1985 03 29

o/9

Handicap en Studie Binnenkort bestaat de Stichting Handicap en Studie veertig jaar. De stand van zaken aan de universiteiten. Richard van de Pol mikt vanuit de rolstoel een kwartje in de gleuf van het tele­ foontoestel.

^

Nederlanders leven langer dan Bel­ gen: de vrucht van een saaie levensstijl. Een congres over de ge­ zondheidszorg bij ons en onze zuiderburen.

T i l b u r g s H o g e s c h o o l b l a d ­ 29 m a a r t 1985 ­ j a a r g a n g 22 ­ n u m m e r 28

Onderwijswetenschappen in afgeslankte vorm De nieuwe studierichting Onderwijswetensciiappen komt er waarschijnlijl< wel, maar niet zoals de interfacultaire Commissie Onderwijswetenschappen dat in februari 1984 voorstelde. De bedoeling was om aan elk van de faculteiten economie, rech­ ten, psychologie en sociologie een vrije studierichting onder­ wijswetenschappen in te stellen. Wie hierin afstudeert zou dan de titel doctorandus in de onderwijswetenschappen verwerven met als specialisatie het vak van de (sub)faculteit waarin hij of zij afstudeert. Nu zijn alleen de subfaculteiten psycho­ logie en sociologie nog in voor een vrije studierichting onderwijswetenschappen. De economen gaven in november 1984 al te kennen dit niet te doen en de juristen namen op 7 februari jongstleden een analoog besluit. Als de hogeschoolraad het op 4 april goedkeurt, en dat ligt in de lijn van de verwachtingen, kunnen SSW en SPW wel doorgaan. De sociologen stemden als eerste in met de instelling van een vrije studierichting. De psycho­ logen hadden aanvankelijk, na het afha­ ken van FEW, een positief besluit van de rechtenfacuKeit als voorwaarde gesteld om ook een vrije studierichting op te zet­ ten maar zijn op dit besluit teruggeko­ men. Op de jongste subfaculteitsverga­ dering van 21 maart is door de psycholo­ gen besloten om toch door te gaan met een vrije studierichting onderwijsweten­ schappen mits er een duidelijke regeling omtrent de benodigde formatie komt. "De verzorging van de economische en juridische onderdelen van het studiepro­ gramma mogen niet ten koste gaan van de huidige formatie van SSW en SPW" aldus het bestuur. FEW en FRW hebben zich dan wel te­ ruggetrokken maar zijn toch bereid om de vakken onderwijseconomie en onder­ wijsrecht als bijvak voor onderwijsweten­ schappen te verzorgen. Wat nu overblijft

van de oorspronkelijke plannen zijn twee vrije studierichtingen onderwijsweten­ schappen van SPW en SSW met steun van de economische en juridische facul­ teit. Deze laatste twee zouden de verzor­ ging van de bijvakken onderwijsrecht en onderwijseconomie als dienstverlening aan de Faculteit Sociale Wetenschappen ten laste kunnen leggen. Op de KHT be­ staat een regeling voor de verrekening van dienstverlening tussen (sub)facultei­ ten onderling. Mede daarom heeft de subfaculteitsraad van de sociale faculteit op voorstel van het bestuur besloten "haar medewerking aan ondenwijswe­ tenschappen te bevestigen, doch als ontbindende randvoorwaarde in te voe­ ren dat ten aanzien van formatietechni­ sche aspecten voor SPW bevredigende regelingen getroffen zullen worden". Eerder zijn door de hogeschoolraad op' centraal niveau twee formatieplaatsen toegewezen voor de invulling van onder­ wijsrecht en onderwijseconomie. Nu zo­ wel juristen als economen afgehaakt zijn worden deze twee plaatsen door de psy­ chologen geclaimd voor de FSW. De in­ vulling van deze centrale formatieruimte zal voor SSW en SPW in belangrijke ma­ te bepalend zijn voor het definitief instel­ len van de vrije studierichting onderwijs­ wetenschappen aan beide subfacultei­ ten. E. v.d. O.

m^^^mMm mmui

:m­m::VMStMm

■nirMmimime

Evaluatie twee­fasenstructuur Er komt een onderzoek naar de invoering van de twee­fasenstructuur. Deze evalu­ atie, die door minister Deetman aan de Tweede Kamer is toegezegd, zal uitge­ voerd worden door de Stichting Cen­ trum voor Onderwijsonderzoek (SCO) van de Universiteit van Amsterdam en het Centrum voor Bestuurskundig On­ derzoek (CBO) en het Centrum voor Stu­ dies van Hoger Onderwijsbeleid (CSHOB) van de Technische Hoge­ school Twente. De UvA en de THT tre­ den op als medefinanciers van het onder­ zoek. Met het instellen van een begelei­ dingscommissie door Deetman, begin vorige week kan het onderzoek van start gaan. Deze commissie staat onder voor­ zitterschap van het Limburgse collegelid drs. M. Koornstra. Op het lijstje van le­ den staat o.a. ook de Amsterdamse CvB­voorzitter Van Kemenade. De werkverdeling binnen het evaluatie­ project is zo ingericht dat Amsterdam de onderwijskundige aspecten zal bestude­ ren en dat Twente zich zal concentreren op de bestuurskundige aspecten van de invoering van de twee­fasenstructuur. Het eindrapport wordt eind 1986 ver­ wacht. De minister wil naar aanleiding van de re­ sultaten van het onderzoek bezien of wij­ zigingen in de Wet twee­fasenstructuur moeten worden ovenwogen. H.B.

Tillburg, Rotterdam en Maastricht samen op computer Dinsdag 26 maart is in Rotterdam het Convex­net in werking gesteld. Het Con­ vex­net is het computer­samenwerkings­ verband tussen de hogeschool en de Erasmus­universiteit in Rotterdam en de Rijksuniversiteit in Maastricht. Vanaf de­ ze week zullen de computers van de re­ kencentra van genoemde instellingen met elkaar verbonden zijn zodat zij van elkaar gebruik kunnen maken. Nadat in 1982 het computer­samenwer­ kingsverband tussen de hogeschool en de TH Eindhoven op het laatste nippertje toch niet doorging, is de hogeschool op zoek gegaan naar andere samenwer­ kingspartners. Die vond het in Limburg en Rotterdam. In de hogeschoolraads­ vergadering van 4 april a.s. staat de Convex­samenwerkingsovereenkomst op de agenda. Het gaat dan uitsluitend om het vat waarin de samenwerking ge­ goten wordt. Eerder ging de raad al ac­ coord met de samenwerking als zodanig. Voor Tilburg is het Convex­net vooral van belang voor de aansluiting van de VAX­computers op de Limburgse en Rotterdamse systemen. De VAX van de Tilburgse psychologen is reeds in wer­ king, de VAX van het Rekencentrum treedt waarschijnlijk in juli van dit jaar in werking. H.B. De eerste beeldschermconversatie op 26 maart tussen de heren De Moor, In 't Veld, Koppelaars en Van de Biggelaar. Het gesprek verloopt niet geheel vlekke­ loos: Tot spoedig zioerns.

Anton Zijderveld laat bij zijn vertrek naar Rotterdam het achter­ ste van zijn kiezen zien. "Op de hogeschool wordt er veel bedisseld achter de schermen"

Enquête over financiën van KHT­ student De studentenfractie Vinger in de Pap (VIP) houdt, in samenwerking met de Dienst Studentenzaken en Welzijn (DSW) in april een enquête over de fi­ nanciële positie van de hogeschoolstu­ dent en hun mening over de studenten­ voorzieningen van de hogeschool. Voor het onderzoek wordt een steekproef ge­ houden onder ongeveer 400 dag­ en avondstudenten. De kosten ­ zo'n 12.000 gulden ­ worden betaald uit de pot on­ voorziene uitgaven. Het onderzoek wordt gehouden om "wat harde infor­ matie" te krijgen over de inkomsten en de uitgaven van de Tilburgse student, vertelt Hans Egtberts van de VIP. "Tij­ dens de behandeling van de begroting in de Hogeschoolraad het afgelopen jaar bleek dat wij geen cijfers hadden om de bewering te staven dat de financiële po­ sitie van de student niet al te rooskleurig is", vertelt hij. "Ook zou het beleid ten aanzien van de studentenvoorzieningen door de enquête meer aan kunnen slui­ ten op wat de student er van vindt". G.R.

MATSERTJES

PERS

Ander Leesvoer Het 76ste maart­nummer van het facul­ teitsblad van de economische faculteit, KAPPATAAL, heeft maar liefst 36pa­ gina's opgeleverd. Dat betekent dat de economen­minister Van Aardenne 36 keer op zijn nummer gezet wordt. Op el­ ke pagina rolt de kop van Gijs, om het nummer van de bladzijde aan te geven. Uit het redactioneel blijkt, dat de "ver­ meende nieuwe identiteit van het blad", waarover onlangs het THB in een repor­ tage sprak, de discussies binnen en bui­ ten de redactie niet onbetuigd heeft gela­ ten. De redactie laat in het midden of men "minder vanuit een politiek­econo­ mische visie" schrijft of meer van "alge­ meen beschouwende aard" is. De lezer moet zelf maar oordelen. Alle ingezon­ den stukken worden geplaatst, zo deelt de redactie mee. Zelfs, naar het blijkt een quasi­ingezonden brief van het Waarheid Kollektief Tilburg waarin advertentief opgeroepen wordt abonnee van de Waar­ heid te worden. Polek mag nog steeds re­ kenen op een speciale behandeling. De redactie nodigt Polek, omdat men al lang niets meer van hen gehoord heeft, uit om een bijdrage te leveren aan het volgende nummer. Een dik nummer dus met veel informa­ tie. Laat de lezer eens oordelen. Kappataai haakt in op de oorzaken van de stijging van de dollarkoers. In een ver­ haal over de problemen die de economen hebben met het opstellen van een forma­ tieplan neemt de redactie een ondemo­ cratische tendens waar. Een artikel over de Tweeverdienerswet probeert duidelijk

te maken dat die wet leidt tot vrouwen­ discriminatie en verdere onoverzichte­ lijkheid van het belastingsysteem. Alles wordt nog eens op een rij gezet. Kritisch én informatief. In een ingezonden stuk mag student­bestuurder van de faculteit, W. Jansen, zijn onvrede uiten over dat hij in de vorige Kappataai te veel afge­ schilderd werd als een activisten­goeroe . die altijd op de voorgrond treedt. Niet waar, vindt hij. Verder ingezonden stuk­ ken van PEFen PSF. U snapt het al: ver­ kiezingstijd. Een uitvoerig bericht over het symposium betreffende de sociale ze­ kerheid dat op 6 maart j.l. op de hoge­ school gehouden werd, is vooral een ver­ slag van de discussies met op het eind een redactionele knipoog naar Marx. Een verhaal over economie en ontwapening naar aanleiding van publicaties van "good old" Tinbergen over dit onder­ werp toont o.a. aan dat in Tilburg niet veel economen zich hiermee bezighou­ den. Kappataai sluit met een "belich­ ting" van hoe een hogeschoolraad nou werkt. In wezen is het een verkapt verkie­ zingsverhaal van de PSF want alleen hun daden en wensen komen bij monde van PSFer Cees Cools, aan bod. Volgens Kappataai is Cools sinds drie jaar "de leider, de voorzitter" van de PSF. Zo hoor je nog eens wat! Zullen we er maar "gewoon fractielid" van maken die ge­ durende twee jaar in de PSF zit? Da's be­ ter. Wat zullen we concluderen over Kappa­ taal 76 als niet­economische lezer? "Beschouwen kritisch", dan is vast ie­ dereen tevree. H.B.

Onze afdeling Automatisering is belast met het ontwikkelen en invoeren van automatiseringssystemen voor de bestuurlijke informatie­ verzorging van het gehele bedrijf. Voor deze afdeling zoeken wij een

Staffunctionaris m/v Or. of drs. informatica) die rechtstreeks ressorteert onder het hoofd Autom atisering. Functie-informatie: • opzetten van standaards­ en kwaliteitsnormen t.b.v. de werkzaam­ heden van de afdeling Systeembc^uw; • opzetten van planningsmethoden en planningsprocedures; • opzetten van algemene werkprocedures en instructies; • onderzoeken van bepaalde voor de automatiseringsafdeling van belang zijnde nieuwe ontwikkelingen en • uitvoeren van specifieke opdrachten van de afdelingsleiding.

Herhaald bericht Het S temburo maakt hierbij bekend dat de aan de kiezers toegezonden stembesclieiden vóór 12 april 17.00 uur in het bezit van het Stemburo moeten zijn. De stembescheiden kunnen gedeponeerd worden in de stembussen in de hal van gebouw B, begane grond. taa Toezenden via de post van de retourenenveloppen is ook mogelijk. |E| Het S temburo

■■■m a t s e r t j e

SHIH

'Matsertjes' kunnen worden opgegeven bij de redaktie. Tot 30 woorden kosten ze / 5,—; on­ der nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. GEVRAAGD: Pendragon zoekt met spoed studentlid bestuur studentensport. Inhoudelijk: actieve participatie in verg. en commissie, interesse in beleidsmatige aspecten. Studeren alleen is ook niet alles, heb hart voor studentensport. Info zie memo of bel 631873. VOETBALLERS: Bij TSVV Merlijn gaan prestatie en plezier hand in hand. Het Ie team wordt kampioen en het plezier is te ervaren in de kantines en op verenigingsfeesten. Ook organiseren we diverse tournooien. Lid worden of meer inlichtingen? Bel Tijmen 561332.

weekblad voor de katholieke hogeschool tilburg redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela lodder (assistente)

LS. SPORT. T.: Van 10 t/m 12 april organiseert Pendragon voor de 5e maal maal haar Internat. Stud. Sport Toern. Programma: wo. 10 april: muzische kroegentocht; do. 11 april: swingend feest in sporthal met disco en live-act; vr. de finales, zie ook memopag. CASEBOOK: De Stichting Internationaal Water Tribunaal biedt voor ƒ 33,— incl. verzendkosten aan: het Casebook {+ 1300 pag.), inhoudende o.a. al het materiaal ter inhoudelijke voorbereiding van de aanklachten voor het Internationale Water Tribunaal, gehouden in okt. '83, een Fliessende Welle-rapport van de Rijn van 1982, aangevuld met de uitspraken van de jury van het Tribunaal. Levering geschiedt na betaling op giro 4251990, t.n.v. IWT, Amsterdam, o.v.v. "Casebook".

TE KOOP: Renault 16 TL, bouwjaar oktober 1977, motor en carosserie in zeer goede staat, auto is absoluut betrouwbaar, prijs ƒ 1950,—. Tel. 013-342573. HELAAS, TOCH: Ik kan het niet laten: programma goed, campagne is veel beter, lijsttrekker is goed, nr. 32 was beter, ik kan het niet laten, ik stem P.S.F, dus toch. De fraktie in de hogeschoolraad is duidelijk! Peter-Jan van Ham, Pb 2054 Tilburg.

• PZE/W exploiteert vier elektrische produktie­eenheden, waaronder een kernenergiecentrale en een centrale annex zeewaterverdamper. • Naast elektriciteit distribueert PZ EI\A ook aardgas in Zeeland.

n.v. provinciale zeeuwse energie­maatscliappij

m

PZEIVI

Het Klachtenburo Politieoptreden Eindhoven zoekt vrijwilligers. Liefst met goede schriftelijke uitdrukkingsvaardigheid. Voor info. dinsdags tussen 14.30 uur tot 18.30 uur bellen met 040-432490. Pasqualinistraat 4 (achterom) Eindhoven.

OVERAL VERKRIJGBAAR: Trespassers W - kwartaaltijdschrift over moderne cultuur/grensoverschrijdend naar opzet, inhoud en vorm - TW2 eerste kwartaal '85: ƒ 5,00, jaarabonnement ƒ 17,50. Inlichtingen: 070-650865.

Een psychologisch onderzoek kan deel uitmaken van de selectie­ procedure.

• Een groot openbaar nutsbedrijf met ruim 1450 medewerkers en ca. 165.000 afnemers.

KLACHTENBURO:

tilburgs hogeschoolblad

KOOPJE Wegens verhuizing naar buitenland te koop Suzuki Carry, bj. juH 1983. Deze handige auto is voor velerlei doeleinden geschikt (bv. als mini-camper). Bel voor meer inlichtingen: 013-550941 (tijdens kantooruren, vragen naar E. Lambert).

\Nat is de PZ EM?.

GEZOCHT: Wij zoeken een jurist(e) of nog studerende hiervoor voor ondersteuning van (kleinschalige) startende ondernemers uit Oosterhout en regio. Wil je meer weten: bel 01620-60812, vragen naar Jan de Hoogh, of kom langs: Kruisstraat 6a, Oosterhout.

LS. SPORT. T.: Van 10 t/m 12 april organiseert Pendragon voor de 5e maal haar internat, stud, sport, toern. Programma: wo. 10 april: muzische kroegentocht; donderdag 11 april: swingend feest in sporthal met disco en live-act; vrijdag: de finales, zie ook memopag.

Functie-eisen: • een jonge academicus afgestudeerd in de informatica; • creatief en stimulerend kunnen werken op het informatica­ vakgebied; • goede contactuele eigenschappen; • goede mondelinge en schriftelijke uitdrukkingsvaardigheid.

Belangstellenden wordt verzocht hun schriftelijke sollicitatie te zenden aan de N.V. PZEM, afdeling P en O, antwoordnummer 205 (dit kan dus ongefrankeerd), 4330 VB tvliddelburg.

TYPEWERK: Heeft u ook zo weinig tijd? Is het produceren van een net getypte scriptie ook niet uw sterkste kant? Ik wil dit gaarne voor u verzorgen. Bel naar M. Smulders, tel. 04166-2367.

