1981 10 23

IVO­geschiedenis van de Tilburgse textiel Pagina 6 en 7 Jan van Ruusbroec Pagina 3

tiiburgs hogeschoofblad 23 oktober 1981 jaargang 19 - nummer 9

Bisschoppelijke kommissie bezoekt Theologi­ sche Fakulteit Afgelopen donderdag 22 oktober (na sluiting van dit nummer) bezochten de bisschoppen Ernst (Breda) en Möller (Groningen) de Theologische Fakulteit in Til­ burg. Zij deden dit in het kader van wat wordt genoemd een .gesprekstocht' langs de ver­ schillende KIWTO'S, de katho­ lieke instellingen van weten­ schappelijk onderwijs in Neder­ land. Op de bijzondere synode van de bisschoppenkonferentie in januari 1980 te Rome werd be­ sloten dat een afvaardiging van drie bisschoppen de stand van zaken op de theologische oplei­ dingen zou gaan bestuderen. Naast Ernst en Möller was ook de Limburgse bisschop Gijsen aanvankelijk betrokken bij deze synodale kommissie, m a a r later werd besloten het eigenlijke werk aan Ernst en Möller over te la­ ten en Gijsen pas weer in de rap­ porterende eindfase aan de werk­ zaamheden te laten deelnemen. Ernst en Möller hebben in een eerder stadium al met de verschillende fakulteitsbesturen overleg gevoerd. In déze ge­ spreksronde zullen de bisschop­ pen vooral met een zo breed mo­ gelijke vertegenwoordiging van de fakulteitsgemeenschap spre­ ken. In Tilburg stonden onder meer een ontmoeting met de Fa­ kulteitsraad en met de Kommis­ sie Spiritualiteit op de agenda. Overigens zal de bisschoppelijke kommissie n a het bezoek aan Tilburg weinig reden tot ontevre­ denheid hebben. De Theologische Fakulteit heeft namelijk pasgele­ den een nieuwe statuten­ en struktuurregeling aanvaard, die op belangrijke onderdelen tege­ moet komt aan de eisen van de bisschoppenkonferentie. Volgens voorlichter Oudejans van het bisdom Breda hangt er van dit bisschoppelijk bezoek nogal wat af: in feite zal worden bekeken of voortzetting van de Theologische Fakulteit als oplei­ ding kan worden gesanktioneerd door de Nederlandse bisschop­ pen. Rond 1 januari 1982 hoopt de bisschoppelijke kommissie eindrapport over z'n bevindingen te kunnen uitbrengen.

Letteren in problemen? Pagina 2 Kritische Psychologie Pagina 5

Kwestie Alting von Geusau

Aantal professoren oneens met KvB De uitspraken van Alting von Geusau en de diskussie daarover in de Hogeschoolraad (zie ook pag. 3) blijven reakties oproepen. Deze week kreeg een aantal hoogleraren een konsept­brief toegestuurd waarin de berisping door het Kollege van Bestuur aan het adres van Alting von Geusau eerder deze maand wordt afgekeurd. Op een bijeenkomst woensdagoch­ tend werd de inhoud van de kon­ sept­brief door een twaalftal hoog­ leraren besproken en aangepast. Ini­ tiatiefnemer professor Bosman liet vlak voor het ter perse gaan van deze krant weten dat het aantal ondertekenaars nog niet precies be­ kend is, m a a r dat het er voorlopig minstens twintig zijn. Inmiddels heeft Bosman de brief ook in een definitieve redaktie gegoten. H et schrijven is gedateerd 22 oktober en is gericht aan het Kollege van Be­ stuur. H ieronder volgt de integrale tekst;

Geacht Kollege, „Een aantal hoogleraren is ernstig verontrust door uw oordeel ten aan­ zien van uitlatingen van professor Alting von Geusau (HRS . 105.2279 A en E). U heeft de heer Alting von Geusau van onzorgvuldigheid be­ ticht en de naam van de hogeschool als instelling van wetenschap daar­ mee in verband gebracht. Onze me­ ning ten aanzien hiervan is de vol­ gende. De vrijheid van onderzoek en de vrije meningsuiting staan centraal bij de universitaire wetenschaps­ beoefening. Het is voor ons irrele­

Studenten strijden voor het Markiezaat

vant of wij ieder voor ons de me­ ning van Alting von Geusau al dan niet onderschrijven. De ene onder­ tekenaar van deze brief doet dat wel, de andere beslist niet. Gezien de vrije meningsuiting menen wij echter dat aan uw Kollege slechts een zeer marginale toetsing toekomt ten aanzien van uitlatingen, gedaan door personeelsleden en dan nog al­ leen indien de hogeschool als instel­ ling daarbij betrokken is. Uitlatingen van politieke en maat­ schappelijke aard, waarbij de hoge­ school als zodanig niet in het ge­ ding is, vallen in ieder geval buiten die marginale toetsing. Uw stelling­ name betekent esn precedent en ieder personeelslid loopt zodoende het risiko op dezelfde wijze bejegend te worden. Wij verwachten, dat u uit een oog­ punt van personeelsbeleid wegen zult vinden om onze verontrusting weg te nemen. Met vriendelijke groet." In een eerste reaktie onderschrijft het Kollege van Bestuur de punten die betrekking hebben op de vrij­ heid van meningsuiting en de mar­ ginale toetsing. H et Kollege vindt ook dat het geen oordeel moet uit­ spreken over politieke meningen van personeelsleden. W a t ­ volgens het Kollege ­ overblijft is de vraag of de hogeschool er als dusdanig bij betrokken is. H et Kollege is van oordeel dat er in dit geval wél sprake is van betrokkenheid van de hogeschool. De brief van de veront­ ruste hoogleraren impliceert dat dit niet het geval zou zijn. H et Kollege wil zich over deze aangelegenheid nog beraden en zal in ieder geval binnenkort de ondertekenaars uit­ nodigen voor een gesprek. E.V.

w

■

.11.111.»

% *'

"­iiTiimmimiiMt

Wageningse studenten in de biologie en milieuhygiëne gaan 24 oktober naar Bergen op Zoom. Zij willen er alle nota's en rapporten naast elkaar leggen waarin gerept wordt over de inmiddels zeer omstreden woningbouwplannen voor het Markiezaat; dat is het meest oostelijke schorren­ en slikken­ gebied van de Oosterschelde. Het alternatief voor deze bouw is dat het hele Markiezaat natuurgebied blijft.

