1987 02 27

INIVERS Tilburgs UniversiteitsDiaa - ii Teoruari lyö/ - jaargang 24 nurniner Fusieplan KUB en TUE komt uit WD-iaoker

Ergernis over liberale verkiezingsstunt 'KUB moet fuseren met TU Eindhoven'. Deze krantekop deed de bestuurders van de twee Brabantse universiteiten vorige week hevig schrikken tijdens hun zaterdagse ontbijt. In de regionale pers konden zij lezen dat het college van Gedeputeerde Staten i van de provincie in meerderheid zou vinden dat de universiteiten van Tilburg en Eindhoven hun krachten moeten bundelen om volledig universitair onderwijs in Brabant te behouden en versterken. Achteraf blijkt de hele affaire het gevolg van een liberale verkeizingsstunt. W D gedeputeerde Jellema praatte zijn mond voorbij en is inmiddels door zijn bestuurscollega's op de vingers getikt. Gedeputeerde dr. ir. B. Jellema van Financiën sprak vorige week vrijdagavond op een verkiezingsbijeenkomst in Oss. Daar ontvouwde hij voor eigen aanhang een plannetje van zijn partij om van de twee universiteiten die de provincie

Noord-Brabant telt er één te maken. Het liberale standpunt luidt dat het organisatorisch versmelten van Tilburg en Eindhoven een sterk wetenschappelijk bolwerk tot gevolg heeft, waaraan van buitenaf moeilijk valt te tornen'. Een op de toekomst gerichte provincie is aan zichzelf verplicht te vechten voor een sterke, eigen universiteit, zo hield Jellema zijn liberale gehoor voor. In samengaan van Tilburg met Nijmegen, op grond van de

gemeenschappelijke katholieke denominatie, ziet de W D op termijn geen enkel heil. Een verslaggever van de Brabant Pers voelde Jellema tijdens de pauze van de bijeenkomst in Oss nader aan de tand en wist de bestuurder de vertrouwelijke informatie te ontfrutselen dat een meerderheid van het zevenkoppige college van GS het met dit VVD-standpunt eens is. Slechts twee christendemocraten zou de conclusie te ver gaan dat het provinciale bestuur een fusie van Tilburg en Eindhoven krachtig moest stimuleren. In zijn journalistieke ijver noteerde de verslaggever de volgende dag dat GS had 'besloten' de twee onderwijsinstellingen zo snel mogelijk tot één Brabantse universiteit te laten samensmelten. Verbazing en verbijstering bij de ontbijtende universiteitsbestuurders. 'Als het vervolg op pagina 11

College komt met plan voor ontbureaucratisering

Veertig IMWP plaatsen op de tocht Het College van Bestuur van de KUB heeft netto 40 nwp-plaatsen aangeduid die voor opheffing in aanmerking komen. Met deze voorlopige aanslag staan de diensten nu voor een fase van intern overleg, formatieplanning en becijferen, om straks met harde of minder harde argumenten bij het college nog wat soelaas te vragen. Dat kan, want de centrale diensten moeten 'slechts'20plaatsen inleveren. De KUB moet in het kader van de SKGoperatie ontbureaucratiseren voor een bedrag van 1,2 miljoen gulden. Tel daarbij de effecten van eerdere bezuinigingen, dan zouden er vóór medio 1991 20 nwpplaatsen binnen de centrale diensten moeten verdwijnen. Het CvB heeft deze week aan de diensthoofden voorstellen gedaan die in de diverse dienstraden zullen worden besproken

en waarop het college voor 16 maart een reactie verwacht. Als je de voorlopige aanslagen in de voorstellen aan de centrale diensten optelt kom je uit op een veel hogere korting van bijna 40 nwp-plaatsen. Het CvB heeft als argumenten voor deze verhoging dat daardoor de onderhandelingsmarge met de diensthoofden groter wordt en dat er straks mogelijk ook een grotere korting wordt bereikt waardoor ruimte ontstaat voor nieuwe nwp-taken. Verder stelt het CvB dat in de aanslagen de functies die onderwijs en onderzoek ondersteunen zoveel mogelijk worden ontzien en dat bij het zoeken naar de nwp-kortingen het gebruik van de kaasschaafmethode is vermeden 'omdat in sommige nwp-units verhoging van doelmatigheid op evidente wijze mogelijk is en de onderscheiden nwp-taken in verschillende mate belangrijk zijn als ondersteuning van de primaire processen (onderwijs en onderzoek)'. Een rondje langs de diensthoofden is goed voor reacties die het midden houden tussen berusting en ontgoocheling, met hier en daar een spatje ingehouden woede. Bij de kleine diensten komt de korting relatief harder aan. Volgens dr M.D. van Hoorn krijgt Studium Generale een korting van 40 procent te verwerken en dat staat volgens hem vrijwel gelijk aan eliminatie van deze dienst. Daarmee v j l t een belangrijke aanvulling op het onderwijs weg. Van verschilende kanten wordt er juist op het KRIS: ook op de tocht

belang van die aanvulling gewezen, aldus Van Hoorn. 'We zitten al met een dermate klein bureautje van 2,5 formatieplaats. Als vervolg op pagina 10

De voiiedig geautomatiseerde en onbemande fabriek bestaat met Vindt prof T Kumpe MA, hoogleraar in de technische bedrijfsorganisatie Een vak met een toekomstvisie Hoeveel leden knjgt de nieuwe universiteitsraad? De bijgestelde structuurregeling ter discussie Het geloof van het volk Hoe christelijk waren de Middeleeuwen^ Een lezingencyclus aan de Theologische Faculteit 8 Dodelijk wapen, genezende straal de toepassingen van lasers lopen énormy:!te6r5. £m fiisuwe cyclus van Studtum Oenerate Studenten in Zuid-Korea protesterer? tegen de dictatuur m hun larid

Minister wil instroom van 120 letterenstudenten Ondanks regelmatig bilateraal overleg tussen ambtenaren in Den Haag en vertegenwoordigers van de KUB schrokken deze laatsten toen ze afgelopen week de ministriële concept-tekst van de beleidsafspraken lazen die straks moet dienen als basis voor behandeling in de Tweede Kamer. In deze ambtelijke tekst van de beleidsafspraak SKG tussen het ministerie van onderwijs en de KUB staat te lezen dat de letterenfaculteit op de peildatum van 1 december 1989 een instroom van 120 voltijdse studenten zal moeten hebben en dat aan de faculteit op die datum 400 voltijdse studenten zullen moeten studeren. In een antwoord stelt het College van Bestuur en de faculteit dat 350 ingeschreven studenten wel voldoende is. Op de instroom zet het CvB geen getal maar wel de belofte dat het die door ontwikkeling van nieuwe plannen wil vergroten. De concept-tekst bevat nog meer 'ijkpunten' waaraan zou moeten worden voldaan wil de faculteit volgens de minister ook na 1990 blijven bestaan. Zo mag het numeriek rendement van de propedeuse niet dalen onder de 70%, moet het numeriek rendement van de hele faculteit 10% boven het landelijk gemiddelde voor de overige faculteiten blijven en moet het aantal werkzoekende afgestudeerden 10% onder het landelijk gemiddelde blijven.

In de versie van de beleidsafspraak SKG die het college als reactie naar Den Haag stuurde geldt het principe van de nevenschikkendheid: 'waarbij aan geen van de ijkpunten op zichzelf beslissende betekenis wordt toegekend: zij worden in een gehele weging betrokken.' De KUB wil op de peildatum 350 studenten en belooft nieuwe plannen te ontwikkelen, waardoor ook op langere termijn instroommogelijkheden worden vergroot.' Het numeriek rendement van propedeuse en faculteit en het aantal afgestudeerden zonder werk zal - als het van het CvB afhangt - worden getoetst aan het landelijk gemiddelde. Deze week verwacht de KUB een antwoord van het ministerie op de Tilburgse reactie. Dan is er nog even de tijd om af te ronden voor het stuk naar de Tweede Kamer kan waar het eind maart wordt behandeld. Volgens Frans Teunissen, secretaris van de letterenfaculteit, is de tekst niet in overeenstemming met de uitkomsten van het bilateraal overleg in Den Haag. Van een instroom van 120 studenten was daar geen sprake. Teunissen: 'Een instroom van 120 studenten is gewoon niet leuk. Als het er 100 zijn dan valt daar nog naar te streven in een paar jaar tijd. De tijd is zo kort. Zij nemen 1 december 1989 als peildatum en het ultieme gesprek (over al dan niet opheffen vervolg op pagina 11

BRIEVEN

COLOFON MATSERTJES

feaKtionaj. Kardinaal Simonis De argumenten die de franciscanerpater W . Goddijn gebruikt voor zijn l<ritiek In de Univers van de zesde februari, op de re­ cente uitspraken van kardinaal A . J . Si­ monis, zijn niet allemaal even gegrond. Met name zijn bewering dat er In heel het Evangelie geen woord wordt gerept over seksualiteit en homoseksualiteit. Dit is niet juist. Als men het Evangelie leest, dan kan men niet anders dan tot de conclusie komen, dat Jezus Christus uitgaat van het mono­ game huwelijk, van één man en één vrouw, en de scheiding afwijst. Ook kan men constateren, dat Jezus Christus elke andere, buitenechtelijke relatie, hetzij he­ teroseksueel, hetzij homoseksueel, afwijst als iets wat indruist tegen de 'Wet en Pro­ feten', en dus tegen de Wil van God. Men kan dit alles nagaan aan de hand van de volgende passages uit het Evangelie: Matteüs5,17­18; 5,27­28; 5,31­32; 15,11­ 20; 19,1­12; Marcus 7,17­23; 10,1­12; Lu­ cas 16,16­18; 18,18­20; Johannes 8,1­11 en ook: Matteüs 11,20­24. Ten slotte ver­ wijs ik naar de brief van Sint­Paulus aan de christenen te Rome (Romeinen 1,24­ 32) en verder: Leviticus 18 vers 22; Judas vers 7 en Genesis 13; 18 en 19. Uit dit alles kan men opmaken, dat kardi­ naal Simonis in zijn uitspraken niet zozeer in eerste instantie de 'multiplicator' is van het kerkelijk leergezag in Rome, zoals Goddijn beweert, maar van het gezag van de H.Schrift. En het zijn de uitspraken van de H.Schrjft die voor het leergezag worden geïnterpreteerd en gezagvol ver­ kondigd. Dat uiteindelijk de bisschop van Rome, onze H.Vader en Paus, het laatste en on­ feilbare woord heeft, is een bepaling die door Christus Jezus Zélf is ingesteld. Men zie hiervoor: Matteüs 16,13­20; Johannes 21,15­18. Uit het tekstgedeelte van Mat­ teüs blijkt ook meteen de weg die Christus aanwijst die leidt naar het werke­ lijk geluk van de mens, waar ook kardi­ naal Simonis op doelde tijdens het Lande­ lijk Pastoraal Overleg. En deze weg wordt gevormd door de Wil van de Vader in de hemel te volbrengen in gehoorzaamheid aan de Plaatsbekleder van Christus op aardel Ik hoop dat bovenstaande mag bijdragen tot meer begrip, en langs die weg tot meereenheid. Thomas A. Ros student economie

Pijn De Droplul uit Den Haag heeft zijn zin. Hij lacht in zijn mollig vuistje. Hij heeft ver­ deeld en hoeft slechts nog te heersen. De CvB's zakken langzaam weg in het stin­ kend moeras. Het Haagse moeras van no nonsense. Men probeert, op eikaars schouders staande, het hoofd boven de zompige massa te houden. Een kwestie van overleven. Kwaliteit is van geen be­ lang. Zij die de ondernemer het beste in de aars liggen, gooien de hoogste ogen. Denken ze. Het virus is echter al in hun li­

Univers

chaam. Sterven is slechts een kwestie van tijd. Sociale waardigheden worden overboord gezet. Bij liefde en bezuinigingen is alles toegestaan. Juist binnen het bolwerk van psychologen blijken drs' dr's en profs (m/v) onmachtig ­ en/of onwillig een woord van troost te bieden, een gebaar te maken. PSF neemt de botte bijl van Haagse en KUBse regenten over. Men probeert de Dienst Onderzoeks­ ondersteuning der Psychologen een Pro­ gressieve klap van minstens vijf ton toe te brengen. Het ondenwijs loopt immers ge­ vaar. Akademisch onderwijs zónder on­ derzoek, dames, heren? Als leprozen lopen we nu door de wandel­ gangen. Wij, de 'geoormerkten'; het wis­ selgeld van een universiteit. Schichtig worden we nagekeken door MEDEwer­ kers en KOLLEGA­ambtenaren die den­ ken te overleven.

iHHm a t s e r t j e $ ■ ■ 'Matsertjes' kunnen enkel per ingevulde matserbon worden opgegeven bij de redaktie. Conta nt betalen. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,—. Tussen 30 en 60 woorden ƒ 10,—; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. GEZOCHT: Wie wil zich samen met mij (avondstudente) voorbereiden op het tentamen burgerlijk recht B, 15 juni a.s. liefst wonend tussen Tilburg en Waalwijk. Tel: 04167-75873. RUUD GULLIT: Ruud doet het mischien voor 20 miljoen in Milaan, wij doen het zeker voor ƒ 150,— in Tilburg. Drive-in discotheek HIGH SOCIETY. Voor al jullie feesten. Bel: 013-674986 (Carlo of Mare).

Kort leve de solidariteit!

GEZOCHT: Wij gaan naar TURKIJE, MAROKKO of de NOORDKAAP. Hiervoor zoeken we nog reisgenoten. Bel voor info: 053-313349/301450.

Slechts een enkele student­e toont oprechte belangstelling en medeleven en speelt ons een opbeurend woord toe.

EDUCENTER: Huiswerkbegeleiding. Leren is ook te leren ƒ 4.52 per uur. Bel voor info: 01623-13624.

Kanonnenvlees waren we. Stonden we als gekken op het Binnenhof te brullen. Rose ballonnetjes voor een prijsvraag. Als kleuters aan de hand van pa en ma C van B. Geen vieze woorden! Lamme armen van oversized spandoeken dragen. Kortstondig bekend van radio en T.V. K.U.T.

TE KOOP:

Kaj Surink Subfaculteit Psychologie

Een hobby die geld mag kosten Het artikel met bovenstaande titel (zie Univers nr. 21) handelt over iets, waar­ over enige jaren terug nog slechts ongelo­ vig gesproken werd in termen van: 'Het schijnt dat...' Maar nu mag het, want an­ no 1987 is het woord 'ethiek' inmiddels archaïsch verklaard en vervangen door het woord 'eigenbelang'. Ziedaar de ver­ schuiving der waarden. Studenten speculeren uit hobbyïsme op de beurs, zo leid ik uit het artikel af. Ze hebben een vereniging opgericht met de naam 'De studiebeurs', verdraaid leuk ge­ vonden overigens, en die vereniging wordt zoals alle studentenverenigingen op de KUB gesubsidieerd, mits ze maar netjes beloven het geld niet te beleggen. Wat is er mis? Alles is er mis, want het gaat echt te ver dat een gezelschap van 20 voornamelijk bedrijfseconomisch in­ gestelde studenten een verkapte zelfver­ rijkingsclub op mogen richten om vervol­ gens onder het mom van studie ('het le­ ren begrijpen van de werking van de beurs') hun hand op te houden bij de sub­ sidiecommissie. En nog onbegrijpelijker is het dat Heuvelmans hen die subsidie nog toekent ook, 'omdat er raakpunten met de studie zijn'. Aha, dacht ik bij het lezen van het artikel, de dijk is door! In een tijd van reorganisa­ tie en portemonnee­knijperij zet Heuvel­ mans dus kennelijk de sluizen open bij iedere studentenscheet die hem over de burelen komt toewaaien. 'Raakpunten met de studie' is het toverwoord dat het voor iedere studerende hobbyist dus mo­ gelijk maakt om subsidie te vangen. Im­ mers, aan elke hobby is een dermate lan­ ge punt te zuigen dat ze de studie wel

Marktonderzoek-boeken: Churchill: Marketing research/ 50,—(nieuw/ 80,—) en v.d. Zwan: Grondsl. en technieken v.d. marktanalyse / 125,— (nieuw / 158,—) beide boeken z.g.a.n. Inl: Michiel Vaessen. Tel: 631718. FEESTEN: De ideale ruimte voor afstudeerfeesten en andere partijen! * Zeer gunstige prijzen. De Tongerlose Hoeve (Olof), Reitse Hoevenstraat 129, 5042 ED Tilburg, 013-672136/ 672436. THEATER: De Werkgroep Universiteitstheater Tilburg (W.U.T.) zoekt voor een nieuwe productie nog enkele acteurs/actrices met ervaring en/of talent. Bellen: Susan 432062; Ingrid: 360048. VERHUIZEN: Busje nodig? Te huur Suzuki Carry met chauffeuse voor / 25,— Ie uur, plus 40 cent per km, gerekend vanaf verhuuradres. Voor meer info. bel naar José, tel. 013-702149. FOREL!: Van harte gefeliciteerd met de voortreffelijke puzzeloplossing. We zijn blij jullie als vrienden te mogen zien. Ga zo door. De merel.

raakt: Chronisch cafébezoek kan vertaald worden in het sociologische 'participerend onderzoek naar alcoholmisbruik', zoals het aanschaffen van een complete set SM-artikelen verdedigd kan worden met 'de psychologie van de zelfkastijding'. Voor iedere verslaving kan dus blijkbaar een X bedrag worden afgehaald bij de subsidiecommissie van de KUB. Donkhorst, lid van de speculantenclub erkent de verslavende werking van gokspelletjes als Beursplein 5 zelf, en onderstreept hiermee zijn kennelijk al niet meer zo geringe kennis omtrent de beurs. Maar ja, een hobby mag geld kosten, en zolang je dat geld bij de KUB kan halen, zou je gek zijn als je het niet deed. En voor de historici onder ons: De Economische Hogeschool is terug! Leer speculeren bij de KUB, maak van je studie een gokje! Misschien de wervingsslogan voor het jaar 1987? Ronald Jas.

27 februari 1987

De Voedselpakketten van de EG

De hilarische winlervoedselhulp van de FG voor bevroren Nederland: de pakketten werden zelfs nooit gemaakt. De ellebogen in de VVD, oftewel: dansen op het lijk van Rudolf de Korte. Interview: Alexandre graaf De Marenches. ex-chef van de Franse Geheime Dienst. Sinoloog Edward Vermeer: de 800 machtigste Chinezen, en de kunst van het China-watchen. Op de snijzaal: wat gebeurt met de ter beschikking van de wetenschap gestelde lichamen?

Kunst voor de massa

Museum-directeur Rudi Fuchs over kunst, en de rijen voor het museum. In de bijlage: voorheen een succesartikel, thans onverkoopbaar: HET BUURTHUIS. Wal gebeurt er en moet hel blijven?

