1984 09 21

i

T i l b u r g s H o g e s c h o o l b l a d - 21 s e p t e m b e r 1984 - j a a r g a n g 22 - n u m m e r 4

Onderwijsbegroting

Meer collegegeld en minder studentenvoorzieningen Het medisch onderzoek krijgt een injektie van 55 miljoen gulden. Voor sport, cultuur en andere studentenvoorzieningen is daarentegen vijf miljoen minder beschikbaar. Bovendien gaan studenten, als het even v\/il, al het volgend jaar anderhalf maal zoveel collegegeld betalen. Dit nieuv\/s bracht de op Prinsjesdag onthulde onderwijsbegroting. De onderwijsvragers mogen dit jaar het tel<ort in de onderwijsbegroting aanvullen. Dat is in ieder geval het vaste voornemen van de regering. Onderwijs en

wetenschappen, nog altijd goed voor ruim vijfentwintig miljard uit de staatskas, moeten het het komend jaar met 210 miljoen minder doen. Daarvan is een bedrag van 140 miljoen het gevolg van de laatste bezuinigingsperiode. Dit gat wil het ministerie, zo werd al eerder duidelijk, het liefst verhalen op de ouders van leerplichtige kinderen. Mocht het plan door de Kamer worden afgewezen, dan is het alternatief, zo schrijven de bewindslieden, invoering van een ander voornemen: niet leerplichtigen zullen^an vanaf 1985/86 vijftien procent van hun onderwijskosten zelf betalen. Voor studenten in het wetenschappelijk onderwijs komt dat neer op een collegegeld van 1602 gulden. Tot het één of het ander genoeg opbrengt zullen de investeringssubsidies beperkt worden.

"Aan de beurt' om de/caan te worden

Prof. Geppaart lust geen erwtensoep Professor Geppaart heeft weinig zin om de nieuwe dekaan van de Tilburgse rechtenfaculteit te worden. Maar het college van hoogleraren vindt dat hij 'aan de beurt' is en schoof hem enkele maanden geleden als enige kandidaat voor de functie naar voren. Nou hup dan, redeneerde toen Geppaart, maar ik doe het alleen op voorwaarde dat de avondrector niet langer deel uitmaakt van het dagelijks bestuur. Een onmogelijke voorwaarde, besliste vorige week de faculteitsraad. Waarop Geppaart z'n kandidatuur introk. Zo luidt, grofweg, de voorgeschiedenis van de patstelling waarin het bestuur van de juridische faculteit op dit moment verkeert. Professor mr. C.P.A. Geppaart maakt er nauwelijks een geheim van dat hij weinig

trek heeft in het dekaanschap van de faculteit, maar hij ontkent ten stelligste dat hij op deze manier z'n verantwoordelijkheid probeert te ontlopen. Geppaart: "Als hoogleraar in het belastingrecht heb ik al een zeer zware taak, mijn vakgroep

Na de troonrede

Het parlement wordt hiermee voor een nogal potsierlijke keus geplaatst. Al driemaal immers verwierp het een schoolgeld voor leerplichtigen. Dat geldt echter ook voor het alternatief. "Geen collegegeldverhoging zonder uitzicht op een goed stelsel van studiefinanciering" heeft de Kamer Deetman al ettelijke malen voorgehouden. Maar er is één verschil: nu is dat uitzicht er wel, in de vorm van een (overigens nog niet aanvaarde) nota die in ieder geval niet voor 1987 werkelijkheid zal worden. De toekomst zal leren of Deetman de Kamer zo gek krijgt, de studenten dit aan te doen. De korting van vijf miljoen op de studentenvoorzieningen, schrijven de bewindslieden van onderwijs, is eveneens een gevolg van "de noodzaak de overheidsvervolg op pag. 6

o/9

Popcultuur is ook cultuur. "Langzamerhand verwerft de populaire cultuur een brede academische aandacht" zegt Louis van Elderen. Oerend hard.

5

De Internationale betrekkingen van de Economische Faculteit worden geïnventariseerd om tot een bundeling te komen.

is verantwoordelijk voor zeel veel studenten. Het is dus bepaald niet zo dat ik tijd genoeg zou hebben om dat dekaanschap erbij te doen. Maar ja, op gegeven moment ben je inderdaad aan de beurt volgens je leeftijd en je functie. En je moet wel zeer onoverkomelijke bezwaren hebben om het niet te doen. Op gegeven moment moet je ook bereid zijn om de minder leuke kanten van je hoogleraarschap te aanvaarden. Het liefst zou ik natuurlijk doorgaan met alleen maar schrijven, lezen en doceren. Maar dat kan niet. Ik vind bruine bonensoep misschien ook wel lekkerder dan erwtensoep, maar als er snert op tafel komt zal ik die toch op moeten eten". Geppaart zegt dus in principe aan de wens van het hooglerarenoverleg te willen voldoen. Maar hij beschouwt de deelname van de avondrector in het dagelijks bestuur van de faculteit als zo'n onoverkomelijk bezwaar. Geppaart: "In mei al vervolg op pag. 3 Laat drie hoogleraren van naam op Prinsjesdag hun visie geven op Troonrede en Miljoenennota, en je bent verzekerd van een boordevolle zaal. Zorg er bovendien voor dat Hare Majesteit de Koningin rechtstreeks, op grootbeeldscherm en in fullcolour, op de vingers gekeken kan worden bij het voorlezen van de Troonrede, en je initiatief kan niet meer kapot. Die gedachte moet de studenten van het OIof-dispuut Kongsi door het hoofd gespeeld hebben bij de voorbereidig van het symposium Na de troonrede'. Naar schatting zeshonderd mensen waren afgelopen dinsdag getuige van het doorgestraalde optreden van de koningin, voor de gelegenheid gekleed in een stemmige japon van donkerblauwe taft. Nadat de koningin de laatste zin van haar adres aan de leden van de Staten-Generaal had uitgesproken, richtten de hoogleraren Bosman fblauw-grijze combinatie). Schouten Ibruin-geruit costuum) en Stevers (zandkleurige coltrui) zich tot het publiek. Anderhalf uur gierden de misverstanden en andere blijken van wederzijds onbegrip door de zaal, het manmoedige optreden van symposium-voorzitter Verheijen ten spijt. Maar toch, leerzaam en vermakelijk was het wèl: Schouten en Stevers, die elkaar afkatten over het belang van marco-economische modellen en het inbrengen van meer flexibiliteit Schouten: 'whatever it may be'- in het beleid. Bosman, die z'n collega's niet wilde 'verketteren' maar het toch met Schouten aan de stok kreeg over bezettingsgraad en productiecapaciteit, en Stevers, die meende het weer succesvol ogende kabinetsbeleid 'dat verwondert me, het is in strijd met elke theorie op mijn vakgebied' - te kunnen verklaren door een beroep te doen op de 'theorie van de stemmenmaximalisatie'. Bij de foto: van links naar rechts de hooggeleerde achterhoofden van prof. dr. P.A. Verheijen, prof. dr. D.B.J. Schouten en - oud-hoogleraar - prof. dr H.W.J. Bosman. Aan de katheder: prof. dr. Th.A. Stevers. CZ-101, de grootste collegezaal van de hogeschool, was afgeladen met belangstellenden, waarvan een groot deel genoegen moest nemen met een staanplaats. De koningin is, op het tijdstip dat deze foto werd geschoten, al weer terug in haar werkpaleis aan het Noordeinde. L.K.

PERS

KOLOFON MATSERTJES

Universiteitsbladen In samenwerking met een innovatiead­ viesbureau heeft het transferpunt van de Technische H ogeschool Twente (TH T) onderzocht hoe de houding van studen­ ten en medewerkers is ten aanzien van het starten van een eigen bedrijf. Dit on­ derzoek, getiteld "Groeiend onderne­ merschap op de TH Twente" is een ver­ volg op het in 1980 uitgevoerde onder­ zoek "Nieuwe bedrijven vanuit en rond de TH Twente". In deze vier jaar is het aantal bedrijven dat door oud­studenten werd opgericht verdubbeld tot 95. Onge­ veer 15% van deze bedrijven gingen over de kop. De overgebleven bedrijven bie­ den werk aan ongeveer 300 mensen. In de komende drie jaar zouden dat wel eens 600 mensen kunnen zijn. Zo'n 8% van de TH T­populatie (450 mensen) is van plan een eigen bedrijf te beginnen. "Het merendeel van de activiteiten van de bedrijven ligt op het gebied van de hoogwaardige technologie. De helft van het totaal bestaat uit adviesbureaus. Een derde is actief in de hard­ en/of soft­ branche" (TH T­NIEUWS). ***** H et Utrechts UNIVERSITEITSBLAD wijdt haar middenpagina aan die studenten die de Universiteit niet met een titel verlaten, de afhakers dus. Volgens eigen bereke­ ningen heeft de Utrechtse Universiteit een rendement van 55%, landelijk ligt dat op 53%. Bijna de helft haakt dus af. Uit interviews met de afhakers blijkt dat veel ex­studenten problemen hebben (ge­ had) met het theoretisch karakter van de studie. Sommigen zijn van plan een HBO­opleiding te gaan volgen omdat ze denken dat zo'n studie minder droog, kreatiever en meer praktijkgericht is. Een andere reden waarom studenten af­ haken is dat ze in de loop van de studie merken dat hun motivatie 'vrij gammel' is. "Dat het Roelof in Utrecht niet zo goed beviel wijt hij voor een belangrijk deel aan het gebrek aan doelbewustheid van de doorsnee­middelbare scholier, dat ook hem kenmerkte". ***** De twintig­ ste editie van het Poenboek is uitgeko­ men. "De gids voor alle financiële beslommeringen van studenten". H et Poenboek is begonnen als een Delftse uitgave. De laatste jaren geeft een Delft­ se studentenvereniging het boek uit na­ mens de Landelijke Studenten Vak Bond (LSVB) in een oplage van circa 15.000 exemplaren. In 1978 kwam het boek slechts één keer per jaar uit. Vanaf dat jaar verschijnen er twee edities per jaar. Dat komt omdat de laatste jaren de nor­ men voor kinderbijslag en belasting per 1 januari worden bijgesteld en de studie­ toelage per 1 september. H et Poenboek wordt binnen een maand geschreven, werkweken van 60 tot 80 uur zijn daarbij legio. H oewel het boek geschreven is voor studenten, zijn er ook anderen die het boek raadplegen. "H et is opvallend dat we met name van., 'ambtshalve'­ kant veel positieve reacties krijgen. De materie is zo ingewikkeld en veel­ omvattend dat bijna niemand meer ge­ noeg specifieke kennis in huis heeft om alles goed te kunnen bijhouden en door­ rekenen" (DELTA). ***** H et Leidse MARE bezocht de Shell Summer Course in het Congrescentrum in Noordwijker­ hout. Vijfentwintig bijna­academici met uiteenlopende achtergronden waren een week te gast bij Shell die bij deze hoog opgeleide jonge opinieleiders van de toe­ komst haar imago probeerde te verbete­ ren. De genodigden, geselecteerd uit 500 gegadigden, studeren allen aan een uni­ Tilburgs Hogeschoolbla(d

versiteit of hogeschool in een niet­techni­ sche richting, allen in het laatste jaar van hun studie. De groep studenten was uit­ zonderlijk gemêleerd. Dat was ook de bedoeling van Shell. "Wij willen bolle­ ' bozen, maar dan wel de socialere types". Mensen met abstraherend vermogen die problemen scherp kunnen analyseren en over de nodige tact en sociale vaardighe­ den beschikken om die problemen op te lossen, genieten de voorkeur. Evenals Philips president­directeur W. Dekker onlangs in Leiden poneerde bij de ope­ ning van het academisch jaar, had Shell­ functionaris R. H oekstra problemen met de keerzijde van de Twee­fasenstructuur. "Het ontwikkelen van die sociale vaar­ digheden komt in de knel bij de opzet van de academische studies. Er heerst onder studenten algemeen de indruk dat ze zich aan de universiteit vooral in hun kamertjes moeten opsluiten en alleen maar hard moeten studeren. Nu vragen wij bij Shell wel mensen die hard willen en kunnen werken, maar geen mensen die zich eenzijdig ontwikkeld hebben. En dat gevaar schuilt in de Twee­fasenstruc­ tuur".

^■■m a t s e r t j e $■■■ 'Matsertjes' kunnen worden opgegeven bij de redaktie. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,—; onder nummer / 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. WOONRUIMTE: Stageair zoekt met grote spoed etage of flat te huur of kamer met gebruik van keuken, voor de periode van één jaar. Liefst in Tilburg Noord. Tel. 04975-1150 (Walter). VRIJWILLIGERS: Wij zoeken vrijwilligers voor 't geven van Nederlandse les aan btiitenlanders. De lessen worden individueel gegeven op maandagavond van 20.00-21.30 uur in Buurthuis Binnenstad. Voor aanmelding en nadere info: 013-423198, Anke Stoop of Annemiek Both of 013-431658, Helma Hurkens. TE KOOP: Café-flipperkast in prima staat voor slechts ƒ 250,—; 2 comfortabele stoelen met bruin frame en beige bekleding, per stuk / 40,—; eiken salontafel ƒ 100,—; witte bureaustoel ƒ 20,—. Interesse? Bel 013-563429 en vraag naar Hugo.

L. V. W .

Adverteren in het THB

VLUCHTELINGENWERK: Begeleidt mensen die in Nederland politiek asiel zoeken. Voor dit werk zijn dringend enige vrijwillig(st)ers nodig die een deel van hun tijd daaraan willen wijden, en vooral mensen met belangstelling voor juridische aspecten van de asielprocedure. Wil je je inzetten tegen structureel geweld? Bel 662136 of 357351 in Tilburg en vraag naar Kees Vermunt. MEDITATIE: Vipassana-(Inzichts) meditatie-weekend o.l.v. meditatie-monnik uit Thailand, 29-30 sept., info: St. Boeddhisties Med. Centr., Hoefstr. 217 Tilburg. Tel.: 013-366570. CAR-POOLING: Deeltijdstudent wenst in kontakt te komen met studenten die op maandag- en dinsdagavond vanuit Zeeuws-Vlaanderen naar Tilburg v.v. rijden. Bram Brouwer, P. v. Anrooylaan 98, 4536 CH Terneuzen. TE KOOP: Studieboeken doctoraal nederlands recht: Bakels, arbeidsrechtspraak; Kluwer, arbeidswetgeving; Mohr, van maatschap etc; Minkenhof, de nederl. strafvordering; Ruter/Aler, arresten strafrecht/strafprocesrecht; 't Hart, strafrecht en beleid. Helft van de nieuw-prijs. Abdij van Rijnsburgplein 36, tel. 674705 (na 17.00 uur). TE KOOP: Citroen Dyane 6, bj. 1976, ƒ 500,—. Tel. 013-357396 (na 18.00 uur).

tilburgs hogeschoolblad weekblad voor de katholieke hogeschool tilburg redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela lodder (assistente)

daar vang je wetenschappers mee Bel 's morgens naar Angela Lodder,

013-662277

medewerkers wouter van gils, henk zomer, wilma okkerse, edwin van den oetelaar, ben beljaars, marijne van der jagt, bert haagsman, hanneke bruggraaff samenstelling redaktieraad mr p van seters (voorzitter), dr | koning, dr h van erp, m ackermans (adviseur), a de laaf, drs th schouw, dr m van hoorn, mevr j a m j jansen, h van kleef, drs c p I m broekhof offk:iële mededelingen buro pers en voorlichting prof

Het Tilburgs Hogeschoolblad

biedt vanaf deze jaargang (1984-1985) de mogelijkheid tot

- "Intern adverteren" Naast het gratis opnemen van mededelingen op de Memo- en Mededelingenpagina krijgt elke afdeling, faculteit, dienst, club of instantie van de hogeschool en niet-commerciële vereniging van buiten de KHT de gelegenheid om advertentieruimte te kopen in het THB tegen betaling van de helft van het advertentietarief. Bij het "Intern adverteren" gelden wel enkele spelregels: de tekst moet een adverterend of mededelend karakter hebben, de vormgeving mag de beeldvorming van het blad niet te erg storen. Kies uw eigen formaat, illustratie en lay-out en stap uit de sfeer van de kleine lettertjes. Koop advertentie-ruimte in het THB.

TARIEVEN 1/1 pagina 3/4 pagina 1/2 pagina 1/4 pagina 1/8 pagina 1/16 pagina

f ITl.m f 62A,f 4:6,f 208,f 105,f 53,50

Extra steunkleur is in sonnmige nummers mogelijk. Prijs f 200,— per pagina f 1 2 0 , - per 1/2 pagina f 60,— per 1/4 pagina

cartoonist ad van haandel, henk van de berg advertenties angela lodder

kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week voor het verschijnen in hel bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor thb) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer 207 en 208 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings hogeschoolblad, utrecht universiteitsblad, delta (delft), 1hberichten (eindhoven), tht-nieuws (twente), observant (maastricht), uk (groningen) en ku nieuws (nijmegen) druk drukkerij em de jong bv, baarie nassau abonnementen voor niet-hogeschoolleden f 1 5 , - per jaargang

21 september 1984

STUDIEFINANCIERING

CvB: alle voltijdsstudenten in het ziekenfonds Het College van Bestuur van de KHT heeft haar commentaar geformuleerd op de "Hoofdlijnen voor een nieuw stelsel van studiefinanciering", het langverwachte voorstel dat minister Deetman van OEtW vlak voor de vakantie presenteerde. De plannen, die binnen nu en drie jaar verwezenlijlct moeten worden, l<omen in het leert op het volgende neer: iedere WO-student die op kamers woont krijgt een basisbeurs, die uitloopt van 7.386 gulden als hij achttien is, tot 8.275 gulden op zijn drieëntwintigste. Daarna wordt.de draagkracht van de student gemeten, wat inhoudt d a t een aanvulling kan volgen. Deze aanvulling verschilt naar opleiding en kan oplopen tot zeshonderd gulden in het voordeel van universiteitsstudenten. Ook studenten buiten het hoger onderwijs krijgen in het vervolg een beurs. Studeren op oudere leeftijd wordt moeilijker. Op dit moment kan een studenttot zijn zevenenveertigste onder de studiefinanciering vallen. Als de plannen van Deetman doorgang vinden wordt de geldkraan voor studenten vanaf zesen-

twintig dichtgedraaid. Ouderen, zo vindt de minister, moeten part-time gaan studeren. Terugbetaling van de studieschuld aan de staat wordt uitgebreid met vijf jaar (tot vijftien jaar) en wie lang werkloos blijft kan rekenen op een gedeeltelijke kwijtschelding. De rente die via de beurzen terugvloeit naar de staat zal gebruikt worden om de basisbeurzen, die bedoeld zijn om studenten onafhankelijk van hun ouders te maken, te verhogen. Deetman en De Graaf (Sociale Zaken) denken hierbij niet alleen aan gehuwde partners, maar willen ook samenwonenden mee laten betalen in de studiekosten van de partner. Het College van Bestuur van de Hogeschool vraagt zich in zijn standpuntbepaling met zorg af of het stelsel zoals dat is voorgelegd door de minister, met name

in de sfeer van de aanvullende financiering niet tot ingewikkelde regelingen zal leiden. Daarnaast pleit het college voor het achterwege laten van een leeftijdsgrens. Het voltijdsonderwijs moet ook openstaan voor studenten ouder dan zevenentwintig jaar. De regeling die Deetman voor part-time studenten heeft voorgesteld vindt het College te weinig uitgewerkt om er een oordeel over te kunnen geven. Het Bestuur dringt er op aan dat dit punt binnen korte tijd verder wordt uitgewerkt, aangezien hier sprake is van een grote groep studerenden. Vervolgens meent het College dat diegenen die buiten het stelsel vallen in beginsel een vrije keuze moeten kunnen maken tussen het open hoger onderwijs plus het deeltijds- en/of voltijdsonderwijs. Maatregelen voor werklozen aan wie de arbeidsverplichting is opgelegd, moeten gezocht worden in het stelsel van de sociale zekerheid. Voor mensen die al of niet een sociale uitkering hebben en die niet arbeidsverplicht zijn, bestaan er geen problemen.

Bestuurscrisis bij Juristen

Tilburgs Hogeschoolblad

Monique van Blijswijk

Schouten als buütredner

vervolg van pag. 1

heb ik bekend gemaakt dat ik dekaan wilde worden onder twee voorwaarden. Op de eerste plaats wilde ik weten of er met de andere leden van het bestuur in redelijkheid valt samen te werken. Welnu, dat blijkt geen probleem. Op de tweede plaats vond ik het niet juist dat de avondrector zitting heeft in het dagelijks bestuur. Dat lijkt me namelijk een onduidelijke en ondoelmatige situatie". Geppaart betoogt dat het met drie mensen beter besturen is dan met vier. Bovendien vindt hij het niet terecht dat de belangen van een deelgroep zo prominent in het bestuur vertegenwoordigd zijn. Waarom, aldus zijn redenering, dan ook niet iemand in het bestuur geplaatst die de belangen van bijvoorbeeld de studenten privaatrecht kan behartigen. In de faculteitsraad, legt Geppaart uit, werd tot nu toe verschillend over zijn_ voorwaarde gedacht. Een groep vond dat Geppaarts eis op reglementaire gronden niet kon worden ingewilligd, een tweede groep oordeelde dat de raad geen reden heeft om op eerder genomen besluiten terug te komen en de studentenfractie Recht Vooruit was om principiële redenen tegen de verwijdering van de avondrector uit het bestuur. Recht Vooruit vindt dat de belangen van de avondstudenten zwaar genoeg wegen om ze een permanente stem in het bestuur te blijven geven. Vorige week donderdag barstte de bom toen de faculteitsraad een speciale zitting spendeerde aan de nieuwe invulling van enkele bestuurszetels, waaronder die van de dekaan. Op die vergadering bleek dat er aan de positie van avondrector Anton van Kalmthout als lid van het wetenschappelijke personeel en als medebestuurder van de faculteit volgens het hogeschoolreglement helemaal niet te tornen valt. Toen professor Geppaart op de hoogte werd gesteld dat zijn eis eenvoudigweg onvervulbaar was, trok deze zonder lang te aarzelen zijn kandidatuur voor het dekaanschap in. Het is duidelijk dat het college van hoog-

Voor de eerste groep kan men nagaan of vanuit het emancipatie- dan wel minderhedenbeleid middelen gevonden kunnen worden om voor die groep passende voorzieningen te treffen die er op gericht zijn de toegang tot het onderwijs te bevorderen. Het College van de KHT schrijft in zijn reactie op het nieuwe financieringsstelsel dat het van groot belang is dat alle studenten worden opgenomen in het ziekenfonds. Tot slot acht het bestuur het onaanvaardbaar dat elke tegemoetkoming aan studenten voor een studie in het buitenland moet worden gestaakt. Het College wil dat de minister dit onderwerp nader onderzoekt te meer daar de mogelijkheden hiervoor aanwezig zijn. Ook pleit het College voor meer aandacht aan de studiefinanciering in de omliggende landen. Regelingen in het kader van het E.E.G.verdrag zijn tot dusver niet deugdelijk en de nota van de minister voorziet niet in dit probleem, aldus het College van Bestuur dat samen met de Dienst Studentenzaken en Welzijn (DSW) deze standpuntbepalingen van de KHT heeft geformuleerd.

leraren In deze schaakpartij nu aan zet is. Op donderdag vergaderen zij om over de nieuwe situatie na te denken. Intussen heeft hoogleraar H.C. Schoordijk op eigen initiatief de heren Geppaart en van Kalmthout voor een gesprek over de kwestie uitgenodigd. Bij Geppaart thuis. Geppaart: " I k ben graag tot een gesprek bereid. En ik wil er best een goed glas wijn aan spenderen. Dat geeft de verhoudingen toch wel aan! Maar mijn voorwaarde blijft. Als de avondrector zich terugtrekt wil ik het dekaanschap wel op me nemen. Het zou het beste zijn als van Kalmthout dan eigener beweging weggaat. Dat is in psychologisch opzicht veel verkieslijker dan dat de faculteitsraad hem moet verzoeken om op te stappen". Verwacht de initiatiefnemer van het gesprek, prof. Schoordijk, dat er wel iets te bepraten valt als Geppaart aan zijn voorwaarde blijft vasthouden? Schoordijk: " A c h , laat mij nou maar wat aanrommelen, 't Komt vanzelf wel goed. We moeten niet te zwaar tillen aan deze zaak. Je zult zien dat alles er na een goed gesprek heel anders voor staat". Avondrector Anton van Kalmthout reageert gereserveerd op de uitnodiging van de twee hoogleraren. Van Kalmthout: "Ik wil best een glaasje wijn drinken met professor Geppaart. Maar als er over zijn voorwaarde niet te praten valt dan lijkt zo'n gesprek me niet echt zinvol. Eigenlijk moeten ze ook niet bij mij zijn, maar is het een probleem tussen Geppaart en de faculteitsraad. Ik weet niet hoeweel wijn hij in huis heeft, maar in feite zou Geppaart alle raadsleden moeten uitnodigen". Van Kalmthout zegt bereid te zijn tot een inhoudelijk gesprek over het efficiënt besturen van de rechtenfaculteit. De avondrector: "Ik vind Geppaarts argumentatie erg zwak onderbouwd. Zijn opmerking dat je zonder een avondrector doelmatiger kunt besturen strookt niet met de feiten en ervaringen van de afgelopen tijd. De feiten bewijzen juist dat het prima kan met een avondrectw in het

Prof. dr. D.B.J. Schouten staat wijd en zijd beleend om z'n gepeperde kritiek op het regeringsbeleid, maar misschien nog meer om z'n gekruide taal waarmee hij z'n visie weet te verwoorden. Hij slaagt er keer op keer weer in z'n publiek te bestuur. Het is duidelijk dat het niet gaat om het getal, maar om een goede samenwerking en taakverdeling. Daarover wil ik graag met Geppaart in discussie. Maar als het alleen over zijn voorwaarde moet gaan ben ik niet de adressant. Dan moet hij bij de faculteitsraad zijn. Bovendien wil ik liever eerst de uitkomst van het hooglerarenberaad van donderdag afwachten". Hoe nu verder? De studentenfractie Recht Vooruit vindt dat de hoogleraren nu snel met een andere kandidaat op de proppen moeten komen. Nico van Eijk is lid van Recht Vooruit en staat kandidaat

bespelen als een geboren buütredner, om het eens oneerbiedig te zeggen. Afgelopen dinsdag speelde hij weliswaar voor eigen publiek, toch willen we u het volgende staaltje 'buutred-kunst' niet onthouden. Schouten heeft het over de politiek die ons land zou moeten voeren gezien het gevaar van 'overbesteding': "Je kunt in dat geval een aanpassingspolitiek a la Colijn voeren, in de zin dat je nou gaat ónderbesteden. Dat is natuurlijk even verkeerd en even stom als teveel besteden. Toch is dat waarschijnlijk de politiek die deze regering voorstaat. Maar, doordat de wereldconjunctuur wat aan het aantrekken is kunnen ze waarschijnlijk geluk hebben, kunnen ze misschien net 't juiste spoor gevonden hebben. Bij toeval. Bij geluk. En dan kunnen ze natuurlijk gefeliciteerd worden, (gelach). Maar ik vermoed dat ze toch nog een beetje op het verkeerde spoor zitten, want een maatstaf om een beetje gevoel te krijgen voor het begrip onderbesteding is het betalingsbalansoverschot. Wij hebben zo'n groot betalingsbalansoverschot, dat we toch nog een geweldige onderbesteding hebben: een te verwachten overschot van zeventien miljard. We geven zo krediet aan het buitenland, aan Amerika voor 't grootste deel. 't Is zonde voor God." (applaus). Maar u - beste lezer had er zelf bij moeten zijn. L.K. als student-lid van het Dagelijks Bestuur. Verrassnederwijs toont hij alle begrip, voor het standpunt van Geppaart. Van Eijk: " D e voorwaarde van Geppaart was op 23 mei al bekend en men wist dat de raad daar niet mee akkoord kon gaan. Ik vind het verkeerd dat je iemand dekaan wil maken die daar helemaal geen zin in heeft. Ook het argument dat Geppaart nu eenmaal aan de beurt is voor die functie deugt volgens mij niet. Er moet begrip zijn voor het feit dat iemand die beker van het dekaanschap liever aan zich voorbij laat gaan". Twan Geurts

21 september 1984

K

Letteren audiovisueel Een aantal studenten en docenten van de Subfaculteit Letteren van de Hoge­ school hebben voor donderdagmiddag 27 septennber een Video­ en Banddiapre­ sentatie georganiseerd. Dit in het kader van het keuzevak Audiovisuele Commu­ nicatie en van de projecten Taalvaardig­ heid 2e­jaars. De getoonde producties zijn gemaakt in de periode februari 1983 tot augustus 1984. De studenten kregen de opdracht in een zo kort mogelijke tijd een onderwerp voor kijkers zo duidelijk PROGRAMMA ­ B anddiaproductie: Inkt: de subgroep 'Band­ dia' van het keuzevak Audiovisuele communi­ catie 1982­1983. Inhoud: Ten behoeve van het Museum voor Schrift en Schrijfmachines te Tilburg wordt de rol geschetst van inkt voor het schrijven, vanaf de vroegste geschiedenis tot en met de ontwikkeling van de schrijfma­ chine, (ca. 10 minuten). ­ Videoproductie: Stomoxys: de subgroep 'Vi­ deo' van het keuzevak Audiovisuele commu­ nicatie 1982­1983. Inhoud: Een onschuldig meisje geraakt in de macht van het fruitcon­ cern Stomoxys dat de wereld op sinister blau­ we wijze informatie wil onthouden. (12 minu­ ten). ­ Videoproductie: Het televisie­aanbod: de subgroep 'Video (1)' van het keuzevak Audio­ visuele communicatie 1983­1984. Inhoud: In vogelvlucht presenteert de subgroep via de ogen van MIep een selectie uit het televisie­ aanbod in Nederland zoals dit tijdens het keu­ zevak is geanalyseerd. (SVi minuut). ­ B anddia: S5: de subgroep S5 van het twee­ dejaars thema 'Kunst en media', 1982­1983.

Huisvestings­ problemen Donderdag 27 september komen ambte­ naren van O & W kijken naar en praten over de belabberde huisvesting van een aantal faculteiten binnen de KHT. Vol­ gens een notitie van de Dienst B ouw en Onderhoud (DB O) aan de leden van de Grote Staf kunnen de personeelsleden, met name in gebouw B , 'niet worden ge­ huisvesd binnen de beschikbare kabine­ ruimten'. In het verleden heeft men een verdeelsleutel berekend op basis van de

mogelijk uit de doeken te doen. Volgens Hans van Driel, een van de begeleiders van de studenten, zijn de studenten daar goed in geslaagd. De video's en band­ dia's vallen allen in het tijdsbestek van 3/2 tot 12 minuten. Van de zeven producties die vertoond worden zijn er zes informatief en één is verhalen (Stomoxys). B ij het maken van de video's is gebruik gemaakt van eigen en bestaand materiaal. De vertoning van de producties vindt plaats in SZ 17, be­ gint om 13.30 en is circa 15.30 afgelo­ pen. M. V. B. Inhoud: De subgroep S5 beantwoordt de vraag in hoeverre kranten een eigen inzicht vertonen met betrekking tot hun kunstrecen­ sies, (ca. 10 minuten). ­ Video: Lezen en laten lezen: de subgroep 'Reacties' van het tweedejaars thema 'De Co­ lumn', 1983­1984. Inhoud: In vijf fasen geeft de subgroep weer wat een column teweeg kan brengen: actie (1) levert een column (2), waarop wordt gereageerd (3), waarop wordt gereageerd (4), waarna de reactie compleet is (5). (8>4 minuut). ­ Video: Televisie en werkelijkheid: de sub­ groep 'Video (2)' van het keuzevak Audiovisu­ ele communicatie 1983­1984. Inhoud: Op 22 november 1963 doet de hoofdpersoon mee aan een televisie­uitzending waarvan het ogenschijnlijk rechtstreekse karakter in twijfel wordt getrokken. (8 minuten). ­ B anddia: Eens meien morgens vroe (onder voorbehoud): de subgroep 'banddia' van het keuzevak Audiovisuele communicatie 1983­1984. Inhoud: Impressies van een ge­ dicht van Jan van Brabant, door de 'kleine pers' opnieuw in roulatie gebracht, (ca. 10 mi­ nuten).

aanwezige ruimte en een prognose van het aantal personeelsleden. Hieruit rolde 0,8 kabineteenheid (voor gebouw A 0,7) per full­time equivalente formatieplaats, zoals dat heet. Anno 1984 blijkt dat de prognose aan de zuinige kant is. Nieuwe studierichtingen en dus meer studenten en personeel, alsmede meer sociale ar­ beidsplaa'tsen (DSW­ers) en tewerkge­ stelde dienstweigeraars zorgden voor een huisvestingsprobleem die door de betrokkenen 'gigantisch groot' en 'nij­ pend' genoemd wordt. Nieuw aange­ steld personeel heeft geen werkkamer, student­assistenten schuiven aan bij hoogleraren en spreekkamers worden

TeTughlikken

Bij de opening van hef academisch jaar werd het pubhek in de aula van de KHT ver­ rast met de lezing van een outsider, een man van de praktijk. Terwijl de heer Bogers zijn voordracht uitsprak, kon men reeds lezen in NRC/Handelsblad: "Noodkreet uni­ versiteiten over uittocht personeel" en "Door de zuigkracht van de opbloeiende in­ dustrie vertrekken steeds meer (...) wetenschappers naar het bedrijfsleven". I n een uit­ gebreid artikel in De Volkskrant stond de volgende dag een overzicht van de toespra­ ken van een groot aantal rectores magnifici. De tendens was zonneklaar: een pessi­ mistische en troosteloze reactie op de leegloop. Gezamenlijk keerden de heren zich te­ gen deze doorstroming die zij met zorg en gevoelens van angst constateerden. In Tilburg scheen echter de zon. I n een lange, monotone en helaas van iedere vorm van humor gespeende lezing vertelde de oud­voorzitter van de Raad van Bestuur van DSM, de heer Bogers, dat het een universitair geschoold man ­ in casu een econoom ­ goed af kan gaan in het bedrijfsleven. Onder een aantal condities natuurlijk. H et was mij niet duidelijk wie hier nu wie een dienst bewees: het bedrijfsleven de hogeschool? De hogeschool het bedrijfsleven? Of ging het hier om een academische handdruk voor­ de scheidende manager? Ik houd het er in ieder geval op dat hier reclame werd gemaakt voor datgene wat el­ ders fel werd bekritiseerd. Een schrale troost is misschien dat de positie van de weten­ Tilburgs H o g e s c h o o l b l a d

omgetoverd tot werkkamers. Stapelbu­ ro's als oplossing voor de huisvestings­ problematiek is al geopperd. Het College van Bestuur heeft DB O op­ dracht gegeven een actie te ondernemen richting Den Haag. Als gevolg daarvan komen volgende week een aantal ambte­ naren zich overtuigen van de problemen rondom de huisvesting. Volgens de heer Smulders, hoofd afdeling administratie en huisvesting, zijn met 40 kabineteen­ heden de huisvestingsproblemen opge­ lost en heeft men een buffer voor de na­ bije toekomst. Hij denkt aan het plaatsen van noodbarakken bij de plaats waar het inmiddels gedeeltelijk afgebroken ge­ bouw O staat. De KHT zou deze barak­ ken kunnen huren. Volgens Smulders is het financieel via het ministerie 'geen probleem', de minister wil enkel nog een onderbouwing. Die krijgen de ambtena­ ren a.s. donderdag. Q p

inkomen van de studenten, vredesonder­ wijs en ­onderzoek, democratisering en internationale solidariteit. In het week­ einde van 29 en 30 september is er een introductie voor geïnteresseerden. Voor informatie kan je bellen naar 030­316464. Ongeveer een jaar geleden vroeg de SBSB aan alle universitaire instellingen een startsubsidie aan van 60 cent per student die aan de instelling studeert. Sommige universiteiten reageerden posi­ tief, andere negatief. De KHT heeft in een gesprek laten weten geen subsidie aan het buro te geven omdat er geen vakbond op de instelling opereert. Over een week of twee mag de KHT een nieuwe subsidieaanvraag verwachten.

Introductieweekeind Studen ten vakbond

Buro B uitenland brengt met ingang van deze maand een nieuwsbrief uit. In die nieuwsbrief is informatie te vinden over internationale uitwisselingsprogramma's en universitaire ontwikkelingssamenwer­ king voor zover relevant voor de KHT. Het is de bedoeling dat de nieuwsbrief een maal in de drie maanden wordt uit­ gegeven. Wetenschappers en studenten, die eens buiten de grenzen willen werken, kunnen in het eerste nummer van de nieuwsbrief brieven en rapporten vinden over uitwis­ seling naar Canada, Australië, Dubrov­ nik, China en de University of East Asia. Verder wordt er nog melding gemaakt van een wetenschappelijke wedstrijd uit­ geschreven door UNCTAD. Ook is het programma te vinden van een Europees congres over regionale ontwikkeling, dat eind november op de KHT wordt georga­ niseerd. Wat betreft de universitaire ontwikke­ lingssamenwerking is er een evaluatie­ verslag over de Peruaanse samenwer­ king in Cusco en Puno en een voorstel voor een samenwerking tussen de KHT en Costa Rica. Als laatste is nog een ver­ slag opgenomen van de reis van prof. Janssen sj naar Zuid­ en Midden­Ameri­ ka. De nieuwsbrief is voor iedere be­ langstellende gratis te verkrijgen bij Buro Buitenland. B.P.

'De huidige student is ook buiten de stu­ die aktief, leest de krant, oriënteert zich in de maatschappij en is politiek geïnte­ resseerd', laat de Landelijke Studenten­ vakbond (LSVB ) weten in een Nieuws­ brief Special. Deze nieuwsbrief is rond­ gestuurd om mensen 'warm te maken' voor de in mei vorig jaar opgerichte vak­ bond voor studenten en de Stichting Bu­ ro Studenten B elangen (SB SB ). Maar de bon realiseert zich ook dat: 'De tijd dat studenten massaal in aktie kwamen een voorbijgaande zaak lijkt te zijn geweest'. Studenten moeten harder aanpoten en houden zich in hun vrije tijd liever bezig met aktiviteiten die buiten hun studie lig­ gen, zoals sport en gezelligheid. Toch bestaan er op bijna alle universitaire in­ stellingen studentenbonden; de KHT vormt hierop een uitzondering. De Lan­ delijke Studentenvakbond bundelt deze bonden om 'een vuist richting Den Haag te maken'. De Stichting B uro Studenten Belangen wil plaatselijke bonden, indivi­ duele actieve studenten en de LSVB on­ dersteunen. De LSVB wil dit jaar een aantal werkgroepen oprichten die zich gaan bezighouden met uiteenlopende zaken die studenten aangaan, zoals het

□

G.R.