■

" ' " ^ "

%

' " ' ■ ■ ^ ' ■ ^

'

*

Het ligt in de bedoeling ook Tilburgse geïnteresseerden bij deze zaak te betrekken. Al eerder hebben studenten het op­ genomen voor de natuur, die zo bij­ zonder is omdat de pleistocene zandgrond van West­Brabant hier onmiddellijk grenst a a n een getij­ dengebied. Mede onder invloed van het kwelwater uit de hoger gelegen grond groeien er nog planten die je bijna nergens anders vindt. 'De hogeschool van Eindhoven heeft zich aktief met de plannen bezig ge­ ver3ch".jnt wekelijks

Foto: K reek in schor. Oosterschelde (lan van de K am)

houden, evenals de Utrechtse uni­ versiteit. De vereniging van fysisch­ geografen Drift '66 wijdde er vorige week dinsdag in de Uithof h a a r der­ de lustrum aan. Wie de ontwikkeling van de Delta­ werken n a de watemoodsramp van 1953 een beetje heeft gevolgd, weet dat de laatste jaren steeds meer stemmen zijn opgegaan voor de be­ scherming van het milieu in zuid­ west­Nederland n a de gehele of ge­ deeltelijke afsluiting van de zee­ armen. Om die reden ­ ook om de visserij belangen trouwens ­ is in 1976 afgezien van de totale afsluiting van de Oosterschelde. Aan de nieuwe visie werd het idee gekoppeld om aan de oostkant van het gebied het (zoete) Zoommeer tot stand te brengen, bestaande uit het Markiezaat, de Eendracht en het Volkerak. Daarvoor moesten twee (Vervolg op pagina 10)

Elke minuut worden er in de wereld 2,3 miljoen dollar uitgegeven om de vernietigingsmachine te vervolmaken. In de jaren 80 zullen er, als we er niets aan veranderen, gemiddeld elke dag 10 nieuwe kernwapens bijkomen. We zitten in een wereldomvattend gekkenhuis (Erich Fromm), maar we hebben voor alle gekke dingen verstandige termen bedacht, die de gruwelijke waarheid versluieren. Voor de minister van buitenlandse zaken van de Verenigde Staten, zoals hij zo eervol genoemd wordt, bestaan er naar zijn zeggen: ,belangrijker dingen dan vrede en ergere dan oorlog' (Haig). In de taal van dit soort mensen wordt over ons slechts gepraat als ,megadoden,. Door het ontmaskeren van dit soort versluierende termen, is het wellicht mogelijk onze invloed te vergroten om zo een einde te maken aan deze allesbedreigende waanzin Er wordt gepraat over het ministerie van defensie dat verantwoordelijk is voor onze veiligheid. In geval van een atoomoorlog valt er echter niets meer te verdedigen; er is slechts vernietiging. Waarom noemen we het dan niet ook ministerie van vernietiging? Het afwijzen van nog meer miljarden voor de begroting van het ministerie van vernietiging zal veel eenvoudiger zijn dan voor het ministerie van defensie. Er wordt gesproken over onze amekaanse vrienden en bondgenoten, die echter van plan zijn o.a door het plaat-

'S

tilburgs hogeschoolblad weekblad van de katholieke hogeschool tilburg redaktie eddie vaas fhoofdredaktie), twan geurts ellen nooyen, angela lodder (assistente) medewerkers paul emonts jace van de ven, hans opbroek lennart kik, wouter van gils wmfried kleinegris sjef stoop ronald jeurissen samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter) drs j koning drs h van erp, drs j van der net f hummelman, m ackermans (adviseur), t nilsen, r geurtsen a de laaf officiële mededelingen buro kommunikstie cartoonist ad van haandel fotografie rien siers tilburq druk drukkerij j j a van der wee bv tilburg abonnementen voor met hogeschoolleden f 15 — per jaargang advertenties angela lodder kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week voor het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225 tilburg telefoon (alleen voor thb) 662277 en

662506

intern 2277 en 2506 kamer 207 en 208 (gebouw b) foto service foto s in dit nummer kunnen worden besteld a ƒ 3 50 per foto in het formaat 1 0 x 1 5 cm telefonisch 013-551109 of bij de redaktie landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad vaivas (vu amsterdam) wagenings hogeschoolblad utrechts universiteitsblad, thd nieuws (delft) th berichten (eindhoven) tht nieuws (twente) en observant (maastricht)

Uitbraak uit liet gel(l(enliuis sen van Pershing ll-raketten in Europa een atoomoorlog te beperken tot ons werelddeel en hun eigen land zo veel mogelijk te sparen. Wat zijn dit voor vrienden. Het is toch eerder een handelwijze van terroristen (gijzelnemers). In Oost-Europa worden in naam van de socialistische bevrijding vele landen met machtsvertoon van militairen onderdrukt en aan het russische lijntje gehouden. Hoe moeten we deze vrijheid noemen? Ze noemen het ekonomische groei maar het is de meest gigantische oorlog die ooit tegen de natuur, tegen alles dat leeft en groeit, gevoerd werd. De hele wereld wordt opgevoerd aan machines die tenslotte ons leven zullen vernietigen. Op 10 oktober kwamen in Bonn 300.000 mensen van heinde en verre bij elkaar om uitdrukking te geven aan hun wil deze waanzin te stoppen. Het is voor deze mensen niet meer vanzelfsprekend dat er dagelijks honderden miljoenen worden uitgegeven aan wapens, terwijl tegelijkertijd vele duizenden mensen sterven, omdat ze niet voldoende te eten kunnen kopen. Deze mensen willen zich

niet meer om de tuin laten leiden met mooie termen als ontwapeningsgesprekken. Ze willen dat de bewapening daadwerkelijk wordt afgebroken en niet op een nog hoger nivo wordt ,gestabiliseerd' En deze eisen zijn niet alleen gericht op amerikaanse raketten. Ze betreffen zowel Pershing als Cruise als SS 20 en ander russisch wapentuig. Het gekkenhuis is wereldomvattend en de uibraak moet dan ook wereldomvattend zijn. Ik was een van die 300.000 mensen die in Bonn voor de vrede demonstreerden en ik vond daarin een aanleiding om volgende oproep om uit het gekkenhuis uit te breken te verspreiden Deze oproep is een initiatief van professoren aan verschillende duitse universiteiten. Het is een oproep aan alle mensen die iets met opvoeding en leren te maken hebben om op 11 november 1981 massaal het werk neer te leggen en de straat op te gaan om aan iedereen duidelijk te maken welke de misleidende termen zijn en welke spelletjes er gespeeld worden met onze veiligheid. Het is de bedoeling dé waarheid achter de

versluiering op de straten en stoepen ii schilderen om zo iedereen de gelegen held te geven de waarheid te leren keiv

TE BERDE GEBRACHT poor HARRIE CLAESSEN Op 11 november zal de straat gebruiti gaan worden voor 't leven en om te leren Het wordt de hoogste tijd dat de mens leert te leven zonder voortdurend an dere mensen met vernietiging te bedrei gen. Ik hoop dat mensen met meer mo gelijkheden deze gelegenheid aangrij pen om eens iets anders te doen dai de straat op te gaan in een demonstra tieve wandeltocht. Harrie Claessen, Prof Dondersstraat 10 5017 HK Tilburg De volledige tekst van de oproep is verknj; baar (origineel + vertaling) voor f 1 15 o giro 3351773 op bovenstaandee naam

Tweefasenstrul(tuur lirengt letterenlacuiteiten in probieme „De twee-fasenstruktuur maakt wegwerpdoktorandussen", aldus Leo Prik in de Open Forum-rubriek van De Volkskrant. Prick was ook éen van de organisatoren van een onlangs aan de Vrije Universiteit (Amsterdam) gehouden forumdiskussie over de gevolgen van de twee-fasenstruktuur voor de Universitaire lerarenopleidingen. De door ex-minister Pais ingevoerde herstukturering van het wetenschappelijk onderwijs heeft verregaande konsekwenties voor met name de opzet van de letterenstudies en de kwaliteit van de toekomstige doktorandussen in de letteren. Het lijkt erop dat Tilburg de dans nog kan ontspringen.