Wie ergens voor Staat, leest Vry Nederland. THEATER: De Werkgroep Universiteitstheater Tilburg (W.U.T.) zoekt voor een nieuwe productie nog enkele acteurs/actrices met ervaring en/of talent. Bellen: Susan 432062; Ingrid: 360048.

univers

tilburgs universiteitsblad (voorheen tilburgs hogeschoolblad) redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela van schendel (assistente) medewerkers toine asselbergs, hugo backs, ben beljaars, hans de brouwer, claartje van der grinten, rené van hooren, michel knapen, frank soonieus, gerard rutten, astrid tates, yvonne ton, nanny timmers, lil wagennnakers columnisten dr a.j w boelhouwer, c m van diek dr p f.m kop, prof dr j a stalpers samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter) dr. h. van erp, m ackermans (adviseur), drs th schouw, h van kleef, drs c p m broekhof officiële mededelingen afd pers en voorlichting cartoonist ad van haandel advertenties angela van schendel kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor univers) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer 81 en 83 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings universiteitsblad, utrechts universiteitsblad, delta (delft), cursor (eindhoven), tut-nieuws (twente), observant (maastricht) uk (groningen) en ku-nieuws (nijmegen) druk _ drukkerij em de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor niet-universiteitsleden f 15,— per jaargang

UNIVERSITEITSRAAD

Nieuw bestuurs- en kiesreglement ter discussie De invoering van de Wet op het Wetenschappelijk Onderwijs (WWO) per 1 september vorig jaar heeft er niet alleen toe geleid dat de Tilburgse Hogeschool werd omgedoopt tot Katholieke Universiteit Brabant en dat de (sub)faculteiten werden hergegroepeerd tot vijf faculteiten. De nieuwe WWO noopte de KUB tot het ontwerpen van een nieuwe structuurregeling, die de WWO moet vertalen naar een regime dat aansluit bij de katholieke signatuur en de daaruit ontspruitende beslissingsstructuur. Deze bijgestelde Structuurregeling is op 1 februari 1987 in werking getreden. Artikel 105 van die regeling stelt dat de universiteitsraad binnen een half jaar na de inwerkingtreding ervan een nieuw Bestuursreglement en een nieuw Kiesreglement dient vast te stellen. Over deze twee reglementen buigt de universiteitsraad zich donderdag deze week. Echt vuurwerk zal dit niet geven, al staan er fundamentele zaken ter discussie. Bijvoorbeeld: moet de universiteitsraad voortaan 3 keer 6, 3 keer 7 of 3 keer 8 leden per geleding tellen? De komende verkiezingen aan de KUB van leden voor universiteitsraad en faculteitsraden zullen plaatsvinden onder het regime van het nieuwe Bestuurs- en Kiesreglement. Ten opzichte van de vorige verkiezingen zijn er enkele veranderingen opgetreden. Een mededeling van het Stembureau toont concreet aan wat er zoal verandert. * De subfaculteiten als kieseenheid komen te vervallen. Er wordt voortaan gewerkt met de vijf faculteiten als kieseenheid. Dit zijn de economische faculteit, de faculteit der sociale wetenschappen, de rechtenfaculteit, de faculteit der wijsbegeerte en de letterenfaculteit. Voorheen vormden diverse studierichtingen als sub-

faculteit kieseenheden. Dat is nu van de baan waardoor men wordt geacht te stemmen binnen de faculteit waarbinnen de studierichting is ondergebracht. * Voor de universiteitsraad is het voor het wetenschappelijk personeel en de studenten niet meer van belang van welke faculteit zij afkomstig zijn. In de oude regeling moesten de fracties van alle faculteiten vertegenwoordigers opnemen. Dit betekent dat er nu geen sprake meer is van gelijkwaardige vertegenwoordiging van de faculteiten in de universiteitsraad, maar dat de raad het principe hanteert van evenredige vertegenwoordiging. Dit schept de theoretische mogelijkheid dat een fractie, of nog verder doorgevoerd: de hele raad, uit leden van dezelfde faculteit bestaat. In verband met de evenredige vertegenwoordiging is zowel bij de universiteitsraad als bij de faculteitsraden de zogenaamde kwaliteitszetel afgeschaft. Dit houdt in dat het nu niet meer verplicht is dat in de raden een bepaald aantal wetenschappelijk personeelsleden vertegenwoordigd is dat in vaste dienst is. In principe kan de w.p.-geleding volledig bestaan uit leden die in tijdelijke dienst zijn. | * Studenten die ingeschreven zijn voor de

tweede faseopleiding tot leraar economie bij de economische faculteit, voor een opleiding tot leraar maatschappijleer bij de faculteit der sociale wetenschappen hebben bij de betreffende faculteit kiesrecht in de geleding der studenten. * Assistenten In Opleiding (AIO) hebben binnen de faculteit waarbinnen zij werkzaam zijn kiesrecht in de geleding van het wetenschappelijk personeel * Personeel dat niet in dienst is van de KUB heeft geen kiesrecht, behalve personen die in dienst zijn van de Stichting voor Zuiver Wetenschappelijk Onderzoek (ZWO), of een daarmee vergelijkbare door de minister aangewezen organisatie. Zij moeten dan tenminste een jaar binnen de universiteit werken en het actief en passief kiesrecht bezitten. Passief kiesrecht (de kandidaatstelling voor een raad) krijgt men alleen als er toestemming is van de werkgever. * Beroepsprocedures worden voortaan niet meer ingesteld bij de Universitaire Kiesraad in Den Haag maar bij het College van Beroep voor het Wetenschappelijk Onderwijs in Den Haag.

vindt zes leden per geleding voidoenae. Stijn Schoonderwoerd van de Progressieve Studenten Fractie (PSF) noemt dit een 'zeer heikel' punt. Zijn fractie wil vasthouden aan het huidige aantal van 24 gekozen leden. Schoonderwoerd: 'Wij zijn mordicus tegen iedere verlaging van het aantal raadsleden want dat betekent dat het functioneren van de fracties uitermate wordt bemoeilijkt.' Vooral de kleine fracties zullen hier moeite mee krijgen, stelt hij. 'Minder raadsleden is slecht voor de democratie', aldus de PSFwoordvoerder. De fractie Onafhankelijk Appèl heeft inmiddels een motie ingeleverd waarin gepleit wordt voor zeven p)ersonen per geleding, dus totaal 21 gekozen raadsleden. vervolg op pag. 5

MORDICUS TEGEN Naar verwachting zullen bovenstaande punten geen problemen opleveren tijdens de behandeling van de nieuwe reglementen in de universiteitsraad. Een ander punt dat door het College van Bestuur ter verandering wordt voorgesteld kan wel op verzet rekenen tijdens de behandeling. Het betreft het voorstel om het aantal raadsleden van de universiteitsraad terug te brengen van het huidige aantal van 24 naar 18, beide getallen exclusief de buitenuniversitaire leden (bullen). Het college

Capaciteitsproblemen bij economie en econometrie Uit de laatste cijfers van het Centraal Bureau Aanmelding en Plaatsing (CBAP) blijkt dat de KUB een forse toename van het aantal inschrijvingen voor economie en econometrie kan verwachten. Landelijk gezien is de toename voor economie en rechtsgeleerdheid zó groot dat er waarschijnlijk capaciteitsproblemen zullen ontstaan. Voor de KUB dreigen zulke problemen voor de economische faculteit en de subfaculteit econometrie. De Rijksuniversiteit Leiden en de Rijksuniversiteit Utrecht zullen de minister verzoeken een plaatsingscommissie in te stellen voor rechtsgeleerdheid en de Erasmus Universiteit van Rotterdam een voor economie. Deze commissies moeten gaan bekijken hoeveel eerstejaars aan welke universiteit kunnen gaan studeren in '87-'88. De Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten moet bij minister Deetman adviseren over de maximale capaciteit van iedere universiteit. Het CvB van de KUB heeft inmiddels voorgesteld dit voor de economische faculteit op 750 en voor de juridische faculteit op 500 te stellen. De juristen zijn hier al mee accoord gegaan, de faculteitsraad van de economen moet nog beslissen. Het College wijst er op dat deze cijfers slechts als indicatie dienen voor het maximaal aantal op te nemen studenten. Rekening houdende met de 'overflow' van geneeskunde, diergeneeskunde en met name bedrijfskunde (een aantal studenten die voor deze studierichtingen niet geUnivers

plaatst worden, gaat naar verwachting iets anders studeren) worden voor de KUB 642 eerstejaars economie-studenten verwacht, voor econometrie 163, rechtsgeleerdheid 339, wijsbegeerte 10, taal en literatuurwetenschappen 77, sociologie 102 en voor psychologie 151 eerstejaars. Voor de KUB is het van belang zoveel mogelijk studenten binnen te halen want een deel van de financiering is hiervan afhankelijk. Deze cijfers moeten wel met de nodige voorzichtigheid worden behandeld, het zijn tenslotte ramingen. De commissie Capaciteitsproblematiek (een commissie van de VSNU) heeft een voorlopige berekening gemaakt hoeveel eerstejaars economie en rechten studenten aan welke universiteit zullen worden toegewezen. Daaruit blijkt dat de KUB né de landelijke verdeling 796 economie studenten (dit ligt nog boven de maximale capaciteit van 750 die door het CvB wordt voorgesteld) en 365 eerstejaars rechten studenten krijgt. De Commissie Planning en Begroting wijst" er in een brief aan de universiteitsraad op dat er collegezaalproblemen en

problemen bij de begeleiding van studenten in de doctoraalfase kunnen ontstaan bij met name de economische faculteit. De commissie schrijft dart ook dat zij slechts onder voorbehoud een positief advies kan geven over de vaststelling van de maximale capaciteit. Prof. dr. P. Verheyen, decaan van de economische faculteit ziet het allemaal niet zo somber. Volgens hem is 'de capaciteit grofweg voldoende'. Hij erkent wel dat vooral de grote aantallen bedrijfseconomen voor problemen zorgen, maar als die niet opgelost zouden kunnen worden 'zou de capaciteit niet op 750 zijn gesteld'. Opvallend is dat volgens de raming van het CBAP de subfaculteit econometrie 163 eerstejaars te verwerken krijgt, d.i. 63 procent meer dan dit jaar. Prof. dr. A. Schrijver, lid van de subfaculteitsraad zegt dat de zorg hierover zeker leeft. 'Het is de vraag of we zo'n grote groep wel fatsoenlijk kunnen onderwijzen. Concreet probleem is bijvoorbeeld de beperkte zaalruimte en het wiskunde- en statistiekonderwijs in het eerstejaar wat tot nu toe aan groepen van zo'n 25 mensen werd gegeven,' aldus Schrijver. De universiteitsraad zal 26 februari de maximale capaciteit van economie en rechten vaststellen. Ook zal zij zich beraden over het voorstel van het CvB accoord te gaan met vrije instroom voor de overige studierichtingen van de KUB. R.V.H.

Medio april zijn er weer verkiezingen

Procedure verkiezingen '87 Medio april zullen studenten en medewerkers van de KUB de stembiljetten ontvangen voor de verkiezingen van de universiteitsraad en de faculteitsraden. Alle geledingen zullen dan opnieuw gekozen worden. Vóór 8 mei moeten de stembiljetten in de stembus'gedeponeerd worden. De aanvragen voor verbetering van het Kiesregister liggen tot en met 2 maart ter inzage in het Voorlichtingscentrum in gebouw B. De termijn waarop de verzoeken ingediend konden worden is inmiddels verstreken. Tot en met 2 maart kan eenieder de verzoeken tot verbetering schriftelijk tegenspreken. Op 5 maart, tegen het eind van de middag, zal het Stembureau beslissen over de voorgestane veranderingen. De besluiten worden ter inzage gelegd in het Voorlichtingscentrum. Tot 12 maart is beroep tegen de beslissingen mogelijk bij het College van Beroep voor het Wetenschappelijk Onderwijs. Op 16 en 17 maart kan men overdag in kamer B 1115 terecht om zich kandidaat te stellen. Formulieren daarvoor zijn vanaf 25 februari verkrijgbaar in het Voorlichtingscentrum in gebouw B. Avondstudenten kunnen op 16 en 17 maart de formulieren 's avonds bij de balie van gebouw B inleveren. G.R. 27 februari 1987

Nieuw probleem bij L erarenopleiding De kans is niet denkbeeldig dat het aantal aanmeldingen voor de lerarenopleiding Nieuwe Stijl - die in september van dit jaar van start gaat - zeer gering zal zijn. Dat stelt een medewerker van het Samenwerkingsorgaan voor de Lerarenopleiding (SOLO) tegenover het Groningse universiteitsblad, UK. De nieuwe lerarenopleiding bestaat uit een pre-doctoraalgedeelte van twee maanden en een postdoctoraal deel van een jaar. Op het ogenblik is een interimregeling van kracht. Volgens die regeling kunnen studenten die voor 1 september van dit jaar afstuderen in vier maanden hun lesbevoegdheid halen. Iedereen die vanaf die datum in aanmerking komt voor toelating tot het postdoctorale gedeelte van de lerarenopleiding nieuwe stijl, kan zijn lesbevoegdheid dus ook op een andere, veel minder tijdrovende en dus goedkopere manier halen. Bij het SOLO sluit men echter niet uit dat veel studenten toch de voorkeur zullen geven aan de nieuwe opleiding, omdat die kwalitatief en kwantitatief veel beter wordt dan de oude. Als de aanmelding voor 1 september inderdaad tegenvalt, wordt overwogen per 1 januari 1988 een tweede inschrijving te houden. L.H./UP

Geen bijstand voor studenten, tenzij weggelopen Studenten waarvan de ouders weigeren bij te dragen in de studiekosten komen niet in aanmerking voor een bijstandsuitkering, tenzij ze van huis zijn weggelopen. Minister L. De Graaf (sociale zaken en werkgelegenheid) heeft dit onlangs aan de Tweede Kamer laten weten. Hij reageerde daarmee op het standpunt van de Amsterdamse sociale dienst, dat in deze gevallen wel bijstand verleend zou kunnen worden. De GSD uit de hoofdstad zit er naast, zo vindt De Graaf. Voor meerderjarige studenten biedt de studiefinanciering zelf al een oplossing via een beroep op de hardheidsclausule, op grond waarvan de centrale directie studiefinanciering bepaalt of er, ondanks de weigerachtigheid van de ouders, toch een beurs kan worden betaald. Voor minderjarige studenten bevestigt De Graaf het eerdere standpunt van minister drs. W . J . Deetman, dat zij aangewezen zijn op een gang naar de rechter via de Raad voor de kinderbescherming. Problemen met ouders die niet willen betalen doen zich vooral voor als de ouders gescheiden zijn, en dan is

ge tentamens. Ze doen er goed aan studenten te vragen om zich te legitimeren, tentamenbriefjes niet blanco te ondertekenen, of het origineel mee te geven aan studenten.' Ook bij schriftelijke tentamens zouden docenten actiever moeten surveilleren. 'Dat is afhankelijk van de omvang van de tentamengroep. Hoe kleiner de groep, hoe groter de betrokkenheid van de surveillant', vindt Lebbink. 'Om spieken tegen te gaan kennen we alleen het systeem van één of twee collegebankjes tussen de kandidaten open te laten. Dat is verschillend per faculteit.' N.T.

Studenten voor studenten Tot grote opluchting van de organisatoren trok het KUB-feest in de Schouwburg vorige week woensdag veel belangstellenden. 1800 Studenten om precies te zijn. Voor de initiatiefnemers was deze avond een 'enorme gok'. Het was voor het eerst dat studentenverenigingen en mentoraten van bijna alle faculteiten samen zo'n grootschalige onderneming op touw hebben gezet. Volgens Angeli Poulssen van de Letterenvereniging Kontekst broeide er onder de studenten van de Tilburgse universiteit al langer de wens om naast de officiële Diesviering eens een eigen feestje te bouwen zonder steun en bemoeienis van docenten en bestuurders. Volgens de organisatoren is men in die opzet geslaagd. Ondanks de bescheiden entreeprijs één piek per persoon - houdt men geld over. Dat zal wellicht ten goede komen aan de Tilburgse Introduktie Kommissie, of anders aan de financiering van een volgende gezamenlijke onderneming. Bij de foto: de feestgangers konden zich bij de ingang van de Studiozaal gratis laten schminken. dat de aangewezen weg, aldus De Graaf, die geen uitzonderingen wil toestaan op het beginsel dat studeren met behoud van uitkering niet mogelijk is. In de brief aan de kamer schetst De Graaf echter een enigszins ridicule uitweg voor de gerezen problemen. Minderjarige studenten, die van huis zijn weggelopen komen soms wel in aanmerking voor bijstand, dit op grond van de zogeheten 'wegloopcirculaire' uit 1983. Ook de directe studiekosten, zoals boeken en leermiddelen, mogen dan ineens uit de bijstand worden bekostigd. B.B./UP

Fraude met collegekaarten KUB valt mee Vorige week verschenen in de Nederlandse dagbladen verontrustende berichten over fraude met collegekaarten op universiteiten. Op de KUB hebben de afgelopen drie jaar zes studenten gesjoemeld, aldus de berichten. De zaak kwam aan het licht naar aanleiding van antwoorden van minister Deetman van Onderwijs en Wetenschappen op vragen van Tweede Kamerlid Meindert Leerling (RPF). Leerling maakte zich zorgen over de frau-

Geppaart

Ieder intelligente tweevoeter mag grondwettelijJc een nietszeggende visie hebben op alles wat los en vast zit. Vermits men niet té veel krenkt of discrimineert ftenzij men Simonis heet en beweert namens een bovenwettelijke macht te sprekenj. Dus waarom zou een decaan dan met qualitate qua in staat geacht moeten worden een oordeel te vellen over iets waarvan hij nauwelijks op de hoogte is? Univers

Studiedag bij het afscheid van prof. Stalpers

degevoeligheid van de vorig jaar ingevoerde nieuwe collegekaart zonder pasfoto. Als gevolg van deregulering mogen universiteiten voortaan zelf het model vaststellen. 'De zaak is te veel opgeblazen', aldus A. Lebbink, hoofd afdeling Studentenadministratie. 'Op de KUB hebben er geen studenten gefraudeerd met collegekaarten zelf. Het betrof verschillende zaken, gespreid over drie jaar, waaronder misbruik van collegekaarten bij tentamens. Dat is heel iets anders dan waar Leerling op doelde. Alleen de Universiteiten van Amsterdam (UvA) en van Twente maken gebruik van het nieuwe model collegekaart, zonder pasfoto. Wij willen een pasfoto op de kaart, ook in de toekomst.' Overigens meldde Deetman geen fraudegevallen uit Amsterdam, wel één uit Twente én de zes uit Tilburg, maar die gevallen speelden zich volgens Lebbink voor het huidige collegejaar af. Lebbink wil niet zeggen hoe de Tilburgse studenten misbruik maakten van hun collegekaarten. 'Docenten en surveillanten moeten studenten controleren op hun legitimatie bij het tekenen van de presentielijst bij de tentamens', zegt Lebbink. 'De mate van controle verschilt per faculteit. In de praktijk blijkt dat er weinig wordt gecontroleerd. Dat is een slechte zaak. Ik heb een richtlijn geschreven voor docenten hoe ze moeten handelen bij mondelin-

Wat zal er gebeuren met de kwaliteit van het bestaan nu de overheid de verzorgende taken meer en meer afstoot? Hoe moet het gat dat door deze ontwikkelingen ontstaat opgevuld worden? Naar aanleiding van hpt komende afscheid van prof.dr. J.A. Stalpers wordt rond dit thema 6 maart a.s. het symposium 'Minder Staat - Meer Welzijn?' gehouden. De verzorgingsstaat, opgebouwd sinds de tweede wereldoorlog, bereikte in de jaren zestig zijn hoogtepunt. Op steeds meer terreinen van het maatschappelijk leven had de overheid taken naar zich toe getrokken, taken die zij nu weer afstoot, simpelweg omdat het geld op is. De overheid had zijn financiële middelen ver overschat. Deze ontwikkeling de overheveling van taken van de overheid naar het particulier initiatief, vraagt om doordachte, evenwichtige beslissingen. De verzorging bracht namelijk ook onverschilligheid met zich mee: verantwoordelijkheden werden de burgers afgenomen, maar zij lieten zich deze ook graag afnemen. Op dit moment is de belangrijkste vraag dus hoe datgene dat afgebroken wordt aan de andere kant weer opgebouwd moet worden. De kwaliteit van het bestaan mag er immers niet op achteruit gaan. Prof.dr. C.M.J. Schuijt van de Rijksuniversiteit Leiden geeft in een lezing zijn visie op deze vraag. Na deze voordracht volgen nog vier lezingen met als sub-thema's: De sociale zekerheid (prof.dr. J . A . M . Bergman, KUB), Welzijn, Zorg en Maatschappelijke dienstverlening (prof.dr. P. Schnabel, Nederlands Centrum Geestelijke Volksgezondheid). De restauratie van het gezin (Prof.dr. W.A. Dumon, Katholieke Universiteit Leuven) en de toekomst van de kunst, het afscheidscollege van prof.dr. J.A. Stalpers. j g Symposium Minder Staat - l\^eer Welzijn 6 maart 1987. KUB. Inlictitingen: Subfaculteit Sociaal-Culturele Wetenschappen 013-662454.

Een gegeven paard moet je niet in de bek kijken. Zó moet het gehinnik van Geppaart, waarmee hij over enkele ondersteunende diensten galoppeert, worden opgevat. Laat ons dankbaar zijn dat er iemand nog ongenuanceerd zijn mond durjit open te trekken ook al draagt hetgeen de belastingkundige te berde brengt het predicaaf; 'zo dom als het paard van Christus'. En dat was nog een ezel.' Het era van afgewogen oordelen, gedachten beteugelen, onverwerkte emoties intomen, argumenten pro en contra de revue laten passeren, is voorbij. Ook 't beste paard van de juridische stal heeft dat begrepen. Nieuwe zakelijkheid met stemmingmakende allure. Helaas zijn dergelijke onzinnige meningen niet aftrekbaar van de belastingen. Immers, ze vormen een niet geringe aanslag op iemands incasseringsvermogen.