HELAAS, TOCH: Ik kan het niet laten: programma goed, campagne is veel beter, lijsttrekker is goed, nr. 32 was beter, ik kan het niet laten, ik stem P.S.F, dus toch. De fraktie in de hogeschoolraad is duidelijk! Peter-Jan van Ham, Pb 2054 Til-

medewerkers w/outer van gils, henk zomer, edwin van de oetelaar, ben beljaars, marijne van der jagt, bert haagsnnan, gerard rutten, monique van blijswijk, amee de schipper, hugo backx, bert peters, astrid tates, claartje van der grinten samenstelling redaktieraad prof. mr. p. van seters (voorzitter) dr. h. van erp, m. ackermans (adviseur), a. de laaf, drs. th. schouw, dr. m. van hoorn, mevr. j'.a.m.j. jansen, h. van kleef, drs. c.p.m. broekhof offksiöle mededelingen buro pers en voorlichting cartoonist ad van haandel, henk van de berg advertenties angela lodder kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn. redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor thb) 662277 en 662506 intern: 2277 en 2506 kamer 207 en 208 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universiatire pers (up) waarbij verder aangesloten: ad valvas (vu amsterdam), wagenings hogeschoolblad, utrecht universiteitsblad, delta (delft), 'thberichten (eindhoven), tht-nieuws (twente), observant (maastricht) uk (groningen) en ku-nieuws (nijmegen) druk drukkerij em. de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor r>iet-hogeschoolleden ^15,— per jaargang

,4;^-^

^'± -^Êm^mmmM Tilburgs Hogeschoolblad'

29 maart 1985

Gezondheidszorg in België en Nederland

"Saai leven duurt het langst" De laatste jaren kijken Nederlanders en Belgen steeds meer bij elkaar over de grens. Dat is niet alleen een kwestie van beleefde nieuwsgierigheid, de buren benutten hun contacten ook om ideeën op te doen voor de - noodzakelijke - hervorming van gezondheidszorg en sociale zekerheid in eigen land. Belgiè en Nederland staan wat dat betreft niet alleen: in vrijwel alle West-Europese landen zijn de kosten van sociale zekerheid de pan uitgegroeid en dreigt de gezondheidszorg onbetaalbaar te worden. Verre weiden lijken altijd groener, heet het in een oud gezegde. Vandaar ook menige afgunstige blik op het erf van de buren. Die Belgen lappen het 'm toch maar, zie je de Nederlandse beleidsmakers denken. De gezondheidszorg is er per hoofd van de bevolking zo'n acht procent goedkoper dan in Nederland, de Belgische gebruiker van gezondheidsvoorzieningen is veel meer kostenbewust en de eigen bijdrage in de kosten is er algemeen aanvaard. Maar ook voor Belgische waarnemers • is er alle reden tot scheve ogen: de kosten van beleid, administratie en beheer liggen in Nederland stukken lager, terwijl men er met aanzienlijk minder voorzieningen een even hoog, zo niet hoger niveau bereikt. Afgelopen donderdag 21 en vrijdag 22 maart konden beleidsmakers en wetenschapsmensen uit Nederland en België vrijel(||< informatie uitwisselen over het systeem van gezondheidszorg en sociale zekerheid bij ziekte en invaliditeit in beide landen. Op een congres met de toepasselijke titel 'Het gras aan gene zijde' stond een vergelijking van de beide systemen centraal. De plaats van het congres was al even toepasselijk: de Belgisch-Nederlandse tweelingplaats Baarle-Hertog/Baarle-Nassau. De directe aanleiding voor het congres was het eerste lustrum van 'Gezondheid en Samenleving', een tijdschrift waar Nederlandse en Belgische sociale wetenschappers schouder aan schouder in de redaktie zitten.

VRESELIJK GEHEIM Een eerste opvallend punt van verschil tussen Nederland en België is dat Belgen gemiddeld iets eerder sterven dan Nederlanders. Wie verwacht dat dat iets te maken heeft met een verschil in inrichting en omvang van de gezondheidsvoorzieningen in beide landen komt bedrogen uit. "Ik hoop niet dat ik een vreselijk geheim openbaar", zegt prof. dr. Hans Philipsen, hoogleraar medische sociologie in Maastricht, "maar dat verband is er nauwelijks. Gegeven een bepaald niveau van sociaal-economische, wetenschappelijke en technologisch ontwikkeling blijkt dat de verschillen in sterfte en ziekte zo goed als niets te maken hebben met .het gezondheidszorgsysteem". Dat betekent uiteraard niet dat de gezondheidszorg net zo goed afgeschaft kan worden, maar wel dat de verklaring van het verschil in sterfte buiten het domein van de gezondheidszorg gezocht moet worden. Philipsen gaat daarom in eerste instantie op zoek naar de samenhang tussen sterfte en leefwijze. Veel vergelijkingsmateriaal is er op dat gebied echter niet voorhanden, al is er wel een duidelijke samenhang tussen alcoholgebruik en de sterfte aan levercirrhose aanTilburgs Hogeschoolblad

R. Peeters: ingewikkelde staatsinrichting en verzuiling maken Belgische zorg onnodig duur.

Onze zuiderburen kunnen beschikken over veel meer gezondheidsvoorzieningen dan wij. Om maar iets te noemen: er zijn ruim twee keer zoveel huisartsen per duizend inwoners. Ook specialisten en fysiotherapeuten- of kinesitherapeuten zoals men in België zegt - treft men er in verhouding meer aan. Bovendien heb je er geen verwijsbriefje nodig, in België kan iedereen rechtstreeks terecht bij kinesitherapeut of specialist. Maar ook al zijn er meer voorzieningen, dat maakt de Belgen nog niet gezonder. Integendeel zelfs. Belgen worden juist meer geplaagd door ziekte en ze gaan gemiddeld eerder dood dan Nederlanders. Hoe dat komt? Vooral door een verschil in levensstijl. Op het internationale congres over de gezondheidssystemen in Nederland en België, dat vorige week in Baarle-Nassau plaats vond, werd om die reden de 'Wet van het Bourgondische Zuiden' aangehaald. Of, zoals de Vlaamse krant 'De Morgen' schreef: saai leven duurt 't langst. getoond. Aangezien er ook wel wat bekend is over het verband tussen alcoholgebruik en verkeersdoden, komt Philipsen tot de conclusie dat het grotere alcoholgebruik in België van vier liter pure alcohol per hoofd van de bevolking goed is voor tenminste 24 doden meer per 100.000 inwoners. Daarmee is echter slechts een klein deel van het verschil in sterfte verklaard. Het wordt pas echt menens wanneer de gehele levensstijl in de beschouwing wordt betrokken. Het verschil in sterfte blijkt in ieder geval ondubbelzinnig samen te hangen met een heel complex van factoren als roken, vetgebruik, luchtvervuiling, industrialisering en urbanisatiegraad, al is niet precies duidelijk welke bijdrage aan de afzonderlijke factoren is toe te schrijven. Voor de belangrijkste doodsoorzaken vallen de verschillen tussen Noord en Zuid voor tenminste 60 procent te verklaren uit de levensstijl en de sociaal-economische structuur, stelt Philipsen vast. Opvallend is eerder dat de sterfte naar mate men verder naar het Zuiden gaat relatief hoger is. "In Nederland is de

combinatie wonen in het Noorden van het land gevoegd bij het percentage protestanten in de regio de beste voorspeller voor een lang leven", concludeert Philipsen. Waarmee we volgens de hoogleraar terug zijn bij de val van Antwerpen in 1585, toen de scheiding tussen het overwegend Calvinistische Noorden en het meer Bourgondische Zuiden definitief bezegeld werd.

BESCHAVING Bij de uitgaven aan gezondheidszorg springen enkele verschillen m het oog. Om te beginnen wordt in Nederland acht procent meer geld per hoofd van de bevolking uitgegeven aan gezondheidszorg dan in België. In 1980 beliepen de uitgaven in ons land per inwoner een bedrag van bijna tweeduizend gulden. Kijkt men naar de verschillende kostenposten dan blijkt duidelijk dat het Belgische systeem er heel anders uitziet dan het Nederlandse. Aan opname en verblijf in ziekenhuizen en inrichtingen wordt in Nederland tweemaal zoveel uitgegeven als in Belgiè. Daar staat tegenover dat de uitgaven voor extramurale zorg en de kosten

van beleid, administratie en beheer in België op een hoger niveau liggen. Enige voorzichtigheid bij het hanteren van deze cijfers is overigens wel geboden, meent dr. Rudi Peeters, verbonden aan de afdeling sociale geneeskunde van de Universitaire Instelling Antwerpen en een van de organisatoren van het congres. "De gegevens in het congresboek komen uit jaarboeken, overzichten van ministeries en allerhande statistische publicaties. Ze zijn dus in eerste instantie niet verzameld om verklaringen te vinden voor de verschillen tussen Holland en Belgiè". Opmerkelijk is dat Nederland verhoudingsgewijs veel meer geld steekt in verpleeghuizen, ambulante geestelijke gezondheidszorg, psychiatrische ziekenhuizen en zwakzinnigeninrichtingen. Philipsen wijst op de rode draad. Het gaat vooral om voorzieningen, zegt hij, gericht op categorieën zorgvragenden: hoogbejaarden, mensen met lichte psychische of pathologische stoornissen, psychiatrische patiënten en zwakbegaafden. Voor veel Nederlanders is de grote omvang van deze voorzieningen een teken van beschaving. Philipsen ziet ook de keerzijde: "Het is niet onmogelijk dat het de weerspiegeling is van twee minder beschaafde trekjes: regelzucht en een sterke individualisering van samenlevingsverbanden. Als ik het overdreven mag zeggen: het eerder in de gezondheidszorg overnemen van de woonfunctie van zieke bejaarden, psychische patiënten of zwakbegaafden wijst ook op een beperking van het huishouden tot tweegeneratie-gezinnen van naaste verwanten, die gezond, normaal en volledig kunnen functioneren". "Deze tendenzen worden nog eens versterkt door het sterk gereglementeerde ^huisvestingsbeleid, dat letterlijk weinig ruimte biedt voor het extra gezinslid. Voor de gemiddelde Nederlander-is zijn home minder zijn castle dan voor menig buitenlander, de Belg niet uitgezonderd. "Cultuursociologisch is trouwens belangwekkend, voegt de hoogleraar daar aan toe, dat de reglementering en de individualisering wel eens keerzijden zouden kunnen zijn van de Calvinistische erfenis die in de levensverwachting zo heel anders uitwerkt. Op hun beurt geven de Belgen aanzienlijk meer geld uit aan openbare en bedrijfsgezondheidszorg en poliklinisch specialistische hulp. Dat laatste hangt volgens Peeters vooral samen met de vrije toegankelijkheid van specialisten. Waar je in Nederland eerst je huisarts zover moet krijgen een verwijsbrief uit te schrijven, kun je in België als je wil drie verschillende specialisten consulteren. Ook aan geneesmiddelen besteedt de Belg veel meer geld dan de Nederlander, de vaak forse 'remgelden' (eigen bijdragen, LK) die hij uit eigen zak moet bijpassen ten spijt. De vraag is dan ook, aldus Philipsen, of de Nederlandse regering er verstandig aan doet de eigen-bijdrageregeling voor medicijnen tot een speerpunt van het beleid te maken. Flink duurder in België zijn de stelselkosten, ofwel de uitgaven voor beleid, beheer en administratie. Dat heeft voor een belangrijk deel te maken met de ingewikkelde staatsinrichting en de ver doorgevoerde verzuiling in de Belgische gezondheidszorg, meent Peeters. "Een voorbeeld is de verzuiling in de moederen kindzorg. Naar gelang de verschillende zuilen heb je in een dezelfde straat overloop op pag. 11 29 maart 1985

»■■

De forumleden: Soudijn, Anthierens, Boenders, Ritsema en Büch.

'Het ontzag moet uit de literatuur' De nacht van het boek, 23 nnaart 1985, een acht uur durend, boeiend schouw­ spel vol theater, muziek en literatuur. En, wat het klapstuk van de avond had moe­ ten zijn: een discussie over snobisme en literatuur onder leiding van Frans Boen­ ders. Met Karel Soudijn, Johan Anthie­ rens, Beatrijs Ritsema en Boudewijn Büch als sprekers. Een uur later dan gepland begint het spel tussen vier heren en een dame over sno­ bisme. De zaal is volgestroomd, het is half één 's nachts. Büch maakt meteen al duidelijk dat hij het hele onderwerp 'sno­ bisme en literatuur' maar idioot vindt. Wat valt daar nu over te zeggen? Schrijverschap is volgens hem geen be­ roep maar een geesteshouding, een snob kan per definitie geen schrijver zijn. Johan Anthierens vindt dat het maar eens afgelopen moet zijn met het heilige ontzag voor alles wat met literatuur heeft te maken. Uit de inleidende verhalen weet de zeer serieuze voorzitter nog vier vragen te destilleren: bestaat anti­ snobisme, kun je snobisme vermijden, bestaat snobistische literatuur en kan snobisme in Nederland bestaan? Het pa­ nel steekt de draak met zoveel gewich­ tigheid. Karel Soudijn wil nog wel pogen om de voorzitter te 'troosten' en een ant­ woord op één van de vragen te formule­ ren: 'Snobisme in de literatuur kun je aantreffen als je daarmee de lezer be­ doelt die het gedrag van de hoofdper­ soon wil imiteren'. Boudewijn Büch snapt er nu helemaal niets meer van en kijkt eens op zijn horloge: nog een kwar­ tier te gaan. De forumleden slagen erin de tijd vol te maken. Opgelucht verlaten ze de zaal. Gelukkig voor de bezoekers viel er buiten het forum nog meer te beleven. Degenen die al vroeg aanwezig waren hadden het toneelstuk Somberman's actie kunnen zien, gemaakt naar aanleiding van het boekenweekgeschenk van Remco Cam­ pert, Op gegeven moment steekt Som­ berman de fik in een prullemand van het

warenhuis waar hij heeft gewerkt tijdens een bezettingsactie voor de revolutie en tegen het kapitalisme. Maar z'n mede­ actievoerders zijn naar huis gegaan toen de broodjes en koffie op waren. Somber­ man blijft alleen achter en wordt meege­ nomen door de politie. 'De revolutie krijg je niet kado'. Somberman's actie wel, als Boekenweekgeschenk, een vrolijke, ont­ roerende, wervelende, muzikale show. Veel beter dan de eerste kritieken had­ den doen vrezen. Campert vervulde trouwens nog een an­ dere rol deze avond: als laatste schrijver las hij voor uit eigen werk. Muziek was tussen de bedrijven door te beluisteren in verschillende ruimtes. Op­ tredens van het stemmige salonorkest

Capriccioso en het eerste optreden van Vaalbleek Vocaal in Tilburg: moderne jazz met drie zingende dames. Iets aparts was het samenspel in de theaterkelder van cello en voordracht. Zes gedichten van F. Vinken uit de bundel 'Voor de dood geschetst' werden begeleid op cel­ lo door Huub Bogaers. In het laatste ge­ dicht 'Posthuum', waarbij Bogaers pizzi­ cato speelde, hoorde je als het ware de blaadjes ­ het enige wat overblijft als de dichter gestorven is ­ vallen. Mensen die nog niet moe waren konden zich na afronding van het literaire gedeel­ te uitleven op de muziek van Salsa d'Amsterdam. Tot vier uur hield deze band 't leven in de schouwburg. Claartje van der Grinten

Vijf tijdelijke projecten uit herbezettingsgelden

beidsplaatsen creëren. In 1984 kreeg de hogeschool 1,3 miljoen gulden en in 1985 zal dit waarschijnlijk 1,7 miljoen gulden zijn. Op 7 februari j.l. gaf de hogeschool­ raad het groene licht aan het CvB om in overleg met faculteiten en diensten 21 structurele projecten te honoreren en daarvoor mensen te gaan werven. De advertenties daarvoor hebben inmiddels in grote opmaak in landelijke kranten ge­ staan en naar verluidt loopt het daarvoor momenteel storm (zie THB nr. 25, 22 maart). Naast deze structurele projecten heeft de hogeschoolraad bepaald dat er in de herbezettingsgelden ook ruimte moet zijn voor toewijzing aan tijdelijke projecten. Met deze toewijzing komt het CvB nu. Het CvB heeft uit 26 aanvragen voor tij­ delijke projecten er vijf uitgekozen. Deze vijf zijn: een informatica­project ten be­

Het College van Bestuur stelt de hoge­ schoolraad voor uit de herbezettingsgel­ den vijf tijdelijke projecten te financieren. De projecten, die allen betrekking heb­ ben op de informatisering van het onder­ wijs, kunnen direct aanvangen en zullen mogen doorlopen tot uiterlijk 1 mei 1986. De Tilburgse hogeschool krijgt elk jaar van de minister van Onderwijs en Weten­ schappen geld uit de middelen die ver­ kregen zijn omdat ambtenaren vanwege arbeidtijdsverkorting loon (prijscompen­ satie) hebben ingeleverd. Dit zijn de zo­ genaamde herbezettingsgelden. Met de­ ze gelden kan de hogeschool nieuwe ar­

hoeve van sociale zekerheid; een nog na­ der aan te duiden project bij de psycholo­ gen; het project Data­base informatica bij de bibliotheek en knelpunten­voorzie­ ningen bij het Rekencentrum en Studium Generale. Omdat nog niet geheel duidelijk is hoe­ veel de hogeschool in de komende jaren aan herbezettingsgelden zal krijgen stelt het CvB voor er van uit te gaan dat men de komende jaren hetzelfde bedrag zal krijgen als in 1984 (1,3 miljoen). Dit is een lage inschatting. Berekeningen zullen vooralsnog op die 1,3 miljoen op jaarba­ sis gebaseerd zijn. Dit betekent dat voor dit jaar f 366.000,­ beschikbaar gesteld wordt voor de tijdelijke projecten. Op 4 april oordeelt de hogeschoolraad over de voorgestelde projecten. H.B.