Het op tafel liggende voorstel voor invulling van de tweede fase voorziet in een klem doorstromingsper centage, slechts 20% van de studenten die de eerste fase afsluiten mo gen doorstromen n a a r de tweede fase De resterende 80% zal dus niet m staat zijn om een eerstegraads lerarenbevoegdheid te halen Alleen al m het VWO zullen er de komende jaren 30 000 banen minder te verdelen zijn, en de konkurrentie op de arbeidsmarkt zal nog groter worden wanneer aan afgestudeerde MO-ers de eerstegraads lerarenbevoegdheid wordt toegekend Aangezien de meeste afgestudeerde letterenstudenten voor kortere of langere tijd m het onderwijs terecht komen zal de spoeling wel erg dun worden De politici die in het forum zaten, Van Ooyen (PvdA), Gmjaar-Maas (VVD) en Bemema (CDA), waren niet zo onderr de indruk van deze argumenten „Als er geen tweefasenstruktuur zou zijn geweest, dan stonden de letterenfakuleiten voor precies dezelfde problemen" Voor de heren politici is de wet op de twee-fasenstruktuur geen diskussieonderwerp meer Alleen valt er nog wat af te dingen op de invulling van een aantal punten uit die wet Bemema (CDA) ,,Twintig procent (doorstromers n a a r de tweede fase, THB) IS een bod wat niet overeenstemt met de eerste opwelling van 't p a r l e m e n t " Gmjaar-Maas ( W D ) benadrukte nog eens dat het bitter noodzakelijk is het W O te herstruktureren „Het zijn langzamerhand gesublimeerde lerarenoplei-

dingen geworden " In een reaktie uit de zaal op opmerkingen dat de Twee-fasenstruktuur wegwerp-aka demici zou afleveren, omdat er te wemig beroepsmogelijkheden zouden komen, zei zij die beroepsoplei dmgen aan de universiteiten eigenlijk overbodig te vinden Een arts- of tandartsopleidmg is volgens h a a r eigenlijk een soort HBO en geen wetenschappelijke bezigheid, waar de universiteit voor bestemd is Dat geldt volgens h a a r ook voor de lerarenopleidingen Over de invulling van de tweede fase IS nog vrij weinig bekend Zoals het er nu n a a r uit ziet mag een klein gedeelte doorstromen, maar onbekend is «vat voor selektieknteria daarbij worden gehanteerd In het nieuwe akademische statuut is m a a r zeer beperkt aangegeven op welke gronden studenten al dan niet toegelaten worden tot de beroepsopleidingen Alleen is vastgelegd, dat er een selektiekommissie moet komen, waarin vier mensen zitten, die de lerarenopleiding m de tweede fase gaan verzorgen en drie wetenschappers, die de eerste fase begeleid hebben Hoe die de toelating regelen is hun eigen zaak, zolang ze zich m a a r aan de vastgestelde percentages houden In het statuut wordt de mogelijkheid genoemd van een sollicitatiegesprek met de liefhebbers, op grond waarvan ze al dan niet toegelaten worden Eén van de deelnemers merkte toen op dat deze wet in de uitvoering er van wel eens een hele dure wet zou kunnen worden, omdat zoveel mogelijk mensen ge-

bruik zullen gaan maken van de inschrijvingsduur van zes jaar om zoveel mogelijk vakken uit die twee de fase te doen, en zich uiteindelijk een betere startpositie op de ar beidsmarkt te geven Voor de Tilburgse LetterenfakuUei spelen deze problemen iets minder Er IS al een twee-fasenstruktuur E het studieprogramma aangebracht en het is niet de bedoeling hier veel leraren af te leveren Hier afgestu deerde letterenstudenten zuller meer als konsulent of schoolbegelei der gaan werken DdH/UP/Ad Vaivas (ingekorti THB

yfnaXm;Ge4 .Matsertjes kunnen worden opgegeven bij ^ redaktie Tot 30 woorden kosten ze f 5 — on* nummer ƒ 2 50 extra Reakties op advertentie onder nummer naar de redaktie sturen

RECHTSWINKEL GEMERT vraagt me* werkers bij de rechtshulpveriemng Inlich tingen tel 04123-3044 RECHTENSTUDENT, wiens kandidaats i een p a a r j a a r oud is, begint weer aan zi|> doktoraal en zoekt lotgenoot (v/m) om i' een gezamenlijk te bepalen vorm samen H werken Tel of schrijftelijk opgeven bij THE onder n r A 21 TE KOOP- spiksplinternieuwe Spektru» Encyclopedie m c l . atlas Te bevr. bi) A J Beekman, Thorbeckestraat 12, Tilburg TE KOOP Komplete schermuitrusting Pa' M50, 3 wapens, masker ƒ 150 Bevr Bie» Siers Tel 013 551109 TIJDELIJKE ARBEIDSPLAATS (TAP) " het IVA' Onderzoek .wonen m groepsvci b a n d ' verlengd met een halfjaar Wellef sociaal wetenschappelijke onderzoeker i*" dit werk overneinen*> Informatie Piet v a n der Kar, tel 013 43226) 01680 240S0 GEZOCHT P a r t n e r bij jurisprudentie onder zoek en schrijven van een procesrech telijke doktoraal skriptie betreffende fa"' lie rechtelijke procedures Tel. 013 654458 e' 04255 2838

Middeleeuws mysticus opnieuw tot ieven gebraciit Op woensdag 14 oktober hield Dr. G. de Baere, docent oude talen en letterkunde aan de Universleit Nijmegen, een boeiende lezing over de Middeleeuwse mysticus Jan van Ruusbroec (1293-1381). Dat gebeurde aan de Theologische Fakulteit als inleiding op een reis naar Brussel. Daar wordt dan in het Koninklijk Museum voor Sj0f>ne Kunsten een tentoonstelling geopend over Jan van Ruusbroec, die dit jaar op 2 december 1981, 600 jaar geleden overleed op 88-jarige leeftijd. Met deze hoge leeftijd bewijzend dat mystici ook een lang, gezond en gelukkig leven kunnen leiden. Zeker in de Middeleeuwen was dat uitzonderlijk, want de gemiddelde levensverwachting lag toen niet hoger dan 50 jaar.