27 februari 1987

TECHNOLOGIE

De fabriek van de toekomst bestaat niet altijd dingen mis, dus onbemand is zo'n fabriek nooit', aldus Kumpe. Kumpe toont zich een voorstander van de integrale benadering. De fabriek van de toekomst dient niet alleen rekening te houden met de technische kant: het produktieproces en de daaraan verbonden technologieën. De sociale kant is even belangrijk. 'Je moet het technisch en het sociaal ontwerp in samenhang ontwikkelen. Als dit niet gebeurt is het onmogelijk om aan de steeds grotere complexiteit van ondernemingen het hoofd te bieden'.

In een boeiend betoog schetste hij de ontwikl<elingen van de grote fabrieken zoals we die sinds Ford kennen tot de huidige produktietechnieken. Zonder zich te veel te laten leiden door science-fictionachtige bespiegelingen trachtte hij daarbij tevens aan te geven hoe de fabriek er in de toekomst uit kan gaan zien. Tot aan de jaren '60 veranderden de produktietechnieken niet wezenlijk. De fabrieken waren opgezet om een maximale efficiency te behalen, met andere woorden produceren in zo groot mogelijke hoeveelheden om de kostprijs te drukken r De prijs van een produkt was namelijk het enige waar de consument naar keek. In het begin van de jaren '60 bleek de prijs niet meer het enige concurrentiewapen. De consument ging steeds meer letten op de kwaliteit van het produkt. Aan het eind van de jaren '70 treedt een nieuwe verandering op. 'Naast prijs en kwaliteit let men erg op het uiterlijk, men wordt mode- en trendgevoeliger. De consument gaat kijken naar de aanwezige eigenschappen in een produkt, denk maar aan foefjes als afstandsbediening, programmeringsmogelijkheden of de aanwezigheid van Dolby C in plaats van Dolby B ruisonderdrukking in een cassettedeck', aldus Kumpe. In deze situatie bevinden wij ons nu. De markteisen zijn veranderd en de industrieën moeten tegelijkertijd concurreren op prijs, kwaliteit en uiteriijk waarbij zij een breed assortiment aan up-to-date prodükten moeten leveren. Efficiency is niet meer de enige bepalende factor; het nieuwe toverwoord heet flexibiliteit.

DIVERSITEIT De oude fabrieken georganiseerd volgens de principes van F.W. Taylor bleken niet in staat een groot aantal wisselende prodükten binnen een bepaalde termijn op de markt te brengen. Vooral aan de kwaliteitseisen konden deze fabrieken niet voldoen. Kumpe hierover: 'de ver doorgevoerde arbeidsindeling leidt op den duur tot demotivatie en ook het tempojagen in de fabriek is niet bevorderlijk voor de kwaliteit'. De fabrieken worden door de diversiteit in de vraag gedwongen steeds meer verschillende typen te produceren. Dit leidt tot de omschakeling van massaproduktie naar öafc/jgewijze produktie. Batchgewijze produktie is het produceren in grote series. Al die verschillende prodükten hebb,en ook weer een groot aantal verschillende onderdelen nodig. Lange doorlooptijden en grote voorraden zijn het gevolg. 'Het is niet ongebruikelijk dat het enkele maanden duurt voordat een pro' dukt met een bewerkingstijd van enige uren, de gehele produktie-gang doorlopen heeft en wordt afgeleverd', stelt Kumpe. De consument blijft echter voortdurend naar die prodükten vragen, zodat de producent om aan de marktvraag te voldoen gigantische voorraden aan moet houden. Kumpe stelt ironisch vast dat 'in het vak dergelijke fabrieken pakhuizen worden genoemd al dient gezegd dat er nu veel minder zijn dan vroeger. We moeten ook onze ogen niet sluiten voor de aanpak van Taylor. De successen die we hebben behaald waren fenomenaal maar de huidige situatie vereist een andere aanpak'. Om te voorkomen dat de gigantische voorraadvorming desastreuze gevolgen krijgt zullen andere produktiemethoden Univers

CONCURRENT

De fabriek van de toekomst bestaat niet. Je kunt dan ook beter spreken van excellente fabrieken of van fabrieken met een toekomst dan van een fabriek van de toekomst. Tot die conclusie kwam prof. T. Kumpe MA in zijn intreerede als buitengewoon hoogleraar in de Technische Bedrijfsorganisatie op vrijdag 20 februari aan de KUB. noodzakelijk zijn. De verschillende typen moeten in veel kleinere series dan voorheen worden gemaakt. Korte dooriooptijden en lage voorraden zijn dan het resultaat. Deze vorm van produceren duidt Kumpe aan met de term continue stroomproduktie. Hij benadrukt dat niet het werktempo van de mensen of de bezettingsgraad van de machines bepalend is voor het slagen van deze operatie maar de snelheid waarmee de goederen door de fabriek stromen. Het blijkt echter praktisch bijzonder lastig om produktiesystemen te ontwerpen die én efficiënt en flexibel zijn én kwaliteit bieden. Er is dan ook geen specifieke blauwdruk te geven voor een fabriek van de toekomst met een optimaal produktiesysteem. Deze produktiesystemen verschillen per categorie. Een belangrijke categorie vormt de componentenindustrie. 'Europa zit in een fundamenteel andere positie dan vijf jaar geleden. We weten beter dan vroeger hoe we met technologie om moeten gaan en welke keuzes beslissend zijn. In de produktietechnologie spelen zich de echte revoluties af. De zwaarste concurrentiestrijd speelt zich af rond de nieuwe materialen zoals industriële keramiek of de glasvezelkabel', zegt Kumpe. De rol van de automatisering is uitermate belangrijk. Computers zijn meer dan controlesystemen alleen en het is bijna onmogelijk om tegenwoordig te produceren

zonder dat er computers aan te pas komen. In de toekomst zal de rol van de computer nog groter worden al behoort de volledig geautomatiseerde en onbemande fabriek volgens Kumpe niet tot de mogelijkheden. 'Een fabriek waarbij vrachtwagens de goederen aanvoeren en waar vervolgens de eindprodukten aan de andere kant weer worden ingeladen is niet realistisch. Er zijn namelijk altijd mensen nodig voor het onderhoud. Er gaan vervolg van pag. 3

Kleinere faculteitsraden Ook doet het college voorstellen over de omvang van de faculteitsraden. Economie, sociale wetenschappen en rechten zouden ieder 14 raadsleden toegekend krijgen, terwijl wijsbegeerte en letteren het met ieder tien raadsleden moeten doen. Letteren heeft laten weten dat men liever op de oude voet, dus met 14 raadsleden, doorgaat. 'Wij hebben er liever 14', zegt Frans Teu nissen van de letterenfaculteit. Dit om 'practischbestuuriijke redenen'. Alle werkeenheden zijn dan vertegenwoordigd maar dat zou ook bij een aantal van 10 kunnen, meent hij. 'Principieel kan ik me voorstellen dat men het anders wil', aldus Teunissen. De Commissie Ad Hoc Invoering WWO, ingesteld door de universiteitsraad van de

Praten over produktietechnologie en fabrieken van de toekomst is onmogelijk zonder de rol van Japan te belichten. Japan vormt de grootste concurrent van Europa en vaak wordt gerefereerd aan de grote voorsprong die zij met name op het gebied van de produktietechnologie zou hebben. Kumpe is wat gematigd hierover: 'Ik zeg niet dat we in Europa een grote achterstand hebben al denk ik wel dat er weinig industrieën in het Westen zijn die een voorsprong hebben'. Toch ziet hij de toekomst vol vertrouwen tegemoet. De diversiteit van de Europese markt is haar sterkste punt. Hij stelt dat er geen markt in de wereld in staat is een zo grote verscheidenheid aan prodükten voort te brengen en te verkopen als de Europese markt. 'Wij produceren goedkope huiswijn, maar ook dure champagne, we hebben dure exclusieve kleding van Dior maar ook mode van C&A en zo zijn er nog talloze voorbeelden te noemen'. Praten over Japan doet Kumpe niet graag. 'Ze zijn anders, dat weten we. Zij kunnen ontzettend effectief samenwerken, wij daarentegen zijn veel creatiever. Als we uitgaan van onze sterke punten kunnen we de toekomst met vertrouwen tegemoet zien'. Een essentiële voorwaarde voor een verbeterde concurrentiepositie is wel het scheppen van gelijkwaardige condities. Zolang deze condities nog niet bestaan wijst Kumpe protectionisme niet af als oplossing al is hij er geen uitgesproken voorstander van. 'Ik ben vóór vrijhandel maar wel onder gelijkwaardige condities. Protectionisme zie ik niet als de oplossing maar ik wijs het ook niet af zolang de handelsbetrekkingen met het Verre Oosten nog een te eenzijdig karakter hebben'. Frank Soonieus KUB, heeft in zijn advies aan de raad kanttekeningen geplaatst bij het Bestuursreglement en het Kiesreglement, mede aan de hand van de modellen voor het Bestuursreglement en de adviezen van de Commissie Begeleiding Invoering W W O . De, vaak verdeelde, adviezen hebben onder meer betrekking op de taakverdeling in het College van Bestuur, al dan niet openbare vergaderingen van de universiteitsraad, etcetera tot en met een advies over de nummering van de artikelen. Met de invoering van de nieuwe regelingen berust het bestuur van de universiteit niet meer in beginsel bij de universiteitsraad maar bij het College van Bestuur. Dit betekent dat het College op het 'open terrein', dus waar de regelingen niet expliciet in voorzien, het bevoegd gezag wordt, terwijl die bevoegdheid tot nu tot bij de universiteitsraad lag. G.R. 27 februari 1987

GLASNOST

'Veranderingen in de Sovjet Unie zijn ai veel langer aan de gang' 'De nieuwe geluiden die we uit de Sovjet Unie horen zijn over het algemeen niets bijzonders. Diegenen die de ontwikkelingen volgen weten dat er al een paar jaar iets aan de hand is. Al vóór Gorbatsjov aan de macht was zijn er nieuwe experimenten gestart die de economie uit het slop moeten halen. Die experimenten zijn onder Gorbatsjov wat versneld en meer geconcretiseerd. Daarnaast heeft hij het initiatief genomen tot een actiever buitenlands beleid op het gebied van wapenbeheersing en "ontwapening'. 'Wat wèl nieuw is, is dat hij het maatschappelijk en economisch leven radikaal wil reorganiseren. Er vindt als het ware een escalatie van de drang naar vernieuwing plaats. Op economisch gebied zijn er veel bottlenecks in de Sovjet Unie die de economie doen stagneren. Een van de meest zwakke punten is dat er geen adekwate infrastructuur is. Daarnaast is er een tekort aan investeringsmiddelen en is de economie overdreven centralistisch en bureaucratisch georganiseerd'.

Prof .dr. O. Kuschpèta is afkomstig uit de Oekraïne. Van 1950 tot 1956 studeerde hij algemene economie aan de Katholieke Hogeschool Tilburg. Zijn belangstelling ging daarbij in het bijzonder uit naar OostEuropese vraagstukken. Daarna werd hij directeur van een stichting voor katholieke vluchtelingenzorg. In 1963 werd hij docent aan de KHT in de Sovjetologie en promoveerde op een studie over het bank- en kredietsysteem van de Sowjet Unie. In de vakantietijd is hij buitengewoon hoogleraar in Miinchen. Kuschpèta reageert op de nieuwe lente, het nieuwe geluid dat Moskou de wereld in stuurt.

'De Sovjetleiders willen nu een intensieve groei van de economie bevorderen met modernisering van het produktieapparaat via diepte-investeringen. De economie van de Sovjet Unie is in vergelijking met die van de westerse landen niet rationeel genoeg. Men gebruikt naar verhouding meer arbeid en meer grondstoffen voor dezelfde produktie. Aan deze toestand wil Gorbatsjov een einde maken, hij spreekt dan over het aanspreken van de reserves'. 'Een ding moeten wij in het westen hier niet vergeten. Gorbatsjov treedt altijcj op namens het Politburo. Hij heeft nog nooit gezegd: Ik wil dit, ik wil dat. Voor ons lijkt hij heel snel te gaan, maar hij voert een heel voorzichtig beleid om de top niet tegen zich in het harnas te jagen. Dat er de laatste jaren mensen uit het Brezjnevtijdperk uit het Politburo zijn verdwenen heeft eigenlijk alleen maar te maken met natuurlijk verloop. Dat waren mensen van 75, 80 jaar oud die fysiek niet meer in staat waren om op dat niveau te functioneren. Die mensen zouden ook onder een andere leider uit de top zijn verdwenen'. 'Het is wel waar dat Gorbatsjov wat jongere krachten aan de top heeft gebracht. Berichten als zou hij hebben gedreigd met aftreden als zijn hervormingsplannen niet voldoende ondersteund worden kan ik moeilijk beoordelen. De westerse pers heeft er vol van gestaan, maar in de Russische kranten heb ik daar niets over gelezen. Hij zou het wel gezegd kunnen hebben omdat het past bij zijn stijl om morele druk achter zijn plannen te zetten'. 'Dat de veranderingen in de Sovjet Unie nu pas tot ons doordringen heeft te maken met het feit dat Gorbatsjov de laatste maanden een paar opvallende redes heeft gehouden waarin hij aankondigde dat er veranderingen op til zijn. Als je hem goed beluistert dan vindt

PARTIPRIS hij dat het allemaal te langzaam gaat, dat hij te veel weerstand ontmoet van de conservatieve krachten aan de basis, op districts- en stedelijk niveau. Die mensen voelen zich bedreigd, die hebben venworvenheden uit een vorig tijdperk te verliezen'. 'De hervorming van het kiesstelsel die hij onlangs heeft aangekondigd is in mijn ogen ook niets nieuws. Het stellen van meer kandidaten voor één post is iets wat

we al kennen uit Polen en Hongarije. Voor mij is een keuze tussen kandidaten die verplicht zijn één en hetzelfde programma uit te voeren geen alternatief. Kandidaturen worden altijd van bovenaf ' opgelegd'. 'Wat hij wel wil is dat de partij een puur politiek instrument wordt. De partij moet er voor zorgen dat ambtenaren en het bedrijfsleven het beleid uitvoeren. Daar moeten ter zake kundige mensen voor worden aangetrokken die niet op de stoel van de partij gaan zitten'. Hij heeft gezegd dat hij iets aan beleid van de mensenrechten wil veranderen, maar in welk opzicht heeft hij niet gezegd. Ik wil zijn maatregelen op dit terrein eerder mild dan liberaal noemen. Hij wil de oppositionelen, de dissidenten, trachten te neutraliseren, desnoods proberen om ze in zijn kamp te krijgen om mee te helpen bij de veranderingen van de komende jaren...' 'Hij mikt met dit beleid ook op buitenlandse effecten, hij wil met name goodwill kweken in het westen. En dan niet eens zozeer bij de politici, want die kunnen door hun kennis van het Sovjetsysteem relativeringen aanbrengen, maar eerder bij de massa die gevoelig is voor dergelijke oppervlakkige veranderingen'. 'Wat de effecten van deze nieuwe koers op de ontwapening zullen zijn is erg moeilijk te zeggen. Tot nu toe heeft het westen zeer voorzichtig gereageerd. Maar op den duur zal het wel invloed hebben omdat het westen zich niet kan veroorloven om voortdurend op elk voorstel nee te zeggen'. Toine Asselbergs

K N I P T

Volgens de nieuwbakken Rotterdamse promovendus Tettero heeft Nederland in de jaren zeventig zitten slapen toen de industriële activiteit het hardste nodig was. Het Rotterdamse QUOD NOVUM besteedt deze week uitgebreid aandacht aan het proefschrift van Tettero dat gaat over de concurrentiekracht van Nederland in vergelijking met Zweden en Oostenrijk. Het is Tettero een doorn in het oog dat Nederland een chronisch gebrek blijkt te hebben aan goed opgeleide mensen. Dat komt door het onderwijs. Tettero: 'Dat ministerie van Onderwijs en Wetenschappen is echt een ballentent. Daar weten ze helemaal niks van het wetenschappelijk onderwijs. Is ook geen wonder, want hooguit een paar pro-

Unlvers

cent van de ambtenaren heeft een academische opleiding en de universiteit aan den lijve meegemaakt'. Tettero zit inmiddels bij Philips na wetenschappelijk medewerker op de economische faculteit in Rotterdam te zijn geweest: 'Ik zit hier bij Philips te schreeuwen om goed opgeleide commerciële mensen. Zijn er eenvoudig niet. Aan de universiteiten kreeg je weinig kans een excellente club op te bouwen. Hoe kan je nu over een industriebeleid praten als je daarvoor benodigde mensen niet goed opleidt?'. De universiteit moet betere contacten met het bedrijfsleven onderhouden, zegt de een, de ander vindt dat de universiteit meer moet 'internationaliseren'. Het Groningse College van Bestuur, zo meldt de UNTVERSITEITSKRANT, wil dat de wetenschappers 'innige' banden met het buitenland aangaan. Dit nobel grensoverschrijdend streven van het College schijnt vooral ingegeven te zijn door het besef dat de Europese commissie voor dit soort contacten veel geld wil gaan uittrekken in het kader van het zogenaamde 'Erasmus'programma. Groningen wil vooral de onderwijsprogramma's zo aanpassen dat buiten-

landse studenten er gemakkelijker ingepast kunnen worden. Het bedrijfsleven, het buitenland en natuurlijk het HBO zijn allen instanties waarmee de universiteit moet gaan samenwerken. Vooral het HBO staat in de bijzondere belangstelling van het wetenschappelijk onderwijs. Niet alleen bestuurders zoeken het contact met het HBO maar ook studenten. In Utrecht gaat de studentenfractie PSO (die naamgenoot van de PSP-Spekkianen, weet u nog wel?) de verkiezingen in met de leus dat ook HBO studenten moeten kunnen gebruik maken van de studentenvoorzieningen van de universiteit. Wie dat allemaal moet gaan betalen zegt de PSO er niet bij. Maar ja het zijn verkiezingen. In BLANKO het faculteitsblad van de Letterenfaculteit is een verslag opgenomen van het bezoek dat Heere Heeresma eind vorig jaar (snel gerapporteerd jongens) aan het Tilburgs Literair Cafe van Du Commerce bracht. Heeresma schijnt in Parijs ooit een peepshow bezeten te hebben vanwege een stuk gezond voyeurisme. Op een vraag of Heeresma bij de VARA een soort Carmiggelt rubriek zou wil-

len hebben schijnt hij geantwoord te hebben: 'Bij de VARA?, Waar Jan Rap en zijn maat met een fles pils voor de buis liggen, ik moet er niet aan denken'. Nou dan maar een keer bij Adriaan, Heere. In de nieuwe SEC JURE, het faculteitsblad van de juridische faculteit, staan deze keer heel wat krachtpatsers: de weduwe Rost van Tonningen en haar pensioen (dat volgens de auteurs van een artikel niet onderhevig mag zijn aan speciaal voor haar te creëren wetgeving); de Tilburgse bodybuilder Brizzi die eerstejaars rechtenstudent is en die het eten in de mensa te vet vindt en tenslotte Wilbert Willems die ook al rechten in Tilburg schijnt te studeren en die in een ingezonden brief de onderwijsfaciliteiten van de faculteit aan de kaak stelt. Met name de deeltijdstudenten zijn de dupe van de slechte organisatie op de faculteit. Willems sleept er zelfs het gelijkheidsbeginsel erbij als hij klaagt dat de avondstudenten niet net als hun collega-dagstudenten gebruik kunnen maken van de overdekte fietsenkelder. Zelfs zijn humor wordt juridisch. H.B.

27 februari 1987

VOLKSGELOOF

Het boek gaat over een dorpje in de buurt van Lyon, waar een hond als heilige werd vereerd, omdat hij een kind had gered. Een ander voorbeeld van een mentaliteitshistoricus, dat prof. Bredero aanhaalt, is de fransman Jacques Le Goff. In zijn boek 'La naissance du purgatoire' beweert hij dat het idee van het vagevuur pas in de twaalfde eeuw door het volk zou zijn uitgevonden. Een idee dat volgens Le Goff zou zijn ontstaan omdat het volk niet meer alleen kon leven met de categoriën hemel en hel, maar behoefte had aan een soort tussenstation, het vagevuur, van waaruit zondaars na boetedoening toch nog in de hemel konden komen. 'De bewering dat het volksgeloof in de middeleeuwen niets met christelijke religie te maken heeft gehad gaat me te ver', zegt Bredero. 'Men kan de middeleeuwen niet beschouwen als een periode waarin de samenleving nog niet wezenlijk gekerstend zou zijn. De middeleeuwse mentaliteit, die sterk samenhing met de ondergangsgedachte, heeft te maken met wezenlijke kenmerken van het christendom.'