Nieuwsbrief Buro Buitenland

schapper in het bedrijfsleven een alles behalve gemakkelijke is. H et is een hele uitda­ ging en er moet gevochten worden. Eén van de voorwaarden wil ik u niet onthouden. Waar ik eerder sprak van een "geschoold m a n " bleef ik niet alleen in de lijn van de rede van de heer Bogers die zijn gehele verhaal in het genus masculinum singulare had gesteld, maar liep ik tevens vooruit op de nu volgende opzienbarende'passage. "Een goed ondernemer zijn betekent, dat in de privé­sfeer de ondernemer vaak ofwel de afwezige danwei wegens huiswerk de niet­echf­aanwezige is. Dat is alleen dan zon­ der brokken realiseerbaar als men een echtgenote heeft die daarmee vooraf instemt en bovendien bereid en in staat is de particuliere problemen van het gezin zelfstandig en nagenoeg alleen te runnen". fBlz. 16 van de rede) Met verbluffend gemak wordt hier voorbij gegaan aan de talloze vernieuwingen en discussies betreffende de herver­ deling van werk, de gelijkwaardigheid van man en vrouw op de arbeidsmarkt, de be­ narde positie van de huisvrouw of­man, kortom aan alles wat ook maar met emanci­ patie te maken heeft. Na de zit van een vol uur (de man ­ zijn baan, zijn vrouw, zijn toekomst) kwam uitein­ delijk zijn borrel. Aan de ganse stoet van zwarte jurken, voorafgegaan door de pedel, leek nauwelijks een einde te komen. I s het iemand wel eens opgevallen dat die toga's en baretten een nivellerende werking hebben? Tussen twee slokken sherry door wees een vriend mij daarop. "Het is vreemd", zei hij, "het is alsof de jonge hooggeleerden verouderen in de toga en de ouderen verjongen onder de baret". En verdomd. Dat is overigens niet het enige. De kleineren worden iets groter, de langeren kunnen zich wat krommen. (Behalve Bannink wiens vrolijke schedel iedereen toelacht). Bovendien zien ze er met die pakken erg slim uit en blijkt pas na de show of er ook vrouwen in die jurken schuil gingen. Al nagedacht over de invoering van universiteitskledij? Gelijke jurken, gelijke baret­ ten. Dat werkt bovendien sexe­nivellerend. 'Wie is wie' en 'wie is waf' worden onbe­ langrijke vragen. En dan zien we later wel wie thuis de echtgenote speelt. 21 september 1984

IVO, EADl SUERF EN DE ANDEREN

Internationale plannen bij de Economische Faculteit De positie van een universiteit fieeft zowel maatschappe/iJ/< ais v\/etensciiappe/ijk gezien een internationale dimensie. Ameri­ /<aanse studenten volgen onderwijsprogramma's in Tilburg. Til­ burgse studenten maken studiereizen naar Israël, Polen, de Verenigde Staten, Joegoslavië, etcetera. Wetenschappers doen onderzoek naar de meest uiteenlopende fenomenen die niet ophouden bij de grenzen van het eigen land. Elke faculteit in Tilburg heeft zo zijn grensoverschrijdende activiteiten, waardoor het internationaal karakter van de KHT duidelijk wordt. Het College van Bestuur, de Hogeschoolraad en de faculteitsbestu­ ren zijn zich hiervan bewust. Onlangs kreeg de Raad van het College van Bestuur het rap­ port "Internationale bedrijfs­ en bestuurswetenschappen'. Het rapport handelt over de internationale toekomst van de Econo­ mische Faculteit. De Economische Faculteit heeft met hulp van extra financiële middelen (de zogenaamde KIP­middelen) de internati­ onale betrekkingen van die faculteit geïn­ ventariseerd om tot een bundeling te ko­ men. Een voortgangsverslag van een commissie, die dit nu al een jaar onder­ zoekt, is sinds kort openbaar. Het ver­ slag kent drie aandachtsgebieden. In het eerste deel van het rapport gaat de commissie na of de plannen voor een nieuwe afstudeerrichting haalbaar zijn. Binnen de FEW streeft men al enkele ja­ ren naar een extra hoofdrichting naast de al bestaande afstudeermogelijkheden. Die nieuwe hoofdrichting zou dan inter­ nationale economie moeten worden. Op dit moment kunnen studenten van de Economische Faculteit kiezen voor het volgen van een economisch­bestuurswe­ tenschappelijke variant, internationaal gericht. Voorts zijn er ook internationaal gerichte vakken te volgen binnen de rich­ ting Sociale Economie. Al snel werd duidelijk dat de voorgestel­ de nieuwe hoofdrichting een onhaalbare zaak was. Als advies heeft de commissie nu gekozen voor subvarianten binnen de sociale economie en binnen de bedrijfs­ economie. Het faculteitsbestuur vond dit echter een te zware en onoverzichtelijke organisatorische structuur. Het blijkt dat de adviezen van de commissie en de plannen van het bestuur moeilijk met el­ kaar te verenigen zijn. Verwarring alom. Het rapport ligt nu bij het College van Bestuur dat zich nog moet beraden over de daaruit te trekken conclusies. "De ontwikkelingen in de aard en om­ vang van de buitenlandse betrekkingen zijn van dien aard geweest, dat momen­

Ander Leesvoer SCRIPSI, het subfaculteitsblad van de psychologen, opent het Ie nummer van de nieuv/e jaargang met een aanval op de ! geheimzinn'.geK. S. Deze persoon leverde i 'ongezouten kritiek' op de redactie van Scripsi. "Hij of zij... vindt dat dit blad | is afgezakt 'ot het peil van een blad als , Libelle, het houdt zich teveel bezig met , volgens de geachte briefschrijver triviale ^ zaken als koffie en roddels over min of i meer bekende personen in de subfacul­ ] teit". De kriticus van K.S. levert ook kri­ tiek op het THB. Hij vergelijkt het THE \ met een stadsblad van een stadje uit de \ Tilburgs Hogeschoolblad

teel door sommigen als noodzakelijk wordt ervaren om een aanzet te leveren voor een overzichterlijker beeld van alle voor de FEW relevante internationale aspecten. De gedachten van het B estuur van de Faculteit der Economische We­ tenschappen gaan in dit verband uit naar het te zijner tijd onderbrengen van alle bestaande activiteiten (en van alle uit het buitenland komende initiatieven) binnen één facultair 'Centrum voor Internationa­ le Betrekkingen"', aldus het rapport. Een coördinatie­ en adviescommissie on­

der leiding van prof. dr. H. B osman be­ gon met het inventariseren van alle acti­ viteiten in de faculteit op het gebied van internationale betrekkingen en hoe die geregeld zijn. Daarnaast gaf de commis­ sie advies inzake financiële regelingen en personele verhoudingen, inzake coördi­ natie van de geïnventariseerde internati­ onaal gerichte activiteiten en uiteraard inzake de inrichting, structuur en doel­ stellingen van een in te richten Centrum voor Internationale B etrekkingen binnen de faculteit. Aan dit laatste is de commissie nog niet toegekomen. Wat de inventarisatie be­ treft, noemt de commissie twee organi­ saties met internationale doelstellingen; het John F. Kennedy Institute en het In­ stituut voor Ontwikkelingsvraagstukken (IVO). Voorts zijn er twee internationale secretariaten: de 'Societé Universitaire Européene de Recherches Financières' (SUERF) en de 'European Association of Development Research and Training In­ stitutes' (EAD). Dan zijn er nog drie inter­ nationale activiteiten; het 'Program in Eu­ ropean Studies', het 'Interuniversity Cen­ tre' in Dubrovnik en uitwisselingspro­ gramma's voor docenten, onderzoekers en studenten 'Exeter. Tenslotte ziet de commissie nog een ac­ tiviteit van B uro B uitenland relevant voor de FEW, namelijk de uitwisselingspro­

gramma's voor studenten naar en van Polen. Al deze activiteiten plus de internationale cursussen van de FEW komen in aan­ merking voor het op te richten Centrum voor Internationale B etrekkingen. Hoe dit nu allemaal gerealiseerd moet worden is nog niet duidelijk. Een onduidelijke factor in het geheel is de Stichting Inter­ nationale B edrijfs­ en B estuurskunde (SIBB). Deze stichting verzorgt het 'Pro­ gram in European Studies' en bij sommi­ gen leeft de wens dat deze stichting het Centrum voor Internationale B etrekkin­ gen gaat opzetten en medebesturen. In de tijd dat het voortgangsverslag over het Centrum voor Internationale B etrek­ kingen werd geschreven, was nog niet duidelijk hoe de verhoudingen tussen de Hogeschool en de SIBB lagen. Het ging toen over de vraag wie het beheer van het Centrum zou voeren en op welke ma­ nier. Vanwege deze onduidelijkheid kon men toen nog geen conclusies geven ten aanzien van het centrum. Inmiddels heeft de Hogeschoolraad de statuten van de SIBB goedgekeurd. Hiermee is de verhouding tussen de Stichting en de Hogeschool duidelijk en kan men dus ook adviseren over het centrum. Dit laat­ ste is nog niet gebeurd. Het derde punt van het voortgangs­ verslag handelt over onderwijsprogram­ ma's van het Program in European Stu­ dies. In deze programma's kunnen stu­ denten uit de Verenigde Staten verschei­ dene cursussen lopen aangaande Euro­ ■pa. Verder blijkt dat de EEG twee onder­ wijsprogramma's voor de KHT wil finan­ cieren. Het ene programma is een twee­ weekse cursus, waar studenten met ver­ schillende academische achtergronden een algemene introductie tot de EEG krij­ gen. Deze cursussen zullen op de KHT worden gehouden. Het tweede, door de EEG te betalen onderwijsprogramma be­ treft een aantal seminars, te houden in een aantal ontwikkelingslanden, met het doel regionale integratie in die landen te bevorderen. Deze 'Regional Integration Seminars' zouden moeten worden geor­ ganiseerd door de KHT in samenwerking met een universiteit uit de desbetreffen­ de regio.

a

Dit rapport kan natuurlijk interessant zijn voor andere faculteiten, die mogelijk plannen hebben voor een eigen Centrum voor Internationale B etrekkingen. Of hadden we daar B uro B uitenland al niet voor? Oe economische faculteit richt de blik over de grenzen.

'goeie ouwe tijd'. "Zo zeurt het THB maandenlang over financiële troebelen tussen de regering en ons stadje, zanikt wekenlang over studentencabaret, zoekt tevergeefs naar de laatste activisten uit de zestiger jaren en zevert als een kroniek­ schrijver uit een zeer saai stadje een jaar lang over twintig (20!) jaargangen van het eigen wanprodukt". Moraal: Scripsi is géén damesblad en het THB is een ty­ pisch stadsblad. H et is voor het eerst aan de eerstejaars om uit te zoeken of de kwaliteit van Scripsi al dan niet gelijk staat aan die van een damesblad. De in­ houd van dit nummer is voornamelijk op de eerstejaars gericht. Diverse instanties en personen (studieadviseuse, DSW, AIPS, etc.) waar de eerstejaars mogelijk mee te maken gaan krijgen, stellen zich

voor. Zo is er een interview met Jan Boelhouwer, docent fysiologie en lid van de introductiecommissie. Boelhouwer is goed voor een paar aardige uitspraken. Over studiemotivatie: "Ik hoop altijd dat mensen die psychologie kiezen weten waaraan ze beginnen en niet zo'n vaag idee hebben van: psychologie is een stu­ die waarin ik kan leren om mensen te hel­ pen. Want dan komen ze gewoon op de koffie. Dat kunnen ze ook wel, aan het eind van hun studie misschien..". Over zijn recente promotie: "...als je gepro­ moveerd benLschijn je te gaan lijden aan een postpromotiedepressie.. Ik heb me voorgenomen., om me., over die promo­ tiedepressie heen te schrijven". Scripsi confronteert haar nieuwe lezers met de 'rat­race' die een studie psychologie is.

Bert Peters

"..bekijk de plattegrond van gebouw P nog eens goed en ontdek de treffende ge­ lijkenis met de veelgebruikte proefopstel­ ling voor kleine knaagdieren ". De eerste­ jaars wordt aangeraden, willen ze hun propedeuse halen, de studie niet tot een individuele maar tot een gezamenlijke zaak te maken. Ook roept een Scripsi­ medewerker eerstejaars op toe te treden tot de orde der activisten. Dat is hard no­ dig. "In Woensdrecht is het wat actie­ voerders tegen kernwapens betreft nu net zo druk als op 10 mei in P31". Tot slot nog een mening van een Prof. (Brunia) over Scripsi: "Of het nou inhoudelijk zo goed is, daar zal ik maar niet op ingaan. Het is denk ik, goed dat het bestaat in de zin dat het goed is dat de PSP in de twee­ de kamer zit". 21 september 1984

K

van langdurige werkloosheid. De terugbetaling bekijkt men per geval maar moet in ieder geval binnen tien jaar voldaan zijn. Minderjarige studenten zijn uitgesloten van deze regeling omdat zij wat betreft de terugbetaling geen garantie kunnen bieden. M y B.

Informatisering K/-fT op papier Medio juni van dit jaar heeft de minister van O&W de universitaire instellingen gevraagd om voor augustus voorstellen in te dienen omtrent de technologisering en informatisering van de alpha- en gammastudierichtingen. Het College van Bestuur van de KHT heeft dan ook in de vacantie met de direct betrokkenen een voorlopige versie van de 'nota Ontwikkeling Informatietechnologie en Informatieverzorging' opgesteld en naar de minister gestuurd. Volgens de in juli verschenen nota voert de KHT sinds het begin van de tachtiger jaren een actief beleid op het gebied van de informatica. De nota noemt als voorbeelden binnen de hogeschool de experimentele studierichting bestuurlijke informatiekunde, de subfaculteit Letteren waar met de leerstoel Taal en Informatica een nieuw specialisme is ontwikkeld, de juridische faculteit waar een hoogleraar in het informatierecht benoemd is, de NOVI-bibliotheek en de voorstellen van andere disciplines in het kader van de informatie-technologie. 'Door de aanwezige mix aan studierichtingen biedt de Katholieke Hogeschool Tilburg een goede voedingsbodem voor dit nieuwe specialisme', aldus de nota. Studenten zouden een 'aanzienlijke belangstelling' hebben door 'de goede perspectieven op de arbeidsmarkt'. Het College van Bestuur wil in October, na een reactie van de minister, met een definitieve versie van de voorstellen komen, waarover de Hogeschoolraad zich dan zal buigen. Qp

Alweer een nota Formatie-ontwikkeling Nauwelijks negen maanden na de nota Formatie-ontwikkeling 1984-1988 pakt het Tilburgse College van Bestuur uit met een volgende nota Formatie-ontwikkeling, uitgave 1985-1989. Op basis van deze nota zal straks de begroting worden opgesteld, nadat de Hogeschoolraad op 25 oktober de nota zal behandeld hebben. Een concept van deze nota werd zopas voorgelegd aan besturen van faculteiten en diensthoofden. Op aandringen van de raad schiet het werk dit jaar beter op, de vorige nota niet lang op zich waten, omdat de gevolgen van de Taakverdelingsoperatie en dus ook van het Algemeen Financieel Schema (AFS) erin moesten worden verwerkt, een taak die pas begin dit jaar werd afgerond. Achteraf bleken de veranderingen in het meerjarenperspectief ten gevolge van de TVC-operatie nogal mee te vallen. Er veranderde niet meer of niet minder dan in voorgaande jaren. Dit is het gevolg van een groeiende eerstejaars-instroom en het voorbijgaan aan Tilburg van de concentratiemaatregelen, aldus lezen we in de inleiding van de concept-nota De voorgaande nota Formatie-ontwikkeling had meer het karakter van een werkdocument, de nieuwe nota is volgens het College meer "een kader voor de verdeling van de personele middelen in meerjarenperspectief". De nota zal ieder jaar aan de hand van nieuwe informatie worden bijgesteld. Belangrijkste elementen iTi deze nota zijn: de omvang en de verdeling van de NWP-formatie en het verder uitwerken van het WP-budget over de faculteiten. Vroeger kreeg de KHT middelen naar het aantal beschikbare formatieplaatsen te verdelen over de faculteiten en diensten. Sedert vorig jaar krijgt elke instelling een som geld te verdelen over faculteiten en

Studielening tegen 9% Meerderjarige studenten die geen studiebeurs krijgen omdat de ouders hiervoor te veel verdienen kunnen, evenals voorgaande jaren, een rentedragende lening afsluiten van maximaal f 5.700,— en minimaal f 500, —. De rente is dit studiejaar vastgesteld op 9%, wat zo'n 5% minder is dan een commerciële lening. De staat stelt zich garant voor deze 'voordelige' lening wat betekent dat zij de schuld vereffent als iemand na de studie niet in staat is te betalen, bijvoorbeeld in geval

Wetenschapsbudget 1985 in 1985 zal aan "research en development" ruim 8,1 miljard worden uitgegeven, 144 miljoen meer dan dit jaar. Als percentage van het bruto nationaal produkt lopen de uitgaven echter iets terug, in tegenstelling tot in bijna alle andere westerse en hooggeïndustrialiseerde landen. Dat staat in het Wetenschapsbudget 1985, een overzicht van de onderzoekingsuitgaven van de overheid in 1985, dat gelijk met de rijksbegroting 1985 aan de Tweede Kamer is aangeboden. Tilburgs Hogeschoolblad

i I ' I

I

Eerder dit jaar waarschuwde de Raad van Advies voor het Wetenschapsbeleid in haar Jaaradvies 1984 dat Nederland in de laatste jaren ver was achtergebleven in de uitgaven voor onderzoek. Die kritiek wordt niet weerlegd. Wel wordt de groei in andere landen, met uitzondering van Japan, voornamelijk toegeschreven aan het defensie-onderzoek. De overheid draagt aan de totale onderzoeksuitgaven volgend jaar 3,9 miljard bij. Opvallend is dat dit jaar voor het eerst sprake is van een zogenaamd "groei- en krimpkader", op basis van de prioriteiten in het wetenschapsbeleid, de z.g. speerpunten, waarvan er een aantal zijn vastgesteld. Tot die prioriteiten behoren het informatica-onderzoek, dat op basis van het eerder vastgesteld informatica-stimuleringsplan de komende 5 jaar een injectie krijgt van 72 miljoen, en het technologisch onderzoek, waaraan meer geld wordt uitgegeven via de nieuwe innovatie-stimule-

diensten die naargelang hun dure of goedkope formatieopbouw minder of meer speelruimte krijgen. Daarbij moeten ze rekening houden met een aantal randvoorwaarden, zoals een maximum voor het aantal hoogleraren en universitaire hoofddocenten en een minimum voor het aantal student-assistenten. De KHT verwacht in het AFS op lange termijn een toewijzing van 60 hoogleraren en 90 hoofddocenten (UHD's). Het College zal de nota volgende week bespreken aan de hand van reacties uit diensten en faculteiten. Eind oktober, volgt een definitieve vaststelling van de nota Formatie-ontwikkeling 1985-1989. E.V.

Open Universiteit dicht Afgelopen woensdag, precies een week voor de officiële opening door de koningin, moest de Open Universiteit haar poorten sluiten. De toeloop is zo groot, dat voor een aantal kursussen geen studenten meer worden ingeschreven. Pas in maart 1985, als de eerste tentamenronde achter de rug is, verwacht de Open Universiteit weer helemaal toegankelijk te zijn. Het belangrijkste knelpunt is de persoonlijke begeleiding en de korrektie van tentamens, iets waar zelfs deze schriftelijke universiteit niet helemaal buiten kan. De begroting, dus ook het aantal begeleiders, is gebaseerd op dertien duizend studenten. "Wij hebben onze kapaciteit al opgekrikt tot vijftien duizend" zegt een woordvoerder in Heerlen, "maar op dit rnoment zijn er al achttien duizend aanmeldingen binnen". Met name rechten, kuituur- en natuurwetenschappen bleken te populair. De inschrijving voor basiskursussen in die richtingen is nu, met toestemming van het mtiisterie, gestopt. Belangstellenden voor deze vakken zullen tot maart geduld moeten hebben, of uitwijken naar andere takken die - naar de Open Universiteit verwacht - ook spoedig vol zullen zijn. Wellicht, zegt men in Heerlen, blijken er na de eerste tentamenronde veel uitvallers en mensen die het na één kursus voor gezien houden. Maar dat is niet echt de bedoeling. De enige zekere manier om in maart weer open te gaan is een tijdelijke budgetverhoging. L.T./UP ringsregeling, die door Economische Zaken is opgesteld. De coördinatie over het technologiebeleid, dat vooral van belang is voor de TH's, berust sinds enige jaren bij de minister van economische zaken, die later deze week een overzicht van het technologie-beleid zal publiceren. Meer geld komt vrij voor fundamenteel onderzoek (100 miljoen in de komende 5 jaar), voor onderzoek naar bodem- en luchtverontreiniging en naar de effecten van overheidsbeleid (6 miljoen tot 1989). Aan de prioriteiten in het gezondheidsonderzoek zal de komende vijf jaar jaarlijks elf miljoen meer worden uitgegeven, maar over het geheel genomen dalen de uitgaven voor het gezondheidsonderzoek met ruim 5 miljoen per jaar; andere delen krimpen dus in. Voor welke prioriteiten extra geld ter beschikking komt is nog niet bekend. Binnenkort zal minister Deetman zijn standpunt over de prioriteiten in het gezondheidsonderzoek bekend maken. Steeds minder krijgt het zogenaamde 1egeldstroom-onderzoek. Dat is het onderzoek betaald uit de jaarlijkse rijksbijdrage aan de instellingen voor W.O. Deze vermindering is het gevolg van de taakver-

vervolg van pag. 1

Onderwijsbegroting uitgaven te beperken". En daarbij tevens "het aktuele onderwijs- en onderzoekproces te ontzien". Van Kemenade, de socialistische voorganger van Deetman, wilde de studenten overigens ook al op deze manier met hun neus in de boeken drukken maar bleef te kort aan om tot daden te komen. Hoe de bezuinigingen precies over de instellingen en de voorzieningen verdeeld gaan worden zal het ministerie nog laten weten. Verder worden onder meer gekort de niet-universitaire theologische opleidingen (met 0,5 miljoen) en de onderzoeksinstituten (met 3,5 miljoen). Meer middelen krijgen de Fryske Akademy (voor zeven onderzoekersplaatsen), de geestesen sociale wetenschappen (0,3 miljoen), het para-universitair onderzoek (tien miljoen in 1985, oplopend tot 30 in 1989), de universiteitsbureaus (11,2 miljoen) en de academische ziekenhuizen (12,5 miljoen voor apparatuur). De medici krijgen nog meer: een stimulans van 55 miljoen voor het geneeskundig onderzoek. Het bedrag is behalve voor nog nader aan te wijzen prioriteiten bestemd voor een 'coördinatiecentrum' dat in het kader van de EEG informatie over buitenlands onderzoek moet gaan verzamelen. Pikante bijzonderheid: het centrum zal ook bestuderen of enig buitenland zijn gezondheidszorg beter én goedkoper weet te organiseren. Verder dreigt Deetman, de opleidingen tot medisch specialist voortaan door het ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur te laten betalen. Onderwijs en Wetenschappen, schrijft hij, heeft slechts de eerste verantwoordelijkheid voor de opleiding tot basisarts. Wat ook dreigt is een nieuwe taakverdeling in 1987. Dan is de huidige operatie afgelopen, schrijft de minister, en kan na het opmaken van de balans eventueel worden overgegaan tot nieuwe opheffingen. Een en ander kan uiteindelijk leiden tot gespecialiseerde universiteiten, "waarbij het voorwaardelijk gefinancierd onderzoek vooral door zwaartepunten wordt verzorgd". UP/Lin Tabak

B

delingsoperatie en van een andere opbouw van de wetenschappelijke staf (minder hoogleraren, minder hoofdmedewerkers). Er worden geen nieuwe bezuinigingen aangekondigd. Het wetenschapsbudget vermeldt verder dat de werkgelegenheidsverruimende maatregel (WVM), welke aan academici een tijdelijke arbeidsplaats biedt, wordt uitgebreid. Vorig jaar kwamen zo 60 academici aan het werk, dit jaar 150. Het wetenschapsbudget wijst verder op de qua omvang geringe betekenis van het Nederlandse onderzoek internationaal gezien: slechts 1% van al het onderzoek in de wereld wordt in Nederland verricht. Het onderzoek moeten we daarom concentreren op een "voor de Nederlandse maatschappelijke ontwikkeling zo interessant mogelijk deel van de internationale wetenschappelijke vooruitgang". Daarvoor is het enerzijds nodig om toponderzoek te verrichten, anderzijds moet het absorptie-onderzoek - het bestuderen van onderzoeksresultaten in het buitenland - meer aandacht krijgen. Bert Bakker/UP

21 september (1984

BEVRIJDINGSTHEOLOGIE

"Voor sommigen ligt bevrijdingstheologie ver weg, wij leven niet in Latijns-Amerika In Nicaragua worden vier priesters door de paus bekritiseerd omdat ze minister zijn; de Franciscaan Leonard Boff uit Brazilië stond 7 september in Rome terecht voor de Heilige Congregatie van Geloofsleer omdat hij een aanhanger is van de bevrijdingstheologie. Binnen de katholieke kerk heerst verdeeldheid over deze bevrijdingstheologie. * We praatten met Henk Meeuws, docent theologie en maatschappelijk handelen aan de Theologische Faculteit Tilburg over de invloed van de bevrijdingstheologie op het onderwijs aan deze faculteit. - Kunt u de standpunten van het Vaticaan (die de bevrijdingstheologie bekritiseert omdat ze marxistisch zou zijn) en de bevrijdingstheologen (die zeggen dat ze niet uitgaan van het marxisme, maar van de situatie in Latijns-Ameriica, van de spanningen tussen de Idassen) verduidelijken en uw mening geven over de kritiek van het Vaticaan op de bevrijdingstheologie? H.M.: Voorzover ik de bevrijdingstheologen heb gelezen ben ik het niet eens nnet de kritiek van het Vaticaan. Het is duidelijk dat de bevrijdingstheologen gebruik maken van de marxistische analyse. Dat doen ze heel uitdrukkelijk. Dat doet ook Leonard Boff die nu in Rome moet verschijnen. Maar het grondverwijt van het Vaticaan is dat die bevrijdingstheologen hun theologie opbouwen vanuit het marxisme. Als je er nu vanuit gaat dat het marxisme atheïstisch is, dan ligt de conclusie voor de hand dat het natuurlijk een heel slecht soort van theologie wordt. De bevrijdingstheologen zullen zeggen: 'Daar klopt niets van, het is niet zo dat wij onze theologie opbouwen vanuit het marxisme, wij bouwen onze theologie op vanuit de geloofservaring van arme mensen. Wij gebruiken bepaalde elementen uit de marxistische analyse om te begrijpen hoe het mechanisme van onderdrukking functioneert; dus het marxisme is een instrument'. Terwijl vanuit het Vaticaan gezegd wordt: Het is de bron. - U bent docent 'theologie en maatschappelijk handelen', wat houdt dit vak in, en in hoeverre is er relatie met d,e bevrijdingstheologie? H.M.: Een jaar of zes geleden begon men hier de cursus 'theologie en maatschappelijk handelen', een studierichting die nu binnen de praktische theologie zit. De bevrijdingstheologie is een van de bronnen van het ontstaan van deze studierichting; mensen die niet tevreden waren met de manier waarop ze hier theologie gedoceerd kregen, konden op een gegeven moment in een cursus wel enthousiast raken voor wat bevrijdingstheologie had te bieden. Het was een soort herkenning 'Zie je, het kan toch anders'. Ik heb ook een aantal jaren in de studierichting pastorale theologie gewerkt. De benaderingswijze en de vragen die daar gesteld werden waren veel meer psychologisch van aard. Bij theologie en maatschappelijk handelen krijg je veel meer vragen van structurele, sociologische of politieke aard. - Komt de bedrijdingstheologie ook in andere cursussen ter sprake? H.M.: Bijvoorbeeld bij ecclesiologie is er Tilburgs H o g e s c h o o l b l a d

een onderdeel over de bevrijdingstheologie; hetzelfde gebeurt in het vak fundamentele theologie: één model wat naar voren gebracht wordt is dat van de bevrijdingstheologie. Zo komt het ook als een onderdeel ter sprake in colleges die over Christus gaan. Dus het ligt wat verdeeld. Dit gaat trouwens allemaal op kandidaatsnivo, wat ze op doctoraal nivo doen weet ik niet precies, dat staat vrij aan de docenten. - Hoe wordt de bevrijdingstheologie gedoceerd, wordt er een bepaald standpunt ingenomen t.a.v. het Vactiaan of de bevrijdingstheologen? H.M.: Wat er nu gebeurt is natuurlijk heel recent. Ik had mij voorgenomen in te gaan op de Vaticaanse kritiek op de bevrijdingstheologen. En het is mij nu ai duidelijk dat ik het eens ben met de bevrijdingstheologen. - Maar als u zo college geeft, komt er dan kritiek vanuit de Kerk? H.M.: Ik denk niet dat dat zo snel gebeurt, daarvoor timmer ik te weinig aan de weg. Ik heb gehoord dat er ook een lijst is samengesteld van mensen die actief sympathiseren met de bevrijdingstheologie. Ik hoorde dat het aanvankelijk de bedoeling was om die mensen ook te 'pakken'. Dat hebben ze dan maar niet

gedaan, maar die lijst bestaat kennelijk. Ik heb iemand gesproken die die lijst gezien heeft, hij staat er zelf ook op, ik niet. Hij doceert aan de Theologische Faculteit van Nijmegen. Hij heeft er al langer mee te maken, kent al die mensen van persoon, gaat vaak naar Latijns-Amerika. Hij zelf acht het niet onmogelijk dat dit ook repercussies zal hebben voor hem. Als de druk uit Rome toeneemt dat gebeurt steeds meer, de bisschoppenconferenties hebben aanwijzigingen gekregen de orthodoxie te bewaken - en je zit midden in de bezuinigingen, dan kunnen die twee dingen samenkomen: dat kan je je job kosten, als je plaats niet helemaal zeker is. - Zou het dan ook kunnen gebeuren dat ze in Tilburg de faculteit helemaal doorlichten? H.M.: Dat is al gebeurd, naar aanleiding van de bisschoppensynode in Rome een aantal jaren geleden. Daar is een commissie voor gevormd waar Ernst, Möller en ook Gijsen in zaten. GIjsen was het al vrij snel niet eens met de manier waarop de anderen het deden, d u ' die deed verder niet mee; hij bleef wel lid van de commissie. Die commissie heeft alle faculteiten bezocht en er een soort onderzoek gedaan naar de aard van programma's. Of wat er gedoceerd wordt ook wel overeenkomstig de richtlijnen van Rome is. Dat rapport ligt in Rome, maar wat daaruit gaat komen is nog niet bekend. - Dus het heeft nog geen consequenties gehad? H.M.: Wel zie je al dat in de verschillende bisdommen de bisschoppen proberen om meer greep te krijgen op de pastoraalopleiding. Deze opleiding is er eigenlijk sedert het ontstaan van de theologische faculteiten, zo'n vijftien jaar geleden, gekomen. De seminaries werden

opgeheven. Nu zie je dat men weer opnieuw probeert iets dergelijks op te gaan zetten. Gijsen is de eerste geweest met Rolduc. Rome wil dat er minstens zoiets als convicten zijn, convicten waar priesterkandidaten samen kunnen wonen. Ik kan me dat wel voorstellen, want dan kunnen ze zeggen: 'Bij ons is het in orde'. - Ze zijn dus bang dat er op zo 'n theologische faculteit teveel andere invloeden zijn? H.M.: Ja. Of deze verklaring over de bevrijdingstheologie consequenties voor mij zou hebben wanneer ik bevrijdingstheologie doceer... Logisch gezien zou je verwachten van wel, maar ik denk dat het er dan ook vanaf hangt hoe geprofileerd je bent, of hoe bekend. - Is er verder binnen de theologische faculteit iets te merken van de invloed van de bevrijdingstheologie? H.M.: Niet iedereen komt ermee in aanmerking, dat hangt van het vak af en van de persoon die het geeft. Er wordt weinig over gesproken. Als ik voorbeelden aanhaal van spanningen en conflicten, dan heb ik het over die vier priesters in Nicaragua. Dan ben ik eerder geneigd mij achter die mensen te scharen. Het is opvallend, ik weet dat de theologische faculteit van Nijmegen een solidariteitsverklaring met de bevrijdingstheologen heeft laten uitgaan. Ondertekend door het bestuur en vrijwel alle docenten. Hier is dat niet gebeurd, hier leeft"* dat ook veel minder. Je kunt niet zeggen dat mensen hier het bewust vermijden, ze zijn meer met andere zaken bezig. Voor een stel mensen ligt bevrijdingstheologie ver weg, wij leven niet in LatijnsAmerika. - Dus u bent een van de weinigen die er hier wel mee bezig is? H.M.: Ja ik denk het wel. Ik geef kandidaatscollege praktische theologie en daarin behandel ik uitdrukkelijk de politieke theologie van Metz en anderen, en de bevrijdingstheologie. Ik probeer aan te geven hoe het ontstaan is, welke achtergronden, welke stromingen er zijn. In andere cursussen komt het in bepaalde onderwerpen voor. Maar anderzijds kun je onmogelijk zeggen dat de bevrijdingstheologie een invloedrijke stroming binnen ons theologisch bedrijf Is. Het is, zoals ik al zei, één van de bronnen van het ontstaan van theologie en maatschappelijk handelen. De grondidee is een beetje dezelfde: Daér gaan staan waar de klappen vallen, uit engagement, zonder engagement kun je niet echt theologie bedrijven. Alleen de manier waarop wij het doen is strijdig met de bevrijdingstheologie, omdat zij de basis op de allereerste plaats in het volk vinden; terwijl wij toch vast zitten aan een academisch instituut, waarop een academische manier theologie bedreven wordt. Dus het is in zekere zin bij gebrek aan beter dat we het dan toch maar proberen, via stages, via contacten met bewegingen buiten de faculteit... - Hoe zou je dat hier anders kunnen doen, je bent tenslotte een wetenschappelijk instituut. H.M.: Ja, je moet er mee leren leven. Claartje van der Grinten Drs. Henk Meeuws.

21 s e p t e m b e r 1984

MM

Michael Jackson is misschien weifevoorbode van het sexioze tijd peric

# #

de liefde naar dat van de arbeid. W a t in de liedjes van vandaag wordt geromanti­ seerd is het werk, een verheerlijking van iets dat voor veel mensen niet meer bestaat. Dat geldt dan vooral voor de Nederlandstalige levensliedjes. Terwijl de bedrijfstak van het beroepsgoederenver­ voer steeds verder wordt gerationali­ seerd, groeit de truckersromantiek als nooit tevoren. Rockgroepen als Doemaar en het Klein Orkest vallen die protestantse arbeids­ moraal juist aan. Voor hen betekent werk niet langer een levensvervulling. "M i/n naam is Koos, en ik ben werkloos, de mensen zeggen ga toch werken Koos, nou ik wil er best wel tegenaan, maar dan wel een leuke baan, want anders hoeft het niet van Koos."

c o ie c e E o c o $ o

"Charlie Parker is voor mijli^de van alle muziek. Socio­ loog drs. Louis van Elderen^s diep in z'n hart een jazzfa­ naat. M aar sinds hij een sv.ixpaakt van de populaire cultuur, en dan vooral de popmuziek pjn smaak danig genivelleerd. "Ik kan nu genieten van deifflng Stones én van de Zangeres zonder Naam". j Van Elderen over Dallas, Lo^Davids, de VARA, de VPRO en Michael Jackson. "Langzarmand verwerft de populaire cul­ tuur een brede academischendacht".

Louis \n Elderen en de achterkaman de popmuziek doorjiin Geurts

DE GEWONE MAN

0> !■ (B (D

E o o

c e e •o

& O " H e t is een hardnekkige liefde van me. Het is mijn idéé maftresse, om 't zo maar te zeggen. De populaire cultuur ligt als wetenschappelijk onderwerp nog altijd moeilijk in de markt. Zowel binnen de wetenschap als daarbuiten. Een socio­ loog hoort zich, vindt links, alleen bezig te houden met de serieuze problemen van de samenleving. De werkloosheid, de economische crisis, oorlog en vrede. De kritiek van rechts komt erop neer dat je je wel met cultuur mag bemoeien maar dan alleen met Bach en Beethoven, niet met de B eatles of de Zangeres zonder Naam". "Intellectuelen zijn ook maar gewone mensen die naar Dallas kijken, naar het voetbal gaan en van leuke plaatjes hou­ den. Maar blijkbaar hoort het tot de fol­ klore van diezelfde groep om het daar niet teveel over te hebben, laat staan om dat alledaagse veld van cultuur te bestu­ deren". "Na mijn afstuderen in 1971 ben ik steeds meer door het verschijnsel van de popcultuur gepakt. In dat stukje werke­ lijkheid ben ik op zoek naar de bewust­ zijnsfabriek, de droomkamer. Daar ont­ dek je in alle direktheid en eenvoud onze gedragspatronen en onze levensstijl. Daarom ook moet het een onderwerp zijn voor sociologen. Ik vind het een fan­ tastische fout dat de wetenschap daar nog zo vaak aan voorbij gaat". " I k heb het gevoel dat je met dit onder­ werp een einde kan maken aan de me­ thoden­ en techniekenstrijd binnen de sociale wetenschappen. Want in de

Tilburgs Hogeschoolblad

bestudering van de populaire cultuur moet je verschillende methoden en tech­ nieken naast elkaar gebruiken. Je kunt een analyse van liedjesteksten verrichten langs de kwalitatieve, zeg maar 'invoe­ lende' w e g , maar het zou helemaal niet zo gek zijn om dat materiaal ook eens door de computer te draaien". "Vorig jaar heb ik geprobeerd om liedjes uit de jaren dertig en uit de jaren tachtig met elkaar te vergelijken. Ik wilde laten zien hoe de crisis van de verzorgings­ staat in de muziek wordt beleefd. Op sociaal­economisch terrein trekt men die vergelijking tussen de dertiger en tachti­ ger jaren maar al te vaak. De meest ver­ rassende conclusie van mijn onderzoek was dat de liedjes van toen veel meer maatschappijkritiek bevatten dan die van nu. Ze nemen meer afstand van de ge­ vestigde waarden, van huwelijk en gezin, bijvoorbeeld, maar ook van de arbeid. Terwijl de jaren dertig toch vaak worden beschreven als het decennium van de law and order en van de burgerlijke dege­ lijkheid". "Eerst heb ik 175 liedjes van toen bijeen gezocht, met teksten van Louis Davids, Willy Derby en Kees Pruis. Vervolgens 171 populaire liedjes van de afgelopen ja­ ren. Die heb ik toen op vijf thema's met elkaar vergeleken: werk en vrije tijd, lief­ de en relaties, politiek en macht en alge­ mene levensfilosofie. En dan zie je toch een aantal interessante verschuivingen. Op de eerste plaats die maatschappijkri­ tiek. Maar ook de verschuiving van het romantische syndroom van het veld van

ben is een proefschrift over Thorstei als Hazes te vertonen". Veblen. Ik hoop daar het volgend jai "Die spanning tussen de officiële en de mee klaar te zijn. Veblen is een Amer populaire cultuur zie je op verschillende kaanse econonoom en socioloog di 9 fronten opduiken. Neem de VARA en de vaak wordt geïnterpreteerd als een inst speurtocht naar de cultuur van de Gewo­ tutioneel econoom. Ik wil aannemeli) ne Man. Die omroep heeft daar beleids­ maken dat hij een van de eerste grote kr matig ontzettend veel moeite mee. Het tikasters van de massacultuur was. Dai lijkt soms wel of de intellectuelen de po­ blijkt de affiniteit met mijn andere bezij ï pulaire cultuur en de liedjes van het ge­ heden a l " . wone volk nu pas ontdekken. Op dezelf­ " M i j n definitie van massa­ of popcuitu» ' de manier zoals een missionaris honderd ­ en nu ga ik even voorbij aan de negate jaar geleden de gekke gewoontes van de ve bijsmaak die dat woord bij links en b ■ zwartjes in Donker Afrika ontdekte. De­ rechts vaak meekrijgt ­ is de cultuur va zelfde combinatie van ongeloof, verwon­ brede lagen van de bevolking, met nam dering en zendingsdrift. Zo mag voetbal de onderste lagen: de gewone mens ­ tegenwoordig ook weer. Gewaardeerde Jan in de straat. Jan met de pet. schrijvers wijden er columns aan. Tim Wat mij daarin vooral aanspreekt is ht ? Krabbé schrijft een boek over wielren­ spanningsveld tussen de populaire end ^ nen. Natuurlijk is die belangstelling voor officiële cultuur en het schijngevecf de populaire cultuur ook de uitdrukking tussen die twee. Dallas is daar een goe' van de veranderde positie van de intel­ voorbeeld van. Aan de ene kant zleii lectuelen in de samenleving. Er is altijd een disciplinering van de cultuur van bc ' voetbal en popmuziek geweest. Maar venaf. Het maatschappelijke midden e ' blijkbaar is er een heroriëntatie opgetre­ alles w a t daarboven zit legt z'n definitie den in de kijk op de maatschappij". van de werkelijkheid, z'n gedragsstijl n aan de andere strata. Maar tegelijk zie ISHIT een beweging van onderop, een zeker ' "Zo makkelijk als het is om een definitie vulgarisering van de cultuur. De spijke van de populaire cultuur te geven, zo broek is pijlsnel gemeengoed geworder "i moeilijk is het om het onderwerp van die De laatste tijd kun je zelfs een zeker •j cultuur te bepalen. Vorig jaar kwam er geilheid constateren naar de populair op een lASPM­congres over popmuziek cultuur. De Zangeres zonder Naam » in Italië naast punkers en rock­ middelpunt van een literaire manifest! liefhebbers ook een Filippijnse kenner tie. André Hazes als gezichtsbepaler va van de volksmuziek opdagen. W a t is po­ de VARA. Ik heb voor mijn onderzee pulaire muziek? Valt daar de Indonesi­ gesprekken gevoerd met Hazes. Een ur sche gamelan ook onder? Is het folkmu­ erst aardige man. Maar eerst moest t \ sic, volksmuziek, verwijst het alleen naar door een barrière heenbreken, omdi S| de moderne rockmuziek? Die vraag gaf men dacht: daar heb je weer zo'n socii in Italië aanleiding tot oeverloze mis­ logie­student die in de buurt van de stf verstanden. Ook al omdat het onderwerp wil rondhangen. Het is ook voor intellei vanuit verschillende disciplines wordt be­ tuelen toch een beetje chic geworde naderd. Dat is zeker een probleem bij de om je in het gezelschap van zo iemaf volwassenwording van dit onderzoeks­ veld. Ik denk dat we die zaak beter even kunnen laten rusten. Iedereen moet eerst gewoon maar onderzoeken doen". "Ikzelf ben dus vooral geïnteresseerd in de muziek van onze post­industriële sa­ Citaat ui t een arti kel dat Loui s van Elderen li eeft geschreven voor li et Popular Mos menleving vanaf de vijftiger jaren. Na­ Yearbook van de Cambri dge Uni versi ty Press. tuurlijk ook omdat ik een westerling ben. André Hazes is strictly speaking outside the rock tradition: he is a pop singer, one of the first. Door de wetenschappelijke interesse a growing number of artists performing in Dutch. He started his career (in 1978) singing tear­jerkf in the genre of Amsterdam community folk singing and sing­along songs (Jordaan songs), accof voor dit ondenwerp ben ik in mijn smaak een beetje genivelleerd. Ik vind zo lang­ pagnied by accordeon and drums. But then his music was modernised into the pop idiom, withi up­tempo beat and a swinging big band. Now he is a crooner of pop tunes, with a big orches' zamerhand ^^ _^^ leuk. ^^^^ ...ycimjiv alles Eigenlijk r>aii kan m ik yo­ ge­ and a synthesizer­sound ­ a similar kind of singer to Dean Martin, his favourite foreign artist. W •» nieten van de Rolling Stones én van de he is doing has been called 'levenspop' (polder soul). His audience extends over all ages, includi | Zgngeres zonder Naam Maar van oriai youngsters as well as elderly people. But predominantly Hazes fans are people between twenty­f** _ . « ' ^ ^"""^«T '^aa"i­ "Viaar van origi ne en diep in mijn hart ben ik een jazzfa­ and forty­vive. Sixty to sixty­five per cent of them are females. Being an all­family type of sinj and a favourite of the man in the street, his concerts attract people from a great variety of soc I naat. Vooral van de bebop. Charlie Par­ backgrounds, a cross­section of the population, 'from the unemployed worker to the managing' ■^ ker vind ik het einde van alle muziek. In rector', it is said. The core of his public, however, is made up of a mixture of lower­middle cli I het popidioom voel ik me het meest aan­ and working class people. But many people from the upper strata of society also attend the ^ gesproken door Ry Cooder, omdat hij events: intellectuals, politicians and sportsmen like to be seen in his company. His attitude is cof * nieuwe normen zoekt voor de traditione­ pletely a­political and this is exactly what his fans like about him. He takes care of an evenings le folk­music. De laatste tijd luister ik niet uncomplicated entertainment, singing about the sweet and above all the sad things in Ufe: loveai echt consequent naar de radio. The Sim­ divorce. " W e lopen internationaal wel wat achter met het onderzoek naar de populaire cul­ tuur, maar langzamerhand verwerft het onderwerp ook bij ons een brede acade­ mische aandacht. En dat doet me deugd. Ik ben secretaris van de International As­ sociation For the Study of Popular M u­ sic, afdeling B enelux. Dat is een interna­ tionale club van wetenschappers uit al­ lerlei landen en disciplines. De lASPM probeert een netwerk op te zetten voor geïntesseerden in populaire muziek. Men organiseert congressen en legt een do­ cumentatie aan. Ik heb er heel veel ver­ wachtingen v a n " . " H e t onderzoek naar de populaire cul­ tuur wordt extra nodig nu er een aantal culturele ontwikkelingen aan de gang zijn die de verhouding tussen de officiële en de alledaagse cultuur doen verschui­ ven. En dat kan forse implicaties hebben voor het cultuur­politieke beleid in ons land. B ijvoorbeeld op het gebied van de popmuziek. Er is een discussie gaande over de vraag of je de organisatie van de zogeheten 'popcollectieven' moet subsi­ diëren. Of krijgt alleen het Concertge­ bouworkest overheidssteun?" " Z o is er ook een tijd geleden een be­ leidsnota Popmuziek Noord­B rabant ge­ schreven. Op allerlei vlak begint er een publieke discussie over de organisatie van de cultuur te ontstaan en het is merkwaardig dat die discussie zich tot nu toe geheel buiten het wetenschappelijk circuit heeft voltrokken. Daar moeten we snel iets aan doen, vind ik. Het schrijven van die Brabantse popnota bijvoorbeeld hadden ze beter aan ons kunnen overla­ ten". "Ik moet dit werk in de marge van mijn aktiviteiten doen. Dat is al een teken van de onderwaardering van het onderwerp. Waar ik eigenlijk en officieel mee bezig

Polder Soul

ple Minds vind ik wel een goeie, nieuwe groep". "Televisie is voor mij niet zo'n interes­ sant medium. En nu moet ik voorzichtig worden, want ik ben bestuurslid van de VPRO. Voor mij is er maar één omroep, zonder ironie. Maar in mijn persoonlijke beleving kunnen ook de programma's van de VPRO niet ontkomen aan het feit dat het "maar televisie" is. De radio spreekt me veel meer aan. Televisie geeft in Nederland aanleiding t o t hoogdraven­ de cultuurdebatten. In Amerika springt men daar veel reëler mee o m , daar is de TV een huishoudelijk apparaat en dus per definitie shit. Ik lees meestal de krant als dat ding aanstaat, maar ik volg het niet écht, ik weet ook nooit waar het pre­ cies over gaat en ik heb zelden het ge­ voel dat ik daardoor iets m i s " . " J a , natuurlijk lijkt dit onderwerp heel aantrekkelijk en lichtvoetig voor de bui­ tenwereld. En dat is het ook wel. Maar vaak is het ook een hels en ernstig kar­ wei. Het valt niet altijd mee om in te bre­ ken in de muziekindustrie en daarover betrouwbare informatie te verzamelen. Men staat nogal huiverig tegenover het geneus van wetenschappers. Ze zijn bang dat je alleen maar op zoek bent naar geheime praktijken, hoe dise­ jockeys worden omgekocht en zo. Soms kom je gewoon niet binnen. Of je krijgt de wacht aangezegd: ik heb hier een brief van een muziekmaatschappij die me er in een postscriptum op wijst dat ze hun materiaal alleen willen afstaan als ik het in 'positieve' zin zal gebruiken. Maar de schrijvers van het liedje Koos Werke­ loos zeiden dat ze het leuk en zelfs be­ langrijk vonden óéx een wetenschapper hun tekst wilde bestuderen. De meest in­ teressante groep is overigens het Achter­ hoekse Normaal. De enige echte Neder­ landstalige 'roek­groep'. Misschien ook omdat ze vanuit een underdog­situatie opereren. De boerenrock van Normaal mobiliseert de hele cultuur en folklore van de Achterhoek, weet je dat? Nor­ maal formuleert met name het verzet te­ gen de officiële cultuur van de Randstad, van Amsterdam en Hilversum. Die groep heeft woorden geïntroduceerd die nu tot het vocabulaire van elke Achterhoeker behoren".