Ook om andere redenen was Jan van Ruusbroec een uitzonderlijk mens. Zijn mystieke talenten waren onmiskenbaar. Dank zij zijn geschriften die in de gewone volkstaal gesteld waren, legde hij de basis voor de Nederlandse literatuur. Zijn wereldfaam heeft hij echter te danken aan vertalingen in het Latijn door Hendrik van Harp (1477) en Surius (1522), de taal van de wetenschap in de Middeleeuwen. Zo werd zijn kennis bewaard en raakte verspreid over de hele wereld waar meditatieve centra van het Christendom verschenen, tot in Amerika en China toe. In Oost en West worden dit najaar ter herdenking boeken uitgebracht van en over Jan van Ruusbroec. Natuurlijk het meest in het Nederlands taalgebied en dan met name in de moederschoot van de Nederlandse kuituur: Vlaanderen. Jan van Ruusbroec werd geboren in Ruusbroec, 9 kilometer ten zuiden van Brussel. Deze metropool en wereldhandelscentrum in de Middeleeuwen trok veel mensen aan, met name ambachtslieden van het platteland. Jan van Ruusbroec kwam met zijn vader vaak in Brussel. Ze logeerden dan bij een oom, die koster was in de Sint-Goedele kerk. Het leven in de stad en vooral het godsdienstige werk van zijn oom beviel Jan zo goed dat hij er later regelmatig zou terugkeren. Vooral het verbeeldend vermogen van het Christendom moet een sterke indruk op Jan van Ruusbroec hebben gemaakt. Het niet geletterde volk onthield de Bijbelse verhalen door mid-

del van vertellingen en afbeeldingen. Ook J a n van Ruusbroec verstond de kunst van het overbrengen van zijn mystieke ervaringen op zijn medemensen. Zijn geschriften zijn onderwijzend en in eenvoudig te begrijpen taal gesteld. Die konsekwente stijl behield hij tot op hoge leeftijd. In 1317 werd Jan tot priester gewijd in diezelfde Sint-Goedele kerk. Hij bleef d a a r totdat hij Abraham zou zien en .Groendaal' zou stichten. Als kapelaan in de parochie SintGoedele was hij vooral aktief als charitatief werker in de stad. Ondanks het drukke stadsleven beleefde hij zijn zielsverrukkingen en schreef hij zijn beste werken. Zijn eerste werk werd buiten zijn medeweten verspreid. Hij schreef aanvankelijk lyrisch, m a a r werd steeds systematischer. Hij bleef niet stilstaan bij zijns inziens oppervlakkige zieleroerselen, zoals visioenen, het horen van stemmen en dergelijke Dat was een dappere aanpak in de doorgaans bijgelovige Middeleeuwen, waarin de Kerk en de gelovigen beheerst werden door angst, demonen en dogmatiek. De mystiek van J a n van Ruusbroec was een diepgelovige ontmoeting tussen de persoon van Christus en de mens, een godsontmoeting. Hij schreef over zo'n gewaarwording als een totaliteitservaring, waarin de benauwende grenzen van het dagelijks leven worden doorbroken, verrassend, onverwacht, als bij toverslag. Volgens Van Ruusbroec is het een direkte, passieve en liefdevolle ervaring van God. Voorbeeld-

Want die eenvuldigste dat sijn die ghesaetste ende alrebest in vreden in hen selven, ende si sijn diepst versoncken in Gode, ende si sijn alre-claerst in verstane ende aldermenichfuldichsf in goeden werken, en de alreghemeynst in uutvloeyender minnen. Brulocht, I, 219.5-6 Jan van Ruusbroec Dit es den wech des natuurleecs lichtes, diemen gaen mach met natuerlijcken doochden ende met leedichenden des gheests ende daeromme heet hy natuerleec. Van den nke der ghelieven I. 15.29-35

Het meest interessante voor onze tijd is daarbij de opvatting van J a n van Ruusbroec, dat mystiek in het volle leven beoefend wordt. Op zijn wijze hield het ook een protest in tegen wantoestanden in de eigen omgeving, in de Kerk en het sociale leven. Zo is aan de hand van Jan van Ruusbroec's werken goed te zien dat hij zich afzette tegen bepaalde praktijken in de Kerk. In velerlei opzicht raakte de Kerk toen al in verval. Zo waren er in zijn tijd in Brussel diverse bedeloorden, die gelovigen geld aftroggelden en die beweerden als mystici zelf God te zijn. Zo trok Van Ruusbroec in zijn laatste boek fel van leer tegen de .Broeders en Zusters van de Vrije Geest'. In eerdere werken had hij uitgelegd dat

Kollege van Bestuur:

Alting von Geusau doelde niet op financiële banden

re Spektru» ivr. bij: A J Tilburg. trusting- Pa' . Bevr. Rie>

Professor Alting von Geusau heeft in een - door hem zelf geëntameerd gesprek met het Tilburgse Kollege van Bestuur meegedeeld, dat hij in zijn rede voor de Atlantische Kommissie niet heeft gedoeld op een financiële konnektie tussen het Inter Kerkelijk Vredesberaad en bepaalde kommunistische partijen in het Oostblok. Vlak voor de aanvang van het Hogeschoolraadsdebat over deze kwestie, vorige week donderdag, cirkuleerde er onder de raadsleden een schriftelijke verklaring van het Kollege van Bestuur waarin onder punt twee: „Tijdens het gesprek (met het Kollege van Bestuur - tg) heeft professor Alting von Geusau erop gewezen dat uit de tekst van zijn rede niet valt af te leiden dat het dictum ,meedoen' de vaststelHng mhoudt dat de oosteuropese kommunistische partijen de genoemde

I

kampagnes ook zouden hebben gefinancierd en dat hij uitdrukkelijk wenste mede te delen dat het niet zijn bedoeling was deze vaststelling te doen." Het Kollege verklaarde verder deze mededeling van de Tilburgse hoogleraar met instemming te aanvaarden en konstateert de opheldering van een deel van de opgeroepen onduidelijkheden. Overigens blijft het Kollege van Bestuur bij z'n eerdere verklaring dat Alting von Geusau zijn bewoordingen aan het adres van het IKV zorgvuldiger had moeten kiezen en dat zijn optreden mogelijk schade heeft berokkend aan de naam van de Tilburgse Hogeschool als instelling van wetenschap. De Hogeschoolraad wilde het standpunt van het Kollege van Bestuur in de eerste verklaring graag de.len.

mystiek een dialektisch en dynamisch proces is dat zich in 3 x 4 fasen en stappen voltrekt. Hij bezocht vaak de kontemplatieve orden der Kartuisers, Clarissen en Begijntjes. Zo ontstonden zijn eerste boeken ,Van den rike der ghelieven' en ,Die chierheit der gheestelijker brulocht', gebaseerd op Matheus 25,6: ,Siet/de Brudegom comt/gaet ute/Hem te ontmoete'. Dit geldt als zijn mooiste werk. Daarin geeft hij al aan, dat het ,ghemeyne leven' de bekroning is van het mystieke leven, d.w.z. het gewone leven in gemeenschap met God en medeschepselen. Voorbeeld van christelijke mystiek:

m a a r had moeite met de verrassende toevoeging n a a r aanleiding van het gesprek tussen Kollege en Alting von Geusau. Uiteindelijk n a m de raad met 11 tegen 10 stemmen een motie aan waarin met instemming wordt kennis genomen van (alleen) de eerste verklaring van het Kollege van Bestuur. Voordat de raad dit besluit nam had er een twee uren durende diskussie rond de kwestie Alting von Geusau plaatsgevonden Daarin stond onder andere de motie Horbach centraal. Horbach, lid van Breed Front, presenteerde de vergadering een afgezwakte versie van de motie welke hij twee weken geleden indiende. Ondanks die afzwakking haalde de motie het echter niet. Tot twee maal toe staakten de stemmen, vooral omdat Horbachs formulering op bepaalde punten net

