwd met een Bangladeshi en bezoekt het land regelmatig.

steekt. Men is er ijverig, creatief en positief'. 'Het land heeft zichzelf indertijd vrij gevochten en moest met niks beginnen. In de eerste jaren na de onafhankelijkheid, toen Bangladesh geteisterd werd door vloedgolven, hongersnood en epidemieën, was er nog volop interesse van de wereldpers. Maar langzamerhand ging de economische crisis in het Westen de aandacht voor zich opeisen en andere rampen hadden meer voorpagina-waarde. De belangstelling voor de opbouw van de jonge natie hield toen eigenlijk op te bestaan'. 'De regering heeft de handen vol om politiek in het zadel te blijven. Het gevecht van ambtenaren en politici om te overleven, leidt ertoe dat op verkiezingstournees holle woorden klinken, maar dat weinig structureel wordt verbeterd. Wat er wél gebeurd, is dat plaatselijke autoriteiten bruggen laten repareren en er voor zorgen dat land opnieuw in gebruik kan worden genomen. Als er op een of andere manier ontwikkelingshulp gegeven wordt, dan moet men eigenlijk altijd op dét locale niveau werken'. 'Ik vraag me wel eens voorzichtig af of onze hulp de mensen in Bangladesh vooruithelpt of misschien alleen de teruggang een beetje indamt. Sommigen hebben het land al opgegeven. Henry Kissinger noemde het een basket case, oftewel papier dat je verfrommelt en in de prullemand gooit'. 'Op dit moment weet ik niet wat ik over de toekomst van Bangladesh moet denken. Ik heb grote bewondering voor het vermogen van de mensen om rampen te incasseren en elke keer opnieuw te proberen er bovenop te komen. Als het water gezakt is, gaat Bangladesh weer aan de slag'. Peter van Zoest-

N

het idee: ik kom hier bij iets leuks binnen. Een universiteit is daar een wat joliger organisatie. Er gebeuren leuke dingen, zonder dat iedereen daar dik over doet en zijn titels op een visitekaartje laat drukken. Wat wij in de Nederlandse cultuur slecht kunnen - en dat hebben we waarschijnlijk van de Duitsers geërfd - is differentiëren binnen de instelling. Als het iets anders is dan wetenschap, dan moet het van ons ook meteen maar ergens anders heen. Sport, eten, kunst, dat moet dan allemaal maar in een aparte stichting. Dat maakt een universiteit een wat dood ding, als je niet oppast.' In Delft heeft prof.dr. J.M. Dirken vier jaar lang zijn mond vol gehad van de noodzaak van een corporate identity voor zijn universiteit. Deze week treedt hij na een dubbele ambtstermijn als rector van de TU weer terug in de rijen der hoogleraren. In DELTA moet Dirken tot zijn spijt bekennen dat het Delftse 'eilandenrijk' nog grotendeels intact is: de universiteit heeft nog altijd een los zand-karakter. 'Ik heb nogal onderschat wat de looptijden zijn om zoiets voor elkaar te krijgen. Voor dat je er alleen al achter bent dat er een Dienst Interne en Externe Communicatie moet komen... en dat geldt bijna op alle fronten. Mijn hoop was erop gevestigd dat je zoiets binnen een jaar geregeld kunt hebben, maar dat valt bitter tegen.' Weinig goede woorden heeft Dirken over voor de universitaire bestuursstruauur. 'Niet enkel als je spreekt met mensen uit het bedrijfsleven staat men met de oren te klapperen, maar ook als je spreekt met bestuurders van buitenlandse universiteiten: wij zijn echt de risee van Europa. Onze structuur ontkent dat wij een professionele doel-organisatie zijn. Wij zijn niet een

gemeente waar over algemene belangen gepraat moet worden. Wij zijn een bedrijf waar ingenieurs moeten worden gebakken, en waar goed onderzoek moet gebeuren. Als provincie van Europa hebben wij misschien recht op een eigen folklore, maar ik denk dat het zo toch niet goed gaat.' De enige universiteit mét een corporate identity, de Universiteit Twente, neemt deze week afscheid van haar ondernemende rector, prof.dr.ir. H.H. van den Kroonenberg. In UNIVERSprEITSBLAD TWENTE stek hij vast dat de 'sprong' die de UT de laatste jaren heeft gemaakt een overmaat aan energie heeft gekost en veel medewerkers een beetje opbreekt: het vernieuwingsproces begint slijtageverschijnselen te vertonen. 'Er is hier en daar sprake van overbelasting, bij sommigen is de rek eruit. Het is goed om je dan even een tijdje te concentreren op de dingen waar je goed in bent en die te consolideren. Kijk, we hebben het voordeel dat we geen grote conflicten hebben zoals Delft bijvoorbeeld kent in de personele enfinanciëlesfeer. De onderlinge contacten tussen de faculteiten zijn hier wel goed, daar ïcoor je op.' Financieel gaat het de Twentenaren intussen zo voor de wind dat ze over 1987 een 'winst' van 11 miljoen konden boeken. Een persbericht met een dergelijke strekking leidde vorige week al tot zure reacties bij de zuster-instellingen. 'Als ik de minister was, zou ik dividend vragen,' grapt een ambtenaar in Delft. 'Winst' is dan ook een verwarrend begrip, voor een groot deel gaat het aan de UT om een overschot op de eerste geldstroom. En met ingang van 1 januari dit jaar mogen de universiteiten dei^elijke over-

schotten zelf in kas houden. Leve de vooruitgang! Een volgend onderwerp waar een zichzelf respecterend universiteitsblad niet omheen kan is '1992'. Gent vormde vorige week de plaats van handeling van het tiende Colloquium Neerlandicum. Tientallen docenten extra mures , afkomstig uit 28 landen buiten Nederland en België waar Nederlands op universitair niveau wordt onderwezen, bogen zich over de prangende vraag: zijn wij bovenal wetenschappers of eerder de culturele ambassadeurs die ervoor moeten zorgen dat de Nederlandse taal en cultuur niet geruisloos verdwijnen met het slechten van de Europese grenzen in 1992.' In MARE hekelt uitgerekend de Amerikaan prof.dr. R.S. Kirsner, hoogleraar Nederlands en Afrikaans aan de University of California, Los Angeles (UCLA) de desinteresse die Nederlanders volgens hem tonen voor hun toekomst als authentieke taal- en cultuurgemeenschap. 'Nederlands is té belangrijk om aan de Nederlanders zélf over te laten. Vlamingen gaan er al beter mee om, maar voor hen is het natuurlijk meer een bestaanskwestie. Nederlanders lijken hun taal en cultuur niet belangrijk te vinden. Waarom is Hermans geen schrijver met wereldfaam.' Waarom bestaat er slechts een afechuwelijke Engelse vertaling van de Donkere kamer van Damocles? En waarom blijft de nadruk li^en op het Holland van Vroeger? Het Nederland van nu is interessant. Vondel is dood, Renate Rubinstein leeft.' En Koot en Bie zijn wel tien keer beter dan Woody AUen, verzekert ons de Amerikaanse neerlandicus. Zou die man soms een hekel hebben gekregen aan zijn eigen cultuur? „ „, (US.)

9 september 1988

Congres 'Macht en Marketing' Op donderdag 6 oktober organiseert de Marketing Associatie KUB het congres 'IVIacht en IVIarketing'. De organisatoren gaan uit van het gegeven dat de huidige markten worden gekenmerkt door een groot aanbod van produkten die onderling steeds minder van elkaar verschillen. Ondernemingen moeten dus, naast de functionele produktverschillen, ook op andere manieren een onderscheidend vermogen creëren om hun produkten te verkopen. De loyaliteit voor produkt of dienst, de greep op de markt, de beheersing van bedrijfsprocessen, de kracht van de organisatie en de accepta-

specialiteitenrestaurant

tie door de maatschappij bepalen de machtspositie van de onderneming binnen haar omgeving. Machtsfactoren dus, die de ondememing onderscheiden van haar concurrenten. Op het congres 'Macht en Marketing' zal het te voeren marketingbeleid, communicatie van 'the corporate identity' en de interne organisatie, noodzakelijk bij het streven naar macht, centraal staan. De professoren Van der Meiden, Van Dijck en Storm zullen over dit onderwerp en theoretische beschouwing ten beste geven, waarna vertegenwoordigers van IBM, 08, Unilever en ABN uiteen zetten hoe ze in de praktijk met dit soort vraagstukken omgaan. Datum: 6 oktober. Tijd: 10.00-17.00. Plaats: Aula KUB. (CJ) Meer informatie: Marl<eting Associatie KUB, I<amer052. Tel.: 663044.

Tel. 013-434512-674394 Donderdag rustdag

Hoe beheersbaar zijn automatiseringsprojecten? In Groningen zijn ze nog steeds niet over het fiasco van de Volmac met de studiefinanciering heen. Een mooi onderwerp voor de jaarlijkse themadag van de vereniging van Tilburgse afgestudeerden Bestuurlijke Informatiekundigen (Eksbit) die dit jaar zal doorgaan op 14 oktober in zaal PZ12 van de Katholieke Universiteit Brabant. Daar zal Ing. H.W.N. Pannekoek (M&l/Partners, voorheen BSO/Partners), die ervaring opdeed bij het afsluiten van een groot automatiseringsproject met betrekking tot de individuele huursubsidie, het hebben over 'Automatiseringsprojecten en de overheid; hoezo beheersbaar?' Ook drs. A. J. van Reeken

destijds hoofd van het rekencentrum van de KUB en nu hoofddocent bij de RUL in Maastricht is van de partij met een lezing als antwoord op de vraag 'Zijn automatiseringsprojecten wel beheersbaar'.Drs. Ing. J.H.H, van Mierie doet een boekje open over 'De beheersing van een project, wat ze me niet hadden verteld.' Kortom, drie sprekers zullen hun mening verkondigen omtrent de rationele en irrationele beslissingsfactoren bij automatiseringsprojecten. Opening en afëluiting door prof. dr. P. Ribbers. (EV). Inlichtingen bij Egon Berghout (040-432294)

CULINAIR ZOMERFESTIJN Wij serveren • een keur van zomerspecialiteiten Dagelijks • 3 speciale zomermenu's • ook tijdens de lunch geopend • ons restaurant is voorzien van airconditioning

Den Schout

Automatiseringsprojecten beheersen

I GEVRAAGD AAN I DE UNIVERSITEIT I GRONINGEN

Restaurant

DEN SCHOUT Oranjestraat 4 - Tilburg-centrum (tussen Paleisring en Emmastraat)

MOETEEN EERSTEJAARS MET DE BILLEN BlDCfT?

I

PS Het scheelt trouwens ook in de kosten van een onmisbare ongevallen en aansprakelijk heidsverzekering, desgewenst aangevuld met een brand en inbraakverzekering Vraag dus ook naar het Zekerheidspakket van de SSGZ Bel 01719 7 03 00 of stuur de coupon aan ons op Je kunt ook bij je onderwijsinstelling naar onze folders vragen STUUR MIJ INFORMATIE OVER DE SSGZ r"'

Straat Postcode/Plaats Telefoonnummer

(vacnr. 880822/2508)

bij de sectie Openbare Financiën binnen de Vakgroep Algennene Economie bij de Faculteit der Economische Wetenschappen. Taakomschrijving: Verrichten van promotie-onderzoek betreffende de directe kosten van belastingen en inkomensoverdrachten (subsidies en sociaieverzekeringsuitkeringen) gedurende de periode 1960-1985. Tot de directe kosten worden gerekend de (berekenbare) materiële en personele publieke uitgaven, en de extra uitgaven waarvoor bedrijven en gezinnen worden gesteld door mee te werken aan de belastingheffing en in verband met d j aanvraag van inkomensoverdrachten.

Neen' Geen medische selectie voor je ziekte kostenverzekenng De SSGZ accepteert ongezien alle eerstejaarsstudenten (aan universiteiten, HBO of MBO instellingen) onder de 27 jaar die zich wensen te verzekeren voor 1 oktober 1988 Je hebt dan een uitstekende ziektekostenver zekering, met een laag eigen risico voor een stu dentenprys f 41,- per maand (f 464,- per jaar) tot 25 jaar, f 45,- per maand (f 510,- per jaar) voor oudere studenten, exclusief wettelijke bi| dragen van f 9,50 per maand De SSGZ IS namelijk een instelling van en voor studenten, zonderwinstoogmerk Dat scheelt'

Naam

assistent in opleiding v/m

Leefti|d

Deze bon tn open envelop sturen aan SSGZ Antwoordnummer 10070 2 2 0 0 VB Noordwijk Geen postzegel plakken

Studenten hebben hun « ^ ^ eigen verzekering: SSGZ. %mét

Naast deze taken wordt een deel van de tijd besteed aan de voortgezette opleiding tot onderzoeker die door de faculteit georganiseerd wordt in samenwerking met andere economische faculteiten. Richt uw sollicitatie vergezeld van een curriculum vitae, vóór 24 september a.s.aanhet hoofd van de afdeling Personele Zaken van de Universiteit Groningen, Postbus 72,9700 AB Groningen. Vermeld het betreffende vacaturenummer op uw brief en de envelop. Graag zien wij op onze vacatures ook vrouwen solliciteren, vooral voor functies waarin zij thans ondervertegenwoordigd zijn. Algemene inlichtingen worden graag verstrekt door Karin Kaagman en Truida Olinga van de afdeling Personele Zaken, telefoon 050-635353.

Vereisten: — een afgestudeerd kwantitatief econoom met een sterke empirische belangstelling. Ervaring met programmeerwerk is gewenst. Het salaris bedraagt f 1.765,- bruto per maand m het eerste en f 3.145,- bruto per maand in het laatste aanstellingsiaar. Opmerkingen: De aanstelling is voor de duur van vier jaar. Datum Indiensttreding; zo spoedig mogelijk. Nadere inlichtingen kunnen worden ingewonnen bij Prof. Mr. CA. de Kam, telefoon 050633764 en Dr. C.G.M. Sterks, telefoon 050633722.

WERKEN AAN DE GRENZEN VAN HET WETEN

r SSGZ ACCEPTERT JE ONGEZIEN.

Univers Univers

THEOLOGIE

Promotie: twee eeuwen kerkmuziek in Brabant

'Gewone gelovigen moesten zich bepericen tot luisteren en zachtjes bidden' 'Het lof b/k werk der Engelen'. Zo noemt een achttiende eeuwse zangbundel het musiceren ter ere Gods. Een mooie titel tevens voor het proefschrift over 'De katholieke kerkmuziek in Noord-Brabant van het einde der zeventiende eeuw tot het einde der negentiende eeuw' dat de theoloog, filosoof en kerkmusicus Frans Jaspers (36) op 8 september met succes in de aula van de KUB verdedigde. Het was dit kalenderjaar de eerste promotie aan de Theologische Faculteit Tilburg.

concertuitvoeringen. En evenals in de achttiende eeuw waren het steeds leden van de hogere standen die in de kerk zongen en musiceerden. Maar in de bloeitijd van de 'muziekmissen', ontwikkelde zich tegelijkertijd door toedoen van religieuzen op katholieke scholen, in broederschappen, bij volksmissies en bidstonden een levendige volkszang. De gewone gelovigen die zich in de mis 'moesten beperken tot luisteren en zachtjes

Hoe is Frans Jespers ertoe gekomen om juist de periode 1680-1880 tot onderwerp van studie te maken? 'Je kunt zeggen dat vóór 1630 en na 1880 van Zuid-ltalië tot Noord-Duitsland in alle katholieke kerken één en dezelfde deun klinkt. Maar wat gebeurt er als rond het midden van de zeventiende eeuw door de protestantse overheersing die internationale traditie in het geïsoleerde Noord-Brabant verloren gaat? Krijgt de kerkmuziek daar dan een regionaal bepaald karakter dat afwijkt van landelijke gebruiken of kerkelijke voorschriften? Dat is mijn probleemstelling.'