ANDROGYN "Nogmaals, ik heb de heilige overtuiging dat de populaire cultuur een hele strate­ gische ingang kan zijn bij het begrijpen van fundamentele culturele ontwikkelin­ gen. B ij het in kaart brengen van de feo­ dale cultuur moest een wetenschapper de kerk in. En rond de eeuwwisseling moest hij het zoeken in de beursgebou­ wen, de banken en de productiebedrij­ ven. Nu moet je op het toneel zijn, bij de popartiesten. Dat gevoel heb ik. Een goed voorbeeld daarvan is Michael Jack­ son. Die zou wel eens de voorbode kun­ nen zijn van het verdwijnen van de sexu­ aliteit. Er wordt veel geschreven over het sex­imago van Michael Jackson. Dat is niks nieuws want alle grote popsterren worden geconfronteerd met een discus­ sie over sex en sexualiteit. Elvis Presley, de B eatles, Mick Jagger en nu Michael Jackson. Hij is kind en adolescent tege­ lijk. Maar hij is ook mannelijk en vrouwe­ lijk tegelijkertijd, androgyn noemen ze dat. Zijn imago lijkt het stadium van de sexualiteit voorbij. Alsof het bij hem is uitgeschakeld. Terwijl sex in de popmu­ ziek toch altijd een belangrijke inspiratie­ bron is geweest. Michael Jackson, zo zit ik wel eens in het wilde weg te specu­

leren, illustreert wellicht het aankomen­ de sexioze tijdperk. Technologisch zijn wij in staat om de natuurlijke functie van het geslachtelijke uit te schakelen. Is het denkbaar dat we naar een evolutiefase toe gaan waarin de sexuele functie af­ sterft? Dat is in elk geval een steeds te­ rugkerend thema in science­fiction films. Ik weet dat een socioloog zich met dit soort verhalen goed belachelijk kan ma­ ken. Maar t o c h " . "Voorzover het wezen van de popcul­ tuur ligt in het alternatieve circuit dat zich verzet tegen de gangbare waarden, vrees ik dat de wetenschappelijke aan­ dacht en waardering voor dit verschijnsel er wel eens de angel uit zouden kunnen halen. Maar al zou de officiële cultuur een tijdlang die populaire cultuur volko­ men platwalsen of disciplineren, dan staat er toch gauw genoeg weer de een of andere gek op die iets nieuws be­ denkt. Ik heb een onwrikbaar vertrou­ wen in de vitaliteit en de weerbarstigheid van het leven van alledag". T.G.

lASPM­afdeling in Tilburg Deze week ma&kte Louis van Elderen de vestiging in Tilburg bekend van het se­ cretariaat van de I nternationaal Associa­ tion for the Study of Popular Music, af­ deling Benelux. De lASPM is een internationale organi­ satie van wetenschappers die zich verdie­ pen in de populaire muziek. De hoofdze­ tel is sinds 1981 in Stockholm gevestigd, de voornaamste afdelingen zijn afkom­ stig uit de USA en een groot aantal West­ Europese landen. "Maar ook Oost­Eu­ ropa, de Filipijnen en Latijns­Amerika zijn vertegenwoordigd" aldus het pers­ bericht waarin Louis van Elderen de oprichting van de Benelux­afdeling be­ kend maakt. Elke twee jaar organiseert de lASPM een conferentie over populaire muziek.

De laatste werd gehouden september 1983 in Reggio­Emilia in I talië. De vol­ gende staat voor juli 1985 in Montreal, Canada op de agenda. Nu het secretariaat van de afdeling Bene­ lux is gestationeerd aan de Tilburgse sub­ faculteit der sociaal­culturele weten­ schappen, verwacht van Elderen dat de studie van de populaire cultuur aan de Tilburgse hogeschool flink kan opbloei­ en. Volgens hem zal dat onderwijs een grote aantrekkingskracht op studenten uitoefenen en ook ziet hij samenwer­ kingsmogelijkheden in het verschiet met andere disciplines als bijvoorbeeld de Vrijetijdswetenschap. "Dit secretariaat" zegt van Elderen opti­ mistisch "zou voor de faculteit nog wel eens erg relevant kunnen blijken".

r

Omslag van het fanblaadje vsn de Achterhoekse rockgroep Normaal. "Die groep formuleert het verzet tegen de Randstad, Amsterdam en Hilversum

Bacchus als onderwerp van Romeins recht Het keuzevak Romeins recht is dit jaar gewijd aan de bacctianalia. Juridisctie zaken komen hierin aan de orde tegen de achtergrond van wilde orgieën. Aan mevrouw TeilegenCouperus, de medewerkster die dit keuzevak verzorgt voor de vakgroep Rechtsgeschiedenis, de vraag naar het waarom.

Het karakter van de studie van het Romeins recht heeft zich de laatste tijd gewijzigd. De periode waarin juridische leerstukken geïsoleerd werden bekeken is voorbij. Mevrouw Teilegen: "Onderwijs en onderzoek houdt zich traditioneel bezig met juridische literatuur die overgeleverd is uit de Oudheid. Tegenwoordig krijgt men in het onderzoek meer aandacht voor de niet specifiek juridische literatuur, voorzover die iets zegt over het recht, om zo meer inzicht te krijgen in de historische achtergrond van het recht. In het onderwijs is men nog steeds bezig met de juridische literatuur. Maar in het keuzevak willen we ook de aandacht richten op zo'n niet-juridische tekst. De tekst van Livius over de bacchanalia leek ons daarvoor een goede keus". De bacchanalia waren in het Romeinse en Griekse gebied verspreide riten ter ere van de god Bacchus of Dionysius. Men zag in hem de stuwende kracht achter de gehele levende natuur en wenste met hem één te worden. De riten werden één keer per jaar uitgevoerd op een winternacht. Alleen vrouwen hadden toegang.

Zij doolden in de bergen rond en probeerden door wijn en muziel< in trance te raken om zo nader tot Bacclnus te komen. De riten zijn uiteindelijk door de Romeinse Senaat verboden. Mevrouw Teilegen: " I n de tweede eeuw voor Christus liet de priesteres Annia Bacchua haar zoons toe tot de riten, wat een inbreuk was op de regel dat het alleen voor vrouwen was. Ze heeft ook het aantal bijeenkomsten opgevoerd tot liefst vijf keer per maand in plaats van eens per jaar. Toen begon het volstrekt uit de hand te lopen. Livius beschrijft dat geruchten gingen over allerlei misdaden die daarbij gepleegd werden. De Romeinse overheid was erg op de riten tegen maar kon er geen grip op krijgen omdat het een geheime rite was. De leden moesten zweren dat ze er niets over naar buiten zouden brengen. Livius vertelt hoe alles dan toch aan het licht gekomen i s " . Een jongeman, Ebutius, staat onder voogdij van zijn stiefvader. Die heeft het vermogen van Ebutius zo slecht beheerd, dat hij na de voogdij aansprakelijk zal zijn voor een groot bedrag. De stiefvader besluit hem te pressen om zich in de bacchanalia in te laten wijden. Tijdens de riten werden veel moorden gepleegd, hij zou de eerste niet zijn die daar zou omkomen. Ebutius wordt echter door zijn vriendin, de vrijgelatene Hispana die in de bacchanalia ingewijd is, gewaarschuwd dat hij niet moet gehoorzamen. Daarna wordt hij door zijn vader het huis uitgezet en protesteert vervolgens bij de consul tegen het onrecht dat hem is aangedaan. De consul probeert dan om Hispana aan het spreken te krijgen. Dat lukt nadat hij haar een verblijfplaats heeft aangeboden waar ze tegen de sekteleden beveiligd is. Deze geschiedenis geeft de Senaat aanleiding om te besluiten de bacchanalia te verbieden op straffe des doods. Degenen die nog proberen weg te vluchten worden bij de stadspoorten aangehouden en daar ter plaatse vermoord. Zij worden immers geacht bekend te hebben door hun vlucht. Een archeologische vondst bevestigt het verhaal van Livius. Het senaatsbesluit

— Studieboeken: Levering van Nederlandse studieboeken binnen 1 week — Abonnement op Uw losbladige werken. — Gespecialiseerd op Rechtenboeken — Collegedictaat MULTO. — Schrijfartikelen: uitgebreide collektie BOEK- EN KANTOORBOEKHANDEL KANTOORMACHINEHANDEL

om de bacchanalia te verbieden is op bronzen platen vastgelegd die door het rijk verzonden werden. Van die platen is er één in Zuid-ltalië teruggevonden. Wat is er voor juristen zo interessant aan deze geschiedenis? Mevrouw Teilegen: " H e t blijkt dat in het verhaal van Livius over de ontdekking van de bacchanalia allerlei juridische elementen zitten, zowel op gebied van privaatrecht als staatsrecht en strafrecht. Met name de privaatrechtelijke positie van de vrouw is wel aardig, omdat we hier de oudste tekst hebben waarin een vrouw een testament maakt en bovendien de oudste tekst waarin een vrouw van lichte zeden voorkomt. Een ander interessant element is de voogdij over de zoon. Een stiefzoon had toen blijkbaar al een rechtsmiddel tegen zijn voogd, wanneer die het vermogen slecht had beheerd. Dan heb je de publiekrechtelijke maatregelen die de consul neemt. Wat ook wel aardig is is het optreden van de overheid tegen zo'n geheimzinnige sekte: Heel boeiend om te vergelijken met hoe men daar tegenwoordig tegenover staat. Voor het strafrecht zijn er het snelrecht dat uitzonderlijk is, en de vrouwen die niet bestraft werden door de overheid maar aan het hoofd van hun familie werden overgedragen. Iets dat niet in het latere Romeinse recht past". De vraag is hoe belangrijk de kennis van

Ook u w r a n d l i t e r a t u u r en g e w o o n een gezellig b o e k . Tilburgs H o g e s c h o o l b l a d

iQ

W . Kromhout van der Meer

Nieuwe uitgaven van het Studium Generale Uitgewerkte lezingen van de cyclus

VROUWENBEELDEN

f2,75

'Het utopische in de literatuur', lezing van Jacq Firmin Vogelaar "If social science, is the answer, what is the question", achtergrondartikelen bij de gelijknamige lezingencyclus

Studenten verzekering

ƒ7,50

Restaurant

DE ROODE HAAN V o o r een gezellig avondje uit en w a a r sfeer nog steeds heerst

studenten zrektekostenverzekenng vanaf 398,- per jaar Maar ook pakketverzekenng W A particulieren + brand en inbraak en ongevallen (inklusiet doorlopende reisverzekering) + over lijden Vanaf 50. Voor folder en informatie 07f 145757 de NBBS Reiswinkels in 29 steden of via de bon graag ontvang ik informatie over de NBBS studenten verzekering

W e s t e r m a r k t 28a - T e l . 013 - 671586

het Latijn is voor de studenten die dit vak willen volgen, dringt zich op. Dat valt wel mee, aldus mevrouw van Teilegen. Er zijn Nederlandse vertalingen van de teksten waar het om gaat. Die zijn echter bewerkt door niet-juristen. En dat heeft soms vertaalfouten met zich meegebracht. Het keuzevak over de bacchanalia is een onderdeel van het rechtshistorisch onderwijs. Het is het sluitstuk van de lessen in het Romeins recht. In het tweede leerjaar wordt een overzicht gegeven van de wijze waarop ons recht onder andere via het Romeinse, tot stand gekomen is. In het derde jaar worden de leerstukken over adoptie en onrechtmatige daad behandeld. Met het nieuwe keuzevak komen in het vierde jaar nu ook de nietjuridische achtergronden aan de orde. Het bestuderen van de bacchanalia is niet uitsluitend een Tilburgse aangelegenheid. De syllabus is zelfs in samenwerking met de Rijksuniversiteit Utrecht gemaakt. Daar verzorgt de echtgenoot van mevrouw Tellegen de colleges. Verder heeft de latijn-specialist Prof. Nelson uit Utrecht veel tot het resultaat bijgedragen. In samenwerking met het Onderwijs Media Instituut wordt een film gemaakt waarin de studenten de rollen spelen. Dat kan nog leuk worden, daar in Utrecht.

naam

KEUKEN OPEN 12-14/17-22 uur zat. en zondag 17-22 uur maandag gesloten

straat/ ur postcode/ plaats postbus 11054 2301 EB Leiden frankeren als brief

Wilhelminapark 42 Tilburg 013-426982 21 september 1984

Het Nederlands als voertaal van de wetenschap

Fluiten tegen de westerstorm "De natuurkundige Maxwell heeft nog eens, om het proefschrift van Van der Waals te kunnen lezen, 'learned the LowGerman language in which this excellent thesis was written' ", vertelt prof. dr. H. B. G. Casimir. De zaal reageert met intevreden gemonkel op de onthulling van de Leidse emeritus: zie je wel, dat het kan! Het kon. Maar dat was lang voordat het Engels zich opwerkte tot het Latijn van onze dagen. En wat minder lang voordat het Duits de Internationale voertaal van wetenschap en beschaving werd, zonder kennis waarvan CasImIr zelf, In de jaren twintig, zijn studie fysika niet verder dan het kandidaats had kunnen brengen. Fysika? O sorry, natuurkunde natuurlijk. Dat dichter bij huls gebleven woord (al is 'natura' ook Latijn) hebben we aan Simon Stevin te danken, die volgens eigen zeggen alleen maar zulke diepgravende onderzoekingen kon doen en beschrijven dankzij het beste instrument dat daar op het hele aardrijk voor te krijgen was: de Nederduytsche tael. Maar ja, Stevin ging dood en de wiskunde (ook een woord van hem) schreed voort. Daardoor staan, om het maar even bij dat vak te houden, de gelljkbenige driehoeken als eenzame Nederlandstalige eilandjes in een zee van matrices en determinanten, disjunkte verzamelingen, rationale getallen, cirkels en dodekaëders.

UITHEEMS Om het met initiatiefnemer dr. A. Grijpdonk van het vorige week vrijdag gehouden symposium 'Het Nederlands als taal van de wetenschap' te zeggen: "De internationalisering van de wetenschapskommunicatie met gebruikmaking van maar één taal, het Engels, kan leiden tot een lexikale menopauze van de nietangelsaksische talen". De vraag "hoe bedoelt u" beantwoordt zichzelf. Maar voor het geval Iemand zich afvraagt waarom Iemand met zo'n taalgebruik wordt toegelaten op zo'n symposium, ook al heeft hij het zelf georganiseerd: Grijpdonk Is een Nederlandstalige Belg. En Vlamingen paren een voor Nederlanders ondoorgrondelijke en schijnbaar uitheemse woordkeus aan een scherp gevoel voor de machtspolitiek in taalsituaties. Samen met sprekers van het onlangs door Van Dale afgeschafte Zuidnederlands zitten wij Noordnederlanders In de Taalunie, de In 1980 bij verdrag opgerichte klub van anderhalf land, waarbinnen samengewerkt wordt op het gebied van de taal als kommunikatiemiddel voor wetenschap en letteren. Het symposium werd georganiseerd door de 'Stichting Boek' waarvan Gnjpdonk voorzitter is. Maar dankzij z^n lidmaatschap van de Raad voor ae Nederlandse Taal en Letteren, het stuwende orgaan achter de Taalunie, gaven Nederlandse en Belgische prominenten acte de presence in de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag. Het onuitgesproken credo van de organisatoren was, dat de Nederlandstaligen in de wereld dringend iets moeten doen aan de overheersende positie van het Engels In de wetenschap, zo niet buiten on-

Tilburgs Hogeschoolblad

•generaal van de dit jaar opgerichte 'commission de terminologie', gaat het erom met nieutAte namen voor de dingen te komen voordat de angelsaksische uitvinders van het ding hun zelfverzonnen naam al hebben verbreid. Want de wortel van het probleem ligt natuurlijk In de technologische voorsprong van één

ATTENTIPI ^^^^^^^^ öE msim mm mmm^ r^M

I 1.1 ^ I I L . , ^xi^^ji vjpg|}f„ BECOHTROLKRD, OF:

1 DE ^ORM BEHOORLUK IS OPGEKOOID 2. GEEN GEREEDSCHAP OP DE VORIvft LIGT 3. OE KOOiENSLEüTEL UIT DE KOOIEN IS VERWIJDERD 4. ALLE ROLLENHOUOERS VASTGEZET EN

VERGRENDELD ZIJN

\

S. DE LOOPLIJSTEN EN TANDREPEN VRIJ VAN PAPIERRESTEN EN VUIL ZIJN

"Het Nederlands als gereedschap ontwikkelen" ze grenzen, dan in elk geval erbinnen. Daarvoor zijn een paar manieren. Wetenschappers kunnen hun onderzoek gewoon in hun eigen taal publiceren, waarna alsnog bekeken kan worden hoe baanbrekend werk Internationaal bekend kan worden gemaakt. Een wetenschapper in Wales kan bijvoorbeeld terecht in het drie keer per jaar verschijnende 'Y Gwyddonydd' (De Wetenschapper). Maar zelfs dan kom je nog in de problemen, zoals het Engelstalige New Scientist onlangs meldde, wanneer je vaktermen wilt gaan afkorten. In 'Y Gwynddonydd' wordt de term 'globwlin gwrthhaemoffilig' tussen haakjes toch maar even geïntroduceerd als 'antihaemophilic globulin - AHG', omdat de afkorting GGH niets zou zeggen. In Nederland bestaan meer van die publlkatiemogelijkheden, maar dezelfde taalproblemen. Wat is bijvoorbeeld - meteen antwoorden! - DNZ? Zelfs een bioloog zal even nodig hebben om de route Zzuur-acid-DNA te volgen. Dankzij de kranten en het Engels Is die laatste afkorting Nederlands taaieigen geworden. In Frankrijk is de Staatskourant voer voor taalkundigen en verplichte lektuur voor uitgevers, journalisten en wetenschappers. Want sinds Mitterand aan de macht is maakt de staat wel uit hoe de dingen heten wanneer de Frangais in de straat er niet uitkomt en in dat 'frangais maudit' vervalt. Sindsdien is een 'puce' niet alleen een vlo, maar ook een chip. Een programma heet 'logiciel'. En de 'bug', de nu wereldberoemde vlieg die ooit in het gloeiendhete binnenwerk van een van de eerste Amerikaanse computers omkwam en sindsdien heel onlogisch de naam is van een fout in de software, heet in Frankrijk 'bogue'. Klinkt naar bug, heeft niets te maken met de bolster die ze er op het platteland mee aanduiden, maar het ziet er tenminste Frans uit.

Volgens Nicolas Malagardis, sekretarisland, waar ze Engels spreken: de Verenigde Staten. En de begrenzingen van de oplossing liggen daar ook: het verfransen van vaktermen voor intern gebruik mag zo nu en dan lukken, de bekende, door Fransen ontworpen komputertaal Prolog werd pas bekend toen hij in het Engels vertaald was. De Franse planen om BASIC te vertalen zijn In de Ijskast gezet.

TWEEVERDIENERS Tussen die extremen en de huidige Nederlandse slapheid op taalgebied mochten de symposiumgangers hun koers uitzetten. De noodzaak voor wetenschappers om hun belangrijke onderzoek in het Engels aan de buitenlandse vaktijdschriften aan te bieden, zeker nu dat soort publikaties voor de financiering van dat onderzoek beslissend kunnen zijn, werd wel erkend. "Dat is nog geen diskwalifikatie van het Nederlands", mochten we gerustgesteld van dr. S.L. Kwee, emeritus wetenschaps- en kultuurfilosoof van de TH Eindhoven, noteren. Kwee vond ook het gebruik van vakjargon dat op het Engels is georiënteerd, niet zo'n ramp: "Alle talen hebben een dieptestruktuur van niet uitgesproken vanzelfsprekendheden. De wetenschap heeft nauv\/keurigheid nodig en schept daar eigen woorden voor. De termen zelf zijn niet zo van belang". Kwee is Nederlander. Grijpdonk niet: "Buiten elke taalchauvinisme om moet er voor gebruik binnen onze landen toch ruimte zijn voor het maken van handboeken voor het onderwijs in onze eigen taal? Daarvoor moet je het Nederlands als gereedschap ontwikkelen. En een taal kan zich vernieuwen zonder purisme, maar ook zonder klakkeloos alle termen uit het buitenland over te nemen. Vroeger deed een Stevin dat, nu scheppen we toch ook woorden als afslanken en

aftoppen, banenplan en tweeverdieners. Zou dat in de wetenschap niet kunnen?" Dr. J. Renkema is Nederlander, wetenschappelijk medewerker tekstwetenschap aan de KH Tilburg. "Vakjargon, en niet alleen in de wetenschap, is noodzakelijk omdat anders allerlei theorieën telkens opnieuw uitgelegd moeten worden, in plaats van na één keer bekend te worden verondersteld. Als bezwaar wordt vaak genoemd dat vaktermen soms in verschillende betekenissen worden gebruikt, maar dat is juist óók een funktie ervan: via de onenigheid over de precieze betekenis vindt juist de wetenschappelijke kompetitie plaats. Vaagheid is vaak noodzakelijk in het proces van kennisverwerving." Renkema is de enige die ronduit het streven van de symposiumorganisatoren in twijfel durft te trekken. "De vertalingen die illustere wetenschappers vroeger maakten van het jargon dienden om te bewijzen dat het Nederlands een even rijke taal was als het Latijn of het Engels. Dat is nu niet meer nodig, alleen niettaalkundigen praten nog over primitieve of hogere talen.

tl

En lang niet alles wat ze toen maakten vind ik zo geweldig! Op mijn terrein bijvoorbeeld: 'spraakkunst' is een direkte vertaling van 'grammatika', maar er zijn legio mensen die denken dat het iets te maken heeft met mooi praten. En hoeveel leerlingen raken niet in de grootste verwarring omdat ze denken dat het 'meewerkend voorwerp' echt moet meewerken?" Hij vindt de vorm van een wetenschappelijke tekst interessanter dan de voertaal. "Ik denk dat de klacht dat 'ze niet kunnen schrijven' veroorzaakt wordt doordat je geacht wordt een onderzoek als rechtlijnig proces te beschrijven, terwijl het in werkelijkheid natuurlijk helemaal niet zo eenvoudig ging". Gebrekkige taalzorg was namelijk een andere klacht van met name Belgische sprekers, die zich niet ontzagen er een half uur over uit te wijden hoe duurbetaalde wetenschappers zwoegden op hun Engels verslagen maar in hun rapporten voor binnenlandse konsumptie niet "gedisciplineerd, trefzeker, nauwkeurig, verzorgd en beschaafd" schreven (dr. van Pelt, Antwerpen). Zelf deed Van Pelt daar niet aan, getuige de mooie zin: "Ik wilde dat we ons niet zo bereidwillig toonden bij die Amerikaanse overheersing. Ook al is het fluiten tegen de westerstorm". En daarmee won hij in Den Haag met glans een rederijkerswedstrijd die de Nederlanders, op Casimir na, niet eens wensten aan te gaan. Eén wedstrijd, zo bleek meer en meer, ter verdedigen van die vooroorlogse, bedaagde kuituur waarin wetenschappers allemaal ook schrijvers waren, vaardig met de pen voor een boek of een brief in welke taal dan ook. Naar die kuituur hebben Belgen meer heimwee dan Nederlanders. Die kuituur, als ze al ooit bestond, komt niet terug. Je kunt de telefoon net zo min afschaffen als de Belgisch-Nederlandse grens. Maar reken maar op Vlamingen om ons te herinneren aan wat de filosoof dr. C. Verhoeven onlangs in de Tijd opmerkte en wat dr. J. Hemels op het symposium citeerde als verdediging bij voorbaat tegen de hoon van schrijver dezes: "Net als bij het Latijn is het Engels een nuttig akademisch objekt, maar ook onderwerp van snobisme en intellektuele kak". Bas den Hond/UP

21 september 1984

KOLLEKTIEVE VERZEKERINGSKONTRAKTEIM K.H.T. 1984/1985 W.A. Verzekering geen eigen risiko Gewicht t / m 750 850 950 1050 1150 1250

kg kg kg kg kg kg

Kaskoverzekering eigen risil<o / 200,-

Bruto premie f296,88 i 339,56 f'^\Jl / 424,45 / 466,65 f 509,33

Overname no-claimkorting tot 70% Groene kaart gratis Maandelijkse betaling zonder kostentoeslag mogelijk.

Oorspr. Cat. prijs incl. BTW tot:

Bruto premie

f 10.000,f 14.000,f 16.000,i 18.000,/ 20.000,f25.000,-

f 271,55 f 407,56 f 475,09 ƒ 611,10 f611,10 f743,36

Vraag naar onze circulaire i.v.m. ^dere kollektieve kontrakten t.b.v. K.H.T.-personeel

Puntl: Het aantal verzekerde studenten bij de SSGZ is enorm toegenomen. Daardoor kan de ziektekostenpremie voor 18- t/m 23-jarigen per 1 september 1984 vj^orden verlaagd met f 4 0 - naar f 440,- per jaar.

Brandverzekering: Uitgebreide brandverzekering inboedel Extra uitgebreide brandverzekering inboedel". Uitgebreide brandverzekering woonhuis Extra uitgebreide brandverzekering woonhuis Extra uitgebreide brandverzekering woonhuis

f f f f f

1,95 2,25 0,80 0,85 1,10

"/go "/QQ "/QQ "/QQ "/QQ incl. glasdekking

W . A . Gezinsverzekering: Gezinsdekking Alleenstaande

f 500.000,- per gebeurtenis; f 500.000,- per gebeurtenis;

premie f 62,00 premie f 37,50

Punt 2: Het dekkingspakket van de SSGZ-ziektekostenveizeketing werd uitgebreid. Studerenden van 24 t/m 34 jaar betalen de sinds jaren onveranderde premie van f 480,-. Ook zij zijn in het nieuwe jaar dus in feite goedkoper uit. Als aanvulling op de ziektekostenverzekering kan een tandartsveraekering worden afgesloten voor f 150- per jaar. Alle eerstejaars studenten (die zich voor het eeist bij MBO, HBO of WO inschrijven) die jonger zijn dan 27 jaar, kunnen zonder medische selectie toetreden als ze zich vóór 1 oktober aanmelden. Alle bij de SSGZ verzekerde studenten kuimen aanspraak maken op het Noodfonds, dat helpt wanneer bijzonderefinanciëlerisico'sniet op normale wijze kunnen worden gedekt. Alle studenten die een ziektekostenverzekering plus een Zekerheidspakket bij de SSGZ afsluiten, kunnen voor 2 kwartjes per dag een reisverzekering boeken.

Premie betaling per maand is kosteloos

Bel voor gratis brochure naar:

Assurantiebedrijf STRICK

Willem ll-straat 52 5038 BH Tilburg Tel.: 013 - 423620*

^

r^

Maak er nu werk van. Bel voor de folder 01719 - 7 09 44 of stap even binnen bij de plaatselijke Instantie van Uitgifte.

UW. Stichting Studenten Gezondheids Zorg Deverzekering voor studerenden,

vd Morteistraat4,2203jD Noordwi|k(zh) xei 01719-70944

boekhandel gianotten studentenboekhandel

Prof. Verbernelaan 20 (Onder de 5e studentenflat) op nog geen 5 minuten lopen van de Hogeschool

tel. 013-682991 * de gespecialiseerde boekhandel in Tilburg; wij streven ernaar alle literatuur voor de Katholieke Hogeschool uit voorraad te leveren. * tussen de 5 en 6000 titel in voorraad, totaal zo'n 40.000 boeken. * de grootste juridische afdehng uit het zuiden des lands, meer dan 1500 verschillende titels. * ook aantrekkelijke mogelijkheden voor kollektieve bestellingen, neem hiervoor kontakt op met John van de Wiel of Ben Teunis.

CENTRUMBOEKHANDEL Heuvelpoort 359 tel. 013-682991 * In deze winkel vindt u een zeer uitgebreid assortiment op hoog niveau. U treft daar boeken aan die u elders tevergeefs zult zoeken. Met name de afdehngen Nederlandse taal en letterkunde, belletrie, kunst en informatica zijn terecht in heel Brabant bekend.

MEDEDELINGEN

KEUZEVAKKEN EUROPEES RECHT EN RECHT V A N DE INTERNATIONALE ORGANISATIES P R O G R A M M E R E N 1 VOOR BIK EN ECONOMETRIE In de studiegids wordt als verplichte literatuur "Systematisch programmeren in Algol 6 8 " vermeld. Dit boek zal echter niet worden gebruikt. Tijdens het hoorcollege zal de verplichte literatuur bekend worden gemaakt.

PROPEDEUSE ECONOMETRIE Zij die in 1983/1984 niet ten volle voldeden aan de eisen gesteld voor het propedeutisch examen Econometrie, meer in tiet bijzonder met betrekking tot de Wiskunde, gelieven goede nota te nemen van onderstaande: - Wiskunde 1 Econometrie 1983/1984 = Wiskunde propedeuse Economie 1984/1985 - Wiskunde 2a Econometrie 1983/ 1984 = Analyse la propedeuse Econometrie 1984/1985 (oktobertoets) -(- Integraalrekening (dit laatste in overleg met dr. B. Kaper) - Wiskunde 2b Econometrie 1983/ 1984 = Algebra propedeuse Econometrie 1984/1985.

Ter voorkoming van misverstanden, wordt er op gewezen dat de kolleges van de cursus van de keuzevakken Europees recht en Recht van de internationale organisaties dienen te worden gevolgd vanaf september en derhalve niet vanaf februari. De cursus van elk van beide keuzevakken beslaat twee semesters.

STAATS- EN BESTUURSRECHT C (CONSTITUTIONEEL RECHT) Binnen het programma Constitutioneel Recht is als verplicht onderdeel een vaardigheidstraining opgenomen. Hiervoor dient een syllabus (dictaatnr. 660.85.70) aangeschaft te worden, waarvan deel 1 nu in het dictatenmagazijn te koop is. Er dienen vijf opdrachten te worden gemaakt en ingeleverd bij Monique Jansen, kamer B. 809. Het resultaat van de opdrachten telt drie maal, het cijfer van de opdrachten één maal. Begeleidend docent voor dit programmaonderdeel is Mariette Kobussen, kamer B 807, tel. 662183 (b.g.g. 042552056).

INZAGE T E N T A M E N STRAFRECHT

HET AFLEGGEN V A N DOCTORAALTENTAMENS V O O R D A T M E N IS GESLAAGD VOOR DE PROPEDEUSE Artikel 3, tweede lid, van de nadere regeling (zie pag. 139 van de studiegids) bepaalt dat men kan deelnemen aan onderdelen van het doctoraal examen indien met voor tenminste acht van de tien examenonderdelen van de propedeuse Is geslaagd. Men mag echter dan niet deelnemen aan examenonderdelen van het vakgebied c.q. van de vakgebieden van de doctorale fase waarvoor in de propedeuse nog geen voldoende is behaald. Twee opmerkingen hierbij: 1. Aan hoeveel examenonderdelen van het doctoraal men ook deelneemt, voorop blijft staan dat men voor alle examenonderdelen van de propedeuse binnen de gestelde termijn (voltijdse opleiding: 2 jaar; deeltijdse opleiding: IVi jaar) dient te slagen. 2. Onlangs is besloten, dat men aan het doctoraalexamen burgerlijk procesrecht (studierichting Nederlands recht) mag deelnemen als men voor het propedeusetentamen privaatrecht A en/of B nog niet is geslaagd. Vanzelfsprekend geldt echter ook hier dat dit alleen kan als men minstens acht van de tien onderdelen van de propedeuse heeft behaald. Inlichtingen verkrijgbaar bij de studieadviseur.

TENTAMENDATUM PRIVAATRECHT IIC I N DECEMBER/JANUARI A.S. Op pag. 166 van de studiegids 1984/1985 staat de datum van het tentamen privaatrecht IIC (burgerlijk procesrecht) voor de fiscaal-juridische studierichting nieuwe stijl foutief vermeld. Het tentamen zal worden afgenomen op woensdag 12 december a.s. te 14.30 uur.

Tilburgs Hogeschoolblad

De inzagedatum voor de tentamens Strafrecht propedeuse van 21 augustus 1984, is vastgesteld op 24 september 1984 13.30 uur op kamer B 925.

WIJZIGINGEN KOLLEGEROOSTER DAGOPLEIDING Propedeuse Het kollege economie van werkgroep 7 op woensdag van 8.30-10.30 uur is verplaatst van zaal CZ213 naar zaal CZ113 (Ie semester). Het kollege economie van werkgroep 10 op woensdagen van 10.30-12.30 uur is verplaatst van CZ213 naar zaal CZ113 (Ie semester). doktoraalprogramma Nederlands recht ITFSI - Blok I: Het hoorkollege burgerlijk procesrecht op maandagen van 18.45-19.30 uur is verplaatst van zaal AZ115 naar zaal CZ101. Het werkkollege van sociaal recht (werkgroep 6) op donderdagen van 8.30-12.30 uur is verplaatst van zaal CZ103 naar zaal CZ218. - Blok III: Het werkkollege staats- en bestuursrecht C (groep 1) op maandagen van 10.30-12.30 uur is verplaatst van zaal CZ215 naar zaal CZ216. Het werkkollege rechtsgeschiedenis B (strafrechtsgeschiedenis) van 13.30-15.30 uur op woensdagen is verplaatst van CZ110 naar zaal CZ113. Basisprogramma Nederlands recht (nieuwe stijl) - Blok V: Het kollege privaatrechtsgeschiedenis (onrechtmatige daad) op woensdagen van 10.30-12.30 uur is verplaatst naar zaal CZ112 (was zaal CZ107). Keuzeval<ken Belastingrecht: het kollege is verplaatst naar zaal CZ111 op woensdagen van 10.30-12.30 uur. Capita Selecta Internationaal Privaatrecht: het kollege is verplaatst naar zaal CZ104 op vrijdagen van 13.3015.30 uur.

Economischen Milieustrafrecht (eenmaal per 2 weken) op donderdagen van 10.30-12.30 uur in zaal CZ215 is verplaatst naar dinsdag van 15.30-17.30 uur in zaal SZ135. Informatierecht: het kollege op donderdagen van 10.30-12.30 uur in zaal SZ31 is verplaatst naar zaal SZ11. Internationaal privaatrecht op donderdag van 11.30-13.30 uur in zaal CZ105 is verplaatst naar zaal AZ9. Penitentiair recht op dinsdagen van 10.30-12.30 uur in zaal CZ216 is verplaatst naar zaal CZ108 op dinsdagen van 8.30-10.30 uur. Doktoraalprogramma fiscaal juridische studierichting ITFS) - Blok III: De kolleges voor het vak Leer Openbare Financiën B op dinsdagen van 15.30-17.30 uur in zaal AZ7 zijn verplaatst naar zaal AZ10. DEELTIJDOPLEIDING Basisprogramma Nederlands Recht ITFS) Blok Dll: Handelsrecht A : het kollege op maandagen van 19.45-22.30 in zaal AZ28 is verplaatst naar zaal AZ112. Basisprogramma Nederlands Recht (nieuwe stijl) Blok B2: Privaatrecht IIC: de kolleges op maandagen van 18.45-19.30 uur in zaal AZ115 zijn verplaatst naar zaal CZ101. Privaatrecht IIB: de kolleges op maandagen van 19.45-22.30 uur in zaal SZ28 zijn verplaatst naar zaal AZ112. Blok B4: Strafrecht I: de kolleges worden gegeven op dinsdagen van 18.45-20.30 uur in zaal AZ111. Basisprogramma fiscaal-juridische studierichting (TFS) Blok Dll: Handelsrecht A : de kolleges op maandagen van 19.45-22.30 uur zijn verplaatst van zaal SZ28 naar zaal AZ112. Blok V2: Inleiding tot het belastingrecht: de kolleges zullen worden gegeven op maandagen van 20.45-22.30 uur in zaal AZ7.

MEDEDELING VOOR RECIDIVISTEN STAATS- EN BESTUURSRECHT A EN B Voor alle recidivisten staats- en bestuursrecht A en B geldt als verplichte stof voor het tentamen, de literatuur zoals die nu in de studiegids is opgenomen (nieuwe literatuur). Een vorig jaar eventueel behaald bonuspunt is vervallen. Voor staats- en bestuursrecht A bestaat de mogelijkheid om hoor- en werkcolleges te volgen (overdag) en mits aan de vereisten wordt voldaan - een nieuw bonuspunt te behalen. Voor staats- en bestuursrecht B bestaat de mogelijkheid vanaf 11 oktober 's avonds hoorcolleges te volgen (zie de studiegids). Degenen die ook interesse hebben in het volgen van werkgroeponderwijs kunnen zich a.s. vrijdag melden bij M w . E. Rücker, kamer B 809, telefoon (66)2470.