Tijdens het leven van Van Ruusbroec zat er een tegenpaus in Avignon. De lokale kerken en de clerus werden daardoor zwaar belast. Met name in grote steden zoals Brussel, waar de geldekonomie al ver was doorgedrongen, raakte de clerus steeds meer in de greep van de wereldse machten. Ofschoon J a n van Ruusbroec trouw bleef aan de Kerk en het Christelijke dogma van de Drieëenheid tot een levende werkelijkheid maakte als ,wesen' van zijn Christelijke mystiek, was hij het niet eens met de gang van zaken. Na een fikse ruzie met zijn religieuze oversten in Brussel stichtte hij een eigen leefgemeenschap van Augustijnermonniken. Daar schreef hij het laatste werk ,Dat boeckse der verclaringhe', waarin hij zichzelf verdedigde en misverstanden uit de weg ruimde. Van Ruusbroec behield zijn optimisme over de mens en aanvaardde een natuurlijke mystiek die zich buiten een Christelijke kontekst afspeelde. Desondanks werd hij in 1909 door de Kerk zalig verklaard. Cees Jongmans

iets verder ging dan de verklaring van het Kollege van Bestuur. Belangrijk gespreksthema bij de beraadslagingen bleek ook de vrijheid van meningsuiting. Is de Hogeschoolraad gemachtigd om leden van de hogeschool om hun publieke uitspraken te kapittelen? Prof. Janssen meende, dat de HSR noch het Kollege van Bestuur het recht toekomt een oordeel te vellen over uitspraken van hogeschoolleden, gedaan op persoonlijke titel. Professor Janssen verklaarde ,zeer teleurgesteld' te zijn door de officiële standpuntbepaling van het Kollege van Bestuur en hij adviseerde de Hogeschoolraad zich van een soortgelijk oordeel te onthouden. Maar zijn pleidooi mocht niet helpen. De Hogeschoolraad stemde in met de verklaring van het Kollege en dus met de opvatting dat de uitspraken van Alting von Geusau wellicht schadelijk zijn geweest voor het wetenschappelijk image van de hogeschool. T.G. thb 9 - 83 oktober 1981

Geen doktoraal voor Nijenrode Wie volgend jaar ekonomie, sociologie of bedrijfskunde wil gaan studeren, kan daarvoor nog niet terecht op Nijenrode. De aanvraag van het b ekende internaat in Breukelen om erkend te worden als hoge­ school kreeg in de Akademische Raad zo weinig steun dat voorlopig niet gedacht hoeft te worden aan goedkeuring vanuit Den Haag. Algemeen was de opvatting dat de door Nijenrode ontworpen vier­ jarige programma's onvoldoende zijn, voor een opleiding op weten­ schappelijk peil. Het hardst in zijn kritiek was de R otterdamse profes­ sor Sperna Weiland: „In het door Nijenrode ontworpen programma is

lllllil Hlllllllll op de huidige drie jaar een vierde jaar geplakt. Op dit moment levert Nijenrode n a drie jaar mensen af op het niveau van een kandidaats eko­ nomie. Het is dus volstrekt ondui­ delijk, hoe in één jaar het doktoraal niveau bereikt moet worden. Nijen­ rode moet gewoon een driejarige op­ leiding blijven." Direkteur Schijff van Nijenrode hield een verbeten pleidooi voor zijn plannen, waarbij met name de po­ sitie van afgestudeerden aan de orde kwam. Op dit moment zijn e r ver­ schillende doorstroommogelijkheden van Nijenrode n a a r het universitair niveau, m a a r met de twee­fasen­ struktuur voor de deur, zullen die mogelijkheden grotendeels verdwij­ nen. Schijff verweet zijn kritici te weinig oog te hebben voor het eigen karakter van Nijenrode en het pro­

Acht nieuwe studierichtingen in akademisch statuut

Aan de goedkeuring ging een ste­ vige diskussie tussen voor­ en tegen­ standers vooraf, die nota bene alle­ bei één van de toekomstige vesti­ gingsplaatsen aan h u n zijde von­ den. W a n t in Amsterdam is men niet onverdeeld gelukkig met het genomen besluit. De planologie is e r niet zoals in Nijmegen in één subfakulteit ondergebracht met so­ ciale geografie en de geografen vre­ zen d a t h u n toch al teruglopend studentenaantal nog verder achter­ uit zal hobbelen. Bovendien bestaat bij het Kollege van Bestuur grote angst voor de financiële konsekwen­ ties van een extra eerstejaars pro­ g r a m m a planologie. De samenwer­ king met de sociaal­geografen ten aanzien van de onderbouw is tot nu toe prima verlopen, dus waarom zou die niet worden voortgezet, aldus de Amsterdamse delegatie.

Neolatijn De planologen waren niet de enige gelukkigen, want als h e t aan de Akademische R aad ligt, komen e r in de al tot op het bot versplinterde letterenfakulteit nog weer eens vier ministudies bij nl. Byzantinologie en Middel­ en Nieuw­Grieks, D r a m a en Theater, bovenbouw Fonetiek en bovenbouw Neolatijn. De r a a d ging zonder veel diskussie akkoord met de voorstellen met als enige dissonant de Vrije Universi­ teit van Amsterdam. Woordvoerder Verheul vroeg zich ongerust af waar een dergelijke voortgaande versnip­

De

g r a m m a te veel te vergelijken met bedrijfskundeprogramma's uit Delft en Groningen. Nijenrode heeft on­ der zijn docenten meer dan 50 pro­ cent gepromoveerden, dus het ver­ wijt van te weinig wetenschappelijk niveau lijkt ver gezocht, aldus de direkteur, die tenslotte erop wees dat er zeker plaats is voor zijn in­ stituut. Bijna alle afgestudeerden hebben werk. Kom daar op de uni­ versiteit m a a r eens om. Juist in het licht van deze laatste opmerking doet de a a n v r a a g van Nijenrode werkwaardig aan. Geen van de andere instellingen betwijfel­ de de maatschappelijke betekenis van het huidige instituut en je kan je dan ook afvragen waarom ze in Breukelen zo nodig hogerop moe­ ten. E.H.

nu toe alleen bovenbouw) was de zak v a n Sinterklaas Brennink­ meyer eindelijk leeg.