Avond over vredesonderwijs Op dinsdag 2 april organiseert de Werk­ groep Vredesonderwijs Tilburg een avond over vredesonderwijs in de Har­ monie aan de Stationsstraat in Tilburg. Met in het achterhoofd de uitlatingen van Mr. A. van Agt, behalve commissa­ ris van de koningin in Brabant lid van het stichtingsbestuur van de KHT, dat vre­ desonderwijs zou indoctrineren, wil de werkgroep ingaan op de vraag wat vre­ desonderwijs is en hoe het gestalte krijgt in de scholen. Na de opening om 20.00 uur zal Wim Dijkstra, medewerker aan de hogeschool en lid van de werkgroep, een inleiding verzorgen waarna drie docenten van ver­ schillende onderwijstypen de praktijk van vredesonderwijs uit de doeken zullen doen. De hieruit voortvloeiende discus­ siepunten zullen besproken worden door een aantal deskundigen, waaronder drs. E.J. Boerma van de Universiteit van Gro­ ningen en lid van het ICTO (Interkerkelijk Comité Tweezijdige Ontwapening). Daarna volgt een discussie met de aan­ wezigen in de zaal. Doorlopend is er een tentoonstelling over vredesonderwijs te bezichtigen en er is speciaal voor deze avond een bun­ del met artikelen uitgegeven die verkrijg­ baar is bij het Kris. G.R.

wij, ongevaarlijke mensen, daarvan getuige, al of niet gecombineerd met de status van verbijsterd slachtoffer. Hans Warren, een auteur die bekendheid geniet door de pubhcatie van een aantal fraaie "Geheim Dagboek"­delen, schrijft het in 1952 zó op; "Hef boek van S artre over Genet, fjean Genet dus, wvgj. Ik lees het al opensnijdend. Het is buitengewoon vervelend. Genet is hier misbruikt als kapstok om Sartres ideeën aan op te hangen. Er is soms een onuitstaanbaar patronaliserend toontje. De profes­ sor die vivisectie pleegt op de interessante boef..". Zoiets bedoel ik nu ook. En dan te bedenken dat S artres "S aint Genet, comédien et martyr" lange tijd maatstaf is ge­ AJs beginnend student aan een universiteit geloof je nogaJ sneJ in de mythe dat op weest voor de beoordeling van het oeuvre van Genet.' deze aardbo] twee soorten mensen Jeven; de wetenschappeiijke soort en de onweten­ Dat is het gevaarlijke van die wetenschappelijke mensen. Ze passen maar toe, bezien schappelijke soort. Deze diffuse mythe maakt tijdens de studiejaren in de meeste jeug­ niet eens of het wel "gepast" is, en bemoeien zich ­ evenals vrome en eenvoudige men­ dige breintjes pJaats voor het dichter bij de waarheid schuilende inzicht dat de wereld sen ­ overal mee. Nog een voorbeeld dan. Professor van Dantzig, de geleerdste psychi­ geteisterd wordt door gevaarlijke en ongevaarlijke mensen. Gevaarlijke mensen zijn ater van Nederland, in een TV­uitzending van de VPRO. Interviewer: "Professor, soms zeer wetenschappelijk. En wetenschappelijke mensen zijn vaak beslist niet on­ weet u nu wel heel zeker dat de psycho­analyse als therapie ook echt helpt, of zijn het gevaarlijk.' Het gevaar van wetenschappelijke mensen bestaat in hun niet in te dam­ misschien heel andere, onbekende factoren?" Professor van D.: "Tja, dat is moeilijk men ambitie om wijsheden zogenaamd "toe te passen". Daarin onderscheiden zij zich te zeggen". Moeilijk te zeggen?.'.' Freud is al weer vijfenveertig jaar geleden gestorven, van andere gevaarlijke mensen die dan ook niet wetenschappelijk, dom, ielijk, gefrus­ en ze weten nog steeds niet of die man ooit wel iets nuttigs beweerd heeft! Maar toe­ treerd en zeer machtig zijn. Die onwetenschappelijk gevaarlijke mensen, politici en passen is er toch echt volop bij.' Ik heb bijvoorbeeld°diverse mensen gekend die maffer geldbarbaren dus, hebben ruim twee maal per maand een enigszins heldere gedachte uit een hypnose kwamen, dan dat ze er in gingen. Het stadium van suggestie of vrije en handelen daar dan onmiddellijk naar. Het resultaat van deze dynamiek is bekend. associatie bereikten ze niet eens. Hij levert werk aan ongeveer zeven miljoen oorlogscorrespondenten. De zeer recentelijk gepromoveerde meetkunde­socioloog Hagenaars heeft dit alles De wetenschappelijk gevaarlijke mensen, zoals gezegd, "passen hun wijsheid toe". haarfijn aangevoeld. Zijn dissertatie bevat een onderzoek naar het doen van onder­ Dat wil zeggen dat zij op het moment dat zij tot "verrassende onderzoeksresultaten zoek... Bij het proefschrift schreef Hagenaars een stelling die luidt: "Dat onderzoek gekomen" zijn, op zoek gaan naar een toepassingsgebied. En dan wordt het link. Dan in de praktijk niet volgens het boekje verloopt, is nog geen reden het boekje niet te gaan deze mensen namelijk hun keelopeningen ontsperren, vegen zij de halve meter bestuderen". Ik zou juist zeggen dat nauwelijks een betere reden kan worden verzon­ hoge stapel bestuurs &■ krisisnota's van de schrijfmachine, of gaan in de ziektewet «m nen.' Maar ja, Hagenaars is een wetenschappelijk mens. En volgens mij ook al zo'n thuis in bed schriftelijk het woord te richten tot God's flora en fauna. Dagelijks zijn gevaarlijke... Tilburgs Hogeschoolbiad

29 maart 1985

Q

VERTREK

De faculteit had modelboerderij kunnen worden "Een belangrijke reden voor mijn vertrek is dat ik hier al veertien jaar zat. Ik raakte erop uitgekeken. Er begonnen zich rare ideeĂŤn rond mijn persoon te vormen. Als je niet in spijkerbroek en met sociologenbaard pleegt rond te lopen dan ontstaat bij sommigen de indruk dat je een nogal autoritaire, ouderwetse establishment-figuur zou zijn. Daar ben ik pas heel laat achtergekomen. En van zo'n label kom je niet gauw weer af". "Maar belangrijker is dat ik geen inspiratie meer opdeed binnen de faculteit. Er waren grote problemen met een paar medewerkers binnen de vakgroep, er viel niet meer prettig samen te werken. De laatste jaren heb ik me helemaal teruggetrokken. Dat gaf me weliswaar de kans om veel te schrijven, maar leuk is anders. De persoonlijke verhoudingen waren zeer onaangenaam geworden". De aanleiding van deze verstoorde relaties was niet, aldus Prof. dr. Anton C. Zijderveld, een verschil van wetenschappelijke opvattingen. "Toen ik hier in 1971 vanuit Amerika aankwam trof ik een aantal zeer bekwame en een aantal zeer onbekwame medewerkers aan. Die laatsten verdienden naar mijn idee geen vaste positie, maar ze kregen desondanks al gauw hun vaste aanstelling en werden hoofdmedewerker. Ze publiceerden helemaal niks en hebben dat tot de dag van vandaag niet gedaan". Doodzonde, verzucht de hoogleraar. Terwijl je van zo'n faculteit een modelboerderij had kunnen maken. "Er was veel onderzoeksgeld, een lage onderwijslast en een voortreffelijk administratief apparaat. De voorwaarden waren dus perfect. Maar er heerste binnen de vakgroep Algemene Sociologie niet de juiste en opwindende, wetenschappelijke sfeer". Zijderveld: "Daar is niks meer aan te doen. Die mensen zijn onmogelijk weg te krijgen. En dat is echt de dood in de pot. Ik vond het te dol dat ik de afgelopen twee jaar maar twee doctoraalcursussen mocht geven, anders kwamen de medewerkers niet aan bod. Nee, ik noem geen namen, dat is teveej eer. Maar wat een verspilling, he? Ik heb al eens gezegd dat we met de helft van de staf een veel beter onderwijsaanbod hadden kunnen verzorgen. Dat is triest en werkt verlammend. En omdat er geen uitzicht is op verbetering, dreig je te verzuren en begin je ongezond te dromen over de VUT. Als je dan op je zeven-en-veertigste zo'n aanbod krijgt uit Rotterdam...".

Anton Zijderveld houdt het voor gezien in Tilburg. Een pianoconcert in de aula en een afscheidscollege over de literaire sociologie markeerden betekenisvol zijn overstap naar de Erasmus Universiteit. In Rotterdam hoopt Zijderveld de wetenschappelijke uitdaging te vinden die hij in Tilburg was kwijtgeraakt. "Ik begon al over de VUT te dromen". Een openhartig vraaggesprek met de man die Jarenlang het gezicht van de Tilburgse sociologie bepaalde. Over incompetente medewerkers, over de onhoffelijkheid van de hogeschool en de toekomstperspectieven van zijn vak: "Ik constateer hier en daar een opleving".

De finale van Anton Zijderveld

ORDE OP ZAKEN

RECTORAAT 't Liefst was hij concertpianist geworden. Maar de klasse van een Pollini zat er niet in want als je op je twaalfde Rachmaninov nog niet vloeiend kunt spelen, vergeet het dan maar. Toch is de muziek Zijdervelds eerste liefde gebleven. Daarna volgen de sociologie en de literatuur op een gedeelde tweede plaats. De wetenschap als alternatief voor het concertpodium. Het afscheidsconcert, twee weken geleden in de aula van de Tilburgse hogeschool, deed de oude jeugddroom alsnog een beetje werkelijkheid worden. Zijderveld speelde werken van Mozart, Brahms en Chopin voor een goedgevulde zaal. "Ja, dat optreden heeft natuurlijk heel wat uurtjes geconcentreerde studie gevergd. Zoiets is een geweldige uitdaging. Je moet proberen allerlei amateuristische trekjes te overwinnen. En ik Tilburgs Hogeschoolblad

ring te hebben aangetroffen, "maar ook hoffelijk, liberaal en ontspannen". Zijderveld: "Wat mij aan de Tilburgse hogeschool irriteerde: in persoonlijke gesprekken kwam je vaak tot overeenstemming en vervolgens liet iedereen het daar bij. Er wordt veel bedisseld achter de schermen, buiten de vastgestelde procedures om . "Concrete voorbeelden? Ach, ik laat nu toch het achterste van mijn kiezen zien. Neem de gang van zaken rond de benoeming van rector de Moor. De hogeschool heeft aan De Moor een voortreffelijke rector, daar gaat het niet om. Het is de gewoonte dat een zittende rector de ronde doet langs zijn collega's om namen voor kandidaat-opvolgers. Ook de hogeschoolraad wordt om namen gevraagd. Met die genoemde kandidaten vindt dan een gesprek plaats, zo is de normale procedure". "Bij de laatste rectoraatsoverdracht hebben enkele collega's gevraagd of ik me ook kandidaat wilde stellen. Ik had er niet zoveel zin in, maar ach er werd wat druk uitgeoefend en toen vroeg de voorzitter van de hogeschoolraad me ook nog eens. Maar er heeft uiteindelijk helemaal geen gesprek plaatsgevonden. Opeens moest ik vernemen dat de kandidaat gevonden was en men vroeg mij waarom ik nee had gezegd tegen het rectoraat! Ze hebben me volledig genegeerd en daar ben ik verschrikkelijk boos over geweest. Niet vanwege dat rectoraat, maar omdat de procedure niet is gevolgd. Het heeft me ook erg verbaasd dat de hogeschoolraad dat zo gemakkelijk heeft geaccepteerd. Toen de beslissing eigenlijk al genomen was ben ik op stel en sprong bij De Moor geroepen. Die moest ijlings naar het buitenland. Binnen 24 uur moest ik beslissen of ik me alsnog als tegenkandidaat wilde opstellen. Uit balorigheid heb ik toen ja gezegd. Dat was nog nooit vertoond in Tilburg". Maar dit verzetsdaadje mocht niet helpen, de kogel was door de kerk en De Moor werd de nieuwe rector.

had het m& niet gemakkelijk gemaakt, die stukken van Brahms zijn erg moeilijk uit het hoofd te spelen. Ik herinnerde me na afloop alleen de dingen die fout waren gegaan. Maar een vriend van me, die lid is van het Concertgebouworkest, was erg complimenteus". Toen een muzikale carrière er niet in bleek te zitten, stortte Zijderveld zich dus op de wetenschap. Hij studeerde theologie in Utrecht, kwam bij toeval in contact met de beroemde Amerikaanse godsdienstsocioloog Peter Berger, verhuisde naar het land van de onbegrensde mogelijkheden als Bergers assistent en medewerker. Begin jaren zeventig keerde hij terug naar Nederiand, de sociale faculteit

in Tilburg leek toen ook onbegrensde mogelijkheden te bieden. Dat viel dus tegen en nu verhuist Zijderveld dan naar Rotterdam. Een wetenschappelijke loopbaan in een notedop. Per afgelopen 1 maart is Zijderveld hoogleraar algemene sociologie en voorzitter van de vakgroep Sociale Wetenschappen binnen de juridische faculteit van de Erasmus Universiteit. Met een mede-aanstelling op de sociale faculteit. In de anderhalfjaar tijd dat hij een dag per week als adviseur van de vakgroep optrad zijn er al drie Rotterdamse medewerkers gepromoveerd. Bijna evenveel als in veertien jaar Tilburgs hoogleraarschap. Zijderveld zegt in Rotterdam een zakelijke en harde benade-

Vanuit de sociale faculteit herinnert Zijderveld zich een andere affaire die kwaad bloed heeft gezet. "Als voorzitter van de Onderzoekscommissie schreef ik een nota over het onderzoeksbeleid van de faculteit. Daar heb ik veel energie in gestoken. De nota heette 'Orde op Zaken' en dat was ook wel nodig. Het werkstuk dooriiep alle vergaderstadia en werd tenslotte door de faculteit geaccepteerd. Maar toen eind 1982 mijn termijn als voorzitter van de onderzoekscommissie om was hoefde ik van de faculteitsraad niet terug te komen om de nota ook in daden om te zetten. Onder druk van een paar medewerkers, die enkele leden uit de raad hebben bewerkt, ben ik toen niet herkozen". "Decaan Frinking deelde mij de beslissing van de faculteitsraad mede, maar wilde er niets tegen ondernemen. Dat heb ik als een motie van wantrouwen opgevat en ik heb al mijn bestuursfuncties binnen de faculteit opgezegd. Ik had me uit de sloffen gewerkt voor die commissie en om dan zo aan kant te worden gezet. De decaan had de portefeuillekwestie moeten stellen". "Ik vond die gang van zaken onheus, onhoffelijk en vooral erg onverstandig. Dat vervolg op pag. f l 29 nnaart 1985

K

Studentenbond kraakt studiefinancieringsplan In de zojuist verschenen Nota Studiefinanciering van de Tilburgse Studerenden Bond (TSB) wordt geen spaan heef ge/aten van tiet studiefinancieringsplan dat minister Deetman medio vorig Jaar presenteerde. Het nieuwe systeem - dat in het studiejaar 1986/'87 in moet gaan - is "funest" voor de toegankelijkheid van het hoger onderwijs, met name voor studerenden uit de lage inkomensgroepen en tweedekansers. Bovendien heeft het plan een denivellerende werking. Zo stelt de nota, die uitgegeven wordt in samenwerking met de Landelijke Studentenvakbond (LSVB) en de studentenbond AKKU uit Nijmegen. Doorn in het oog is dat in het nieuwe plan meer mensen gebruil< gaan mal<en van studiefinanciering maar dat het in totaal niet meer mag kosten dan het huidige beurzensysteem. Budgettaire neutraliteit heet dat. Het stelsel wordt weliswaar uitgebreid naar middelbare scholieren vanaf 18 jaar maar studerenden van 27 jaar en ouder worden "eruit gekegeld". Behalve dat Deetman met jongere scholieren/studenten goedkoper uit is omdat die veelal thuis wonen, dreigt 33% van het huidige aantal studenten in de toekomst niet meer aan de bak te ko-

men in het hoger onderwijs, aldus de nota. Dit zijn veelal tweedekansers, zoals vrouwen, etnische minderheden, laatbloeiers en doorstromers van het Hoger Beroeps Onderwijs. De bond cijfert voor dat de maximale norm voor studerenden verlaagd is zodat er voor levensonderhoud "erg weinig" overblijft. Allé studerenden krijgen in het nieuwe stelsel een basisbeurs, al naar gelang de leeftijd en woonsituatie. Hierbovenop komt een rentedragende lening en een kleine aanvullende beurs voor kinderen van ouders die van het minimum moeten

Formatieplan Letteren

CvB zegt hierover ernstig bezorgd te zijn. Vooral de economen lopen volgens het College onaanvaardbaar achter op het tijdschema. Het College voorziet door deze vertragingen problemen bij het onderling afstemmen van de facultaire formatieplannen en bij het aanstellen van UHD's.

Het College van Bestuur zal met de subfaculteit Letteren (SLE) in overleg treden om te zien op welke wijze het op deze subfaculteit geplande aantal leerstoelen van 6,6, de komende tien jaar terug te brengen zal zijn tot 5,5. Dit blijkt uit het formatieplan van de SLE dat het CvB aan de hogeschoolraad ter vaststelling heeft voorgelegd. Doel van het plan is om het aantal formatieplaatsen op de SLE in overeenstemming te brengen met de nota Formatie-ontwjkkeling 1985-1989 die voor de hele hogeschool geldt. Alle faculteiten zijn momenteel bezig met het opstellen van een formatieplan dat in overeenstemming is met genoemde centrale nota. Alleen de subfaculteit Sociale Zekerheid heeft het formatieplan al gereed en dat is op 7 maart vastgesteld door de hogeschoolraad. Momenteel zijn er zes hoogleraren op de SLE werkzaam. Men had gepland dit de komende jaren uit te breiden naar 6,6. Dit kan dus niet doorgaan. Uiterlijk 1995 moet het aantal leerstoelen op de SLE teruggebracht zijn tot 5,5. Verder blijkt uit het formatieplan dat op de SLE in 1985 structureel zeven universitaire hoofddocenten (UHD's) plaatsen zijn die slechts conform de nota Formatie-ontwikkeling 1985-1989 voor 5,6 bezet mogen worden. Faculteitssecretaris N. Verhagen zei desgevraagd dat de verwezenlijking van het plan op de subfaculteit naar zijn verwachting geen problemen zal opleveren. Het aantal wetenschappelijke hoofdmedewerkers dat momenteel werkzaam is ligt onder de 5,6 die er volgens plan in 1985 mogen zijn. De omzetting van wetenschappelijke hoofdmedewerkers naar universitaire hoofddocenten zal evenmin problemen opleveren, aldus Verhagen. Dit is anders op de overige faculteiten. Zoals gezegd zijn momenteel alle faculteiten bezig met het opstellen van hun formatieplan. Het CvB schrijft aan de hogeschoolraad te constateren "dat de interne planvorming bij de meeste faculteiten aanzienlijke vertraging oploopt". Het