REGIONALE VARIANTEN Aan het slot van zijn bijna 400 pagina's tellende verhandeling constateert Jespers dat, ondanks een aantal regionale eigenaardigheden, de Brabantse kerkmuziek in genoemde periode geen uitgesproken eigen karakter heeft vertoond. De musicologen Kat en Zomerdijk veronderstelden dat ook al, maar Frans Jespers weet veel ontwikkelingen die hen slechts globaal bekend waren, tamelijk nauwkeurig te dateren en te verklaren. 'Ik heb bijvoorbeeld een muziekpraktijk kunnen reconstrueren, waarvan de bronnen grotendeels systematisch aan het begin van deze eeuw werden vernietigd. Het ging om muziek die door de katholieke gezagsdragers als 'onliturgisch' en te werelds werd beschouwd. Kat en Zomerdijk zijn zover niet gegaan. Kat was een uitgesproken kamergeleerde, die werkte met gepubliceerde archivalia. En Zomerdijk had een ander interesseveld'. 'Op de tweede plaats heb ik de stelling van Kat en Zomerdijk, dat het er in Brabant ongeveer net zo toeging als in Holland, gevoelig genuanceerd. Ik laat zien dat die these pas

Univers

MAGISCH RITUEEL Frans Jespers hoopt nog eens studie te kunnen maken van de manier waarop het eenvoudige kerkvolk twee, drie eeuwen geleden in Brabant de geloofspraktijk onderging: 'Wat ik me er van voorstel, is dat hetgeen in de kerk gebeurde voor de gewone mensen een volslagen onbegrijpelijk magisch ritueel moet zijn geweest, dat ze maar over zich heen lieten komen. De gewone Brabantse mensen die nooit verder dan het volgende dorp kwamen, zaten met handen en voeten aan dat ritueel vast. Men verkeerde in de veronderstelling dat het wonder niet werkte als het vereiste Gregoriaans niet gezongen werd'. In zijn dissertatie laat Jespers het vooralsnog bij de constatering dat de opvattingen van historici over zeventiendeeeuwse volksreligiositeit nogal uiteenlopen: 'Sommigen menen dat er sprake was van magie achter de facade van een christelijke praktijk, anderen stellen dat het christendom domineerde, maar dat er restanten van de magische volkscultuur in christelijke vormen doorwerkten'. Peter van Zoest

'Het loflyk werk der Engelen'. De katholieke kerkmuziek in Noord-Brabant van het einde der zeventiende tot het einde der negentiende eeuw. Verschenen bij de Stichting Zuidelijk Historisch Contact, Tilburg. 385 biz., met muziekvoorbeelden. Prijs: f60,—. heel geleidelijk enig fundament krijgt, maar ook dat er regionale varianten blijven bestaan. Uniek zijn mijns inziens de instrumentale ensembles die aan het eind van de achttiende eeuw vooral rond Tilburg in zwang waren, vaak tot grote ergernis van de geestelijkheid'. In de jaren dertig van de negentiende eeuw nam de Brabantse kerkmuziek steeds uitbundiger vormen aan. Missen werden bijna

Tocii terugbetalingsregeling teveel betaalde beurs Het Ministerie van Ondenwijs in casu de Centrale Directie Studiefinanciering In Groningen is teruggekomen op het met de ijzeren hand terugvorderen van teveel betaalde studiefinanciering. Dezer dagen ontvangen de betreffende studenten een schrijven van het Ministerie waarin een terugbetalingsregeling wordt voorgesteld. Rond mei van dit jaar kregen een kleine 150.000 (ex-)studenten een mededeling van het Ministerie van Onderwijs dat ze teveel of onterecht ontvangen studiebeurs zonder pardon voor eind mei moesten retourneren. Ondanks een eerder ontvangen bericht hierover leidde de mededeling tot paniek onder vele studenten. Gemiddeld gaat het om bedragen tussen de 1.000 en 1.500 gulden.

zowel de officiële kerkzang als de volkszang verdween. Het wordt een soort eenheidsworst, grijs, of liever gezegd geel-wit'.

'Groningen' wilde aanvankelijk niet werken met een terugbetalingsregeling. De uiterste betalingstermijn liep op 31 augustus af. Voor studenten die dan nog niet betaald hadden werd een incassoprocedure annex deurwaarder in het verschiet gesteld: Studentenbonden en organisaties voor rechtsbijstand stelden dat de strikte terugbetaling zonder betalingsregeling in strijd was met eerdere toezeggingen van de minister of zelfs in strijd was met de wet. Inmiddels is er een regeling getroffen om het verschuldigde bedrag alsnog gespreid te betalen. 'De paniekgolf is voorbij', constateert Mies Hezemans, medewerkster bij het Tilburgs Steunpunt Studiefinanciering. Bij de tweede herinnering die een dezer dagen is

bidden', zoals Jespers schrijft, kwamen toen eindelijk ook wat aan hun trekken. Na het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie in 1853 wordt van bovenaf weer eens goed orde op zaken gesteld. 'Dan gaat de aardigheid er wat betreft mijn probleemstelling van af en houdt mijn boek op', aldus Jespers. 'De titel van het laatste hoofdstuk zegt al voldoende: Het einde van een kleurige zangcultuur. Het regionale karaktervan

verstuurd, is een papier bijgevoegd dat een betalingsregeling voorstelt voor diegenen die het bedrag niet in één keer kunnen voldoen. Het teruggevorderde bedrag moet in maximaal twaalf aaneengesloten maandelijkse termijnen worden voldaan. Per maand moet minimaal 75 gulden overgemaakt worden op de girorekening van de Centrale Directie Studiefinanciering in Groningen. Als de totale schuld niet in twaalf maanden na de vervaldatum is voldaan gaat het ministerie alsnog op haar strepen staan. 'U kunt dan rekenen op inschakeling van een deurwaarder', aldus het schrijven van het ministerie. Wie echter niet in staat is om de schuld via deze betalingsregeling te vereffenen, moet zich voor de vervaldatum wenden tot het Steunpunt Studiefinanciering. Daar wordt dan aan de hand van het huidige inkomen en een tabel berekend of een lager bedrag dan 75 gulden uitgesmeerd over meer dan twaalf

maanden soelaas biedt. Van de laatste mogelijkheid wordt vooralsnog weinig gebruik gemaakt. Hezemans van het Steunpunt: 'We krijgen er weinig vragen over. In het begin is het hier even druk geweest met die afbetalingsregeling. Ik denk dat heel veel mensen nu zelf aan het betalen zijn. Zolang 'Groningen' ziet dat er geld binnenkomt doen zij niet moeilijk.' Volgens J . van den Beid, coördinator van de Rechtswinkel, heeft de minister kort geleden verklaard dat 'Groningen' zich in deze zaak soepel dient op te stellen. De aankondiging om vanaf 31 augustus bij niet-betalers een deurwaarder te sturen is met de instelling van een betalingsregeling van de baan. 'Het is alleen maar een stunt geweest om zoveel mogelijk geld binnente halen', meent hij. Bij hem zijn geen gevallen bekend dat bij een student een deunwaarder op de stoep stond. (GR)

9 september 1988

TE BERDE RECENSIE

Liever wat extra opium dan koffie 'Weet u het nog? Ik was op het bal van de Hertog van Brunswijk. U merkte mij niet eens op, maar ik had u al gezien. Ik sprak u het eerst aan. 'Monsieur, wilt ge met mij dansen?' Op die avond zei u mij, dat mijn vriendschap u genoegen zou doen (...)' Met die scène begon de vriendschap en de inten­ sieve briefwisseling tussen Isabella Agnès E. van Tuyll van Serooskerken en de ridder Constant d'Hermenches. En zó beginnen ook veel besprekingen van haar werk, en dat is jammer.

De suggestie wordt daarmee gewekt dat half Den Haag plat lag van verbijstering en ver­ ontwaardiging dat een adellijk, welopge­ voed hoUands meisje het aandorst op een bal, bij dé ­ dikke ­ hertog nog wel, een fran­ se ridder aan te spreken. En nog wel zo'n vermaarde losbol en rokkenjager als d'Her­ menches. En als dan die toon eenmaal gezet is wordt daarop breed uitgehaald over het uitzonderlijke van Belle: intelligent, vrij­ moedig, onconventioneel, geëmancipeerd, ja, feministe eigenlijk al, en wel op het laatst van de achttiende eeuw en temidden van de meest bekrompen haagse pruikebollen, cal­ vinistische fatsoensrakkers en andere gebor­ neerde stakkers. Die tegenstelling verraadt weinig kennis van de achttiende eeuw en van Belle van Zuylen. Zijzelf is de eerste om deze zotte tegenstelling tegen te spreken. De portretten die ze geeft" van haar ouders, vooral van haar vader, en van een aantal vriendinnen en mensen uit haar omgeving tonen ons boeiende mensen.

Droog brood Net zoals Sinterklaas, eind november, wor­ den nieuwe lichtingen studenten met feest en fanfare onthaald. En net als Sinterklaas op 7 december, worden afgestudeerden met de stille trom uitgeleide gedaan. Geeii kind vraagt zich nog af, of de Goedheiligman weer behouden in Spanje aankomt. En wie bekommert zich erom, of die studenten, een­ maal afgestudeerd, straks een stek in de maatschappij vinden? De universitaire elite toont nauwelijks be­ langstelling voor de kwetsbare maatschap­ pelijke positie waar veel studenten na het afstuderen in afglijden. Je krijgt bij tijd en wijle zelfs de indruk, dat men eigenlijk ook geen nuchter beeld probeert te krijgen van deze zelfkant van het academische bestaan. Een student­assistente, zonder uitzicht op een vaste aanstelling, luchtte haar hart over de frustraties die het schrijven van sollicita­ tiebrieven en de daarop volgende afwijzin­ gen met zich meebracht. 'Ik moest die tegenslagen alleen verwerken. Mijn docen­ ten informeerden niet hoe ik het maakte. Het eigen hachje was het enige wat de heren interesseerde. Ik werd als student­assistente voor hun karretje gespannen, maar verder lieten ze me barsten.' Dit relaas is niet uitzonderlijk, maar de vrees om als kneus gebrandmerkt te worden, weerhoudt veel academici ervan om met de­

Haar ouders gaven haar een goede en op­ merkelijk vrije opvoeding. Ze houdt haar correspondentie met d'Hermenches voor hen verborgen, maar na verloop van tijd blijkt dat haar vader er weet van heeft, en er niet de minste aanmerking op maakt. Ze wil trouwen met een katholiek markies en voert ■ achter de rug van haar ouders allerlei onder­ handelingen daarover. Haar ouders verbie­ den haar niets en zeggen slechts hun mede­ werking aan dat plan niet te kunnen schen­ ken en, denkt de lezer al snel, namen daar­ mee hun dochter op een heel verstandige wij­ ze in bescherming tegen haar eigen onsnug­ gere voornemens. Belle is heel intelligent, heel sympathiek ook, maar niet zo heel bijzonder als de achterflap­ pen van diverse boeken ons willen laten ge­ loven. Denk eens aan haar tijdgenote, Saart­ je Burgerhart, bekoorlijk, levendig, opge­ wekt, vrijheidshevend, en wat al te goed van vertrouwen. Het evenbeeld van Belle. Agnès van Tuyll, in Frankrijk een klein beetje be­ kend als Madame de Charrière, de naam van haar onbeduidende echtgenoot, en hier te lande nauwelijks bekend onder de naam Bel­ le, de afkorting van haar tweede naam, van Zuylen, de naam van het kasteel van haar vader, schreef en sprak frans. Haar verza­ melde werken, tien deeltjes dundruk, wer­ den door uitgever Geert van Oorschot in Ne­ derland uitgegeven. De meeste delen daar­ van zijn voor haar uitvoerige corresponden­ tie. Die met d'Hermenches werd nu in het nederlands vertaald. Waarom bij dit toch al dikke boek ook nog de brieven van James Boswell, een kwal van een vent, en die aan meneer Van Pallandt gevoegd moesten wor­ den is onduidelijk. Genoten heb ik van, zeg, de eerste tweehon­ derd bladzijden, en ook in de daarop volgen­ de vijfhonderd verdere bladzijden kwam ik "nog veel boeiends tegen, maar och, wat zijn die correspondenties uit de pruikentijd wijd­ lopig. Als d'Hermenches Belle schrijft kun je de eerste dertig regels overslaan, die staan ze teleurstellingen uit de anonimiteit te tre­ den. Carrière­maken moet in een tijdsge­ wricht waarin het 'make money and have fun' tot levenskunst verheven is. Maar aca­ demici die vergeefs solliciteren willen niet als zielepoten worden bestempeld. Ze vinden wel, dat de universiteiten tenminste mede­ verantwoordelijkheid moeten aanvaarden voor de produktieve aanwending van hun kwalificaties. En dat gebeurt niet. Universi­ teiten brengen een produkt op de markt: de academicus, maar het interesseert hun geen bal of ze dat produkt ook kunnen slijten. In

TE BERDE door Henk Zomer

onderwijsprogramma's wordt zelden serieus aandacht besteed aan voorbereidingen tot de moeizame start op de arbeidsmarkt. Met een cursus 'Hoe schrijf je een sollicitatiebrief wordt het leed afgekocht. Teksten van stu­ diegidsen staan nog steeds vol met kreten over 'intellectuele vorming, relevante ken­ nis, professionele aanpak, probleemoplos­ send vermogen en beroepsmatige ervaring'. Zelden leest men: bezint eer ge begint. Maar of je nu de Schoolverlatersbrief van het Ministerie van Sociale Zaken, het econo­ menblad ESB van 6 juli j.l., of Intermediair Jaarboek raadpleegt, telkens komt als bijna

vol vleierij en beleefdheidsfrases. Boeiend is wel veel dat destijds heel gewoon was. Een waarschuwing van d'Hermenches aan Belle om niet zoveel koffie te drinken, het windt te veel op, gebruik liever wat extra opium! Een gewoon overzicht van het dage­ lijkse doen en laten treft ons soms meer dan al die, wel intelligent onder woorden ge­ brachte maar ook al te vaak nogal opper­ vlakkige psychologische­ of ethische bespie­ • gelingen. Zo op bladzijde 553: 'Ik heb een mooie kamer, iedereen komt hier graag (...) Ik heb mooie boeken, en ik lees weliswaar weinig, maar dan ook het beste in elk genre, en met een genoegen dat mij nu eens mijn plichten, dan weer mijn toilet doet verwaar­ lozen, ik vergeet voortdurend de tijd, ik schrijf mijn vrienden. Vanochtend heb ik een preek van Clarke gelezen (...) Vier maal

per week ga ik 's middags met mijn broers naar de heer Hahn, die ons vertelt en toont wat elektrisch vuur is en wat gewoon vuur. (...) Er zijn bals, waar ik zonder veetplezier dans omdat ik geen aanbidder heb. Er zijn grote soirees, waar ik leer kaartspelen: om van dansen te houden moet je een aanbidder hebben, om van kaartspelen te houden juist niet'. Dat is de dagelijkse Belle, de onalledaagse blijft te vaak verborgen. Als ze de filosoof David Hume ontmoet gaat het gesprek 'over roastbeef en plumpudding' en bevallen voor Humes beschaafde manieren haar. Voltai­ re daarentegen noemt ze 'een boosaardig man met veel esprit'. Dat laatste moet nog­ al kwetsend zijn geweest voor d' Hermenches die met Voltaire bevriend was. Tegen het eind van de briefwisseling, waar we nog ge­ tracteerd worden op een serie prachtige brie­ ven over de oorlog op Corsica, wordt Mada­ me de Charrière meer en meer de deftige en degelijke dame die ze ook in haar hollende en onstuimige meisjesjaren al in de dop was, terwijl d'Hermenches de rijpere en sympa­ thiekere van de beide geliefden blijkt te zijn. Charles Vergeer

m

Ik heb geen talent voor ondergeschiktheid; Belle van Zuylen in briefwisseling met Constant d'Hermen­ ches, James Boswell en Werner C.W. van Pallandt. Uitg. G.A. van Oorschot, Amsterdam.