INLEIDING TOT DE RECHTSWETENSCHAP Inzage van de (A en B) - tentamens van augustus 1984 op woensdag 26 september tussen 15.30 en 17.30 uur. Plaats B 733. Voor avondstudenten ook op maandag 24-september tussen 17.45 en 18.45 uur. Plaats B 706.

VACATURE Bij de vakgroep Burgerlijk- en Handelsrecht van de Faculteit der Economische Wetenschappen bestaat de vacature van STUDENT-ASSISTENT ( M / V ) gedurende de periode van 1 oktober 1984 tot 1 september 1985, voor 8 uur per week. Inlichtingen: kamer B 1028, tel. 2636.

H E R K A N S I N G E N PROPEDEUSE De propedeuse herkansingen (T4) op: dinsdag 18 september Inleiding Veldpsychologieën dinsdag 25 september Sociale Psychologie dinsdag 2 oktober Statistiek aanvang 18.00 uur, zullen afgenomen worden in AZ 116. PROPEDEUSE - DEELTIJDS P R A C T I C U M FYSIOLOGISCHE PSYCHOLOGIE a. Deeltijdstudenten van generatie '83, die dit collegejaar het onderdeel Fysiologische Psychologie van de propedeuse gaan volgen nemen in W G DOA-2 aan de practica hiervan deel (zie collegerooster '84-'85). Dit houdt voor hen onder andere in dat zij fh de week van 8-12 oktober het eerste practicum hebben. b. Deeltijdstudenten van generatie '84, die het propedeuse onderdeel Fysiologisch Psychologie willen volgen dienen dit voor donderdag 27 september aanstaande kenbaar te maken (P 401). Eventueel volgen zij het practicum in W G DOA-7. (In week 1 van blok 2). c. De inhoud van de "Practicum Handleiding" (verkrijgbaar in het Dictatenmagazijn) wordt tijdens het practicum bekend verondersteld.

CURSUS S M T V Op 30 juni 1983 is besloten dat S M T V in 83/84 facultatief gesteld is voor

degenen die studerend in de oude structuur na 1 juni 1983 het kandidaatsexamen hebben behaald. Op 30 augustus 1984 is besloten dat S M T V in 1 ^ 4 / 1 9 8 5 facultatief gesteld w o r d t voor degenen die in 1982/1983 hun studie zijn begonnen in de Tweefasenstructuur en na 1 juni 1983 het propedeutisch examen hebben behaald.

iB

Facultatief stellen betekent keuze uit de volgende alternatieven: 1. dat de student kiest voor de cursus S M T V ofwel 2. dat de student een andere cursus kiest die in de doctoraalfase door vakgroep S M T w o r d t aangeboden ofwel 3. dat de student een andere cursus kiest met een overwegend methodologische/methodische inhoud 4. dat de student een andere cursus kiest die op een ander vakgebied betrekking heeft. Keuze voor alternatief 1. kan zonder meer plaatsvinden. Keuze voor alternatief 2. en 3. wordt schriftelijk en gemotiveerd voorgelegd aan de vakgroep SMT. Keuze voor alternatief 4. w o r d t schriftelijk en gemotiveerd voorgelegd aan het bestuur van de subfaculteit. Gemotiveerd betekent o.a. dat u de keuze plaatst in het geheel van u w doctoraal programma.

TENTAMEN S M T VI Schriftelijke herkansing voor 'methodologie' vindt plaats op 21 december 1984; opgave middels de blauwe en gele kaart vóór 21 november 1984.

T E N T A M E N E C O N O M I E II In de studiegids is op pagina 48 abusievelijk opgenomen dat economie II plaatsvindt op vrijdag 11 december; dat moet zijn dinsdag 11 december.

VADEMECUM De studenten die nog niet in heftiezit zijn van het vademecum kunnen dit op S14 afhalen; het is voor u van belang aangezien u in voorkomende gevallen geacht wordt o.a. de examenregelingen te kennen die naast allerlei andere zaken in dit vademecum zijn opgenomen.

emiel de jong b.y. ooi

(Je drukkers uit baarle-nassau

voor inlichtingen: telefoon 04257-8922, toestel 25, j . de jong

21 september 1984

MEMO

Varia LEERHUIS TE TILBURG t.b.v. GESPREK JODEN EN CHRISTENEN Op maandag 24 september a.s. wordt de eerste van een serie van zes avonden georganiseerd waarop de verhouding jodendom-christendom centraal zal staan. Daarmee wordt een zogenoemd "leerhuis" gestart; met dit in de Joodse traditie belangrijke woord wordt een manier van leren bedoeld waarin het horen gericht is op de praktijk van leven en doen. In verschillende plaatsen in ons land bestaan reeds vele jaren deze leerhuizen. Het initiatief voor een leerhuis te Tilburg waaraan van joodse en christelijke zijde wordt deelgenomen, wordt door de plaatselijke Raad van Kerken ondersteund. Programma-overzicht: - maandag 24 september: De Joodse achtergronden van de westerse beschaving. Inl. Prof. Drs. H. Van Praag, o.a. oud-voorzitter van de Anne-Frank Stichting en voorzitter van de Raad van Religies in Nederland. - maandag 29 oktober: Joodse traditie betekent permanent/eren; over de centrale plaats van het leren binnen het jodendom. Inl. Drs. M. Poorthuis, studiesecretaris van de Katholieke Raad voor Israël. - maandag 3 december: Jodendom een manier van leven; o.a. over de functie van de feesten in de Joodse Traditie. Inl. Mevr. M. Th. Wolff-Kunstenaar, secretaresse OJEC en medewerkster van de B. Folkertsma-Stichting voor Talmudica. - maandag 28 januari: Wat heeft het christendom gedaan met zijn Joodse wforte/sP Inl. Dr. 8. Schoon, voorzitter OJEC en medewerker Deputaatschap Kerk en Israël van de Gereformeerde Kerken.

*

- maandag 25 februari: Jezus en de sabbat Inl. Mevr. I.M. Den Hartog, medewerkster B. Folkertsma-Stichting voor Talmudica. - maandag 25 maart: Pesach en het christelijke paasfeest. Inl. Drs. P. Tomson, predikant Nederl. Hervormde Kerk (wordt gevraagd). Alle avonden beginnen om 20.00 (acht uur) en worden gehouden in de Gereformeerde Opstandingkerk (niet de Maranathakerk) aan de Prof. Cobbenhagenlaan te Tilburg, (vlak bij Ringbaan West, ongeveer tien minuten lopen vanaf station TilburgWest). Zakelijke informatie Om de kosten van met name inleld(st)ers en zaalhuur te dekken wordt voor het totale programma van zes avonden f 30,— gevraagd. Dit bedrag dient kontant betaald te worden bij de aanvang van de eerste avond. Wie slechts aan een of andere avond kan deelnemen, wordt verzocht per avond f %,— te betalen. In verband met de ruimtelijke voorzieningen wordt u verzocht tijdig aan te melden. Inl. 013-564057. leden initiatiefgroep: Mieke Van Praag, van joodse zijde Wilfried Kok, van christelijke zijde

echter, dat veel jonge woningzoekenden zich niet inschrijven in de centrale registratie. Dit vaak pas doen wanneer bijvoorbeeld sprake is van een acute situatie. Is die indruk juist, en zo ja, hoe komt dat en wat zou er aan gedaan kunnen worden? De mogelijkheid bestaat om hiernaar een literatuurstudie, dan wel d.m.v. een vragenlijst een onderzoek te doen. Gedacht wordt aan een economiedan wel aan een sociologiestudent(e). Heb je belangstelling dan kun je ons telefonisch bereiken 16626451 of op kamer B 209/210.

Ta/encentrumt Binnenkort starten de volgende cursussen ALGEMENE CURSUS LEZEN Het leren hanteren van wisselende combinaties van leesstijlen, afhankelijk van het leesdoel dat de lezer zich heeft gesteld (en al lezende bijstelt). Docent: M. Westermann, plaats: SZ 33, tijd: donderdag 10.30-12.30 uur. Duur: 8 weken, Ie college 27 september, studielast: 50 uur. ALGEMENE SCRIPTIEWORKSHOP

Studenten i DE WEWI VRAAGT ONDERZOEKERS Vanuit de woonwinkel, dit rs een organisatie die zich inzet voor de positie van jongeren (een- en tweepersoonshuishoudens) in Tilburg, is de volgende vraag aan de wetenschapswinkel gesteld: Bij beleidsbeslissingen op volkshuisvestingsterrein baseert men zich in sterke mate op de centrale registratie van woningzoekenden. Op beleidsnivo wordt de behoefte aan woonruimte doorgaans op geen enkele andere wijze manifest. De indruk bestaat

Doel van deze eendaagse workshop is het oplossen van algemene vormelijke problemen bij het scriptieschrijven. De cursus is bestemd voor studenten die al met de scriptie aan de gang zijn. Inschrijven kan alleen door ten laatste een week voor de workshop een voorlopige Inhoudsopgave en een getypte tekst van een willekeurige paragraaf in te zenden. Docenten: H. van Driel, F. Maes, datum: 28 september, tijd: 10.00 uur, plaats CZ216. Aanmelden: maandag t/m donderdag 9.45-11.45 gebouw A kamer 116, tel. (66)2508.

Sport i

Betaald matseren

VIDAR Nadat u vijftien nummers lang gratis mocht matseren in het THB, is het nu uw De jaarlijkse openroeidagen, die door de roeivereniging VIDAR georganibeurt om uw goodwill te tonen en het THB een financieel duwtje in de rug te seerd worden hebben ook dit jaar geven. Voor f 5,— vult u onderstaande ruimte boordevol, inclusief trefwoord bovenaan. weer een storm veroorzaakt. Helaas regende het niet alleen geïnteresseerDe matsertjes kunnen enkel met deze leesbaar ingevulde bon (één letter, leesteken den maar ook pijpestelen. Veel stuof spatie per blokje) bij de redactie worden ingediend. denten zullen dit als hinderlijk hebben Betaling kan per giro- of betaalkaart onder gesloten omslag of op de redactie. ondervonden. Ze zullen hun bezoek aan VIDAR steeds hebben uitgesteld, zich niet realiserend dat de Vergeet niet ook naam en adres in te vullen. openroeidagen op 20 september slo^ 3 ^ ten. Nu is het te laat. Hoewel? a*^ VIDAR wil ook hen de kans bieden eens met het roeien kennis te maken. 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 ' Ze heeft daarom besloten de openroeitijd met 1 week te verlengen. i 1 1 1 1 1 { 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Woensdag 26 september en donder27 september kan iedereen tus1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 dag sen 14.(X) en 18.00 uur langskomen. 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Donderdag zal er aansluitend een diner met nachtelijk roeien georganiII 1 1 I I I I I I 1 1 1 1 1 1 I I 1 seerd worden.

1 1111111111111

1

1

II

I I I 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 I I I 1 1 1 1 1

1 111111111111 Naam: Adres: (Tei: Tilburgs Hogeschoolblad

;

1

M i l l

PENDRAGON HSM-binnen Op 15, 16, 17, en 18 okt. a.s. vindt op de studentensporthal de jaarlijks terugkerende Hogeschool Sport Manifestatie plaats. Deze wordt natuurlijk weer georganiseerd door de STSSO Pendragon. Alle studenten van de KHT en de HBO-instellingen te Tilburg en bovendien ook de personeelsleden van de KHT kunnen zich inschrijven voor deze sportieve krachtmeting. Deelnemende sporten zullen zijn: volleybal, atletiek, basketball, zaalvoetbal dames en heren,

schermen, badminton, tafeltennis en een zwemmarathon in het zwembad aan de Ringbaan West. Nadere informatie volgt. E.S.T.D. oftewel het Eerstejaars Sport Toernooi te Drienerlo. Alle eerstejaars die interesse hebben voor dit evenement dat zal plaats vinden op 29 en 30 november a.s. worden verzocht zich hiervoor zo snel mogelijk op te geven op de studentensporthal. De volgende sporten worden er beoefend: badminton, basketball, zaalhockey, zaalvoetbal, zwemmen, waterpolo, tafeltennis, volleybal, squash, tennis en zaalhandbal. De inschrijving sluit op 25 september a.s. dus schrijf zo snel mogelijk in. Damesvoetbaltoernooi Op zondag 30 september a.s. zal op de studentensporthal, in het kader van het 11e Lustrum van Pendragon, een dameszaalvoetbaltoernooi verspeeld worden. Behalve teams uit andere universiteitssteden zijn er ook enkele teams uit de regio uitgenodigd. Eenieder die deze dag dus niets te doen heeft loopt of fietst naar de sporthal en moedigt aan. Aanvang van het toernooi is 10.(X) uur. Dansmarathon/gemaskerd bal op 16 oktober De dansmarathon zal i.p. drie uur duren en tijdens de marathon worden er diverse demonstraties gegeven in Breakdance, Rock 'n Roll en stijldansen. Tevens zijn er enkele spelletjes tussendoor, die zullen bepalen wie uiteindelijk de winnaar zal zijn. Het gemaskerd bal is in Zuid-Amerikaanse stijl en zal gedeeltelijk de dansmarathon overlappen, dus zorg ervoor dat je al verkleed aan de dansmarathon deelneemt. De week wordt afgesloten met een grandioos slotfeest op 18 oktober; de muziek tijdens het feest wordt verzorgd door Big Jeff and the Hurricane Rollers, de Kift (bekend van de Dies) en een discotheek. Eerder op de dag is er een forumdiscussie over de WO/HBO-integratie op het gebied van de studenten(sport)voorzieningen. Nadere informatie over het gehele gebeuren is te verkrijgen op de studentensporthal. Sportcursussen De intekening voor de diverse sportcursussen is op maandag 3 sept. j . l . stormachtig verlopen. Dit had tot resultaat dat de meeste cursussen zeer snel vol waren. De studenten welke op de diverse wachtlijsten zijn geplaatst maken echter nog een kans om in de loop van dit semester alsnog geplaatst te worden. Het is namelijk gebleken dat een aantal studenten te voortvarend hebben ingeschreven en hun inschrijving niet gestand kunnen doen. Conditietest 27 september Deze winter wordt er met vaste regelmaat een coopertest georganiseerd. De coopertest is een 12 minutentest waarin u moet proberen op een vast parcours een zo groot mogelijke afstand af te leggen. Voor de afstand die u dan aflegt is een waardering vastgelegd waarbij uitgegaan wordt van uw leeftijd, ledere deelnemer ontvangt (gratis) een coopertestkaart en een loopadvies. Doordat deze testen de gehele winter door gehouden worden, kunt u de stand van uw conditie goed meten. Deelnemers dienen zich om 16.30 te verzamelen op de parkeerplaats bij de Hogeschool. Er zijn speciale boslooptrainingen waarin u onder deskundige leiding aan uw conditie kunt werken. Hiervoor dient u iedere dinsdag- en donderdagmiddag om 15.30 te verzamelen in de sporthal.

21 september 1984

Wintersportreis Er zijn nogal wat vragen over de betalingsregeling voor de wintersportreis. Bij inschrijving betaalt men /^ 150,— en daarna maandelijks f 100, — . Het totale bedrag van de reis is f 650, — . Hiervoor krijgt men: - reis per luxe touringcar (bar, video, toilet) - hotel op basis van Vi pension (2-4 pers. kamers) - skilessen - huur ski's en schoenen - liftkaart De sporthal zorgt voor begeleiding van deze reis. Voor meer informatie kunt u terecht in de sporthal. Tennisdemonstratie herendubbel Op donderdag 27 september a.s. tussen 13.00-14.00 uur zal op de tennisbanen van de Studentensporthal een tennisdemonstratie te zien zijn in een herendubbel. Dit ter afsluiting van de Hogeschool tenniskampioenschappen. De heren-dubbel zal gaan tussen Jean-Pierre v. Bladel/Jacques Willemen - Frits Raaymakers/Frank Stienen. Gastumpire is de tot Nederlander genaturaliseerde Canadees "Willy" de Wit! Na afloop (+ 14.00 u.) worden nog diverse finales gespeeld. Al met al reden genoeg om te komen kijken. De entree is geheel gratis en het goede weer is reeds besteld.

ï^rj Menu PERIODE 24 T/M 28 SEPTEMBER 1984 MAANDAG 24-9-1984 schotse boeresoep heldere selderysoep schnitzel - kerryburger - picalillysaus snijboontjes spitskool DINSDAG 25-9-1984 chinese tomatensoep champignonsoep nasi goreng - kroepoek - atjar - fruit 1 stokje saté met pindasaus levervink - gemengde sla WOENSDAG 26-9-1984 kerrysoep - groentesoep biefstuk tartaar - barbequeworstje uiensaus - andijvie a la crème WTtte kopisla DONDERDAG 27-9-1984 peterseliesoep tomatenpaprikasoep cheese burger gelderse schijf espagnolesaus - gemengde sla van sla - bloemkool - komkommer tomaat - chinese kool - wortel -iseldery met yoghurtdressing VRIJDAG 28-9-1984 goulashsoep gebakken schol - hollandaisesaus kippeschnitzel worteltjes gemengde sla

m

Hpt^O^ HOGESCHOOL

Agatha et les lectures illimitées

NOORDERLIGT

Queen Ida and her Zydeco Band (USA) Zaterdag 22 september, 21.30 uur. Theater Noorderligt organiseert zaterdagavond 22 september een zeer exclusief concert van de uit Amerika afl<omstige Queen Ida en haar Zydeco Orkest. Queen Ida, die dit jaar In Amerika een Grammy Award ontving wordt beschreven als een van de kleurrijkste muzikale karakters van Amerika. Ze is afkomstig uit het beruchte Louisiana Bayou gebied en haar Zydecoorkest speelt voornamelijk erg opvrolijkende "good-time" dansmuziek, gezongen in een mix van Engels en Frans. De toernee die ze in september/oktober in Zweden, Denemarken, Zwitserland, Nederland, België, Frankrijk

en Engeland maakt staat in het teken van haar nieuwe elpee. Zydeco muziek is afkomstig uit de zgn. "Louisiana Bayou country". Louisiana was de laatste Franse nederzetting in de Verenigde Staten en een erg groot gedeelte van de lokale bevolking spreekt nog steeds een vreemde mixture van de Engelse en Franse taal. Een andere interessante bijzonderheid van dit gebied is dat veel van de lokale bands niet de electrische gitaar, maar de - uit Duitsland afkomstige - accordion als lead-instrument gebruiken. Queen Ida, die zo'n accordion bespeelt, en daarnaast zingt, is de enige vrouw die de leiding heeft over een Zydeco-orkest uit Louisiana.

FILMHUIS TILBURG

This is Soho, this is the Big Appel Film "Hotel New York". Regie: Jackie Raynal. Do. 20 t/m di. 25 Sept., 20.00 uur. Deze film over New York begint niet met de skyline van Manhattan en de Brooklyn Bridge, de ansichtkaart van een toerist naar huis. De film gaat ook niet over een toerist in New York maar over de f^ranse cineaste Loulou Blanchot, die de stad bezoekt in verband met haar werk. Regisseuse Jackie Raynal speelt zelf de rol van Loulou in deze min of meer autobiografische film, maar geeft met de naamsverandering al aan dat er afstand bestaat tussen haar film en de werkelijkheid. Niet alles in de film is echt gebeurd. Het eerste deel van "Hotel New York" is in kleur en behandelt Loulou's eerste tijd in de stad waar bijna iedereen die ze ontmoet wel iets met film te maken heeft. De personages worden op een rake, vaak ook grappige manier getypeerd door hun uitspraken, zoals bijvoorbeeld de filmcritici die Loulou verbazen met hun interpretaties van haar film. Ze dwingen haar bijna te beamen wat zij bedacht hebben, de plaats in te nemen die zij voor haar hebben gecreëerd. Als Loulou getrouwd is met Sid, gaat de kleurenfilm over in zwart-wit.

Daar is een financiële reden voor, maar de overgang kan ook worden verklaard vanuit het verhaal. Na een half jaar huwelijk heeft de sleur zijn intrede gedaan. "La vie en rose is voorbij", zoals Raynal zelf zegt. Loulou zegt op een ochtend een jonge minnaar te willen. Sid zoekt hem voor haar, want hij wil al haar behoeften bevredigen. Maar of ze nou zo blij is als hij 's avonds thuiskomt met zijn "prooi".. In de gehele film wordt gespeeld met de relatie tussen werkelijkheid en de afbeelding daarvan. Loulou's echtgenoot Sid bijvoorbeeld haast zich 's ochtends de deur uit, maar werkt gelukkig bij de TV zodat zijn afwezigheid in levende lijve wordt vergoed door zijn aanwezigheid in een ochtendprogramma op het scherm. Sids speurtocht naar een minnaar voor Loulou brengt hem o.a. bij een voorstelling van Buster Keatons "Sherlock Junior" (1924), waarin Keaton een filmoperateur is wiens droomgedaante zich afsplitst en zich bemoeit met de handeling van de vertoonde film. Jackie Raynal heeft zich zelfs in drieën gesplitst: ze is regisseur, acteur en personage én ze verbindt fantasie en werkelijkheid op een even grappige manier als Buster Keaton. A.T.

Tilburgs Hogeschoolblad

Regie: Marguerite Duras. Frankrijk 1981, 90 min., kleur. In SZ 11 op dinsdag 25 september te 13.30 uur én op woensdag 26 september te 20.00 uur. Filmvertoning in het kader van de kursus "Wie schrijft die blijft" t.b.v. kursisten en andere belangstellenden (toegang gratis). Agatha en haar broer zijn onafscheidelijk en gaan nooit uiteen. Twee stemmen vertellen deze opmerkelijke liefdesgeschiedenis. In de film verklaren deze twee stemmen de ontberingen en de grootsheid van deze liefde. Er is niets anders te zien dan deze verblindende geschiedenis. De beelden begeleiden de teksten en laten ruimte en tijd om opgeslokt te worden door het gesproken beeld. Het ontbreken van beelden wordt goedgemaakt door de dialoog: de oneindige ontplooiing van het imaginaire. Duras spreekt van de revolutionaire kracht van liefde, ook als zij, gefascineerd, deze hartstocht oproept die aan Agatha en haar broer door/in hun moeder gegeven werd. Lang voordat ze achttien waren. Toen ze van muziek, van zee en van fel licht leefden, zonder zich nog afgegrensd te hebben in formele subjecten. Voordat hun bestaan door preoccupaties overdekt werd. STUDIUM GENERALE

Milieu en economie Op dinsdag 25 en donderdag 27 September staat in de Studium Géneralecyclus Sneu Voor Het Milieu de relatie tussen milieu en economie centraal. In hoofdstuk 4 van de begeleidende documentatiemap staan een aantal recente artikelen over dit thema bij elkaar. De bundel is voor f 6,25 te koop bij Buro Studium Generale kamer B2. Dinsdag 25 september, 12.30 uur, zaal AZ 10 Video: 'Het CE-scenario, Een Groene Blauwdruk' Interfacultaire Vakgroep Milieukunde, Universiteit van Amsterdam, kleur, 30 minuten. De film legt uit wat het CE-scenario van het Centrum voor Energiebesparing inhoudt. Waar de traditionele scenario's (toekomstplaatjes met uitwerkingen van beleidsalternatieven) de nadruk leggen op het industrieel herstel, wil het CE-scenario meer prioriteit geven aan milieu en energie. Donderdag 27 september, 13.30 uur, zaal AZ 7 Milieu, Werkgelegenheid en Economie door Wim Hafkamp (Instituut voor Milieuvraagstukken, Vrije Universiteit Amsterdam) Zeer aktueel probleem is de al dan niet vermeende tegenstelling tussen milieu en werkgelegenheid. In de huidige diskussies zien we dat een dergelijke tegenstelling naar voren wordt gebracht waarbij dan gesuggereerd wordt dat de 'milieuaktivisten' maatschappelijk onverantwoord handelen, aangezien zij de uitbreiding van de \j(erkgelegenheid tegenhouden. Door vraagstukken te presenteren als een keuzeprobleem tussen behoud van onaangetast milieu en bevordering van werkgelegenheid, drukken overheid en bedrijfsleven de milieubeweging in het defensief. In tijden van recessie is het argument van werkgelegenheid van zodanig gewicht dat andere dan gangbare

Agenda

Prof. Dr. A. Kolnaar, Drs. H. v. Stiphout en Drs. C. Ypma (zie THB 3).

SEPTEMBER

ZATERDAG 22 SEPTEMBER Noorderligt, 21.30 uur: Concert 'Queen Ida and her Zydeco Band' (USA). Studentensporthal: Nationaal schermtoernooi.

DONDERDAG 27 SEPTEMBER Cinecitta, 20.00 uur: "Yol" van Güney. (tot en met 23 september). Cinecitta, 22.00 uur: "Oblomow" van Nikita Mikhalkov. (tot en met 26 september). VRIJDAG 21 SEPTEMBER Katholieke Hogeschool, 16.15 uur, aula: Openbare rede Prof. Dr. G.M.H. Veldkamp, hoogleraar in de leer der sociale zekerheid. Stadsschouwburg, 20.30 uur, studio: 'U bent rnijn moeder'. Filmbewerking van Horst Königstein van het solotoneelstuk van en door Joop Admiraal. Theaterproductie van het Werktheater. 't Heks, Lannerstraat 1, 20.30 uur: Workshop-presentatie Luis Gonzalez, georganiseerd door het Danshuis. Stadsschouwburg, 20.00 uur. Filmhuis: 'Hotel New York' van Jackie Raynal, met haarzelf in de hoofdrol. Boordevol autobiografisch werk. Tot en met 25 september. Stadsschouwburg, 22.00 uur. Filmhuis: 'Black Wax' uit 1982 van Robert Mugge. Een portret van Gil ScottHeron en zijn midnight band. Tot en met 22 september. Bureau Van Spaendonck, Reitseplein 1: Studiemidddag over de Troonrede/Miljoenennota 1985 o.l.v. Drs. H. Lockefeer. Inleidingen door ideeën gemakkelijk als idealistisch of onrealistisch afgedaan kunnen worden. De produktie dient weer opgevoerd te worden en dit gaat nu eenmaal ten koste van het milieu. In de milieubeweging bestrijdt men een dergelijk voorstelling van zaken. De presentatie van een tegenstelling tussen milieu en werkgelegenheid hangt nauw samen met de achterliggende economische visie. De milieubeweging verwijst naar het langetermijn-karakter van de kwaliteit van het milieu, en stelt dat milieu-investeringen juist uiterst produktief zijn, gezien het belang ervan op de langere termijn. Ook de OESO-conferentie juni '84 heeft deze conclusie onderschreven. LITERAIR CAFÉ

Bob den Uyl De Stichting J.H. Leopold i.s.m. boekhandel Gianotten opent het nieuwe seizoen '84-'85 van de Literaire Café cyclus op 26 sept. a.s. in café du Commerce Stadhuisplein Tilburg met als gast de schrijver Bob den Uyl. Deze in Rotterdam in 1930 geboren auteur is vooral bekend vanwege zijn diverse verhalenbundels. Hij debuteerde in 1966 met de bundel: "Vogels kijken" en daarna zijn vele boeken gevolgd zoals o.a. "Gods wegen zijn duister en zelden aangenaam", "Vreemde Verschijnselen", de verzamelbundel "Quatro Primi" en als laatste "Het landschap der levenden" (1984). De verteller Bob den Uyl weet zijn lezers te boeien met soms de meest vreemdsoortige gebeurtenissen of het nu gaat over een speurtocht naar de verblijfplaatsen van Willem Elsschot of zijn optreden als sportverslaggever of trompettist, een voedseltocht in de hongerwinter '44-'45 of een absurde toespraak van een generaal over de strijd die moet doorgaan. Met deze opsomming van verhaalgegevens is slechts een willekeurige greep gedaan uit de vele verhalen van Bob den Uyl.

ZONDAG 23 SEPTEMBER Studentensporthal: Inter-Universitaire wielrennen Tilburg. MAANDAG 24 SEPTEMBER Gereformeerde Opstandingskerk. Prof. Cobbenhagenlaan, 20.00 uur: Thema-avond 'De Joodse achtergronden van de Westerse Beschaving'. Inl. Prof. Drs. H. van Praag, o.a. oud-voorzitter van de Anne-Frank Stichting en voorzitter van de Raad van Religies. Org. Leerhuis Tilburg. Stadsschouwburg, 22.15 uur. Filmhuis: 'Joe's Bed-Stuy Barbershop: we cut heads', Cinecitta, 19.45 uur: "Süru" van Güney. DINSDAG 25 SEPTEMBER Katholieke Hogeschool, 13.30 uur, SZ-11; Film 'Agatha et les lectures lillimitées'. Regie: Marguerite Duras. Org. Coördinaties Vrouwenstudies in kader kursus 'Wie schrijft die blijft'. Toegang gratis. Katholieke Hogeschool, 12.30 uur, AZ-10: Video 'Het CE-scenario, Een Groene Blauwdruk'. Stud. Gen. cyclus Milieu. Stadsschouwburg, 9.00 uur: Forumdag over het gemeentelijk en provinciaal theaterbeleid in de provincie. I.s.m. Stichting Lijn in Breda en de Culturele Raad Noord-Brabant. WOENSDAG 26 SEPTEMBEfi Katholieke Hogeschool, 20.00 uur, SZ-11: film 'Agatha et les lectures illimitées' (zie 25 september). Stadsschouwburg, 20.00 uur. Filmhuis: 'Weggehen um Anzukommen'. Stud. Gen. cyclus Film en Experiment. DONDERDAG 27 SEPTEMBER Stadsschouwburg, 13.30 uur, AZ-7: Lezing door Wim Hafkamp over 'Milieu, Werkgelegenheid en Economie'. Stud. Gen. cyclus Milieu. Studentensporthal: Mini-triathlon. Vidar, 14.00-18.00 uur: Open roeidag met aansluitend nachtelijke roeitocht. Stadsschouwburg, 20.30 uur, studio: 'Die andere Band', muziektheater van en door 'tien prominenten' in de muziek. Muzikaal drama met lichte klassieke stukken, evergreens, ballades, smartlappen, chansons, rockand-roll, funk. Stadsschouwburg, 20.00 uur. Filmhuis: 'The whole shootin' match', debuutfilm van Eagle Pennell, waarin het najagen van de Amerikaanse droom vol humor wordt behandeld. Tot en met 3 oktober. Stadsschouwburg, 22.15 uur: 'Bless their little hearts', film van Billy Woodberry uit 1983. Uitstekend voorbeeld van de 'black cinemó' waarin de zwarte man centraal staat. VRIJDAG 28 SEPTEMBER Egelantier, 22.00 uur: Performance 'The Mask'. Stadsschouwburg, 20.15 uur: Toon Hermans. Stadsschouwburg, 20.30 uur, studio: Paul Clark met zijn nieuwe solo: show 'triple bill'.

21 september 1984

ACHTERKLAP

De Poolse variant Afgelopen week waren twee sportteams uit de Poolse universiteitsstad Krakow te gast bij Pendragon. De Tilburgse universiteit heeft al diverse jaren contacten met Polen. Dat is geen nieuws. Tijdens zo'n uitwisselingsweek zou je willen datje bij een eenvoudige schaakclub ervaring had opgedaan. Nu moet ik alle laden opentrekken om soms te mogen springen, een enkele keer te rocheren maar in de meeste gevallen ben ik al blij dat ik op het stopveld kan blijven staan. De uitputting nabij Gelukkig tafeltennis ik bij Hyperion. Zo'n Pools bezoek lijkt merendeels op een schimmige partij schaak. Allerlei strategieën botsen op elkaar. Officiële ontvangsten en bezoeken aan culturele elementen blijken soms een ander doel te dienen dan ik dacht. Zo ook die uitstap naar Antwerpen. Bij economiestudenten kun je natuurlijk verwachten dat de handelsgeest niet in de fles zit. Maar bij Poolse economiestudenten sta je werkelijk paf. Terwijl de dreigende wolken samenpakken boven het terrasje aan de Grote Markt, scheurt een Belg van Poolse af komst met grote vaart het plein op. Schuin tegenover het Antwerpse stadhuis komt de diesel tot stilstand. Victor kijkt stralend naar zijn teamgenoten. Hij heeft 't toch maar even gefikst. In een wereldvreemde stad een vrachtauto met chauffeur sjacheren zonder datje ook maar een woord buiten de grenzen spreekt. Mijn petje af. Zijn ogen twinkelden en in rap Pools vertelde hij aan de anderen dat er 'Big Business' stond te gebeuren. Zonder dralen stapten de echte economische specialisten onder onze Poolse vrienden de vrachtauto in. Ongelooflijk! In een tijdsbestek van nog geen drie uur presteerden zij 't de toch niet onaanzienlijke complexiteit van het kapitalistische warencircuit te doorgronden. Tussen neus en lippen door hadden ze 's ochtend nog voorzichtig geïnformeerd naar de semi-officiële koers van de Belgische frank. De afwezigheid van andere koersen bevreemdde tien in hoge mate. Een raar soort economie moeten ze gedacht hebben. Zo krijgen die Nederlandse studenten nooit enige praktijkervaring. Het aan de economische Hogeschool van Krakow gedoceerde vak Poolse lokale economie moet een bijzonder populair karakter hebben, want op een enkele uitzondering na zijn alle Polen erin gespecialiseerd. Victor beheerste de stof uitstekend. Ik kan wellicht nog een partijtje tafeltennis van hem winnen, maar op het terrein van de hogere economische ritselkunde verlies ik het spel kansloos. Ik kan beter op de tribune gaan zitten, en enkele 'wodka's wyborowa'achter over slaan, dat komt het inzicht in ieder geval ten goede. Voor de rest kijk ik liever toe. Na zdrowiel

Video/essen Het Presidium van de Hogeschoolraad vraagt zich af of het wel past in een studentvriendelijk beleid om de studenten via videolessen te laten volgen. Dat gebeurt bij de hoorcolleges staatsrecht die prof. A . K . Koekkoek aan de eerstejaars-rechtenstudenten geeft. De grootste collegezaal (CZ 101) is te klein om alle studenten die de les willen volgen te herbergen. Krijgt de Juridische Faculteit nu de kans om iets aan de problemen te doen of komen er grotere collegezalen? Volgens Frans Teunissen, voorzitter van de Hogeschoolraad, worden er voorlopig geen grotere collegezalen gebouwd, omdat de komst van _een bibliotheekgebouw hogere priori-

Tilburgs Hogeschoolblad

teit heeft. Personeelsuitbreiding die het mogelijk maakt om de colleges door twee docenten te laten verzorgen is volgens Teunissen niet nodig. De juristen veroorzaken zelf het probleem door hun vacatures niet tijdig op te vullen, ze maken hun geld niet op. Koekkoek vertelde een aantal weken geleden dat de vakgroep staatsrecht voor videocolleges heeft gekozen vanwege personeelsgebrek. Er zijn nog meer onderwijsactiviteiten en het onderzoekswerk moet ook doorgaan. Wat Koekkoek zegt rijmt niet met het antwoord van Frans Teunissen. Hoe zit het nou? Voor secretaris van de Juridische Faculteit, drs. R.H.A.M. Kraakman, IS het verhaal over de niet

overschot van 0,7. Als iedereen nu een arm of been inlevert, past alles weer precies. Andere vakgroepen zitten veel benauwder: daar moeten ze ook nog hun hoofd en romp inleveren. Het college van bestuur heeft besloten dat niemand ontslagen mag worden. Inkrimping vindt plaats via het natuurlijke verloop: we worden geacht op tijd dood te gaan. Wie sterft, kan rekenen op een traan en een zucht van verlichting. Ook onze subfaculteit zal niemand ontslaan. Maar wat gebeurt er dan met het teveel aan formatie? Dat wordt nu aan de vakgroepen onttrokken en in een grote pot gestopt. Uit onze vakgroep moet dus iemand zeventiende van zichzelf in de pot stoppen. Het is reeds bekend wie dat zal zijn (al weet hij het nog zelf niet). En dan? Als de pot goed- vol is, mag iedereen aan de raad voorstellen doen voor een nuttige besteding. Onze vakgroep kan bijvoorbeeld een prachtig onderzoeksvoorstel indienen. Als het door de raad wordt aangenomen, mogen we het onderzoek laten uitvoeren door het overbodige personeel. Misschien zijn die mensen helemaal niet geschikt voor dat werk. Dat is dan jammer, maar wie in depot zit, moet het werk doen dat hem opgedragen wordt. We ontslaan niemand; we pesten de mensen gewoon weg. Karel Soudijn

VALS FRONTJE

opgevulde vacatures te simpel. Aan het wegwerken van de vacatures wordt hard gewerkt. Bovendien is het probleem niet opgelost door alle vacatures op te vullen. Dan blijft er nog steeds een personeelstekort ontstaan door het steeds groeiend aantal studenten. Met de videocolleges loopt hier een experiment van slechts zes weken met één hoorcollege van twee uur. Het is slechts één van de middelen om de groeiende stroom studenten op te vangen.

In de pot

Sommige studenten zullen het voorlopig met een hoogleraar op de video moeten doen. Het hele gebeuren lijkt een beetje op een pokerspelletje met de belangen van de studenten als inzet. In elk geval wordt er wel een full house gescoord. W . kvdM

Stubus De Stubus waarvan wij verleden week melding maakten blijkt na één week nog niet zo's succes. Hubert Wessel, de Amsterdamse initiatiefnemer van het goedkope studentenvervoer per bus door geheel Nederland, heeft slechts 400 aanmeldingen binnen. Daarvan ongeveer vijftien uit Tilburg. Volgens Hubert is een lijn vanuit Tilburg op dit moment totaal niet rendabel, omdat de studenten naar ver uiteen liggende plaatsen moeten (Maastricht, Amsterdam, Zwolle). De studenten die zich bij Wessel hebben aangemeld krijgen deze week nadere informatie opgestuurd over het reilen en zeilen van Stubus. Als zij dit nu doorgeven aan medestudenten, wie weet komt Wessel dan wel aan zijn klandizie. En welke student wil in deze dure tijden niet voor een prikkie de was thuisbrengen? M\JB

Koe/te gewenst De gemoederen kunnen binnen de hogeschool soms behoorlijk verhit raken. Vooral als de zon hoog aan de hemel staat. Hogeschoolraadslid Lejeune klaagde tijdens de raadsvergadering van 21 juni dat de temperatuur in gebouw B de laatste tijd weer tot een 'onaanvaardbare hoogte' ge-

De bezuinigingsoperaties aan onze subfaculteit nemen rare vormen aan. Eerst was er een commissie die onze produktie heeft gewogen in termen van publikaties. Wie schrijft, die blijft. Degenen die onder een willekeurig getrokken streep zitten, blijven verstoken van verdere materiële steun. Kortom: de strategie van het uithongeren. Dit voorstel is door de subfaculteitsraad afgewezen: iedereen krijgt op tijd een pannetje soep. Ook de hongerlijders onder ons. Inmiddels is er iets anders bedacht. De raad heeft een toverformule ontworpen. Met die formule is vast te stellen op hoeveel formatieplaatsen elke vakgroep recht heeft. Uiteraard heeft elke vakgroep recht op minder plaatsen dan nu gevuld worden, want het is tenslotte een bezuinigingsoperatie. De vakgroep waarin ik werk, komt er heel goed van af. Onze staf bezet momenteel 6,2 formatieplaatsen; volgens de toverformule hebben wij recht op 5,5 plaatsen. We hebben dus een

schakelt hij de koelinstallatie pas aan als de temperatuur de 25 graden heeft bereikt. Wel weet hij zich een dag te herinneren dat het 25 graden was en hij de installatie uit liet omdat de weersverwachting voor de volgende dag een tendens naar beneden voorspelde. Omdat het een paar uur duurt voordat je iets verfrissends merkt en om energie te besparen besloot hij tot 'nog een dag afzien'. Pelleboer bleek het mis te hebben waarna de installatie alsnog werd aangezet. Voorman onderhoud van de installaties, J . v . d . Ven wist te melden dat de problemen met de koeling ontstaan doordat men spullen op de 'uitblaas' neerzet. Oog voor detail, jazeker. Qp

stegen was. Hier voegde hij aan toe dat hij alle lof heeft voor de Hogeschoolraad omdat deze 'oog heeft voor details'. Dr. Rijk, gekozen lid van het College van Bestuur, verklaarde dat de Hogeschoolraad 'zich soms wel erg veel op details richt', maar zegde toe na te gaan of er problemen zijn met de koelinstallatie. Sindsdien hebben we niets meer van gehoord; wellicht dat het weer een handje heeft geholpen. Omdat Rijk niet beschikbaar was voor commentaar vroegen we M. Poos, hoofd afdeling onderhoud, om zijn bevindingen. Hij verklaarde 'geen klachten, zeker niet van Lejeune' gehad te hebben. Om energie te besparen

Uit 20 jaargangen THB

Mr. Jan Daniels zet punt achter bestuursperiode vol teleurstellingen Toen de Hogeschoolraad m 1973 mr Jan Daniels m het Kollege van Bestuur koos, was dat duidelijk vanwege zi)n progressiviteit Hij had vooral op personeelsgebied steeds op de bamkaden gestaan en kon zichzelf met ten onrechte een lastige jongen voor de bestuurders noemen Door juist hem als pas-gekozen raadslid meteen naar het dagelijks bestuur van de KH door te schuiven, hoopte de raad meer greep te krijgen op het beleid van de instelling

Daniels was zich terdege bewust van wat er van hem verwacht werd en de vreemde eend m de bestuurlijke bijt kondigde meteen al aan ruimte voor vernieuwingen op te eisen en een halt toe te roepen aan de explosie van invloed aan de bestuurlijke top Zijn mede-bestuursleden zullen hem met gemengde gevoelens binnen hebben gehaald Jan Daniels heeft zijn tijd als bestuurder er nu op zitten twee volle jaren, waann het vertrouwen van

zijn' raad in hem en zijn kollege kelderde, zelfs omsloeg in een met mis te verstaan wantrouwen Een teleurstelling voor beide partijen, waarover Daniels maar al te graag zijn hart wil luchten „Ik kreeg al gauw mijn eerste teleurstelling te verwerken toen ik merkte, dat men van mi]n kamer wegbleef Ik zou te hoog m de boom zitten en bii voorbaat al .verdacht' zijn Al ras ontstonden er ook span nmgen met de raad

(Uit het THB van 21 januari 1977)

21 september 1984

1

T i l b u r g s H o g e s c h o o l b l a d - 28 s e p t e m b e r 1984 - j a a r g a n g 22 - n u m m e r 5

Onderzoeksprogramma's naar de minister De KHT zal bij de minister dertien voorwaardelijl< te financieren onderzoeksprogramma's indienen. De Hogeschooi wit deze programma's met ingang van 1985 besc/iermd zien en als ze daarin slaagt zal de instelling volgend jaar de haar toegewezen formatieruimte van 57.6 plaatsen voor wetenschappelijk personeel bijna geheel hebben opgevuld. Vanaf 1983 kan elke universiteit een deel van haar wetenschappelijk onderzoek voor alle aanvallen van buitenaf - zoals bezuinigingen, dalende studentenaantallen - veilig stellen. Het moet dan wel gaan om onderzoek van groot maatschappelijk of wetenschappelijk belang. Vorig jaar kon de Hogeschool zeven programma's laten beschermen en dit jaar worden er nog eens dertien programma's ter bescherming ingediend. Vier

O/of wil verhuizen De studentengezelligheidsvereniging St. Olof wil het monumentale complex aan. de Reitse Hoevenstraat verlaten voor een stek in het centrum van Tilburg. 'Als er een geschikte locatie gevonden wordt en het is financieel verantwoord, dan is het mijn verwachting dat de vereniging zal verhuizen', aldus Bèr Sweering, praeses van de senaat van Olof. Volgens hem wordt er al jaren gepraat maar pas sinds kort zo concreet. Zo concreet zelfs dat men al een oogje heeft laten vallen op een pand, namelijk Heuvelring 90-92, maar de plannen hiervoor ketsten af. Reden voor de verhuizing is dat de geluidsoverlast voor de bewoners van de flat tegenover de 'hoeve' de studentenvereniging beperkt in hun mogelijkheden. Ook de exploitatiekosten van de gebouwen en de omringende tuin stijgen Olof zo langzamerhand boven het hoofd. 'Niet dat we In een of twee jaar failliet

van deze programma's zijn voorstellen van de Faculteit Rechten: Brabantse rechtsgeschiedenis; Vermogensrecht Nieuw Burgerlijk Wetboek; Grondrechten als grondslagen van het recht en Vergelijkend staats- en administratierecht. De Sub-faculteit Letteren wil Taal- en minderheden. Empirische literatuursociologie en Alternatieve modellen en generatieve grammatica voorwaardelijk laten financieren. De Economische Faculteit vraagt bescherming voor het programma Internationalisatie en ontwikkelingsbeleid en dat in samenwerking met de subfaculteit Sociologie. De economen willen verder al dan niet in samenwerking met zusterfaculteiten bescherming voor vier onderzoekprogramma's. Tenslotte vraagt de Centrale Interfaculteit samen met de Subfaculteit Psychologie bescherming voor het programma Inhoud en structuur van kennistoeschrijvingen. Deze dertien programma's werden na een externe beoordelingsronde door de Nederlandse Organisatie voor Zuiver Wetenschappelijk Onderzoek (ZWO) en de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) geseleczijn', verzekerde de voorzitter vai. het bestuur van Olof, 'maar we moeten elk dubbeltje omdraaien'. De exploitatie van het complex kost de studentenvereniging tachtig procent van de totale inkomsten. Deze inkomsten bestaan uit contributies van de leden (volgens eigen opgave heeft Olof 450 leden die 130 gulden per jaar betalen en 194 introductieleden), subsidie van 10.OCX) gulden per jaar van de KHT, opbrengsten van feesten (Dies) en uit de bar van de sociëteit en opbrengsten van de verhuur van gebouwen. Olof kreeg het complex in 1968, voor de duur van vijftig jaar, in erfpacht van de gemeente voor één gulden per jaar. Wel moest zij de panden restaureren, wat zeven ton heeft gekost. Tevens moet Olof er voor zorgen dat het complex tot het jaar 2018 in gebruik is. Als zij wegtrekken moeten zij zelf er voor zorgen dat anderen het pand tot die tijd 'bewonen'. G.R.