Tilburg^ Hogeschoolblad

Wetenschappelijk onderwijs krijgt afstandsbediening Het hoger onderwijs zal zijn programmaaanbod veel meer op de markt moeten richten. Het krijgt daarvoor grote vrijheid ten opzichte van de overheid. Maar het zal moeten dingen naar de gunst van de student, die, uitgerust met een buidel 'studiepunten' zich vrij kan bewegen tussen faculteiten en instellingen, tussen wetenschappelijk en hoger beroepsonderwijs en de Open Universiteit, en die slechte, oninteressante en nutteloze prodükten genadeloos afstraft. Dit is de uiterste konsekwentie van een dezer dagen verschijnende concept-beleidsnota over de toekomst van het hoger onderwijs. De overheid zal zich in deze optiek niet langer in detail met de inrichting van ondenwijsprogramma's bezighouden. Op dit moment moet het wetenschappelijk onderwijs voor elke nieuwe studierichting een experimenteeraanvraag indienen. Die wordt, van advies voorzien, ministerieel goedgekeurd en geëvalueerd, na uiterlijk tien jaar in het Academisch Statuut opgenomen om daaruit zelden te verdwijnen. Een dergelijk star systeem, zo woVdt in de nota betoogd, belemmert de instellingen in te spelen op maatschappelijke ontwikkelingen en de wensen van studenten. Bovendien garandeert het geen goed onderwijs. Studierichtingen zullen daarom verdwijnen uit de landelijke regelgeving. Ze maken plaats voor 'sectoren'. Dat zijn wetenschapsgebieden of, in het hoger beroepsonderwijs, beroepsgebieden. Het

leven. Als de ouders tussen het minimum en modaal hebben, krijgen de kinderen een gedeeltelijke rentedragende lening gecombineerd met een ouderlijke bijdrage. Ouders boven modaal worden geacht de basisbeurs helemaal aan te vullen. Ook in het nieuwe systeem worden de ouders niet verplicht om de ouderlijke bijdrage te voldoen. De effecten van het nieuwe systeem hebben een denivellerende werking, zowel tijdens als na de studie. In het huidige systeem profiteren enkel de mensen uit de lagere inkomensgroepen van de studiefinancieringsgelden, tenwijl het nieuwe systeem een basisbeurs voor elke student (tot 27) kent. "Tijdens de studie vindt er een overheveling van overheidsgelden plaats van de lage naar de hoge inkomensgroepen", waardoor "de studerenden uit de lage inkomensgroepen worden opgezadeld met een reëel tekort", concluderen de studentenbonden in de nota. Bovendien worden op de langere termijn de aflossingen van de rentedragende leningen gebruikt om de ouderlijke onafhankelijkheid te verkleinen. "Ook na de studie vindt er nog een indirecte kapitaalsoverdracht plaats van stuHBO krijgt er negen of elf, de Open Universiteit zeven en het wetenschappelijk onderwijs zestien: economische wetenschappen, bedrijfskunde en bestuurswetenschappen, rechten, wiskunde en informatica, natuurwetenschappen, ruimtelijke wetenschappen, sociaal-culturele wetenschappen, menswetenschappen, gezondheidswetenschappen, letteren, historische en kunstwetenschappen, godgeleerdheid en wijsbegeerte en, voor de hogescholen: werktuigbouwkunde, bouwtechnische, landbouwkundige en technisch-natuurkundige wetenschappen. Binnen deze sectoren is elke instelling vrij om activiteiten aan te bieden in dagof deeltijdprogramma's, in het aanbevelen van studiepakketten en het aanbieden van kortere programma's. De nota gaat ervanuit dat de instellingen die vrijheid "creatief en vernieuwend binnen de geldende kaders zullen gebruiken", maar geeft uiteraard toch een aantal randvoorwaarden. Ook de student krijgt meer vrijheden. Hij hoeft geen speciaal VWO-pakket meer te hebben, al zal hij zijn achterstand zelf moeten bijspijkeren. Hij mag, binnen door de examencommissie vast te stellen grenzen aan niveau en samenhang van het pakket, zelf zijn leerweg kiezen: specialistisch of breed, binnen één sector of dwars door het hele hoger onderwijs. Niet alleen de student, ook de instelling kan kiezen. Nu is alleen selectie vooraf mogelijk, wanneer er te weinig plaats is in een opleiding of de arbeidsmarkt vol zit. Selectie op een later moment in de studie verdient de voorkeur, aldus de nota, want in feite gaat het om de uitstroom, "het reguleren van een aantal getuigschriften met een bepaald civiel effect". Bovendien is dan de kwaliteit van de student beter te beoordelen. Die selectie zou kunnen gebeuren na een algemeen oriënterende propedeuse, waarbij de student schriftelijk advies krijgt over voortzetting van de studie in of buiten de desbetreffende faculteit. Hoe beter het onderwijsprogramma, hoe meer studenten het trekt, des te beter de

denten uit de lage inkomensgroepen naar de studenten uit de hoge inkomensgroepen". De voor de lage inkomensgroepen nadelige gevolgen leiden, volgens de nota, tot een "afschrikkingseffect". Mede hierdoor zullen de studentenaantallen voor het wetenschappelijk onderwijs met 77.000 dalen, waardoor 15.000 arbeidsplaatsen op de tocht komen te staan. Toch is dit alles niet nodig, vinden de studentenbonden en zij rekenen de minister voor hoe hij alle studerenden een inkomen kan verschaffen dat gelijk is aan het sociaal minimum, aangevuld met studiekosten. De ouderlijke bijdrage zou dan via een algemene belasting geregeld moeten worden. Dan blijft er nog genoeg geld over "om alle studerenden ook de zogenaamde eenmalige uitkering te verschaffen". "Het kabinet en de politici in de Tweede Kamer zullen deze gedachtengang wel niet willen volgen", vrezen de bonden. Daarom komen zij in actie. Tilburgse studerenden kunnen dit door naar de eerste algemene ledenvergadering van de TSB op 2 april te komen of door twee dagen later de actievergadering over de studiefinanciering te bezoeken, die gehouden gaat worden in het kader van de landelijke actiemaand in april. G.R. instelling kan kiezen en des te hoger de kwaliteit van de afgestudeerden. L.T./UP

Bedrijfsgezondheidszorg voor onderwijspersoneel Het Tilburgs Instituut voor Gezondheidszorg (IVG) gaat een experiment opzetten, begeleiden en evalueren met bedrijfsgezondheidszorg in het onderwijs. Minister Deetman van Ondenwijs en Wetenschappen heeft daartoe opdracht gegeven. Tijdens de behandeling van de onderwijsbegroting voor 1985 is door de Tweede Kamer een motie van de PvdA-kamerleden Konings en Niessen aangenomen, waarin de regering gevraagd wordt met voorstellen te komen "teneinde de arbeidsomstandigheden in het onderwijs te verbeteren door invoering van de Arbeidsomstandighedenwet en de daarmee samenhangende regeling van de bedrijfsgezondheidszorg". Het IVG heeft al in 1981 een beleidsadvies opgesteld met betrekking tot de gezondheidssituatie van het lager onderwijspersoneel. In het rapport, 'Gezond onderwijzen' werd op basis van uitvoerig onderzoek meer tot de instelling van bedrijfsgezondheidszorg voor het onderwijspersoneel geadviseerd. , Een dergelijke dienst zou zich met name moeten richten op de psycho-sociale problematiek die veel voorkomt onder het personeel van de verschillende scholen. De dienst zou ook zoveel mogelijk moeten aansluiten bij de bestaande netwerken voor bedrijfsgezondheidszorg in Nederland. Het experiment is vooral bedoeld om zicht te krijgen op de financiële en organisatorische consequenties van het op landelijke schaal invoeren van bedrijfsgezondheidszorg in het onderwijs. Daarnaast moet het experiment uitwijzen welke effecten optreden op het gezondheidsniveau van het betrokken onderwijspersoneel. . ,,

29 maart 1985

LETTEREN

Symposium Taaltechnologie Maandag 1 april organiseert tiet werkverband Taal en Informatica van de Subfaculteit Letteren een symposium met de intigrerende titel Taaltechnologie. De relatie tussen computers en taalonderzoek zal op dit symposium centraal staan. 's Ochtends is er een plenaire bijeenkomst waarin de lezingen een algemeen karakter zullen hebben, 's middags kunnen de deelnemers aan het symposium kiezen voor lezingen rondom een van de volgende thema's: - Taalkunde en kunstmatige intelligentie - Computers en tekst - Grammatica, logica en informatica - Computer en spraak Prof. Dr. Harry Bunt over het programma: " H e t is de bedoeling dat in de lezingen de wetenschappelijke en de toegepaste kant van Taal en Informatica aan bod komen. Onder wetenschappelijke kant kun je verstaan dat de computer een nieuw onderzoeksinstrument is, een hulpmiddel. Je kunt de computer als administratief wonder gebruiken, maar je kunt ook een stap verder gaan en de taal die de informatica aanbiedt gebruiken voor het formuleren van theoretische modellen. Het bestuderen van de taal als communicatiemiddel kan niet los gezien worden van de bestudering van de informatieverwerking die de basis en het gevolg is van het spreken. En dan ligt het voor de hand om met een computer te werken. " W a t betreft de toegepaste kant van Taal en Informatica kun je denken aan het toenemend gebruik van computers door mensen die niet getraind zijn als programmeurs. Het is erg onaantrekkelijk om met een computer te moeten communiceren in een eigenaardige kunstmatige taal. De industrie werkt aan het inzetten van computers op plaatsen waar informatie verstrekt wordt, informatie over de vertrektijden van treinen bijvoorbeeld. Dat is alleen mogelijk als onderzoek gedaan wordt naar het gebruik van een vereenvoudigde vorm van gewone taal voor het communiceren met een computer".

Universiteitsbladen De bladen uit TWENTE, EINDHOVEN EN DELFT melden dat deze hogescholen samen met de RUG (Groningen) overeenstemming hebben bereikt over de vormgeving van korte na-doctorale opleidingen in het technisch-wetenschappelijk onderwijs. Gedacht wordt aan 10 a 15 opleidingen van ongeveer anderhalf Jaar. Delft claimt de helft van he^t aantal opleidingen. Nadere uitwerking vindt komende maanden plaats. Veel bladen besteden deze week aandacht aan het nog niet gepubliceerde concept-wetsvoorstel van Onderwijs en Wetenschappen waarin tot uiting komt dat als het aan Deet-.marhligt het merendeel van de tweede faseopleidingen voor rekening van het bedrijfsleven zullen komen. De overheid zal in de tweede fase alleen verantwoorTilburgs H o g e s c h o o l b l a d

Prof. Harrie Bunt Harry Bunt houdt op het symposium een lezing over het TENDUM-dialoogsysteem, een onderzoeksproject van de KHT en de THE. Een serie onderzoeken naar het gebruik van natuurlijke (gewone) taal bij het communiceren met een computer waarbij een model van de gebruiker wordt opgebouwd. Harry Bunt: " I n ons onderzoek speelt de computer een tweeledige rol. Enerzijds is de computer een instrument dat we gebruiken om theorieën precies te formuleren in de vorm van een computerprogramma om de juistheid en volledigheid van de theorieën te kunnen controleren. Anderzijds wordt de computer gebruikt om stukjes kennis over een bepaald onderwerp op te slaan en te verwerken. Er is weinig bekend over de informatieverwerking in een gesprek door de deelnemers. In de computer kunnen we nu een modelletje over het hebben en gebruiken van kennis combineren met een modelletje over de manier waarop taal in elkaar zit. Het onderzoek staat nog in de kinderschoenen. De kennis van de wereld die je in de computer stopt moet geëxpliciteerd worden en dat is alleen haalbaar ais het om een beperkt stukje van de wereld gaat".

delijkheid op zich nemen voor de medische opleidingen en de leraren- en onderzoeksopleidingen. Er zal wel sprake kunnen zijn van zgn. startsubsidies. ***** Waarschijnlijk omdat het boekenweek is verschijnt FOLIA deze week met een boekenbijlage. De bijlage gaat niet zozeer over het lezen van boeken maar over het stelen, kopieéren, het schrijven, ja zelfs het eten van boeken. In Folia verder een bericht over wat studenten op de universiteit van Amsterdam vinden van het onderwijs dat zij genieten. Ruim eenderde is hoogst ontevreden over de kwaliteit van het onderwijs, zo blijkt uit een onderzoek onder ruim vierduizend twee-fasen studenten. Bekende geluiden. ***** Ook in Nijmegen gaat het niet best met de kwaliteit van het onderwijs, zo meldt het Nijmeegse blad KU-NIEUWS. liet Nijmeegse CvB heeft er wat op gevon-

Naast het symposium wordt er van maandagavond tot donderdagochtend een workshop gehouden. Het is een besloten gebeuren waar je je niet voor kunt opgeven, maar waarvoor wetenschappers werden uitgenodigd die werkzaam zijn op het gebied van kennisrepresentatie en de analyse van taalgebruik. Wie niet is uitgenodigd zal zich waarschijnlijk toch op de hoogte kunnen stellen van de resultaten van deze internationale bijeenkomst. Er zal een boek verschijnen over de workshop en het symposium. De sprekers is gevraagd een bijdrage te leveren over het onderwerp van hun lezing, en er wordt verwacht dat zij in deze teksten dieper zullen ingaan op hun onderwerp omdat ze niet gebonden zijn aan bijvoorbeeld spreektijd. Tijdens het symposium zullen computerdemonstraties worden gehouden. Wat zal daar te zien zijn? Harry Bunt: "Een demonstratie van ons eigen TENDUMsysteem; computerprogramma's die in

een verzameling teksten naar bepaalde lexicale, grammaticale of stilistische ken= merken kunnen zoeken; een demonstratie van een vraag- en antwoordsysteempje; een programma dat discoursrepresentaties opbouwt enz." Hoewel er eigenlijk voor 1 maart moest worden ingeschreven voor het symposium Taaltechnologie kan iedereen die alsnog wil deelnemen zich op 1 april opgeven. Zij moeten zich met het inschrijfgeld {f 15,— voor studenten en f 75,— voor anderen) op 1 april tussen 9.15 en 9.45 melden in de ruimte naast de aula. Wie geïnteresseerd is in het werkverband Taal en Informatica zou van een Letterenstudent nummer 18 van het faculteitsblad BLANKO kunnen lenen. Het nuiTnmer bevat zeer lezenswaardige bijdragen van en interviews met medewerkers van het werkverband Taal en Informatica.

Taaltechnologie in de praktijk: test je woordenschat

keld door de afdeling 'Wiskunde en Informatica' van de TH Eindhoven in samenwerking met de werkgroep 'onderzoek naar begrijpelijkheid van technischwetenschappelijke teksten' van de THE en met het 'werkverband Taal en Informatica' van de hogeschool. Overigens staat deze uitvinding helemaal los van het Tendum-dialoogsysteem dat Prof. Harry Bunt op het symposium zal voorstellen. Om het Hapax-modum op die dag gebruiksklaar te hebben is de aansluiting op de computer van het rekencentrum noodzakelijk. Daarom staat het toestel in de ruimte bij het Rekencentrum ter beschikking van eenieder die zijn woordenschat wil testen. Gebruikers moeten zich echter vooraf, voorzien van één enkel A4-tje eigen tekst aanmelden op de kamer van de wetenschaps-voorlichter M. Ackermans, Kamer B 206 en wel tussen 10 en 16 uur. E.V.

Los van het symposium Taaltechnologie, maar gebruik makend van de aanwezigheid van talrijke geïnteresseerden in de informaticatoepassingen voor de analyse van taalgebruik, pakt de KHT uit met een Nederlandse primeur. Zowel bezoekers van het symposium als medewerkers van de KHT kunnen op 1 april hun woordenschat laten testen door een 'Hapaxmodum'. Dit opzienbarend toestel (zie foto) kan door een eenvoudige aansluiting op de hogeschoolcomputer feilloos elke getypte of handgeschreven tekst lezen en in een mum van tijd verschijnt op het kleine scherm een woordenschatquote, waaruit moet blijken of de schrijver van het stuk meer of minder woorden tot zijn beschikking heeft dan de gemiddelde Nederlander. Verder geeft het toestel aan hoeveel 'hapaxen' (slechts eenmaal aangetroffen woord in onze taal) er in een verhaal zitten. Kortom, de schrijver kan nagaan hoe uitzonderlijk zijn woordenschat is, of als je wilt hoe lezersonvriendelijk zijn verhaal is. Deze uitvinding, ideaal voor wetenschappers en voor iedereen die wel eens wat aan het papier wil toevertrouwen werd ontwik-

den. Het is van plan een Jaarlijkse prijs in te stellen voor de beste docent. De prijs bestaat uit een oorkonde en een bedrag van f 2500,—. Ideetje voor Tilburg? KU-Nieuws heeft nog niet het bericht van het besluit van de universiteitsraad de katholieke identiteit los te laten. Wel komt Dr. G. Brenninkmeijer, voorzitter van de Nederlandse Katholieke Schoolraad (NKSR) aan het woord. Hij vindt verduidelijking van de katholieke identiteit gewenst. Dat betekent volgens hem nadrukkelijk niet dat er een restauratie plaats moet vinden. ***** Het Leidse MARE meldt dat de VSNU besloten heeft zo snel mogelijk een sector overleg studentenbeleid op te zetten. Verder heeft de VSNU besloten voortaan in Utrecht te vergaderen. Daartoe zijn nabij Hoog Catherijne gebouwen gehuurd: Kosten: f 400.000,— huur per

A.T.

Hapax-Modum

Jaar en f 250.000,— inrichtingskosten. ***** QUOD NOVUM van de Rotterdamse Erasmus-universiteit bericht over de perikelen rond de voormalige Rijswijkse VVD-wethouder Roos die naar politieke tegenstanders vermoeden ten onrechte beweerd zou hebben aan de Erasmus-universiteit een meestertitel gehaald te hebben. Het privacy-reglement van de EUR schrijft voor dat het CvB geen mededelingen over de kwestie mag doen. Quod Novum vernam uit betrouwbare bron echter dat Roos zelfs geen kandidaatsexamen wist te behalen bij de EUR. Roos zelf zegt recht te hebben op de meestertitel in de bestuurskunde. Betreffende studierichting bestaat nog slechts een halfjaar aan de Erasmus-universiteit en leidt slechts op tot doctorandus! H.B. 29 maart 1985

HANDIC Landelijke Stichting

veertig jaar

Gehandicapten op de hogeschool

^'Het maatschappelijke nut is niet ons uitgangspunt" Wat doet iemand die zwaar spastiscfi is met een studie Nederlands? Zware boeken /(an tiij niet lianteren en zijn mondelinge taalvaardigheid schiet dermate tekort dat het leraarschap voor hem onmogelijk is. Dit soort problemen zijn dagelijkse kost voor de Stichting Handicap en Studie, die in mei veertig jaar bestaat. Het is een kleine stichting die vooral bekend is door haar uitgave van de academische agenda en de optredens van het Nederlands Studentenorkest, waarvan de baten haar ten goede komen. De gehandicapte student kan, net als ieder ander, een studiebeurs krijgen. Maar wat nu met al die extra onkosten die de handicap met zich mee brengt? En wat bijvoorbeeld met de langere studieduur die een gehandicapte nodig heeft in verband met het inperken van die studieduur in de Tweefasenstructuur? De particuliere Stichting Handicap en Studie helpt met een relatief kleine overheidssubsidie een weg te vinden in de talrijke regelingen die hiervoor bestaan. De laatste jaren steeds meer in samenwerking met decanen en studiebegeleiders.

dat het alleszins mogelijk is, in de meeste gevallen, om een gehandicapte in een gewone, "reguliere", klas mee te laten draaien. De directe dienstverlening voor gehandicapte studenten heeft de stichting onlangs moeten overdragen aan de studentendecanen van universiteiten en hogescholen. Alleen onder deze voorwaarde was het ministerie van onderwijs en wetenschappen bereid de subsidie voort te zetten. Hierdoor heeft Handicap en Stuveelal alleen nog maar een indirecte link met de studenten, zij verzorgt nu de begeleiding van de decanen. Niet een echt gelukkige regeling, vindt Zoodsma: "Voor een decaan zijn gehandicapte studenten maar een onderdeel van het werk. Hij komt ze niet iedere dag tegen, terwijl dat bij ons wel het geval w a s " . In oktober organiseerde de stichting een voorlichtingsbijeenkomst voor studiedecanen. Volgens Zoodsma werd op die dag duidelijk dat de decanen de eerstvolgende jaren nog veel hulp van Handicap en Studie nodig zullen hebben.