Deeltijdstudie Aan de universiteiten van Nijmegen en Amsterdam zal b innen afzienbare tijd de mogelijkheid b estaan om planologie als zelf­ standige studierichting te kiezen. De planologen, die hun studie tot nu toe alleen ais bovenbouw konden doen, vaak na een kandidaats sociale geografie, kregen afgelopen vrijdag van een krappe meerderheid in de Akademische Raad groen licht voor hun plannen. Wel werd de voorwaarde gesteld dat de propedeuses van planologie en sociale geografie zodanig op elkaar afgestemd moeten worden dat wederzijdse doorstroming na het eerste jaar zonder veel bezwaar mogelijk is.

Jubileum

De nieuwe studierichtingen kun­ nen, als minister Van Kemenade of zijn opvolger akkoord gaat, opge­ nomen worden in het Akademisch Statuut dat zelf ook een uitvoerige revisie ondergaat in het kader van de aanpassing aan de twee­fasen­ struktuur. Uitvoerig stond de r a a d stil bij de vraag of deeltijdstudies mogelijk gemaakt moeten worden. De meeste sekties bleken voorstan­ der van deeltijdstudies en besloten pering toe moet leiden. Een studie­ werd de mogelijkheid van de invoe­ richting als Neolatijn, die misschien ring in het Akademisch Statuut op een tiental studenten zal trekken, te nemen. Maar elke sektie moet af­ zou meer gebaat zijn bij een positie zonderlijk bepalen in hoeverre deel­ als afstudeerrichting binnen een tijdstudies op zijn vakgebied tot de subfakulteit klassieke talen, was zijn mogelijkheden behoren, terwijl in oordeel. Hij vreesde een precedent­ laatste instantie de instellingen zul­ werking. ,,Straks komen ook de che­ len bepalen of ze willen meewerken. mici met voorstellen voor aparte Een aantal sekties, o.a. geneeskun­ studierichtingen organische chemie, de, tandheelkunde, natuurkunde en anorganische chemie en ga zo m a a r sterrekxmde heeft al meegedeeld er door." geen behoefte aan te hebben, m a a r Na aanneming van de voorstellen ook in andere gevallen zal de pa­ sprak voorzitter Brenninkmeyer pieren bereidheid van het Akade­ zelfs van anominabele ontwikkelin­ misch Statuut voorlopig wel niet gen. „We spreken hier steeds m a a r veel effekt sorteren. over nieuwe studierichtingen; h e t Met de invoering van de twee­fasen­ wordt tijd om eens te gaan bekijken struktuur wordt ook .omzwaaien' welke richtingen we kunnen af­ een hachelijke zaak. De algemene schaffen." opvatting is dat omzwaaiers recht Merkwaardig genoeg was de VU hebben op een verlenging van de in­ de enige instelling die pleitte vóór schrijvingsduur, tenzij de oorspron­ instelling van een nieuwe studie­ kelijk gevolgde propedeuse­studie richting kommunikatiewetenschap. recht geeft op het volgen van het Maar tegen dit voorstel rezen zo­ nieuw­gekozen doktoraal. Maar in veel bezwaren dat besloten werd tot zulke gevallen zal het vaak voor­ het kompromis van een bovenbouw­ komen dat toch nog aan extra eisen studie op grond van elk propedeu­ moet worden voldaan. Professor tisch examen in de sociale weten­ Wiegersma, kroonlid van de R aad, schappen. De grootste angst van de stelde voor verlenging van de stu­ tegenstanders was een te eng spe­ dieduur toe te staan, wanneer met cialistische opzet van een aparte de extra eisen meer dan 200 uren studierichting. Bovendien deden de zou zijn gemoeid. De r a a d kon zich voorstellen van de werkgroep ver­ in het algemeen in deze opvatting moeden dat de studie voornamelijk vinden, en was bovendien van me­ beperkt zou blijven tot de massa­ ning d a t ook omzwaaiers in h e t • kommunikatie, reden waarom voor­ eerste doktoraal jaar (het tweede lopig afgezien werd van de instelling studiejaar) recht op extra inschrij­ vingsduur hebben. van een volledige studierichting. Met de unanieme aanvaarding van geofysika als nieuwe studierichting binnen de aardwetenschappen (tot UP/Erik Hardeman

Prof. Dr. H. J. F. M. van den Eerenbeeml vierde op 16 oktober j . l . zijn 25-jari; dienst] ubileum. De in Tilburg geboren en getogen prO' fessor doceert momenteel sociale ge' schiedenis aan d e subfak ulteit dei sociaal-kulturele wetenschappen. De ju bilaris, die met name geïnteresseerd is in de Tilburgse historie, k reeg bij dezi gelegenheid van de medewerk ers van zijn vak groep een garenspinner uit de 19e eeuw aangeboden.

Jaarverslag THB De Hogeschoolraad heeft zich tijdens de vorige vergadering ook verdiept in het jaarverslag van h e t Tilburgse Hogeschool­ blad. Dit verslag over de voor­ bije 18e jaargang werd zonder stemming voor kennisgeving aangenomen, waarbij de raad de beleidsvoornemens van de redak tieraad onderschrijft. De grotendeels vernieuwde re­ daktieraad wil in de toekomst streven n a a r een verbetering van het THB als kommunikatiemid­ d^l binnen d e Hogeschoolge meenschap. Verder wil de raad streven n a a r een verhoging van de status en de journalistieke en literaire kwaliteit van het blad Uitbreiding v a n h e t medewer kersbestand, vooral onder het wetenschappelijk en administra tief­technisch personeel kan bi] dragen tot verwezenlijking van die beleidsvoornemens. De voor zitter van de redakieraad, Paul van Seters, legde er de nadruk op dat men voor suggesties en klachten steeds terecht kan bii de leden van de raad. In alle ge­ vallen zal men trachten begrip te ontwikkelen voor de positie van het THB en voor die van de protesterende persoon of instan­ tie. De namen van de redaktie­ raadsleden staan afgedrukt m het THB­kolofon op pagina 2 Het THB­jaarverslag, waarvan een niet onbelangrijk deel handelt over het inhoudelijk beleid van het blad, is verkrijgbaar op de redaktie, k a m e r B 207.