Hei personeel

teerd uit een hogeschoolaanbod van zeventien onderzoeken. Drie ingediende programma's werden door de K N A W te licht bevonden, een al eerder ingediend onderzoek werd na aanvulling in het rijtje opgenomen en van de in totaal vijftien goedgekeurde programma's zullen er volgend jaar waarschijnlijk twee in aanmerking komen voor financiering in het kader van de zwaartepuntfinanciering Sociale Wetenschappen. De overige dertien zullen vóór 15 oktober bij de minister ter bescherming worden ingediend. Zij krijgen in principe een speciale bescherming voor een periode van vijf jaren maar die periode kan in het belang van het onderzoek worden verlengd. Dit deel van het nieuwe financieringsmodel (Plaatsen-Geld-Model) voor instellingen van W . O . heet ook B-deel. In het kader van dit B-deel krijgt de KHT van de minister 57.6 formatieplaatsen. De instelling moet volgend jaar tenminste 60% van dit B-deel invullen, maar volgens de formatieruimte die de faculteiten nu ai vragen voor de door hen ingediende voorstellen, zijn de KHT-programma's samen goed voor 56.07 formatieplaatsen, indien de voorstellen door Deetman worden gehonoreerd. Daarbij zitten nogal wat tijdelijke, vooral tweejarige contracten die straks weer ruimte maken voor andere formatieplaatsen.

3 - 8 - 9 ^^"^ ^^ Tilburgse hogeschool, wetenschappelijk en met wetenschappelijk, krijgt in deze krant een kijkje in de nabije toekomst. Bij de diensten verdwijnen minder banen dan verwacht, de faculteiten worden gespaard Pag 3. Voor het wetenschappelijk personeel ziet de toekomst er somderder uit. 104 Hoofdmedewerkers moeten vechten om de 48 baantjes van universitair hoofddocent. Een stoelendans op de middenpagina.

t§

E.V.

Psychologie en de totale kwaliteitszorg. Een nieuwe ontwikkeling in het bedrijfsleven.

Alternatief stelsel van studiefinanciering Studentendecaan Carel van Nahuys heeft een alternatief stelsel van studiefinanciering uitgewerkt. Het stelsel van Van Nahuys blijft binnen de randvoorwaarden van minister Deetman, maar komt tegemoet aan het bezwaar tegen Deetmans plannen waarin de meer draagkrachtigen relatief beter uit zijn. De Tilburgse decaan heeft twee hoofdbezwaren bij de plannen van de minister voor een nieuw stelsel van studiefinanciering: "Het stelsel van Deetman brengt 'n stroom van gift-gelden in de richting van meer draagkrachtige milieus op gang in vergelijking met het huidige stelsel van studiefinanciering. Een tweede bezwaar is zowel gericht tegen het huidige stelsel als het voorstel van Deetman. Een beperkte groep studerenden wordt met een studieschuld opgezadeld: de studenten uit de minder draagkrachtige milieus". "Ik heb me toen afgevraagd of je binnen de randvoorwaarden die Deetman stelt en uitgaande van een aantal principes die bij in z'n hoofdlijnennotitie heeft geformuleerd tot een andere invulling zou kunnen komen. Deetman zegt dat-ie het van belang vindt dat de student bijdraagt in z'n opleiding. Hij schrijft eigenlijk: 'de student c.q. zijn ouders'. Ik zou willen voorstellen: schrap nou ' c . q . zijn ouders' en zeg dat iedere studerende bijdraagt

aan de kosten van z'n opleiding. De vorm die w e daarvoor kiezen is de rentedragende lening". " D a t betekent dat ik, in tegenstelling tot wat Deetman doet, een soort bodemstudiefinanciering in de vorm van een gift, tot hetzelfde niveau als Deetman voorstel. Ik laat de bedragen intact. Daarnaast voorziet het stelsel van Deetman in aanvullende studiefinanciering voor studerenden uit gezinnen waarin het belastbaar inkomen tekort schiet. Ook dat laat ik intact. Ik stel dat bedrag alleen in de vorm van een gift ter beschikking, terwijl dat deel bij Deetman voor het grootste deel renteloos voorschot i s " . Het voorstel van Van Nahuys blijft binnen de financiële randvoorwaarde van drie miljard gulden die er voor studiefinanciering en kinderbijslag te vergeven is. Van Nahuys: "Er treedt alleen een verschuiving op van de groep waaraan je beurzen, zeg maar giften, ter beschilcking stelt. Bovendien bouwt in mijn voorstel iedere gebruiker van het systeem een schuld op. Niet dat ik op zich een voorstander van schuldenmaken ben, maar aangezien het op dit moment niet mogelijk is het hele stelsel schuldenvrij te maken denk ik dat het reèler is dat iedereen dan met dezelfde schuld uit het systeem k o m t " . "Er IS nog een aanvullend argument. In de hoofdlijnennotitie lanceert de minister het idee om de rente-opbrengst van de rentedragende leningen terug te laten

Geluidsoverlast voor de flats tegenover de Hoeve

vervolg op pag. 6

PERS

KOLOFON

MATSERTJES

Universiteitsbladen Studenten en medewerkers aan de 'Rijksuniversiteit Groningen (RUG) kunnen sinds kort voor 50% van de winkelwaarde micro-computers van bekende merken kopen. In de Groningse UNIVERSITEITSKRANT wordt met enkele merken geadverteerd. Het wordt op deze manier interessant je als student in te laten schrijven aan de RUG. "Voor een micro (meer dan home-computer) scheelt dat al snel zo'n vijfduizend gulden in de aanschaf". Het idee tot dit initiatiefis uitgegaan van enkele bedrijfskunde-studenten die de kwantum computer-korting afgekeken hebben van de Amerikanen, "...we zagen in een Amerikaans computerblad een advertentie staan, waaruit bleek dat studenten een Apple voor duizend dollar konden krijgen, als ze maar aan konden tonen dat ze studeerden. Toen zijn we ook maar eens gaan bellen". UK-redacteur Hans Kuné bespreekt "Inside Z-side", een door twee straathoekwerkers geschreven boekje over de 'supportersclub' van FC Groningen. Dit boek verklaart een en ander over de 'leef- en denkwereld' van de Z-side jongeren. Er bestaat een bepaalde mystiek op de wekelijkse wedstrijden. De jongeren geloven dat hun bezigheden op en rond de tribunes het verloop van de wedstrijd beïnvloed. Bij deze bezigheden, waar het erom gaat dat de supporters van de tegenpartij worden overtroefd, "worden net zo goed heldendaden en punten geteld en bijgehouden., als in de officiële KNVB-competitie..

Hoe groter de koppen in de maandagkranten, hoe meer minuten in het journaal, hoe meer de betreffende Side in de onderlinge pikorde gestegen is. En daarmee: hoe machtiger steun de betreffende Side de club geven kan". In die zucht naar publiciteit en roem moeten ook de nazistische liederen bezien worden, "..je " komt dan op de TV en dat is het enige dat telt". Binnen de supporters zelf bestaat er ook weer een hiërarchie. Diegene die het best de 'eer' van de Side, en dus van de voetbalclub, behartigen kan rekenen op 'vereeuwiging' van zijn naam op muren en daken, "..de Z-side is een manier om iemand te worden ". Waar Zsiders wel een hekel aan hebben is aan mensen die van jongs af aan in de watten zijn gelegd. Het Groningse Studenten Corps kan daarvan meepraten. ***** Het Nijmeegse KU-NIEUWS heeft sinds kort een tweewekelijkse informatiepagina over de ontwikkelingen op de academische arbeidsmarkt. In dit nummer onder andere de meest recente (per 28/6) werkeloosheidscijfers. Verder een bericht over enkele sociologen die in hout zijn gegaan. Een houtbedrijfje dus, en wel in Memo-stijl (Mens- en Milieuvriendelijk ondernemen). Deze stijl van ondernemen komt onder meer tot uiting in zaken als géén baas-knechtverhouding, het bedrijf moet klein blijven en er is een afgescheiden ruimte voor het zagen, zodat niet iedereen de hele dag "in die klerehercie" hoeft te staan. Ku-nieuws was nieuwsgierig naar de relevantie van de studie sociologie voor het meubelmakersvak. "Op zichzelf heb je er geen moer aan. Al is het wel zo dat ik me

boekhandel gianotten b.v. studentenboekhandel Prof. Verbemelaan 20. (Onder de 5e studentenflat). en nog geen 5 minuten lopen van de Hogeschool

tel.

013-682991

* de gespecialiseerde boekhandel in Tilburg; wij streven ernaar alle literatuur voor de Katholieke Hogeschool uit voorraad te leveren. * tussen de 5 en 6000 titels in voorraad, totaal z o ' n 40.000 boeken. * de grootste juridische afdeling uit het zuiden des lands, meer dan 1500 verschillende titels. * ook aantrekkelijke mogelijkheden voor kollektieve bestellingen, neem hiervoor kontakt o p met J o h n van de Wiel of Ben Teunis.

CENTRUMBOEKHANDEL Heuvelpoort 359 tel. 013-682991 * In deze winkel vindt u een zeer uitgebreid assortiment o p hoog niveau. U treft daar boeken aan die u elders tevergeefs zult zoeken. Met name de afdelingen Nederlandse taal en letterkunde, belletrie, kunst en informatica zijn terecht in heel Brabant bekend.

dankzij de cursus milieukunde tijdens mijn studie bewust geworden ben van het belang van milieuvriendelijk studeren". Een Ku-nieuwsmedewerkster bezocht een internationaal congres over massacommunicatie in Praag. Interessant uit haar verslag is het onderdeel over een informele bijeenkomst tussen Russische en Amerikaanse wetenschappers. "Mijn zogenaamde vooroordeel dat de bijl van Amerikanen vaak bot is, krijgt op de conferentie weer voeding. De superioriteit en arrogantie die velen van hen voortdurend uitstralen, is niet bepaald een gunstige conditie voor een gelijkwaardige dialoog". ***** Onder het

motto "geen feest met het beest" hebben vorige week honderden studenten de nieuwe letterenfaculteit aan de Amsterdamse Spuistraat bezet. Aanleiding tot de actie was het de volgende dag verwachte bezoek van Minister Deelman die het gebouw zou openen. De studenten zijn zeer ontevreden over Deetman's beleid in het algemeen en zijn plannen om het collegegeld te verhogen in het bijzonder. De nieuwe voorzitter van het College van Bestuur Van Kemenade gaf later op de dag toestemming het gebouw te ontruimen. Dat de politie ingreep bij een studentenactie was sinds 1969 niet meer voorgekomen (FOLIA CIVITATIS).

Wij zijn niet de grootste!! Wij hebben Wij hebben bediening Wij leveren Wij hebben

wel Uw studieboeken op voorraad wel een zeer grote service en een persoonlijke Nederlandse boeken binnen 3 werkdagen een uitstekende sortering schrijfwaren

Loopt U bij ons eens binnen en ervaar het zelf.

BOEK- EN KANTOORBOEKHANDEL KANTOORMACHINEHANDEL W e s t e r m a r k t 2 8 a - T e l . 013 - 671586 O o k u w randliteratuur en g e w o o n een gezellig boek

i^Him a t s e r t j e

SHIH

'Matsertjes' kunnen worden opgegeven bij de redaktie. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,—; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. REPETITOR: Student deeltijds zoekt repetitor of medestudiegenoten om samen te studeren voor de vakken privaatrecht I en II (nieuwe stijl). (Voor repetitor vergoeding nader overeen te komen). Jan Bervoets, Wilhelminapark 13 4818 SL Breda. Tel. 076-149514. TYPEWERK: Bel voor het uittypen van al uw typewerk 013-424107. TE KOOP: Lichtblauwe eend 2CV4, bouwjaar 1977, i.g.st., vraagprijs ƒ 1200,—, kmstand 49.000. Voor belangstellenden ma. t/m do. na 6 uur, tel. 013-673593, vraag naar Guido. WETSWINKEL: De Wetswinkel in Best zoekt nog een a twee nieuwe medewerkers voor haar spreekuur op zaterdagochtend. Belangstellenden kunnen kontakt opnemen met Anne v.d. Weegen, tel. 040-411921. GEZOCHT: Kamerstudent ned. recht zoekt medestudenten om samen te studeren m.n. burg. en handelsrecht. Tel. 073-563211, vragen naar Mare Samuels. FRANSE WIJN: Heb u Rur gezien? Wilt u meer over wijn weten? U kunt de wijncultuur op een zeer prettige manier leren kennen. Word lid van de confrerie des amateurs du bon vin voor wijninfo en proeverijen. Voor nadere inUchtingen tel.: 013-631204. PIANOLES: Pianopedagoge (opgeleid o.a. door Jan Wijn en Jaap Spaanderman) heeft plaats voor enkele leerlingen. Lesgeld bedraagt ƒ 30,— per uur. Tel. 013-360180. Hebt u RUR gezien? Wilt u meer over wijn weten? U kunt de wijncultuur op een zeer prettige manier leren kennen. Word lid van de confrerie des amateurs du bon vin voor wijninfo en proeverijen. Voor nadere inlichtingen tel.: 013-631204.

tilburgs hogeschoolblad weekblad voor de katholieke hogeschool tilburg redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela lodder (assistente) medewerkers v\/outer van gils, henk zomer, wilma okkerse, edwin van den oetelaar, ben beljaars, marijne van der jagt, bert haagsman, hanneke bruggraaff samenstelling redaktieraad mr p van seters (voorzitter), dr | koning, dr h van erp, m ackermans (adviseur), a de laaf, drs th schouw, dr m van hoorn, mevr j a m j jansen, h van kleef, drs c p j m broekhof offKlöle mededelingen buro pers en voorlichting prof

cartoonist ad van haandel, henk van de berg advertenties angela lodder kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor thb) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer 207 en 208 (gebouw b) foto nen siers landeG^ samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings hogeschoolblad, utrecht universiteitsblad, delta (delft), th berichten (eindhoven), tht nieuws (twente), observant (maastncht), uk (groningen) en ku-nieuws (nijmegen) druk drukkerij em de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor met hogeschoolleden /^ 15, - per jaargang

PERSONEEL

Minder banen weg bij de diensten Nauwelijks een jaar geleden zag het er veel somberder uit. Het overleg tussen de minister en de hogeschool eindigde met de vaststelling dat de algemene diensten een bedrag van f 300.000,— moesten besparen. Later kwam de nota Formatie-ontwikkeling 1984-1988 door het gebruik van de ministeriële toerekeningsmodellen uit op een daling van de formatie van het niet-wetenschappelijk personeel met 20 plaatsen, op een totaal van ongeveer 340 plaatsen. Het niet volgen van het n.w.p.-model zou ten koste gaan van het budget voor het wetenschappelijk personeel. De hogeschool krijgt van het ministerie een lump-sum toegewezen maar kan zelf beslissen in welke verhouding ze het geld intern verdeelt. En omdat het CvB de n.w.p.-formatie bij de faculteiten zoveel mogelijk wilde sparen zou het personeel van de algemene diensten van de hogeschool die 20 plaatsen moeten inleveren. Uitgaande van een gemiddelde personeelslast van / 60.000,— zou dit een besparing betekenen van ongeveer f 1,2 min. Maar later in het Algemeen Financieel Schema kwam - als gevolg van het bilateraal overleg - het n.w.p. budget voor de KHT f 400.000 hoger uit dan verwacht zodat de diensten de volgende jaren niet f 2 min. maar slechts 8 ton zouden moeten besparen. De Hogeschoolraad drong er op aan intern het ministeriële model over te nemen en ook de daaruit voortvloeiende korting. De raad formuleerde in een motie een aantal uitgangspunten voor bezuinigingen: bezuinigingen moeten de doelmatigheid verhogen en de efficiency verbeteren; gedwongen ontslagen moeten worden voorkomen en de bezuinigingen mogen niet uitmonden in taakverzwaring. Daarnaast gaf de raad een duidelijke taakopdracht: 1. De omvang van de n.w.p.-formatie in relatie tot de w.p.formatie; 2. De verdeling van het n.w.p.budget over diensten en faculteiten; 3. Een beschrijving en kwalificering van de taken van het n.w.p. Een werkgroep van het College van Bestuur vatte de motie van de Hogeschoolraad op als een taakopdracht. De werkgroep onder het voorzitterschap van secretaris drs H.J.iVl. Hopman en de diensthoofden van drie belangrijke diensten: drs. P.A.M. Snellens (DEA), drs. R.M. Geerts (DPZ) en drs. R.H.A.M. Kraakman (DIZ) onderzocht de mogelijkheden tot besparen en koos voor de werkwijze van het ministeriele model met een duidelijke verhouding tussen de omvang van de n.w.p.-formatie in relatie tot de w.p.-formatie. Bij de verdeling van het n.w.p.-budget over diensten en faculteiten drong de raad aan op een 'integrale' benadering van het nietwetenschappelijk personeel. Dit in tegenstelling met het CvB dat - gegeven de groeiende studenteninstroom - er voor koos om de faculteiten bij de bezuinigingen te ontzien en het geld bij de diensten te gaan halen. De raad vond dit nogal een cijfermatige benadering en pleitte voor een inhoudelijke benadering waarin - integraal - de verschillende invloeden zowel op diensten als op faculteiten worden bekeken dus als één geheel. De werkgroep koos eveneens voor het ministeriële model als uitgangspunt. Want, zegt de werkgroep, dit ministeriële model is niet volstrekt willekeurig. "Dit model is tot stand gekomen na uitgebreide

Tilburgs Hogeschoolblad

n de dt KHT er nog vanuit dat bij Vorig jaar ging liet bestuur van onet (n.w.p.) een twintigtal baliet niet-wetenschappelijl< personeel nen zouden verloren gaan vóór'ir IS 1988. Dat was de uitkomst van het n.w.p.-model dat minister Det Deetman in het kader van de Taakverdelingsoperatie aan de instellingen opdrong. Een jaar lainsi ter is het middelenperspectief in verbeterd dat de z in zoverre n.w.p.-formatie slechts zou moeten dalen met 3 plaatsen. Het oete College van Bestuur overweegt echter een uitbreiding n ecen dat gaatkleine van het n.w.p. bij de faculteiten ten koste van de en e n.w.p.-formatie bij de diensten,1, dl die zo toch nog 6,5 banen verliezen. Dit zal men opvangen middels het natuurlijke verloop midi van het personeel. Om straks ook een personeelsuitbreiding bij de diensten mogeuitb lijk te maken wil het College de ie"i"procedure ontheffing benoemingstop" van stal halen. Een en ander staat te lezen in een concept-nota Formatieontwikkeling 1985-1989 die volgende Igen maand, aangevuld met reacties uit faculteiten en diensten, sten door de hogeschoolraad zal worden vastgesteld.

iki< Formatie-ontwikkeling

de hogeschool.

i

onderzoeken en onderhandelingen, op basis van een gedegen enquête onder de instellingen van wetenschappelijk onderwijs! Het ministeriële model voor de n.w.p.formatie is gekoppeld aan een aantal variabelen zoals het aantal w . p . , het aantal studenten en het aantal vierkante meters. Het model bestaat uit een vaste voet, een deel voor directe ondersteuning van onderwijs en onderzoek (de primaire taken) en een deel voor de overige (secundaire) taken. De werkgroep wilde dit model binnen de KHT toepassen maar dat mislukte "..en dat was eigenlijk van te voren te verwachten. De opbouw van het model sluit namelijk met aan bij de organisatievorm die binnen de KHT is gekozen. Zo komt het compartiment met de primaire taken, de directe onderwijsen onderzoeksondersteuning niet overeen met de n. w.p. -formatie bij de faculteiten. Er is namelijk ook onderwijs- en onderzoeksondersteuning binnen de diensten (Dienst Rekencentrum, Onderwijs Research Centrum, Bureau Buitenland en Dienst Bibliotheek). Ook de verdeling van de vaste voet over de facultei-

tot 1989

even ten en diensten ligt beslist niet eenduidig vast. Het is overigens best mogelijk het model te laten passen op de hogeschoolorganisatie, maar daarbij moet men zeer arbitrair te werk gaan, waardoor een gekunsteld model ontstaat. Aan doorberekeningen met een dergelijk model kan nauwelijks enige normatieve waarde worden gehecht. Nog afgezien van dit bezwaar is het praktisch onmogelijk met het model in de KHT-situatie te rekenen. In het model stijgt de KHT-toewijzing als gevolg van de stijging van de studentenen w.p.-aantallen", aldus de conceptnota Formatie-ontwikkeling.

GEOORMERKT De werkgroep kwam tot de vaststelling dat er aanzienlijk minder moest worden bezuinigd dan aanvankelijk gedacht en dat de problemen geen aanleiding gaven tot een dure fundamentele doorlichting van de n.w.p.-taken en de daaraan gekoppelde formatie. De werkgroep pleitte voor een marginale toetsing van de omvang en de verdeling van de n.w.p.-formatie.

Voor de faculteiten kun je gemakkelijk een model opstellen, omdat de faculteiten in zekere zin eenvormig zijn. Voor de diensten kan dat niet want de diensten zijn onderling onvergelijkbaar. De werkgroep is het dan gaan zoeken in een procedure die gebruikt kan worden bij personeelsuitbreiding en -inkrimping. Volgens planningsmedewerker drs. R. Askamp wordt er duidelijk afstand genomen van een benadering waarin nu al wordt vastgelegd welke plaatsen er in 1984, 1985 etc. zullen verdwijnen, omdat dat te veel onrust veroorzaakt bij een telkens wisselend middelenperspectief. Omdat het ministeriële model niet toepasbaar is heeft de werkgroep voor de faculteiten een aangepast n.w.p.-model opgesteld. Daarin wordt het aantal n.w.p.-plaatsen berekend door het optellen van een vaste voet (4 plaatsen, 2 bij de Cl F) bij een variabel deel per w . p . plaats plus een 'geoormerkte toewijzing'. Daarmee stijgt het aantal n.w.p.-plaatsen in de faculteiten met zes. De totale n.w.p.-formatie bij de faculteiten komt dan in 1988 op 87,9. Door een aantal meevallers zoals de stijging van het n.w.p.-budget in het AFS en een lager geraamde gemiddelde personeelslast (de KHT houdt de gemiddelde personeelslast tot 1988 gelijk aan die in 1984) is er f 1,0 miljoen meer beschikbaar voor het niet-wetenschappelijk personeel dan aanvankelijk verwacht. Dit betekent dat er niet 20 maar slechts 3 plaatsen zullen moeten verdwijnen. Bij deze berekening is echter uitgegaan van een vacaturepercentage van 4 en dat ligt aan de hoge kant. De werkgroep rapporteert dan ook: "Het vacature-percentage zal voortdurend kritisch moeten worden gevolgd". Deze daling met 3 plaatsen plus de stijging van de facultaire n.w.p.-formatie met 6 plaatsen geeft in totaal een verlies van 9 banen voor de diensten, maar door de verschillende gemiddelde personeelslast bij de faculteiten en diensten veroorzaken deze banen per saldo een verlies van 6,5 plaatsen bij de diensten. Dit aantal kan nog veranderen onder meer door een stijging van studentenaantallen voor de nieuwe studierichtingen, door integratie van de subfaculteiten psychologie en sociologie waardoor de vaste voet en de geoormerkte toewijzing zou kunnen dalen. Onzekere factor is ook het vacature-percentage dat door een interne afspraak is vastgelegd op 4 % . . Dit percentage ligt op dit ogenblik heel wat lager: 1,5% voor het totale n.w.p. en 2,5% voor de diensten en dat zou betekenen dat er meer formatie-plaatsen moeten verdwijnen. Maar de werkgroep blijft vasthouden aan de 4 % en zal de formatie hieraan aanpassen. Als het percentage onder de 4 % mocht dalen zal het door bevriezing weer op niveau worden gebracht. Drs. R. Askamp: "Dat vacature-percentage wordt een bewust beleidselement, en wordt niet meer overgelaten aan het toeval". De werkgroep besluit dan ook: "Het vacature-percentage zal voortdurend kritisch moeten worden gevolgd". Het is nu wachten op de commentaren uit de faculteiten en diensten. Het CvB zal die reacties volgende week behandelen en indien nodig komen tot een bijstelling van deze concept-nota Formatieontwikkeling 1985-1989. Eddie Vaes

28_september 1984

Kennisoverdracht in wet vastleggen

Dakbier op tafel Het hoogste punt van de nieuwbouw achter het restaurant is bereil<t. Vorige weel< vrijdag l<on dr. IVI. Rijl<, lid van het College van Bestuur, de vlag hijsen en kwam het dakbier op tafel. Nog een kleine twee maanden en het gebouw, dat inclusief de inrichting drie ton kost, is klaar. Als alles goed gaat tenminste en de vorst niet te snel zijn intrede doet. De nieuwe ruimte krijgt verschillende functies. Ten eerste wordt een deel van het gebouw in beslag genomen door een extra overblijfruimte voor studenten. Hier kunnen zij een kaartje gaan leggen en in de toekomst misschien tafeltennissen of biljarten. Vervolgens zullen boekhandel het KRIS en het dictatenmagazijn er een nieuw onderkomen gaan vinden. En er komt ruimte voor vergaderingen, tentoonstellingen, film en toneel. De vraag is alleen: hoe dit alles te verwezenlijken op een vrij klein oppervlak? Knalt het dictatenmagazijn binnenkort opnieuw uit z'n voegen en staat de lange rij studenten straks t o t aan de vijver? En waar moeten de studenten heen als er weer eens een vergadering of tentoonstelling gehouden wordt? Misschien 'n idee om over twee jaar nog een stukje bos weg te kappen en dan een uitbreiding aan de uitbreiding van nu vast te plakken. Regeren is vooruitzien^

Typecursus voor studenten Voor studenten van de KHT is door Instituut Schoevers de gelegenheid geboden een typecursus te volgen. Het schijnt dat studenten vooral ten tijde van het typen van een scriptie of werkstuk last ondervinden van het zogenaamde tweevingersysteem, waardoor veel tijd verloren gaat. Vandaar nu deze cursus, die in eerste instantie is opgezet door de Dienst Studentenzaken en Welzijn (DSW). De cursus, die honderd gulden gaat kosten, duurt vier maanden. Gedurende die maanden Is er eenmaal per week een

twee uur durende les. Om er voor te zorgen dat de studenten geen colleges zullen missen, kunnen zij zowel 's morgens, 's middags als 's avonds lessen volgen. Tijdens de lessen leren de cursisten typen volgens het tienvinger-systeem. Verder wordt er aandacht besteed aan het blindtypen en het bereiken van een hoge snelheid. Een diploma zit er niet aan vast. Dat is alleen voor de fanatiekelingen weggelegd die na de basiscursus door willen gaan. Wel wordt een verklaring afgegeven met daarin de mededeling dat de lessen zijn gevolgd en dat een bepaalde snelheid Is bereikt. Het is nog niet precies bekend wanneer de lessen van start gaan, maar waarschijnlijk binnen nu en een paar weken.

De overdracht van kennis naar buiten toe moet een wettelijke vastgelegde taak van universiteiten en hogescholen worden. Het gaat hierbij om de overdracht van bepaalde resultaten In het wetenschappelijk onderzoek aan bedrijven en andere organisatie in de samenleving die van deze kennis kunnen profiteren. Deze nieuwe taak moet dus bovenop de normale kennisoverdracht van docent naar student komen. Dit zei minister Deetman van O & W afgelopen dinsdag tijdens een openingstoespraak van een Duits-Nederlands symposium over technologie-transfer. Op dit symposium, dat in Aken plaatsvond, stond de overdracht van wetenschappelijke kennis vanuit universiteiten en hogescholen centraal. Deetman wil de taak opnemen In het ontwerp van de nieuwe wet op het wetenschappelijk onderwijs. In zijn toespraak Het hij naar voren komen waarom de overheid belang is gaan hechten aan het proces van kennisoverdracht. Een van de redenen is de noodzaak nieuwe kennisintensieve producten te maken, aldus de minister.

"Studiefinanciering nadeel van lagere inkomens"

in

De financiële onafhankelijkheid van studenten wordt in de toekomst niet groter maar juist kleiner. Dit schrijft de Landelijke studentenvakbond aan de Tweede Kamer in haar reactie op de notaDeetman over studiefinanciering. De Kamer had onlangs om die reacties op de nota gevraagd. De LSVB rekent voor dat als de plannen doorgaan per saldo meer mensen in aanmerking komen voor studiefinanciering, zonder dat het totale budget wordt verhoogd. De voordelen van het stelsel zoals Deetman ze voorspiegelt berusten dan ook op rekentrucs; het voordeel voor de ouders

ontstaat uit de verlaging van de budgetten, die voor studenten toereikend worden geacht. Van die budgetten moeten nog eens de reiskosten en de vergoeding voor ziektekosten worden afgetrokken om het stelsel vergelijkbaar te maken met het huidige, dat overigens de laatste jaren ook al fors is uitgehold, aldus de LSVB. Meer kosten voor ouders met lagere Inkomens en geringere bestedingsmogelijkheden voor studenten zijn het gevolg van de plannen, en daarmee ook een slechtere toegankelijkheid van het onderwijs, vooral voor studenten uit de lagere inkomensgroepen. Ook aan de eis van een grotere onafhankelijkheid van de student wordt volgens de LSVB niet voldaan; de afhankelijkheid van de ouders, van eventuele partners (door onderhoudsplicht en terugbetallngsplicht) en van de overheid (wegens de terugbetaling van rentedragende leningen) wordt alleen maar versterkt. Deetman belooft in de toekomst een grotere financiële onafhankelijkheid, die betaald moet worden uit de opbrengsten (vanaf 1990) van de nieuwe studieleningen. Studerenden uit de lagere inkomensgroepen "mogen door de oplopende rentelast zich dus blauw betalen zodat studerenden uit hogere inkomensgroepen In de toekomst ook mogen gaan Ienen of zelfs meer als gift gaan krijgen", zo concludeert de LSVB, die maar liever de voorkeur geeft aan het huidige stelsel, tenzij Deetman alsnog een beurs op het niveau van de R W W voor 23-jarigen, en een grote onafhankelijkheid voor de student garandeert.

u

Ook het Christelijk Nationaal Vakverbond (CNV) heeft teleurgesteld op de plannen gereageerd. Het CNV wil evenmin dat de student van nu betaalt voor de student van later en keert zich eveneens tegen verhoging van de ouderlijke bijdrage voor ouders met een inkomen vanaf 21.000 gulden. De vaste kamercommissie voor onderwijs en wetenschappen zal binnenkort een hoorzitting organiseren over het nieuwe studiefinancieringsstelsel. Daarvoor worden in ieder geval de studentenorganisaties LSVB en ISO, de Landelijke organisatie van studentendekanen uitgenodigd. BB/UP

MvB

Lezen en schrijven

Het is nu precies vijftien jaar geleden dal ik, eerstejaars student in Groningen, op een gammeJe fiets op weg was naar de afdeiingsbibJiotheek economie. Ik had in drie weken dertien gewiciitige definities van twaalf vakgebieden aangehoord, en, denkende dat het zo ingewikkeld toch allemaal we\ niet wezen zou, had ik besloten maar eens te gaan kijken hoe hei zat. De afdelingsbibliotheek. Het zou, dacht ik trappend, wel een soort kabinet zijn, drie meter hoog en vier bij vier, notenhout, en met zo'n trapje. Een doctoraalstudie zou ongeveer één plank van één wand zijn, rekende ik uit door de gezamenlijke breedte van mijn aangeschafte boeken met vijf te vermenigvuldigen, en als professor zou je dan wel zo'n hele wand gelezen moeten hebben, dat leek me redelijk. En dat je dan meer dan vier professoren had kwam natuurlijk omdat ze anders niemand hadden om mee te praten. Fiets in de gleuf, stoep op, gang in, deur door en daar stond ik. Drie ellenlange gangen met aan weerszijden boeken, en in de verte de achterwand ook nog vol. Ik weet het nog precies, ik dacht: "dit haal ik nooit", en het zweet brak mij uit. Sindsdien heb ik gelezen wat ik kon, roofbouw gepleegd op mijn sportcarrière, een gestoorde ontwikkeling van mijn sociale vaardigheden op de koop toe genomen zodat ik kansloos ben voor decaan, mijn vale gelaat voorwerp van kampeerdersspot, en wat is het resultaat? Scheur ik uit mijn boeken alle door mij deugdelijk beduimelde blaadjes en leg ik ze op elkaar, dan kom ik krap aan de meter.'

Tilburgs Hogeschoolblad

En er zijn nog honderdvijftig mensen over de hele aardhol die echt kunnen controleren of het waar is wat ik zeg. Heeft de rest net weer twintigduizend andere blaadjes beduimeld? Sinds mijn fietstocht zijn er evenveel boeken en tijdschriften op de markt gebracht als er toen waren. Naast elke rug die ik toen zag een nieuwe. Wie heeft daar al die jaren zo overmatig van zichzelf genoten? Ga maar naar de bibliotheek, de planken staan er krom van koekebakkers, die hun leestijd verkwanselen voor de Hagenezen der beschaving.' Dit is de gulden schrijfregel, of één promille norm, die de belastingbetaler, als hij de strijd tegen de verkwisting niet reeds lang had opgegeven, ons zou opleggen: met één balpenvulhng één blaadje voor de bibliotheek en dan meteen leegschrijven op uittreksels, alléén bestemd voor jezelf. Dus, om ook even begrijpelijk te zijn voor de zware verslaafden: verdoe geen tijd achter je wordprocessor, hef is nooit te laat te beginnen met de ontwikkeling van je eigen biosoftware! Ook mijn vlees is zwak, maar om te bewijzen dat het toch menens is stop ik hier al dit stukje, hoewel ik net dat heerlijke gevoel krijg, blosjes op de wangen, dat ik op dreef raak.

28 september 1984

THEMADAG

##

Elke werknemer apart verdient sociale erkenning

Total Quality Control ITQC) wil de werknemers van alle geledingen in een productiebedrijf betrekken bij de kwaliteit van het product. Voorheen was deze taak vergeven aan een gespecialiseerde controle-afdeling. Later bennoeiden meerdere afdelingen zich met de kwaliteit van het productieproces. Maar TQC vereist participatie van alle werknemers van leverancier tot en met de klant. TQR impliceert ondermeer dat werknemers optimaal betrokken en gemotiveerd moeten zijn. Dhr. van der Schaaf, standin voor de aangekondigde Dr. A.M. Koopman-lwema, wetenschappelijk hoofdmedewerkster vakgroep psychologie van arbeid en organisatie KU Nijmegen over de invloed van beloningssystemen op de motivatie van de werknemer: "De werknemer moet de beloning als billijk waarnemen. Is dat niet het geval dan zal dit zijn prestatie in negatieve zin beïnvloeden". Van der Schaaf alias Koopman-lwema pleit voor een meer directe koppeling tussen prestatie en beloning: In Nederland worden functies gewaardeerd, geen prestaties. Het verschil tussen de Japanse en Westerse mentaliteit loopt als een rode draad door het thema kwaliteitszorg heen. Van der Schaaf: "In Nederland is de beloning uitgangspunt bij het aangaan van werk. De Japanners verlenen aspecten als "company performance" (succes van de totale organisatie) en "self-improvement" (zelfontwikkeling) prioriteit. Geldelijke beloning komt pas op de vijfde plaats!" Een ander theoreticus, de Tilburgse sociaal psycholoog prof. Rijsman, benadrukt de relatie zelfactualisatie en het leveren van een kwaliteitsproduct. Werknemers hebben door het leveren van arbeid de mogelijkheid zichzelf positief te onderscheiden van anderen. Via de arbeid streven ze naar sociale erkenning. Beide aspecten zijn cruciaal voor het leveren van een kwaliteitsprodukt. Rijsman: "In elk sociaal interactieproces spelen dezelfde processen. TQC vereist een organisatieklimaat waarin elke individuele werknemer om zijn specifieke bijdrage sociale erkenning geniet". Rijsman gelooft niet dat de Japanse maatschappij menselijker is dan de Westerse: "Als het daar wat minder gaat leveren pensioengerechtigden ook in. Bij de verklaringen van het Japanse economische succes zijn volgens mij simpele economische variabelen onderschat". "Van monoloog naar dialoog" is het motto van drs. M.J. van der Horst, organisatieadviseur CONIM (Concerted Improvement Produktiedivisie EIcoma, Philips International) als hij over kwaliteitszorg praat. Hij stelt het productieproces voor als een keten van mensen die telkens, als klant, van hun voorganger afhankelijk zijn. "Quality is customer service, leder staat er om de klant te plezieren. Dit vraagt om inzicht van de betrokkenen in i Ikaars situatie, verstandigung". De aanpak van Van der Horst vereist een verregaande culturele veran-" dering: "De conflictsfeer die in de productiebedrijven heerst moet veranderen in een overlegsfeer". Elke werknemer moet aangaande het productieproces vrij zijn mening kunnen geven en beargumenteren zonder dat dit door anderen als kritiek op de eigen persoon wordt opgevat. In TQC ontstaat een andere leidersrol: de Tilburgs H o g e s c h o o l b l a d

Totale Kwaliteitszorg is een veelgehoorde kreet in de hedendaagse productiebedrijven. Aktiviteiten in het kader van dit thema richten zich op "excellence in all aspects of the business". Leidinggevend personeel heeft een grote behoefte aan theoretische ondersteuning voor de praktische realisatie van de kwaliteitszorg ontwikkeld. "Wat kan de psychologie daaraan bijdragen?" was de vraagstelling achter de opzet van een themadag georganiseerd door de Tilburgse vereniging van Arbeids- en Organisatiepsychologen en het Nederlands Instituut van Psychologen Sektie Arbeids- en Organisatiepsychologie op 20 september 1984. Verslag van een dag met een gevarieerd sprekersgezelschap, controversiële standpunten, video en een wat lauwe forumdiscussie.

leider baseert voortaan de eindbeslissing op basis van de bijdragen van alle werknemers. Deze cultuurverandering impliceert het afleren van oude gewoonten en het aanleren van nieuwe gewoonten. Van der Horst: "Tijdens de cultuurverandering ontstaat voor alle betrokkenen een gevoel van onzekerheid. De bedrijfspsycholoog kan de betrokkenen helpen door een stuk helderheid te verschaffen, en door ze te begeleiden bij het veranderingsproces. Ook het volgende voorbeeld past in het streven naar open communicatie. Van der Horst vindt dat fouten die werknemers maken niet van invloed mogen zijn op hun prestatiebeoordeling en beloning: "Ik herinner me een werknemer die verkeerd spul in een glasoven had gedaan waardoor het glas paars kleurde. Hij durfde dit uit angst voor repercussies niet op te biechten.