Belle van Zuylen meer en meer een deftige dame.

vaststaand gegeven naar voren, dat de kan­ sen op een baan, vooral voor sociologen, psychologen, filosofen en letterenmensen bedroevend zijn. Ook voor sociaal­ economen en juristen is het dringen op de ar­ beidsmarkt. Ruim 35 percent van de juristen is één jaar na het afstuderen nog werkloos. Desondanks tonen weinig docenten animo, om studenten op deze treurige vooruitzich­ ten te wijzen. Dat verontrust en ontmoedigt hen alleen maar, wordt quasi­bezorgd be­ weerd. Of geldt domweg: wat niet weet wat niet deert? In het gevecht om het behoud van zijn baan, probeert men de instroom van studenten zo veel mogelijk op peil te houden. De ontkrachting van het donkerbruine be­ sef, dat met het diploma straks geen droog brood te verdienen vak, maakt deel uit van de strategie om voor zichzelf de spoeling dik te houden. Er zijn docenten, die studenten voorhouden, dat ze de opleiding niet in de eerste plaats moeten beschouwen als een in­ vestering in een carrière. De bul is ook een entreebiljet tot de cultuur, waarvan vooral baanlozen volop zouden kunnen profiteren. Die redenering is onoprecht en klopt niet. De universiteit biedt steeds minder mogelijk­ heid tot verdieping in de ideeën­ en vormen­ wereld van de kunst. De studieduurverkor­ ting, verschoolsing en tentamendwang staan een bezinning op de kunst als bevestiging, verfraaiing, signaal, stellingname of kriti­ sche vervreemding in de weg. Er is zelfs steeds minder tijd om te denken, laat staan voor Giacometti, Matisse, Brancusi of Cé­

zanne. De kroegjool van corpsballen, de platvloershelden van de yuppie­clan, bu­ reaucratische chicanes van de universitaire organisatie en het gegraai naar rechtspositi­ onele houvast door degenen die op de schopstoel zitten, symboliseren de afstom­ ping van de esthetische ervaring in het aca­ demische milieu.

'. •< '% '■

Academici zonder baan hebben weliswaar ruimschoots tijd om theaters, concerten of musea te bezoeken. Maar hun karige uitke­ ring verdwijnt met de knollen in de huishou­ delijke pot, zodat er voor al dat moois geen geld overblijft. Men reist niet af naar het Centre Pompidou of het British Museum, maar meldt zich bij een werklozenproject om toch maar ergens bij te horen. Sommi­ gen overwegen asiel te vragen bij de Ambas­ sade van de DDR. Misschien geven de kameraden je wèl een baan. Een enkeling vertrekt, op een regenachtige morgen, met een stevig koord in de fietstas, naar een bos om nooit meer terug te keren: zelfmoord. Boeren die melk­ of mestoverschotten pro­ duceren moeten een heffing betalen. Univer­ siteiten die werklozen de maatschappij inschoppen, blijven geld krijgen uit Den Haag. Studierichtingen, die de werkloosheid vergroten, zouden eigenlijk een boete moe­ ten betalen voor (de vorming van) een fonds ter bestrijding van de werkloosheid onder academici. Henk Zomer 9 september 1988

Univers

^

^

"'­S 'M '

1 •^

•,

h

•

sof dri en An kei Na aar tui

liet lee len Die de ger We KU cuh Me boi bes ble Da< din dac te ik Tllb taa ges dek

VOO

­ j ­

S

'm

r

lijk opd wer con

Jnive

LEHEREN

Wat praat J/J raar!

m

'Mensen met dialect vaak niet voor vol aangezien' De Wet op het Basisondetwijs bepaalt dat leerlingen moeten worden voorbereid op een 'multiculturele samenleving'. Deze bepaling houdt in dat het basisonderwijs vanuit intercultureel perspectief gegeven moet worden. Anita Rasenberg ontwikkelde aan de KUB het programma Kijk Taal voor 'intercultureel taalbeschouwingsonderwijs', bestemd voor de bovenbouw van de basisschool.

één dag per week bij de KUB mee aan het diepteproject Intercultureel Begrijpend Lezen.

COMMUNICATIESTOORNISSEN Kijk 7aa//omvat 6 thema's: 'talen, dialecten en accenten', 'hetzelfdezeggen in verschillende talen', 'allemaal talen' (over dierentaal.

Anita Rasenberg: 'In Kijk 7aa/maken kinderen kennis met verschillende talen, dialecten en accenten. Ze leren dat er naast hun eigen taalgebruik en gewoonten nog zoveel andere vormen van taalgebruik en gewoonten bestaan en dat die van henzelf niet superieur zijn. Onbewust koesteren mensen immers vaak vooroordelen tegenover andere talen en dialecten en zelfs tegenover de sprekers ervan: 'die taal is anders', wordt dan vlug 'die taal is gek' en zelfs 'mensen die zo'n taal spreken zijn gek'. Iets dergelijks zie je bijvoorbeeld als iemand zegt: 'dat Turks, dat kan toch geen normaal mens verstaan'. In Kijk Taa/komen ook vooroordelen tegenover, bijvoorbeeld, dialectsprekers aan de orde. Mensen die met een dialect praten worden vaak voor minder aangezien. Ik merkte dat bijvoorbeeld heel goed toen ik in Amsterdam studeerde. Er werd kleinerend gesproken over 'dat lieve zachte g-tje' of ze gingen je zangerig na zitten doen'.

ANDERS IS NIET GEK

PAKKET Sjaak Kroon en Anne Vermeer, beide verbonden aan het Werkverband Taal en Minderheden van de letterenfaculteit, namen driejaar geleden het initiatief tot de ontwikkeling van Kijk Taaien dienden een subsidieaanvraag in bij het Leermiddelenplatform van het Ministerie van OndenMJs en Wetenschappen. Het project werd uiteindelijk voor drie-vijfde door het Leermiddelenplatform en twee-vijfde door de KUB gefinancierd. Anita Rasenberg werd als 'materiaalontwikkelaar' aangetrokken. Na haar studie Nederlands, werkte zij mee aan de ontwikkeling van Taal Kabaal (\nsütuut voor Projekt Ondenwijs en Sociaal Milieu te Rotterdam) een methode taal- en leesondenwjs voor de basisschool en aan Allemaal Taal (Rotterdamse School Advies Dienst), een methode 'Nederlands als tweede taal' voor gevorderde allochtone leerlingen. Een post-academische cursus van het Werkverband Taal en Minderheden aan de KUB, wekte haar belangstelling voor intercultureel taalonderwijs.

f

t >

Medio 1985 ging Anita Rasenberg in gebouw R van start: 'Ik ben begonnen met het bestuderen van de vakliteratuur op het gebied van taal en intercultureel onderwijs. Daarna heb ik een theoretische verantwoording van de methode geschreven die ik dacht te gaan hanteren. Vervolgens maakte ik proeflessen voor basisscholen in Breda, Tilburg en Goirle. Het materiaal werd in totaal zeven klassen uitgetest. Dat betekende gesprekjes voeren met leraren en achter in de klas volgen wat er gebeurde. Zo kon ik bijvoorbeeld zelf vaststellen of iets niet duidelijk genoeg geformuleerd was of dat opdrachten vervangen dan wel verder uitgewerkt moesten worden. Begeleid en becommentarieerd door een 'resonansgroep'

e t s

Den s r

1988

A

senberg. 'Want stel datje daarop gezeten hebt en je krijgt later een verantwoordelijke baan. En stel dat je dan een sollicitatiegesprek moet voeren met iemand die toevallig van buitenlandse afkomst is. Als je niet weet dat mensen met een andere etnische achtergrond in bepaalde opzichten anders communiceren, argumenteren en soms heel andere ideeën hebben over hoe zo'n gesprek moet verlopen, ontstaan gemakkelijk communicatiestoornissen die voor de sollicitant heel nadelig kunnen uitpakken. Heb je van jongs af aan echter geleerd dat jouw wijze van communiceren niet de enige mogelijke is, dan zijn er minder kansen op misverstanden'.

van deskundigen uit verschillende disciplines leverde dit alles tenslotte een pakket op, bestaartde uit een handleiding voor de leerkracht, drie leerlingboekjes en een geluidscassette'. Anita Rasenberg is momentaal onderwijskundig stafmedewerker bij het Katholiek Pedagogisch Centrum (KPC) in Den Bosch, sector Basisondenwijs, Speciaal Ondenwijs en Opleidingen. Daarnaast werkt ze voor

lichaamstaal, gebarentaal, tekens en signalen), 'over spreken, luisteren, schrijven en lezen', 'wat talen wel en niet gemeen hebben', 'anders is niet gek'. Het programma kan naast de gehanteerde taal- en lesmethodes uitgevoerd worden in elke basisschool, ongeacht de etnische samenstelling van de schoolbevolking. 'Met andere woorden óók, ofwel juist ook in een school met alleen maar Nederlandse kinderen', benadrukt Anita Ra-

Les 1 van het onderdeel 'anders is niet gek' van Kijk Taa/.'illustreert aardig hoe kinderen geleerd wordt dat iemands taal, dialect of accent niets zegt over iemands intelligentie. Op de geluidscassette bij het programma, komen 3 sprekers met een hogere opleiding aan het woord (twee medewerkers van de KUB en één van de Katholieke Universiteit Nijmegen). De leerkracht weet dit uit zijn handleiding. Daarin staat ook dat iedere spreker twee fragmenten leest: één in zijn eigen dialect of taal en één in standaardNederlands met het bijbehorend accent. De volgorde van de fragmenten is: 1 Genneps (Noord-Limburgs dialect); 2. StandaardNederlands met een Hollands accent; 3. Spaans; 4. Standaard-Nederlands meteen Noord-Limburgs accent; 5. Amsterdams; 6. Standaard-Nederlands meteen Spaans accent. De leerlingen krijgen deze informatie niet. Hun opdracht luidt eenvoudig: 'Op de band komen verschillende mensen aan het woord. Het zijn allemaal mannen. Wanneer een nieuwe spreker aan de beurt is, hoor je een nummer. De opdracht is datje bij elke spreker opschrijft wat voor beroep hij volgens jou heeft, of hij volgens jou slim is en of hij aardig is. Let op! De sprekers vertellen allemaal hetzelfde. Je moet dus niet letten op wét de spreker zegt, maar op hóe de spreker het zegt. Je luistert dus naar hun taal, dialect of accent. Je kunt kiezen uit de volgende beroepen: minister, boer, leraar, vuilnisman, directeur, fabrieksarbeider. Je kunt elk beroep maar één keer kiezen. Anita Rasenberg geeft zelf nog een ander voorbeeld: 'Ik herinner me uit de experimenteerfase nog een les waarin de leeriingen kennis maakten met groetwoorden uit verschillende talen en dialecten. Een van de opdrachten was om zoveel mogelijk groetwoorden te inventariseren. Malika, een Man rokkaans meisje wist een Marokkaans-Arabisch groetwoord te noemen. Ze vertelde er toen wél bij dat ze een leeftijdgenoot anders groet dan een volwassene. Een Nederlandse leeriing riep toen uit dat zij volwassenen ook anders groet dan leeftijdgenoten. Voor de klas deed ze toen het verschil voor. Een leeriing met een Groningse moeder zei dati 'moi' een Gronings groetwoord is... Op zo'n manier leren de kinderen inzien dat je kunt groeten in elke taal en dialect. Anders gezegd: Speels wericen de leeriingen aan het besef dat talen en ook dialecten in linguïstisch opzicht gelijkwaardig aan elkaar zijn'. Peter van Zoest

Univers 9 september 1988

/ .

u:\ H

/

z

r

c^ UJ U4 ;u Q ^^

w

/ .

o o o z

/ ^^

N

H

(70

Z

oi O

tL4

o

# .

o o; o ^

^

H

O

P^

p^

H H­H

tP

N

L

U­1

>

■o 3

Q.

O M

e 4> N

T3 9

o. o •a

s % 41

4­*

Ë

X

3

Ë

o

2

O

o O

60

ff V

■ü

OJ

o

Ë

2 Si 8 E '53 e. •0 c t

«3 O

N

'M

.2

'S S

O O

d

Ë

T3

>

T3

O 2

^ s ^I

<; <:

z

<

^ ^

ö

­ Ë

^

3

'S s

13 C

UJ

O

^

g ^

(yo

'S

J3

<

J

y

^

1

/ ^

h­H

^

Q

>

c

PU ­

H

C^ >

^

Z O

.

;ij

­>^n

U

>

a>

Ë

'S

5

Ë e

o

u

l

> M

'<j

n3 EU

o.

0)

ö

N t­r­

>

i o. o

o»,

G

w

Ë__ n e.

<L»

>

e

C

G

U5

'3 a 'S e <u

­<ü ..g. X o.

3

6«

O

SL>'Z

>2 O < O Q

SI o o

.J

KUB op Brabant Perspectief

(ADVERTENTIE)

De KUB zal zich 'op weg naar2000' presen­ teren met een grote expositiestand op de manifestatie B rabant Perspectief. Deze vindt plaats van 9 tot en met 11 september in de B ossche B rabanthallen. De KUB zal met name aandacht besteden aan het we­ tenschappelijk onderzoek dat hier verricht wordt. De twee nieuwe 'top­instituten'van de KUB , het Instituut voor Taal­ en Ken­ nistechnologie (ITK) en het Center for Eco­ nomic Research (CentER) zullen een belang­ rijke plaats innemen bij de KUB­presentatie. Beide instituten zullen voor het eerst voor het (publieks)voetlicht treden. In het ITK werken onderzoekers in de informatica en de taalwetenschap samen. Het CentER moet een toonaangevend internationaal centrum voor economische theorievorming gaan worden. In beide instituten wordt door het ministerie van Onderwijs en Weten­ schappen en de KUB , in de komende vijf jaar, tien miljoen gulden geïnvesteerd. Tij­ dens Brabant Perspectief zullen onder ande­ re ook het IVA (Instituut voor Sociaal­ Wetenschappelijk Onderzoek), het IVO (In­ stituut voor Ontwikkelingsvraagstukken) en het TIAS (Tilburgs Instituut voor Academi­ sche Studies) acte de presence geven. (C4)

Tl A S start zevende beroepsopleiding Ook in het nieuwe studiejaar blijft het Til­ burgs instituut voor Academische Studies (TIAS) aan de weg timmeren. Deze week wordt de nieuwe postdoctorale opleiding Beleidsvoering in non­profit organisaties ten doop gehouden. Het aantal tweede­fase be­ roepsopleidingen dat het TIAS verzorgt komt daarmee op zeven. De opleiding Beleidsvoering in non­profit or­ ganisaties kent zeven blokken, waarin alle belangrijke beleidsprocessen in een non­ profit organisatie aan bod komen: strategie, planning en beleidsevaluatie; financiering en budgettering; mari<eting en dienstveriening; produktie en inkoop; registratie, administra­ tie en controle; personeel, organisatie en cultuur. Het laatste blok staat in het teken van de integratie. De cursus is bestemd voor medewerkers van private non­profit organisaties (zieken­ huizen, woningbouwcorporaties, vakbon­ den enz.), publieke instellingen (universitei­ ten, energiebedrijven, muziekscholen enz.) en overheidsorganisaties (departementen, provinciale griffies, gemeentelijke secreta­ ries, maar ook: sociale diensten, gevange­ nissen, gerechtshoven enz.). De opleiding duurt in totaal een jaar, de deel­ nemers komen eenmaal per twee weken twee dagen naar Tilburg. De totale kosten per cursist bedragen negenduizend gulden. Het onderwijs wordt verzorgd door hoogle­ raren van de KUB en door vooraanstaande deskundigen uit de praktijk. De algemene coördinatie van de opleiding is in handen van prof.dr. F.J.P. vanDooren,emeritushoog­ leraar arbeids­ en organisatiepsychologie aan de KUB . (LK)

VAN DIEN ^ C O* TREEDT GRAAG IN C ONTAC T MET AMBITIEUZE BPA AFGESTUDEERDE BEDRPS­ ECONOMENm/.