Prof.dr. A. Bredero, emeritus hoogleraar aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, zal op donderdag 5 maart een algemene inleiding geven over het middeleeuwse christendom. Vorig jaar publiceerde hij het boek 'Christenheid en christendom in de middeleeuwen, over de«verhouding van godsdient, kerk en samenleving'. Hoe christelijk waren de middeleeuwen, daarover gaat het boek en ook de lezing die prof. Bredero zal geven. 'Het woord middeleeuwen is niet alleen een chronologische aanduiding maar ook een ideologische', zegt prof. Bredero. 'In oorsprong heeft het woord middeleeuwen een negatieve betekenis, die zich richtte op de toenmalige beleving van het christelijke geloof, waarbij men geloofde dat het einde van de wereld nabij was'. In zijn recente boek beschrijft Bredero onder meer waar die negatieve betekenis van het woord middeleeuwen vandaan komt. Bepaalde middeleeuwse theologen gingen er vanuit dat de ondergang van de wereld dichtbij was. Volgens dit theologisch inzicht, dat gebaseerd was op het bijbelse scheppingsverhaal zoals beschreven in het boek Genesis, waren de zes dagen waarin God de wereld schiep, symbolisch voor de leeftijdsperioden van de mens en voor de tijdvakken in de wereldgeschiedenis. Men zag een nauwe samenhang tussen de leeftijdsperioden en de tijdvakken. Omdat de ouderdom van de mens werd aangeduid als de zesde dag, gold het tijdvak dat als laatste dag werd beschouwd, eveneens als periode van de ouderdom. Het tijdvak van de ouderdom liet men beginnen bij de geboorte van Christus, omdat deze bij de ondergang van de wereld terug zou komen. Het gelovige volk meende dat de wereld dezelfde ouderdomsverschijnselen vertoonde als zich bij de mens van gevorderde leeftijd voordoen.

VOLKSGELOOF

ANTICHRIST Bij deze ondergangsgedachte geloofde men dat het definitieve einde van de wereld zou worden aangekondigd door de komst van de anti-christ. Hoe meer de mensen in hun zedelijk en religieus gedrag tekortschoten, des te eerder zou de anti-christ verschijnen. Daarom was het zaak dat het volk zich hield aan oude tradities en zich niet bezondigde aan modieus en alternatief gedrag. Waardering voor het oude en wantrouwen voor het nieuwe stond immers in de bijbel voorgeschreven. 'Bewaart wat u is toevertrouwd', had Paulus gezegd. Prof. Bredero haalt in dit verband de twaalfde eeuwse geschiedschrijver Ordericus Vitalis aan. Deze monnik kwalificeert in een van zijn werken de toenmalige graaf van Anjou als een infaam, laakbaar persoon. De reden hiervoor was dat hij schoenen met lange punten droeg, om zijn mismaakte voeten te camoufleren, de graaf introduceerde hiermee een nieuwe mode, die aansloeg bij het lichtzinnige volk dat van nieuwigheden hield. Voor Ordericus Vitalis was dit een bedenkelijke en venwerpelijke uiting van alternatief leefgedrag. Men diende zich immers te houden aan de normen van het verleden en vernieuwingen te verwerpen, om zo de ondergang van de wereld nog enigzins te kunnen uitstellen. De middeleeuwse theologen ervaarden hun tijd als een benauwende tussen-tijd. Een overgangsperiode tussen de wereld voor Christus en het einde van de wereld, die met de komst van de anti-christ zou aanvangen. In zijn inleidende lezing gaat prof. Bredero dieper in op de negatieve eindtijd-verwachting van de middeleeuwse christenen en de mate waarin deze ondergangsgeUnivers

De oogst der wrake. De apocalyps afgebeeld op een Spaanse miniatuur uit de tiende eeuw. Uit: de Beatus van El Escorial.

Hoe christelijk waren de middeleeuwen? De middeleeuwen zijn 'in'. De grote belangstelling voor boeken als 'Montaillou' van Le Roy Ladurie en 'De naam van de roos' van Umberto Eco zijn een sprekend bewijs hiervan. Voor de theologische faculteit was dit een aanleiding om ter gelegenheid van haar 20-jarig bestaan een lezingencyclus te organiseren over het geloof van het volk in de middeleeuwen. dachte in de loop der eeuwen is veranderd. Van daaruit gaat hij in op de vraag hoe middeleeuws ons christendom nog is.

MENTALITEIT Tegenwoordig zijn vooral sociologen en cultureel antropologen, op zoek naar gegevens die erop wijzen dat de middeleeuwen niet zo christelijk zouden zijn geweest als werd aangenomen, maar dat het volksgeloof in die tijd sterk beïnvloed zou

zijn door folklore en magie', zegt Bredero. 'Het doel van deze onderzoekers is inzicht te krijgen in de wijze waarop de mens in de toenmalige samenleving dacht en handelde om zo de mentaliteit van de middeleeuwse mens te kunnen doorgronden'. Hij haalt in dit verband de mentaliteitshistoricus Jean Claude Smith aan, die vraagtekens zette bij de christelijkheid van de middeleeuwen in zijn boek Curifortis.

De inleidende lezing van Bredero wordt gevolgd door een viertal lezingen waarvan de onderwerpen in verband staan met het geloof van het volk in de middeleeuwen. Op donderdag 12 maart behandelt prof.dr. R. de Keyser, hoogleraar aan de katholieke universiteit in Leuven, het thema 'godsdienst en dagelijks leven in het laat-middeleeuwse stedelijk leven in de Nederlanden'. Aan de hand van dia's zal prof. de Keyser een aantal aspecten van het middeleeuws leven belichten. De onderwerpen die in de lezing aan bod zullen komen zijn de sociale verschillen, de bedelaars en aalmoezen, het bidden tot God en zijn heiligen, de heiligen-verering, processies en bedevaarten en het omgaan van het volk met ziekte en dood. 'De middeleeuwse pelgrimage' is het thema van de lezing die op donderdag 2B maart zal worden gegeven door dr. J . van Herwaarden (Erasmus Universiteit Rotterdam). Hij zal de motieven van het middeleeuwse volk belichten, die hen ertoe bracht op bedevaart te gaan naar plaatsen als Jeruzalem, Rome en Santiago de Compostela. Een van de motieven om op bedevaart te gaan is het winnen van aflaten, waarop nader zal worden ingegaan. Dr. P.C.J. van Dael, verbonden aan het kunsthistorisch instituut van de Vrije Universiteit in Amsterdam, houdt op donderdag 2 april een lezing over de functie van het religieuze beeld in de middeleeuwen. Naast stromingen die positief stonden tegenover afbeeldingen, zijn er gedurende de hele middeleeuwen bewegingen geweest die kritisch of negatief stonden ten opzichte van religieuze afbeeldingen. Dr. van Dael zal ingaan op de vraag wat de functie van het beeld in de middeleeuwen is geweest en in hoeverre kritische afbeeldingen in die tijd geoorloofd waren. De laatste lezing zal op vrijdag 10 april worden gegeven door drs. P.F.J.M. Eligh, docent aan het Cobbenhagenlyceum in Tilburg. Het thema van deze lezing is 'mystiek en de middeleeuwse literatuur'. Aan de hand van een historisch overzicht van de middeleeuwse mystiek, dat wil zeggen het streven naar een zo innig mogelijke vereniging met God, schetst hij de invloed hiervan op de literatuur van die tijd. Lidwien Gevers De lezingen worden gehouden in het gebouw van de Theologische Faculteit, Academielaan 9. De aanvang is steeds 14.00 uur, de toegang gratis.

LASER CONGRES

Dodelijk wapen, genezende straal De laser. Bijna iedere dag ma/<en we er allemaal gebruil< van. In korte tijd is het een instrument geworden dat in alledaagse apparatuur voorkomt, zoals bijvoorbeeld in winkelkassa's, ■ kopieerapparaten en compact disc­spelers. Toch denken we bij de laser eerder aan science fiction­films en wapens. Niet geheel ten onrechte want de laser vormt ook een belangrijk onderdeel van de meest geavanceerde onderzoeks programma's op het gebied van bewapening. De ontwikkeling van de laser zal in de toekomst dan ook waarschijnlijk nog aanzienlijke maatschappelijke consequenties hebben. Voor Studium Generale een reden om in maart op de KUB een viertal lezingen te wijden aan de lazer. 'De Laser onder de Loupe' is de titel van het Studium Génerale­programma dat ge­ richt is op een niet­wetenschappelijk pu­ bliek. 'Wij vinden het belangrijk dat men­ sen weten wat een laser is. Waar hij inmid­ dels voor gebruikt wordt en waar hij in de toekomst misschien voor gebruikt kan worden. Daarnaast proberen we ook dui­ delijk te maken wat een laser eigenlijk is', aldus Hans Happel. Hij is een van de mede­ werkers van Studium Generale. Ofschoon de laser pas 27 jaar oud is wordt hij al vanaf het einde van de negentiende eeuw beschreven als een dodelijk wapen. In het boek 'The war of the Worlds' van H.G. Wells dat in 1898 verscheen, teister­ den buitenaardse wezens onze planeet al met hun 'hittestraal'. Een bundel energie die zo heet en krachtig was dat hij alles op zijn weg vernietigde. Wells' hittestraal, die generaties science fictionschrijvers inspireerde tot het verzin­ nen van straalpistolen en dodende stralen, was een huiveringwekkend nauwkeurige voorspelling van de hedendaagse plannen om zeer energierijke lasers als wapen te ge­ bruiken. Want inderdaad, sommige lasers snijden echt door metaal en kunnen echt als wapen worden gebruikt. Maar dit beeld weerspiegelt eerder de be­ hoefte aan drama in spannende verhalen dan het potentiële nut van de laser in onze

samenleving. De meeste laserbundels kunnen niet snijden of branden en zijn hooguit zwakke streepjes in de lucht, licht dat wordt weerkaatst door stof. Een laser kan even goed een geweldige thermonu­ cleaire kernfusiereactie ontsteken als een onbenullig gaatje in de speen van een ba­ byflesje boren. Het is dan ook niet eenvoudig te bepalen hoe je tegen een laser moet aankijken. Dat komt onder meer door de unieke combina­ tie van fysische eigenschappen van de laser.

ZAKLANTAARN Er bestaan heel veel verschillende soorten lasers. Aan de ene kant zijn er lasers ge­ maakt van kleine halfgeleider­chips, die niet groter zijn dan een korreltje zout. Aan de andere kant testen militairen lasers die zo groot zijn als gebouwen. Heel wat an­ ders dan de straalpistolen van de science fictionschrijvers. In feite is de laser te ver­ gelijken met een soort super­zaklantaarn. Een apparaat dat een zeer bijzonder soort licht produceert. Dr. Jan van Bentum (Vaste Stof F ysica van de Katholieke Universiteit Nijmegen) zal proberen op 5 maart duidelijk te maken wat een laser precies kan en is. In zijn inlei­ ding, die als titel: 'Wat is een laser?' heeft, zal hij ingaan op de ontwikkeling van de la­

ser en zal hij het principe van de laser uit­ eenzetten aan de hand van een computer­ simulatie. Na deze inleiding zullen bij wijze van illustratie drie verschillende soorten la­ sers gedemonstreerd worden. Op 12 maart houdt Willem de Ruiter (Na­ tuurkunde en Samenleving van de Techni­ sche Universiteit Eindhoven) de lezing 'Toepassingen van de laser en Maatschap­ pelijke Gevolgen'. De toepassing van de la­ ser zijn ondanks zijn toch vrij korte be­ staan, al zeer uiteenlopend. In de genees­ kunde hecht men bijvoorbeeld met de laser een losgelaten netvlies vast, in de industrie wordt hij onder meer gebruikt om te lassen en metaal te bewerken en met de laser is het mogelijk uranium te verrijken. Daar­ naast zal de laser in de toekomst een grote rol gaan spelen in de communicatie via glasvezelkabels. Voor de consument zijn de toepassingen van de laser echter het meest opvallend bij de compact disc en de holografie. Dat laatste, ook wel toveren met licht ge­ noemd, is een techniek om voorwerpen in hun ruimtelijkheid te registreren en weer te geven. Bij het kijken naar een hologram komt het licht op dezelfde manier in ons oog, als bij het bekijken van een driedimen­ sionaal voorwerp. Voor het maken van een hologram is een laser onontbeerlijk. En daaraan zal dan ook de derde lezing in de Studium Génerale­cyclus gewijd worden. Bruno Ernst auteur en voorzitter van de 'Stichting Christiaan Huygens', zal op 19 maart het principe van de holografie uit de doeken doen. Zijn lezing zal begeleid wor­ den door demonstraties. De bezoekers van deze bijeenkomst over holografie kunnen voor vijftien gulden een hologram laten maken van een meegebracht voorwerp. Tenslotte spelen de lasers een hoofdrol in het Amerikaanse Strategisch Defensie Ini­ tiatief (SDI). In de vierde aflevering van de cyclus staat dan ook het thema 'Laserwa­ pens, illusie en realiteit', centraal. Achter­ eenvolgens zullen die middag Mark Meul­

Een robijnlaser doorboort een metaalplaat dijk en Bart van der Sijde (Natuurkunde en Samenleving aan de Technische Universi­ teit Eindhoven) aan het woord komen. Zij zullen onder meer de voor en tegens, haalbaar­ en betaalbaarheid van SDI bespreken. Want voorlopig is het nog de vraag of we met behulp van laserwapens een 'ruimteschild' kunnen creëren dat aan de burgerbevolking bescherming biedt te­ gen een nucleaire aanval. Met een discus­ sie over dit thema wordt het programma over de laser (Light Amplification by Sti­ mulated Emission of Radiation) besloten. Alle bijeenkomsten zullen plaatsvinden in zaal AZ­10, aanvang 13.30 uur. Daarnaast zal een hologrammen tentoonstelling te zien zijn in de ruimte rond de aula van 5 tot en met 26 maart. A.J.

Maatschappijleer gedijt sieciit in no-nonsense iciimaat Rector Magnificus R. de Moor sprak in zijn welkomstwoord van een 'bekrompen no­nonsense klimaat' waarin het vak maatschappijleer zich staande moet zien te houden. Hiermee was de trend gezet voor het congres over 'sociale en politieke vorming in het voorgezet onderwijs', vorige week donderdag 19 februari aan de KUB. Minister Deetman is van plan voor elke leerling dezelfde veertien vakken in de eer­ ste drie jaar van het voortgezet onderwijs verplicht te stellen: de basisvorming, heet dat in een recent wetsontwerp. Het vak maatschappijleer komt echter niet in het rijtje voor. Deetman wordt hierin gesteund door een advies van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (de WWR). De sprekers op het congres haalden het rapport van de WWR echter constant on­ deruit. Zo ziet de WWR geen plaats in de basisvorming voor maatschappijleer om­ dat andere vakken zoals economie, ge­ schiedenis en staatsinrichting haar functie zouden overnemen. Een van de sprekers. Prof. Dr. J. Leune (Erasmusuniversiteit Rotterdam) hierover: 'Deze vakken 'dekken' het brede terrein van de sociale en politieke vorming slechts gedeeltelijk. Basiselementen uit de socio­ logie en de politicologie worden in deze

Univers

vakken niet systematisch behandeld. Thema­velden als opvoeding en vorming, woon­ en leefmilieu, arbeid en vrije tijd, technologie en samenleving, staat en maatschappij en internationale verhoudin­ gen worden door de vakken economie, ge­ schiedenis en staatsinrichting niet of nau­ welijks behandeld.' In het hoger onderwijs wordt voortge­ bouwd op de kennis die reeds is verworven in het voortgezet onderwijs. Dit is heel dui­ delijk bij vakken als wiskunde, natuurkun­ de, scheikunde en talen. Leune: 'Op het terrein van de sociale wetenschappen ont­ breekt een dergelijke pre­propaedeutische basis. Dit is een ongerechtvaardigde discri­ minatie der sociale wetenschappen.' Het niet opnemen van het vak maatschap­ pijleer in de basisvorming staat niet op zich, maar past in het klimaat van deze tijd. Volgens Leune is er 'een zekere minach­ ting van overheidswege voor de sociale

wetenschappen binnen het hoger onder­ wijs en het wetenschapsbeleid. Zie bijvoor­ beeld de amputatie van de sociale weten­ schappen in het kader van de operatie Se­ lectieve Krimp en Groei; de waarneembare (van overheidswege gestimuleerde) ten­ dens van verschraling van onderwijsdoel­ stellingen tot louter economisch­utilitaire c.q. een minachting van de cultuur­politie­ ke betekenis van het ondenwijs'. 'Schoolvakken moeten hun bestaansrecht legitimeren met een verwijzing naar hun betekenis voor economische groei. Hun bijdrage aan persoonlijke ontplooiïng, de wetenschap en de politiek wordt van een tweede orde geacht, zo niet als onbelang­ rijk beschouwd. Het zou overigens een misverstand zijn te beweren dat maat­ schappijleer niet ook op louter economi­ sche utilitaire gronden te verdedigen zou zijn.' Prof. Dr. A. Hoogerwerf (Jednmsche Uni­ versiteit Twente) deed er nog een schepje bovenop door de regering te verwijten dat ze het volk onmondig wil houden op poli­ tiek terrein. Hoogerwerf: 'De strijd om emancipatie van de maatschappijleer maakt deel uit van de eeuwenoude strijd om bevordering en erkenning van de mon­

digheid van de burgers. De WRR en de be­ windspersonen van onderwijs en weten­ schap van Nederland anno 13B7 willen het volk niet onmondig houden als het om veertien verplichte vakken gaat.' 'Maar het volk, of althans een groot deel daarvan, mag volgens hen blijkbaar wel onmondig blijven op het gebied van de maatschappijleer, dat wil zeggen op het terrein van de kennis, de inzichten en de vaardigheden in de hedendaagse maat­ schappij en de hedendaagse politiek. Zou het misschien meespelen dat machtheb­ bers de politieke mondigheid van de bur­ gers nogal eens als een bedreiging voor hun macht en hun politieke opvattingen ervaren?' Misschien verandert minister Deetman zijn plannen nog onder druk van de tweede ka­ mer. Alle partijen zeiden (vóór de verkie­ zingen) veel te voelen voor het opnemen van maatschappijleer in de basisvorming. Ook de (onderwijs­)vakbonden zijn voor. Bovendien is er een experiment gaande dat behelst dat maatschappijleer kan wor­ den gekozen als eindexamenvak. Aan de deelnemers van het congres, waaronder veel leraren maatschappijleer, zal het niet "99en. R_^_H.

27 februari 1987

BUITENLAND

Politie grijpt in met martelingen en moorden

Studenten demonstreren tegen Zuidkoreaanse diktatuur Yong tot nieuwe minister voor Binnenlandse Zaken werd benoemd belooft trouwens weinig goeds. Hij behoort tot dezelfde groep van afgestudeerden van de Militaire Academie als president Chun Doo Hwan, DJP voorzitter Roh Tae Woo en de minister van Defensie Lee KI Baek. Hij wordt medeverantwoordelijk geacht voor de uitermate bloedige repressie in mei 1980 te Kwangju die aan ongeveer 200 mensen het leven kostte.