VIDEO Toen de dreiging voor eventuele maatregelen weggenomen werd was het probleem snel opgelost". Van der Horst toont zich een fervent aanhanger van de Amerikaanse kwaliteitsgoeroe dr. J.M. Juran die in de jaren 50 de Japanse ondernemers met zijn ideeën over kwaliteit bewerkte en zich met typische Amerikaanse bescheidenheid een behoorlijk aandeel in de huidige Japanse economische succes toemeet.

.^S'^

Total Quality Control wil alle werknemers betrekken bij het overleg over de kwaliteit van een produkt. De video "Juran on quality improvement" toonde de 109 deelnemers aan de themadag Jurans methode van kwaliteitsonderwijs: eenvoudig en duidelijk met veel grafiekjes en samenvattingen. Dr. L. Vansina (directeur van het International Institute for Organisation and Social Development (lOD) te Leuven) hekelt de ingewikkelde structuur van de hedendaagse productiebedrijven: " d e bureaucratische organisatie van de huidige productiebedrijven maakte het zeer moeilijk om het systeem als geheel te zien. Vervanging van het bureaucratisch paradigma leidt tot verandering van de taak van management en stafleden". Volgens het oude paradigma controleert de manager het werk van zijn ondergeschikten. In de TQC is dat op dit terrein anders: " D e lagere niveaus verschaffen de managers feedback over hoe goed of slecht zij het werk organiseren". Moraal voor de managers: " W o r k on the system, not in the system ( M . Tribus)". Kwaliteitszorg vraagt om een geïntegreerde kijk op organisaties waarbij het managementteam de aard van het werk, de mensen, organisatiestructuren, technologie en managementsystemen als elkaar beïnvloedende componenten ziet en

##

als geheel bekijkt in het licht van de organisatiedoelstellingen. Het specialistisch denken is een dooddoener voor de kwaliteitsbenadering. Vansina: " D e universiteiten zijn zo georganiseerd dat mensen in een bepaalde discipline opgeleid worden en daarom op een bepaalde manier tegen de organisatie aankijken. TQC vereist een multidisciplinaire benadering". De eerste vier geleerden waren het tot dusver aardig eens. Hetgeen weinig hoop gaf op een levendige forumdiscussie. Gelukkig dat de Rotterdamse hoogleraar bedrijfspsychologie dr A.R.T. Williams er alsnog de beuk in gooide. In ijltempo volgden zijn slecht geschreven velletjes op de overheadprojektor elkaar op en onderwijl vertelde hij het publiek dat kwaliteitszorg niets is voor het Westen, wel voor Japan, en dat psychologen weinig kunnen doen aan kwaliteitsverbetering. Williams: "Japanse bedrijven werken aan improvement (verbetering) op de lange termijn. De nadruk ligt op het collectivisme en de gecontroleerde stapsgewijze verandering. Westerse bedrijven richten zich op de innovatie: korte termijnplanning, snel een nieuw product op de markt brengen en individualisme". Japan volgen heeft volgens Williams geen zin: "dit leidt alleen maar tot conflicten, moeilijkheden en frustraties". Hij ziet zijn gedachten ondersteund door de Japanner Matsashita: " W i j gaan winnen, jullie verliezen, en daar is niets aan te d o e n " . Het enige wat het Westen kan doen is de eigen kwaliteiten uitbuiten. "If you can't beat them, go your own w a y " , aldus Williams. Tijdens de forumdiscussie moest prof. Rijsman de subfaculteitsvergadering van de SPW leiden waarmee opnieuw aangetoond is dat de bestuurstaak van de Nederlandse wetenschapper soms moeilijk strookt met de wetenschapsbeoefening. Desondanks voldoende discussiestof - zo leek het. De verwachte ideeënconfrontatie tussen Vansina en Van der Horst enerzijds en Williams anderzijds over de vraag of kwaliteitszorg bij Westerse bedrijven past bleef echter uit. Vansina zei nog wel: " W a t gaat er van u psychologen geworden als u zich zo laat onderwijzen?", doelend op het betoog van Williams. Maar een directe aanval op de visie van Williams bleef uit. Het leek er op of de discussie in de lunchpauze al gevoerd was. Williams stelde zich wat gematigder op en gaf toe dat er voor psychologen toch nog wel wat te doen valt in bedrijven mits de organisatie daar om vraagt. Taken voor de bedrijfspsychologen liggen volgens het discussiepanel op het gebied van intermenselijke processen bij product- en procesontwerp, opleiding en selectie. De psycholoog moet dan wel bereid zijn zich in andere vakgebieden te verdiepen. Van der Horst: " D e taal van de ontwerpkunde moet je leren". De twijfel of de competentie van de psycholoog door het bedrijfsleven erkend is neemt Vansina van het JOD met de volgende passage weg: "Als u het veld ingaat en zich inzicht verwerft in de gedragsmatige problematiek van organisaties kunt u uw diensten aanbieden. Wij werken al vijftien jaar als onafhankelijk adviesbureau zonder een cent subsidie, maar wel multidisciplinairl" Edwin van den Oetelaar

28 september 1984

'Maximaal clean Diësfeest'

Sport op de middag van de Diösdag.

Het publiek dat vorige weelc donderdag het Diësfeest van de hogeschool bezocht verdient een 9 plus voor orde en netheid. Volgens de organisatie gedragen de bezoekers zich elk jaar weer 'n stukje beschaafder. De afgelopen avond verliep vrijwel vlekkeloos. "Het was een maximaal clean feest, er is niks verkeerds gebeurd", zegt mede-organisator Leon Lejeune tevreden. Er kwamen in totaal 2300 bezoekers kijken naar de optredens van de Nieuwe Snaar, de Big Bamboozle, de Wooltown Jazz-band en de studentenpopgroep De Kift. Het publiek bestond overigens voor 't overgrote deel uit eerstejaars studenten. Ouderejaars en personeelsleden waren thuisgebleven, misschien wel vanwege de pijpenstelen regen.

Toeschouwster bij Big Bamboozle.

Achter de bar bij de aula

Blazers van de 30-mansformatie Big Bamboozle.

Bedrijfsleven wil eigen Informatica-universiteit

volgens moet een organisatiebureau met het vooronderzoek aan de slag. Als mogelijke startdatum van het Instituut denkt de initiatiefgroep aan september 1985 of eventueel een jaar later. U P / W . v. H.

tuur voor het dekaanschap Introk. Het college van juridische hoogleraren heeft Geppaart nu verzocht om op zijn afwijzing terug te komen en alsnog de omstreden bestuursfunctie, inclusief avondrector, te aanvaarden. De andere hoogleraren vinden dat Geppaart 'aan de beurt' is en lijken vastbesloten om hem aan zijn verplichtingen te houden.

Prof. Geppaart wilde dinsdag geen commentaar geven op de nieuwe situatie. Hij heeft het dringende verzoek van de collega hoogleraren In overweging genomen en zal zijn beslissing bekend maken "ruim voordat de faculteitsraad volgende week donderdag over deze zaak gaat vergaderen". T.G.

vervolg van pag. 1

Aan de andere kant: In het huidige stelsel van studiefinanciering Is het zo dat degenen die een rijksstudietoelage krijgen ook geconfronteerd worden met een bodembedrag aan renteloos voorschot. En dat Is helemaal geaccepteerd. Dus, ik zie eigenlijk niet in waarom je dat in dit stelsel niet zou doen: je krijgt een basisstudiefinanciering waarvan een bodembedrag, voor WO-studenten f 2000, —, rentedragend Is". "Er zijn op zich meer alternatieven denkbaar. Maar als je binnen de systematiek van het Deetman-voorstel wil blijven, zoals Ik heb gedaan, lijkt mij het alternatief dat ik verzin beter dan wat Deetman op tafel heeft gelegd".

Het bedrijfsleven is met een plan gekomen voor de oprichting van een 'Informatica-Universitelt'. Drs. A. Soetekouw (Nederlandse MIddenstandsbank) en mr. F. Boersma (Dijker en Doornbos, accountants) hebben hiertoe een initiatiefgroep In het leven geroepen. Geprobeerd wordt om een half miljoen gulden bijeen te brengen om daarmee een vooronderzoek te bekostigen. Volgens Boersma zijn de eerste reacties voldoende bemoedigend om het initiatief door te zetten. Ook in Den Haag hebben diverse ministeries een positief geluid laten horen, aldus Boersma. Hij zegt te hopen dat voor eind oktober de definitieve beslissing over een te starten vooronderzoek genomen wordt. In juli van dit jaar hebben de twee Initiatiefnemers een vijftigtal bedrijven aangeschreven met het verzoek om een bijdrage te leveren aan de benodigde som van vijfhonderdduizend gulden. Zij zijn van mening dat het informatica-onderwijs aan de instellingen van wetenschappelijk onderwijs momenteel nog weinig samenhangend Is. Bovendien Is het In onvoldoende mate op de behoeften van overheid en bedrijfsleven afgestemd. In de komende weken zal overleg met diverse ministeries plaatsvinden en zal getracht worden definitieve toezeggingen vanuit het bedrijfsleven te krijgen. Ver-

Tilburgs Hogeschoolblad

Geppaart beraadt zich De hoogleraren van de juridische faculteit doen een dringend beroep op prof. Geppaart om alsnog het dekaanschap van de faculteit te aanvaarden. Geppaart heeft dit verzoek in overweging genomen en denkt binnen enkele dagen een beslissing te nemen. Het dekaanschap van de Rechtenfaculteit werd een twistappel toen het college van hoogleraren prof. mr. C.P.A. Geppaart van de vakgroep Belastingrecht als enige kandidaat naar voren schoof. Geppaart zei die functie alleen op zich te willen nemen als het huidige, vierde lid van het dagelijks bestuur, avondrector Anton van Kalmthout, het veld zou ruimen. Volgens Geppaart kun je met drie bestuurders de faculteit beter runnen. Zijn actie Is, zegt hij, niet tegen van Kalmthout persoonlijk gericht, maar is bedoeld om een 'doeltreffende en duidelijke' bestuursstructuur te scheppen. De faculteitsraad besliste twee weken geleden dat er geen enkele reden Is om aan de bijzondere voorwaarde van Geppaart tegemoet te komen, waarop de weerspannige hoogleraar zijn kandida-

Studiefinanciering vloeien in het stelsel, waarmee hij de vergroting van de basisbeurs wil financieren. Van begin af aan heb ik daar een onrechtvaardigheid in gezien. Het betekent namelijk dat de studenten uit de minder draagkrachtige milieus - In zijn voorstel degenen die rentedragend moeten lenen - moeten opdraaien voor de financiering van de groei van het stelsel. Dat ondervang ik door te zeggen: iedereen gaat, verplicht, een rentedragende lening aan. De rente daarvan gaat een pot In, dus iedereen draagt b i j " . "Van de gekke in het voorstel van Deetman Is dat studerenden uit lagere Inkomensgroepen min of meer materieel wel verplicht zijn om rentedragend te gaan lenen willen ze überhaupt nog rondkomen, terwijl die verplichting er bij de hogere inkomens niet direct ligt. In mijn stelsel verplicht Ik eigenlijk, juridisch gezien, wél te lenen. Over die verplichting zullen de mensen wel vallen, dat weet Ik.

Ook het College van Bestuur heeft Inmiddels laten weten het voorstel van de minister 'onaanvaardbaar' te vinden uit een oogpunt van Inkomensverdeling, maar stelt zich toch volledig achter het alternatief-Van Nahuys. In de hogeschoolraadsvergadering van 4 oktober komt het punt waarschijnlijk nog uitgebreid aan de orde. L.K.

28 septennber 1984

ANALYSE

Universiteit houdt zich steeds minder met studenten bezig "Kennis is macht" zeiden vorige eeuw de socialisten. "Meer kennis, meer l<ans" was deze eeuw nog steeds het credo van het onderwijsbeleid. En na de Tweede Wereldoorlog bleek de roep om "onderwijs voor velen" al omzetbaar in "hoger onderwijs voor velen". Die roep leek in de jaren zestig, zeventig verhoord te worden. De studenten kwamen in steeds groteren getale. Het onderzoekpotentieel steeg mee, want de universiteit werd door Den Haag betaald per student. Dat kon, er was geld en bovendien de bereidheid om dat uit te geven aan de wetenschappelijke vorming van veel jonge mensen. Maar toen. Rond 1972 stagneerde de middelenstroom. Vijf jaar eerder al had de Academische Raad vraagtekens gezet bij de onbekommerde groei van met name het onderzoek en onderzoekshobbyisme, waarna minister Veringa in 1970 controlecommissies in het leven roept: de " f a cultaire wetenschapscommissies". Terzelfder tijd opperde een ministerieel adviesorgaan het plan om onderzoek voortaan apart, dus student-onafhankelijk, te financieren. Het eerste teken van een naderende scheiding van onderwijs en onderzoek. Het tweede kwam van regeringscommissaris prof. dr. K. Posthumus. Deze wilde het wetenschappelijk onderwijs splitsen in twee fasen, waarbij de eerste leidde tot een maatschappelijk bruikbaar doctoraal-diploma en de tweede vormde tot zelfstandig wetenschapper. Deze herstructurering had een driedubbel voordeel. Hèf zou goedkoper zijn om iedereen een vier- in plaats van een zesjarige doctoraalprogramma aan te bieden. Ten tweede betekende het vastleggen van de inschrijvingsduur een financieel voordeeltje. En tenslotte zou de splitsing in twee fasen als zeef fungeren en alleen de bollebozen tot de wetenschap toelaten. De universiteit, met name het studentengedeelte, stond in brand. Maar toen het vuur een beetje gedoofd was, kwam de liberale onderwijsminister Pais eenvoudig nogmaals met het idee, nu in de vorm van een wetsvoorstel. Zijn tweefasenstructuur ging nog meer uit van het idee, dat hoger onderwijs voor velen nog niet automatisch wetenschappelijk onderzoek door velen inhoudt. Onder het mom van schaarse middelen bond hij de doorstroom naar de tweede fase aan een maximum. Met name de luxe alfa- en gammavakken kwamen er bekaaid vanaf: twintig tot dertig procent, en niet meer. Naarmate de tijd verstreek werden de percentages steeds lager. In het Ontwikkelingsplan 1984-'88 staat voor rechten nog slechts drie procent genoteerd. Hoe die tweede-fase-onderzoekers-opleiding eruit moest zien had Pais intussen nog niet laten weten. En hoe deze opleiding samen met de leraren-, de artsopleiding en al die andere academische beroepsopleidingen gefinancierd moest worden, wist ook geen mens. Tussen het allernoodzakelijkste, waartoe Pais' opvolger Deetman praktisch alleen de geneeskundige beroepsopleidingen rekende, en het nog betaalbare zaten slechts enkele guldens. Daarmee schiep Deetman de "assistent-in-opleiding". Die zou zich na zijn eerste fase bekwamen in het onderzoek, niet als student maar als werknemer van een sollicitatie, met een soort leerlingenloon en een

Tilburgs Hogeschoolblad

Het speelkwartier is afgelopen. De universiteit zal zich voortaan wijden aan het wetenschappelijk onderzoek. Ze zal zich daarbij in dienst stellen van de economische vooruitgang. Met studenten zal zij zich slechts bezig houden voor zover dat strikt noodzakelijk is. Deze activiteit mag de wetenschapsbeoefening niet schaden of beïnvloeden. Wordt deze nachtmerrie van de jaren zestig en zeventig binnenkort werkelijkheid? Alles tussen de afbraak van de tweede fase en de oprichting van het "facultaire onderzoekinstituut" wijst in die richting. Alsmede de gelatenheid waarmee het eerste, en het applaus waarmee het laatste wordt ontvangen. Een analyse.

De afbraak van de tweede fase dienstverband van vier jaar. Daardoor konden er eisen gesteld worden aan zijn onderzoekswerk, en kon bij bovendien onderwijstaken krijgen en zo de universitaire staf ontlasten. Het aantal assistenten-in-opleiding zou niet langer een percentage zijn van het aantal afgestudeerde doctorandussen, maar een absoluut getal: ruim vijfduizend per jaar. Met deze nieuwe assistenten hoopte Deetman ook het onderzoek te kunnen versterken. Dat was nodig omdat enerzijds de roep van overheid en bedrijfsleven om "hooggekwalificeerd onderzoek" sterker werd, terwijl anderzijds dat onderzoek juist bedreigd werd door gebrek aan mobiliteit en het daaruit voortvloeiende gevaar van vergrijzing. Vers bloed dreigde het wat onderzoek betreft wel te kunnen vergeten; in dat kader werd zelfs gesproken van een "lost generation". Overigens liet Deetmans plan niet veel heel van de tweede fase. Beroepsopleidingen tot accountant, taalconsulent of psycholoog in de gezondheidszorg kwamen bij Pais nog voor, maar werden door Deetman naar het hoger beroeps- of

post-academisch onderwijs verwezen. Het touwtrekken om de lerarenopleiding is nog steeds niet afgelopen, maar meer dan duizend studenten per jaar zullen daar zeker niet terecht kunnen. Waarmee het ideaal van "hoger onderwijs voor velen" is teruggebracht tot de eerste vier wetenschapsloze jaartjes. En dat zonder noemenswaardige tegenstand. Studentenbeweging ("dit is geen opleiding meer, dit is een béén") en vakbonden ("het salaris is onaanvaardbaar laag") verzetten zich nog tegen de assistenten-in-opleiding. Ook het wetenschappelijk personeel liet nog een kreuntje horen: "De begeleiding van die assistenten gaat zoveel tijd kosten dat we niet meer toekomen aan ons eigen onderzoek". Maar de universiteitsbesturen en de Academische Raad reageerden met "Dit is tenminste iets", waarschijnlijk meer uit zorg voor hun dierbare onderzoekspotentieel dan voor dat uitgeklede socialistische onderwijsideaal. Als klap op de vuurpijl kwam daarbij kort voor deze zomervakantie het commentaar van de zeer invloedrijke Raad van Advies voor

Podiumcultuur Verdwijnt na 1985 elke podiumcultuur uit Noord-Brabant? Als de schouwburgen, de gemeentelijke en provinciale overheden niet snel bouwen aan'een nieuwe programmafinanciering dan is een totale verschraling van het muziek-, dans-, en toneelaanbod in Brabant niet ondenkbaar. Jaarlijks een vijftal grote publiektrekkers in het lokbroekgenre, dat is dan de te verwachten toekomst. Op een discussieforum over het provinciaal en gemeentelijk theaterbeleid dat afgelopen dinsdag in de Tilburgse Stadsschouwburg bogen een dertigtal betrokkenen zich over heden en toekomst van de podiumkunsten. Onder leiding van Fred Verbakei wisselden zes forumleden van gedachten over het te voeren beleid. De afgevaardigde van de provincie bleef weg achter de tafel. Op de foto: Jan Reys (directeur Stadsschouwburg Eindhoven); Hans Dona (Wethouder cultuur en welzijn in Den Bosch) en Paul Glimmerveen (zakelijk leider Bewegingstheater het Klein, Eindhoven). De stellingen uit diverse discussiegroepen worden onder de aandacht van de instanties gebracht. Hier gaan er enkele: "Provincie en gemeenten hebben een taak in de productie: hun beleid dient stimulerend te zijn t.o.v. nieuwe initiatieven en initiërend indien zij leemten in de productie zien"... "Via het onderwijs moeten gemeenten en provincie een potentieel publiek zo jong mogelijk met theater confronteren".

het Wetenschapsbeleid, die stelde: "Schaf die tweede fase gewoon af, het is toch maar een lege huls gev/orden". Waarmee de universiteit de handen vrij heeft om zich op het onderzoek te richten. Ook die kant van het verhaal heeft een lange geschiedenis. Niet het "red de universiteit" of "red de student" maar het "red het onderzoek van de bezuinigingen" leidde enkele jaren geleden tot het besluit, het onderwijs en onderzoek aan de universiteit voortaan (gedeeltelijk) afzonderlijk te financieren: de "voorwaardelijke financiering", waarvoor slechts een beperkt aantal uitgelezen projecten in aanmerking komt.

\L

De bollebozen uit de eerste fase zouden bij voorkeur in deze projecten hun assistentenplaats moeten krijgen. Komt dit plan van Deetman wat die assistenten betreft erdoor, dan is dus niet langer de wetenschappelijke ontplooiing van de " s t u d e n t " , maar de voortgang van het onderzoeksproject het hoofddoel. Maar nog was de assistent-in-opleiding niet aanvaard, de tweede fase niet opgeheven, of Deetman introduceerde al het volgende idee: het facultaire of interfacultaire onderzoeksinstituut. Blijkbaar bood het nieuwe stelsel van assistenten nog te weinig soelaas voor het probleem van de bedreiging van het onderzoek. Immers, door het hongerloontje dat de nieuwe assistenten gaan ontvangen, is het niet uitgesloten dat de échte slimmerikken zich door de riante salarissen van het bedrijfsleven laten weglokken. Bovendien is de kortlopende aanstelling van de assistent-in-opleiding niet bevorderlijk voor de continuïteit en de langlopende projecten waarop universitair onderzoek met name gespitst is. Terloops, in een nota over maatschappijwetenschappen, vermeldde Deetman eind vorig jaar het idee van topinstituten voor onderzoek; als mogelijkheid, niet als verplichting. In de laatste versie van de wet op het wetenschappelijk onderwijs dook het opnieuw op: de universiteiten kunnen, als zij dat wensen, hun toponderzoek onderbrengen in aparte instituten. In die instituten heeft de hoogleraar - "wetenschappelijk directeur" - alles, de student vrijwel niets te zeggen. Zo er al studenten binnenkomen, want dat is geen verplichting doch slechts een gunst aan de allerknapsten, bij voorkeur de assistenten-in-opleiding. Dat het de minister ernst is met zijn ideetje blijkt uit zijn antwoord op kritiek vanuit de Kamer: een heel klein beetje democratie en studenteninvloed, maar vooral veel verdediging waarom die instituten de universiteit (lees: het onderzoek) kunnen redden. Intussen hebben de colleges van bestuur de hint begre1 pen. Zij zijn ai begonnen met campagnes om, in hun eigen instelling uiteraard, de weg vrij te maken voor zoveel mogelijk van die instituten. Ook het bedrijfsleven is blij. President-directeur dr. W . Dekker van de NV Philips pleitte onlangs eveneens voor dergelijke onderzoekscentra. 1 Waartoe die andere neiging, hoog gespecialiseerde universiteiten in dienst van wetenschap en bedrijfsleven, zal leiden weet nog niemand. Bloeit de wetenschap op of verkort ze bij gebrek aan contact met de nieuwe studentengeneraties? UP/Armand Heijnen Lin Tabak 28 s e p t e m b e r 1984

PERsklEEL Herstructurering wetenschappelijke staf een Icansspel met vijftig procent 'nieten' Op 1 juli jongstleden, een half jaar later dan aanvankelijk de bedoeling was en na oneindig veel gebakkelei, is eindelijk het startschot gelost voor de invoering van een nieuw universitair functiestelsel. Op dat tijdstip zijn de rangen van weten­ schappelijk medewerker en wetenschap­ pelijk ambtenaar in al hun verschillende gradaties in feite opgeheven en vervan­ gen door de uniforme rang van universi­ tair docent. De instellingen hebben an­ derhalf jaar de tijd om het hele zittende personeel ­ de operatie is wat je noemt 'arbeidsplaatsenneutraal' ­ onder te brengen in de rangen van kroondocent, universitair hoofddocent, universitair do­ cent, wetenschappelijk assistent en overig wetenschappelijk personeel. Tot januari '86 is een overgangsregeling van kracht. In grote lijnen ziet die overgangsregeling er als volgt u^. De wetenschappelijk me­ dewerker en de wetenschappelijk mede­ werker eerste klas, die zijn proeftijd heeft doorlopen, wordt automatisch universi­ tair docent met behoud van salarisposi­ tie. Het salaris van de wetenschappelijk hoofdmedewerker is, op dat van enkele uitzonderingen na, bevoren in afwach­ ting van zijn indeling in de rang van uni­ versitair docent of hoofddocent. In dat laatste geval vindt de inschaling in de ho­ gere functie plaats met terugwerkende kracht tot 1 juli 1984. B ovendien krijgt de hoofddocent alsnog de twee, sinds de 'bevriezing' in '82 gemiste periodieken. Wetenschappelijk hoofdmedewekers die universitair docent worden, maar nog niet het maximum van die rang (schaal 12) verdienen, lopen tot dat maximum door. Aanvankelijk wilde de minister het salaris van wetenschappelijk hoofdmedewer­ kers die UD worden en wél boven dat maximum zitten bevriezen. De ambtena­ rencentrales hebben daar echter een stokje voor weten te steken, zodat deze medewerkers alsnog tot het einde van de schaal waarin ze zich nu bevinden (13 of 14) kunnen doorlopen. Voor de kleine groep wetenschappelijk ambtenaren geldt een iets andere regeling. De Dienst Personeelszaken is overigens van plan de leden van de wetenschappelijke staf een persoonlijke brief te sturen waarin de ge­' volgen van de invoering van het nieuwe rangenstelsel worden uiteengezet. De brief doet ook de procedure rond de be­ zetting van de beschikbare UHD­plaat­ sen uit de doeken.

KADERS Kern van de B UWP is dat nu de kaders, waarbinnen de formatie van de verschil­ lende wetenschappelijke functies moet blijven, wettelijk zijn geregeld. Liggen die kaders eenmaal vast dan heb je ook een stevige greep op de ontwikkeling van de personeelslasten, zo was de redenering.

'enals de andere instellin /ei chappelijk onder heeft de Tilburgse hogesc o» ko'nende maanden een ingrij­ pende operatie voor de bosg ■fiker niet geruisloos zal verlo­ pen. Voor 1 januari 1986 nioi herstructurering van de we­ tenschappelijke staf, aangek in de kernnota Beleidsvoor­ nemens Universitair Wetensi ■iijk Personeel (BUWPK z'n beslag l<rijgen. Heetste hangi isarbij is zonder twijfel de be­ zetting van de plaatsen voor ■jfSitair hoofddocent (UHD). In eerste instantie komen cw rjt wetenschappelijk hoofd­ medewerkers daarvoor in c an ''■<ng. Voor de huidige 104 hoofdmedewerkers zijn voorh .jechfs 48 UHD­plaatsen te vergeven. M ogelijk kan ee ­ming op persoonlijke titel in enkele gevallen nog soelaas t Dat neemt echter niet weg dat het hoogstwaarschijnlijk i en geblazen wordt rond de beschikbare plaatsen. Vooral rulteiten die in een krimpsitu­ atie verkeren of te maken net met een 'vergrijsd' medewer­ kersbestand kan dat aanleidin en tot een ware concurren­ tieslag.

Ag»/ms^\

toelendans om UHt laatsen kan beginnen

Een concurrentieslag om het wetenschappelijke werk. In de oorspronkelijke opzet had minister Deetman een vaste verhouding tussen de aantallen hoogleraren, UHD's, UD's en wetenschappelijk assistenten op het oog. Een dergelijke verhouding zou ech­ ter in kunnen houden dat het aantal daaruit resulterende plaatsen minder zou zijn dan het aantal plaatsen waarover de instellingen kunnen beschikken op basis van het Plaatsen Geld Model. In dat ge­ val zou de invoering van de B UWP als een verkapte, extra bezuinigingsoperatie uitpakken. De instellingen hebben zich met succes tegen deze Haagse ingreep verzet. De minister bepaalt nu het maximum aantal hoogleraren en hoofddocenten en het minimum aantal wetenschappelijk assis­ tenten. B innen deze grenzen ­ uiteraard voor zover de personeelsbegroting het toelaat ­ is dan het aantal UD­plaatsen vrij. Wat betekent dit nu voor de aantallen plaatsen waar de hogeschool de komen­ de jaren over kan beschikken? Daarover biedt de nieuwe conceptnota Formatie­ ontwil(l(eling voor de jaren 1985 tot 1989 alvast enig uitsluitsel. Vast staat dat de KHT vóór 1995 moet toewerken naar een hooglerarenformatie van 60 plaatsen. Dat komt neer op een UHD­formatie van 90 plaatsen, gegeven het feit dat er naast elke hoogleraar ruimte is voor anderhalve hoofddocent. Vast staat echter ook dat per 1 januari '85 nog 82 hoogleraren aan de hogeschool verbonden zullen zijn, een aantal dat bij een 'natuurlijk verloop' in '88 zal zijn teruggelopen tot 74,4. Het College van B estuur stelt zich nu voor het aantal 'overtollige' hoogle­ raarsplaatsen in mindering te brengen op de UHD­formatie. In de overgangsfase tot pakweg 1995 zu[ten die hoogleraren in feite UHD­plaatsen bezetten en daar­ mee de benoeming van hoofddocenten blokkeren. Het college kiest voor deze strategie van 'communicerende vaten', omdat "de benoeming van een beperkt aantal UHD's leidt tot meer ruimte voor de lagere rangcategorieën". Voor 1985 ziet het beeld er daarmee als volgt uit. Naast het 'onaantastbare' aan­ tal van 82 kroondocenten, zijn er 48,6 hoofddocentenplaatsen aan de verschil­ lende faculteiten te bezetten. Resteert een 'centrale ruimte' van 19,4 plaatsen ­ 15 voor UHD's en 4,4 voor hoogleraren ­

die is bedoeld voor benoemingen in nieu­ we studierichtingen en op persoonlijke ti­ tel. De minister heeft overigens toege­ zegd de landelijke verdeling van leerstoe­ len in 1988 opnieuw te zullen bekijken. IVIocht tegen die tijd'blijken dat de nieu­ we studierichtingen leiden tot hogere studentenaantallen, dan kan de hoge­ school rekenen op meer leerstoelen en UHD­plaatsen. Aan de onderkant van de piramide is de situatie minder duidelijk. Het beleid van de hogeschool is er op gericht 'zoveel mogelijk' wetenschappelijk assistenten (WA's) aan te stellen. Via voorwaardelijk gefinancierd onderzoek, zwaartepunt­ onderzoek, contract research en con­ tract­onderwijs wil men extra middelen in de wacht slepen om W A ' s aan te stel­ len. Daarnaast is het de bedoeling dat de verschillende faculteiten minstens 10% student­assistenten in dienst hebben. Lukt het niet om die uit de eigen midde­ len te financieren, dan past de hoge­ school uit een centrale pot bij. Mogelijk verdwijnt de student­assistent wanneer de assistent­in­opleiding (AIO) z'n intrede doet in de wetenschappelijke staf. In de nota Formatie­ontwikkeling is nog geen rekening gehouden met deze nieuwe categorie, die nog teveel in duisternis is gehuld. Wél is alvast becij­ ferd wat de invoering van het AlO­stelsel zou moeten kosten. Resultaat van die berekening: er is op dit moment te wei­ nig geld om het AlO­systeem in z'n volle omvang ­ er zijn in totaal 280 plaatsen voorzien ­ in te voeren.

OPEN COMPETITIE Was de bevordering tot wetenschappe­ lijk hoofdmedewerker min of meer een automatisme, naar een benoeming tot universitair hoofddocent zal 'in open competitie geworven' moeten worden, zo schrijft de minister. Wie komen nu voor het hoofddocentschap in aanmer­ king? Iedereen die binnen universiteit of hogeschool aan onderwijs en onderzoek doet en zich daarin onderscheidt van de middelmaat? Dat was weliswaar het meest in de geest van het nieuwe stelsel geweest, de praktijk van alledag leert echter anders. Het gaat in de nieuwe structuur om be­ noeming in een andere functie. B ij die benoeming dient de kwaliteit de doorslag

Nico Huyben: " 't Is een kwestie van echt solliciteren, hoor!"

te geven. Een open sollicitatie zou in| • Daar staat tegenover dat 't de juristen en principe het meest recht doen aan dat de letterenfaculteit waarschijnlijk niet uitgangspunt. Er is echter tussen instel lukt alle beschikbare UHD­plaatsen in lingen en ministerie overeen gekomen 1985 al te bezetten. Voor de jaren tot dat tijdens de overgangsperiode tot 1 ja 1988 stelt het College van B estuur daar­ nuari '86 in eerste instantie alleen zitteni om een soort stoelendans voor: de niet personeel in aanmerking komt. Vandaar bezette UHD­plaatsen aan de juridische dus. Nieuwe mensen werven is pas aan en de letterenfaculteit worden tijdelijk de orde wanneer eerst een 'open' interne gebruikt om de overbezetting bij de eco­ sollicitatieprocedure is afgerond. nomen en de sociologen op te vangen. In de praktijk komt het er waarschijnlijk Zelfs dan blijft het dringen geblazen. Aan op neer dat alleen wetenschappelijk de economische faculteit maken 42 we­ hoofdmedewerkers zullen meedingen tenschappelijk hoofdmedewerkers de naar de berschikbare UHD­plaatsen, al borst nat om in aanmerking te komen was het maar omdat dat goedl(oper is, voor 11,4 UHD­plaatsen. B ij de sociolo­ Voor de hogeschool houdt dat in dat een gen dreigt een ware concurrentieslag: dikke honderd hoofdmedewerkers staan daar dingen 20 hoofdmedewerkers mee te dringen voor één van de ruim 48 UHD­ naar 3,5 hoofddocentschappen. De plaatsen die op facultair niveau te verge hoofdmedewerkers aan de juridische fa­ ven zijn. Voor een beperkt aantal, dat in culteit en de subfaculteit letteren hebben eerste instantie buiten de prijzen valt, Is 't op het eerste gezicht makkelijk: het dan eventueel nog een benoeming op aantal beschikbare UHD­plaatsen is er persoonlijke titel weggelegd. Uiteindelijk zelfs groter dan het aantal kandidaten. zal toch één op de twee hoofdmedewer­ Bij de opbouw van de letterenfaculteit is kers genoegen moeten nemen met een overigens van meet af aan gekeken naar universitair docentschap. Daarmee is de de B UWP­verhoudingen. Vandaar nu hogeschool in verhouding nog gunstig dus geen centje pijn. uit: in Delft bijvoorbeeld heeft een hoofdmedewerker een kans van twee op , ECHT SOLLICITEREN drie op een 'niet'. i Wanneer de faculteiten hun formatie­ 1 plaatje rond hebben ­ en dat zal hier en I daar nog flink wat hoofdbrekens kosten ­ kan de benoeming van de universitaire De nota Formatie­ontwikkeling geeft hoofddocenten beginnen. Daartoe heeft richtlijnen voor de 'versleuteling' ­ zo een werkgroep onder voorzitterschap heet dat nu eenmaal in bureaucratenjar­ van collegelid Martin Rijk een procedure gon ­ van de 48,6 UHD­plaatsen over de uitgewerkt, ledere faculteit, zo is het faculteiten. Een onverkorte toepassing benoemingsadviescom­ van het formatiebeginsel ­ de kern van de idee, stelt een missie in die de sollicitaties behandelt en BUWP, bedoeld om de formatie aan beoordeelt of de kandidaten beschikken banden te leggen ­ vanaf 1985 zou echtet over voldoende onderwijs­ en onder­ voor sommige faculteiten ronduit ramp­ zoekservaring, over didactische kwalitei­ zalig kunnen uitpakken. Faculteiten die, bijvoorbeeld als gevolg van de TVC­ope­ if ten, over wetenschappelijke creativiteit en productie en over gebleken manage­ ratie, in een krimpsituatie verkeren of te mentkwaliteiten. De hoofddocent wordt maken hebben met een topzware perso­ geacht een 'inspirerend docent', te zijn, neelsopbouw of een 'vergrijsd' mede­ geldt onder vakgenoten als bij uitstek werkersbestand zijn veel slechter uit dan deskundig op het eigen deelvakgebied 'groeiers' en faculteiten met een meer en heeft een breed inzicht in het vakge­ evenwichtige opbouw van de weten­ bied van de vakgroep en in de samen­ schappelijke staf. hang met andere wetenschapsgebieden. Vooral de economen en de sociologen Tot zover de benoemingseisen in de for­ zouden erg weinig ruimte overhouden mulering van Deetman. voor het aantrekken van UHD's. B eide Op voorstel van de werkgroep Rijk be­ faculteiten moeten op lange termijn toe­ staat de sollicitatiecommissie uit de de­ komen met minder dan de helft van de hoogleraren die nu op de loonlijst staan. r., caan en twee andere hoogleraren uit de

'Onaan vaardbaar' * De ongeorganiseerden binnen de Com­ missie Personeelsoverleg (CPO) vinden het 'onaanvaardbaar' dat de formatie van de hoogleraren bij de B UWP­opera­ tie onaangetast blijft. Ook het eenzijdig afwentelen van de gevolgen van de her­ ziening van het rangenstelsel op de zit­ tende wetenschappelijk hoofdmedewer­ kers is hen een doorn in het oog. De on­ georganiseerden willen nu niet langer overleg voeren met het College van B e­ stuur over de verdeling van de plaatsen betreffende faculteit én uit een op voor­ dracht van het College van B estuur te benoemen lid van het College van Deca­ nen. De faculteitssecretaris en een per­ soneelsconsulent zorgen voor de nodige ambtelijke ondersteuning en houden de spelregels in de gaten. Het CvB meent overigens dat het zinvol is om daar nog 'één externe deskundige op hoogleraars­ niveau' aan toe te voegen. "Het is inderdaad een zware club," zegt Nico Huyben, chef van de afdeling admi­ nistratie en rechtspositie van de Dienst Personeelszaken en lid van de werk­ groep­Rijk. "Maar we moeten ook vast­ stellen dat het voor de zittende mede­ werkers een enorm belangrijke zaak is. De komende maanden worden er een aantal besluiten genomen over de be­ manning van de faculteit voor jéren. Een van de overwegingen van het College om nog een externe deskundige bij de benoemingen te betrekken is dan ook om op die manier de nodige objectiviteit van buiten in te brengen. Dat doet het College natuurlijk vanuit de zorg voor een goed personeelsbeleid". Van groot belang is ook de vraag of de •V»'»V»

voor universitaire hoofddocenten over de faculteiten. Dat bleek tijdens de ver­ gadering van het CPO van afgelopen vrij­ dag. Het CPO­advies bij het voorstel van het College over de verdeling van de leer­ stoelen en de UHD­plaatsen was overi­ gens verdeeld. De AB VA/KAB O­fractie was ook van mening dat de onaantastba­ re positie van de kroondocenten niet ac­ ceptabel is, maar wil toch met het Colle­ ge overleg blijven voeren over de forma­ tie­ontwikkeling van de komende jaren. De fractie stelt voor hem slechts twee

derde van de op basis van het formatie­ plan beschikbare hoofddocentschappen toe te wijzen. Op die manier kunnen 30 plaatsen ­ één derde van 90 ­ in reserve gehouden worden voor nieuw beleid en benoemingen op persoonlijke titel. De ongeorganiseerden vroegen het Col­ lege 'alles in het werk te stellen' om de gewraakte randvoorwaarde alsnog te beïnvloeden. Het College ziet daar echter geen mogelijkheden meer toe, gegeven het feit dat de landelijke adviesprocedu­ res over de invoering van de B UWP al zijn afgerond. |_K

benoemingen functioneel z\]n, of ze pas­ sen in het formatieplaatje van de facul­ teit. Huyben: " J e zou in de faculteiten, waar ten opzichte van het huidige aantal wetenschappelijk hoofdmedewerkers in verhouding maar weinig UHD­plaatsen beschikbaar zijn, vanuit je personeelsbe­ leid corrigerend kunnen optreden. In die gevallen zou je een beroep kunnen doen op de centrale ruimte voor benoemingen op persoonlijke titel. Voor een aantal zit­ tende hoofdmedewerkers, die op functi­ onele gronden niet in aanmerking komen voor een hoofddocentschap, omdat er bijvoorbeeld teveel hoogleraren zijn, maar wél de capaciteiten hebben, is zo'n benoeming op persoonlijke titel wellicht een oplossing". " J e moet daar echter wel voorzichtig mee omspringen", meent Ans Domen, medewerkster rechtspositie bij OPZ. " 't Is natuurlijk een beperkt aantal plaatsen dat je zo kunt verdelen. Alleen de meest schrijnende gevallen zouden naar mijn gevoel voor een benoeming op persoon­ lijke titel in aanmerking kunnen komen. Je kunt uiteraard lang niet alles opvan­ gen via de centrale ruimte".