Hoeveel gehandicapte studenten het Nederlands academisch onderwijs volgen, kan Sietze Zoodsma, medewerker van Stichting Handicap en Studie, niet vertellen: " W i j kennen alleen maar degenen die naar ons toekomen. Van de vijf- é zeshonderd cliënten per jaar zit ongeveer een kwart op een universiteit of hogeschool". Daarnaast zijn er genoeg gehandicapten die zonder begeleiding van de stichting wegwijs kunnen worden in het oerwoud van regelingen en vergunningen die het studeren voor een gehandicapte mogelijk moet maken. Hoeveel mensen zich daardoor juist af laten schrikken is al helemaal moeilijk te peilen. Zo levert de verlenging van de studieduur of de bekostiging van extra voorzieningen bij de studietoelage problemen op. Onderwijs en Wetenschappen kent wat dat betreft alleen de "normstudent" zodat bij een beurs voor een gehandicapte niet rekening gehouden kan worden met de extra tijd die hij of zij nodig heeft. Tweefastenstructuur: nog een voorbeeld van normering waarbij niet rekening ge-

OPEN UNIVERSITEIT

houden wordt met afwijkende studenten. Met een handicap valt vaak goed te studeren, wanneer er maar voldoende tijd gegeven wordt. Tijd voor het omzetten in braille van de syllabi, tijd voor het verzamelen van aantekeningen van medestudenten door de dove, tijd voor de zuivering van het bloed van de nierpatiënt. Deze factor wordt in de tweefasenstructuur niet expliciet behandeld, zodat gehandicapte studenten er het slachtoffer van dreigen te worden. A l hoewel het beroep op "force majeur" succes kan hebben. De Stichting Handicap en Studie stelt zich tot doel de gehandicapte het volgen van regulier onderwijs mogelijk te maken. In praktijk komt dat erop neer dat een gehandicapte vanaf het eerste jaar in het middelbaar onderwijs de stichting om hulp kan vragen. Dan kan gebruik worden gemaakt van de ervaring die de medewerkers daar hebben in het leggen van contacten met de noodzakelijke instanties voor een eventuele aanpassing of in het overtuigen van schoolbesturen

Een behoorlijk gedeelte van de studenten aan de Engelse "Open University" zijn gehandicapt. Te verwachten valt dat ook de Nederlandse Open Universiteit verhoudingsgewijs veel gehandicapten onder haar studenten zal krijgen. Vandaar dat Handicap en Studie een adviserende rol is toebedeeld bij het opzetten van studieprogramma's aan de Open Universiteit: men denkt mee over de mogelijkheden en biedt oplossingen aan vanuit de jarenlange ervaring in het werken met gehandicapte studenten. Door de overweldigende aanmeldingsstroom in Heerlen zijn die mooie plannen op het ogenblik weliswaar op een laag pitje terecht gekomen, maar de toekomst biedt perspectief. " H e t nut voor de maatschappij is niet ons uitgangspunt", licht Zoodsma toe. " H e t gaat ons om het nut voor de student zelf. Het is eigenlijk heel raar, maar wanneer een gehandicapte gaat studeren wordt vaak naar het maatschappelijk nut van die studie gevraagd, terwijl dat bij een gewone student niet het geval is. Er zijn gehandicapten voor wie de studie alleen al een doorbreking van het isolement kan betekenen. De Open Universiteit biedt daar een mooie gelegenheid toe".

FINANCIËN De opbrengsten van de academische agenda en de optredens van het Nederlands Studentenorkest komen ten goede aan de Stichting Handicap en Studie. Daarnaast zijn er ook nog inkomsten uit donaties, fondsenwerving (bij bedrijven bijvoorbeeld), de subsidie van O & W en uit het eigen kapitaal. Dat laatste is een, inmiddels wat mager geworden, link met het verleden. Het kapitaal vindt zijn oorsprong in de verkoop van de huisvesting van het Nederlands Studenten Sanatorium, NSS. Die afkorting staat officieel nog steeds achter de naam van Stichting Handicap en Studie, hetgeen duidelijk maakt dat we hier met één en dezelfde stichting te maken hebben. De oprichting van NSS, veertig jaar geleden, is dan ook het feit dat dit jaar op bescheiSietze Zoodsma (foto Bram deHollender)

den schaal gevierd zal worden. Het sanatorium is destijds in het leven gegrepen om studenten met tuberculose de gelegenheid te bieden hun studie af te maken. Colleges werden er via bandapparatuur ten gehore gebracht en hoogleraren kwamen er om tentamens of examens af te nemen. In 1964 werd het sanatorium in Laren (N.H.) verkocht omdat t.b.c zijn tijd als volksziekte had gehad. Het NSS ging door met haar werk voor gehandicapte studenten, eerst nog steeds voor de universitaire, vanaf 1970 ook voor die van het hoger beroepsonderwijs en sinds 1980 eveneens voor scholieren van het zogeheten secundaire ondenwijs Handicap en Studie is nu dus werkzaam op alle niveau's na het basisondenwijs. De financiële positie van de stichting baart zorgen. Er zijn momenteel zo'n twintig mensen in dienst op ongeveer twaalf arbeidsplaatsen. Zes regionale bu reau's in voornamelijk universiteitssteden worden bemand door full-time krachten, de rest zit bij de centrale vestiging in Utrecht. Al met al is het een kleine organisatie en Zoodsma, die de publi citeit onder zijn hoede heeft, ziet daardoor beperkingen. Door de geringe bekendheid lopen de inkomsten gestaag terug. Zo loopt ook de oplage van de aca demische agenda terug, die ligt nu opi zo'n 60.000.

Af en toe heb iic een zetje nodigtr Gehandicapte gebruikers van de hogeschool komen op hun weg nogal wat obstakels tegen. Dat kunnen kleine zaken zijn maar ook grote onvolkomenheden. Op de Wageningse Landbouwhogeschool worden gehandicapte sollicitanten "positief gediscrimineerd". Hoe is de situatie op de Tilburgse Hogeschool? "Het gaat dikwijls om kleine dingen. Onnozelheden waar niet op gelet w o r d t " . Aan het woord is Richard van de Pol. Hij IS propedeusestudent rechten aan de hogeschool en beweegt zich noodgedwongen voort in een rolstoel. Het binnenkomen van gebouw B is geen probleem. Een druk op de knop en de deuren rechts langs de draaideur zwaaien voor hem open. Maar eenmaal binnen doemen er een aantal obstakels op die het de rolstoelgebruiker en andere gehandicapten niet makkelijk maken. De telefoon in de hal van gebouw B, bijvoorbeeld, hangt te hoog. Hij kan nog net de hoorn van de haak halen maar als hij een kwartje in de gleuf wil stoppen moet hij halsbrekende toeren uithalen. Hij moet zich uit zijn rolstoel omhoogtrekken en het kwartje in de gleuf mikken. Het gaat.

GELIJKHEID Bij het streven naar gelijkheid tussen wel en niet gehandicapte studenten lijkt een paradox te bestaan: een gehandicapte zal nooit hetzelfde kunnen doen als een niet-gehandicapte. " A c c o o r d " , aldus Zoodsma, "het is natuurlijk zo dat je met feitelijkheden rekening moet houden. Je moet niet als blinde piloot willen worden. Dat is onzin. In zoverre ben je natuurlijk beperkt in je mogelijkheden. Maar wie is dat niet?". "Over het algemeen kan je zeggen dat het streven naar zelfredzaamheid groot is onder gehandicapten. Voor die zelfredzaamheid moeten weleens concreet wat dingen aangepast worden, en dat kan op dat moment wel wat centen extra kosten, maar die komen terug. Want doe je het niet, dan zijn er talloze gehandicapten die het studeren verder wel kunnen vergeten. Op de hogere niveau's, in ieder geval. Die mensen komen dus lager terecht of in de W A O of de sociale werkplaats. Dat houdt gewoon in dat je ze voor de rest van hun leven als gemeenschap moet onderhouden. Kijk, het is een soort lange-termijn-politiek. Je geeft de mensen dezelfde kansen voor hun opleiding, ze kunnen eruit halen wat erin zit, en dan merken wij dat ze over het algemeen best goed terecht komen in maatschappij". Inmiddels is het overigens nog steeds zo dat procentueel gezien onder de geharv dicapten minder studenten zitten dan onder de rest van de bevolking. "Maar het wordt steeds minder", besluit Zoodsma.

maar zijn boekentas die hij op zijn benen heeft liggen klettert op de grond. Gelukkig zitten er geen breekbare spullen in. De deuren in de hal van gebouw B vormen een heus obstakel. Er is weinig fantasie voor nodig om een voorstelling te maken van de problemen die gehandicapten hebben bij het nemen van deze deuren. Met enig kunst en vliegwerk lukt het Richard om zich er door te frotten. "Bij gebouw C is het helemaal belazerd",, zegt hij. "Daar zijn twee deuren achter elkaar. Af en toe ben je aangewezen op hulp van anderen. Je kunt het dan treffen dat er niemand is; dan wordt het echt problematisch". In de corridor van gebouw B naar A doemt een voor rolstoelgebruikers behoorlijk steile helling op. "Ik haal het meestal w e l " , zegt hij, "maar af en toe heb ik een zetje n o d i g " .

Met niet geringe inspanning lukt het hem om gebouw A binnen te rijden. Hier kan hij aardig uit de voeten. De collegezalen zijn redelijk toegankelijk, vertelt hij. Ook is hier een lift aanwezig maar die gaat niet tot de kelder, waar een aantal collegezalen zijn waar hij les heeft. "Ik kan via de fietsenkelder naar beneden", aldus Richard, "maar dan moet ik een flinke omweg maken". Hij kan ook via de lift in gebouw B naar de kelder dalen, "maar dan moetje erg lang wachten". Daarom neemt hij de omweg via de fietsenkelder. Jan van Gennip is zevendejaars economiestudent en loopt met behulp van een geleidehond rond op de hogeschool Hij is slechtziend. "Er zijn stukken waar het makkelijk gaat", vertelt hij. "Maar als ik in de lift stap weet ik niet wanneer ik op de verdieping uitkom waar ik moet zijn". Ook de klepdeuren leveren voor hem problemen op. "Als ik er aan kóm met mijn hond en de deur staat open dan kan het zijn dat ik de deur tegen mijn neus krijg. Dat fs gebeurd". De weg naar de gebouwen S en N zijn voor hem onmogelijk alleen af te leggen. "Ik moet dan een afspraak maken met de bewaking of een vriendje om me er heen te brengen", vertelt hij. De koffieautomaten zijn een verhaal apart. "Punt een willen ze die dingen nog wel eens verhuizen, heb ik laatst gemerkt. Ten tweede kan ik ze niet bedienen, ik wil er mijn handen niet aan branden", vertelt hij met een zekere stelligheid.

WERKGROEP Op de hogeschool bestaat er een Werkgroep Voorzieningen Gehandicapten. Deze is twee jaar geleden opgericht toen bleek dat bij de bouw van gebouw S een aantal voorzieningen voor gehandicapten vergeten waren. Sindsdien buigt de werkgroep zich over verbeteringen. Jan van Gennip zit in die werkgroep, evenals een rolststoelgebruikster maar die is de laatste maanden uitgerangeerd omdat ze... haar been brak toen ze uit haar rolstoel viel bij het nemen van een stoepje. De werkgroep bestaat verder uit de studentenarts, mensen van de Dienst Bouw en Huishoudelijke zaken. Personeelszaken en Dienst Studentenzaken en Welzijn. Wim Heuvelmans vertegenwoordigt de laatste groep. W i m Heuvelmans: " I n het begin liepen de vergaderingen aarzelend maar langzamerhand kregen we een beeld van de knelpunten. Een aantal dingen die je vermoedt werden er bevestigd zoals de deuren die te zwaar opengaan. Maar ook dingen waar je niet aan denkt kwamen boven tafel. Zo vragen slechtzienden nadrukkelijk om de glazen deuren te markeren". De werkgroep is een adviesorgaan voor het College van Bestuur maar ze opereert ook wel zelfstandig. Zo namen ze rechtstreeks contact op met Pers en Voorlichting over een gesproken nieuwsvoorziening voor slechtzienden. Ook deponeerden ze bij de Audio Visuele Dienst een handleiding voor docenten over het gebruik van de geluidsinstallaties in de collegezalen. "Er zijn nogal wat klachten over de manier waarop docenten hiermee omspringen", aldus Wim Heuvelmans. In een aantal collegezalen zit er een ingebouwde geluidsversterker. Als

Aart Bouwmeester/UP

Richard van de Pol worstelt met de telefoon.

gehoorgestoorden les hebben in lokalen waar die ontbreken, dan kunnen zij door het Audio Visuele Centrum een draagbare versterker laten plaatsen. Hiermee houdt de service van deze dienst op. "De mensen van de werkgroep lopen hier de deur plat", vertelt een medewerker, "maar die faciliteiten kosten handenvol geld en dat hebben we niet". De algemene bibliotheek heeft, op een simpel vergrootglas na, geen enkele voorziening voor gehandicapten. " W i j zijn nooit met het probleem geconfronteerd geword e n " , aldus de heer Wieers, hoofd van de bibliotheek. Wel weet hij te melden dat er onlangs is gesproken over een langere uitleentermijn voor boeken die op braille of op band gezet worden. "En als er straks een nieuwe bibliotheek komt, dan vyens ik heel nadrukkelijk dat er rekening wordt gehouden met gehandicapt e n " , aldus WIeèrs. "Bij nieuwbouw kost hét aanbrengen van voorzieningen voor gehandicapten een fractie van aanpassingen in bestaande gebouwen", aldus de heer De Jong van DBH en tevens lid van de werkgroep. "Bij de bestaande gebouwen is er niet zo stringent op gelet", weet hij te vertellen. Hij somt op wat er op dit gebied al is verbeterd en wat er nog in de pen zit. "Er wordt serieus gedacht over een lift in gebouw A die schuin langs de trap naar beneden gaat. We zijn aan het onderzoeken hoe dit technisch moet. Dan moet het College van Bestuur beslissen". Dit geldt ook voor een hele reeks van mogelijke verbeteringen. De werkgroep is bezig met het inventariseren van de knelpunten. Daaruit destilleert zij het advies naar het College, dat binnenkort een beslissing zal nemen. Het lijkt er op dat er voorzichtig maar zeker werk gemaakt wordt c m drempels, in welke vorm ook, voor gehandicapten weg te nemen. "Het lijkt heel langzaam te gaan", aldus W i m Heuvelman, "maar er komt beslist een en ander van de grond, hoewel we een half jaar hebben moeten wachten op een belletje bij de portiersloge". G.R.

o o

a fi)

NSinuumix

wmwm

VDOOlANGBi

Als je niet in de spits hoeft te reizen, is de Dalurenkaart je-van-hèt. Die is per i april 1985 de hele week (ja, nu ook op vrijdag!) geldig na 9.00 uur 's morgens en in het weekend onbeperkt. De kaart kost 295,- per jaar: geen cent meer dus dan vorig jaar Je krijgt er 45% korting mee op enkeltjes en 40% op retourtjes.

Die allebei trouwens ook vanaf 1 april 1985 zo'n2V2% goedkoper worden. Dat extra voordeel pik je dus ook mooi mee. Moet je wel in de spits reizen, dan kun je waarschijnlijk beter een NS-Kortingkaart of NS-Jaarkaart nemen. Meer informatie? Haal de folder "Treinprijzen" aan het loket.

DETREINISZO GEKNOGNIiT.

TE BERDE Voortgangsrapportage Voortdurende zorg voor de verslechterende financiële positie van de student; het instandhouden en waar mogelijk uitbreiden van studentenvoorzieningen; het ondersteunen van allerlei democratiseringstendensen onder studenten zoals het S. O. S. en het in toenemende mate aandacht besteden aan de kwaliteit van het onderwijs op faculteiten zijn de hoofdpunten waaraan in de Voortgangsrapportage Studentenbeleid door het CvB aandacht wordt besteed. Op 4 april zal de hogeschoolraad deze rapportage bespreken. in 1983 nam na jarenlange discussies de hogeschoolraad de nota Actuele Vraagstukken van Studentenbeleid (kortweg: nota Studentenbeleid) aan. De raad gaf een aantal prioriteiten aan waaraan bij voorrang aandacht aan besteed zou moeten worden, te weten: rechtspositie van studenten, docentenbeleid, studiebegeleiding, studievoorlichting, onderwijsevaluatie- en vernieuwing en voorbereiding op de periode na de studie. Daarnaast werd afgesproken dat het CvB de raad jaarlijks, een voortgangsrapportage zou toezenden waarin vermeld zou worden hoe de uitvoering van de nota verloopt. In die rapportage zou vooral aandacht geschonken moeten worden aan de prioriteiten. vervolg van pag. 5

Zijderveld mensen die verder niets te doen hebben dan te roddelen en wandelgangenpolitiek te bedrijven je op zo'n manier beentje proberen te lichten". Bieden de nieuwste reorganisatieplannen van de faculteit enig uitzicht op een betere toekomst voor de Tilburgse sociologie? Zijderveld: "Ja, hoor, die plannen spreken me wel aan. Ik vind het niet zo gelukkig dat ze er een driestromenland van willen maken, maar er zijn in elk geval wezenlijke veranderingen in het verschiet. Als er nu ook nog ruimte komt voor vers bloed, mede door mijn vertrek, dan kan het nog leuk worden. Maar het is ook hard nodig dat er iets gebeurt. Anders overkomt Tilburg hetzelfde als de VU in Amsterdam, waar de sociale faculteit is opgeheven". De sociologie heeft, zo stelt Zijderveld nuchter vast, een flinke opdonder gehad de afgelopen jaren .^ Maar dat kon ook niet uitblijven: de toe-* loop in de jaren zeventig was immers 'ongezond' groot. Zijderveld: "Er zijn ook teveel opleidingen. Het kan best wat minder. Je zou Tilburg en Nijmegen kunnen samenvoegen, Groningen mag alleen verder vanwege de ligging, Utrecht Tilburgs Hogeschoolblad

studenteribeleid Het College constateert in zijn rapportage een keur aan studentenbeleid-activiteiten. Het verslag moet echter gezien worden in het licht van de besluiten die de raad in december 1984 heeft genomen met betrekking tot de studierendementen en de beleidsnota van het Onderwijs Research Centrum. Het CvB is druk in de weer de faculteiten aan te zetten onderwijsevaluatie-verslagen te maken. De voortgangsrapportage kan dan ook niet los gezien worden van deze pas recent in gang gezette ontwikkelingen. Voorzitter van de raadscommissie Studentenbeleid (CSB) Walter van den Eisen wijst dan ook in zijn reactie nadrukkelijk op deze ontwikkelingen. Hij vindt de rapportage overigens té uitsluitend een opsomming van gebeurtenissen. Van den Eisen zou graag zien dat in de rapportage een kader zou zijn aangegeven waarbinnen de verwezenlijking van de nota duidelijk wordt. Hij doelt hierbij op de technische en personele mogelijkheden een studentenbeleid op de hogeschool van de grond te krijgen. Opmerkelijk in de voortgangsrapportage is dat het CvB als een wapenfeit van goed studentenbeleid aanvoert dat in 1984 de tarieven van voorzieningen waarvan studenten veelvuldig gebruik maken niet verhoogd zijn. Als men beseft dat het CvB sinds jaar en dag pogingen onderneemt bepaalde tarieven wél verhoogd te krijgen (restaurant, sportkaart, copieerprijs) en dit telkens voorkomen of gematigd wordt door de hogeschoolraad, dan kan men hier spreken van een beleidsommezwaai voor de toekomst. Of maakt het CvB slechts goede sier met de veren van een ander? H.B.

ook apart en dan weer een samenvoeging van Amsterdam, Leiden en Rotterdam. Bijvoorbeeld". Nadat het belang van de sociologie jarenlang was overschat lijkt er de laatste tijd eerder sprake van een onderschatting, meent Zijderveld. "Er hangt tegenwoordig een wat lacherige sfeer om-