STUDENTEN iN OPSTAND

(AN P-foto)

Het is al jaren onrustig in Zuid-Korea en nergens in de wereld speelt de studentenbeweging zo'n belangrijke rol in de oppositie tegen een dictatuur als in het zuidelijk deel van dit verscheurde land. Massaal demonstrerende studenten zijn hier al lang geen nieuwsitem meer. Maar in de afgelopen weken liep het weer eens flink uit de hand. De brutale moord door de politie op de student Park Chong Choi, op 15 januari, leidde tot verbazing van velen tot het ontslag van zowel de Minister van Binnenlandse Zaken als het hoofd van de nationale politie. De daders werden gearresteerd en riskeren een lange gevangenisstraf. Voor het eerst in de recente geschiedenis van ZuidKorea werd de dood van een dissident openlijk toegeschreven aan het optreden van de politie. Maar op de dag van de begrafenis van de student werd elk vleugje hoop voor een humanere toekomst de kop Ingedrukt. Voor, tijdens en na de herdenkingsmis - de katholieke kerk steunt de oppositie- werden 2000 mensen gearresteerd. De ongelukkige student, de 21-jarige Park Chong Chol die aan de meest prestigieuze universiteit, de Seoel National University, talen studeerde, werd volgens betrouwbare bronnen de avond van de 13de door de politie opgepakt op weg naar zijn studentenverblijf toen hij terugkeerde van een bezoek aan vrienden. Volgens de correspondent van de betrouwbare Far East Economie Review werd hij tijdens de daarop volgende nacht gedurende zijn ondervraging door de twee politiemensen gemarteld, o.a. door het toedienen van klappen en het langdurig onder water houden van zijn

Univers

hoofd, met de dood als gevolg. Plaats van de actie: de kantoren van het AntiCommunistisch Bureau, een politieafdeling die bij mensenrechtenorganisaties als zeer gewelddadig te boek staat. Als officiĂŤle reden voor zijn arrestatie gold dat men hem wou ondervragen over de verblijfplaats van Park Chong Un, een voortvluchtig activist die men ondermeer verantwoordelijk acht voor het organiseren van de bezetting in 1985 van de Amerikaanse Bibliotheek. Toen de politie op 17 januari de dood van Park Chong Chol bekend maakte werd die echter eerst toegeschreven aan een "schok" die hij zou hebben opgelopen. Onthullingen in de pers en beschuldigingen vanwege de oppositionele New Korea Democratie Party (NKDP) dat hij gefolterd was werden enkele dagen nadien door de politie beaamd. Het was

trouwens opgevallen hoe snel men het lichaam van de student had gecremeerd. Daarbij bleek de arts die het overlijdensattest had getekend, het niet nodig te vinden oorzaak of plaats van de dood in te vullen. Ook binnen de regeringspartij, de Democratie Justice Party (DJP), protesteerde men luid tegen de manier waarop de politie deze zaak in de doofpot wilde stoppen. Waarom ook de DJP opheldering eiste over deze in Zuid-Korea toch niet ongewone handeling kan enkel het gevolg zijn van angst voor politieke instabiliteit en het streven van de overheid om het land een democratischer imago te geven. Dat de moord op de student Park Chong Chol geen uitzondering is, blijkt uit de verklaring van de organisatie van Zuidkoreaanse advokaten, de Korean Federal Bar Association, van 19 januari: 'Alle gevallen van martelingen die dankzij de overheid in de doofpot verdwenen of genegeerd werden moeten grondig worden onderzocht en de resultaten moeten worden openbaar gemaakt'. De voorbije veertien maanden werden meer actieve studenten opgeruimd. Woo Jong Wan en Kim Song Soo, die beiden eveneens studeerden aan de Seoel National University, en de vakbewegingsactiviste Shin Ho Soo werden allen een week na hun verdwijnen dood aangetroffen. Volgens de verklaring van de politie ging het in alle drie de gevallen om zelfmoord. Volgens organisaties als Amnesty International en de Zuidkoreaanse National Council of Churces is het martelen voor de politie een doodgewone routinezaak. Het feit dat de voormalige stafchef Chung Ho

Dat de studenten in Zuid-Korea in verzet komen tegen het heersende regime is niet nieuw. In feite kan men hier spreken van een honderden jaren oude traditie waarbij de intelligentia door ethische motieven gedreven zich krachtig verzet tegen de als onrechtvaardig en onjuist ervaren daden van de heerser. Zo speelden studenten een grote rol tijdens de anti-Japanse opstand van 1919 en waren zij de voornaamste verantwoordelijken in het ten val brengen van de regering in 1960. Ook in 1965 toen president Park Chung Hee de betrekkingen met Japan normaliseerde, sloegen de studenten toe en brachten zij de regering in zware moeilijkheden. En toen in oktober 1979 deze president vermoord werd stonden de studenten opnieuw op de barricaden om hun eisen voor een socialer en democratischer bestel af te dwingen. Wat in Kwangju uiteindelijk in bloed gesmoord werd. Studenten spelen overigens een belangrijke rol in oppositiegroepen zoals de NKDP en de Mintongnyon, de Volksbeweging voor Democratie en Hereniging van dominee Moon Ik Hwan. Het was mede dank zij de steun van de studentenbeweging dat de NKDP tijdens de verkiezingen van februari 1985 in de steden zulke goede resultaten wist te halen. Belangrijker echter is de rol die de geradikaliseerde studentenbeweging speelt als zweep op het politieke bestel van het land. De NKDP vreest namelijk dat zij langs haar linkerzijde door de "steeds drastischer eisen stellende studenten zou worden voorbijgestoken. Ook bij de DJP en in de Verenigde Staten ziet men deze evolutie met bange ogen aan. Vandaar de officiĂŤle gesprekken om na het aftreden van president Chun Doo Hwan in februari 1988 een democratischer regime te installeren. Tussen de DJP en de NKDP komen hierover moeizame gesprekken op gang. Verder wil men voor de arbeiders betere sociale voorzieningen creĂŤren, om zo de toenadering tussen de studenten en de arbeiders te bemoeilijken. Op dit ogenblik zijn de kontakten tussen deze twee in ZuidKorea nogal antagonistische groepen sterk aan het verbeteren. Honderden geradikaliseerde studenten zijn na hun studies of hun ontslag op de universiteit als arbeider in de fabrieken gaan werken, waar ze de acties voor hogere lonen, degelijker werkvoorwaarden en tegen politieke ontslagen daadwerkelijk ondersteunen en soms zelf leiden. Voor sommige studenten gaat die radikalisatie zelfs zo ver dat ze de slogans van de Noordkoreaanse diktator voor het leven Kim II Sung overnemen. Zo werden verleden jaar twee ondergrondse extreem linkse organisaties opgericht, Chamintu en Minmintu. Onder de vlag van het antiimperialisme en anti-fascisme zouden zij volgens de politie reeds beschikken over 72 geheime cellen op 22 universiteiten. Tijdens de rellen in mei 1986 in de stad Inchon vervolg op pag. 10

27 februari 1987

vervolg van pagina 1

NWP-plaatsen op de tocht je dan een zo uitgebreid programma brengt met voortdurend wisselende thema's dan zit je echt op het absolute minimum'. Verder wordt er volgens hem door het CvB ontzettend overvraagd in de vorm van bruto 45 formatieplaatsen. 'Er worden een aantal operaties meegenomen in de bezuinigingen zoals privatisering en reorganisatie, zoals het eventueel onderbrengen van de kleine diensten in een groter geheel'. Van Hoorn vindt de voorstellen ook in strijd met de richtlijnen van het ministerie waarin staat dat ontbureaucratisering in principe bij bestuurs- en beheersdiensten uitgevoerd moet worden en niét bij diensten die onderwijs en onderzoek steunen. Dr. H.M.J. Schellekens van het Onderwijs Research Centrum vindt het op zichzelf redelijk dat we allemaal inleveren en kan zich wel vinden in een deel van de aan zijn dienst opgelegde bezuiniging van 1,5 plaats, omdat er al een afspraak met het CvB loopt om de formatieplaats van programmeur met geld uit externe opdrachten te betalen. De dienst had wel gevraagd om het wegvallen van deze formatieplaats te compenseren. Dat compenseren dreigt nu weg te vallen. Een algemeen bezwaar tegen de voorstellen is volgens Schellekens dat niet duidelijk is wat nu precies de organisatie-argumenten achter de voorstellen zijn. 'Het maakt een beetje de indruk van willekeurige maatregelen. Ik denk dat dat ook de zwakte is van de voorstellen als het college die straks moet gaan verdedigen'. Bij ontbureaucratisering moet je volgens het diensthoofd eerst bij het bureau van de universiteit aankloppen nl. bij DEA, DPZ, D A Z e n D S W . 'Ik had venwacht dat ze een tweeslag zouden maken. Eerst daar de 20 plaatsen vinden en als dat niet voldoende is eventueel bij de andere diensten gaan zoeken. Dat is dus niet gebeurd'. T. Korremans, medewerker Buro Buitenland, wil bij afwezigheid van een diensthoofd als persoonlijke reactie wel kwijt dat het voorstel wat betreft zijn dienst een beetje tegenstrijdig is met het streven naar internationalisering van het universitair onderwijs: 'Er komt straks wellicht een advies van een werkgroep buitenlandse betrekkingen om die internationalisering sterk

vervolg van pag. 9

Korea speelden deze groepen dan ook een sleutelrol en waren hun eisen toonaangevend in het protest.

REPRESSIE Hoewel studenten in verhouding tot andere groepen minder last hebben van het onderdrukkingsapparaat lopen gearresteerde studenten niet alleen de kans om gemarteld te worden maar ook om na hun eventuele vrijlating onmiddellijk opgeroepen te worden voor legerdienst, waarbij ze vaak de meest ongezonde en gevaarlijke opdrachten krijgen zoals het patrouilleren in de gedemilitariseerde zone tussen de beide Koreaanse staten. Van politieke misdrijven beschuldigde studenten zullen na hun vrijlating ook geen plaats meer vinden op de universiteit . En bij de bedrijven zal men eveneens uitermate weigerachtig zijn om hen aan te werven. Voor de oppositie binnen de NKDP komt de herrie rond de moord op de student Pari< Chong Chol goed uit. Het verhoogt opnieuw de cohesie tussen de verschillende frakties en verstevigt hun onderhandelingspositie tegenover de militairen en de Univers

aan te pakken. Dat zou juist uitbreiding van formatie moeten betekenen'. Men legt Buro Buitenland een korting op zonder dat er rekening wordt gehouden met het beleid voor de toekomst, aldus Korremans. Bij Buro Buitenland zou 1 plaats moet verdwijnen. Drs. S.M.J. Veling van de Dienst Rekencentrum klampt zich vast aan het feit dat de totale voorlopige korting groter is dan de noodzakelijke 20 formatieplaatsen, om nieuwe ontwikkelingen te steunen. 'Bij het rekencentrum zijn er een aantal brandende nieuwe ontwikkelingen waardoor wij mensen nodig hebben'. De opgelegde bezuiniging van 2 plaatsen op 26 is bij de dienst 'ingeslagen als een bom' en dat is momenteel aanleiding tot diepgaande en uitvoerige studie. Veling heeft begrip voor de werkwijze van het college 'want waarschijnlijk werkt het anders niet echt, maar de mensen worden wel erg aan het schrikken gebracht door zo direct bijna op persoonsniveau de bezuinigingen aan te wijzen. Bij bepaalde aanwijzingen zijn er niet veel keuzes. Daar zit bij ons nu echt iemand te huilen. Dat vinden we wel erg'. Danny Backx van de Dienst Studentenzaken en Welzijn wij eerste overleggen met de dienstraad hoe de dienst de korting van vijf plaatsen zal invullen. Maar in het algemeen vindt Backx dat het college met hagel schiet in plaats van gericht te schieten en hij vraagt zich af of daardoor de onrust binnen de instelling niet groter dan nodig is. 'Hoe je het ook wendt of keert, er zijn nu 40 plaatsen bedreigd, terwijl de reactie kan ontstaan dat de mensen zeggen 'die soep wordt niet zo heet gegeten als ze opgediend wordt'. Als je gericht 20 plaatsen had aangeduid dan was op die plekken de onrust indringender geweest maar in het algemeen beperkter van omvang'. Bij DSW worden 5 plaatsen bedreigd. Mr. F.J.M, van Spaendonck van de Dienst Algemene Zaken heeft begrip voor de werkwijze van het college. De speelruimte die het college creëert lijkt in eerste instantie wat aan de ruime kant en dat levert enig ongerief op, maar echt pijn doet het straks niet want uiteindelijk zal maar de helft van de nu vooriiggende plannen gerealiseerd worden. Deze werkwijze schept in elk geval wat meer duidelijkheid voor het geval er DJP. Belangrijk is ook de oprichting van een speciale commissie voor de mensenrechten. Of die commissie ook invloed zal krijgen moet echter nog worden afgewacht. Volgend jaar kan waarschijnlijk beslissend zijn voor de Koreaanse studentenbeweging. President Chun Doo Hwan zal dan aftreden en het pariement moet een nieuwe grondwet goedkeuren. Met de Olympische Spelen 1988 in huis wil de overheid zorgen voor de grootst mogelijke stabiliteit. De hele wereld zal dan de Zuidkoreaanse generaals nauwgezet volgen en elk geval van foltering kan dan niet alleen nationale, maar ook internationale gevolgen krijgen. Bijzonder moeilijk punt is het steeds sterker wordend verzet tegen de Amerikaanse bases op het schiereiland. Studenten en oppositie eisen openlijk het vertrek van de 40.000 gelegerde VS soldaten. Onder druk van Washington zou de overheid kunnen besluiten het huidig generaalsbewind te vervangen door een parlementaire democratie om zodoende de anti-VS actie de wind uit de zeilen te nemen. Een taktiek die vooriopig althans op de Filippijnen enig succes lijkt te boeken. Voor de Zuidkoreaanse studenten is ook dan nog een lange weg af te leggen. Willy Van Damme 27 februari 1987

in de toekomst nog eens een bezuinigingsplan uit Den Haag komt. DAZ is een dienst met zeer uiteenlopende afdelingen. 'Als het college nu stelt dat het KRIS weg moet en de wetenschapswinkel mag blijven dan is dat de prioriteitenvisie van het college en wie ben ik om te zeggen dat de prioriteiten anders moeten liggen.' Het mogelijk verdwijnen van de centrale typekamer en het bureau post-academisch onderwijs is volgens Van Spaendonck een feitelijke ontwikkeling die hier alleen nog zijn beslag mee krijgt. Elders in de dienst is toch een beetje de kaasschaafmethode toegepast terwijl de afdeling juridische zaken wordt gehalveerd. In totaal staan bij DAZ 6,2 plaatsen op de tocht. 'Tegen de achtergrond van de omstandigheden kan ik er wel mee leven', zegt Van Spaendonck, 'als ambtenaar moet je niet gaan zeggen, college daar moetje vanaf blijven. Maar omdat onze afdelingen erg los van elkaar staan is naast het advies van onze dienstraad iedereen gerechtigd om op welke wijze dan ook zijn stem te verheffen'. B. Staffhorst van de Dienst Economische en Administratieve zaken vindt dat het college eerst een ronde langs de diensthoofden had moeten maken 'om overleg te plegen over het realiteitsgehalte van hun voorstellen. Daarmee zouden de voorstellen aan kracht hebben gewonnen'. Hij keurt de grootschalige aanpak van het college goed, omdat er zo ruimte komt voor nader overleg. De korting van vijf plaatsen voor DEA komt vrij fors aan. Gelukkig is voor DEA de pioniersperiode van automatiseren voorbij zodat door automatisering nogal wat kan worden opgevangen.

Volgens drs. J.W. Spoel is de Dienst Bouw en Huishoudelijke zaken van alle diensten het ergst gepakt door een aanslag van 9,5 plaatsen. Het is nog een onoverzichtelijk geheel omdat zowel formatie- als niet-formatieplaatsen op een hoop werden gegooid. 'De mensen zouden zich moeten realiseren dat een en ander nogal wat gevolgen kan hebben voor de service in de instelling'. Het college gebruikte een beetje de Deetman-methode om alvast de knuppel in het hoenderhok te gooien en dan maar af te wachten wat de reacties zijn. 'Het had ook anders gekund door de diensten op papier te laten zetten welke taken ze eventueel kunnen afstoten of uitbesteden. Dit is de zaak omkeren', aldus Spoel. KUB-bibliothecaris dr. J.L.L.J. Wieers is van oordeel dat het stellen van prioriteiten binnen deze instelling moeilijk van de grond komt. 'Doelmatig werken is kijken wat er van vitaal belang en wat er van relatief minder vitaal belang is. Het komt bij mij over als de kaasschaafmethode. Alleen de plakjes zijn niet overal even dik. Ik stel bij de cijfers vast dat de bureaucratische diensten niet eens zoveel zwaarder gepakt worden dan de diensten die onderwijs en onderzoek ondersteunen. Bovendien heeft de bibliotheek in het verleden uitdrukkelijk voorziene formatie niet gekregen. Wij hebben dat intern opgelost. In feite wordt nu gezegd: 'Fijn, en nu pakken we je nog eens'. Dat vindt ik niet correct'. De dienst Bibliotheek moet volgens het voorstel vijf plaatsen inleveren. E.V.

Waar leer je het bedrijfsleven beter kennen dan in de accountancy?

Als pas afgestudeerde bedrijfseconoom kun je vele kanten uit. Richting bedrijfsleven, bijvoorbeeld. Een groot concern of een kleiner bedrijf. Waar je je kunt ontwikkelen tot specialist. Of waar je een meer algemene functie kunt uitoefenen. Er Is ook nog een endere mogelijkheid. Een accountantsmaatschap. Kiezen voor een carrière bij Moret & LImperg Registeraccountants betekent: je veelzijdig ontwikkelen en tóch specialist worden. Ie krijgt te maken met representanten van multinationals tot het midden- en kleinbedrijf, van overheden tot particulieren, 'n Breed scala van contacten. Veelzijdigheid Is ook het kenmerk van de activiteiten. Centraal staat het analyseren en controleren van financiële gegevens. Maar de accountant van nu en morgen gaat In de taakuitoefening als adviseur vele stappen verder. Zijn/haar ondernemerszin en Inzicht In bedrijfsbeleid geven de accountant een belangrijke rol In het beslissingsproces bij relaties rond Investeringen, kredieten, fusies en administratieve ontwikkelingen - Inclusief automatisering. Moret & Limperg behoort tot de grote accountantskantoren van ons land Zij heeft een hechte relatie met Moret Gudde Brinkman Belastingadviseurs. Het aantal vestigingen bedraagt ruim 35,

het aantal personeelsleden ruim 2.000. En door het lidmaatschap van Arthur Young International reiken de contacten tot ver buiten de grenzen. Het Is duidelijk dat je mogelijkheden bij zo'n sterke organisatie groot zijn. |e krijgt er alle gelegenheid je vaardigheden, ook dié op het managementvlak, te ontwikkelen. En dank zij de internationale banden kunnen Moret-mensen In staat worden gesteld deel te nemen aan cursussen in Europees verband. Als bedrijheconoom vind je bij Moret & LImperg dan ook het Ideale klimaat voor de postdoctorale accountantsstudie, 'n Studie die hand In hand gaat met de praktijkgerichte Interne opleiding. Geef een eerste signaal dat je ten aanzien van je toekomstmogelijkheden niet "eenkennig" bent. Schrijf of bel; de heer LD. van der Kils, Hoofd Personeelvoorziening Moret & LImperg Registeraccountants, Postbus 1407, 3000 BK Rotterdam, telefoon: 010-4072518.

A

Moret & Limperg

LID VAN ARTHUR YOUNG INTERNATIONAL

Accountancy bij Moret & Limperg...voor academici die in de praktijk willen slagen

TE BERDE

Bedrijfsleven stelt hoge eisen aan 'ondernemende jurist' Een rechtenstudent in de eindfase van zijn studie doet er goed aan zijn toekomstige werkterrein in kaart te brengen. Reden waarom ik een bezoek bracht aan het symposium 'de ondernemende jurist' dat op 30 januari jongstleden plaatsvond op de Amsterdamse V.U. Ongeveer 1100 medestudenten en pas afgestudeerden waren uit het hele land toegestroomd om zich te laten informeren omtrent een niet juridische baan in het bedrijfsleven. Enkele vooraanstaande funktionarissen uit het bedrijfsleven (Aegon, AMRO, NMB, Shell, Unilever en Vendex International) gaven hierover hun visie. Ook aanwezig waren vertegenwoordigers van de overheid (Bolkestein) en de onlangs opgerichte Grotius Academie (Van der Grinten), een particuliere, post-doctorale opleiding voor de 'betere' jurist met ambities in het bedrijfsleven of de commerciële advocatuur. Jaarlijks leveren de universiteiten ongeveer 2500 afgestudeerde juristen af. Ongeveer 30% vindt emplooi in de typisch juridische beroepen (advocatuur, openbaar ministerie, rechterlijke macht). Van het overige deel neemt het bedrijfsleven (uitgezonderd de dienstensector) er ongeveer 350 per jaar, dat is ongeveer 15%. Dit is met name de groep waar het symposium op mikte. Wat het merendeel van de sprekers opvalt is de geringe financieel-economische achtergrond van de meeste juristen. Zo kan de doorsnee jurist niet rekenen, laat staan dat hij kan boekhouden. (Dreesmann: 'Ja, declaraties opstellen, dat kan hij!'.) Ook is de jurist vaak niet breed genoeg ontwikkeld. In het bedrijfsleven wordt immers van hem verlangd dat hij bruggen kan slaan tussen verschillende kennisgebieden. Verder zou hij de kunst van het rapporteren niet beheersen. Rapportage in het bedrijfsleven dient, anders dan het wetenschappelijke verslag, kort en bondig te zijn, en gericht op reële, praktische aanbevelingen. Het profiel dat aldus van de gevraagde jurist ontstaat doet denken aan het schaap met de vijf poten, hoezeer de sprekers ook sputteren dat zij dit gezegde maar al te goed kennen en in werkelijkheid veel reëler zijn. Concreet: een commercieel-economische vervolg van pagina 1

Verkiezingsstunt provinciebestuur Iets van ons wil moet het maar eens komen praten', reageerde de TU Eindhoven. 'Wij staan niet te trappelen van ongeduld om met Tilburg te fuseren.' In Tilburg heerste ergernis over het proefballonnetje van Jellema. KUBvoorlichter M. Ackermans: 'De provincie heeft geen stem op onderwijsgebied, ze kén helemaal niets bundelen, ze kan hoogstens de wenselijkheid tot samengaan uitspreken.' Volgens Ackermans voelen Tilburg noch Eindhoven voor een fusie. De coöperatie die de twee realiseren in het zogenaamde Samenwerkingsorgaan is het maximaal haalbare. Grootste hinderpaal voor samengaan is de katholieke signatuur van Tilburg, meent Ackermans. De KUB zou bij een fusie met Eindhoven ongetwijfeld het bijzondere karakter moeten opgeven. 'Dan komen we onder rechtstreeks gezag van de minister,' aldus Ackermans. 'En de nadelen daarvan zijn ons de afgelopen maanden wel gebleken. Alleen de bijzondere grondslag heeft Deetman ervan kunnen weerhouden om Letteren en PsychoUnivers

scholing zoals bijvoorbeeld een NIMA-cursus scoort bonuspunten. Van belang is verder dat je de Engelse taal goed beheerst. Een tweede taal is meegenomen. In het handelsverkeer nemen de internationale contacten namelijk hand over hand toe. De aan de jonge jurist te stellen eisen laten zich verder als volgt karakteriseren: toonzetter, initiator, sterke persoonlijkheid, verbeeldingskracht, eigen mening, resultaatgericht, analystisch vermogeri, contactuele eigenschappen (sociale intelligentie!), overtuigingskracht en een brede belangstelling. Volgens warenhuismagnaat Dreesmann komt het vooral aan op een zekere instelling om 'zo' te leven, met een goed evenwicht tussen studie en nevenactiviteiten. De academische vorming komt volgens hem neer op het vermogen om zelf kritisch te kunnen onderzoeken en op het afschudden van eenzijdigheden. Het bedrijfsleven

vormt daarna een unieke kans tot ontwikkeling van je gaven en persoonlijkheid. Ook onderstreepte Dreesmann het belang om vooral veel te lezen, dit om een brede intellectuele ontwikkeling te verkrijgen, immers: Man ist was man wisst!. Een snelleescursus kan daarbij uitkomst bieden.