Huyben: "De medewerkers die meedin­ gen naar de UHD­plaatsen kunnen overi­ gens zelf informanten naar voren schui­ ven en referenties aandragen voor de be­ oordeling door de benoemingsadvies­ commissie, 't Is een kwestie van echt solliciteren hoor". Lennart Kik (met dank aan Jos Veldhoven/UP)

TE BERDE

In de bedrijfseconomie en het bedrijfsleven is het inderdaad bon-ton om te spreken en te denken in termen van winst, opbrengst, rendement, omzet, etc... Daar gelden dan ook ijzeren wetten en de een zijn dood is de ander zijn brood. Als een onderneming niet rendeert, dan valt uiteindelijk het doek en wordt het heel erg stil op het fabrieksterrein. Niet slechts 'de onderneming' maar heel concreet de werknemers worden keihard getroffen. En zelfs in die jungle zijn het rendementsstreven en dus de rationalisatie aan banden gelegd door sociale wetgeving, vakbonden, ondernemingsraad, inspraak, kortom, de menselijke factor. Tot zover het rendement van een onderneming, en hoe staat het nu met het rendement van een student? Het toeval wil dat hét college van bestuur onlangs (in september, terwijl april beloofd was) een "notitie inzake het numeriek studierendement" heeft vastgesteld. Wat moeten we ons daarbij voorstellen? Gewapend met van Dale moet het antwoord luiden: de opbrengst aan pas afgestudeerden (= gereed produkt) in verhouding tot het aantal eerstejaars en het daarin geïnvesteerde onderwijs (= tesamen de hoeveelheid gebezigde grondstoO- Op zijn minst een toch wat eigenaardige en enge insteek die het college van bestuur hier kiest voor de behandeling van studenten en hun onderwijs. En aangezien er duidelijk sprake is van numeriek studierendement, staat het college van bestuur ons geen andere interpretatie toe. Dus studierendement, opgevat als de studieopbrengst in termen van toegenomen intellectuele nieuwsgierigheid, meer algemene en persoonlijke ontwikkeling, grotere interesse in het vakgebied en in maatschappelijke vraagstukken, bredere ontplooiing van de studenten etc... is hier niet aan de orde. Kortom, de menselijke factor is ook hier volledig ondergeschikt geworden

Even nog in het kort de geschiedenis van Maranatha sinds de oprichting In 1962 als 'centrum pastoraat van studerende jongeren'. Vanaf 1971 wordt Maranatha vrijwilllgersgemeente, de leden zijn zelf verantwoordelijk voor het pastoraat; In 1977 geeft ze haar ondersteuning aan de "Basisbeweging Nederland" die in dat jaar wordt opgericht; In 1978 stopzetting van subsidie door het bisdom omdat een van de medewerkers niet theologisch geschool Is; en uiteindelijk In 1983 de opheffing van Maranatha als studentenparochle. De belangrijkste reden voor deze laatste stap was dat de verantwoordelijkheid te groot werd, de lasten te zwaar. Zonder subsidie van de bisschoppen of de Katholieke Hogeschool Tilburg kon Maranatha niet naar behoren functioneren. Toen het bestuur van de KHT om steun werd gevraagd, kreeg Maranatha ten antwoord dat het zijn kerkelijke zaken maar zelf moest uitzoeken. "Ga anders maar naar de Dienst Studentenzaken en Welzijn", aldus het bestuur van de hogeschool. Bovendien was er kritiek vanuit het bisdom gekomen op de Invulling van het programma: te weinig liturgie, te veel nadruk op politieke en maatschappelijke thema's. Binnen de kerk kon Maranatha dus haar eigen weg niet nieer gaan, daarom zijn ze opnieuw begonnen, nu als basisgroep. Dat ze hierbij ook hun naam achter moesten laten vonden sommigen wel

't\\^m^h Bóöeschoolblad

Het rendement van een student In zijn tiende, geheel bewerkte en zeer vermeerderde druk laat van Dale ons weten dat rendement betekent: "opbrengst aan gereed produkt in verhouding tot de hoeveelheid gebezigde grondstof". Zelf had ik het niet mooier kunnen bedenken, maar de omschrijving voldoet wel aan de verwachtingen. Rendement heeft dus toch te maken met de verhouding input/output, met opbrengst, met rationalisatie, met winst, en dus met geld en status. aan een zuiver materieel doel: geld en status. Daarmee stuiten we op de verwerpelijke, maar nauwelijks verholen grondslag van de nota: hoe groter het gereed produkt (afgestudeerden) in verhouding tot de hoeveelheid gebezigde grondstof (studenten), hoe meer geld en ook aanzien 'de hogeschool' (wie of wat dat ook moge zijn) krijgt van mijnheer Deetman. Vijftien jaar geleden was de student nog vlees en vloeide zijn bloed nog over de parijse boulevards. Nu is de student verworden tot een produkt, waarvan slechts de numerieke output telt, waarvan de kengetallen figureren in de ministeriele geldmodellen, en op wie termen worden losgelaten als 'doorstroomcijfers', '(bekende) studiestakers', 'rendementsproblematiek', 'kohort', en 'instroomgeneratie'. Ik zou het college van bestuur en zijn nota inderdaad onrecht doen indien ik het hierbij zou laten, daarmee de indruk wekkend dat aan de kwaliteit van het onderwijs geen aandacht wordt besteed. Zeer zeker worden in de nota hier en daar verschillende interessante, maar meestal vage, suggesties gedaan in de richting van een hoger studierendement door middel van een kwalitatieve onderwijsverbetering. Voor het eerst in haar bestaan wordt er

TE BERDE

door het college van bestuur serieus aandacht besteed aan de onderwijskwaliteit. Niet omdat het plotseling (nog) slechter gesteld is met dat onderwijs, maar uitsluitend omdat het college gedreven wordt door een extrinsieke motivatie, omdat het redenen heeft die buiten dat onderwijs liggen richt het college van bestuur haar schijnwerpers op de onderwijssituatie. Die externe motivatie wordt gevormd door de financiële prikkel. Immers, sinds kort krijgt de hogeschool van de minister extra geld voor elke extra afstudeerder. Het is daarom ook typerend dat de nadruk, helaas, eenzijdig ligt op studiestakers en probleemgevallen, en dat het dus nauwelijks van belang is hoe en ten koste van wat de 'succesvolle' studenten zich door de studie heen weten te worstelen. Eveneens is het tekenend dat een kwalitatieve onderwijsverbetering uitsluitend in die gevallen wordt aanbevolen, waarin het rendementsverhogend werkt.

Maranatha wordt Basisgroep "Studentenparochie Maranatha haakt af". Onder die kop verscheen er vorig jaar oktober een artikel in het THB. Acht maanden lang, van januari tot augustus 1984, hebben we niets van hen gehoord. Nu zijn ze terug, als Basisgroep Tilburg. Wat is er in die tussentijd gebeurd en hoe gaan ze verder? jammer, tenslotte zit er aan zo'n naam een geschiedenis en die geschiedenis wilden ze wel meenemen. De afgelopen maanden zijn een periode van herorganisatie geweest. Met een kleine groep hebben ze zich over de toekomst gebogen: " W a t nemen we mee en wat laten we achter?" Het resultaat Is een Basisgroep Tilburg, lid van de Baslsbeweging Nederland, die geïnteresseerde mensen een eigen programma biedt, voornamelijk bestaande uit activiteiten In groepsverband, zoals bijvoorbeeld de Groep Politiek Leerhuis en 'n vrouwengroep. Geïnteresseerde mensen zoeken ze niet alleen onder studenten; hun folders zijn verspreid bij alle openbare instellingen in Tilburg, op HBO's, op de KHT. Ook hebben ze een persbericht In de Koerier en het THB gezet. " W i j hebben een weg gekozen, wie daarvoor belangstelling heeft kan met ons meegaan". De basisgroep wil leren van de grote tradities In onze geschiedenis, de Joodse en de christelijke. En in gesprek

Mochten er onder u lezers zijn die voorzichtig twijfelen aan mijn enigszins wantrouwende en aarzelende waardering van de nota, en vooral van de motieven van haar opstellers, dan kan ik verwijzen naar besluit HSR 105.2492 CR, d.d. 18 augustus 1983. Daarin schrijft het college van bestuur: "nu er meer en meer duidelijkheid ontstaat over de kwantitatieve gevolgen van de taakverdelingsoperatie (is het) dringend gewenst de aktiviteiten verder uit te breiden in de richting van kwaliteitsverhoging van onderwijs en onderzoek". Duidelijker lijkt nauwelijks mogelijk. Het onderwijs is niet zozeer verslechterd, maar de studenten leveren geld op, daarom aandacht voor het studierendement, en slechts in funktie daarvan aandacht voor enkele kwaliteitsaspecten van het onderwijs. Vandaar deze nota. Jaren geleden inmiddels zat ik als eerstejaars student ineengedoken in een volle aula en luisterde vol ontzag naar de wijze woorden van een hooggeleerde heer: "kijk je rechterbuurman maar eens stiekum aan en bedenk daarbij dat over een jaar hij de studie gestaakt heeft, terwijl jij je propedeuse stevig in je zak hebt zitten". De vermaledijde optimist, want we haalden het geen van beiden. Zo is het nu, maar zo was het toen ook al. Kees Cools namens de Progressieve Studenten Fraktie in de hogeschoolraad. P.S. Dit alles gezegd zijnde en gezegd blijvend, zal P.S.F, van de nood een deugd maken en de bovenstaande nota aangrijpen om allereerst de onderwijskwaliteit in al haar facetten trachten te verbeteren. Dit omdat er te veel studenten zijn die achterblijven en die later verliezers zullen zijn, waarover later meer... gaan met mensen die zich door socialisme en marxisme laten Inspireren bij hun maatschappelijke en politieke Inzet. Om zo de kansarmen In de samenleving en Kerk te kunnen helpen hun positie te verbeteren. Omdat ze ook een open groep willen zijn is er ledere tweede en vierde zondag van de maand een bijeenkomst In de Opstandingskerk -aan de Cobbenhagenlaan waarbij Iedereen welkom is. Elke tweede zondag zal er een liturgieviering zijn en er zullen kindergroepen zijn; elke vierde zondag Is er een bijeenkomst rond een bijbeltekst. De houding van de Basisgroep ten opzichte van de katholieke kerk Is zeer kritisch. Ze hebben zich tegenover de kerk geplaatst als een autonome groep en reageren op hetgeen daarbinnen gebeurt. Nu ze er zelf bulten staan vormt die kerk geen belemmering meer, ze hoeven niet langer een twee-slachtlge houding aan te nemen, ze kunnen zich vrijer uiten. Deze ontwikkeling van Maranatha valt overigens niet los te zien van andere ontwikkelingen binnen de kerk. De laatste jaren Is er steeds meer teruggedraaid en dit gaat nog altijd door. Daarom is het voor hen zo belangrijk dat je je eigen gang gaat, dat je je niet bang laat maken door mensen "van boven", maar dat je stelling neemt tegen de kerk. " D e kleinste zal de sterkste zijn", aldus een woordvoerder van de voormalige studentenparochie Maranatha.

Druk bezocht Maranatha begin jaren zeventig.

C. v.d. G.

^o'

^28feè^fember1Ö84

INTERDISCIPLINAIR

Theorievorming over sociale zeicerheid blind e vlek Als de Haagse Post zich in haar kolommen afvraagt wat er nog Veldkamp is een internationale autoriteit op zijn gebied. Hij werkte 15 jaar aan de over blijft van een rechtvaardige sociale zekerheid/ houdt dr. vereenvoudiging van de wetgeving van G.M.J. Veldkamp in de aula van de KHT zijn inaugurele rede. het sociale zekerheidsstelsel, schreef er Hij aanvaardde op deze traditionele wijze de benoeming tot dikke boeken over en publiceerde in nati­ onale en internatioanie tijdschriften. buitengewoon hoogleraar in de Sociale Zekerheidswetenschap, Maar hij raakte ook in opspraak vanwe­ de nieuwe studierichting die als enige in Nederland dit jaar aan ge zijn talloze nevenwerkzaamheden en commissariaten. de KHT van start gaat. Naar schatting honderd belangstellen­ De laatste anderhalf jaar ijverde Veld­ den luisterden vrijdag 21 september in de namiddag een uur kamp voor de nieuwe Tilburgse studie­ lang naar de oratie van de oud­minister. richting, die is ondergebracht bij de Cen­ trale Interfaculteit, en hij zal naast het coördinerend werk nu ook onderwijs ge­ ven tot hij over twee jaar de pensioens­ gerechtigde leeftijd heeft bereikt. Daarna zal hij wellicht als adviseur van de studie­ — richting aanblijven, die eerst in septem­ I ber 1985 in volle hevigheid zou losbars­ || ten. Sociale Zekerheidswetenschap doet het zonder eigen propedeuse. Als Veldkamp voor de receptie van de hogeschool staat te wachten met een ak­ tentas onder zijn arm en een grote bruine reiskoffer met KLM­label in zijn hand, zit­ ten enkele studenten al bijna in de don­ ^ kerblauwe Mercedes die de kersverse f­ hoogleraar tot aan de draaideuren van de KHT zoefde. Zij veronderstelden in een taxi te stappen. De chauffeur maakt hen duidelijk dat het hier een komisch mis­ , . verstand betreft en gaat op zoek naar een parkeerplaats. Professor Veldkamp ;^^,;: wordt ondertussen naar de plaats ge­ h loodst waar hij zijn pak verwisselt voor de toga. Als iedereen zich met enig cere­ .^ monieel op de voorbestemde plaatsen i heeft geïnstalleerd kan de eigenlijke inau­ Ë gurele rede beginnen: 'M ijnheer de Ree­ Rector de Moor (r.) schudt de hand van heid maar de wetenschap die de sociale tor M agnificus, zeer gewaardeerde toe­ zekerheid in zijn volle omgang als object ] Veldkamp. hoorderessen en toehoorders...' sociale zekerheid, jazeker..., een multi­ heeft, is nog jong. Veldkamp ziet het ver­ disciplinair verschijnsel is: 'Het komt mij schijnsel sociale zekerheid als: 'Alles wat MULTIDISCIPLINAIR voor, dat de monodisciplinaire theorie­ gericht is op de continuïteit van het Sleutelwoord in de rede, die de titel Di­ vorming worstelt met het gebrek aan bestaansniveau met inbegrip van de toe­ dactiel< van de sociale zel<erheid mee­ multidisciplinaire ' wetenschapsbeoefe­ gankelijkheid daartoe', en dat is heel wat kreeg, was multidisciplinair. De opzet ning en theorievorming'. B ovendien ver­ meer dan een optelsom van de deelge­ van de studierichting Sociale Zekerheids­ toont de theorievorming en de weten­ bieden die de bovengenoemde 'oude' wetenschap kenmerkt zich door het mul­ schapsbeoefening van de gehele collec­ wetenschappen beslaan. tidisciplinaire karakter. Volgens Veld­ tieve sector, waarvan de sociale zeker­ De sociale zekerheid is in de weten­ kamp vloeit dit voort uit het onderwijs­ schap, volgens Veldkamp, een achterge­ _ en onderzoekbeleid van 'onze' hoge­ bleven gebied. Hoewel de uitgaven van school want: 'De problematiek van de in­ de huidige verzorgingsstaat in het kader terpenetratie van wetenschap en maat­ van de sociale zekerheid ongeveer één­ schappelijke werkelijkheid heeft reeds derde van het nationaal inkomen, en de aan de wieg van onze hogeschool ge­ helft van de bestedingen van de collec­ staan en heeft haar sedertdien niet verla­ Het overleg tussen de disciplines ofwel tieve sector behelst, staat de theorievor­ ten'. Hij herinnert in dit verband aan de de faculteiten moet alsnog wettelijk ver­ ming nog in de kinderschoenen. Dit in 'vader, van de Tilburgse Hogeschoolge­ ankerd worden. In de plannings­ en be­ tegenstelling tot Duitsland, waar men op meenschap', professor Cobbenhagen, kostigingsstructuur zoals door minister dit gebied veel verder is. Het sociaal ze­ die al in 1926 artikelen schreef over de Deetman is voorgesteld als onderdeel kerheidsrecht behoeft volgens Veldkamp synthese tussen wetenschap en praktijk. van de nog in te dienen Invoeringswet 'dringend verbreding en verdieping', de Veel lof voor Cobbenhagen dus, bij wie W W O , bestaan onvoldoende garanties sociale zekerheidseconomie besteedt Veldkamp in 1948 het doctoraal Econo­ voor een systematische inbreng van de veel aandacht aan economisch onder­ mie deed en die vond dat de universitei­ disciplines. Tot die conclusie komt een zoek, maar ook hier 'komt de zuivere ten geen instituten zijn voor het overdra­ werkgroep van de Academische Raad in theorievorming nog niet van de grond'. gen van, naar studierichtingen, gesplit­ een preadvies over de planning en be­ 'Het wordt eentonig', verzucht Veld­ ste kennis maar dat de programma's kostiging in het w . o . Minister Deetman kamp, maar ook bij de sociale zeker­ combinaties van vakken moeten bevat­ had de raad in mei van dit jaar over dat heidssociologie blijft de theorievorming ten omdat dit de synthese bevordert. onderwerp advies gevraagd. De Acade­ 'een blinde vlek'. Het rijtje kan aangevuld 'Van synthese naar multidisciplinair den­ mische Raad zal zich binnenkort over het worden met de sociale zekerheidswis­ ken', vervolgt Veldkamp, 'il n'y a qu'un advies uitspreken. kunde, de geschiedenis van de sociale pas'en gaat verder over de sociale zeker­ zekerheid, de sociale zekerheidsgenees­ De werkgroep komt in het preadvies ook heid als didactisch begrip. kunde en de psychologie van de sociale tot de conclusie dat het systeem van de De snelheid waarmee de sociale zeker­ zekerheid. zogenaamde bekostigingsverklaringen ­ heid in omvang toeneemt, loopt niet pa­ het fiat van de minister dat een bepaald rallel met de theorievorming. Andere we­ COLLECTIEVE SECTOR tenschappen, zoals de ehtiek, de rechts­ plan, zoals de start van een nieuwe stu­ De mogelijke oorzaken van de proble­ wetenschap, de medische wetenschap, dierichting aan een instelling, mag wor­ men die de monodisciplinaire vakken de wiskunde, de economie en de socio­ den uitgevoerd ­ maar moet komen te hebben met de sociale zekerheid liggen, logie houden zich weliswaar op hun spe­ vervallen. Het systeem werkt "complice­ aldus Veldkamp, aan het gegeven dat cifieke gebied bezig met sociale zeker­ rend en verstorend".

held een onderdeel is, op zichzelf geen innerlijke eenheid. Zo wees een enquête uit dat in 25 landen sociale zekerheids­ cursussen worden gegeven aan universi­ teiten onder 24 verschillende benamin­ gen. Hieruit blijkt de 'anarchie qui règne dans la matière'. Zowel de sociale zeker­ heid, als de collectieve sector in het ge­ heel hebben na de tweede wereldoorlog een stormachtige ontwikkeling doorge­ maakt. 'Er heeft', aldus Veldkamp, 'een belangrijke verschuiving plaatsgehad van de particuliere naar de collectieve sector, dat onder meer als reactie daarop mo­ menteel een onevenredig gewicht ge­ schonken dreigt te gaan worden aan de noodzaak van deregulering en privatise­ ring'. Omdat de collectieve sector zo groot is geworden wijst Veldkamp, om­ wille de innerlijke coherentie, op de noodzaak van de ontwikkeling van een leer van de collectieve sector. Hij zet uit­ een hoe hij deze leer het liefst opgezet ziet worden ­ multidisciplinair, wissel­ werking, deel­ en de moederdisciplines, differentiatie ­ maar kan zich voorstellen dat het 'wat onwennig klinkt' en 'mis­ schien zelfs wat duizelingen veroorzaakt' en stelt zijn zeer gewaardeerde toehoor­ ders gerust door te zegen dat een een­ voudig schema het allemaal wat meer in­ zichtelijk kan maken. Veldkamp besluit zijn oratie met de con­ statering dat: 'Sociale zekerheid niet al­ leen een interessant multidisciplinair ver­ schijnsel is, maar eerst en vooral een fun­ damenteel menselijk recht is geworden'. Hier voegt hij aan toe dat we 'de christe­ lijke caritas als zedelijke inspiratie­ en warmtebron voor het recht op sociale ze­ kerheid' niet moeten vergeten. Maar de christelijke naastenliefde is ook niet gek, getuige een oud Chinees spreekwoord dat volgens Veldkamp circuleert in de wereld van de sociale zekerheid: 'Wie al­ tijd gedekt wil zijn moet als een schild­ pad geboren worden en dan koken ze nog soep van je ook'. De miljoenennota beaamt dit.

Inaugurele rede Dr. G.M .J. Veldkamp

Gerard Rutten

Inbreng disciplines beter garanderen

—

Jilburgs Hogeschoolblad

< « •• > »♦

. » « » ► (

• ­

♦«»<

* < » ' ' •

\

In plaats daarvan zouden alleen nog ver­ klaringen van niet­bekostiging moeten worden afgegeven, dan wel stilzwijgen­ de bekostigingsverklaringen indien de minister niet tijdig reageert op de plan­ nen van een instelling. In de nieuwe plannings­ en bekostigings­ structuur wil Deetman de instellingen ie­ der jaar een instellingsplan laten uitbren­ gen waarin moet zijn opgenomen wat de plannen van de betreffende instellingen voor de komende jaren zijn. Financiering moet in de meeste gevallen plaatsvinden binnen het maximum­bud­ get dat ieder jaar als rijksbijdrage voor een instelling wordt vastgesteld in het 'overheidsplan' voor het w . o . Het preadvies gaat wel accoord met het schrappen van de zorg voor de studen­ tenvoorzieningen als wettelijke taak van een instelling. Het behoort tot de verant­ woordelijkheid van iedere instelling zelf om daar genoeg werk van te maken. Wel moet daarvoor de jaarlijkse rijksbijdrage voor de instellingen 'van voldoende om­ vang' zijn, aldus het preadvies. BB/UP

28 september 1984

STUDIUM GENERALE

##

Positie van beieidsmaicers is versterict''

In oktober worden op de hogeschool een viertal lezingen gehouden over sociale wetenschappen en maatschappelijk handelen. DOel van deze lezingencyclus is het heropenen van het debat over wetenschap en samenleving, zoals dat in de zeventiger jaren gevoerd werd. De wetenschap niet vastpinnen op een bepaalde formule of theorie, maar aanpassen aan maatschappelijke veranderingen.

Sociale Wetenschap en Maatschappelijk Handelen "Wetenschap moet zich niet afspelen in de ivoren toren van wetenschappers en beleidsmakers. Theorieën binnen de sociale wetenschappen horen niet vast te liggen in natuurkundige formules, maar moeten onderhevig zijn aan veranderingen binnen de samenleving. Helaas is dit niet altijd het geval". Aan het woord Hans Happel van Bureau Studium Generale, die in samenwerking met de Wetenschapswinkel de artikelenbundel "If Social Science is the answer... What is the Question?" heeft uitgegeven. Deze bundel, waarin onder andere zaken als interne en externe aspecten van wetenschapsontwikkelingen en het samengaan van wetenschappelijk onderzoek en maatschappelijk handelen aan de orde komen, is uitgegeven bij de te houden lezingen van volgende maand. Happel: "In de hernieuwde discussie willen we de maatschappelijke relevantie die in de zeventiger jaren van zich liet spreken, maar die in de tachtiger jaren geblust is, weer activeren. We proberen de mensen aan het denken te zetten over maatschappelijke problemen zoals die door de economie, sociolggie en psychologie benaderd worden". De kritiek op de sociale wetenschappen zoals die in de jaren zeventig tot uiting kwam in met name de studentenbeweging had tot doel het ter discussie stellen van de vermeende objectiviteit en waardevrijheid \ian de wetenschappen. Argumenten in deze kritiek ontleende zij aan de filosofen en sociologen van de "Frankfurter Schule". Aanhangers van deze stroming zoals de beroemde socioloog Jürgen Habermas, verzetten zich tegen het gangbare wetenschapsideaal dat sociale wetenschappen zich zouden beperken tot uitspraken over feitelijke

leving wel rationeel besproken kon worden. In zijn boek "Theorie van het Communicatieve Handelen" kwam hij met de uitwerking hoe de discussie over de juistheid van maatschappelijke doelstellingen, normen en waarden gevoerd zou moeten worden. Deze zogenaamde methoden-strijd in de sociale wetenschappen resulteerde in het inzicht dat wetenschap en samenleving nauw met elkaar verbonden zijn. Toch kon deze theorie niet een groot succes van de 'Frankfurter Schule' genoemd worden. Happel: "Er is langzaam een kentering gekomen in dit inzicht. Het geheel wordt nu in een andere context geplaatst. De maatschappelijke relevantie van wetenschappelijk onderzoek heeft geleid tot een versterking van de positie van beleidsmakers". En dat terwijl het Habermas begonnen was om het terugdringen van die invloed door het ontketenen van een discussie over politiek, recht en moraal. Oorzaak van deze ommekeer moet volgens de schrijvers van "If Social Science...?" gezocht worden in het feit dat in de sociale wetenschappen de neo-positivistische benadering er een van de velen was binnen een pluriformiteit van opvattingen. Het credo 'Anything Goes' kwam op de voorgrond

Ander Leesvoer Vite-buUetin

Vite-Bulletin, het blad van de Vereniging voor internationaal georiënteerde economen en juristen brengt een thema-numDe organisatoren van de cyclus Hans i mer rond het 'navelstaren' uit. Studenten 'Happel (I.) en Luc Jeurissen. die iets voor de Vereniging betekend hebben, of nog betekenen, geven hun oorwaarnemingen en zich niet zouden bedeel over het reilen en zeilen van de Veremoeien met de gang van zaken in de saniging. In een inleidend artikel verantmenleving. woordt hoofdredacteur Ed Berendsen de Op die manier kwam binnen de econokeuze voor het thema. De interviews zijn mie, socio- en psychologie de nadruk te volgens Berendsen bedoeld om menigeen liggen op het technisch beheersen van te inventariseren in verband met de kode samenlevig in plaats van op emancimende jaarvergadering waar een nieuw patie en mondigheid van de mens. Vele bestuur gekozen zal gaan worden. Een wetenschappers achtten het onmogelijk tweede reden ligt hierin dat het Bulletin dat over deze laatste zaak gesproken kon rond deze vergadering als onafhankelijke worden. Normen en waarden waren afinformatiebron wil dienen. Ten derde: hankelijk van persoonlijke voorkeuren en het Bulletin wil terugkijken in verband pasten niet binnen wetenschappelijke met het naderende eerste lustrum van de discussies. Habermas meende echter dat Vereniging. Tenslotte: "Toen wij de gede normatieve grondslag van een samendachte voor dit nummer concipieerden, leefde bij ons het gevoel dat het oorspronkelijk enthousiasme wat heeft geleid tot wat Vite geworden is, aan het verflauwen is". Uit de interviews blijkt, volgens Berendsen, dat de schuld daarvoor niet bij de Tweefasenstructuur ligt, neen, de hand moet in eigen boezem worden gestoken. Vite-Bulletin kijkt terug op de vele Viteactiviteiten: lezingen, symposia, congresKrips Repro - drukker van de meeste proefschriften In Nedersen, de taalgroepen, het PIM (Project Inland - stelde een aardig stellingenboekje samen. ventarisatie Midden- en Kleinbedrijf), etc. Veel activiteiten worden slecht beU ontvangt het als u uw dissertatie in zocht door de Vite-leden. Diverse promiproduktie geeft bij Krips Repro. ^-^^ nente leden geven hun mening over de Bel voor informatie met ^^^ mogelijke oorzaken daarvan. VIP Arie de afdeling Dissertaties. Maat doet wel een paar aardige uitspraken, "...er moet na lezingen met mensen meer worden gezopen; er moet met hen krips lekker worden doorgezakt. En alsjeblieft repro geen briefjes met die prachtige blauwe meppel briefhoofdjes naar hen opsturen". Over K a a p M ^ 6,7944 HV Meppel de taalgroepen, oorspronkelijk bedoeld Postbus 106. 7940 AC Meipjoel als 'brainbox' en als dienstverlening aan telefoon 05220-5 3731 andere Vite-activiteiten: "Die kunnen we

VANKIiHBSr

GEPRommBaammm

Tilburgs Hogeschoolblad

te staan en verdrong de politieke discussie van Habermas. De technocraten binnen de samenleving gaan hun positie meer dan ooit versterken. "En daarvoor moeten we ons hoeden", aldus Happel. Daarom vinden de organisatoren van de lezingencyclus dat de ideeën van Habermas over sociale wetenschappen en maatschappelijk handelen actueler zijn dan ooit en zijn ze centraal gezet in "If Social Science...?" en de lezingen. In de cyclus van Studium Generale komen vier aspecten van de samenhang tussen sociale wetenschappen en maatschappelijk handelen aan bod. In de eerste lezing wordt gesproken over factoren die de voortgang en ontwikkeling van de sociale wetenschappen beïn^ vloeden. In de daarop volgende lezing komen de achtergronden van de verschillende benaderingswijzen in de sociale wetenschappen aan de orde. Hierbij wordt gekeken naar Habermas' indeling in handelingstheoretische en systeemtheoretische benadering. De derde lezing behandelt de moeilijkheden die zich voordoen wanneer vragen uit de samenleving gevormd worden tot probleemstellingen voor onderzoek. Tot slot een inleiding over actie-onderzoek, waarin het maatschappelijk handelen en het wetenschappelijk onderzoek nauw met elkaar betrokken zijn. M. V. Blijswijk

net zo goed afschaffen... zet er maar een grafkruis op. En alleen at de naam. 'Taalgroep', een volkomen banale term... language group... gruppo di langua. Hoe moet je in godsnaam 'taalgroep' vertalen!": Vite-fotograaf en toekomstig hoofdredacteur van Vite-Bulletin, Pieter Kerstens, is zeer te spreken over zijn Vitelidmaatschap. Het heeft hem in zijn studie over een 'dood punt' heengeholpen. Na zijn kandidaats kwam Kerstens "in een soort luchtledige terecht omdat ieders zijn resp. haars weegs ging en er buiten de colleges nog slechts bij uitzondering iets te beteven was voor mij". Het meest interessante interview, in het licht van een beter begrip van de Vite-historie, is ongetwijfeld dat met Vite-architect Rien Geurtsen. Vraag: 'hoe ben je in aanraking gekomen met Vite?' R.G.: 'Gelach'. "Ik ben,_eh, in aanraking gekomen met Vite toen ik die zelf oprichtte". "Om de Vereniging opnieuw te activeren moet het bestuur op zoek gaan naar talent, een soort 'lieadhunting'. Vervolgens moet zo iemand de vrije hand worden gegeven", aldus Geurtsen. Ook uit andere uitspraken blijkt zijn grote betrokkenheid met Vite. Wat de relatie tussen bestuur en Bulletin betreft bepleit Geurtsen voor "meer cement tussen die twee organen". Ook Arie Maat heeft een mening over Vite-Bulletin. Hij heeft persoonlijk "meer behoefte aan kortere, lichtere artikelen". Hij adviseert het blad meer achter mensen aan te gaan om artikelen los te krijgen. "Neem iemand uit het adressenbestand en vraag hem/haar: 'Jij schrijft een stukje!' Welk boek heb je laatstelijk gelezen? SJors en Sjimmie? Jij schrijft een stukje over SJors en Sjimmie! Maakt niet uit! Zo moetje te werk gaan. Dit wordt, denk ik, het leukste nummer tot nu toe. Ik denk zelfs dat het echt van A tot Z door iedereen zal worden gelezen". Daar heeft Maat zonder meer gelijk in. L.v.W. 28 september 1984

Eg

MEDEDELINGEN

C O M M U N I Q U E V A N DE VERGADERING V A N DE C O M M I S S I E PERSONEELSOVERLEG D.D. 21 SEPTEMBER 1984 1. De vraag van het College van Bestuur bij de bespreking van de handleiding functionerings- en beoordelingsgesprekken of met iedere medewerker functioneringsgesprekken moeten worden gehouden, wordt unaniem bevestigend beantwoord. De ABVA/KABO-fractie en enkele ongeorganiseerden zijn van mening dat functioneringsgesprekken jaarlijks moeten plaatsvinden. Een ander deel van de ongeorganiseerden is van mening dat o.a. leeftijd, een goede functievervulling aanleiding kunnen zijn af te wijken van de jaarlijkse frequentie. Een directe koppeling van het honorerings- en gratificatiebeleid aan functioneringsgesprekken wordt door de fracties onjuist geacht. Het College is het ermee eens dat het gratificatiebeleid los van de functioneringsgesprekken in een personeelsbespreking aan de orde zal komen en zal zich hierover nader bezinnen. Op de suggestie van de A B VA/KABO-fractie om collectieve functioneringsgesprekken waar mogelijk te realiseren, deelt het college mede dat dit overgelaten wordt aan de diensten c.q. faculteiten indien alle betrokkenen dit wensen. 2. Bij de bespreking van de nota formatie- en organisatiebeleid deelt de commissie mede behoefte te hebben aan een concretisering op een aantal punten zoals het begrip organieke functiebeschrijving. De uitbouw van het ontwikkelingsplan naar een intern geïntegreerd beleidsplan zal zeker in een behoefte voorzien volgens de fracties. 3. Bij de bespreking van de planning van de PPB-werkgroepen wordt voorgesteld geen nieuwe PPB-werkgroepen meer in te stellen. 4. Het CPO is van oordeel dat de notitie inzake het opzetten van grotere vakgroepen binnen faculteiten in een behoefte voorziet; desgevraagd zegt het college toe dit stuk aan de faculteitsbesturen te zullen toezenden. 5. Het advies bij het voorstel van het college inzake de verdeling van de leerstoelen en de UHD-plaatsen is verdeeld. De ongeorganiseerden willen met het college geen overleg voeren over de invulling per faculteit omdat de randvoorwaarde voor deze operatie (het onaangetast laten van de formatie van de hoogleraren en het eenzijdig afwentelen van de BUWP-gevolgen op de zittende Whm-ers) voor hen onaanvaardbaar is. Zij verzoeken het college alles in het werk te stellen om deze randvoorwaarde alsnog te beïnvloeden. Onder verwijzing naar de landelijke gemaakte afspraken hierover, deelt het college mede hiertoe geen mogelijkheden meer te zien. De ABVA/KABO-fractie is ook van oordeel dat de randvoorwaarde niet acceptabel is, doch de fractie wil met het college wel overleg plegen over het groeipad. Zij stelt voor om aan de faculteiten slechts 2 / 3 van de op basis van het formatieplan toe te wijzen aantallen, UHD-plaatsen toe te wijzen en 1/3 van de 90 plaatsen in reserve te houden voor nieuw beleid op persoonlijke titel. JAARVERSLAG 1983 K H T Het Jaarverslag 1983 van de KHT is onlangs verschenen. Belangstellende kunnen het verslag opvragen bij de afdeling Pers & Voorlichting, geb. B, kamer 205, tel. 662000. GEBRUIK COMPUTER- EN T E R M I N A L Z A A L SZ 113 Deze ruimte is bestemd voor medewerkers. Voor studenten is er zaal SZ 43 op de begane grond en/of een terminalzaal in gebouw C. Reservering alleen voor de avonduren mogelijk via F. Hummelman, kamer S 114. COMPUTERFACILITEITEN I N GEBOUW S Het bestuur van de subfaculteit Sociologie heeft thans drie zalen in doen richten met informatieverwerkende apparatuur: SZ 43 op de begane grond, SZ 113 en SZ 172 op de eerste etage. De laatste zaal - waarin microcomputers - wordt dinsdag 25 september in gebruik genomen met een spoedcursus tekstverwerking en aansluitend een spoedcursus microcomputer-appreciatie. In meer detail vindt u gebruik van zalen en aankondiging van cursussen op uw prikbord. Drs. H. Koppelaar hfd. Datavenwerking SCW & IVA, S 112. GEBRUIK M I C R O C O M P U T E R Z A A L SZ 172 - De zaal SZ 172 blijft op slot indien er geen personeelslid van de KHT aanwezig is. - de sleutel van SZ 172 is voor medewerksters te verkrijgen bij het secretariaat van de SCW in de kamer S 14, alwaar een 'sleutellijst' getekend en waar de sleutel na afloop van het gebruik weer ingeleverd dient te wor-

Yilburgs Mógeschoolblad

den. Ten aanzien van de distributie van floppy disk is met de DRC (dhr. van Erk in C 221) het volgende afgesproken: - de medewerksters van de SCW ontvangen lege floppies bij verzoek aan dhr. van Erk, met het merk 3 M . De boeking gebeurt door DRC in samenwerking met dhr. Wesdorp: zonder tussenkomst van de betrokken medewerker. - de studenten kunnen floppies bij dhr. van Erk (C 221) kopen tegen kostprijs (dat is minder dan-f 10, — ). Ten aanzien van de beschikbaarheid van software: - de beschikbare software ligt ter beschikking voor gebruikers bij de betreffende apparaten, - de bijbehorende handleidingen liggen daar ook bij. GEBRUIK T E R M I N A L Z A A L SZ 43 In deze ruimte staan computerterminals en een daaraan te koppelen printer. Deze apparatuur is er voor iedereen van de KHT met inachtneming van de volgende prioriteiten: 1. reservering voor onderwijs 2. studenten op individuele basis 3. staf op individuele basis voor gebruik door (werkjgroepen van een of meer terminals dient gereserveerd te worden bij F. Hummelman, kamer S 114 (eerste etage), tel. (01366)2442. Gedane reserveringen staan vermeld op het aanwezige whiteboard. Voorlichting over gebruik van de hier aanwezige terminals is maandelijks te verkrijgen in een spoedcursus, van tweemaal drie kwartier. Docenten: J . van Ingen (IVA) en J . Pijnenburg (DRC). Aanmelden bij het secretariaat DRC: toestel 2240! data 10 oktober

tijd 8.45-10.30 uur

plaats CZ 217

7 3 9 6 10 8 12

november8.45-10.30 december8.45-10.30 januari 8.45-10.30 februari 8.45-10.30 april 8.45-10.30 mei 8.45-10.30 juni 8.45-10.30

uur uur uur uur uur uur uur

CZ 217 CZ 217 CZ 217 CZ 217 CZ 217 CZ 217 CZ 217

schriftelijk te melden bij de secretaris van de vakgroep Privaatrecht, Faculteit der Rechtsgeleerdheid, Katholieke Hogeschool, Postbus 90153, 5000 LE Tilburg.

BESPREKINGSCOLLEGE T E N T A M E N BURGERLIJK PROCESRECHT

D A T A SCHRIFTELIJKE EXAMENS ADMINISTRATIEVE ORGANISATIE Maandag: Dinsdag: Dinsdag: Woensdag:

8 9 7 8

oktober 1984 oktober 1984 mei 1985 mei 1985.

D A T A SCHRIFTELIJKE E X A M E N S LEER V A N DE ACCOUNTANTSCONTROLE Maandag: Dinsdag Woensdag: Donderdag:

1 oktober 1984 2 oktober 1984 1 mei 1985 2 mei 1985.

PROPEDEUSE E C O N O M I E VAK: BEDRIJFSECONOMIE Met ingang van 26-9-1984 is er een vragenuur m.b.t. de stof van BE 1 en wel wekelijks op: woensdag van 14.30-16.30 uur in AZ 117 Drs. A . Plaisier.

VERPLICHTE STOF PRIVAATRECHT (PROPEDEUSE) V O O R DAG- EN DEELTIJDSTUDENTEN Eerstejaars-studenten die de tentamnes A en/of B van het vak privaatrecht in het collegejaar 1983/1984 niet met goed gevolg hebben afgelegd en het lopende collegejaar opnieuw tentamen in deze onderdelen wensen af te leggen, worden er op gewezen dat de verplichte literatuur een wijziging heeft ondergaan. Vervallen zijn de onderdelen behorende bij de stof die werd gedoceerd door prof. mr. J.E.J.Th. Deelen, d.w.z. dat de Bregstein-opstellen en de door prof. Deelen behandelde arresten niet meer tot de verplichte stof behoren. Vervangen worden deze onderdelen door: voor het tentamen A: Bestuursrecht en privaatrecht, H.C.F. Schoordijk, rede, Kluwer 1984 voor het tentamen B: Asser, Verbintenissenrecht I (De verbintenis in het algemeen volgens het nieuwe burgerlijk wetboek), Tjeenk Willink, Zwolle, 1984, blz. 451 t / m 482. Aan de rede "Bestuursrecht en privaatrecht wordt een college gewijd in de eerste week van december, tijdig vóór het tentamen van 14 december. Tijd en plaats worden nader bekend gemaakt. Het college wordt gegeven in de avonduren zodat ook deeltijdstudenten hierbij aanwezig kunnen zijn. T E N T A M E N S PRIVAATRECHT I A (ZAKENRECHT HERHALINGSCURSUS) Alle studenten die nog tentamen wensen af te leggen in het onderdeel Privaatrecht 1 A (Zakenrecht, herhalingscursus M w . Mr. van Wijlend) dienen zich zo spoedig mogelijk

Het besprekingscollege van het tentamen burgerlijk procesrecht van augustus 1984 vindt plaats op donderdag 4 oktober a.s. om 19.00 uur precies in zaal AZ 7. Het college is bestemd voor zowel avond- als dagstudenten.