Van Dien^Co Accountants

Schriftelijke sollicitaties te richten aan Van Dien + C o Accountants, t a v de heer R.H van Ede, Hoofd Personeelszaken, Fizeaustraat2,1097 SC Amsterdam, tel 020­5686610

m 80 hnden '^'* '^'''■'"""'''"''' ™'''''^' ^'■' ­' " " ' ' ' " ^"^ ^''" ""•"" «""^1^ '■'" '■''''' '='" "'''"'"^' H"'*'"­^ & ''''^'Is International Een organisatie met r 000 medewerkers

Alkmaar Almere Amsterdam Arnhem­Velp Breda Eindhoven Enschede Gouda 's­Gravenhage­Rijswijk Groningen­Haren Haarlem s­Hertogenbosch Hoogeveen Leeuwarden Lelystad Lochem Maastricht Roosendaal Rotterdam Tilburg Utrecht Venio Zaandam Zwolle WiUemstad (Curasao) Oranjestad (Aruba) PhiÜpsburg

Univers 9 september 1988

MEMO

Bel voor meer informatie met Marleen Verbruggen of Gon Mevis, tel. 662556 (662264) of kom langs op de Katholieke Universiteit B rabant, Hogeschoollaan 225 Tilburg, gebouw O kamer 7.

Varia i LEZINGEN LEERGANG ONTWIKKEUNGSPROBLEMATIEK Over de vragen hoe ernstig het nu eigen­ lijk gesteld is met de af braal< van het mi­ lieu, en wat er, zowel op theoristisch als praktisch nivo aan gedaan kan worden, organiseert de Leergang Ontwikke­ lingsproblematiek een 2­tal lezingen. Op donderdag 15 september zal, nog voor het feestgedruis in het kader van het dièsfeest los barst, drs. J. H. de Beer van het lUCN, de Internationale Organisatie voor het Behoud van de Natuur en na­ tuurlijke hulpbronnen, een lezing geven over het thema Milieu en Ontwikkeling, met als onderwerp: 'De stand van za­ ken '. Hij zal aan de hand van een diapre­ sentatie aangeven hoe ernstig de aan­ tasting van het milieu momenteel is, daarbij de toestand van de tropische re­ genwouden als voorbeeld gebruikend. Op donderdag 13 oktober zal, als vervolg hierop en tevens in het kader van de Honger Hoeft Niet Week, een tweede le­ zing gehouden worden over dit thema, met als onderwerp 'Toekomstperspek­ tieven'. In deze sessie zal de vraag cen­ traal staan hoe noodzakelijk het is tot een alternatieve strategie te komen, en hoe deze gerealiseerd kan worden.

Studenten

Drs. W.J. Veening, eveneens van de lUCN, zal daarbij de beleidsmatige alter­ natieven bespreken. Dhr. T. Tukker van de S.O.S. Wereldhandel, een altematie­ ve handelsorganisatie m.b.t. produkten uit de derde wereld, zal ingaan op de praktische mogelijkheden om op plaat­ selijk nivo op een milieuvriendelijker wijze te produceren. UCIRI, een milieuvrien­ delijk producerende coópjeratie van kof­ fieboeren in Mexico, zal a.d.h.v. dia's als voorbeeld worden besproken. Tijdens beide lezingen, die gratis toegan­ kelijk zijn, zal speciale aandacht worden besteed aan de gevolgen die de milieu­ krisis heeft voor de ontwikkelingslanden. Daar waar de rijke westerse landen nog de mogelijkheid hebben zich financieel tegen sommige milieurampen en veran­ deringen in het klimaat te dekken, o.m. door het verbeteren van de inf rastruk­ tuur, staan vele ontwikkelingslanden kansloos tegen de rampen die op hen af komen. Zij betalen hun schulden af door hun regenwouden te laten kappen en t.g.v. de op export gerichte monocultu­ res hun landbouwgronden urt te putten. Het ooit zo rijkelijk aanwezige ontwikke­ lingspotentiëel wordt zo in een zeer korte tijd ondermijnd. Hoewel de lezingen zich m.n. toespitsen op de gevolgen voor de ontwikkelings­ landen, mag het milieuvraagstuk zeker niet beschouwd worden als een buiten onszelf omgaande zaak. We roepen daarom iedereen op de lezingen te be­ zoeken. Daarnaast kan iedereen tussen 15 september en 1 oktober in het restau­ rant van de K.U.B, de tentoonstelling Voor de bijl', over de afbraak van regen­ wouden, gaan bekijken. Dus: Donderdag 15 september AZ9 Aanvang 14.00 u. 'Milieu en Ontwikkeling', de stand van zaken Donderdag 13 oktober AZ9 Aanvang 14.00 u. 'Milieu en Ontwikkeling', toekomst­ perspektieven De Leergang Ontwikkelingsproblema­ tiek is een kursus die door het Instituut voor Ontwikkelingsvraagstukken wordt georganiseerd. Ze wil een inleiding ge­ ven in de problematiek van de ontwikke­ lingslanden, alsmede haar relaties met het westen. Ze is toegankelijk voor ieder­ een. '

Univers

■■H^HHI

INLEIDENDE KURSUS POLEK De werkgroep Polek verzorgt o.a. elk jaar een Inleidende Kursus in de politieke economie, bedoeld zowel voor studen­ ten als niet­studenten. Deze kursus bestaat uit wekelijkse dis­ kussiebijeenkomsten bij deelnemers thuis gedurende een jaar, waarbij krities gekeken wordt naar maatschappelijke ontwikkelingen. Met behulp van ver­ schillende theorieën wordt de samenle­ ving onder de loep genomen. De marxis­ tiese theorie komt aan bod, omdat deze een vrij fundamentele analyse geeft van de kapitalistiese maatschappij. Echter ook de tekortkomingen die deze theorie heeft, passeren de revue. De stof waarover gediskussieerd zal wor­ den, staat in een bundel die Polek zelf uit­ geeft. De enige kosten die aan de kursus verbonden zijn, bestaan uit de kopieer­ kosten van deze bundel. Onderwerpen die hierin aan de orde worden gesteld, zijn o.a.: imperialisme, politieke ekono­ mie, krisis, de (verzorgings­)staat, femi­ nisme en oost Europa. In het tweede gedeelte van de kursus wordt een onderwerp behandeld, dat de groep zelf gekozen heeft. Hierbij kan voortgegaan worden met een onder­ werp urt het eerste gedeelte. Ook een ge­ heel ander item kan bestudeerd worden. Er is een informatieavond op: Maandag 12 september, 20.00 uur Café Voskens, Heuvel 5, Tilburg. LEZING 'EFACT'organiseert donderdag 15sep­ tembereen lezing over 'De (on)betrouw­ baarheid van huidig management in­ formatiesystemen'. Deze lezing zal ver­ zorgd worden door Drs. H.B. Moonen r.a., werkzaam bij KPMG Kleynveld EDP Auditservices. Tijd: 10.30jiur; Plaats: AZ 05; Toegang: gratis, leder is van harte welkom. ORIËNTATIEDAG STARTEN DE ONDERNEMERS Op donderdag 29 september a.s. heeft op de Technische Universiteit Eindhoven een voorlichtingsmanrfestatie voor star­ tende ondernemers plaats. De manifes­ tatie, die gehouden wordt onder het motto 'een bedrijvig begin voor begin­ nende bedrijven' richt zich vooral op af­ gestudeerden en studenten van het we­ tenschappelijk onderwijs en het hoger beroepsonderwijs. De dag wordt georganiseerd door het Transferpunt van de Technische Univer­ siteit Bndhoven, de Hogeschool Eindho­ ven en de Special Projects Group, een stichting waarbinnen studenten werken aan de opzet en uitvoering van techni­ sche en eoconomische samenwerkings­ projecten tussen de TUE en het be­ drijfsleven. Het ochtendprogramma van de manifes­ tatie omvat vijf lezingen. Prof. dr. W. ­ Bos, hoogleraar in de problematiek van de kleine en middelgrote ondernemin­ gen, zal ingaan op een aantal algemene aspecten van het ondernemerschap. J. van Zeeland R.A., partner in de accoun­ tantmaatschap Ernst & Whinney, be­ handelt het ondernemingsplan, tenMJI jr. H. Erdmann, directielid van Bozell De­ sign B.V. een beeld geeft van zijn eigen ervaringen bij de opzet en uitbouw van een onderneming. De vierde spreker is dts. M.J. Gijzen, directeur Audit & Con­ trol van Daf Trucks B.V., die ingaat op de voorwaarden voor goed onderne­ merschap. Het ochtendprogramma zal worden af­ gesloten door een vertegenwoordiger

van de Franse Agence Nationale pour la Creation d'Enterprises. Deze zal spreken over de positie van jonge ondernemers in Frankrijk en over de factoren die in Frankrijk bepalend blijken te zijn voor het succes van het ondernemen. Het middagprogramma bestaat uit ze­ ven workshops. In de workshops wordt aandacht besteed aan een aantal onder­ werpen waarmee iedere ondernemer te maken krijgt. Het gaat daarbij om zaken als kredietverwerving, personeelsvoor­ ziening, het aantrekken van externe ad­ viseurs, administratieve automatisering, de ontwikkeling van een marketingplan en de juridische en fiscale aspecten van het ondernemerschap. Op de manifestatie zal bovendien een micro­beurs worden ingericht. Achttien organisaties, die zich bezig houden met dienstverlening aan het bedrijfsleven zul­ len aan deze beurs deelnemen en jonge en aspirant ondernemers de gelegenhekl bieden tot een persoonlijk gesprek. Nadere informatie over de manifestatie is te verkrijgen bij het Transferbureau van de KUB, gebouw B kamer 1008. Inschrij­ ving is mogelijk tot 12 september. THE MARKETING ASSOCIATION GOES BRITISH De energieke start van de Marketing As­ sociatie in 1987 (herinnert U zich het con­ gres Industriële Marketing nog of één van die vele boeiende lezingen en cases die inmiddels de revu gepasseerd zijn?) heeft gezorgd voor een grote interesse van de student voor deze vereniging. Om deze interesse te blijven behouden is er een aantal commissies in het leven geroepen die ieder op hun eigen manier Marketing bij de student levendig en vooral ook realistisch moesten laten blijven. De Commissie Reizen, sinds de oprich­ ting koortsachtig aan de gang om het tweede deel van haar naam te concreti­ seren, is er in geslaagd een Marketing studiereis naar Groot­Britannië te orga­ niseren. Dankzij de uitbuiting van een aantal marketing leefregels is de Comm. Reizen in staat geweest een volledig ver­ zorgde reis naar Engeland Xe organiseren die plaats zal vinden van 20 tot en met 25 november. Programma zondag 20 Nov.: Vertrek vanuit Tilburg per comfortabe­ le touringcar naar Rotterdam, maandag 21 Nov.: Aankomst in Huil. Deze dag zal worden besteed aan een bedrijfsbezoek bij Carlsberg B rewery Ltd., eventueel aangevuld door een tweede excursie, dinsdag 22 Nov.: Doorreis naar Birmingham. Vanuit deze plaats zal een excursie naar D.S.M. (U.K.) te Redditch worden onderno­ men. Verder zal naar alle waarschijnlijk­ heid het programma ruimte bieden met de stad B irmingham nader kennis te maken. woensdag 23 Nov. & donderdag 24 Nov.: De reis wordt voortgezet richting Lon­ don. Voor het bezoek aan London zijn twee dagen uitgetrokken. In deze twee dagen zijn we van plan Hilton Inter­ national te London en Alfa Romeo en Hoverspeed te Dover een bezoek te brengen. Naast de avonden zal ook hier een middag worden 'vrij­geroosterd' om de sfeer in London te kunnen proeven, vrijdag 25 Nov.: Vanuit ons hotel in Londen zal de reis naar Sheemess worden ondernomen waar eveneens een 'cruise­ferr/ ligt te wachten voor de terugvaart naar Vlis­ singen. Tijdens deze terugvaart zal in de aanwe­ zige conferentieruimte een case presen­ tatie plaatsvinden van Dhr. Blomberg, salesmanager bij Olau. Ter voórbereWing hiervan krijgt iedere deelnemer vóór aan­ vang van de reis een uitgebreide case­ bundel die vol informatie staat m.b.t. de

Kanaaltunnel en de Liberalisering van de luchtvaart. Deze bundel wordt door de Comm. Rei­ zen speciaal voor dit doel samengesteld en zal ongetwijfeld tot een zeer interes­ sante case­middag leiden. Het programma is speciaal afgestemd op diegene die met veel interesse in de Mar­ keting, en zij die hierin ook één of meer­ dere cursussen gevolgd hebben. De opzet is echter zo gekozen dat iede­ reen die geïnteresseerd is in de kanaal­ tunnelproblematiek of in een ander aspect van deze rës van harte wordt uit­ genodigd deze reis mee te maken. Er Is slechts één beperking: De maximale groepsgrootte is 34 personen, en er geldt wie het eerst komt... De kosten zijn dankzij subsidies en sponsor­bijdragen zeer beperkt geble­ ven: f 399,­p.p.!!! Voor dat geld heb je een geweldige reis waarover meer informatie kan worden verkregen bij: * De Marketing Associatie kamer 0­52 (van 10.00­12.00 uur), tel. 013­633044 * Koen Slippens 013­357742 *BasTelgenkamp 013­354126 * Gertwan Soethout 013­438371 Aarzel niet en geef je meteen op: Let's go British... STUDIEPRIJS SCRIPTIE FINANCIËLE DIEN STVERLEN IN G ledere (afstudeer­)scriptie op het gebied van de financiële dienstverlening kan in aanmerking komen voor de studieprijs, die is ingesteld door Equity & Law. Diegenen die een scriptie schrijven op het gebied van de financiële dienstverle­ ning, dit kan zijn op het terrein van ac­ countacy, financiering, organisatiekun­ de, fiscaal en juridisch gebied, marketing en automatisering met een raakvlak met de financiële dienstverlening, kunnen meedingen. De eerste prijs is een summercourse aan een gerenommeerde buitenlandse uni­ versiteit of hogeschool, hetgeen een unieke kans is om je blik te verruimen en een perfecte afronding vormt van de opleiding. De tweede prijs is een studie­ object ter waarde van f 5.000,­. Verdere informatie, folders en aanmel­ dingsformulieren zijn te verkrijgen bij: Equity & Law levensverzekeringen Afdeling Opleidingen, Mevrouw C.M. Ankersmit, Tel. 070­423250. KEUZEVAK KIND EN MEDIA Door de sectie Kind en Media, RUL, wordt het bij­ en keuzevak Kind en Me­ dia (incl. kinder­ en jeugdliteratuur) ver­ zorgd voor studenten uit alle studierich­ tingen van binnen en burten de Rijksuni­ versiteit Leiden. De cursus heefteen om­ vang van 360 è 400 SBU. Voor alle stu­ denten wordt een algemeen gedeelte (120 SBU) verzorgd. Na deze inleiding kan men kiezen uit drie differentiaties, t.w. 'Kind en Massamedia', 'Kinder­ en Jeugdliteratuur in pedagogisch perspec­ tief' en 'De geschiedenis van de Kinder­ en Jeugdliteratuur'. De algemene inleiding bestaat uit acht weri<colleges en literatuurstudie en loopt van ma. 10oktobertotennnetnna.28no­ vember (10.00­12.30 u.). Dit gedeelte wordt met een schriftelijk tentamen af­ gesloten. De werkcolleges van de diffe­ rentiaties zijn in de periode van half ja­ nuari tot en met eind april. 'Kind en Mas­ samedia' op de ma. van 14.00­17.00 uur; 'Kinder­ en Jeugdliteratuur in pedago­ gisch perspectief' op de ma. van 10.00­13.00 u. en 'De geschiedenis van de Kinder­ én Jeugdliteratuur' op do. van 10.00­13.00 uur. De differentiaties wor­ den afgesloten met een werkopdracht. Naast bovenstaande studieonderdelen verzorgt de sectie Kind en Media nog meer activiteiten. Een informatiefolder, met inschrijfformulier zijn vericrijgbaar bij het secretariaat van de sectie: Rijnsbur­ gerweg 169, 2334 B P Leiden, tel. 071­274071. Inschrijving vanaf heden tot 21 september a.s.