TE BERDE

Wat de nevenactiviteiten van de student betreft: deze moeten het gat opvullen tussen de studie en de praktijk. Niet alleen bestuurlijke activiteiten tellen hier mee. Ook andere bezigheden kunnen aan het licht brengen dat de jurist op eigen inzicht en kracht zaken tot ontwikkeling kan bren-

'Ontprofessionalisering' In het hoofdartikel van het vorige nummer van Univers over de bezuinigingen, wordt gesteld, dat de Commissie Personeelsoverleg het CvB geadviseerd zou hebben, om de voor de bezuinigingen aan te wenden begrotingspost 'professionalisering management' niet als centraal wp-budget aan te merken, maar als centraal budget tout court. Wat hier een advies wordt genoemd, was een constatering, en wat het CvB deed, was niet het opvolgen van een advies, maar het erkennen van de juistheid van een constatering. Overigens is dit laatste maar betrekkelijk waar, want bij de beraadslaging in de u-raad bleek, dat die post eigenlijk niet meer bestaat, gelet op een raadsbesluit van september 1986. Het CvB kon echter nog wel met het geld rekenen, omdat het de gevolgen van genoemd raadsbesluit nog niet verwerkt had. Het advies van de CPO nu strekte ertoe, dat het CvB de raad zou voorstellen, niet die zes ton die oorspronkelijk bedoeld waren voor 'professionalisering management' aan te wenden, maar dat geld eerst terug te sluizen naar de gewone budgetten om vervolgens een van de centrale wp-budlogie hier weg te halen. Als de KUB onder de Kroon viel had de minister wellicht zijn zin kunnen doordrukken.' De Tilburgse voorlichter vindt dat gedeputeerde Jellema een storm in een glas water heeft veroorzaakt en beschouwt diens uitspraken als een 'verkiezingseruptie'. Ook in eigen omgeving is de kritiek op Jellema niet mals. CDA-gedeputeerde drs. J. van der Hart, portefeuillehouder van ondenwijszaken, had begin deze week de grootste moeite om zijn verbolgenheid over het eigenmachtige optreden van zijn collega te verbergen. Van der Hart toonde zich verbijsterd dat Jellema uit een vertrouwelijk overleg in het college heeft geklapt. Van der Hart: Bovendien is de informatie die hij heeft gegeven zo ongenuanceerd, zo onvolledig, zo onjuist en zo ontijdig! Het gaat natuurlijk om berichten waar niemand iets voor koopt en die alleen maar een hoop onnodige onrust teweeg brengen. Dat is ook wel gebleken. De kranten staan er vol van. Iedereen -vraagt zich nu terecht af waar GS zich mee bemoeit. Fusie is een zaak van de colleges van bestuur en niet van GS.'

getten, zoals bijv. het centrale budget student-assistenten, voor zes ton aan te spreken. Dat zou veel meer overeen komen met wat het CvB beweerde voor te stellen. Bedoelde terugsluis-operatie zou ertoe leiden, dat de faculteiten in 1991 ongeveer 4,5 ton meer zouden mogen verwachten dan eertijds berekend, en de diensten ongeveer 1,5 ton. Door dit advies niet op te volgen, ontziet het CvB de centrale wp-budgetten ten nadele van de reguliere budgetten van faculteiten en diensten. Uit het laatste moge blijken, dat het CPOadvies niet eenzijdig ten gunste van het wp of het nwp strekte, ook al is het waar dat als het advies zou worden opgevolgd, het nwp er in de bezuiniginen 3 formatieplaatsen minder ongunstig voor zou staan. Maar het is toch niet onredelij om dat te berde te brengen, als men bedenkt dat de bezuinigingen voor 2,14 miljoen gulden op het nwp drukken en voor 2,11 miljoen op het wp, hetgeen in formatieplaatsen omgerekend meer dan 35 nwp-plaatsen betekent en minder dan 25 wp-plaatsen. In percentages uitgedrukt zou dit verschil nog sprekender zijn. De overige leden van Gedeputeerde Staten onderstreepten afgelopen dinsdag die opvatting van van der Hart. Na een speciale vergadering over deze kwestie liet de provincie een persbericht verspreiden, waarin men de gang van zaken betreurt 'voorzover de krantenberichten hun ontstaan ontlenen aan schending van de vertrouwelijkheid die het college had besloten terzake te betrachten'. Volgens GS is er een vertekend beeld ontstaan van wat het college voor ogen zweeft. 'Voor GS gaat het om de beslissende vraag hoe te bereiken dat Noord-Brabant zoveel en zo goed mogelijke voorzieningen houdt op het gebied van hoger en wetenschappelijk onderwijs. Aan het antwoord op die vraag hoort elk initiatief en elk plan ondergeschikt te zijn'. GS onderkent geen enkele zeggenschap te bezitten over het onderwijs in kwestie: het College kan enkel stimulerend te werk gaan. Over de wenselijkheid van een samengaan tussen Tilburg en Eindhoven doet het persbericht van de provincie geen uitspraak. Binnenkort gaan de colleges van bestuur van KUB en TUE de hele affaire uitpraten met GS. l.Q.

gen. Met name is dit van belang omdat in de meeste commerciële banen het werk niet volgens vaste, voorspelbare patronen verloopt. De activiteiten om 'de bestaande klanten te behouden en er nieuwe bij te krijgen' zijn immers zeer wisselend en van improvisatie afhankelijk. De conclusie dat van de afgestudeerde jurist veel verwacht wordt is juist. Het is echter niet zo dat de juridische opleidingen in het algemeen te kort schieten. Het bestaan van de Grotius Academie doet mijns inziens hieraan niets af. Feit is wel dat de juridische student niet stil moet zitten. Wenst hij een carrière in het bedrijfsleven, dan dient hij ook aan het niet verplichte gedeelte van zijn studietijd veel aandacht te hebben besteed. En laat daarbij het credo van Truman ook gehoord zijn: 'if you can't stand the heat, don't be in the kitchen!' Jeroen Schüssel Het CvB en in zijn kielzog de u-raad hebben het risico geschapen, dat er op een gegeven moment ergens een drietal mensen met ontslag bedreigd wordt, terwijl er elders geld op de plank ligt dat gezien zijn bestemming misschien niet eens allemaal besteed kan worden. Het is wrang, dat de heer van Berkom dit buiten de discussie heeft gehouden met een beroep op 'solidariteit'. Maar er is nog geen man overboord: in de volgende Nota Formatie-ontwikkeling kan de weeffout gemakkelijk hersteld worden.

TE BERDE

Overigens moge ik van de gelegenheid gebruik maken om te verklaren dat de CPO in niet mis te verstane termen de bezuinigingen heeft afgekeurd. Maar soms moet je er genoegen mee nemen, dat je kunt helpen, erger te voorkomen. Jan Rietveld, lid CPO voor de AbvaKabo vervolg van pagina 1'

Instroom letteren van de letterenfaculteit) zou dan moeten plaatsvinden in maart 1990. Maar dat is wel de verkiezingsmaand. Dan wil ik eens zien dat ze een goeie voorziening, die misschien een paar studenten te weinig heeft maar verder voor de regio heel veel betekent en qua onderwijs en onderzoek goed is, dat ze die bij de Tweede Kamer weg krijgen. Maar als er op het departement iemand is die ons persé de nek om wil draaien, ja dan kan dit wel kloppen. Met de ambtenaren hebben wij een veel gunstiger overleg. Die zijn daar niet zo vervelend, die vinden het ook best prima dat we reageren. Teunissen vindt de instroomcijfers een zwaar overtrokken criterium. 'In 1990 zakken de studentenaantallen in mekaar. Ik wil zien of ze dan deze criteria nog overeind houden. Dan kunnen ze de halve tent wel sluiten. M.a.w. daar komt straks een ander criterium bij, namelijk wat betekent deze faculteit op wetenschapsgebied. En dan krijg je zoveel geld voor de wetenschap en zoveel voor studenten. Er komen gewoon twee criteria.' 27 februari 1987

"VOOR M U STOND VAST DAT IK PARTNER MOEST KUNNEN WORDEN.' "Tijdens m'n studie economie heb ik m n keuzepakket al helemaal op de accountancy ingesteld Toen kort voor mn doctoraal ging het er dus om bij wie ik verder zou gaan Nu lijd tk onder ons gezegd en gezwegen met aan gebrek aan zelfvertrouwen dus voor mi| stond vast dat ik in ieder geval de mogelijkheid moest hebben om uiteindelijk partner te worden Dat was met de beslissende maar wel een belangrijke over weging om bij KMG Klynveld Kraayenhof & Co door te gaan Een andere overweging was dat zij gebruik maken van de < modernste controletechnieken Training on the job ondersteund door een groot pakket interne opleidingen dat na het afstuderen wordt voortgezet in een permanent educatieprogramma Op vaktechnisch gebied merk ik nu dat het gewoon goed is geregeld bij KKC Met allerlei specialisaties zoais EDP auditing waar enorm veel beweging in zit Bi) zo n groot internationaal opererend kantoor als KKC zit je op de beste plaats om die ontwikkelingen bij te houden Studie en praktijk gaan daarbij steeds hand in hand — elke dag opnieuw Zo geef je je carnere in snel tempo een zeer brede basis Snelle camère-ontwlkkeling door integratie van theorie en praktijk KMG Klynveld Kraayenhof & Co Nederlands grootste accountantskantoor werkt voor tal van nationaal en interna tionaal opererende bedrijven Zowel de omvang van de organisatie als hel werkterrein maken KKC uitzonderlijk aantrekkelijk voor afgestudeerde bedrijfseconomen die door willen m de accountancy In Nederland werken aan gevaneerde opdrachten bij grote middelgrote en kleine bedrijven stichtingen en overheids instellingen 20 n 2000 personeelsleden bij 25 kantoren Binnen KMG Klynveld Mam Goerdeler wordt internationaal samengewerkt m 70 landen Economen die bij KKC hun loopbaan starten werken op hoog professioneel niveau met afwisseling in het werk Dit draagt er toe bi) dal men bij KKC zeer snel carrière kan maken Overigens zijn er voor belangstellenden ook mogelijkheden buiten de accountancy pur sang KKC werkt nauw samen met KMG Klynveld Bosboom Hegener Organisatie adviseurs en met Meijburg & Co belasting adviseurs Door het samen aan opdrachten werken met deze organi saties wordt de kennis verbreed Ook is het mogelijk in het advieswerk en de EDP auditing stage te lopen Toekomst en succes Om na uw doctoraal uw loopbaan uit te bouwen tot een succes ts het van belang dat u de juiste beslissing neemt Dat kan alleen dan als u goed geïnformeerd bent over alle mogelijkheden WIJ nodigen u uit om voor uw afstuderen een afspraak te maken voor een oriënterend gesprek Vergelijk uw en onze mogelijkheden Bel voor een afspraak Louis Chr Dell telefoon 020-5461238 of schrijf naar KMG Klynveld Kraayenhof Ö Co Afdeling Personeelszaken Prinses Ireneslraat 59 1077 WV Amsterdam

Klynveld Kraayenhof & Co. Accountants Kantoren in Nederland Amsterdam Alkmaar Almere Amersfoort Apeldoorn Arnhem Breda Deventer Doelmchem Dordrecht Drachten Eindhoven s Gravenhage Groningen Haarlem Heerlen Hengelo s Hertogenbosch Hoorn Leeuwarden Middelburg Nijmegen Rotterdam Utrecht en Zwolle

MILJOENENZAKEN AL EENS DOOR'T MANAGERSOOG BEKEKEN?

'•' EW PAN NoG> TE_ :2.WijCS£tVO\/E.F4^i3ES"n)C?E-Mt?e- ^'J^

^^'^

AAij SJ H U M E U R ^ ' *

UNILEVER FINANCIALWORKSHOP U volgt het finanaele nieuws, dus u kent de dynamiek van Umiever U verdiept zich in deze wereld, want de financiële wereld is uw toekomst De kranten bieden de verhalen, maar u bent geïnteresseerd in de achtergronden Unilever managers tonen u die achtergronden öjdens een 2-daagse workshop op 25 en 24 apnl 1987 U kunt hieraan voor rekening van Unilever deelnemen Onder meer worden onderwerpen als Acquisitions, Treasury, Big scale value analysis, Unilever Planning and Control system, Investment Selection en Lcgistics behandeld Wij gaan diep op de stof in, en verwachten van u dan ook een grote inzet Natuurbjk beheerst u de theone uw studie is bednjfseconomie Uiterbjk juni 1988 studeert u af Inbchnngen/inschnjfformulieren universiteit of telefonisch bi) drs A C Pauw, Sectie Management Development APN, Nederlandse Unilever Bednjven BV, 010-46442 52 De inschnjftermijn sluit 15 maart 1987 Max 52 deelnemers

UNILEVER 'M WERELD VAN MOGEUJKHEDEN

ALG ALG/SCW In het kader van het onderzoeksproject 'Informatietechnologie in Kantooror­ ganisaties' van dr. A. A . Wentink en dr. H. Zanders (vakgroep Bestuur en Or­ ganisatie, SCW) is vanaf medio maart plaats voor drie studenten die geïnte­ resseerd zijn in de problematiek van kantoorautomatisering, produktiviteit en kwaliteit van arbeid. Het project wordt deels bij een grote bank uitgevoerd. Geïnteresseerden (dagstudenten) die­ nen bereid te zijn in het kader van hun afstudeeropdracht een stage te lopen en deel te nemen aan de voorbereiding en uitvoering van het onderzoek. Zij kunnen contact opnemen met dr. A.A. Wentink (662153) of mevr. M. van Heusden (662069), secretariaat vakgroep Bestuur en Organisatie, S 155.

CIF COLLEGE WETENSCHAPSFILOSOFIE In verband met de gewijzigde situatie rond de cursus Wetenschapsfilosofie geldt het volgende: De tekst is nu: F. Suppe, Structure of Scientific Theo­ ries, 2e editie 1977. De volgende bijeenkomst zal op don­ derdag 12 maart a.s. om 9.00 uur in PZ 204 plaatsvinden. Ondenwerpen uit de eerste 4 hoofdstukken (tot biz. 118) zullen aan de orde zijn. Voor verdere in­ A formatie dient men met S. Silvers con­ tact op te nemen.

ECO T E N T A M E N BOEKHOUDEN il Het tentamen Voorgezet Boekhouden II (324.392) wordt NIET op 23 april af­ genomen maar op 12 mei 1987.

DOCTORAALCOLLEGE WUSBEGEERTE ­ Het doctoraal­college wijsbegeerte op maandagavond voor deeltijdstu­ denten wordt voortaan weer gegeven in AZ 6 (dus niet meer in AZ 117). Vol­ tijdse studenten zijn n/ef welkom! ­ Studenten die het vorig academisch jaar het doctoraalcollege wijsbegeerte (Van Doorne/Meijs) hebben gevolgd, hebben nog tot uiterlijl( 15 mei de gele­ genheid over de gevolgde stof monde­ ling tentamen af te leggen. Vanaf deze datum worden zij geacht deel te nemen aan het schriftelijk tentamen voor wijs­ begeerte op 20 mei of aan dat van augustus. De schriftelijke tentamens betreffen de verplichte stof van het nu lopend semester. Afspraken voor de mondelinge tentamens kunnen wor­ den gemaakt met Dr. Van Doorne tij­ dens diens spreekuur (woensdag 12.15­13.00 uur) of onmiddelijk na af­ loop van de colleges; buiten deze tijden alleen schriftelijk.

PSY De subfaculteitsraad heeft besloten in het nieuwe onderwijsprogramma een cursus Informatica en Psychologie op te nemen. Deze cursus zal vanaf het cursusjaar 1988­1989 worden ver­ zorgd. Dit besluit heeft als consequen­ tie dat in het huidige programma geen nieuwe cursus Computergebruik zal worden opgenomen. Studenten die in de propedeuse al ken­ nis willen maken met de mogelijkheden van computers kunnen de cursus Inlei­ ding Computergebruik volgen in de pe­ riode tot september. Ook kunnen studenten deelnemen aan de introductiecursus van het Reken­ centrum. De deelnemers worden daar­ inpractisch geconfronteerd met.de ge­ bruiksmogelijkheden invoeren en edi­ teren van gegevens, tekstverwerking, rekenen. Daaraan voorafgaand krijgen ze een korte uitleg over computers. Bij individuele inschrijving kost deze cur­ sus f5,— per persoon.

DOCTORAAL-STUDENTEN FUNCTIELEER, ONDERWIJSPSYCHOLOGIE EN ERGONOMIE Studenten die dit semester een docto­ raal­onderzoek willen uitvoeren kun­ nen zich wenden tot het secretariaat van de vakgroep (P 505, tel 2270). Hier is informatie beschikbaar over de mo­ gelijkheden die hiertoe bij de verschil­ lende medewerkers bestaan. DOCTORAAL De eerste gelegenheid van het tenta­ men van het thereotisch gedeelte van het Onderzoekspracticum vindt plaats op donderdag 19 maart om 18.30 uur in AZ115. De tweede gelegenheid van dit tenta­ men is op donderdag 14 mei.

De faculteit der Economische Weten­ schappen vraagt voor de vakgroep On­ dernemingsfinanciering: 2 UNIV ERSITAIRE DOCENTEN M/V ONDERNEMINGSHNANCIERING voor de periode tot 1 januari 1991. Belangrijke taken:

COMPUTERCURSUSSEN

JUR EKONOMIE Voor dagstudenten zal er in de maand april voor het propedeusevak ekono­ mie een viertal herhalingskolleges wor­ den gegeven, dit ter voorbereiding op het tentamen in mei. Deze kolleges worden op de volgende tijden en plaatsen gegeven: donderdag 2 april 10.30­12.30 CZ 218 donderdag 9 april 10.30­12.30 CZ 218 donderdag 16 april 10.30­12.30 SZ 32 donderdag 23 april 10.30­12.30 CZ 218 Voor hen die niet willen deelnemen aan deze herhalingskolleges wordt in de week voorafgaand aan het tentamen overigens nog een responsiekollege verzorgd. Tijd en plaats daarvan wor­ den te zijner tijd in deze rubriek bekend gemaakt. Voor meer informatie kunt u kontakt opnemen met H. Roes, B 720, tel. 662295/662889.

De derde gelegenheid is op donderdag 13 augustus.