De ps> maniere voorbee me': he veelhed ,vanzelf zal kom zomaar Verwant chologif in lossi meer m sterker j de gepr ^ E r IS o ■wordt V ™ lijk opz bruiken i macht ! van krit het visn loog de met in hand a; Deze p neel; ze in de st logie' v\ Voor v€ logie' £ Berlijns HIJ kree hij in ceerde: reitende Holzkan vak, ma aan te .betere' Holzkar eerst h als Ha hij te b i del lijkt de vorr helzen Holzkar beren ( ideeën Sovjet­I Die aa gekome ceerder diverse van idf histons konsepl werden In Nede 1972 v( Holzkar

Tribune

iDe kritische psycliologie rammelt van de paradol(sen e psychologie kan op verschillende anieren worden bekritiseerd. Er is bijoorbeeld kritiek op overdreven .datalse': het verzamelen van enorme hoesveelheden feitjes, in de hoop dat daar vanzelf een fraai beeld uit tevoorschijn szal komen. Helaas: feiten vertonen niet omaar een patroon. 'erwant hieraan is de kritiek dat psyhologie steeds meer opgesplitst raakt losse deelgebiedjes die bijna niets eer met elkaar te maken hebben. Hoe terker de versnippering, hoe banaler de geproduceerde kennis. Er IS ook andere kritiek. Psychologen wordt verweten, dat zij in maatschappelijk opzicht naïef zijn. Ze laten zich misbruiken door degenen die toevallig de macht hebben. Wie deze laatste vorm van kritiek verder uitschrijft, ziet al gauw het visioen van de marionet: de psycholoog denkt heel slim te zijn, maar heeft met in de gaten dat een onzichtbare hand aan de touwtjes trekt. Deze punten van kritiek zijn niet origineel; ze worden echter zwaar benadrukt in de stroming die met ,kritische psychologie' wordt aangeduid. Voor velen is de term .kritische psychologie' synoniem met de naam van de Berlijnse psycholoog Klaus Holzkamp. Hij kreeg in ruime kring bekendheid toen hij in 1972 een bundel artikelen publiceerde: Kritische Psycliologie: Vorbereltende Arbeiten. In die artikelen ging Holzkamp in op beperkingen van het vak, maar hij probeerde ook een richting , aan te duiden voor een meer relevante, .betere' psychologie. Dat laatste ging Holzkamp niet gemakkelijk af. Hij zocht eerst heil bij ideeën van sociologen zoals Habermas, maar die ideeën vond hij te beperkt. Aan het slot van zijn bundel lijkt Holzkamp een weinig opwekkende vorm van orthodox marxisme te omhelzen. Er is echter een lichtpuntje. Holzkamp kondigt aan, dat hij zal proberen om aansluiting te vinden bij de |- ideeën van bepaalde psychologen uit de * Sovjet-Unie. Die aansluiting is inmiddels tot stand gekomen. In enkele jaren tijds publiceerden Holzkamp en zijn medewerkers diverse geschriften waarin aan de hand van ideeën uit de Russische ,kultuurhistonsche school' enkele gangbare konsepten uit de psychologie diepgaand werden geanalyseerd. In Nederland is Kritische Psychologie uit 1972 veel gelezen. Het latere werk van Holzkamp en zijn school is In ons land

minder bekend. Dat is jammer, omdat die latere boeken moeten aantonen of Holzkamp werkelijk In staat is om tot een betere psychologie te komen. Het is begrijpelijk dat velen die latere boeken lieten liggen. Zelf heb ik Sinnliche Erkenntnis uit 1973 braaf tot mij genomen, maar de rest heb ik niet aan durven raken vanwege het verschrikkelijke taalgebruik van Holzkamp: alsof iemand je een emmer zand te eten geeft. Een emmer? Een woestijn! Gelukkig is er een alternatief. Twee alternatieven zelfs. Onlangs verschenen namelijk twee Nederlandse publikaties over kritische psychologie. Ambo publiceerde Kritische psychologie: drie stro-

lingspsychologie: Klaus Riegel. Deze laatste auteur werkte los van Holzkamp; wel stond zijn werk onder invloed van Russische psychologie. Bij de bespreking van Holzkamp behandelen Van IJzendoorn e.a. vooral methodologische vraagstukken. Het ziet er op dit moment mét naar uit dat Holzkamp goede alternatieven heeft voor de onderzoeksmethoden die hij bekritiseert. Holzkamp is indrukwekkend wat betreft zijn theoretische geschriften, maar voor het doen van nieuw onderzoek is hij sterk afhankelijk van .burgerlijke' technieken en methoden. Van IJzendoorn e.a. gaan niet uitgebreid in op de verschillende publikaties van Holzkamp en zijn medewerkers. Wie daar meer over wil weten, kan terecht bij Van den Dool en Verbij. In hun boek worden juist die verschillende publikaties naverteld. Voor zover ik dat kan beoordelen, gebeurt dat helder en degelijk. Een boek waarin boeken worden naverteld, moet je niet verder navertellen. Ik zal dan ook de verleiding weerstaan om Van den Dool en Verbij samen te vatten. Liever wil ik proberen om een standpunt in te nemen. In minstens één opzicht is de kritische psychologie een geslaagde poging om ons minder naïef te maken. Holzkamp legt het aksent op historische ontwikkelingen. Mensen worden niet alleen beïnvloed door hun direkte omgeving, maar vooral ook door de grotere kuituur (of: de maatschappij) waarin zij leven. Kritische psychologie rammelt echter van de paradoxen. Terecht wordt bijvoorbeeld opgemerkt, dat mensen invloed op hun omgeving kunnen uitoefenen. Die omgeving kan daardoor veranderen; in .gewfjzigde omstandigheden' zijn er weer heet nieuwe mogelijkheden voor de ontwikkeling van menselijk gedrag. Nadruk ligt op begrippen als .handelen' en .veranderbaarheid'. Maar als Holzkamp het proces van sociale evolutie schetst, dan overheerst het beeld van in sterke mate vastgeroeste verhoudingen. De maatschappij lijkt een spel van schakers die In een pat-stelling terecht zijn gekomen. Schakers kunnen de stukken van het bord vegen en naar huis gaan (of een nieuwe partij beginnen). Bij Holzkamp, echter, lijkt het alsof de spelers bewegingloos tegenover elkaar blijven zitten. Enerzijds legt Holzkamp de nadruk op

De rat maakt plaats voor de aap met de knuppel in de hand. mingen, geschreven door Van IJzendoorn, Van der Veer en Goossens. En bij SUA verscheen Van nature maatschappelijk: overzicht van de kritische psychologie, samengesteld door Van den Dool en Verbij. Beide boeken zijn goed leesbaar; ze vullen elkaar uitstekend aan. Het boek van Van IJzendoorn e a. gaat niet alleen over Holzkamp; hij krijgt slechts het middenstuk toebedeeld. In een uitgebreid eerste deel wordt de Russische kultuurhistorische school beschreven, waar Holzkamp zich op beroept. Daarna komt de kritische psychologie uit Berlijn ter sprake. Tenslotte wordt ingegaan op een eenling in de Amerikaanse ontwikke-

veranderbaarheid van mensen; anderzijds laat hij alleen maar zien hoe het komt dat wij niét veranderen. Een bezwaar van veel gangbare psychologie is de kloof tussen theorie en praktijk. Holzkamp lijkt die kloof eerder breder dan smaller te maken. In het boek van Van den Dool en Verbij worden enkele voorbeelden gegeven van praktijkonderzoek. Die voorbeelden laten nergens zien hoe de praktijk op de theorie kan steunen . Nog een paradox. Terecht kan men sommige psychologen naïef noemen, omdat zij de hele wereld aan de hand van één simpel model willen beschrijven. Ouderwetse behavioristen dachten

In de rubriek .Tribune' geven lezers hun opinie op uitnodiging van de THB-redaktie. Deze KAREL

week: SOUDIJN

dat met het model van een rat alles te verklaren was. Holzkamp heeft daar bezwaar tegen. Maar wat zien we bij hem? Hij gebruikt net zulke simpele modellen. Alleen heeft de rat nu plaats gemaakt voor een ander dier: een aap met een knuppel in de hand. Dit beeld neemt in het werk van kritische psychologen een centrale plaats in. De knuppel is hier de .oervorm' van het werktuig. Tegen het beeld op zichzelf heb ik geen bezwaar; wél tegen de wijze waarop dat beeld in de theorie gebruikt is. Het lijkt alsof die aap met knuppel een rat in vermomming is. Bij Van IJzendoorn e.a. trof ik op pagina 17 de volgende zin aan: „Het komt ons voor dat de psychologie niet gebaat is bij de kennisname van karikaturen als door Duijker, Soudijn en Vroom geschetst." Als u dit artikel gelezen hebt, bent u besmet door een gevaarlijk virus.