Agenda SEPTEMBER

fg

VRIJDAG 9 SEPTEMBER Universiteit, 16.15 uur, auta: Promotie Drs. A.M. van Nunen, Titel proefschrift; Goederen en diensten. Theorie en prak­ tijk. Olof, t7.00­t9.00uur; Happy Hour; bJer enfris vo(»eeniMBk, Bm « n 19,00uur: f 5 , ­ . ln$ohrijvefi v<3.17.00 uur. Cinecitta, 19.30 U«f, zaat 2: Theiast emperor'. Regie; Sernardo Bertolucci.

<lm14/9). Cireftcltta, 22.30 uur, zaal 2: 'Yeeten'. Regiee Souteymane Cissé­ (t/m 14/9). One<atta, 20.16 uur, zaal 1; 'Une fiam­ nse<tarismoncoeur' Regie­Alain Tan­ ner, (t/ 14/3) Cinecitta, 22.00 uur, zaat 1: 'Lady Se ware'. Regie. Karen Arthur, (t/m 14.9) Schouwburg, 20.00 uur: Filmhuis: 'Fal­ scheBewegws'­ Regie: Wim Wenders. (t/m 10.9) Schotiwburg,22.15«ur; Fan*ute; The saca#iee'. Regie: AndrejTarkov^. (t/m

mm. ZATEfiDAG 10 SEPTEMBER NoorderiSgt, 22­00 uw: Super Swirsg. ZONDAG 1t SEPTEMBER d o f : Film­ en kroegavond, NoofderJfSt 20.00 uur Nelson Mande­ tadag met 'Shikisha & Zabalaza (Z­ Schouwburg, 13.00­17 00 uur: Open dag. MAANDAG 12 SEPTEMBER La Cabane, 21.30; Record­pogingen­ avond. Org, Plato. Schouwburg, 20.00 uur: FSmhuis: 'The horse thief'. Regie: Ttan Zhuang Zhu­ ang. (t/m 14/9) Olof, 22.00uur­ Dansmarathon. Disco: hete nacht door. Schouwburg, 22.15 uuc: Rlmhuis; 'To kyo Story'. Regie: Yasujiro Ozu. (t/m 14/8). Café Vosi<ens, 20,00 uur; Inleidende cursus Polek, DfNSDAG 13 SEPTEMBER La Cabane, 21.30 uur: Belgische Bier­ avond, Org. Ptato. Olof; B elgische avond: befgisoh bier, füm en een lezing. Belgisch eten: inschfij­ ven vóór 19.00 uu r; f 5, ­ , WOENSDAG 14 SEPTEMBER Olof: laatste datum van vnsé^i^ènQ als introduktieltd. De Gigantjes ers disco. La Cabar»», 2t.30 uur­ Swingavond/ O.J.­wedstrijd. Org. Plato.' DONDERDAG 15 SEPTEMBER Universiteit: Diès­feest. Universiteit, 13.30 uur, AZ 7 Lezing door Dr. Emst van Alphen over 'Mannen en Feminisme; van eigen tot toegeëi gend beiang' en Drs. Pamela Pattynama (UvA) over: 'De man als lezeres'. Schouwburg, 20.00 uur: Filmhuis: '^Jmbrowiczo iaseduccion. Regie; Ai­ ijerto Fiseherman. It/m 16/9) Noorderiigt, 21.00 uur: Tdbiirgsejazz

fneetingmet'Uviirt'Bfues&BiSyBacorv'. Schöuwfaurs, 22.1&uuf: FimfKiis; "{ji dfeatop»*. Regie: Manuel Arttin. (t/m

Seh0iml>ui^r^tSuur: Net Brabants Oriost 0.1.V, Thoma* $dndè«}irJg f*»t T»eik«vvattSc}ii*Bft, Pfokoflevwi Nie*­ seti.

Urdvttia^tsÈt,^ 16.1ïiuur, mW. Op«iba­ re recte Pr<rf.Dr. A.W.K. Ö^aird. NoiHYiwfigt, 22.00 ittir: (aü Soin­Hensl {ÜSAK 9 september 1988

MEDEDELINGEN

De medecWtngenpagina wortit ver­ zorgd doof de afdeling Interne Com­ murjicaöe. Ofenstsn en facufteiten tevefsn»;^) zsmaan, uitiertpt vtijdag 12.00 uur vóór het verschijnen var» de nieuwe Univers. J.v.m. beperkte ruimte is het ZMkterichter?kort «n kerradiögtefomuileren. De redac­ tie kan berrèhter» w^zigen. Bij teveö copij krggt de hoogste actuaötefts­ W«arde voorrang.

V

FEW

INFORMATICA PROPEDEUSE Alle colleges van het eerste sennester be­ ginnen pas op 19 september. ADMINISTRATIEVE TECHNIEKEN PROPEDEUSE Een vrijstelling voor AT wordt automa­ tisch verleend als er op de VWO cijferlijst een voldoende voor Economie II staat. Dit hoeft NIET aangevraagd te worden. MARKETING 2 ' Inzage in het augustustentamen Marke­ ting 2 is mogelijk op maandag 19 sep­ tember vanaf 15.00 uur. U kunt zich hiervoor opgeven via het in­ tekenformulier dat bevestigd is op de deur van kamer B 607. DSM­PRESENTATIE De Marketing Associatie organiseert op woensdag 14 september een DSM­ presentatie. DSM is onlangs gestart met een landelijke promotiecampagne op verschillende universiteiten. De Hr. In 't Veld en de Hr. Speur zullen o.a. ingaan op de industriële marketing en de jaarlijkse business course (TIME). Deze presentatie begint om 13.30 uur in zaalAZ117. AFSTUDEERPROJEKT Aangeboden: Afstudeerprojekt voor Econometrist of BIK­er, betreffende Su­ percomputers. Ondenfl/erp: Het gebruik van de CYBER 205 van SARA (Stichting Academische Rekencentra Amsterdam) voor het sti­ muleren van statistische en wachttijd­ blemen. Dit projekt betreft de voortzetting van een projekt dat door prof. Kleijnen afgelopen zomer is uitge­ voerd aan Rutgers University in Newark, New Jersey. De CYBER 205 in Amster­ dam is te gebruiken vanaf terminals in Tilburg. Duur van het projekt: flexibel, minimaal 3 maanden. Inlichtingen: prof. dr. J.P.C. Kleijnen, kamer B 329, telefoon (66)2029 of thuis (676816)

Y

FRW

MEDEDELINGEN BURGERLIJK RECHTA Mondelinge tentames: ­ zijn mogelijk na 3 maal deelgenomen te hebben aan het schriftelijk tentamen; ­ vinden uitsluitend plaats in de periode tussen één week voor en één week na de datum van het schriftelijk tentamen; ­ dienen z.s.m., doch uiterlijk28 novem­ ber a.s. (voor burgerlijk recht B) resp. 19 december a.s. (voor burgerlijk recht A) d.m.v. een tentamenbriefje te worden aangemeld bij Buro Examens. Voor alle kwesties hieromtrent kunt U te­ recht bij mr. H.A. B os, B 812, tel. 662984. Inzage tentamens kan steeds alleen maar plaatsvinden op de daartoe bestemde besprekingscolleges. Daarna is inzage niet meer mogelijk. Bij wijze van uitzon­ dering kan een extra inzageuur ­zonder bespreking­ worden vastgesteld. COLLEGES BOEKHOUDEN EN BALANSLEZEN De colleges van Mr. Vingerhoeds Boek­ houden en Balanswezen vervallen op 19 en 20 september a.s. JEUGDRECHT, JEUGD­ BESCHERMING EN JEUGDBELEID De colleges zijn gestart op 7 september jl. om 10.30 uur in zaal CZ104. Het on­ denwerp in het Ie semester is het jeugd­ anctierecht en het jeugdstrafproces­ recht. In het 2e semester wordt ingegaan op het begrip minderjarigheid, ouderlijk gezag en op kindert)eschermingsrecht. Vooraf inschrijven is niet noodzakelijk. PERSONEN EN FAMILIERECHT De colleges Personen­ en Familierecht zijn begonnen op 7 september om 13.30 uur in zaal CZ 104. In het Ie semester wordt het huwelijks­, echtscheidings­en relatierecht behandeld. Het2e semester zal worden ingegaan op de akten van burgerlijke stand, curatele, onderbe­ windstelling en de KrankzinnighekJswet. Vooraf inschrijven is niet noodzakelijk. PRACTICUM RECHTSINFORMATICA Het practicum rechtsinformatica (voor­ heen: juridische informatica) is een ver­ plicht examenonderdeel voor degenen die voor het eerst aan de juridische facul­ teit ingeschreven in het studiejaar 1984/1985 of later. Er wordt nogmaals op gewezen dat deze regel zeer letterlijk dient te worden begrepen. Ook zij die in die jaren voor het eerst inschreven aan

onze faculteit na voordien aan een ande­ re ju ridische faculteit een propedeuse of candidaats te hebben afgerond, dienen het practicum te volgen.

Y

FSW

PROPEDEUSE De werkgroepen SMTI op vrijdagmor­ gen vinden plaats in SZ 35 i.p.v. AZ 05. De werkgroepen Filosofie I zijn als volgt verdeeld: groep 1 vrijdag 10.30­12.30 in SZ28 groep 2 vrijdag 10.30­12.30 in SZ 158 groep 3 vrijdag 08.30­10.30 in SZ 158 groep 4 vrijdag 08.30­10.30 in SZ 31 DOCTORAAL De hoorcolleges van de cursus Inrichting en werking openbaar bestuur beginnen op 12 respectievelijk 13 september.

W FSW/PSY DOCTORAAL De werkgroepen van de cursus Statistiek beginnen in de week van 12­16 sep­ tember. Werkgroep 2 Statistiek op woensdag 15.30­17.30 uur vindt plaats in SZ 37 i.p.v. SZ 30. BIBUOGRAFISCHE OEFENING De Bibliografische oefening is een ver­ plicht onderdeel van de propedeuse Psychologie. Opdrachtformulieren voor deze cursus kunnen op vertoon van collegekaart, 's ochtends, worden afgehaald bij Trijnie Horiings, kamer S 9 (in de Bibliotheek Sociale Wetenschappen), tel. (66)2215.

r

vAc

Het werkverband TEKSTWETEN­ SCHAP van de Faculteit der Letteren zoekt m.i.v. 1 oktober 1988 een

Aan de faculteit der Letteren van de Ka­ tholieke Universiteit B rabant is plaats voor een

Bij de vakgroep Privaatrecht van de fa­ culteit der Rechtsgeleerdheid wordt met ingang van 1 oktober 1988 gevraagd een

Taken: ­ Weri<zaamheden op het gebied van on­ denwijs en onderzoek in de theorie en de geschiedenis van de literatuur. Conform het onderwijstraject en het VF­ programma die door het werkverband Theorie en Geschiedenis van de Litera­ tuur worden gedragen gaat het vooral om: romantische en post­romantische poëtica's, interpretatie en literaire teksten en literaire socialisatie. Vereisten: ­ ruime ervaring in het geven van onder­ wijs en het verrichten van onderzoek op het onderhavige vakgebied; ­ promotie in de letteren; ­ specialisatie in één of meer van de hier­ boven genoemde deelgebieden; ­ aantoonbare bestuuriijke activiteiten. Salaris: min. f 6.227,00en max. A 8.144,00bnj­ to per maand. Inlichtingen kunnen worden ingewon­ nen bij prof. dr. J. Goedegebuure, tel. 013*62943 (KUB) of 07M13049 (privé).

STUDENTASSISTENT (M/V) ter ondersteuning van onderwijs en on­ derzoek op het gebied van het bouwrecht. Het dienstvertand wordt in principe aan­ gegaan voor de duur van één jaar; verienging met ten hoogste één jaar t)e­ hoort tot de mogelijkheden. De omvang van het dienstverband be­ draagt0,3(1,5dag). De taak van de student­assistent zal zijn: ­ het vervaardigen van onderwijsma­ teriaal, ­ het actualiseren en uitbreiden van een (aanwezig) databestand met betrekking tot arbitrale rechtspraak in de bouw, ­ het verrichten van verkennend onder­ zoek op het terrein van het bouwrecht. De voor de­functie vereiste hoeda­ nigheden zijn: ­ belangstelling voor een juridisch­ functionele benadering van het recht, ­ een uit reeds behaalde studieresultaten blijkende, goede aanleg voor de rech­ tenstudie, ­ een goede schriftelijke uitdrukkings­ vaardigheid, ­ een praktisch organisatievermogen, ­ enige vaardigheid in de omgang met geautomatiseerde informatie­systemen strekt tot aanbeveling. Nadere inlichtingen kunnen worden in­ gewonnen bij de docent bouwrecht, mr. M.A.M.C. van den Berg, kamer B 816, tel. 013­662308 (KUB ) en 013­344448 (privé). Sollicitaties te richten aan de secretaris van de faculteit der rechtsgeleerdheid, mr. S. Toncman.

STUDENT­ASSISTENT(E) voor medewerking in verschillende fasen van het onderzoek van enkele leden van het werkverband, in het bijzonder bij ­ ontwikkeling van tekstmateriaal voor experimenteel onderzoek, ­ afname van computergestuurde tekst­ verwerkingsexperimenten, ­ afname en transcriptie van interviews. Van kandidaten wordt venwacht dat zij ­ betrouwbaar en zelfstandig kunnen werken, ­ interesse hebben voor onderzoek naar structuur en verwerking van teksten.

Wij verzorgen graag al uw drukwerk kranten in kleur periodieken iDoeken brochures folders handels­ en familiedrukwerk

drukkerij uitgeverij reclame­bureau

De aanstellingsduur bedraagt minstens 6 maanden, de omvang minstens 0,2 (één dag per week). Kandidaten worden verzocht z.s.m. contact op te nemen met de heer C.H. van Wijk, kamer R13 (tel.6K973).

ElTi. d e J O H Q b . V .