NIEUWE OPENINGSTIJDEN DICTATENMAGAZIJN Openingstijden September en februari: ma. 10-12 u. en 14-19 u. di. 10-12 u. en 14.19 u. w o . 10-12 u. en 14-19 u. do. 10-12 u. vr. 10-12 u. en 14-19 u. Maart/april/oktober/november: ma. 10-12 u. en 14-16 u. di. 10-12 u. en 14-16 u. w o . 10-12 u. en 14-16 u. do. 10-12 u. vr. 10-12 u. en 14-16 u. Overigen maanden: 2 uur per dag, van 10 tot 12 uur.

COLLEGES M E T H O D O L O G I E De colleges Methodologie van het Privaatrecht van prof. Schoordijk zullen aanvangen op dinsdag 9 oktober om 19.00 uur tot 20.30 uur in SZ 135. Studenten, die aan het college willen deelnemen, kunnen inschrijven op een lijst, welke is aangeplakt op het mededelingenbord van de achtste verdieping van gebouw B. Het betreft een niet verplicht college dat niet door enig tentamen wordt afgesloten. In het eerste semester zal de nietigheid bij rechtshandelingen volgens boek 3 N B W aan de orde komen.

O N D E R W I J S I N GEBRUIK V A N DE M I C R O C O M P U T E R S I N SZ172 Pen, papier, schaar en plakband kunnen voor productieve auteurs moeilijk concurreren tegen beeldscherm en toetsenbord met een computergeheugen waar een eenmaal correcte aanslag altijd weer opgeroepen kan worden en dus nooit meer over

hoeft. Een spoedcursus tekstverwerking op de drie microcomputer^^ in SZ172 zal - zolang erop ingeschreven wordt - plaatsvinden op onderstaande data. Let wel tweemaal drie kwartier duurt de hele cursus! Per keer kunnen er overigens slechts maximaal drie personen deelnemen. Docent: H. Koppelaar (SCW). Inschrijven voorlS sept. bij mevrouw Verhoeven S177, tel. 2544. data

tijd

9-10.30 uur 9-10.30 uur 9.10.30 uur 9-10.30 uur WO. 10 okt. 9H0.30 uur 9-10.30 uur di. 16 okt. WO. 17 okt. 9-10.30 uur do. 18 okt. 9-10.30 uur 9-10.30 uur di. 23 okt. WO. 24 okt. 9-10.30 uur do. 25 okt. 9-10.30 uur

di. 25 sept. WO. 26 sept. do. 27 sept. di. 9 okt.

plaats

SZ172 SZ172 SZ172 SZ172 SZ172 SZ172 SZ172 SZ172 SZ172 SZ172 SZ172

CURSUS MICROCOMPUTERAPPRECIATIE Met de aangekondigde spoedcursus tekstverwerken is het gemakkelijk om bestanden op te bouwen. Zelfs als die bestanden computerprogramma's of louter getallen bevatten, is de opbouw ervan een fluitje van een cent. Maar hoe behandelt de computer die bestanden? Zijn er commando's die daarover uitsluitsel geven? W a t kunnen de computers in SZ 172 nog meer voor de gebruiker? Een spoedcursus computerappreciatie van drie kwartier, wordt iedere keer gegeven na afloop van de sjJoedcursus tekstverwerking. Dus van 10.45-11.30 uur. Het idee is dus: wilt u na tekstverwerking nog meer weten over de computer zelf, blijf dan nog drie kwartier instructie volgen. Zo niet dan bent u klaar om 10.30 uur.

PROPEDEUSE ROOSTERWIJZIGINGEN BLOK 2 Met ingang van week 5 ( 1 - 5 oktober) worden onderstaande wijzigingen van kracht. - Het hoorcollege Ontwikkelingsleer zal op de woensdagen verzorgd worden van 13.30-15.30 uur in A Z 10 (9 maal). - Het hoorcollege Fysiologische Psychologie (HC-1) is verplaatst van 13.30-15.30 uur naar 15.30-17.30 uur (11 maal) - Ook HC-4 Fysiologische Psychologie gaat in week 15 naar 13.30-15.30 uur.

emiel de jong b.y. ooi

de drukkers uit baarle-nassau

voor inlichtingen: telefoon 04257-8922, toestel 25, j . de jong ' '2Ö september 1984

MEMO

895724

Studenten \ A U O r r i E S NEDERLANDS S T U D E N T E N ORKEST Sinds 1952 wordt ieder jaar opnieuw het Nederlands Studenten Orkest samengesteld uit ongeveer 80 musicerende studenten om in januari een aantal concerten te geven, waarvan de opbrengsten worden afgedragen aan de Stichting Handicap en Studie N.S.S. Het NSO-jaar 1984/1985 wordt een bijzonder jaar; Louis Stotijn neemt, na het NSO zeven jaar gedirigeerd te hebben, afscheid van het NSO. Nog eenmaal onder zijn leiding zullen dit jaar werken van Bartok (Vioolconcert No. 2), Mahler (Symfonie No. 1) en Geert van Keulen t e n gehore worden gebracht. Deze worden ingestudeerd tijdens een kennismakingsweekend (15 en 16 december) en tijdens een intensieve repetitieperiode in het Noordhollandse dorpje Bergen (4 tot 14 januari). Hierna volgt een tournee langs een aantal grote Nederlandse steden. Als je een drietal weken wilt vullen met louter muziek, gezelligheid en optredens op bekende podia (o.a. Concertgebouw Amsterdam) in Nederland, kom dan naar één van de hieronder vermelde auditiedagen. Maak een telefonische afspraak om lang wachten te voorkomen. Auditiedagen: Lelden: 1 oktober, 16.00-19.00 uur, Breestraat 50, 071-131281 Eindhoven: 2 oktober, 16.00-19.90 uur, J.F. Kennedylaan 3, 030-895724 Groningen: 3 oktober, 16.00-19.00 uur. Grote Markt 27, 050-123163 Utrecht: 8 oktober, 16.00-19.00 uur. Cantoraat, Oude Gracht 14, 030-

111 111 1 II 111

11 1 1 1 1 II 1 II 1 1 II 1 1 1 II 1

Voor meer Informatie en Inschrijven voor de cursus kun je terecht op het secretariaat van het Talencentrum gebouw A , kamer 116, maandag t / m donderdag van 9.45 tot 11.45 uur, telefoon: 662508.

De nieuwe competitie begint op 16 oktober 1984. Inschrijving Is mogelijk tot uiterlijk 5 oktober 1984. Het is mogelijk voor teams die hebben ingeschreven voor de competitie om in een proefronde kennis te maken met de werkwijze van Management Game Nederland. Deelnamekosten zijn f 800,— per team, voor studententeams is dit op f 350, — gehouden. Prijzen voor de winnaar: de Economenblad kamploenswisselbeker en uitzending naar de Europese finale in het najaar van 1984. Opgave of nadere Inlichtingen over aanmelding: Management Game Nederland, p/a ICL, postbus 7113, 1007 JC Amsterdam, tel. 020-424545.

Vergeet niet ook naam en adres in te vullen.

11 11 II 11

Binnenkort start het TALENCENT R U M met een tweetal cursussen: Algemene cursus schrijven: De voorbereidende stappen van het schrijven, ordenen en verwerken van materiaal. Diverse schrijf-oefenvormen komen aan de orde. Docent: H. van Driel. Tijd: donderdag 10.30-12.30 uur. Plaats: SZ 29. Duur: 8 weken. I e College 11 oktober. Studielast: 50 uur. Spreekvaardigheid 11e semester): Het vergroten van de mondelinge taalvaardigheid met het oog op studle-actlvlteiten en het functioneren als academicus ( m / v ) . Docent: F. Creemers. Tijd: donderdag 10.30-12.30 uur. Plaats: B 703. Duur: 10 weken. I e College 4 oktober.

Op 16 oktober 1984 begint de competitie 1984/85 van Management Game Nederland. In deze, alweer voor het vijfde jaar te houden competitie, komen teams van bedrijfsleven, overheid en onderwijs als concurrerende ondernemingen In pools tegen elkaar uit. Elk team beheert een bedrijf en traint onder druk van tijd en concurrentieverhoudingen, managementvaardigheden en het gezamenlijk uitstippelen van bedrijfsbeleid. Het gaat hier om een veelomvattende simulatie van de praktijk. Het geheel wordt dan ook computergestuurd begeleid.

Nadat u vijftien nummers lang gratis mocht matseren in het THB, is het nu uw beurt om uw goodwill te tonen en het THB een financieel duwtje in de rug te geven. Voor f 5,— vult u onderstaande ruimte boordevol, inclusief trefwoord bovenaan. De matsertjes kunnen enkel met deze leesbaar ingevulde bon (één letter, leesteken of spatie per blokje) bij de redactie worden ingediend. Betaling kan per giro- of betaalkaart onder gesloten omslag of op de redactie.

X-

TALENCENTRUM

MANAGEMENT GAME

Betaald matseren

1 1 1 1

Talencentrumt

Amsterdam: 10 oktober, 16.00-19.00 uur, Crea, Grimburgwal 10 gebouw 2, 020-240866 Voor nadere inlichtingen: René Ravelli, Reiderland 124, 3524 BB Utrecht, 030-895724.

Sport LUSTRUMEVENMENTEN PENDRAGON 29 september: Dameszaalvoetbaltoernooi. Dit toernboi wordt georganiseerd In het kader van het 11e lustrum van Pendragon en is het laatste in de serie van verenlgingstoernooien voor het lustrumjaar. Aan het toernooi nemen zowel studenten- als burgerteams deel, In totaal 6 è 8 teams. Het dameszaalvoetbaltoernooi vindt plaats in de studentensporthal en begint om 10.00 uur. Belangstellenden zijn welkom. 13 oktober: Hart van Brabantloop. Een estafetteloop voor teams bestaande uit 4 dames en 11 heren, die samen ongeveer 90 km afleggen. Inschrijving staat open voor Iedereen. Inschrijfformulieren zijn verkrijgbaar In de studentensporthal en bij het Runners' hardloopcentrum. De Hart van Brabantloop volgt een route In en om Tilburg, door een mooi deel van "het Brabantse land. Het karakter van de Hart van Brabantloop is recreatief: Iedereen, jogger of wedstrijdloper kan meedoen, gezelligheid en sfeer staan voorop. Het loopgebeuren wordt 's avonds afgesloten met een groot feest In de studentensporthal. 16 oktober: Dansmarathon. Deelname hieraan staat open voor Iedereen, wel van tevoren Inschrijven. Inschrijfformulieren zijn verkrijgbaar In de studentensporthal. De dansmarathon wordt onderbroken door 'afvalspelletjes' en dansdemonstraties door professionele dansparen. Aansluitend aan de dansmarathon Is er gemaskerd bal in Zuidamerikaanse of Rio-stljl met llve-muzlek.

:1 111111111111 1 II 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 II 1 1 1 1 1 1 1 1 1

1 1 1 II 1 1 1 1 1 1 1 111111 1 II 1 1 1 1 1 1111111111111 1

P E N D R A G O N SPORTNIEUWS

1 II 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1HSM-binnen Op 15, 16, 17 en 18 oktober a.s. vindt II 1 1 1 1 1 III 1 1 1 1 1 1 1 1 1op de Studentensporthal de jaarlijks Naam: Adres: (Tel.: Tilburgs Hogeschoolblad

)

terugkerende Hogeschool Sport Manifestatie voor zaalsporten plaats. Deze sportieve krachtmeting op het gebied van sporten als volleybal, basketball, zaalvoetbal dames en heren, schermen, badminton, tafeltennis en een zwemmarathon in het zwembad

aan de Ringbaan West staat open voor alle studenten en personeelsleden van de KHT en de studenten van de Tllburgse HBO-instellIngen. De inschrijfformulieren dienen 11 oktober uiterlijk Ingeleverd te zijn op de Studentensporthal. E.S.T.D. Het E.S.T.D., oftewel het Eerstejaars Sport Toernooi Drienerio vindt dit jaar plaats op 29 en 30 november a.s. in Drienerio (TH Twente). Het Is alle eerstejaars bij deze warm aanbevolen om je zo snel mogelijk in te schrijven voor dit groots opgezette toernooi. Werkelijk duizenden studenten ontmoeten elkaar op het enorme sportcomplex van de T H , in de Vestingbar of in het spannende trappenhuis In de Bastille. Sporten waar je naast de feesten aan kunt deelnemen zijn: basketball, badminton, zaalhockey, zaalvoetbal, zwemmen, 'waterpolo, tafeltennis, volleybal, squash, tennis en zaalhandbal. De Inschrijving was oorspronkelijk gepland op 25 september, maar we geven jullie voor deze keer de tijd tot 28 september om je alsnog te bezinnen en vervolgens In te schrijven. Volleybal Volleybalvereniging TSVV Gepidae verzoekt eerstejaars studenten, die graag mee willen doen aan het E.S.T.D. (zie bovenstaand artikel) op 29 en 30 november zich zo spoedig mogelijk en In leder geval vóór 28 september op te geven bij Ben A n nlnk (360389) of Bert Ogier (562745). Tezijnertijd kan dan voor oefenwedstrijden gezorgd worden. Hockey De Tllburgse Studenten Hockeyclub zoekt nog enkele actieve heren, die willen deelnemen aan de vaderlandse competitie. Bel voor Informatie Luc, Frantzen (562700) of Jan van der Wetering (367204). Korfbal De korfbaltraining is op maandagavond van 18.00 tot 19.00 uur In de zaal van de HTS. Alle dames en heren studenten zijn bij deze van harte uitgenodigd om eens geheel vrijblijvend mee te doen aan de training. Contactpersoon voor meer informatieve mededelingen Is Leo Robben (04998-71572).

SSST STICHTING STUDENTENSPORT TILBURG Vanaf 1 oktober zal gecontroleerd worden op het In het bezit hebben van een studentensportkaart. Deze kaart is verplicht voor iedereen die gebruik wil maken van de sportvoorzienlngen. Uitsluitend een betalingsbewijs Is vanaf 1 oktober niet meer voldoende. Alleen de sportkaart is het entreebewijs. Schaf hem dus deze week nog aan! De kaart Is te verwerven door 65 gulden over te maken bij de kas van de KHT d.m.v. de acceptgirokaart. Niet meer S contant In de sporthal. Na ongeveer anderhalve week kan de sportkaart dan op de sporthal afgehaald worden met medeneming van 2 pasfoto's èn je collegekaart 84/85 of 83/84. Afhalen: In september ledere werkdag tussen 14.00 en 15.30 uur en 's avonds tussen 19.00 en 20.00 uur. SSST

Roosten/vijzigingen

Jiu-Jitsu Wegens enorme belangstelling bij jlujltsu Is er de volgende wijziging m.l.v. heden: woensdag 21.00-21.45 uur, 21.45-22.30 uur voor beginners o.l.v. Rob Pauel. Dinsdag 19.00-20.00 uur voor gevorderden o.l.v. Adrl Fluit. Judo De judolessen zijn verschoven van donderdagavond 21.00 uur naar donderdagmiddag 17.00-18.00 uur.

28 september 1984

GEHANDICAPTENSPORTDAG Op 7 oktober a.s. zal wederom de jaarlijkse gehandicaptensportdag d o o r ' d e S.M.A.C. (Sociaal Maatschappelijke Activiteiten Commissie) van het T.S.C. St. Olof georganiseerd worden. Dit gebeuren zal plaatsvinden In de studentensporthal. Academielaan 5, te Tilburg. Op deze dag zal gestreden worden op de onderdelen volleybal, basketbal en tafeltennis. De eerste wedstrijden zullen beginnen om 10.00 uur; de prijsuitreiking wordt om + 17.00 uur venwacht. Verder zal er een demonstratie-wedstrijd gespeeld worden door de volleybalclub W C Vught. Deze club behoort tot de top van Nederland op het gebied van volleybal. Deze sportieve dag zal worden afgesloten met een uitgebreide koffietafel. Toeschouwers zijn van harte welkom. Voor nadere informatie kunt u terecht bij: T.S.C. St. Olof, Reitse Hoevenstraat 129, Tilburg. Tel. 013672136/672436.

Menu PERIODE 1 T / M 5 OKTOBER M A A N D A G 1-10-1984 ossestaartsoep heldere aspergesoep varkenslapje met perzik . ananasburger - spercieboontjes met wortelen - witte kool gekookte aardappelen div nagerechten DINSDAG 2-10-1984 chinese kippesoep witte crèmesoep tjap tjoy - 2 stokjes saté pindasaus kroepoek - chinese burger - chinese kool njst of gekookte aardappelen div. nagerechten WOENSDAG 3-10-1984 linzensoep - bouillonsoep lapje kalkoen - deense schnitzel jachtsaus - witte boontjes kapucijners gekookte aardappelen div nagerechten DONDERDAG 4-10-1984 selderysoep - franse uiehsoep macaroni met ham en doperwten gehaktballetjes in tomatensaus komkommersalade gekookte aardappelen VRIJDAG 5-10-1984 tomatensoep kippeboutje - ardennerbraadworst gemengde sla van sla - chinese kool witte kool - wortel - tomaat spercieboontjes - olie -i- azijn gebakken of gekookte aardappelen div nagerechten

m

HPt^O^ STADSSCHOUWBURG

Sanatorium Klepsydra Voorstelling: Sanatorium Klepsydra, door Perspekt. Script en toneelbeeld: Joep Kruyver en Michael Helmerhorst. Te zien: 3 okt. in de Stadsschouwburg. Aanvang: 20.15 uur. Perspekt noemt zich niet voor niets een 'technische theatergroep'. Bij de produicties die de Haarlemse groep maal<t staat voorop: het uitbuiten van de mogelijkheden van audiovisuele middelen. Film, dia-projektie en bewegende dekorstukken zorgen voor een spectakulaire en steeds weer verrassende vormgeving. De stijl van deze vormgeving sluit nauw aan bij de inhoud van de voorstellingen. Zo vertaalde Perspekt het snelle, spannende detectiveverhaal uit Hammer (de vorige produktie) in dynamische, beklemmende stadstaferelen. De sfeer die sprak uit de beelden was zo indringend dat het verhaal bijna een overbodige toevoeging werd. Dat laatste is ook het geval bij de nieuwe produktie. Sanatorium Klepsydra. Inspiratiebron was de Poolse schrijver Bruno Schuiz; de titel verwijst naar een verhaal van zijn hand. Daarin gaat Jozef op zoek naar zijn verdwenen vader en komt terecht in het Sanatorium waar dr. Gotard experimenteert met de tijd. Het verhaal heeft de sfeer van de tijd waarin het geschreven werd: het begin van de 20ste eeuw. Toenemende modernisatie, uitvindingen en tech-

nisch vernuft sprak in die periode sterk tot de verbeelding van kunstenaars. Verschillende thema's kwamen in hun werk steeds terug: de mens als machine, het vleesgeworden kwaad, de tiran, de dubbelganger, demonische krachten, reizen in de tijd. Bekende voorbeelden zijn de verhalen van Edgar Allen Poe en Jules Verne, Oscar Wilde's 'Dorian Gray' en films als Dr. Caligari, Nosferatu en Metropolis. Een periode waarin 'illusionisten' rondreisden met kermisattracties en het publiek nog verbaasd wilde worden door tovernarij en trucs. De vorm die Perspekt voor Sanatorium Klepsydra koos ademt deze sfeer. Een donkere wand vult de hele toneelruimte. Alsof het één groter trucendoos is, opent zich telkens een nieuw luik of deurtje waar iets uitkomt of achter geprojekteerd wordt. De ene keer is dat een fantastische machine, dan weer een surrealistisch tafereel en de volgende keer word je als toeschouwer meegenomen op een gefilmde speurtocht door kamertjes en gangen. Geluid is ook vernuftig gebruikt, zoals wanneer een personage iets gaat halen en zijn rondklinkende voetstappen suggereren dat hij achter het publiek langs gaat. Genoeg dus om te blijven boeien. En toch klopt er iets niet. Ten eerste storen de gespeelde scè-

T HEKS

Kwartet van Heiner Muller Muller, vooral bekend door 'de hamletmachine', is plots een veelgespeeld schrijver geworden. Dit is niet toevallig, en zéér terecht. Zijn kompakte, hermetische teksten vertellen zonder schroom, zonder versierselen over de ware, belachelijke konditie van mensen. Lezer en toeschouwer komen het liefst tot de konklusie, dat het niet over hén gaat. 'Kwartet' gaat over een vrouw en een man, die met zichzelf bezig zijn, en

een beetje met mekaar, of juist niet, en die tijdens het spel zowel van geslacht als van identiteit wisselen, en masturberen, en Wordt harde, natte lust geboren uit onlust? Bestaat liefde, anders dan als mythe? Muller beantwoordt dit soort vragen met toneelmatige dialektiek. Sam Bogaerts, zopas van de Witte Kraai overgekomen naar Zuidelijk Toneel Globe, regisseert. Het gezelschap van de Witte Kraai bestond tot voor enkele dagen uit Sam Bogaerts (regisseur). Warre Borgmans en Lucas Vandervost (akteurs). In 1979 werd met een cabaretprogramma (Dabaret Salu/lk ben soms van gisteren) de eerste prijs op het Camerettenfestival van Delft gewonnen. De naam van het gezelschap herinnert aan de "Schouwburg de Witte Kraai", die in 1980 permanent bespeeld werd in Antwerpen, maar na één jaar om financiële redenen gesloten werd. Het gezelschap speelt nu voornamelijk reisvoorstellingen in België en Nederland. In 1980/81 met "De Minnaar" van Harold Pinter, in '81/'82 met "Omwille van het smeer" van Sam Bogaerts, in '82/'83 met "Romeo & Juliette" van William Shaekspeare en met "Honger" van Sam Bogaerts, ontwikkelt het gezelschap een vaste waarde: de eigenzinnige levens- en theaterfilosofie van Sam Bogaerts, en de hoogste persoonlijke speelstijl van het gezelschap maken hun voorstellingen spannend, nooit humorloos, vol verrassingen en vernieuwend.

nes, de teksten zijn vaak op vervelende toontjes gezegd. Maar verder wilde Perspekt de kunstmatigheid van de hele trucendoos benadrukken, het amateurisme van de kwakzalvers, de schijnwereld van de illusionisten doorprikken. Op sommige momenten gebeurt dat prachtig: de Jozef die op wonderbaarlijke wijze in het bed verdwijnt wordt steeds opnieuw getoond zodat je op een bepaald moment de truc door hebt. Er is echter iets tegenstrijdigs in de expres doorzichtige en voorspelbare effekten en de technische perfektie die Perspekt nastreeft. Hammer had met z'n veranderlijke ruimte en hydraulisch bewegend dekor een hallucinerend effekt: als een droom onderging je de voorstelling. De knarsende en piepende, dicht op het publiek staande wand van Klepsydra houdt letterlijk en figuurlijk het opgaan in die droomwereld tegen. Je laat je als publiek niet meer verbazen door de technische hoogstandjes en probeert onvolkomenheden te ontdekken. Alsof je tussen de kieren van de wand de volgende projektie al aan ziet komen. Want niet alleen het publiek van het begin van de 20ste eeuw wilde verbaasd en verrast worden... Marijn v.d.

Jagt

KATHOLIEKE HOGESCHOOL

"If social science is the answer, what is the question?" STUDIUM GENERALE Lezingencyclus over sociale wetenschappen en maatschappelijk handelen. Donderdag 4 oktober, 13.30 uur, zaal AZ7 Sociale Wetenschap Als Cultureel Fenomeen: over empirisch onderzoek naar het intern en extern functioneren van maatschappijwetenschappen door Hans Harbers (Rijksuniversiteit Groningen). Wie iets wil weten over de verhouding tussen sociale wetenschappen en maatschappelijk handelen doet er beter aan daar empirisch onderzoek FILMHUIS TILBURG

Bless their little hearts Regie: Billy Woodberry. Do. 27 t / m za. 29 sept., 22.15 uur. "Een uitstekend voorbeeld van de 'black cinema' waarin de zwarte man centraal staat" is het zinnetje in de agenda bij "Bless their little hearts". Charlie heet de man die in deze film centraal staat. Hij heeft geen vaste baan, alleen af en toe een klusje voor een dag. Zijn vrouw Andais verdient het geld, doet het huishouden en verzorgt de drie kinderen. Ze staat minder centraal in de film dan hij: ze is minder in beeld, maar buiten beeld zorgt ze er juist voor dat het huishouden kan draaien. Charlie voelt ook wel dat hij geen belangrijke plaats in

Johan Van Assche en Ariette Weygers.

Agenda

op die manier een geheel eigen muziektheater ontwikkelde.

SEPTEMBER

ZONDAG 30 SEPTEMBER Olof: Weekendkamp eerstejaars. Studentensporthal, vanaf 16.00 uur: activiteiten vanwege het 1-jarig bestaan. Stadsschouwburg, 12.30 uur: Koffieconcert van de S.M.E.T. verzorgd door het Oberon Trio. Raymond Delnoye (fluit), Guyri Schiffer (cello) en Carlos Moerdijk (piano) spelen werken van Von Weber, Czerny en Martinu.

VRIJDAG 28 SEPTEMBER Noorderligt, 21.30 uur: Elpeepresentatie van Eksakt Records met Idiotsavant, Minders of Muzo en Exploiting the Profits. Olof: Weekendkamp eerstejaars. Stadsschouwburg, 20.30 uur, studio: Paul Clark met zijn nieuwe soloshow (triple bill) waarin Paul Clark o.a. een gedeelte van een novelle van Samuel Beckett heeft verwerkt. Stadsschouwburg, 20.00 uur: Filmhuis 'The whole shootin' match', debuutfilm van Eagle Pennell, waarin het najagen van de Amerikaanse droom vol humor wordt behandeld, (tot en met 3 oktober). Stadsschouwburg, 22.15 uur. Filmhuis: 'Bless their little hearts', film van Billy Woodberry. Uitstekend voorbeeld van de 'Black cinema', waarin de zwarte man centraal staat, (tot en met 29 september). Cinecitta, 20.00 uur: "Yol" van Güney. (tot en met 30 september). Cinecitta, 22.00 uur: "Oblamow" van Nikita Mikhalkov. (tot en met 3 oktober). ZATERDAG 29 SEPTEMBER Olof: Weekendkamp eerstejaars. Studentensporthal: Internationaal dameszaalvoetbaltoernooi. Stadsschouwburg, 20.30 uur, studio: 'Triomf in As', een 'concert voor kijkers', door Teo Joling en Annemarie Roelofs met muziek van Guus Janssen en Annemarie Roelofs. Teo Joling is een 'mime-speler' die de afgelopen jaren veel producties heeft gemaakt met hedendaagse musici en naar te doen dan te beginnen aan een volgende ronde in eindeloze methodologische discussies over de relatie tussen Theorie en Praktijk. Zulk onderzoek vereist een theorie van wetenschapsontwikkeling waarin de interne en externe factoren van die ontwikkeling in samenhang worden behandeld. Enkele voorstellen daartoe uit de moderne wetenschapsfilosofie en -sociologie zullen worden besproken en beoordeeld, mede in het licht van een aantal specifieke problemen van de sociale wetenschappen in vergelijking tot de natu u rwetenschappen. De resultaten van onderzoek naar de ontwikkelingen in de nederlandse onderwijssociologie fungeren daarbij als voorbeeld. Tevens worden enkele consequenties van de aldus verworven inzichten aangegeven voor de eventuele sturing van sociale wetenschappen. het gezin inneemt. Hij voelt zich aangetast in zijn mannelijkheid en doet af en toe iets grotesks om zich te laten gelden. Hij kan zijn verantwoordelijkheden niet aan en begint een verhouding met een zekere Rose, maar zij verwacht ook weer van hem dat hij een vader voor haar kinderen is. Andais, die hem troost als hij moet huilen, spullen opzoekt die hij niet kan vinden, en hem haar geld geeft om aan de kinderen te geven, is boos en verdrietig als ze merkt dat hij een vriendin heeft. Andais' uitbarsting is het hoogtepunt van de film. Charlie vraagt haar om begrip, maar ze is moe van het begrijpen. "Het maakt me oud en lelijk jou te helpen dromen," zegt ze. Na de uitbarsting doet hij zijn best om iets te verdienen met vissen, maar iedereen doet zijn best, en het is de vraag hoe lang Charlie het volhoudt. A.T.

OKTOBER MAANDAG 1 OKTOBER Cinecitta, 19.45 uur: "Süru" van Güney. Olof, 21.30 uur: 'Raiders of the lost ark'. Stadsschouwburg, 20.15 uur: 'Brasil Tropical'. Stadsschouwburg, 20.00 uur. Filmhuis: 'The good fight'. Film van Mary Dore, Noel Buckner en Sam Sills over de zogenaamde Lincoln-brigade. 3200 Mannen en vrouwen die in de Spaanse burgeroorlog meevochten tegen Franco, (tot en met 3 oktober). piNSDAG 2 OKTOBER Olof, 20.00 uur: Bierbrouwen. Stadsschouwburg, 20.30 uur, studio: Jazz: New Association -l- Albert Mangelsdorff. Pierre Courbois (slagwerk), Ferdi Rikkers (bas), Ben Gerritsen (piano) en Beribert Wagner (viool) spelen met als speciale gast de Duitse trombonist Albert Mangelsdorff. Stadsschouwburg, 22.15 uur. Filmhuis: 'Des journées entières dans les arbres'. Prachtige film van Marguerite Duras, waarin een oude vrouw op het eind van haar leven haar zoon nog op het goede spoor wil zetten, wetend dat haar poging zal mislukken. WOENSDAG 3 OKTOBER Olof, 21.00 uur: Disputenborrel ter sociëteite. Stadsschouwburg, 20.15 uur: Perspekt met 'Sanatorium Klepsydra', een fantastische voorstelling gebaseerd op het gelijknamige boek van Bruno Schuiz, die het beste als 'technisch theater' omschreven kan worden. Stadsschouwburg, 22.15 uur. Filmhuis: 'Neu Leben hat die Katze'. Het verhaal van twee vriendinnen en de komplekse mechanismen van hun vriendschapsrelatie, verfilmd door Ula Stöckl. (tot en met 4 oktober). DONDERDAG 4 OKTOBER Katholieke Hogeschool, 13.30 uur, AZ-7: Lezing door Hans Harbers (Rijksuniversiteit Groningen) over 'Sociale Wetenschap als cultureel fenomeen'. Org. Studium Generale. Katholieke Hogeschool, 13.30 uur, B-602: Vergadering Hogeschoolraad. Olof, 15.30 uur: Raad. Katholieke Hogeschool, 14.00 uur, AZ-8: Lezing door Francisco Lopez over de actuele poltieke en economische situatie in Nicaragua. Org.: Werkgroep Polek. Olof, 21.00 uur: Senaatsoverdracht. Stadsschouwburg, 22.30 uur, studio: Jazz: Paul van Kemenade Kwintet. Stadsschouwburg, 20.00 uur. Filmhuis: 'My brothers wedding'. Kleurrijk en ironisch portret van het leven dicht tegen de rand van de armoede, gemaakt door Charles Burnett, (tot en met 9 oktober).

ii

Ra

ACHTERKLAP "Waf plezierig om u eens te ontmoeten" "Sommigen van u zullen, vol­ gens de statistieken, gezinnen stichten en kinderen krijgen. Ik hoop dat u deze kinderen een be­ tere opvoeding geeft dan ze te­ genwoordig krijgen". Deze stichtende woorden wer­ den gesproken door mevr. L. van der Weijde, tot voor kort docente

stratie, ontlokte mevr. van der Weijde de opmerking " w a t vies, zeg". Voorafgaande aan de heilzame woorden van de Eindhovense, sprak Prof. dr. H.F.J.M. van de Eerenbeemt, in 't dagelijks leven hoogleraar sociale geschiedenis aan de subfaculteit der sociaal­ culturele wetenschappen en op deze avond gewoon erelid van OIof. Hij had de eerstejaars een voorstel te doen. Onder het mot­ to "verdien je eigen stoel" be­ loofde hij OIof vele zetels, inge­

c o 'S

«

•o c o

>

C C

« 10 ■o

c

o o

> 2 aan de inter­hostessopleiding te Eindhoven in het vak 'savoir­vi­ vre'. Zij sprak voor een gehoor van overwegend eerstejaars 'foe­ ten' op de Tilburgse studenten­ vereniging St. OIof. Over eti­ quette, wel te verstaan. Dat was nodig ook, want een avond te­ voor waren volgens een Olof­in­ ieider enkele leden 'té genereus' met het bestek omgesprongen. Wat resteerde, was behoorlijk smerig. Een gespaard gebleven wijnglas, nodig voor een demon­

brand met het jaarmerk 1984. Te­ genprestatie: de eerstejaars moe­ ten ieder twee exemplaren van het Tijdschrift "Industriële Ar­ cheologie" verkopen. Foeten die het best verkopen mogen op kosten van Van de Eerenbeemt enkele vaten bier aan ouderejaars aanbieden. Een gebaar van wel­ levendheid van de Tilburgse prof. Wellevendheid is echter nog iets anders dan etiquette, zo hield mevr. L. van der Weijde het Olof­

Prettige feestdagen

maakt de Juridische Faculteit be­ zwaar. Het probleem zit volgens de se­ cretaris van de Grote Staf J.J.M.E. B ackbier in de ongelijk­ heid die deze regeling veroor­ zaakt tussen het wetenschappe­ lijk en het niet­wetenschappelijk personeel. Hoe lang een niet­ wetenschappelijk personeelslid werkt valt goed te controleren. Bij de wetenschappers lukt dat niet. Het is niet te zien hoe hard iemand nadenkt, zeker niet wan­ neer hij of zij dat thuis doet. Daardoor kunnen de weten­ schappers in feite hun gang gaan.

De zomervakantie is nog maar net voorbij. Toch denkt men bij de juristen al aan de kerstvakan­ tie. In de 'Grote Staf', de verga­ dering van de diensthoofden, heeft de Juridische Faculteit be­ zwaar gemaakt tegen de wijze waarop dit jaar de vrije dagen uit de kerstvakantie van vorig jaar met het personeel zijn verrekend. De mensen moesten de sluiting van de Hogeschool tussen kerst en nieuwjaar goed maken door vrije tijd in te leveren. Dat kon door minder vrije dagen op te ne­ men, maar het inleveren was ook mogelijk door per dag langer te werken. Tegen de mogelijkheid om per dag langer te werken

Tiiburgs Hogeschoolbiad

De Dienst Personeelszaken zal nog eens goed naar het verreke­ nen van de vrije dagen kijken. De dienst kon nog geen commen­ taar geven. ^vdM

publiek voor. Gekleed in een lichtblauwe marinejurk met bij­ passende laarzen bekende zij haar gehoor zich vaak te ergeren, waarna talloze anekdotes over ene mijnheer Huppeldepup van firma Zussenzo het lacherige pu­ bliek passeerden. In een film voor de NOS­rubriek "Sprekers­ hoek" gaf zij onlangs nog lucht aan haar dagelijkse ergernissen. "Bijzonder onbeschoft en bijna crimineel" noemde van der Weij­ de het bekende parkeerplaatsje inpikken voor een wachtende an­ der. Ook het niet terugbrengen van winkelwagentjes irriteerde de Eindhovense dame mateloos. Het afglijden der manieren is vol­ gens haar bij jonge mensen het duidelijkst te constateren. Zelfs kleuters van vijf kennen geen manieren: "Ze blijven tegen­ woordig gewoon voor je auto staan en als je toetert steken ze hun tong uit en roepen trutwijf". Na een historische excurs waarin onderwerpen als in het openbaar poepen, slurpen, slijmen, spu­ wen en neus snuiten ("tussen twee vingers of aan de kleding, ook erg vies") aan de orde kwa­ men behandelde mevrouwtje Huppeldepup diverse aspecten van de huidige etiquette. Over het voorstellen: wist u dat zitten­ de vrouwen niet op hoeven te staan, zeker niet voor 'jan en alle­ man'? Over telefoneren: "als het niet gaat om kennissen en vrien­ den, bel dan niet voor 9 uur 's ochtends en na 10 uur 's avonds'.' Bij de opmerkingen die van der Weijde over het 'dansgebeuren' maakte, spitste het jeugdige ge­ hoor extra de oren, in maart im­ mers is er een heus 'olof­bal' te verwachten. Enkele tips: ben je met een vaste partner, dans daar dan de eerste dans mee. Kom na de dans gearmd terug en schuif voor het meisje de stoel achter­ uit. Ellenlange gesprekken op de dansvloer met andere paren zijn verboden, een enkel woordje is wel toegestaan. W o r d je voorge­ steld aan iemand zeg dan " W a t plezierig om u eens te ontmoe­ ten, ik heb u naam al zo vaak ho­ ren vallen". De, van OIofzijde met lachsalvo's doorspekte, le­ zing naderde een klassiek einde

i

lijk van niets. Althans: ik kan me niet voorstellen dat de kok mij gaat uitleggen dat hij spijkers ge­ bruikt om een extra stevige soep te koken. Boos worden helpt niet. Ik ben rustig naar mijn kamer ge­ gaan en heb de spijker netjes in een envelop gedaan, samen met een briefje waarin ik de vondst meldde. Dat briefje en die spijker heb ik via de interne post aan In de soep mw. Van Diessen gestuurd, die Komt u wet eens in het restaurant een hoge, toezichthoudende van de hogeschool? Vorig jaar functie in het restaurant heeft. november zat ik daar bruine bo­ Zij is als het ware de keukenprin­ nensoep te eten. Opeens voelde ses van de KH T. Een prinses weet hoe het hoort, dacht ik, dus ik iets scherps in mijn mond: ik die spijker zou bij mw. Van Dies­ 'had een spijker mee naar binnen gelepeld. Bruine bonensoep is sen wel de nodige reacties oproe­ ondoorzichtig; ik had het ding pen. Waarschijnlijk zou ze mij een charmante brief terugschrij­ niet zien liggen. IA lies liep goed af. Ik heb de spij­ ven, waarin ze enerzijds de kok ker niet doorgeslikt en hield er in bescherming neemt, en ander­ ook geen bloedende mond aan zijds laat merken hoe sterk zij over. Toen ik hem had uitge­ met mij te doen heeft. Ik ver­ spuugd, zag ik dat het een spijker heugde mij op het antwoord. van het goede soort was: fors van Misschien zou mw. Van Diessen formaat, scherp gepunt, en met mij als troost een kop koningin­ nesoep op mijn kamer komen een dikke kop. Dat zou een mooi ge­ Het was een volwassen spijker. serveren. baar zijn! Maar het was ook een echte straatvechter, want ze hadden Er gebeurde niets! Ik heb mijn hem flink voor zijn kop geramd. spijker tien maanden geleden ge­ Je kon de littekens nog zien. Het vonden, maar ik heb er nooit was slecht met die spijker afgelo­ meer iets van gehoord. De kunst van het brievenschrijven sterft pen; daarom zat hij in de soep. Wat moet je doen als je een spij­ kennelijk uit; het charmante ge­ ker in de soep hebt gevonden? Je baar is niet meer van deze tijd. kunt woedend naar de keuken lo­ Jammer. pen, maar daar weten ze natuur­ Karel Soudijn

VALS FRONTJE

toen een smetteloze jongeman mevr. van der Weijde bloemen, bonbons en een kus op het ka­ theder offreerde. Alle etiquette negerend donderde hij tijdens de kus van het spreekgestoelte af. Een gebaar dat aansloeg en door Mevr. van der Weijde werd be­ loond met een aai op de wang van de jongeman. Na het terugtreden van de Eind­ hovense, bracht Olof­oudere­ jaars J . van B ilsen een verhaal ten beste over de mores van OIof. "Mores zijn een afspiege­ ling van de mentaliteit van de le­ den. In de zeventiger jaren excu­ seerden wij ons OIof­lid te zijn.

b

nu treden w e weer naar voren. De tweefasenstructuur zal min­ der invloed op OIof hebben dan de studentenrevoltes hebben ge­ had. We zijn dan ook van plan te verhuizen naar boven op de Heu­ vel, déér waar we thuishoren". Na een vergelijking van het mo­ resboek 1954/55 en 1983/84, brachten de eerstejaars, boven­ op de stoelen staand, massaal een overdonderend OIof­lied ten gehore. Een passage: "...en maar lallen en maar brallen, laat de kruisraket maar vallen..". Over etiquette gesproken. *" Lucas van Wees

Uit 20 jaargangen TH B

Aanhoudend verzet tegen Jeukens

Overdracht verstoord Onder het parool .Geen gekonkel op de Katholieke H ogeschool' heeft op 1 september jl. een grote groep stu­ denten de rektoraatsoverdracht ver­ stoord uit protest tegen de benoe­ ming van de nieuwe rector­magni­ licus, prof. mr. H .J.M Jeukens, die ondanks de afwijzing door de Hoge­ schoolraad toch tot rektor werd be­ noemd Juist toen prof. dr. A. Kolnaar zich, na het uitspreken van zijn rektorale rede, plechtig tot zijn opvolger wilde

richten, bezetten een vijttigtal stu­ denten de' korona en las de student Wim H afkamp namens een drietal studentenorganisaties een verklaring voor, waarin studenten en personeel werden opgeroepen „zich te wapenen tegen toenemende anti­demokrati­ sche tendenzen op de hogeschool" De studenten zien m het Kollege van Dekanen een herleving van de oude Senaat van vóór 1969 en in de benoe­ ming van Jeukens een onderdeel van ,,een politiek die zich kenmerkt door het zeer bewust tegengaan van de

invloed van studenten en personeel in het bestuur, beleid en onderwijs van de hogeschool". De bezetting van de korona was voor prof. dr. A. Kolnaar reden om de installatieplechtigheid te schorsen en met hem verheten de hoogleraren en een aantal genodigden de aula. Het grootste deel van het duizendkop­ pige publiek bleef echter zitten en (vervolg op pagi na 2)

­5 september 1975­ 28 september 1984

É