FVACATURES Voor de dienst Bouw­ en Huishoudelij­ ke Zaken/afdeling Post en Bewaking en Intern Transport vragen wij een I N V A L K R A C H T M/V POST/BEWAKING/INTERN TRANSPORT (V ac. nr. 170) De afdeling bestaat uit een 10­tal me­ dewerkers, die tot taak hebben: ­ toezicht houden op terreinen en ge­ bouwen van de Universiteit; ­ sorteren, gereedmaken en verzenden van de in­ en externe post en het ver­ strekken van informatie. De invalkracht zal bij afwezigheid van een van de vaste medewerkers worden opgeroepen en de werkzaamheden overnemen. Functie­eisen: ­ bereidheid en gelegenheid hebben om in principe op alle dagen (ook in de avonduren en op zaterdagen) opgeroe­ pen te worden, voor alle genoemde werkzaamheden); ­ woonachtig zijn op een korte afstand van de Universiteit; ­ bij voorkeur enige ervaring in een soortgelijke functie; ­ bereidheid om het basisdiploma Be­ veiliging te behalen. Salaris: min. f 12,37 en max. f 17.94 bruto per uur, exclusief vacantie en va­ cantiedagentoeslag. Informatie bij de heer C. Boor, afde­ lingshoofd Post, Bewaking en Intern Transport, tel. 013­662110. Sollicitaties schriftelijk, onder vermel­ ding van het vacaturenummer op de enveloppe, aan het hoofd van de dienst Personeelszaken, Postbus 90153, 5000 LE Tilburg.

­ geven van wetenschappelijk onder­ wijs; ­ verrichten van onderwijsgebonden onderzoek; ­ verrichten van overig wetenschappe­ lijk onderzoek; ­ beheer en bestuur. Gevraagd: ­ voltooide academische opleiding Be­ drijfseconomie; ­ belangstelling voor theoretische investerings­, financierings­ en beleg­ gingsvraagstukken; ­ ervaring (strekt tot aanbeveling). Deeltijdse aanstellingen worden niet bij voorbaat uitgesloten. Salaris: min. f 3.196,— en max. f 6.854,— bruto per maand. Inlichtingen: Bij prof.dr. S.E. de Jong, tel. 013­ 662425 of 013­332498 (privé) of bij drs. P.J. Duffhues, tel. 013­662419 of 013­ 673855 (privé). Sollicitaties schriftelijk, vergezeld van een curriculum vitae, onder vermelding van vacaturenummer 255 op de enve­ loppe, aan het hoofd van de dienst Per­ soneelszaken, Postbus 90153, 5000 LE TILBURG, Nederland. In het kader van het streven naar een evenwichtiger personeelsopbouw worden vrouwen uitdrukkelijk uitgeno­ digd te solliciteren.

L$U),TEA,tn^,TEE,^, OF THEE? ■­«** !<V

~m*^ë^ %#« ■ i

ï

Per land verschillen d e g e w o o n t e n bij het d r i n k e n v a n t h e e vaak sterk v a n elkaar. Zo w o r d t t h e e d o o r d e A m e r i ­ kanen g r o t e n d e e l s k o u d g e d r o n k e n . Nederlanders en Engelsen zetten t h e e in een pot, in andere landen d o e t m e n d i t d i r e c t in een k o p . A l s w e naar India kijken, zien w e d a t d e meeste t h e e n o g los w o r d t g e k o c h t , g e d r o n k e n w o r d t m e t heel veel suiker en m e l k , en d i k ­ w i j l s o o k n o g w o r d t g e k o o k t . In veel A r a b i s c h e landen w o r d t d e d r a n k vooral buitenshuis g e n o t e n , in z o g e n a a m d e "tea s h o p s " . Sedert een aantal jaren zijn er n i e u w e t r e n d s w a a r n e e m b a a r als cafféinevrije t h e e , instant­, k r u i d e n ­ en ijsthee. Unilever is m e t o n d e r meer haar b e k e n d e m e r k n a a m Lipton de g r o o t s t e p r o d u c e n t v a n t h e e m de w e r e l d . Het is d u i d e l i j k dat de vele lokale w e r k m a a t s c h a p p i j e n v a n Unilever m e t deze u i t e e n l o p e n d e w e n s e n , b e h o e f t e n en g e w o o n t e n v a n c o n s u m e n t e n m ver­ s c h i l l e n d e delen van d e w e r e l d t e r d e g e rekening h o u d e n . Geleid d o o r e e n g e d e g e n m a r k e t i n g k e n n i s w o r d t daarbij veel a a n d a c h t besteed aan d e o n t w i k ­ keling v a n n i e u w e p r o d u k t e n , het steeds verder v e r b e t e r e n v a n d e p r o d u k t ­ k w a l i t e i t en het o p d e juiste w i j z e i n t r o d u c e r e n v a n deze p r o d u k t e n bij de consument.

4&W.

O n d a n k s vele c o n c u r r e n t e n is Unilever, b e h a l v e in t h e e , o o k i n t e r n a ­ tionaal n u m m e r één in m a r g a r i n e , diepvriesartikelen en c o n s u m p t i e ­ i j s . Daarnaast b e h o o r t zij t o t d e g r o o t s t e producenten van wasmiddelen. De r u i m 5 0 0 w e r k m a a t s c h a p p i j e n v a n Unilever p r o d u c e r e n in circa 7 5 landen een g r o t e v e r s c h e i d e n h e i d aan p r o d u k t e n en d i e n s t e n v o o r lokale m a r k t e n . Deze m a a t s c h a p p i j e n , w a a r ongeveer 3 0 0 . 0 0 0 m e n s e n w e r k e n , bezitten een g r o t e m a t e v a n z e l f s t a n ­ d i g h e i d en o p e r e r e n d o o r g a a n s d i c h t bij d e eigen m a r k t . Dat w a a r b o r g t in b e l a n g r i j k e m a t e d e c o n t i n u ï t e i t en stabiliteit v a n een o n d e r n e m i n g als Unilever. Literatuur Voor belangstellenden zijn d e v o l g e n d e u i t g a v e n kosteloos v e r k r i j g b a a r : ­ Jaarverslag Unilever ­ Enkele g e g e v e n s over Unilever ­ Technology a p p l i e d t o t h i r d w o r l d needs Aanvragen kunnen ongefrankeerd w o r d e n t o e g e z o n d e n aan Unilever N.V., A f d e l i n g Externe B e t r e k k i n g e n 0 6 , Antwoordnummer 74, 3 0 0 0 VB Rotterdam

n Dies de Jonge, beeldend kunstenaar te Rotterdam ­ ets(eigen druk) origineel formaat 60 X 80 cm

UNILEVER, JE RAAKT ER NIET OP UITGESTUDEERD.

MEMO

Varia \

KUB-ONDERNEMERS I N SPÉ

P.C. CURSUSSEN In tegenstelling tot de mededeling betreffende PC-cursussen in Univers nr.22zal de cursus Dbase III op 18 mrt. i.p.v. 19 mrt. plaatsvinden en zal de cursus Lotus 1-2-3 maar 1 dag duren.

OPROEP J O N G TALENT A V O N D Evenals voorgaande jaren organiseert de J . H . Leopold Stichting i.s.m. boekhandel Gianotten een jong talent avond. Deze zal plaatsvinden op 29 april a.s. in literair café Du Commerce. In vertiand daarmee deze oproep om werk in te sturen - poëzie en/of proza vóór 15 maart a.s. Uit de inzendingen zal een selectie worden gemaakt voor het uit te geven café-cahier, dat op de jong talent avond zal worden gepresenteerd. De inzenders en inzendsters van het gekozen werk zullen worden uitgenodigd op die avond voor te lezen. Inzendingen te sturen naar: J . H . Leopold Stichting, Postbus 3060, 5003 DB, Tilburg.

Het Transferpunt is tot op heden al enige malen benaderd door individuele medewerkers en door eenheden, met door dezen ontwikkelde ideeën om zelfstandig ondernemer te worden of om een ontwikkeld product te commercialiseren. Het betreft hier vooral medewerkers die zich in de adviessfeer willen ontwikkelen en om b.v. concrete softwarepakketten, technische en productiefaciliteiten. Het Transferpunt zou graag in meer algemene zin in contact komen met KUB-medewerkers c.q. eenheden met dergelijke ideeën, ook al zijn het nog ontwikkelingen in een pril stadium. Achtergrond hiervoor is om te bezien of, ter ondersteuning vanuit de KUB in samenwerking met andere instanties in de regio starters - c.q. spin-off-faciliterten in technische of ruimtelijke zin kunnen worden gerealiseerd. Hierbij kan mogelijk gebruik gemaakt worden van het brede scala van subsidiemogelijkheden, dat mede ter beperking van (financiële) risico's. Tevens kan op grond hiervan worden nagegaan of de KUB zelf voor deze doelen tot een eigen organisatie c.q. onderneming zou kunnen besluiten. KUB-ondernemers in spé wordt verzocht zich zo spoedig mogelijk telefonisch of schriftelijk te melden bij het hoofd Transferpunt. Het spreekt voor zich dat vertrouwelijkheid gegarandeerd wordt.

Studentem TEV-EXCURSIE T.E.V.-doktoraalexcursie naar Vo/mac softwarehouse (Utrecht). 12 Maart a .s organiseert T.E.V. een doktoraalexcursie naar Vo/mac. Programma: - Diaserie over Vo/mac en de werkwijze van het softwarehouse. - Toelichting van de organisatie van Vo/mac. - Lezing over informatiebesturing en informatiebeleid. - Bespreking van de belangrijkste funkties in de softwarewereld. - Gelegenheid voor vragen. Ter afsluiting ruime gelegenheid om in Utrecht te stappen. Inschrijving + info:/(amer B 305. 19 VRUWILLIGERS VOOR V A K A N T I E S Wij zoeken enthousiaste mensen van 20 tot ca. 65 jaar voor de volgende vaka ntiemogelijkheden : 1 - va/<antiebem/dde//ngsburo voor lichamelijk en/of zintuiglijk gehandicapten, die individueel en zelfstandig op vakantie willen. Dat gaat echter moeilijk zonder begeleiding; daarom zijn voor deze individue/e va/<anties veel vrijwilligers nodig, mensen mèt en zonder verzorgingservaring. De vakanties vinden plaats in binnenen buitenland, in ieder jaargetijde en de duur kan variëren van een dagje-uit tot één of meerdere weken.

3Üit

's»

2 - Johanniterva/(antiewe/(en voor oudere lichamelijk gehandicapten. Deze groepsva/(anties, met als deelnemers 24 gehandicapten en 24 vrijwilligers, worden gehouden in aangepaste huzien in Nederland. Mocht u belangstelling hebben voor één van de bovengenoemde vakantiemogelijkheden, dan kunt u voor verdere informatie en aanmelding terecht bij: Stichting Werken Lange Voorhout 48 2514 EG DEN HAAG Tel.: 070-649920

ANÉLA-STUDIEDAG Op vrijdag 24 april 1987 zal in Groningen een studiedag van de Nederlandse Vereniging voor Toegepaste Taalwetenschap (Anéla) plaatsvinden, speciaal gericht op studenten en recent afgestudeerden in de Toegepaste Taalkunde en aanverwante vakgebieden. Doel van deze studiedag is: - gelegenheid bieden kennis te maken met de Anéla, - informatie en ervaringen uit te wisselen aangaande de diverse studieprogramma's Toegepaste Taalkunde, - presentaties te verzorgen c.q. bij te wonen over onderzoeksprojecten en wat dies meer zij. Voor de presentaties zoeken wij studenten en recent afgestudeerden. Wilt ü op 24 april een lezing over en toegepast taalkundig onderwerp verzorgen, neemt u dan vóór 10 maart contact op met Ted Sanders (tel.nr. 013662937). Overigens staat deelname aan de studiedag open voor iedere belangstellende (gratis toegang en lunch voor studenten en assistenten-in-opleiding). Meer informatie: Publicatieborden Letterenfaculteiten.

het bos heen rent; dan volgt hier een belangrijk bericht. Gezien bovenstaande feiten voelen wij (docenten van het Sportcentrum) enige verantwoording voor jouw - overigens te waarderen - gezwoeg door de straten en bossen van Tilburg. Het idee dat er achter iedere boom een m a n / vrouw met lange regenjas zou kunnen staan, misschien zelfs wel vergezeld van een blaffende, naar benen happende, hond, heeft ons doen besluiten de volgende oproep te plaatsen: Bos/oop trainingen, iedere dinsdag van 15.30-17.00 uur en iedere donderdag van 14.30-16.00 uur onder leiding van Rob Paue/ (en niet minder/). Deze echte atletiek trainer zal ieder die meedoet persoonlijk begeleiden tijdens de training (trainingstechnisch). Dus als je al die enge toestanden en flauwe aanmoedingen (ze hebben ' m al enz.) zat bent; kom dan gezellig mee trainen met een grote groep lotgenoten. Na afloop krijg je dan een kop theel O ja, we vertrekken vanaf het Sportcentrum.

Agenda fmBUABl

m

tiiM^Mai, '2&m mn 'A<fl*feöS' va« JWÖtea Forman Wm 4~3J, ClBBcl«a, 2^.30 üüfi 1 1 » « ^ to BoBBWtïur v*n P0!m Umm&smt ft/m

MAAHT 2Ö»DA<31 SfIAART t »ö ear» serte ^rer de Ssr*

'mMmm^AUMim

NSK-TAFELTENNiS

Internationale monetaire cyclus: op donderdag 5 maart geeft Dhr. A . A . L . Swings (directeur kredietbank Brussel) de vierde en laatste lezing van de Internationale monetaire cyclus. Deze lezing heeft als onderwerp: 'De ECU een Europese 'doe-het-zelf'munt voor europeanen die willen timmeren aan een europees monetair systeem'. De lezing begint om 14.00 uur, in AZ 09.

Op vrijdag 3 april 1987 organiseert de D.T.T.V. Thibats de N.S.K. Tafeltennis individuee/. Hieraan kan worden deelgenomen door alle studenten van de bij de OSSO's aangesloten instellingen, dus ook mensen die geen N.T.T.B.-lid zijn. Er zal, afhankelijk van het aantal inschrijvingen, 1 of 2 klassen dames enkel en 1 dubbel of 2 of 3 klassen heren enkel en l o f 2 dubbel. Het inschrijfgeld bedraagt f 3,50 voor de enkelspelen en f 2,50 voor de dubbels per persoon.

Er komt een verslagbundel over deze cyclus. Informatie over de cyclus en de bundel is te verkrijgen in de Vite-kamer, gebouw O - kamer 25.

Ik verzoek u dit toernooi onder de aandacht te brengen van tafeltennisliefhebbers aan uw instelling, die bij deze van harte zijn uitgenodigd.

VITE ORGANISEERT

Sportx SPORTCENTRUM NIEUWS Wijziging krachttrainingsrooster. In verband met herschikking van het rooster heeft de volgende verschuiving plaatsgevonden: dinsdag vrije training van 22.15-23.30 uur vervalt en wordt nu dinsdag 18.30-19.45 uur. Bij alle niveau-2 trainingen is er nog volop plaats. Voor deze trainingen hoefje niet in te schrijven. Voor trainingen: zie het rooster in het Sportcentrum.

PERSONEELSVERENIGING ORGANISEERT SCHAAKTOERNOOI Gespeeld wordt er in groepen van vier spelers of speelsters; de groepen worden ingedeeld naar speelsterkte (sterke spelers bij sterke, zwakke bij zwakke) en voor ieder groepswinnaar is er een prijs. KU B-Rapid-Schaaktoernooi. datum: vrijdagavond 13 maart 1987. plaats: PUF tijd: van 19.30 uur tot 23.00 uur. toernooivorm: indeling in groepen van 4 naar speelsterkte, 3 ronden, speeltempo 25 min. p.p.p.p deelname: P.V.-leden gratis, overigen f 2,50. max. aantal deelnemers: 60. inlichtingen en inschrijven bij: Peter Banda, kamer B 827 (tel. 2008).

JOGGERS OPGELET Behoor jij tot de kategorie stiekeme 'runners'? Zo eentje, die het liefst in de avondschemering over straat of door

Inschrijvingen, vóór6maarta.s. sturen aan: Dhr. P.P.A.H. Holzhauer Witbreuksweg 389 kamer 404 7522 ZA Enschede Het inschrijfgeld ook voor 6 maart overmaken aan Dhr. P.P.A.H. Holzhauer o.v.v.'N.S.K.-Individueel'en de naam van uw OSSO. N.B. U ontvangt voor 3 april geen aanschrijving meer en dient ervoor te zorgen dat de spelers om 10.00 uur in de zaal aanwezig zijn.

EXCALIBUR S C H E R M T O E R N O O I De Tilburgse Studenten Scherm Vereniging Exca/ibur is dit jaar zeer aktief, vooral in haar presentatie naar buiten toe. Zo verzorgt zij dit jaar tijdens het festijn Uden Sportief, dat vorig jaar meer dan 60.000 bezoekers trok, twee dagen lang schermdemonstraties. Wie al eerder met de schermsport wil kennis maken kan dat doen tijdens het eerste Nationa/e Exca/ibur Sc/iermtoernooi. Dit toernooi, waar alleen op floret geschermd zal worden, is een toernooi, waarop de top van Nederland aanwezig zal zijn. De floret is het lichtste wapen van de drie, die in de schermsport gehanteerd worden. De andere zijn degen en sabel. Het toernooi vindt op 15 maart plaats in de studentensporthal. Academielaan 5. Het begint om 10.00 uur. De finales zullen plaats vinden tussen 16.00 en 18.00 uur. Wil je meer weten over Exca/ibur en de schermsport dan kun je altijd een van onderstaande nummers bellen: Hans Vroomen, voorzitter: 013366889; Paul Derks, secretaris: 013366889; Margriet Sitskoorn, Public Relations: 013-672569; Pim van der Horst, wapenmeester/penningmeester: 013365087.

Üfllv!»f»«ttlt 13»30 WBT, A ? HD; O r J . \«r) Seettsn t¥XM ov*f *Wat is eee ös6f'.Or8i.Sturf<<39n. O M . êöKetefeoöwavotKl. UöiwMsiftoN;, 14,öO ttur, AZJ»! \ r ^ ism^t A<ji^<i< $«w!)a* over 'Bte BCU «SR émms» '<ilq04iet-zöff'munt: voor

am

V«yOA66MAART tlnSversrt*^. miSimS, aula; ^b»fce0lte9epfc***.J,A.Stalpe», M«»lv«»ttett^ AZ 117; SymÉXiatüm - raeer w^teijn'. Cfeg-

NEDERLANDSE STUDENTEN SKIKAIMPIOENSCHAPPEN Voor de derde maal in successie zullen van 13 tot en met 15 maart a.s. de Nederlandse Studenten Skikampioenschappen worden gehouden. Plaats van handeling zal het skigebied van Mauterndorf-St. Michael zijn. Ongeveer 175 studenten uit geheel Nederland zullen strijden om het kampioenschap in de disciplines Slalom, Reuze Slalom en de Combinatie. Aan deze kampioenschappen kan worden deelgenomen door alle Nederlandse studenten. Geïnteresseerden dienen zelf zorg te dragen voor vervoer en overnachting in Mauterndorf. Hierover kan de 'Verkehrsverein' aldaar inlichtingen verstrekken. Voor de verdere organisatie wordt zorg gedragen door de stichting 'Winterac'. Deze stichting staat onder auspiciën van de Nederlandse Ski Vereniging. De Nederlandse Studenten Skikampioenschappen '87 worden gesponsored door de Nederlandse chemie multinational D S M . Inlichtingen zijn te verkrijgen bij: Denis Mulder en Bastiaan Soeteman, tel. 015-144594.