Zijderveld heen. Dat is zeker niet nodig. Sociologie blijft een prachtig en waardevol vak dat

Schuldproblematiek Op 18 april organiseert VITE haar jaarlijks congres. Het thema dit jaar: de Latijnsamerikaanse schuldproblematiek. Een aantal mensen van nationale en internationale allure zijn uitgenodigd een lezing te geven. Het congres begint met een tweetal lezingen. Eén namens de eisers door Mr. Geertsema, Directeur Generaal van de ABN, en een tweede namens de schuldenaren door prof. Singer, econoom en verbonden aan de universiteit van Sao Paulo. Hierna volgt een panel-discussie onder leiding van prof. Bosman, de voorzitter van het congres. Aan deze panel-discussie nemen naast de reeds genoemde personen deel: Kees Caljé, NRC-handelsblad, als vertegenwoordiger van de internationale pers; J.J. Theunissen van het Transnational Institute als exponent van het Latijnsamerikaanse volk en drs. A. Bakker, chef internationale zaken DNB als vertegenwoordiger van de officiële instanties zoals , IMF, DNB etc. Waarom een congres over de internationale schuldproblematiek? Als we terugkijken lijkt het of de wereld in 1982-1983 nauwelijks aan een val in de financiële afgrond is ontkomen. En ook al lijkt het directe gevaar geweken, er is nog steeds weinig nodig om ons terug te brengen naar de situatie van 1982-1983. Het, vervolg van pag. 3

Saai leven soms gele, blauwe en rode kleuters. Dat is een typisch voorbeeld waar men absoluut niet samenwerkt. Maar ook bij de inplanting van nieuwe ziekenhuizen speelt de verzuiling een belangrijke rol". De komende jaren zuTIen de Belgische en de Nederlandse gezondheidszorg dichter naar elkaar toe groeien, is de verwachting van Philipsen. Door de voortschrijdende technologische ontwikkeling, de groei van het aantal beroepsbeoefenaren en de dreigende onbetaalbaarheid van de voorzieningen gaan de beide systemen steeds meer gelijke trekken vertonen. bijna onmerkbaar is doorgesijpeld naar veel andere disciplines. En de grapjes over ons vak moeten we niet aan Jan Blokker en Karel van het Reve overlaten, die moeten we zelf maken. Dat heb ik altijd proberen te doen. Het is opvallend hoeveel sociologen het veld verlaten hebben en naar elders zijn gevlucht". "Toch constateer ik hier en daar een opleving. Er worden weer aardige congressen georganiseerd en als redactie van het tijdschrift Sociale Wetenschappen hoeven we weinig moeite te doen om aan goede copy te komen. Dat is lang anders geweest". Een van de aardigste onderwerpen waarmee hij zich de afgelopen periode heeft ingelaten is Heinrich Rickert, een onder het stof geraakte Duitse wetenschapper die erg veel invloed moet hebben gehad op de klassieker Max Weber. t e n speurtocht naar Rickerts onbeschreven verleden bracht Zijderveld in de voorbije maanden naar plaatsen als Heidelberg, Bielefield en München. In die laatste stad sprak hij met de jongste zoon van Rickert, een goudsmid die het wetenschappelijk milieu rond zijn vader met veel saillante details wist te beschrijven. Zijderveld: "Mag ik u één detail vertellen? Zoals die Heinrich Rickert schrfjh, alsof je hem hoort praten. Glasheldere taal. Ik vroeg aan die zoon Franz in München: vertelt u me eens over de werkwijze van uw vader. Ja, hij dicteerde zijn

probleem is dus nog niet opgelost en zal nog zeker een aantal jaren acuut blijven. Het blijft daarom noodzakelijk om het probleem te bestuderen. In essentie is de oplossing van het schuldprobleem een keuzeprobleem. Gekozen moet worden tussen maatregelen die een negatief effect hebben op de sociale omstandigheden van de mensen maar die leiden tot betere betalingsbalanscondities. Een betere betalingsbalans die het hen mogelijk maakt om de schuld tot aanvaardbare en beheersbare grootte te reduceren. Of een keuze voor maatregelen die sociaal meer acceptabel zijn maar hen opgezadeld houden met een internationaal solvabiliteitsprobleem. De vraag is of de regeringen van de betrokken landen voldoende politieke wil en uithoudingsvermogen hebben om aan de harde IMF-voorwaarden te kunnen blijven voldoen. Deze vraag is bijzonder belangrijk vanwege het overgangsproces van dictatuur naar democratie dat verschillende van de betrokken landen momenteel doormaken. Het schuldprogramma zal voorlopig nog wel enkele jaren voorpaginanieuws blijven. Beschouw daarom dit congres als een momentopname, als een evaluatie van een proces in beweging.

Maar ook de verschillen in het geval van ziekte en sterfte worden steeds kleiner. De uitwassen van industrialisering en een riskante levensstijl zullen zoetjes aan verdwijnen, terwijl ook het Noorden van ons land z'n sober ogende, weinig urbane karakter langzamerhand zal verliezen. "Het is geen al te woeste veronderstelling dat de regionale verschillen in leefwijze binnen Nederland en België kleiner worden en daarmee de verschillen tussen Nederland en België", aldus prof. Philipsen die dan ook met instemming de volgende advertentietekst kon citeren: "Veel mensen vragen zich de laatste tijd af waar het met Nederland naar toe moet. In ieder geval met z'n allen naar de winkel om een kratje Classe Royale te kopen". Lennart Kik teksten, zei Franz: maar niet rechtstreeks aan z'n secretaresse, want mijn vader was een nogal neurotisch man. Wat blijkt? Heinrich Rickert had een parlograaf besteld in Amerika: een apparaat met wasrollen en een toeter waarin je moest praten. De secretaresse speelde dat daarna af en typte het uit. Alle latere boeken van Rickert zijn op die manier geschreven. Dat vond ik schitterend. Zoon Franz vertelde dat het in zijn ouderlijk huis altijd heeft geroken naar de was van de parlofoon. 'Ik kan dat apparaat nu nóg ruiken', zei hij tegen me". Zijderveld gloeit nog na bij de gedachte aan deze biografische ontdekkingsreis: zichtbaar genietend, aanstekelijk. Zoals Quod Novum, het weekblad van de Rotterdamse Erasmus-universiteit, het in een welkomstinterview omschrijft: "Hij is een tengere, grijzende man en lijkt op het eerste gezicht ouder dan 47 jaar. Maar zodra prof. dr. A. C. Zijderveld het woord neemt wordt die indruk te niet gedaan. Hij bedient zich van een jongensachtige grijns". Een jongensachtige grijns. Zijderveld wil in elk geval de indruk vermijden dat hij in Tilburg is verzuurd. "Ik heb u nu wel het achterste van mijn kiezen laten zien, maar het is niet zo dat ik als een verbitterd man uit Tilburg wegga. Ik heb veel aan de hogeschool te danken. Maar het werd gewoon hoog tijd om iets anders te beginnen". Twan Geurts 29 maart 1985

Jonge bedrijfseconomen van theorie naar accou nta ntspra ktij k De accountancy vindt zijn basis in de bedrijfseconomie. Vandaar dat Klynveld Kraayenhof & Co. jonge bedrijfseconomen die registeraccountant willen worden een interessante loopbaanmogelijkheid aanbiedt. Een combinatie van werken en doelgericht verder studeren om straks een functie als accountant te bereiken.

Toekomst Grote internationale ondernemingen behoren tot onze cliënten, maar ook zeer veel kleine en middelgrote bedrijven en instellingen in Nederland. In onze op dienstverlening ingestelde flexibele organisatie krijgen jonge bedrijfseconomen de gelegenheid een brede ervaring op te doen. Werken op kwalitatief hoog professioneel niveau met een grote mate van zelfstandigheid en afwisseling in het werk. Dat moet ook wel, want wij v+nden dat zij allround registeraccountant moeten worden. Ons planningssysteem en loopbaanplan zijn gericht op interne promotie naar functies op hoog niveau. Ze voorzien in de inzet bij grote èn kleine cliënten waar gevarieerde controle- en adviesopdrachten worden uitgevoerd in kleine teams. In combinatie met werkoverleg en vaktechnische ondersteuning door het Directoraat Vaktechniek biedt dit de reële mogelijkheid snel te onderkennen welke controle-aanpak de beste is. Ook een eventuele specialisatie in de EDPauditing of het organisatieadvieswerk hoort daarbij. Uitzending naar het buitenland behoort - zeker na het afstuderen - tot de mogelijkheden.

Studeren Voor de accountantsstudie worden ruime faciliteiten geboden.

Daarnaast hebben wij een intern opleidingsprogramma dat voor economen begint met een speciale introductiecursus van viermaal een week. Het permanente educatieprogramma zorgt ervoor dat u ook na uw afstuderen als accountant bij kunt blijven.

Inlichtingen Indien u zich tot het boeiende accountantsberoep voelt aangetrokken zullen wij u gaarne nader informeren. Een psychotechnisch onderzoek maakt deel uit van de selectieprocedure. Een gesprek kunt u schriftelijk aanvragen bij de heer LChr. Dell van onze afdeling Personeelszaken, Pnnses Irenestraat 59, 1077 W V Amsterdam.

Werken in de accountancy Mogelijkheden genoeg Klynveld Kraayenhof & Co. is een groot Nederlands accountantskantoor met 25 kantoren in Nederland. Wij maken deel uit van een federatief samenwerkingsverband van accountantskantoren over de gehele wereld. Klynveld Mam Goerdeler (KMG). Deze samenwerking met collega's in zeer veel landen versterkt de internationale oriëntatie en slagvaardigheid. Het hoofdkantoor van KMG is in Amsterdam gevestigd. De dienstverlening van Klynveld Kraayenhof & Co. omvat niet alleen de controle van de jaarrekening maar zeker ook adviezen op automatiserings-, administratief, organisatorisch, bedrijfseconomisch en fiscaal gebied. Vanzelfsprekend biedt een dergelijke organisatie haar medewerkers een scala van mogelijkheden

Klynveld Kraayenhof & Co. Kantoren in Nederland: Amsterdam, Alkmaar, Almere, Amersfoort, Apeldoorn, Arnhem, Breda, Deventer, Doetinchem, Dordrecht, Drachten, Eindhoven, 's-Gravenhage, Groningen, Haarlem, Heerlen, Hengelo, 's-Hertogenbosch, Hoorn, Leeuwarden, Middelburg, Nijmegen, Rotterdam, Utrecht en Zwolle.

MEDEDELINGEN

DOCTORAAL-VOORLICHTING SOCIALE ZEKERHEIDSWETENSCHAP

PROPEDEUSE STUDENTEN, HERKANSERS LICHTING '83/84 OPGELETÜI

Zaterdag 13 april a.s. zal een voorlichtingsbijeenkomst plaatsvinden voor studenten die geïnteresseerd zijn in de studierichting Sociale Zekerheidswetenschap. (Sociale Zekerheidswetenschap is een bovenbouwstudie die gevolgd kan worden na een propedeuse Economie, Rechten en Sociologie). U kunt zich voor deze bijeenkomst opgeven door invulling van onderstaande antwoordbon, waarna u t.z.t. nadere-informatie zult ontvangen over de plaats van handeling, aanvangstijd en het programma. Telefonische informatie over deze bijeenkomst is te verkrijgen via tel.nr. 013-662043 of b.g.g. nr. 013-662615.

D.S.W. wil aan degenen die na anderhalf jaar inschrijving als student de propedeuse nog niet gehaald hebben, nog niet voldaan hebben aan alle verplichtingen, het volgende onder de aandacht brengen. Na 2 jaar verstrijkt de inschrijvingsduur als student voor de propedeutische fase. Dit hoeft niet direct te betekenen, dat u uw studie moet staken. Zo is er soms de mogelijkheid van verlenging van inschrijvingsduur op grond van omzwaaien, persoonlijke omstandigheden of overmacht. Informatie hierover is in het informatiecentrum van DSW te verkrijgen. Indien u niet voor verlenging van inschrijvingsduur in aanmerking komt is er wellicht toch nog een mogelijkheid om de studie voort te zetten. Raadpleeg daarvoor in ieder geval de studentendecaan.

BON Naam: Adres: Postcode/woonplaats: Deze ingevulde bon s.v.p. zenden aan: KHT DSW Antwoordnummer 60569 5000 WB TILBURG (een postzegel plakken is niet nodig) VOORLICHTING ECONOMISCHE PSYCHOLOGIE Op donderdag 18 april 1985 zal een voorlichtingsochtend worden gehouden over de Economische Psychologie. Deze tak van de psychologie heeft als studieobject de psychologische variabelen die een rol spelen bij de manier waarop economisch gedrag en economische verschijnselen en processen op elkaar inspelen. Voorbeelden van thema's op het micro-vlak zijn besluitvormingsprocessen en tevredenheid van consumenten; armoede, welzijn en inflatie vallen onder de macro-thema's. Aan de Katholieke Hogeschool te Tilburg bestaat de mogelijkheid om Economische Psychologie te kiezen als eerste afstudeerrichting of als keuzevak/bijvak voor het doctoraalexamen psychologie, economie, sociologie en letteren. KHT-studenten met belangstelling voor de voorlichtingsochtend worden verzocht om op 18 april a.s. om 10.30 uur aanwezig te zijn in zaal SZ 174 van gebouw S.

VACATURE Bij de subfaculteit Letteren i.o. ontstaat per 1 mei 1985 de vacature voor een SECRETARESSE IVI/V. Informatie over deze functie bij de dienst Personeeiszaicen, tel. 2464, kamer B 1028. KORTINGEN M I C R a COMPUTERS EN/OF RANDAPPARATUUR Voor studenten en medewerk(st)ers van de KHT bestaat de mogelijkheid om met aantrekkelijke kortingen micro-computers en/of randapparatuur van diverse merken aan te schaffen, o.m. van Apple, Ollivetti, HP, Juki, etc. Meer informatie hierover kunt u verkrijgen via het Rekencentrum van de KHT: L. van Erk, C 221 (tel. 013662242). AFSCHEID HEER V. KUIPER De heer Bouke Kuiper (57), het hoofd van de afdeling Restauratieve Voorzieningen gaat per 1 mei a.s. met

pensioen; vervroegd, omdat hij - op eigen verzoek - gebruik maakt van de Sociale paragraaf van de TVC-operatie. Op 4 april a.s. om 16.00 uur zal aan mevrouw en de heer Kuiper een afscheidsreceptie worden aangeboden in het P.V.-café. De heer Kuiper was 11 Vz jaar in dienst van de Katholieke Hogeschool; van 1973 tot 1977 bedrijfsleider van de toen nog zelfstandige mensa, en vanaf 1977 hoofd van de afdeling Restauratieve Voorzieningen, welke ontstond door de samenvoeging van de mensa en de koffiekamers. Vóór zijn komst bij de hogeschool was hij werkzaam in soortgelijke functies in Rotterdam en Breda. Door de aard van de dienstverlening stonden zijn afdeling en hijzelf regelmatig in de belangstelling: hij was echter een van de weinigen, die onder deze belangstelling het hoofd koel hield. Ten behoeve van P.V. en andere contactverbeterende activiteiten kon op hem altijd een beroep worden gedaan. Wij wensen mevrouw en de heer Kuiper voor de toekomst een goede gezondheid en een blijvend actieve invulling van hun leven.

Voor alle duidelijkheid: inschrijvingsduur en verlenging daarvan staat in principe los van de geldigheidsduur van tentamens! Raadpleeg hiervoor de studiegids of de studieadviseur. Omzwaaien binnen het W.O. geeft in de regel geen problemen rond het uitstel voor militaire dienst. Omzwaaien naar het H.B.O. kan wel problemen opleveren. Raadpleeg ook hier tijdig een studentendecaan. Mocht u bij een eventueel hernieuwde studiekeuze nadere informatie of hulp wensen, dan kunt u binnen het informatiecentrum van DSW terecht in de informatheek voor studiekeuze en beroep. Daarnaast kunt u de hulp inroepen van de studie- en beroepskeuzeadviseur, studentenpsycholoog (tel. 013-662218) of de studentendecanen (tel. 013-662211). MEDEDELINGEN VAN DE DIENST PERSONEELSZAKEN Uit kranteberichten heeft men misschien al begrepen dat de beëindiging van de betaling van de AOWpremie voor de werkgever, de KHT, niet ingaat per 1 april maar pas per 1 juni 1985. Wel zijn per 1 april de inhoudingspercentages van de Inhoudingswet 1982 aangepast (d.w.z. verlaagd) aan de premies sociale verzekeringen per 1 januari 1985. Deeltijdwerkenden hebben een brief ontvangen met de mededeling dat zij in aanmerking komen voor financiële compensatie van de in verlofdagen uitgekeerde arbeidstijdverkorting. Ter aanvulling hierop: Het gaat om een totaal van 8 dagen (5 in 1984 en 3 in 1985) bij volle tijd, dus voor deeltijdwerkenden naar rato van de werktijd, ledere deeltijdwerkende (minder dan 32 uur per week) komt hiervoor in aanmerking indien op de verlofkaart 1985 voldoende dagen beschikbaar zijn om de financieel te compenseren dagen in mindering te brengen'

DOCTORAAL (T.F.S. EN O.S.) FISCALE ECONOMIE; TENTAMEN INLEIDING BELASTINGRECHT Op 29 mei zal aan de eerstejaars doctoraal studenten (T.F.S. en O.S.) in de fiscaal-economische studierichting de gelegenheid worden geboden het tentamen "Inleiding Belastingrecht" af te leggen. Tijd: 9.30-12.30 uur. De inschrijving voor dit examen dient vóór 5 april 1985 te geschieden bij Bureau Examens.

MEDEDELINGEN Studenten die 8 van de 10 propedeusevakken hebben afgesloten en in mei aan doctoraaltentamens willen deelnemen, moeten hiervoor een verzoek bij de doctoraalexamencommissie indienen. Voorgedrukte formulieren zijn verkrijgbaar op het buro van de subfaculteit, P 401. Inleveren uiteriijk 15 april 1985. Per 16 maart is mevr. Noor Polkamp in dienst getreden als studie-adviseur voor alle psychologiestudenten, kamer P 515, telefoon 662659. Vanaf 3 april is een lijst van data van doctoraal tentamens Oude stijl en Tweefasenstructuur op het buro (P 401) verkrijgbaar. Dit betreft de tentamenperiode mei/juni 1985.