Postbus 8 5110 AA Roosakkerstroot 5­7 5111 CL B oarle­Nassau Telefoon 04257 ­ 8922­ ­ Telefax 04257 ­ 9100 ­ Telex 52602

Bij de afdeling Financiële Administratie van de Dienst Economische en Admini­ stratieve Zaken is vacant de full­time functie van ASSISTENT­VERIRCATEUR M/V vac.nr.: 151 vooriopig tijdelijk voor 1 jaar. De taken bewegen zich op het terrein van de personele lasten en bestaan \iit: ­ m.b.v. een geautomatiseerd systeem bewaken van beschikbare budgetten; ­ toetsen en normen, procedures en richtlijnen; ­ verstrekken van informatie aangaande de stand van de budgetten; zowel ad hoc als gestructureerd; ­verifiëren van mutatiesm.b.t. personele bezetting; ­ controle t.b. v. bruto/netto salarissen, kortingen en aanwezigheidsoverzichten. Vereisten: ­ MEAO­opleiding; ­ enige ervaring met soortgelijke weri<­ zaamheden en geautomatiseerde admi­ nistraties; ­ zelfstandig kunnen functioneren; ­ goede contactuele eigenschappen; ­ i.v.m. de samenstelling van het team wordt de voorkeur gegeven aan kandi­ daten tot ca. 25 jaar. Informatica over deze functie bij de heer A.C.H.M. van Heideren, hoofd Finan­ ciële Administratie, tel. 013­662247. Bij de dienst Personeelszaken is een functiebeschrijving beschikbaar. Salaris: Het salaris voor deze functie is voorals­ nog vastgesteld op maximaal/^ 3.284,00 bruto per maand. Het aanvangssalaris is afhankelijk van leeftijd en ervaring.

UNIVERSITAIR HOOFDDOCEN T M/V (vac. nr. 152)

Bij de vakgroep Privaatrecht van de fa­ culteit der Rechtsgeleerdheid wordt met ingang van 1 oktober 1988 gevraagd een STUDENT­ASSISTENT (M/V) ter ondersteuning van onderwijs en on­ derzoek op het gebied van het bouwrecht. Het dienstverband wordt in principe aan­ gegaan voor de duur van één jaar; verienging met ten hoogste één jaar be­ hoort tot de mogelijkheden. De omvang van het dienstverband be­ draagt 0,3 (1,5 dag). De taak van de student­assistent zal zijn: ­ het vervaardigen van onderwijsma­ teriaal, ­ het actualiseren en uitbreiden van een (aanwezig) databestand met betrekking tot arbitrale rechtspraak in de bouw, ­ het verrichten van verkennend onder­ zoek op het terrein van het bouwrecht. De voor de functie vereiste hoeda­ nigheden zijn: ­ belangstelling voor een juridisch­ functionele benadering van het recht, ­ een uit reeds behaalde studieresultaten blijkende, goede aanleg voor de rech­ tenstudie, ­ een goede schriftelijke uitdrukkings­ vaardigheid, ­ een praktisch organisatievermogen, ­ enige vaardigheid in de omgang met geautomatiseerde informatie­systemen strekt tot aanbeveling. Nadere inlichtingen kunenn worden in­ gewonnen bij de docent bouwrecht, mr. M.A.M.C. van den Berg, kamer BV816, tel. 013­662308 (KUB ) en 013­34448 (privé). Sollicitaties te richten aan de secretaris van de faculteit der rechtsgeleerdheid, mr. S. Toncman. Fanctlepjtrfiel mx ftiRictie­iÉswR^ m iflzaa» Q^ het prSebord In <le vfti*. n « ! te­m. tó 3B bo«w BK Cof^eör» vefkrtjgNtör ^ de eB »«t ï%r$t>­ ne»lszaJ®n «tamer TQ283. " ~Sc«icltatJte, tmsSamiwsvwmetó, 8cfsilf^lpc,feiftBe««8»v«r»rtk,oft­ . <ier ver»rwldfr)8 \ » R het v a c w . op ete<6m«ë0f^s»i jii«liö{rf<| v w de «B»ra« ^!9f«oiwëtö«k!6n:. POSÖSÜS S0tS3, 6060 t e TJLSURö. te Net kader v«r» het s t w » » xvm 801 B vw^wichtiger persone^st^ b w w z a i jSil^dtpytórdlgheid v ^ cait<idfatöf( de voörkettr vw»den ■ : se^veft aa» *eft vrotiw.

Univers 9 s e p t e m b e r 1988

Studentem

informatiekraampje m e t afril(aanse percussie

T.E.V.-J A A R V E R G A D E R I N G Woensdag 21 september, 14.00 u. in CZ 216 houdt de Tilburgse Econometristen Vereniging haar jaarvergadering. De agenda ziet er alsvolgt uit: 1. Opening 2. Agenda 3. Notulen vorige vergadering 4. Secretarieel jaarverslag 5. Financieel jaarverslag 6. Verkiezing nieuwe bestuursleden 7. Pauze 8. Functieverdeling bestuur 9. Nieuwe kascommissie 10. Aktiviteitenplan komend jaar 11. Rondvraag 12. Sluiting Kandidaten voor het bestuur kunnen zich schrrftelijk danwei mondeling aann^lden op kamer O 78 van de T. E.V. Dagelijks te bereiken van 12.30 tot 13.30 u. Tel: 662747. De stukken liggen vanaf 14 sept. ter inzage op kamer O 78.

woensdag 14 sept. 20.00 u. Buurthuis St. Anna, Capucijnerstr. Tilburg financiële adoptie van l(inderen in de derde w e r e l d lezingen en diskussie. Het hoe en waaro m , de voor en nadelen. M.M.V. het Foster Parents Plan en de Evert Vermeer Stichting.

LEERGANG ONTWIKKELINSPROBLEMATIEK INTRODUKTIEPROGRAMMA Deze week vinden in het kader van het introduktieprogramma van de Leergang Ontwikkelingsproblematiek de volgende aktiviteiten plaats: zaterdag 10 sept. 11.00 u. tot 17.00 u. Kruikenmarkt Tilburg

Menu

PERlOOg 12 T / M ieS£PTE!V5SER M A A N D A G 12/9 cjssestaartsoep o l heldere asper^ssoep nasi goreng-kfoepoek-setoendefigk t p r t u g ^ nwt pinttesau$ atjar met vruchten <rf braadworstje - gföenterrtx

^uggymet atjar met vfti«*tón 0WSDA613/3 chinese t o m a t e n s o ^ of keni^teöBp 'y4 haan^otshoafJTKfeitfger

sttoganoffeaua

niiexicomix of koolrais> è te crème patates f rite$ of gekookte aardappelen' wofstjemi koolrabi è ta crèrrse patates frites WOENSDAG 14/9 spinaziesoep of heldere i warkensiaResof uieRburger »)iósterdroom$aus ^ « r d e b o n e r i rrwt ötoerrikool of wortetealade gebakket* aardappelen of gekookte aartteppelen k a a s s o e ^ - mosterdrocsTisaus wortelsalafte -

OONDEfiOAG lS/3 me3<icaanse bonensoep of bou8lon«o^ r90w*sosteï«9tte- kaas of iBverfewe-öteHsaus! «tariwotïausveandfvte • utensaus statni^KHrauwe andijvie VfllJ{>A6 16/9 tQiTi8»n$oep of ft^<te« p r t ó o e p g ^ a k k e n vm of bJefetuk tartaar worteitjes of «wtte bonert

witte bonenschotel - rauwkost

donderdag IBsept. 14.00u. Katholieke Universiteit Brabant, zaal A Z 9 m i l i e u en ontwilclceling, de s t a n d v a n zaleen Dia's, lezing en diskussie. Hoe ingrijpend is de aantasting van het milieu, m.n. in de ontwikkelingslanden, en wat heeft dat voor konsekwenties voor de ontwikkelingsmogelijkheden. M.m.v. de internationale organisatie voor het behoud van de natuur, lUCN. donderdag 15 sept. 20.00 u. Cinecitta, Willem II straat Tilburg S ü r ü , film Yilmaz G ü n e y . Met nabespreking. Problematiek op het Turkse platteland, met nadruk op de vrouwenproblematiek. van 15 sept. tot 1 okt. Katholieke Universiteit Brabant, restaurant V o o r de bijl. Fototentoonstelling over de afbraak van regenwouden. De Leergang Ontwikkelingsproblematiek is een kursus die door het Instituut voor Ontwikkelingsvraagstukken wordt georganiseerd. Ze wil een inleiding geven in de problematiek van de ontwikkelingslanden alsmede de relatie met de westerse wereld. Ze is toegankelijk voor iedereen. Bel voor meer informatie 662556 (bij geen gehoor 662264) of kom langs op de Katholieke Universiteit Brabant, Hogeschoollaan 225 Tilburg, gebouw O kamer 7. LESBISCHE- EN H O N i a PRAATGROEPEN Het COC start binnenkort weer twee groepen voor mensen die in een ontspannen sfeer willen praten over (hun eigen) homo- of biseksualiteit. Er komt een vrouwengroep en een mannengroep. De gespreksstof hangt voornamelijk af van de deelnemers zelf. Te denken valt aan onderwerpen als: versieren, relaties, hoe vertel ik 'het' thuis, hoe leer ik andere homo- en biseksuelen kennen. Het is de bedoeling dat het niet alleen nuttig, maar vooral ook leuk wordt. I nlichtingen s n aanmeldingen via tel. nr. 013-681242, vragen naar Mare.

LEZINGENCYCLUS POLEK De werkgroep Polek beëindigt deze week haar introduktie programma met het organiseren van twee lezingen. Op woensdag 14 september (AZ 10, 20.00 uur) spreekt Fred van der Spek over het onderwerp 'een socialistische visie op de wereld problematiek'. De vraag is op welke manier de kloof tussen Noord en Zuid kan worden verkleind door middel van een zinvolle ontwikkelingssamenwerking? Van der Spek is I partijloos, maar overtuigt socialist en pacifist. In 1986 verliet hij de PSP van wel; ke partij hij eerste-en tweede kamerlid en f raktievoorzitter was. Op donderdag 15 september (AZ 05, 14.00 uur) spreekt Roel van Duijn over het onderwerp 'Willen de Groenen de wereld veranderen?'. Van Duijn is als exprovo en lid van de fraktie GroenAmsterdam een aanhanger van een milieubewuste politiek. De lezing zal zijn ojjgebouwd naar aanleiding van zijn onlangs verschenen boek 'Hoefslag'. De lezingen zijn vrij toegankelijk voor iedereen. Na afloop van de lezing bestaat er de mogelijkheid om vragen te stellen. S T I C H T I N G W.I.E. Ook dit semester heeft Stichting W . I. E. (Waardevolle en Interessante Evenementen) weer een aantal leuke ideeën voor aktiviteiten; het intro-videofeest in Noorderligt, een danskursus in de Spoel, een kookkursus en een animatiefilmfestival. Om dat (en eventueel nog meer) te kun-

nen organiseren hebben we echter nog mensen nodig. Als je interesse hebt om mee te helpen of als je leuke ideeën hebt, bel dan voor meer informatie naar: - Paul 425741 of - Ilse 426952.

Buro Buiten/and SPREEKUUR Vanaf 4 september zal iedere maandagmiddag een spreekuur worden gehouden voor studenten die meer informatie willen over de mogelijkheden in het buitenland studeren. Daartoe moet vooraf een afspraak gemaakt worden op het secretariaat, tussen 9.00 en 10.00 u., gebouw B kamer 1013, tel. 662236. Tijdens dit spreekuur, dat van 14.00 tot 16.00 u. zal plaatsvinden zijn zowel studenten met al vergevorderde plannen over het volgen van een of enkele cursussen in het buitenland, als degene die zich nog willen oriënteren op de mogelijkheden daartoe, van harte welkom. Aarzel daarom niet om even langs te komen of te bellen voor het maken van een afspraak!

DSW Dienst Studentenxaken en Welzijn Openingstijden informatiecent r u m (gebouw N, kamer 24) maandag 13.00 -15.00 uur dinsdag t / m donderdag 11.00-15.00 uur vrijdag 11.00-13.00 uur dinsdag óók 16.30 -18.00 uur Voor informatie of afspraken met de dekaan kun je terecht in het Informatiecentrum of telefonisch: 662211. Buro Welzijn (studie- en beroepskeuzeadviseur, medewerker vorming en welzijn, studentenpsychologen) en Buro studentenarts: tel.: 662116. Steunpunt studiefinanciering: tel.: 06-3212154 of 06-3991139 of 013-668010; of tijdens openingstijden informatiecentrum. Aktuele Studenteninformatie In deze rubriek wordt melding gemaakt van nieuw binnengekomen informatiemateriaal voor studerenden. In het Informatiecentrum wordt dit materiaal, dat van zeer uiteenlopende aard is, tenminste één maand ter inzage gelegd. Deze week aktueel: * Schematisch overzicht van een 18-tal s t u d e n t e n ziektekosten- verzekeringen. Vergemakkelijkt het maken van een keuze uit de pakketten die de verschillende verzekeringsmaatschappijen voor studenten aanbieden. * Thema-dag cultuur en beleid van de Stichting Cultuurdagen Assen op 30 september. Studenten betalen f 40,-. Aanmelden vóór 15 sept. via aanmeldingskaart die voorradig is. * Sportcentrum biedt mogelijkheid voor dames-conditie-gymnastiek overdag. Peuters en kleuters kunnen worden meegebracht. Op sommige dagen kunnen ook heren overdag terecht. * In de maand januari 1989 zal het Brabants Orkest een muziekprojekt rondom de franse componist Messiaen ten uitvoer brengen. Op verzoek kunnen hierover lezingen voor studenten worden gehouden. * Op vrijdag 16 september zal te Amsterdam om 20.00 uur een lezing door Berit As (mede-oprichtster van de vrouwenuniversiteit te Noonwegen) gehouden worden met als titel: 'Managing visions from invisibility to visibility. Women's impact on the nineties'. Gratis toegangskaart voor deze Bemardijn ten Zeldam lezing. * Govemment of Canada Awards -programme 1989/90 biedt Research Scholarships en Fellowships aan. Aanmeldings-instmcties en -formulieren aanwezig. Urterlijk31 oktober inzenden.

Sport \ Nelson Mandela k>op: hardk>pen tegen aparthekl Als aanstaande zondag 11 september in Tilburg het startschot klinkt voor de derde Nelson Mandela Loop, zetten zich naar verwachting vijf é zeshonderd loopsters en lopers in beweging. Zij leveren een sportieve strijd met een gezamenlijk doel: stellingname tegen de

mensonterende aparttieki in Zu W-Afrika. Bovendien leveren ze met hun deelname een financiële bijdrage aan het werk van de Zuidafrikaanse bevrijdingsbeweging ANC. De opbrengst van de loop komt namelijk ten goede aan een onderwijsproject van het ANC in het Tanzaniaanse Dakawa. De organisatie van de Nelson Mandelo Loop is in handen van recreatievoetbalvereniging D J M . Dit jaar is gekozen voor een parcours in de omgeving van het Carré aan de Jan van Beverwijckstraat, waarbij de binnenplaats van het Carré als start- en finish zal fungeren. Loopsters/lopers kunnen kiezen voor een trimloop over 214,5 of 10 kilometer of voor een prestatieloop over 10 kilometer. Het inschrijfgeld is net als vorig jaar vijf gulden en de opbrengst komt geheel ten goede aan het al genoemde ondenwijsproject van het ANC. De Nelson Mandela Loop begint om 14.00 uur en inschrijving is mogelijk tot vlak voor de loop. Als herinnering en startbewijs krijgt iedere deelnemer een fraai button.