FILMHUIS

Dada en Neo-Dada

Woensdag 4 maart om 20.00 en 22.15 uur. In de serie 'Film + Experiment' worden door Filmhuis Tilburg vier 'kunstfilms' vertoond: 'Dada en Neo-Dada', 'Wolf Vosteir, 'Joseph Seuys' en 'John Heartfield'. Dada en Neo Dada De geschiedenis van de Dadaïstische beweging vanaf het ontstaan (Tristan Tzara In 1916) via het 'Cabaret Voltaire' en de 'Galerie Dada' tot de maatschappijkritische montages van John Heartfield over de Nazitijd en de Tweede Wereldoorlog en zelfs voorzien van een vooruitblik op de Pop Art. Wolf Vostell Film over de avantgardistische kunstenaar en organisator van happenings Wolf Vostell en meer speciaal over het project 'Einbetonieren eines Auto', dat in 1969 in Keulen plaatsvond. Joseph Beuys Een film van Dore O. Nekes over de veelbesproken en nauwelijks toelichting behoevende Duitse kunstenaar Joseph Beuys. John Heartfield Film van Helmuth Herbst waarin chronologisch de ontwikkeling van Heartfield's werk vanaf de Dada periode in Berlijn aan het begin van de 20er jaren, zijn vlucht uit Duitsland In 1933, zijn ballingschap in Praag, zijn vlucht naar Engeland en later zijn verblijf In de DDR en de Sovjet Unie. In het begin van de 20er jaren splitste de Dada beweging zich in een politieke

geëngageerde groep (Heartfield, Grosz en Herzfelde) en de groep die voort bleef gaan via Dada en burgerlijke kunst en cultuur belachelijk te maken. Heartfield ontwikkelde zijn fotomontage techniek. Door middel van bestaande foto's en het schrijven van teksten plakkaten die een politiek statement verkondigen. Politieke fotomontage en verspreiding ervan zijn nauw met elkaar verbonden. Heartfield's werk werd een echt politiek wapen toen hij illustraties ging verzorgen voor de Arbeiter lllustrierte Zeitung, die na 1933 vanuit Praag bleef verschijnen. Ook laat de film zien hoe Heartfield steeds weer benadrukte hoe eenvoudig zijn werk was en hoe makkelijk het was voor iedereen zelf fotomontages te maken, een techniek die hij later zelfs leerde aan soldaten van het Rode Leger.

HASSELTSE KAPEL

Gitaarconcert Enno Voorhorst Op 13 maart zal de Tilburgse klassieke gitarist Enno Voorhorst een concert geven in de Hasseltse Kapel. Hij speelt daar werken van onder andere Scarlatti, Bach, Medek, Ponce, Villa-Lobos en Briten. Medewerking aan dit concert wordt verleend door Joice Spies, sopraan, en Jack Gooyaers, gitaar. Enno Voorhorst (25) werd geboren te Den Haag. Omdat beide ouders als musicus werkzaam waren, kwam Enno al vroeg in contact met de muziek.

Naast gitaar speelde hij viool, altviool en plano. In 1978 koos hij echter definitief voor de gitaar en vervolgde hij zijn gitaarstudie aan het Brabants Conservatorium te Tilburg, waar hij les kreeg van Hein Sanderink. Het diploma Docerend Musicus behaalde hij in 1985 cum laude. Momenteel bereidt hij zich voor op het solospel-examen voor het diploma Uitvorend Musicus. Enno volgde meestercursussen bij Milan Zelenka en Hubert Kappel. In juli 1986 ontving hij de prijs van de Internationale Gitaanwerken te Zwolle, en werd hij tot 'meest veelbelovende gitarist' uitgeroepen. Enno Voorhorst wordt met name geprezen om zijn gevoelige interpretatie van werken van J.S. Bach. Enkele van deze werken, zoals de eerste vioolsonate - die Enno zelf voor de gitaar bewerkte - staan ook op het programma voor zijn eenmalige concert in de Hasseltse Kapel. Toegangskaarten voor het concert van Enno Voorhorst op 13 maart in de Hasseltse Kapel, zijn verkrijgbaar bij: MuziekhandelSpiro, Wlllem-ll straat 4, Tilburg. Aanvang 20.15 uur, toegangsprijs/^ 9, — (studenten/^ 6,50 alleen aan de zaal). FILMHUIS

Anne Trister Donderdag 5 t/m woensdag (beh. op zondag) 11 maart. Aanvang 20.00 uur. Anne Trister: een naam, een personage, de titel van een film. Een film over

Dromend liefhebben Gelukkig waren ze niet, die kunstenaars rond Tachtig. Gelukkig maar, anders hadden ze niet zulke mooie dingen gemaakt. Modern waren ze vaak in hun gedachten en gedichten waarin eèn nieuwe zinnelijkheid, een weer leren genieten van lijf, liefde en leven verwoord of verbeeld werd. Maar in de werkelijkheid werden hun lijven nog door hoge boorden omkneld terwijl hun leven en hun liefdes ook vaak lijken op een serie trieste knot wilgen langs de sloot. En wat wonder, de vrouw is voor hen hoer of engel, gevallen vrouw of Hoog Verhevene. Het wordt er allemaal niet gemakkelijker op, als je het zó ziet.

Het moet in het voorjaar van 1888 geweest zijn dat de amsterdamse schilder Eduard Karsen in een atelier voor het eerst de beeldhouwster Saar de Swart ontmoette. 'Zij stond onder de lamp, het licht viel op en langs haar hoofd, heel mooi. Nog altijd stond zij als een heiligenbeeld, verheerlijkt, in den schijn van mijn illusie. Mijn geheele leven trok aan mijn herinnering voorbij als aan iemand die de valbijl verwacht.' De verhouding die tussen hen ontstond was dubbel wanhopig. Enerzijds omdat Karsens liefde meer droom dan werkelijkheid was. Anderzijds omdat Saar lesbisch is. Ze probeert hem dat te zeggen, maar het dringt niet tot Karsen door, hij was geheel in de ban van de engel.

UnJvers

Die ban kon door de lichamelijke aanraking al verbroken worden, maar dat wilde Karsen niet. Geen lichamelijkheid, enkel bewondering voor wondere vrouwelijke schoonheid, het mysterie. 'Hij zag in den droom als een menschhooge bloem, stond op de teenen om nieuwsgierig in de kelk te kijken.' Het was hem voldoende 'dat zij de vrouw was in mijn eenzaam droomland.' Saar tracht hem vriendelijk naar de werkelijkheid terug te voeren, en hem haar voorkeur duidelijk te maken. 'Ik zoek door rare dingen nare dingen te verdrijven', schrijft ze. Maar Karsen antwoordt hooggestemd, met zinnen als 'Hoe grooter je liefde, hoe dieper je wanhoop.' Die wanhoop wordt inderdaad groot als Willem Kloos hem probeert uit te leggen wat lesbische liefde betekent. 'LoUepotje' noemt Kloos dat. Langzamerhand begint de waarheid bij Karsen door te dringen, maar de situatie verbetert daar niet door. Integendeel, op 4 mei 1889 schrijft Frederik van Eeden over hem in een brief: 'De arme kerel is geheel van streek. Hij is den ganschen winter in een ellendigen toestand van twijfel en overspanning geweest, die hem geestelijk en lichamelijk geknauwd heeft.' Mijn hoofd is een beetje in de war', zegt hij zelf, en vlucht voor enige tijd naar Londen om tot rust te komen. Maar terug in Amsterdam ontmoet hij daar Saar weer. 'De pijn blijft schrijnend klagen'. Saar probeert hem andermaal, en ditmaal duidelijk genoeg, te zeggen hoe de zaken staan: 'Beste K. Ook ik zal pogen duidelijk te zijn. Vergiffenis, kerel, dat ik me op je weg heb getoond, ik had mij nooit met je moeten bemoeien, ik heb je geen goed maar ellende gebracht. Zwem niet om mij aan de andere kant te vinden, ik kan me aan jou niet geven: niet met die liefde, die noodig is en

een leemte: het vacuüm tussen de vraag om liefde en het besef van verlies. Verteld wordt het verhaal van een 25-jarige joodse vrouw, die na de dood van haar vader haar studie aan de kunstacademie, haar vriend, haar moeder en haar geboorteland Zwitserland verlaat en naar Quebec gaat, naar haar vriendin Alix Molson, 'n 40-jarlge psychologe.

STUDIUM GENERALE

De laser onder de loupe Donderdag 5 maart, 13.30 uur, zaal AZ 10. Inleiding in de Laser door Dr. Jan van Bentum (Vaste Stof Fysica, Katholieke Universiteit Nijmegen). Demonstratie van Lasers door A. van Etteger (Vaste Stof Fysica, Katholieke Universiteit Nijmegen). Donderdag 5 maart start Studium Generale een uitgebreide cyclus over de Laser. De cyclus beslaat de gehele maand maart en bestaat uit lezingen, tentoonstelling, film - zie voor aanvullende informatie pag. 8 van dit nummer. In de eerste lezing zal de geschiedenis van de laser uit de doeken worden gedaan. Vooral Einstein heeft een belangrijke rol gespeeld, bijvoorbeeld toen hij stelde dat licht niet continu Is, maar uit kleine pakketjes, quanta, bestaat. Dit was de geboorte van de

goed, als eene vrouw tot een man gaat. Nu niet en over jaren niet; al zou je dat nu in zoete droomen wiegen; of ik zou valsch zijn, of het moest uit medelijden zijn. Ik heb erg met je te doen. Tracht me als vrouw te vergeten. Als de vriend komt, als je de liefde kunt vergeten, kom dan terug.' Maar nog breekt de mythe niet. Dan volgt een laatste bezoek, waarbij Saar besluit hem bruusk de ogen te openen. 'Toen hield zij mij, ik weet niet waar het vandaan kwam, uit hare boezem of haar zak? een portret van een naakt meisje voor. Als een killen vergiftigden stoot, beledigde mij dat. 'Het kopje is heel lief', zei ik. 'En de beentjes?' vroeg zij. Het geslachtsdeel was zeer duidelijk en open. 'Wees niet zo onvrouwelijk Saar.' En ik zag dat ook zij

quantummechanica. Het was ook Einstein die de theorie van de gestimuleerde Emissie formuleerde (de S en de E van LASER). Aan de hand van een computersimulatie zal het principe hiervan uit de doeken gedaan worden. Nadat het principe In de theorie ontdekt was (1917), duurde het nog 30 è 40 jaar voordat de technische problemen overwonnen waren die uitvoering in de praktijk in eerste instantie onmogelijk maakten. Het antwoord op de vraag waarom de laser pas in 1960 tot stand kwam, ligt volgens Van Bentum aan de veranderende verhouding tussen wetenschap en techniek. Na de Inleiding zal Van Etteger de werking van een laser proefondervindelijk duidelijk maken. Een van de belangrijkste bestanddelen van de laser is het actieve medium. Onder het motto 'alles lasert' kan dit een gas, een vloeistof en een vaste stof zijn. Er zullen drie verschillende lasers gedemonstreerd worden: een Neon- (actief medium = gas), en een diode- (actief medium = vaste stof) laser, en een kooldioxide-laser (actief medium = gas). De eerste twee zullen live getoond worden, en de derde d.m.v. een video-band. Als voorbereiding op deze eerste aflevering Ijunt u de eerste tekst lezen van de documentatiemap De Laser onder de Loupe, die voor f 6,50 bij Studium Generale verkrijgbaar is.

rampzalig was.' De droom was verbroken en veranderde in verschrikking. Saar vertrekt dan naar Parijs om bij Auguste Rodin te gaan studeren, en Karsen ligt lange tijd zwaar ziek bij zijn moeder thuis. 'De vorstelijke vrouw uit mijn verbeelding' is voortaan 'een gevallen engel' geworden. Hij achtervolgt haar met briefjes en beschuldigingen. Maar dan grijpen zijn vrienden in en volgt een voor ons onbegrijpelijke scène. Er wordt een rechtbank opgericht: Martha van Eeden. P.L. Tak en Jan Veth zullen over de juistheid van Karsen beschuldigingen oordelen. Uren lang doet Karsen voor hen zijn verhaal, maar hij wordt tenslotte in het ongelijk gesteld. Dat verhaal is thans, door Rein van der Wiel, uitgegeven. Het is een bizar verhaal, vol verdriet, vaagheid, felle aanklachten en verwarde gedachten. Maar boeiend. Rein van der Wiel geeft behalve het relaas tal van andere brieven en documenten van tijdgenoten over het gebeurde. Foutloos is zijn commentaar niet. Zo is de foto op de eerste bladzijde al niet van een onbekende maar van Breitner. Ook lijkt het mij onzin om, als Karsen bv. de relatie vergelijkt met die van de twee koningskinderen, meteen de veertien coupletten van dat middeleeuwse lied in de bijlagen te zetten, terwijl anderzijds het volstrekt leugenachtige verhaal dat de weduwe van Willem Kloos doet zonder enige kritische aantekeningen gelaten wordt. De tien bladzijden waarin schrijffouten als 'sjovel (sic)' worden gesignaleerd lijken mij overbodig terwijl een beschouwing van Van der Wiel over de door hem uitgegeven tekst niet overbodig zou zijn geweest. Want waarom werd Eduard Karsen eigenlijk veroordeeld? Begrepen ook de drie 'rechters' niets van Sara, of wilden ze haar juist tegen burgerlijke bekrompenheid in bescherming nemen? Charles Vergeer

Sara de Swart (foto G.H. Breitner ± 1885)

Eduard Karsen: Een droom en een scheidsgerecht, een relaas. Uit. E. Querido, Amsterdam, 1986.

27 februari 1987

Avondstudenten kunnen koffiejuffrouw niet missen Koffie maakt een belangrijk deel uit van het studentenleven. Ook deeltijdstudenten hebben van tijd tot tijd een sterk bakkie nodig om op de been te blijven. Groot was dan ook de consternatie, toen avondstudenten in gebouw S een paar weken geleden de koffiejuffrouw misten. Zij was vervangen door een automaat, die de studenten tussen de colleges door van koffie moest voorzien. Dat was voor Christa'Thoolen van de Dienst Studentenzaken en Welzijn aanleiding om daar in de universiteitsraad van 12 februari vragen over te stellen. Ze noemde het een schandalige zaak, dat de koffie-voorziening voor deeltijdstudenten abrupt gestopt is en wilde daarover een opheldering van het College van Bestuur. CvB-lid Van Berkom had ook van de koffie-perikelen gehoord en beloofde de zaak zo snel mogelijk uit te zoeken. Wat is er allemaal aan de hand in

gebouw S? 'Avondstudenten moeten hier al een paar weken koffie uit de automaat halen', legt een woordvoerster in de omstreden koffiekamer uit. 'Het was niet rendabel meer om hier 's avonds personeel neer te zetten. Grote klachten hebben we hierover tot nu toe niet gehad.' Ze gaat er van uit, dat de verandering blijvend is. Christa Thoolen heeft daar haar twijfels over: 'Ik hoor verschillende geruchten dat de zaak teruggedraaid wordt, maar ik weet niet hoe betrouwbaar die informatie is.' Hoewel de avondstudenten in gebouw S - net als in de rest van de KUB - nog koffie uit de automaat kunnen halen, vindt ze toch dat er weer personeel in de koffiekamer moet komen. De automaten zijn volgens haar geen alternatief: 'Alsof dat een voorziening is!', merkte ze schamper op. 'Die dingen schijnen geregeld leeg te zijn. Bovendien is de koffiekamer een belangrijke ontmoetingsplaats

voor avondstudenten tijdens de pauzes, vooral in gebouw S is het dan druk.' Het gaat trouwens niet alleen om de koffie, maar ook om andere versterkende middelen tussen de avondcolleges door. 'Tot voor kort kon je ook broodjes krijgen in de koffiekamer, dat gaat nu ook niet meer', aldus Christa Thoolen. De DSW kwam de veranderingen op het spoor, doordat studenten kwamen klagen over het ontbreken van hun kopje koffie. Ook het CvB hoorde pas van deze zaak toen de automaten er al een tijdje stonden. Dat vindt Christa Thoolen maar vreemd. 'Het is belachelijk dat zoiets kan op een universiteit die met krante-advertenties vooral de deeltijdstudenten naar Tilburg probeert te lokken. Als de KUB adverteert dat ze zo aantrekkelijk is voor deeltijdstudenten, moet ze dat ook waarmaken.' Het enige wat ze na haar vragen in de U-raad heeft gehoord waren

Koffiedames in gebouw S: onmisbaar

geruchten in de 'wandelgangen' van de KUB over een mogelijke terugkeer van de koffiejuffrouw. Het CvB is er blijkbaar nog niet uit.

ANSICHTEN

Maria Ter Baan Onlangs werd in West Duitsland wetenschappelijk vastgesteld, dat op vrijdagen de dertiende signifikant meer verkeersongevallen plaatsgrijpen dan op andere dagen. Natuurlijk stonden onmiddellijk de skeptici klaar om te verklaren, dat we - Ms de onderzoeksresultaten al betrouwbaar waren - toch vooral oorzaak en gevolg hier niet moesten verwarren: het zou best eens kunnen zijn, dat mensen door hun bijgeloof op vrijdag de dertiende gespannener zijn en daardoor eerder ongelukken veroorzaken. Waarom toch altijd dat hineininterpretieren als de uitkomst van onderzoek ons niet onmiddellijk aanstaat? Zijn de resultaten zelf soms niet belangwekkend genoeg? Bijgeloof in het verkeer helpt, jarenlang hebben miljoenen rondgescheurd in onvolwaardige voertuigen, zonder een schrammetje op te kfpea dankzij een medaille van de Heilige Christoffel. Totdat de Heilige Stoel in 1%9 waarschijnlijk meegesleurd in de golf van rebeÉe die door het Westen spoelde, deze nuttige patroonheilige van de weggebruiker uit de litiu-gische kalender schrapte. Gelukkig is het gelovige volk al eeuwenlang mondig genoeg om zich hun meest praktische devoties niet te laten afnemen. Dus blijven ze zich in groten getale onder de bescherming van Christoffel stellen, getuige de miljoenenomzetten in zijn medailles (tegenwoordig ook als plakplaatje leverbaar). In "Tilburg heeft de oude Christoffel echter konkurrentie. En niet van de minste. Aan de Ringbaan Zuid, hoek Leyparkweg, bevindt zich een wonderlijke Maria-kapel. 'O.L. Vrouw Ter Baan, Laat Ons Richtig Gaan,' luidt het germaansgetinte opschrift. Zo is in de kerkeUnlvers

Hoek Leyparkweg - Ringbaan Zuid

lijke annalen deze variant van de Maria-verering nergens te vinden. 'Dat is een vondst van pastoor Van der Velden geweest,' geeft de huidige dienstdoende pastor (met één o) toe. 'Dat 'richtig' vonden wij zo vlak na de oorlog ook niet eig gelukkig, maar hij hield vol dat het niets met het Duitse woord te maken heeft, en dat het in Lierop, waar hij vandaan kwam, 'in de jtiiste richting' betekende.'

Van der Velden stichtte de kapel, bij gelegenheid van de opening van de Ringbaan Zuid kort na de Tweede Wereldoorlog. 'Ach, u moet dat zo zien: de vroegere Brabantse pastoors hadden allemaal de neiging hun gebied af te palen. Oneerbiedig noemden we dat weleens 'reukvlaggetjes', u weet wel van de jacht.' Inderdaad bevindt zich aan beide zijden van het bewuste kruispunt

een Mariakapel: Maria van Altijddurende Bijstand aan de noordkant, Maria Ter Baan aan de zuidkant ('.. een beetje pesterij - dat konden ze goed onder elkaar - van pastoor Van der Velden: zijn kapel staat net over de grens van zijn parochie op het Leypark-terrein; eigenlijk had hij daar niks te zoeken...').

want daarvan heeft ze nog niets vernomen. H.d.B.

door Frans Godfroy crasht, moet wel iets verschrikkelijks op zijn geweten hebben. We hebben het nagetrokken. En jawel. Uit een grootscheeps verkeersonderzoek over de jaren 1980-1982 in TUbuig büjkt dat het Ringbaan-trajekt aan weerszijden van de kapellen het veiligste gedeelte is van de Ringbanen Noord, Oost, Zuid en West bij elkaar. Op de top zestig van gevaarlijke kruisingen in Tilburg van het jaar 1986 komt de kruising Ringbaan Zuid/ Leyparkweg-Groenstraat niet voor. Terwijl bijvoorbeeld de vlakbij gelegen kruisingen, die dus vrijwel dezelfde verkeersstromen te verwerken hebben, als Ringbaan Zuid/Ringbaan Oost-Kempenbaan (nummer 6 op de ranglijst). Ringbaan Zuid/Goirleseweg (nummer 7), Ringbaan Zuid/Stappegoorw^Trouwlaan (nummer 32) en Broekhovensew^Groenstraat (altijd nog nummer 43) onverminderd hoog skoren. Het vras de heer Donkers van de afdeling Verkeerstechniek van de gemeentepolitie nog niet opgevallen: 'Dan moeten we maar overal van die kapelletjes neerzetten'. Een kollega van hem ziet daar echter niets in: 'Kent u dat kruisbeeld in de bocht bij het Trappistenklooster. Dat rijden ze er om de haverklap uit'. Ook de pastor met één o behoort tot de skeptici: 'U moet dat zo toch niet zien. Het is meer een uiting van de vroegere Maria-verering. Daar is tegenwoordig niet meer zoveel belangstelling voor.' Maar de statistieken spreken boekdelen: Onze Lieve Vrouw Ter Baan laat ons, althans ter plekke, opvallend richtig gaan.

Wie mssen twee Maria-kajjellen 27 februari 1987