SOCIALE ZEKERHEIDSWETENSCHAP Studenten Sociale Zekerheidswetenschap die willen deelnemen aan de tentamens 'Leer van de Sociale Zekerheid' en 'Inleiding Recht' dienen zich vóór 1 april 7Sff5bij Bureau Examens op te geven via het groene aanmeldingsformulier van de propedeuse sociologie. Data: Leer van de Sociale Zekerheid 2e gelegenheid: 28 mei 1985 3e gelegenheid: 30 augustus 1985 Inleiding Recht Ie gelegenheid: 10 mei 1985 2e gelegenheid: 9 augustus 1985

CONSTITUTIONEEL RECHT (STAATSRECHT C) Om misverstanden te voorkomen wordt de studenten, die in mei of augustus a.s. aan het tentamen Staatsrecht C willen deelnemen, medegedeeld dat het gebruik van een jurisprudentiebundel op het tentamen niet is toegestaan. INTERNATIONAAL STRAFRECHT

COLLOQUIUM ECONOMISCHE FACULTEIT De Colloquiumcommissie brengt het volgende onder uw aandacht: 1. de voor 28 maart geplande lezing van Prof. L. Cromme in de B-serie Econometrie gaat niet door; 2. de lezing van Dr. Eva Tardos (Bserie Econometrie) zal worden gehouden op 9 mei om 14.00 uur in zaal CZ 113. De Commissie rekent gaarne op Uw belangstelling.

Het tentamen internationaal strafrecht zal dit semester schriftelijk worden afgenomen. De tentamendata zijn: 12 juni en 28 augustus, beide om 14.30 uur. Wijze van aanmelding bij Bureau Examens: op het normale standaard roze formulier voor 1 april resp. 1 juli. Men moet op dit formulier zelf het vak internationaal strafrecht vermelden. ACADEMISCHE VAKANTIE In de academische vakantie (de gehele maand juli) zal het niet mogelijk

zijn tentamens en examens af te leggen. Met name degenen die willen afstuderen wordt verzocht hiermee rekening te houden. Voorts zal het, in verband met vakantie van de examinatoren, vrij moeilijk zijn om in de eerste helft van de maand augustus mondelinge tentamens af te leggen. REDICIVISTEN STAATS- EN BESTUURSRECHT A EN B Op dinsdag 7 mei a.s. om 18.45 uur wordt in zaal SZ 17 een repetitiecollege staats- en bestuursrecht A en B voor redicivisten gehouden. CASUSCOLLEGE DEELTIJDSTUDENTEN OP 18 MEI GAAT NIET DOOR In vervolg op een eerder bericht naar aanleiding van de geplande casusdag voor avondstudenten, georganiseerd door het vak privaatrecht in de propedeuse, wordt medegedeeld dat deze studiedag op 18 mei geen doorgang zal vinden. Op 23 april wordt in de werkgroepen de stof die verplicht is voor het tentamen B, in casusvorm, gedurende vier college-uren aan de orde gesteld. PAG SPEELT ZICH VOOR OP WOENSDAG 3 APRIL Op woensdag 3 april om 17.00 uur zal de studentenfractie PAG, van de subfaculteitsraad Psychologie een cabaretprogramma verzorgen in de oude koffiekamer van gebouw P. Onderwerpen van dit programma zijn toestanden in de subfaculteit. Aansluitend een verkiezingsborrel om de stem te smeren. Iedereen is van harte welkom.

WERKGROEP VREDESONDERWUS De Werkgroep Vredesonderwijs Tilburg en het Streekcentrum voor Vorming en Opleiding nodigen U uit voor een informatieve gedachtenwisseling over Vredesonderwijs op dinsdag 2 april 1985 om 20.00 u. in zaal De Harmonie (Stationsstraat 26). De avond is vrij toegankelijk. U bent van harte welkom. Namens het Streekcentrum en de Werkgroep Vredesonderwijs, Herman van der Aa, Wim Dijkstra, Rob Paulussen. INFORMATIECENTRUM Openingstijden informatiecentrum D.S.W., gebouw N, kamer 24. tel.

662211.

Maandag van 13.00 tot 15.00 uur. Dinsdag van 11.(X) tot 15.00 uur en tijdens collegeperiodes van 17.00 tot 19.00 uur. Woensdag en donderdag van 11.00 tot 15.00 uur. Vrijdag van 11.00 tot 13.00 uur. VOORLICHTINGSDAG 11 APRIL 1985 Voor de vooriichtingsdag voor 5e klassers van het V.W.O. op 11 april 1985 zoeken wij nog ervaren groepsbegeleiders. De taak van de groepsbegeleider op de voorlichtingsdag zal hoofdzakelijk bestaan uit het rondleiden en informeren van een groep aanstaande studenten en eventueel ouders. Je kunt je opgeven als groepsbegeleider in het informatiecentrum van DSW of even bellen toestel 662211.

i

MEMO

Vrouwerix LUSTRUM TUDSCHRIFT VOOR VROUWENSTUDIES Op 12 en 13 april organiseert de redactie van het Tijdschrift voor Vrouwenstudies een congres ter gelegenheid van het vijfjarig bestaan van het tijdschrift. De redaktie heeft een aantal redactrices van buitenlandse en binnenlandse tijdschriften op het gebied van vrouwenstudies uitgenodigd om samen met lezeressen, lezers en andere belangstellenden te discussiëren over het thema: HET VERSCHIL EN DE GELIJKHEID. Programma vrijdag 12 april 10.00-11.00 uur: opening en introductie op het thema 11.00-13.00 uur: bijdragen van redactricesvan Feminist Studies, M/F, Feminist Review, Signs, Memorie, Nouvelles Questions Feministes, Les Cahiers du GRIF en het Tijdschrift voor Vrouwenstudies, over het door hen gevoerde beleid in relatie tot de ontwikkelingen in vrouwenstudies 14.00-16.00 uur: forumdiscussie naar aanleiding van de ochtendlezingen 17.00-19.00 uur: receptie zaterdag 13 april 10.00-12.00 uur: een aantal lezingen door Judith Walkowitz, Paola di Cori, Christine Delphy, Michèle Barrett, Rosi Braidotti, Elisabeth Cowie, Rayna Rapp, Marianne Schuller, waarin zij (een deel van) hun onderzoek presenteren in het kader van het congresthema 20.30-22.00 uur: forumdiscussie met redactrices van Nemesis, Lover, Lust en Gratie, Socialisties - Feministiese

Teksten en het Tijdschrift voor Vrouwenstudies 22.00 uur: Feest met Umasoso. Het congres wordt gehouden in het Oudemanhuispoort-complex te Amsterdam en is voor alle belangstellenden gratis toegankelijk. De voertaal is engels. Voor de crèche dient men zich schriftelijk aan te melden bij de redactie, p/a Herengracht 310, Amsterdam. Het avondprogramma vindt plaats in Crea. Kaarten voor het feest zijn verkrijgbaar tijdens het congres en ter plaatse. Tel. inlichtingen: 020245365, toestel 44.

Talencentrum H H TOEGEPASTE TAALKUNDE De vakgroep Toegepaste Taalkunde van de afdeling Wijsbegeerte en Maatschappijwetenschappen van de Technische Hogeschool Eindhoven doet in samenwerking met het Florida Institute of Technology uit de USA een onderzoek naar begrijpelijkheid van technisch-wetenschappelijke teksten, gesteld in het engels. Voor dit onderzoek hebben we een aantal gevorderde 13e jaars en ouder) studenten nodig die geen kennis hebben van het engels. Het onderzoek duurt maximaal een uur en men krijgt tien gulden voor deelname eraan. Het onderzoek vindt plaats op donderdag 4 april en men kan beginnen tussen 9.00 en 11.00 uur. U hoeft zich daarvoor niet aan te melden. Plaats: CZ 111.

Buro Buitenlandi 10 JAAR VAN DE VROUW Op donderdag 28 maart vindt de eerste lezing plaats in de cyclus "10 JAAR VAN DE VROUW" die georganiseerd is door Buro Buitenland, Coördinatie Vrouwenstudies en Vrouwenoverleg. Om 13.30 u. zal in zaal AZ-112 Mevrouw Anke van

Heur, Directie Internationale Organisaties van het Ministerie van Buitenlandse Zaken, een inleiding houden over: Wereldvrouwenconferenties en het Nederlandse Ontwikkelingsbeleid. In deze lezing zal worden ingegaan op de geschiedenis van de Wereldvrouwenconferenties. Daaraan gekoppeld zal aandacht worden besteed aan 10 jaar ontwikkelingsbeleid en de plaats van vrouwen daarin. De spreekster zal o.a. ingaan op de vragen: moeten we proberen vrouwen te integreren in bestaande ontwikkelingsprocessen? Of moeten we ons richten op de autonomie van vrouwen in ontwikkelingsprocessen. Of is het van belang om beide strategieën naast elkaar en aanvullend op elkaar te volgen? Op dinsdag 2 april a.s. om 12.30 u. in zaal SZ-17 wordt de film: Werk naar Werk; een vrije vakbond van Mexicaanse textielarbeidsters, vertoond. Op donderdag 4 april om 13.30 u. in zaal AZ-112 is er een lezing van Mevr. Marleen Kruse van het Vrouwensecretariaat van de NOVIB, over Flora Tristén, een vrouwenproject in Peru. Dit breed opgezette ontwikkelingsplan wordt vanuit Nederland ondersteund door de NOVIB. In het land zelf wordt het project ontwikkeld. Het Flora Tristén project is specifiek op vrouwen gericht en kan min of meer geplaatst worden binnen de strategie van autonomie van vrouwen in ontwikkeling.

Sport PENDRAGON-NIEUWS Vacature studentlid SSST-bestuur De Stichting Tilburgse Studenten Sport Organisatie PENDRAGON zoekt op korte termijn een serieuze kandida(a)t(e), die zitting wil gaan nemen in- het bestuur van- de Stichting Studenten Sport Tilburg als vertegenwoordiger/-ster van studenten op het gebied van studenten-

Betaald matseren

sportvoorzieningen en alles wat daar direct mee samenhangt. De aktiviteiten van een Stichtingsbestuurslid kunnen omschreven worden als het bijwonen van vergaderingen, actieve participatie in commissies, het zich verdiepen in de beleidsmatige aspecten van de Tilburgse studentensport en het onderhouden van contacten met PENDRAGON, haar verenigingen en alle andere sportkaarthouders. Voor informatie kun je terecht op maandag- en dinsdagochtend bij Marcel Huting en op andere tijden bij de overige PENDRAGON-bestuursleden onder tel. 671898 of 631873. INTERNATIONAAL STUDENTEN SPORT TOERNOOI TILBURG 10 t / m 12 april Dit massale evenement, dat door PENDRAGON georganiseerd zal worden van woensdag 10 t/m vrijdag 12 april trekt ongeveer 500 deelnemers uit verschillende Europese landen, zoals Frankrijk, West-Duitsland (bv. Berlijn), Zweden, Schotland, België, Engeland en Polen (Krakow). Op woensdag, de eerste speeldag zal er 's avonds wederom de 'SWINGING TOWN VISIT' plaatsvinden. In een twaalftal kroegen in het centrum van Tilburg zal voor LIVE-muziek gezorgd worden. Op de tweede avond van het driedaagse festijn, donderdag 11 april, wordt er in de studentensporthal een knallend feest georganiseerd met de LIVE-act en een swingende DISCO. Na al dit feestgeweld worden dan nog voorzover mogelijk op vrijdagmiddag hoogstaande finales in de verschillende sportcategorieën gespeeld. Aangezien een dergelijk groots evenement niet succesvol kan verlopen zonder de steentjes van diverse vrijwilligers, doet de organisatie graag een beroep op mensen die inzetbaar kunnen zijn bij verschillende aktiviteiten, zoals bardienst, schoonmaken, broodjes smeren e.d. Daarnaast worden er nog SLAAPPLAATSEN gezocht voor de buitenlandse deelnemers. Studentenhuizen of -flats kunnen zich hiervoor aanmelden. Tenslotte is het nog mogelijk voor belangstellenden om als BEGELEIDERS van de buitenlandse teams op te treden, zodat je je favoriete taal (bv. Pools) weer eens op kunt halen.

Voor f 5,— vult u onderstaande ruimte boordevol, inclusief trefwoord bovenaan. De matsertjes kunnen enkel met deze leesbaar ingevulde bon (één letter, leestekenPENDRAGON/S.S.S.T. of spatie per blokje) bij de redactie worden ingediend. Betaling kan per giro- of betaalkaart onder gesloten omslag of op de redactie. Voor alle informatie omtrent de diver-

Menu

Vergeet niet ook naam en adres in te vullen.

>c

MAANDAG 1-4-1875 minestronesoep - ossestaartsoep schnitzel - biefburger champignonsaus - spercieboontjes tuinboontjes DINSDAG 2-4-1985 bouillonsoep - witte crèmesoep bami goreng - kroepoek - augurk foe yong hai met garnalen zoetzure saus - rundervink - bietjes WOENSDAG 3-4-1985 kippesoep - aspergesoep ardennerbraadworst - leverragoüt spruitjes met spek prei è la crème DONDERDAG 4-4-1985 goulashsoep kipfilet - hamburger - kerrysaus doperwten - gemengde sla DONDERDAG 4 apnl is het restaurant na 14 00 uur gesloten Het personeel van de restauratieve dienst wenst u prettige paasdagen

Naam: Adres: (Tel.:..

se vrijwilligersaktiviteiten kun je terecht op de PENDRAGON-kamer (tel. 631873), bij Rob (tel. 360037) of bij Hans (tel. 353869). Tot ziens in de week na Pasen!!!

Biesbosch ZEILweekend NAUTIKOS Voor de ?ste keer wordt er door de Tilburgse Studenten Zeilvereniging NAUTIKOS op 12, 13 en 14 april weer een Biesbosch-weekend georganiseerd. Dit is natuurlijk dé manier om onder deskundige leiding van instrukteurs de eerste beginselen van het zeilen te leren. We varen ook nu weer met B.M.'s en onze Variens gaan nu ook weer mee voor de sportievelingen. Als je nog nooit gezeild hebt, maar je altijd al eens in een boot hebt willen zitten is dit je kans. Ook ervaren zeilers zijn natuurlijk van harte welkom. Voor inlichtingen of opgave kun je bellen naar Lidy (432162) of Laura (353248). NAUTIKOS ZOEKT ook nog ervaren zeilers, die INSTRUKTIE WILLEN geven tijdens onze 'normale' zeilaktiviteiten op de Beekse Bergen. Data en tijden in overleg met Ingeborg (tel. 563580).

Agenda MAART ZATERDAG 30 MAART Stadsschouwburg, 22.15 uur. Filmhuis: 'De vrouwen van Rjazan' van Olga Preobranzjenskaja. ZONDAG 31 MAART Stadsschouwburg, 12.30 uur: Koffieconcert van de S.M.E.T. door Jan Wijn (piano). Uitgevoerd worden werken van Reinecke, Saint-Saëns, Reger, Scribian en Lipatti.

APRIL MAANDAG 1 APRIL Kerk O.L. Vrouw van Lourdes, Koningshoeven, 19.30 uur: 'Mattheus Passie' van Cach. Org. Stadsschouwburg/Kultureel Sentrum en Brabants Orkest. Stadsschouwburg, 20.00 uur. Filmhuis: 'Nieuw Babyion' van het duo Kozinsev en Trauberg. (tot en met 3 april) Stadsschouwburg, 22.15 uur. Filmhuis: 'Und die Pina hat gefragt' van de Belgische regisseuse Chantal Akerman. (tot en met 3 april) DINSDAG 2 APRIL Katholieke Hogeschool, 12.30 uur, SA-17: Film 'Werk naar Werk'; een vrije vakbond van Mexicaanse textielarbeidsters'. Org. Buro Buitenland. Stadsschouwburg, 20.15 uur: ROtheater met 'De opera van Smyrna' van Goldoni in een regie en vertaling van Karst Woudstra. WOENSDAG 3 APRIL Stadsschouwburg, 20.45 uur, studio: Tilburgse theatergroep Pegasus met 'De man van de toekomst' van George Bernard Shaw. DONDERDAG 4 APRIL Katholieke Hogeschool, 13.30 uur, AZ-112: Lezing door Mevr. Marleen Kruse van het Vrouwensecretariaat NOVIB over 'Flora Tristén', een vrouwenproject in Peru'. Org. Buro Buitenland. Stadsschouwburg, 20.15 uur: Dansgroep Foltz & Company o.l.v. Bob Foltz met het nieuwe programma 'Spring Collection'. Stadsschouwburg, 20.45 uur, studio: Pegasus: 'De man van de toekomst', (zie 3 april) Stadsschouwburg, 22.15 uur: Sessie o.l.v. saxofonist Paul van Kemenade. Katholieke Hogeschool: Colloquium economie, A-serie, algemeen. Prof. Richard Blundell (Dept. of Politica! Economy, University College, London) over 'Labour supply' (onder voorbehoud, mogelijk 11 april, zie monitor hal gebouw B). Stadsschouwburg, 20.00 uur. Filmhuis: Beatles-films: 'A hard day's night' van Richard Lester. Stadsschouwburg, 22.15 uur. Filmhuis: 'Sisters of Gion' van Kenji Mizoguchi. (tot en met 6 april) VRIJDAG 5 APRIL Stadsschouwburg, 20.45 uur, studio: De Vlaamse actrice Frieda Pittoors speelt samen met Reinier Bulder 'Hadewych'. Een zeer eigentijdse vertaling van dit middeleeuwse fenomeen. Regie: Apostolos Panagopoulos. Stadsschouwburg, 20.(X) uur. Filmhuis: 'Beatles-films' (drie korte films).

HO^pQ^ FILMHUIS

STADSSCHOUWBURG

Drama in Blond: Berlijnse travestie Van 11 t/m 24 april vertoont het Filmhuis een aantal films uit een landelijk homofilmfestival, waaronder "Drama in Blond", een film van Lothar Lambert uit 1984. Te zien op zaterdag 13 en maandag 15 april, aanvang 22.15 uur. Lothar Lambert maakt al jaren films over de Berlijnse subcultuur, over het marginale bestaan van hoeren, spuiters, pornosterren en kunstenaars. Met zijn "Drama in Blond" geeft hij aan de hand van de belevenissen van een kantoorman een schets van de travestietenwereld. De klerk Gerd, niet meer zo heel jong, geen seksuele ervaring en verlegen op het schutterige af, wordt door een moderne vlotte jonge collega meegenomen naar het Crazy Theater, een club die is gespecialiseerd in travestieshows. Al durft hij het zichzelf nauwelijks te bekennen, het spreekt hem wel aan. De film laat zien welke moeite hij zich moet getroosten om deze aanvankelijk zo vreemde wereld tot de zijne te maken. Gerds pogingen om zijn gêne te overwinnen, zijn eerste verkleedpartij en zijn eerste seksuele ervaringen worden met veel humor in beeld gebracht. Hoogtepunten zijn een gastoptreden in het Crazy Theater waar hij als houterige danspartner fungeert, en zijn eerste eigen act, die , een nogal tragikomisch verloop heeft. Het aardige van "Drama in Blond" is dat Lambert met deze relativerende aanpak het doen en laten van zijn personages een grote vanzelfsprekendheid geeft. Homoseksualiteit en biseksualiteit zijn een gegeven, eerder een norm dan een afwijking van de norm. Het is daarom jammer dat Lambert in de meer serieuze scènes aan het moraliseren slaat, zoals wanneer hij Gerds vriendin in de mond legt dat "we f och allemaal hetzelfde zijn". Op dergelijke momenten geeft hij toe aan clichés en zakt de film een beetje in: de vaart raakt eruit en het amateuristische spel van sommige acteurs gaat irriteren. Maar dit is niet meer dan een kleine kanttekening bij een verder levendige zedenschets, waarom op het filmfestival van Rotterdam hard werd gelachen. A.J.H.