Nederlandse studenten kampioenschappen VA triathkHi Op 17 oktober 1988 worden te Delft het NSK % Triathlon gehouden onder auspiciën van de NSSS en de DSSG & A V 'Odin'. Nadere informatie kunt u krijgen bij: Arthur Lahr, telefoon 015-571745. U kunt ook direkt inschrijven door f ^6,— over te maken op giro nr. 5846561 t.n.v. T. van Eek te Delft, waarna bevestiging volgt.

SPORTCENTRUM Jazz-gymnastiek Afgelopen dinsdag, 6 september 1988, is de kursus jazz-gymnastiek weer van start gegaan. Er zijn nog plaatsen vrij!! Zowel bij de beginners (nivo 2) als gevorderden (nivo 1). Beginner ben je als je niet of nauwelijks ervaring met jazz-dans hebt; gevorderd kun je je noemen als je al eerder lessen jazz-dans hebt gevolgd en in ieder geval de grondbeginselen beheerst. Heb je zin om iets intensiever met dansen of bewust met bewegen op muziek bezig te zijn, kom dan kijken én meedoen op d i n s d a g a v o n d in de K A L O akkomodatie. Nivo 2: 19.00 uur. Nivo 1: 20.30 uur. Tot ziens! Grottantocht Op woensdag 20 oktober, 2 en 9 november organiseert het Sportcentrum wederom dagtochten door één van de meest interessante grotten van België. De grot is geen toeristische grot dat wil zeggen datje er moet klimmen, kruipen, glijden etcetera. Al met al een ervaring die je als echte afstammeling van de Neanderthalers niet mag missen. Voor materiaal, instruktie én vervoer wordt gezorgd, de kosten voor een dag zijn f 5 0 , - . Informatie kun je krijgen bij het Sportcentrum, Academielaan 5 alwaar je je ook kunt opgeven voor deze dag. Mijn gebrek? Kano gek! Na het succesvolle begin van vorig jaar organiseert het Sportcentrum wederom een cursus wildwatervaren. Op woensdag 28 septemt>er en op 5 oktober, kun je meedoen aan deze dagcursus. Er wordt gevaren in 1 persoons kayaks op 'de Dommel' onder Eindhoven, waarin diverse spectaculaire stroomversnellingen zitten. Op 12 oktober wordt eenzelfde dagcursus georganiseerd in de Belgische Ardennen voor zowel beginners als meer gevorderden. Ook is er een mogelijkheid voor een vervolgcursus in de Spaanse Pyreneeën. In de maand juli wordt dan iedere week een cursus georganiseerd. Voor materiaal en instructie en vervoer wordt gezorgd. De kosten zijn voor de Dommeldagcursus ^ 3 0 , — (inclusief vervoer) en voor de Ardennendagcursus f 50,— (inclusief vervoer). W i e w i n t de super KUB? Wie durft?

Wie heeft kracht? Wie heeft snelheid? Wie heeft uithoudingsvermogen? Een wedstrijd op 7 onderdelen zowel voor dames en heren. Dus voor iedereen!!! Maximaal 30 personen, inschrijfgeld is f 1,-. Wanneer? Vrijdag 30 september om 20 uur. Waar? Sportcentmm KUB, Academielaan 5 Inlichtingen aan de balie van het Sportcentrum. Waterskieön Het Sportcentrum organiseert een beginnerscursus waterskieën op de skibaan van de Beekse Bergen. Op dinsdagmorgen 20 september en woensdagmorgen 21 september van 10 tot 13 uur kun je hieraan meedoen. Naast de 'drooginstructie' skieën we per ochtend twee uur. Voor instructie en materiaal wordt gezorgd, de kosten voor deze cursus zijn (exclusief vervoer) ongeveer ^ 40,— (een en ander is afhankelijk van het aantal deelnemers) Wil je meer informatie of wil je je inschrijven kom dan naar de balie van het Sportcentrum, Academielaan 5. Windsurfen Vakantie voorbij en je kunt nog niet windsurfen? Geen nood, het Sportcentrum biedt hulp. Dinsdagmiddag 13 September en woensdagmorgen 14 september kun je de windsurfsport onder de knie krijgen, zodat je nog voor de winter stijlvol over het water raast. Voor instructie en materiaal wordt gezorgd, de kosten voor deze cursus zijn f 25,-. Informatie kun je krijgen bij het Sportcentrum, Academielaan 5 alwaar je je ook kunt inschrijven voor de cursussen. PENDRAGON Zeiiweekend Nautikos De zeilvereniging Nautikos organiseert op 16-18 september haar najaarsweekend. Dit weekend zal gehouden worden aan het Veerse meer en is toegankelijk voor leden én niet-leden. Tijdens het weekend kan kennis worden gemaakt met het zeilen en met Nautikos en haar aktiviteiten. Dit jaar zal extra aandacht besteed worden aan het wedstrijdzeilen. Onder leiding van een ervaren instrukteur zullen we met z'n allen gaan wedstrijdvaren, daarnaast gaan we natuurlijk ook gezellig passagieren en waarschijnlijk voor een nachtwandeling naar het strand. W e vertrekken op vrijdag 16 september om 14.00 uur zodat we 's avonds nog kunnen zeilen na de avondmaaltijd. Op zondag gaan we weer terug naar Tilburg. De kosten voor dit weekend bedragen slechts f SO,- voor het verblijf en vervoer. (Leden betalen f 75, — ). Voor opgave en inlichtingen Coen 636730. Natuurlijk kun je (als je een sportkaart hebt) ook mee gaan mee een van onze zeilzondagen. Op 11 september, 2,16 en 30 oktober gaan w e weer zeilen in de Biesbosch. Vertrek 10.00 uur Sportcentrum. Opgave kan via formulier op Sportcentmm (tegenover portiersloge), kosten f 10, — voor vervoer. Nautikos-zeilen Ervaren zeilers of instrukteurs gezocht om met ons op trainingsweekend te gaan. Op 16-18 september organiseert Nautikos, tegelijkertijd met het najaarsweekend, in Zeeland een instrukteursweekend o m ervaren zeilers t o t instrukteurs te maken. Juist de moeilijke, minder gebruikelijke manoeuvers komen aan bod, een stuk theorie en didaktiek. Bovendien zal het erg gezellig worden en is het weekend een goede eerste kennismaking met de vereniging en haar aktiviteiten. Ben je geïnteresseerd, geef je dan snel opM Voor vragen en opgave Coen (636730)

LJ

Höt^pO^ OPEN DEUR SCHOUWBURG

Grote Randstadgezelschappen m vermijden de provincie en vice versa Ives Thuwis en Emilie Sterkenburgh in 'De waanzin van de dag'. (Foto: Joep Lennarts)

Nieuwe productie Dansers Collectief 'De waanzin van de dag' heet de veelbelovende dans-theaterproductie die het Tilburgs Dansers Collectief op vrijdag 16 september in nieuw theater de Synagoge aan de Willem H-straat ten beste geeft. Met de première van het stuk bijt het Dansers Collectief de spits af van het theaterseizoen in de Synagoge. De deuren worden op donderdag 8 september officieel geopend. 'Een aangenaam verontrustende voorstelling', noemt choreografe en regisseuse Lilian Bruinsma 'De waanzin van de dag'. Ze zegt uitdrukkelijk het stuk niet te willen becommentariëren maar het 'te willen laten zoals het was', dus zoals de Franse prozaïst Maurice Blanchot het verhaal (La Folie du Jour) bedoeld heeft. Blanchot vond traditionele kritiek een overbodige bezigheid. De criticus moest volgens hem niet de bemiddelingspersoon uithangen die het oorspronkelijke werk voor de lezers vertaalde, maar hij moest iemand zijn die zich afvroeg hoe en waarom het stuk ont-

Popwerk 's-Hertogenbosch .Zondag 11 september vindt op en rond de markt in Den-Bosch het Popwerkfestival plaats. Verdeeld over een hoofd en een regionaal podium zijn er elf Nederlandse groepen te horen, waaronder Tröckener Kecks, the Nits, Fatal Flowers en Candy Dulfer's Funky Stuff. Toegang gratis. Popwerk is ontstaan uit een samenwerkingsvertjand van het Bosche K.W.J. en de industriebond F.N.V., bedoeld om werkende jongeren een feest aan te bieden. Popwerk is in tien jaar tijd uitgegroeid tot het een na grootste vrije popfestival in Nederland. Het concert wordt geopend door Ruby Fruit Jungle, om 12.30 uur, een band die vorig jaar op het regionale podium stond. Ven/olgens neemt Tröckener Kecks het om 14.15 uur over. Tröckener Kecks is in 1980 ontstaan toen enkele punks uit verveling muziek begonnen te maken. Het vernieuwende concept van nederlandstalige teksten en opzwepende ritrhische muziek werd gewaardeerd door zowel radio-makers als muziekpers. Anderhalf uur later the Nits. Een groep die al meer dan 14jaar garant staat vooreen consequent stuk muziek. Hun bijzondere eigenzinnige en compromisloze muziek wordt inmiddels ook in de rest van Europa gewaardeerd, getuige enkele succesvolle tournee's door Duitsland, Zwitserland, Frankrijk en Scandinavië. Met hun achtste elpee 'In The Dutch Mountains' bereiken the Nits een onnavolgbaar hooggebergte van kwaliteit en bovendien ook meerdere malen de hit-

Univers

staan is, terug naarde oorsprong. In de verhalen en romans van Blanchot worden geen personen beschreven pf verhalen verteld, de lezers worden slechts suggesties aan de hand gedaan door Kafkiaanse mythen. Blanchot's werk balanceert op de rand van leven en dood, werkelijkheid en vergetelheid, van afwachten en bereiken. In De waanzin van de dag belandt een man door een merkwaardig ongeluk in het ziekenhuis waar herinneringen teboven komen. 'In het stuk zit geen duidelijke draad, het js voor meerdere uitleg vatbaar', zegt Bruinsma. Tijdens de één uur durende voorstelling staat de tekst grotendeels centraal, een vertolkingswijze die het Dansers Collectief niet vreemd is. 'Het Dansers Collectief heeft nooit in haar vaandel gedragen alleen maar dans te willen maken. Het was altijd dans met een winkelhaak.' En dat maakt het nog aantrekkelijker. (NvO)

lijsten. Om half zes begint No Exqze, Hollandse hardrock voortgekomen uit resten van Flavium, Vandenberg en Rotor. No Exqze wordt gevolgd door Fatal Flowers, een van Nederlands meest gevierde gitaargroepen, met een typisch Amerikaans geluid. Om 21.00 uur sluit Candy Dulfer's Funky Stuff popwerk af. Als dochter van de beroemde saxofonist Hans Dulfer stond Candy Dulfer met haar band o.a. met Madonna en Prince in de kuip. Naast popmuziek op het Fonteinplein in 's Hertogenbosch ook dit jaar weer straattheater met o.a. Trajekt en Het Luchtballon. Het Luchtballon is een visueel spektakel vol humor, tragiek, livemuziek, clowneske situatie's en verrassende ontknopingen. De tweemansformatie is vooral in het buitenland actief. Verder rond de markt veel nieuws op het gebied van mode, kapsels, graffity, hiphop en dans. (Ls)

Fischerman in het Filmhuis Alberto Fischerman is een van Argentinië's leidende cineasten. Al meer dan twintig jaar onderzoekt hij de mogelijkheden van de filmtaal in speelfilms, documentarres, avantgarde films, komedies en reclame. Fischerman gaat bij het maken van zijn films vaak uit van muziek (Satie, Liszt), literatuur (Gombrowicz) of eigen scenario's. Ook was hij producent van verschillende films. Fischerman is een virtuoos in de visuele weergave van de subtiele dialoog, en

De belangstelling van het publiek voor danstheater en cabaret groeit in Tilburg, maar de vraag naar het grote theaterrepertoire laat het steeds meer afweten. 'Een goeie en kwade ontwikkeling ', vindt Schouwburgdirecteur Leo de Brabander, met wie we naar aanleiding van het nieuwe seizoen een gesprek hadden. Hij verwacht dat theaterproducenten steeds meer kwaliteitsvoorstellingen gaan brengen, maar tegelijkertijd ziet hij als gevolg van deze ontwikkelingen donkere wolken boven het Tilburgse theater-aanbod samentrekken. Zoals alle in de provincies gelegen schouwburgen kampt ook de Tilburgse met een dalende belangstelling voor het grote repertoire. Reden te over voor een overleg met minister Brinkman* medio oktober. Het terugplooien van de grote toneelgezelschappen uit Amsterdam, Rotterdam en Den Haag op de eigen regio is een algemene tendens, 'Men heeft er een hekel aan de decors steeds weer het land door te moeten slepen', voert De Brabander als reden aan, maar dit is natuurlijk slechts het gevolg van de geringe belangstelling. Niet alleen de grote toneelgezelschappen maar ook het Nederlands Danstheater en de Nederlands Opera concentreren zich meeren meer op de Randstad. De gedaalde publieksbelangstelling voor het grote repertoire, speelt 'echter volgens hem net zo goed in Amsterdam. 'In Brabant zijn vier goed geoutilleerde schouwburgen. Het is onzin om bijvoorbeeld vier keer voor honderd mensen te spelen. Je kunt dan beter een maal voor tweehonderd mensen optreden.' Het vernieuwde Nationaal Toneel uit Den Haag zal dit seizoen daarom wel in Breda en Eindhoven te zien zijn, maar niet in Tilburg. Een verschil met vorige jaren is de prijs. 'Wanneer wij nu een voorstelling willen van een groot gezelschap wordt er honderdduizend gulden gevraagd en geen 98.000 meer.' Na onderling overleg trokken de vier Brabantse Schouwburgen de Vereniging voor Schouwburg- en Concertgebouwdirecties aan de

-zoals/oveel Argentijnse cineasten- een filmer van metaforen. Het verhaal van de hoofdpersoon is vaak een reflectie van de intellectuele en maatschappelijke situatie in Argentinië. In het Filmhuis Tilburg worden een groot aantal films van Fischerman vertoond, terwijl ook een aantal films van zijn bevriende collega's uit de zogeheten 'Cine Maldito' te zien zijn. Het programma wordt vertoond in samenwerking met de Stichting Imagenes Y Palabres, filmhuis De Krabbedans in Eindhoven, en Filmhuis Concordia in Breda. Meer infoimatie over de bijeenkomst en achtergrondinformatie over Alberto Fischerman kunt u krijgen bij Schouwburg Tilburg, 013-362033.