STUDIUM GENERALE

Cyclus Mystiek Donderdag 11 april o m 13.30 uur in zaal A Z 7: Hadewijclr door Drs. Marieke van Baest. In de historische bronnen zijn tot op heden geen feiten gevonden die onbetwistbaar betrekking hebben op de mystica Hadewijch. De nevelen van zeven eeuwen onttrekken haar aan onze blik. Alleen door de geschriften die ons van haar zijn overgeleverd, kunnen wij haar leren kennen. Dinsdag 16 april o m 12.30-13.15 uur in de Aula: Hitomi Endo bespeelt de Shakuhachi, de Japanse bamboefluit. De Japanse bamboefluit, de shakuhachi, werd tot voor honderd jaar geleden uitsluitend door priesters bespeeld. Deze Zen-Boeddhistische muziek kent veel blaastechnieken, die variëren van zeer zachte klanken, windgeruis en trefrielo's tot zeer

Tilburgs Hogeschoolblad

Ro-Theater glijdt uit op Goldoni 'De Opera van Smyrna' van Carlo Goldoni gespeeld dor het Ro-Theater in een regie van Karst Woudstra in de Tilburgse stadsschouwburg op 2 april. 'De Opera van Smyrna'is geen opera maar een comedie zoals Carlo Goldoni er tientallen schreef tijdens zijn vruchtbaar schrijverschap in de tweede helft van de achttiende eeuw, nadat hij zijn juridische carrière had ingeruild voor een veel minder lucratieve baan als toneelauteur. Centraal in 'De Opera van Smyrna' speelt graaf Lasca de beschermheer van een stel berooide en werkloze operazangers en -zangeressen. Deze echte en vermeende artiesten ontmoeten elkaar dagelijks op een marktplein in Venetië en hebben niets beters omhanden dan zichzelf als de beste artiest de hemel in te prijzen en de anderen af te katten. IJdelheid, afgunst en hebzucht zijn dan ook de hoofdthema's waar dit stuk om draait.. Logisch dat Goldoni met zoveel ijdeltuiterij en zelfoverschatting, kenmerken van het acteurswereldje vroeger en nu, de draak wilde steken. Hij laat graaf Lasca optreden als een bemiddelaar tussen Venetiaanse operadirecteuren en de werkloze artiesten. Als op een dag een bemiddelde Turkse koopman onder invloed van het westerse cultuurpatroon te kennen geeft dat hij in zijn thuishaven Smyrna ook een opera wil opzetten zorgt graaf Lasca er voor dat de boot van de koopman uit Smyrna overspoeld wordt doorzanglustigen die Venetië willen verlaten vooreen vaag opera-avontuur in Turkije. Het gekibbel over hoofd- en bijrollen en salarissen neemt weldra zo'n exuberante vormen aan dat de Turkse koopman bedankt voor de

agressieve klanken. De aard van deze klanken hangt samen met de stemming van de bespelende priester en geeft uitdrukking aan een oude betekenis van spiritualiteit ("To seek for the natural rhythm in each breathing and to give lively motion to vibration"). Donderdag 18 april o m 13.30 uur in A Z 7: Oosterse vormen van mystiek door Drs. Bruno Nagel (Universiteit van A m s t e r d a m ) . Karakteristiek voor veel oosterse vormen van mystiek (in Hindoeïsme, Boeddhisme, Taoïsme en Zen) is hun bijzondere relatie met meer of minder " t e c h n i s c h " uitgebouwde praktijken van innerlijk stil worden. Grote nadruk ligt op het ervaren daarvan. In en vanuit die ervaring van innerlijke stilte ontstaat een nieuwe verhouding tot jezelf en tot het geheel van de werkelijkheid. Grotere nadruk dan in de joods-christelijke mystiek ligt er op de aanwezigheid van het "absolut e " in de mens, ook wanneer dit "absolute" de trekken heeft van een persoonlijke God. Tentoonstelling, tot 4 april, ruimte bij de aula. In samenwerking met het Rijksmuseum voor Volkenkunde te Leiden zal het Studium Generale een tentoonstelling samenstellen over Boeddhistische kunst en mystiek. Getoond worden tanka's en mandala's uit Tibet. Dit zijn hulpmiddelen bij het mediteren in het tantristisch boeddhisme. Deze gebedsrollen worden opgerold bewaard. Bij de meditatie worden ze door de monnik ontrold en geschouwd.

opdringerige belangstelling, van zijn plan afziet en vertrekt. Wanneer het totale gezelschap bepakt en gezakt op een ochtend bij de rede verschijnt om af te reizen naar Smyrna is graaf Lasca de enige die verschijnt. Samen met hem nemen zij het initiatief om een opera te beginnen. Een illustere figuur binnen het gezelschap is de castraat, in die tijd een onmisbare stem in de opera. De castraatstem, een onnatuurlijke hoge mannenstem kon met het grootste gemak de meest onwaarschijnlijke loopjes nemen en door de hoogte en lengte van aria's en recitatieven was dit de enige stem om het bovennatuurlijke van goden en keizers over te brengen. De castraat in dit stuk wordt met veel brio gespeeld door Paul Röttger en dat is werkelijk het enige positieve aan deze voorstelling van het Ro-Theater. 'De Opera van Smyrna' is voor dit Rotterdamse repertoiregezelschap een pijnlijke afgang. Waf het gezelschap van deze Goldoni maakt is zelfs beneden het peil van het gezapige burgermanstoneel en als je niet zou weten dat dit het werk is van een van Nederlands betere groepen, zou je zweren naar een niet onverdienstelijke amateurvoorstelling te zitten kijken. Nergens is er een aanwijzing dat over de plot, de mise en scène, het decor enz. ook maar een seconde is nagedacht. De acteurs bespelen kriskras - zonder concentratie - het plein, ze bewegen maar wat zonder dat de beweging enige inhoud dekt. Dit is jammer want de groep kan een opkikker gebruiken na alle perikelen in verband met de nieuwe leiding van het gezelschap en het dakloos rondzwerven in afwachting dat Rotterdam weer een behoorlijke schouw-

De opera van Smyrna: Gas Enklaar (f) en Wilbert Gieske. burg heeft Voor het Ro-Theater is de val nog dieper omdat er destijds, onder de artistieke leiding van Frans Marijnen toch prachtige staaltjes van vooral op vormelijke effecten gerichte toneelcreativiteit werd getoond. Goldoni was nou net de auteur die met zijn "Knecht van twee meesters" het gezelschap enkele jaren geleden inspireerde tot visueel zeer aantrekkelijk, zeer onderhoudend theater. Veel meer kan men van een Goldoni niet verwachten. Hij schreef een reeks stevige comedies met klassieke ingrediënten die hij uit de volkse comedia dell'arte overnam en die daarmee hun dramatische kracht verlo-

ren. Hij boog deze volkscultuur om tot de wat stijfjes aandoende burgerlijke comedies. Goldoni moet je vooral op zijn visuele en vormelijke aspecten aanpakken, want zijn dramatisch gegeven is erg dunnetjes. Een groep die in zijn opstelling spelers en figuranten op de achtergrond op een vormeloos kluitje zet en het decor, enkele typische gevels uit een Italiaanse stad, ongebruikt overeind laat staan mist hier een kans. En verder zwijgen we maar over de middelmatige tot slechte acteursprestaties van het gehele gezelschap. EV./R.G.

STADSSCHOUWBURG

Krachtig Hartstuk van Tilburgs Dansers Collectief Stuk: "Hartstuk" van Heiner Muller door het Dansers Collectief. Nog te zien: 19 april in de studiozaal van de Tilburgse Stadsschouwburg, 2 t/m 5 april in Nijmegen. Zoveel vragen als er zijn gerezen naar aanleiding van Heiner Muller 8-regelige "Hartstuk", zoveel antwoorden zijn er gegeven. En zoveel antwoorden zijn er ook mogelijk volgens Heiner Muller zelf. "Mijn teksten zijn slechts de toppen van bergen en in elke enscenering zou een deel van wat er onder de woorden ligt naar boven moeten komen". Muller zou

het dan ook verfoeien wat F Akt met zijn "De Opdracht" (12 maart in Tilburg) heeft gedaan: zo weinig mogelijk toevoegen zodat alle aandacht bij de tekst en de personage blijft. Op zo'n manier wordt echter geen enkel antwoord gegeven op de brandende vragen die Muller stelt, geen enkel door hem geslagen gat gedicht. De versie die Globe in 1982 van Hartstuk gaf, bracht het ook al niet veel verder dan de tekst die buiten de Schouwburg in een tentje door twee stratenmakers werd opgezegd. Het bleef een curiositeit. Sam Bogaerts voegde Hartstuk onlangs toe aan zijn

"Een Vos", waarin de 8 regels vorm kregen binnen de realiteit die rond de personages uit het stuk geschapen was en precies van toepassing waren op die situatie. Maar een universele, veelomvattende enscenering die kan meten met de kracht van Müllers woorden is de versie van het Tilburgse Danserskollektief die 7 maart in première ging in de Stadsschouwburg. "We hebben het Hartstuk heel letterlijk en serieus genomen", aldus Ricardo Anemaet, die samen met Lilian Bruinsma het stuk danst. Beukende Art-of-Noise muziek, krachtige machinale reeksen bewegingen en uitputtende performance-scènes gebaseerd op het thema 'hart' zijn de stuwende hartslag van de voorstelling. Dat alles binnen een kader van geluidsopnames van hartslagen, al of niet vervormd door geestelijke of lichamelijke aantastingen en van commentaar voorzien door een arts. Het emotionele audiovisuele geweld dringt rechtstreeks bij je naar binnen, onderbroken door de koele analyse van de arts, terwijl op een monitor de wereld buiten, die heel ver weg lijkt, gewoon doordraait. Het hart, het letterlijke en figuurJijke centrum van het leven, wordt door het Danserskollektief genadeloos blootgelegd. Wie van het publiek afhaakt wil zich afschermen voor de bloederige beerput van vernietiging die het leven ook kan zijn. M.v.d.J.

29 maart 1985

'Second best to reality' Afgelopen vrijdag 22 maart hield de Nederlandse Vereniging voor de Wetenschappelijke Film en Televisie (de NVWFT) een themadag over de techniek en toepassing van de Omnimax-Film. Toepassing in onderwijs en wetenschap, is het werkterrein van de vereniging die zegt zich hoofdzakelijk bezig te houden met de audiovisuele media in onderwijs en wetenschap. Veel mensen van Audio-Visuele Centra, wetenschapsvoorlichters en mensen die zich beroepshalve bezighouden met de educatieve toepassingen van film en televisie. Locatie van de themadag: het in december '84 geopende Omniversum-ruimtetheater in Den Haag. Dit Omniversum-theater, uniek voor Europa aldus de folder en de inleiders, maakt het mogelijk 70 mm films op de binnenkant van de enorme koepel te projecteren en dat geeft een gevoel van grote betrokkenheid bij de getoonde beelden, want men zit, of beter gezegd men ligt, in de buurt van het brandpunt van de op de koepel geprojecteerde beelden. De sensatie is van korte duur, men went aan het extrabrede kijkspectrum. Alleen als de beelden vanuit een snelboot of een stijgend of dalend vliegtuig zijn gefilmd geeft al dat draaien en wenden een misselijk gevoel in de maagstreek.

Wat men in het Omniversum aan toepassingen in het onderwijs en wetenschappen kon laten zien stelde nauwelijks iets voor. Fraai kijkspel onder de zeespiegel in de 70 mm Omnimax-Film over de 'Great Barrier Reef', maar dat zie je ook bijna dagelijks in een sterk verkleinde versie als natuurfilm op het TV-scherm. Mooie kleuren en een stel duikers die elke vis willen aaien. Waar heb ik dat nog meer gezien. Een andere Omnimax-Film kregervde deelnemers in Europese première te zien. "Genesis", een documentaire over de aarde. Beelden van gloeiend stromend lava, spuitende geisers, breuklijnen in de aardkost, woeste hoogten en vruchtbare valleien, leuk om naar te kijken, informatief niet opklimmend boven het niveau van de eerste de beste wetenschappelijke tv-film over onze moeder aarde. Twee korte flitsen uit Omnimax-producties die later in het Omniversum zullen draaien: "Behold Hawaï" en "Unieke beelden vanuit het Amerikaans Ruimteveer" konden evenmin overtuigen. Behalve Omnimax-films was het publiek ook nog de Europese première beloofd van het Digistar-systeem. Met dit systeern wordt het reizen in (eender welke) ruimte mogelijk. Een veld van 64.000.000 afzonderlijke punten^ wordt via een "videokanon" op

Jachttaferelen 10

vissen mogen de wulken voor eigen rekening verkopen. Ze wor"De grote kuip met schargossen den vandaag ook nog gevangen in de Waddenzee onder Terstond op een stil vuur en de man van het l<raampje roerde de in- schelling en langs de Oosterschelde-oever van Schouwenhoud voortdurend met een spaan Duiveland. om en om. Er lagen grote stukWij haalden ze als kind boven ken selder in het nat en daaruit viste hij dan de schargossen op". water bij de monding van het KaLP. Boon die gek was op de een- naal door Zuid-Beveland, op plekken waar het steenstort onvoudige en eerlijke keuken beder water ligt. In een wulkenkooi, schreef vaak de drukte rond de een vierkant stuk hout met op elschargossenkraampjes. Schargossen is Aalsters voor wulken en ke hoek een stok en daarrond een fijnmazig net of dundoek, de kraampjes staan er hier en legden we een dooie vis. De kooi daar nog: op de vismarkt bij de werd dan tussen de stenen onder Brusselse Cathelijnekerk (carawater vastgezet en op de vis collen zegt men daar), bij de viskwam eveneens een grote kei, kade in Oostende, op de kermis anders werd die uit de kooi gein Bergen op Zoom. spoeld. Enkele uren later haalVroeger stonden de wulkenkraden we de buit binnen: vijf a tien men op elke straathoek, vooral in wulken. de buurt van cafe's. Je at eerst een half dozijn goed gekruide en De wulken, voor een paar gulden gepeperde wulken en daarna heb je er een dozijn, goed spoekreeg je een onlesbare dorst. In len en in een kom twintig minuruil voor de extra dosis peper ten laten koken. Langzaam laten kreeg het caracollenvrouwtje of afkoelen opnieuw spoelen en de -mannetje van de kasteleinen uit diertjes uit hun kinkhoornhuisje de buurt gratis bier. Zo ging dat halen. De grote cloaca achterop toen. het weekdierlichaam verwijderen en nog eens zorgvuldig naspoef\/laar het wat taaie wulkenvlees len. Daarna de wulken een halfmoest wijken voor de cultuur van uurtje stevig laten koken in water de botermalse biefstuk. met krulden, uien, selderij. En Wulken zitten iets dieper in het water dan alikruiken en ze leven vooral de peper met vergeten. En het liefst op wat verwaarloosde een krat pils. Jachttaferelen: niet alleen bekommerd om een goemosselpercelen en bij plekken de prijs/kwaliteit verhouding, waar het niet zo netjes is. Het zijn maar ook om een juiste voedechte nogal vraatzuchtige opruisel/drank balans. mers. De scheepsknechten die ze samen met de mosselen opTch. f

Tekening Henk van de Berg

VALS FRONTJE

Anecdotes Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog kwam een groep Canadezen Nijmegen binnen. Opeens raakten de soldaten uit de pas: giechelend strompelden ze voort. Werden die soldaten misschien aangeschoten? Welnee: ze passeerden het huis van professor Prick, een ijdele man die zijn naam en zijn titel met grote letters op een bord had laten schrijven. De soldaten vonden dat uiterst komisch: iemand die zich professor Prick noemt. Ik heb nooit in Nijmegen gestude koepel geprojecteerd. Elk van de punten is afzonderlijk aanstuurbaar via een computer. Wat de deelnemers van dit Digistarsysteem te zien kregen bleef beperkt tot een korte theoretische uitleg en een flits in een dure door een computer uitgewerkte animatiefilm. Wat is nu het nut van de Omnimax- en Digistarsystemen voor onderwijs en wetenschap? Deze systemen zijn te duur om de toe-

deerd of gewerkt, maar over Nijmeegse docenten en studenten ken ik tientallen anecdotes. Misschien zijn wel veel van die verhalen verzonnen. Het doet er niet toe. Al die verhalen geven je het gevoel dat de KUN een bijzonder interessante instelling moet zijn waar je verrassende figuren tegen het lijf kunt lopen. Ook over verschillende andere universiteiten heb ik in de loop der tijd vele anecdotes horen vertellen. Bijna tien jaar werk ik nu in Tilburg. Met een schok realiseerde ik me, dat ik helemaal geen anecdotes ken over personen die aan de KHT verbonden zijn. Gebeurt hier dan nooit iets? Is de hogeschool bevolkt met kleurloze, saaie figuren? Het moet haast wel zo zijn. Maar dat is vreselijk! Een universitaire instelling zonder mythologie is slechts een onbetekenend schooltje, een fletse leerfabriek. Misschien heb ik niet goed geluisterd als er eens wat te vertellen viel. Misschien bestaan er

juist heel veel Tilburgse anecdotes, maar wacht men steeds tot ik de kamer uit ben. Om dit soort veronderstellingen te toetsen, vraag ik de laatste tijd aan iedereen die ik tegenkom of men een KHT-anecdote kent. En ja hoor: ze zijn er wel. Bij de juridische faculteit kijkt een professor tijdens zijn colleges regelmatig achter de deur, want hij is bang dat hij wordt afgeluisterd. Psychologen weten een smakelijk verhaal te vertellen over een professor en een wijnkelder. Helaas kan ik niet in details treden. Als ik vraag of ik zo 'n anecdote een keer publiceren mag, wordt onmiddellijk geroepen dat dit ten strengste verboden is. 'Houd dat verhaal over die wijnkelder alsjeblieft geheim, want anders krijgen wij de grootste moeilijkheden', roepen de medewerkers van de professor in koor. Tilburg is nog geen echte universiteit; daar moeten we ons voorlopig bij neerleggen. Karel Soudijn

pasbaarheid grootschalig uit te werken. Bovendien moet je ervoor naar het Haagse Omniversum en daar programmeert men voorlopig alleen maar wat exotisch aandoende films met veel beweging, mooie kleuren en weinig inhoud. "Second best to reality" is de omschrijving die de NVWFT aan het Omnimax-systeem geeft, maar of je een film op je kleine scherm of op een reuzekoepel van het Omniver-

sum ziet maakt educatief niet zoveel uit. Film blijft film en een goed zwart-wit videoproduct is meer waard dan een slechte Omnimax-film pp een reuzekoepel geprojecteerd, tenzij je het wilt zien om wille van de sensatie. Maar dan staat een race in de reuze-achtbaan van de Efteling dichter bij de sensationele werkelijkheid en is dus per definitie pedagogisch interessanter. E.V.

ZALIG PASEN! Het T H B is terug op 19 april. Copy inzenden vóór 12 april.

i