mouw, een vereniging die de belangen behartigt van 110 Nederlandse schouwburgen en concertgebouwen. Het probleem van de geringere mobiliteit van grote gezelschappen speelt in alle provincies. Overleg in de eerste helft van oktober met de Vereniging van Nederlandse Theatergezelschappen en minister Brinkman van WVC moet een oplossing brengen. In een brief aan -onder meer- de Tilburgse Schouwburg schrijft de minister de subsidie aan.de grote gezelschappen te willen schrappen wanneer zij niet voldoen aan de spreidingseis van het ministerie. Nog voor het einde van dit jaar wil het Tilburgse Schouwburg-bestuur de drie grote toneelgezelschappen nog zelf gesproken hebben. De afgenomen belangstelling van het publiek voor het grote repertoire spreekt volgens De Brabander in Tilburg -voorlopig- uit de abonnementenkeus. 'Het gemakkelijke amusement loopt goed, Paul van Vliet, Jasperina de Jong, cabaret.' Deze toegenomen belangstelling is voor hem een reden om het oog te laten vallen op jonge, aankomende cabaretiers. 'Wat betreft cabaretiers is dat een nieuwe weg die de Schouwburg inslaat', geeft hij toe, 'Cabaretiers als Herman Finkers, Paul de Leeuw en Brigitte Kaandorp braken vorig jaar erg snel door naar de grote zaal.' Voor het theater h o o p t het Schouwburgbestuur er in Tilburg een middelgrote zaal bij te krijgen, met zo'n drie- tot vierhonderd plaatsen. De nieuwe accomodatie zou gehuisvest kunnen worden in het nieuwe Conservatorium, waarvoor de gemeente de grond van het vroegere klooster Zusters Clarissen aan de Bisschop Zwijsenstraat heeft opgekocht. De aanvraag voor de zaal -die verschuifbare tribunes moet krijgen- ligt al bij de gemeente klaar om in de commissie te worden behandeld. Al eerder werd bekend dat de Academie voor Bouwkunst en de Academie voor Beeldende Vorming volgens gemeenteplannen eveneens rond het centrum geconcentreerd zullen worden in het kadervan Tilburg Compacte Stad. De Brabander hoopt dat het kunstcluster, met inbegrip van de nieuwe zaal, binnen drie jaar gerealiseerd zal zijn. En dat is volgens hem hoognodig ook, want ondanks de terugloop voor theater stijgt het schouwburgbezoek. Van de abonnementen zijn er dit jaar 1.700 verkocht tegen dui-

zend vorig jaar. En niet alleen de bezoekersaantallen zitten in de lift, ook worden er meer voorstellingen gereserveerd. Een landelijke tendens die De Brabander 'onverklaarbaar' vindt. De schouwburg is dit jaar afgestapt van de samengestelde voorstellingspaketten, maar waar een mogelijke daling in reserveringen gevreesd kon worden trad een stijging op: 'De mensen boeken nu niet vier voorstellingen maar zes.' 'De Brabantse cultuur is bij publiek en theaterproducenten in ontwikkeling', oordeelt stafmedewerker Pietjan Dusee van Atelier/ Theater 't Heks. 'De traditie van het theatermaken was hier erg smal. Nu ontstaan er theatergroepen in Brabant die kwalitatief steeds beter worden, zoals 'Wiersma en Verhees' uit Tilburg of 'Ons' uit Uden. Die kwalitatieve groei is te danken aan het groeiend aantal podia waar gespeeld kan worden en aan de goede subsidiemogelijkheden. Met podia als 't Heks, de Synagoge, Noorderligt, de festivals en de Schouwburg verwacht ik dat het bestaande theater zich kan handhaven.' Volgens Dusee is 't Heks de laatste jaren steeds meer een 'werkplaats voor theater' geworden.' Onze rol in theaterproducties groeit. Steeds meer groepen houden hier tryouts.' In de zomervakantie is 't Heks verbouwd, het telt nu een tweede theaterruimte. Dat betekent ook een programmatische uitbreiding. In september worden er bijvoorbeeld iedere vrijdagavond twee voorstellingen gegeven in plaats van een. Een ander positief geluid komt uit de danswereld. Met de totstandkoming van het kunstcluster hoopt De Brabander dat Tilburg uitverkoren wordt voor de huisvesting van het nieuwe Brabantse middelgrote danstheater. En dat Tilburg een goeie kans maakt, daarvan is hij overtuigd. Donderdag 8 september wordt de tot theater verbouwde Synagoge aan de Willem ll-straat geopend waar het Dansers Collectief zich als huisgezelschap vestigt. Het Brabantse Conservatorium en het Danswerkhuis in de Telexstraat leveren voldoende aanvoer van danstalent en de belangstelling van het Tilburgse publiek is groeiende. Langzamerhand lijkt in Tilburg een voedingsbodem te rijpen voor jong podiumtalent. Zondag 11 september is er de traditionele Open Dag in de Schouwburg. Vanaf 12.30 uur is er jong Nederlands en Vlaams cabaret-talent te zien, met o.a. de Morsige Types, Bert Visscher met zijn ' Tango aan de Dnjepr', het Dames-trio Magnolia, Wurre Wurre en de Twee Wezen. Theaterfragmenten worden getoond door De Voorziening uit Groningen ('Dwangvoorstellingen') en verder is er nog een informatiemarkt. Nicole van Overmeir

9 septennber 1988

HET

E V E N E M E N T

Keurige monsters Het veld z a g b l a u w v a n het spijkergoed en b l a u w v a n de z w a r e shag. Het bier w a s drie procent te licht en de spijkerbroeken v a n de fans w a r e n allemaal drie maten te klein. De haren w a r e n v a n een dusdanige lengte d a t men niet kon zien of er door het headbangen wervels uit de hals staken. Verder w a r e n ze getooid met kleurrijke afbeeldingen v a n hun favoriete groep die door hun moeders keurig op hun spijkerjasjes genaaid w a r e n . En w i e bij de ingang v a n het festivalterrein de controle had weten te omzeilen, liep nog rond met armbanden w a a r men de spijkers had vergeten uit te halen. Voor één keer zou Tilburg iets groots organiseren, iets w a a r over nog in lengte v a n dagen nagepraat zou morden. Dat de Tiiburgse bevolking het a l lemaal niet zo z a g zitten sprak voor zichzelf: 3 0 . 0 0 0 hardrockers zijn natuurlijk in staat om een stad af te breken. Door al dat bier en die opzwepende muziek is zo'n massa niet meer in de hand te houden, zo w e r d er geredeneerd. In de Beierse stad Schweinfurt liep het onlangs toch ook gigantisch mis bij een hardrocktestival? Nog voordat het muzikale geweld daar losbarstte hadden 2 5 0 0 h a r d rockers de binnenstad al geplunderd. En dat moest in Tilburg koste w a t kost voorkomen morden. Die zondag-ochtend deed even vermoeden dat het ook

Algemeen Directeur voordeK.N.V.B. P t |toninkln|« N«:ti«-tjnds« Ujctb^lbond is me* e» 950000 Wen en ca 300 medevvwkefs in vjste dienït een der grootete m*at«:hjppeli|ke organisjhes in ortsUncTAtlelaodeiiikeJchvileitetivoorhetamiteij b«(aaldvoert>iLiiinmdu*i*fM sport en medisch fnimgeconcentreeid in Zeist Het amjlerjtvoetbalwordl op regwrual niveau georganseerd door een 104t\ afiWmgen Wcgenï het bereiken van depensioengwechligde lwfti)d van de huidige functionans wordt contod gezocht met kandidaten voor de functie van Algemeen' Directeuc De indiensttreding lal ui*erii|k per mOl plaatsvinden. BiygfuOCtit De Algemeen Directeur ressorteert d irect o n S h e t bondsbeshiut en a vetantwoordetiik voor de uitvoering van alle besluiten van lowel het Bondsbe jtuut, i b de sechebesturen Amateur Voetbal en Betaald \feetbaL U onderhoudt de contacten met de sectiebeshjren en bent vetantwoordeliik voor de voorberei dingendeuitvoenng van het binnen de ICN VB ontwik kë*beleKj Inoverfcametdesecretanssen Amateuren Betaald \toetbal ivorden de werkzaamheden tb v de seches uitgevoerd in variërende mate van delegatie Onder u vallen ook de afiJelingen sport en medisch centrum, («hnische laken en opleidingen en een aantal jtafafdelinaea U bent verantwoordeliit voor een goede samenweiïing tussen de piofasioneie organisahe in Zest en die van de 20 in het land verspreide aHelmgen, Tenslotte onderhoudt u de kontakten met en draagt u lorg voor de goede verhoud imen met nationa Ie en inter nationale instanlies. DU betreftom deniksoverheid, provinciale en gemeentelirke bestu'en. jporlkoepels m Nederland alsmede UEFA. FIFA en de puitenlandse voetbabrgansahes. a a e n ain deze functieonontbeerlifk-Aan uwpersoon li|k functioneren m gecompliceerde samenwerkjn& verbanden worden hoge eisen gesteld Inlicht in hnan cieel-economische en admmohalieve processen s van belang Gevoel voor en kennis van public relahon» en representaheve aangelegenheden eveneens. Uiteraard bent u op de hoogte van ontwjtkdingen m de sport in de meest ruime bebekenis van bet woord. U beheerst de mödefTietaler». Leeftijd 40 45 laai ^ Bent ülm/v) apnteresseefd? U kuntdrs H j Swiennga bellen voor na<Ieie inlichtingen 030 9T691Ó Ak u wilt solliciteren, shjurt u uw bnef met uitgebreid curriculum vitaebinnen3 weken na verschiinen van deze advertentie naarBerenschotRiS-postbus80}9 3503R+Utrfcht t j V drs. H i Swiennga onder vermelding van de code43openveJopenbne<Wi|garandeTeneenzorgvul dHe en vertrouweli)ke behandeling van uw gegevens. Een psvchoU^Bch onderzoek kan tot de selectiepnxe dure behoren.

Berenschot R&S

Univers

hier niet eenvoudig zou zijn o m de meute in b e d w a n g te houden. Massaal trok de stoet v a n het NS-station naar het Willem H-stadion. A f en toe vloog een lege bierfles de lucht in en hier en daar lag een vuilnisemmer op de grond. O p de Korvelseweg ging al heel vroeg een autoalarm af. O m 12 uur w a s het kruispunt Goirleseweg - Ringb a a n Zuid door duizenden muziekliefhebbers bezet. Tegen die tijd w a s de plastic biertank, die boven op een

Duitse personenauto stond, al praktisch leeg. Bussen reden af en a a n en nieuwe ladingen hardrockers werden met gejuich ontvangen. Bekenden en onbekenden begroetten elkaar met opgeheven vuist, w a a r b i j de pink en de wijsvinger nog verder de lucht in staken. Voor w i e er v a n hield zou het een echt feest worden. De Tilburger hield even>vel zijn hart vast. Toen de massa eenmaal binnen het stadion w a s , viel er voor de Tilburger weinig meer

Aan de KNVB p/a Berenschot R 8 S adviseurs t.a.V. drs H-J. Swieringa Postbus 0033 3bOJ RA UTRECHT

te zien. A f en toe stond de w i n d gunstig zodat de hele stad mee kon genieten v a n het muzikale festijn. M a a r welke duivelse taferelen er zich binnen de stadionmuren afspeelden, bleef voor de meesten - de bewoners v a n de Heineken-flat uitgezonderd - een raadsel. Het beeld v a n het Monsters of Rockfestival w e e k nauwelijks af v a n andere popgebeurtenissen. Het publiek w a s laaiend enthousiast en liet dat merken ook, zonder daarbij in

PU l a a n .

Uit het omvangrijke archief van een academische gevormde sollicitant. A) De Vacature B) De Brief C) Het Antwoord

21

In mijn vakantielectuur. Voetbal International, las ik dat| KoninKlijke Nederlandse Voetbal Bond een nieuwe spits wi 1 ^ ^ Welaan, mijne head-hunters, ik schxet met links én rechts d«*j»0»'düor alle mazen %/an netten heen (ik beschik over een bereechot!) -et welke eigenschap ondergetekende prima «esehikt is. daoht ik. om )-« ^^«""«^ °^ het nationale (Zeist) als internationale lobbyveld (Uhl-A. llhMmjn dribbels, tackels en passes zijn ook uitstekend te gebruiken naar de landelijke politiek toe. Ik bezit weliswaar niet zo'n moustache als André van der Louw. waar het lobbyslijm zo lekker van afdruipt, of de borrelpraatsappen. evenmin beschik ik over een speknek A la Ton Harmsen (-Bt alle respekt) en helaas kan ik u ook geen onderkinnetje bieden & la Jacques Hogowoning maar mijn zitvlak daarentegen is bibs genoeg om een gratis plekkie in de skybox te clai-en. If the sky is the limit, this must be bottom ! Het spreekt voor zich dat ik van een representatief plaatsje in een militair vliegtuigje zeker niet vies ben mochten onze oranjehemden in de nabije toeko-st weer uit hun slof schieten. Ik heb al stiekem in de spiegel «ekeken of het type blazer dat de bond kan bieden mij wel past Het is weliswaar niet mijn favoriete outfit maar het schijnt me goed to staan (dat is althans de mening van mijn e x e x die. by the «ay, op blazertypetjes valt). Kortom, fysiek bon ik er klaar voor. om de opperbobo van de KNVB te worden. _ al zeggen, 'maar mijnheer van Diek. wij h e b b e n d e selecNu h o o r -ngesteld, de wedstrijd is al begonnen", dan is mijn ant t i e al „oord in navolging van de legendarische ingenieur ADO van Emmenes tot u«s het Herman Kuip ? ) : 'een balletje kan raar rollen . En was (vergelijkenderwijs) de reeds gepasseerde Plarco van B«sten niet dö revelatie van deze Europese KaiW>ioenschappen Voetbal 7 Dus. »>«'•«" makelaars, gelieve de (buiten>spelre«els flexibel toe te passen opdat niets een transfer van ondergetekende naar de KNVB in de weg staat. In herhaling: gaarne ding ik mee naar de functie van ^ f ^ " ^ " ^ ^ ^ ^ teur van de KNVB want ik ben er geen voorstander van dat de beste stuurlui op de bank zitten (dat moet u zich kunnen voorstellen) Ik „il zelf het veld in. Daarbij, ik heb ook geen zin om op de zwarte markt DM TOO.= voor een finalepartijtje neer te tellen of met een rantsoenkaartje Nederland de Slag tegen Moffrika te zien " ^ " " « " Z"^*-bal is toch geen oorlog en het speelveld toch geen ^ ^ ^ ^ \ ^ ^ 1 « ^^ banen-arkt dat wel is ? Vandaar deze frontale aanval die de beste verdediging moet zijn. hoop ik. tegen het O P de reservebank zitten van Diek n i e t

in zijn

hoB*>ie s t a a n

C M . van Diek Vendel ierstraat 68 b021 Hare Majemtoit Tilbura

N

A A N V A L L E N i

Geachte bemiddelaar,

I.aat

excessen te vervallen. Dat w e r d pas goed duidelijk na afloop v a n de serie concerten. M e n verliet gedisciplineerd het stadion. De gereedstaande bussen stroomden al snel vol met hardrockers die keurig hun strippenkaart lieten afstempelen en een plaatsje opzochten. Een enorme groep trok via de Korvelseweg de stad in, maar liet zich door een enkele politie-agent gewillig de Noordhoekring opsturen. Zo w e r d het station al snel bereikt, zonder dat de kroegen op de Heuvel bestormd konden worden die overigens speciaal voor deze avond gesloten >varen. O m t w a a l f uur leek Tilburg w e e r ingeslapen. Ongeregeldheden hebben zich niet voorgedaan, alle vooroordelen ten spijt. Het lage alcoholpercentage v a n het bier heeft hiertoe ongetwijfeld bijgedragen. Achteraf gezien had de politie w e l thuis kunnen blijven. Achteraf gezien hadden de uitbaters op de Heuvel hun deuren niet hoeven te vergrendelen. Achteraf gezien leek het w e l alsof B Z N in Bet Kolen had opgetreden voor de plaatselijke visvereniging.

!

Berenschot IR&SI Recrutenng en Selectie Aan de heer C.M. van Diek Vendelierstraat 68 5021 HM TILBURG Betreft:

Ons kenmerk HS/CnK

Utrecht

24-8-

uw sollicitatie naar de functie Algemeen Directeur bij Bestuur van de KNVB

Geachte heer Van Diek, Wij bevestigen de ontvangst van uw brief, waarin u blijk geeft van belangstelling voor bovengenoemde functie. In overleg met onze opdrachtgever heeft reeds een eerste selectie plaatsgevonden. Wij zullen alsnog uw kandidatuur ter sprake brengen. Over het resultaat zullen wij u zo spoedig mogelijk berichten. Hoogachtend, BERENSCHOT RECRUTERING EN SELECTIE Namens Drs. H.J. Swierenga

9 september