P. van den Dool en A. Verbij (red.): Van nature maatschappelijk: overzicht van de kritische psychologie. Amsterdam: SUA, 1981, ƒ29,50. R. van IJzendoorn. R. van der Veer en F. Goossens: Kritische psychologie: drie stromingen. Baarn: Ambo. 1981. ƒ32.50.

CRM en de opvangcentra Zelfkanthulp was het thema van een door Studium Generale georganiseerde forumdiskussie rondom de problematiek van opvangcentra. Huize Poels vervulde de rol van praktijkvoorbeeld. Opvallend was de grote tegenstelling die bestond tussen CRM en de overige forumleden. Het beleid van CRM met betrekking tot opvangcentra sluit op geen enkele manier aan bij nieuwe wetenschappelijke ontwikkelingen op het gebied van krisistheorieën. Ook stuiten de beleidsvoornemens van CRM op sterk verzet van de opvangcentra, die vanuit een jarenlange praktische ervaring praten en nu met de ,smaakmakers' van CRM worden gekonfronteerd. Getuige ook de massale opkomst (AZ 6 was tot de nok gevuld) mag men verwachten dat CRM nog een harde dober krijgt aan de opvangcentra.

Op de foto v.l.n.r.: Prof. De Smit, Paul Heyendaal, Edmond Dieleman, Gerrit Kruis, Johan Willemse (Huize Poels), mevrouw De Boer en de heer Van de Putte (de twee laatsten van CRM). 5

thb 9 - 23 oktober 1981

De onderzoekers gingen er ook van uit, dat deze arbeiders meestal een beter inzicht hebben in de ontwik­ kelingen en de verhoudingen dan de zgn. deskundigen. Zo is er een onderzoeksresultaat bereikt, dat een goed beeld geeft van de gevolgen van industriële .vooruitgang' voor het dagelijkse leven van gewone mensen. W a a r vele onderzoeken rond industriële ontwikkelingen worden gekenmerkt door een hoge mate van zakelijkheid, gebruik van veel cijermateriaal in tabellen en statistieken en .wetenschappelijke' uitspraken, geeft dit onderzoek veel ruimte aan de belevingskant van de arbeiders, a a n h ü n inzichten en meningen omtrent de plaatsgevon­ den ontwikkelingen, h ü n emoties en ervaringen. H et zijn h u n uitspraken, waaromheen de onderzoekers een schildering geven van de ondergang van deze wolindustrie. Het onderzoek en vooral de resul­ taten ervan hebben gretig aftrek gevonden bij veel mensen (totnutoe werden ruim 2200 boekjes ver­ kocht). Er is echter ook nogal wat kritiek losgekomen, vooral op de methodische aspekten van dit on­ derzoek en het methodologische ka­ der, waarbinnen dit onderzoek ge­ plaatst moet worden. Deze kwalita­ tieve onderzoeksmethode strijkt nogal wat aanhangers van de klas­ sieke kwantitatieve onderzoeks­ methode tegen de haren. Een ander wetenschappelijk twistpunt wordt zeker gevormd door het feit, dat de onderzoekers zich uitspreken voor wetenschap, waarin niet kennis om de kennis centraal staat, m a a r waar het begrip .emancipatie' centraal staat, .waarvan de verwerkelijking gekoppeld is aan hét idee van een socialistische maatschappij.' Zij stel­ len zich dus duidelijk op achter de marxistische wetenschapsopvatting i.t.t. de waardevrije positivistische of empirisch­analytische weten­ schapsopvatting. Een verantwoording van deze op­ vattingen en van de hele methodi­ sche aanpak van h u n onderzoek is zo pas verschenen als verslag nr. 10 in de serie ,Ongelijke ontwikkeling in Tilburg' en is verkrijgbaar via de vakgroep Ontwikkelingssociologie van de KH T. De tweede helft van dit boekwerk wordt in beslag genomen door bijlagen, welke een goed zicht geven op o.a. de vragenlijsten ver­ werking van de interviews en deel­ onderzoekjes, waarvan in dit onder­ zoek gebruik gemaakt is. Opvallend tussen deze informatie is, dat dit onderzoek vooral gedragen werd door veel on (der) betaalde vrijwilli­ gers arbeid. Het eerste deel geeft de theoretische en methodische vertrekpunten weer, die het raamwerk leverden voor het onderzoek. Belangrijk ele­ ment daarin wordt gevormd door de notie van het historische materia­ lisme als basis van maatschappe­ lijke ontwikkelingen. Summier en wat mager wordt deze notie uitge­ werkt. Zij dient als analyse­schema voor kodering en verwerking van de interviews en andere gegevens. Vervolgens wordt stilgestaan bij het feit, dat de onderzoekers geen ,pa­ pieren' onderzoek willen (op basis van schriftelijke bronnen), m a a r uitdrukkelijk ook gebruik willen

maken van de geschiedenis, zoals die opgeslagen ligt in de hoofden van mensen, de zgn. ,oral history'. Via interviews met een 52­tal wer­ kers uit de Tilburgse wolindustrie hebben ze getracht naast veel ar­ chiefwerk en studie een beeld te krijgen van de geschiedenis van deze industrie in Tilburg. Om het mogelijk anekdotisch karakter van deze interviews te vermijden, worden de gegevens uit de interviews geïn­ terpreteerd vanuit een analytisch­ struktureel raamwerk, c.q. binnen kapitalistische produktie­ en klasse­ verhoudingen. De betrouwbaarheid van deze mondelinge bronnen wordt verantwoord door het aantal geïn­ terviewden, hun werkzaamheid in eenzelfde tak van industrie, zelfs in dezelfde bedrijven. Onzuiverheden en incidenten kunnen zo gescheiden worden van de algemene ervarin­ gen. Daarnaast hebben schriftelijke bronnen een kontrolerende funktie n a a r de uitspraken van de geïnter­ viewden. Overigens vragen zij zich af, of ook schriftelijke bronnen niet vaak een vertekend beeld vormen van de werkelijkheid? Om één en ander wat te verhelde­ ren, zochten wij één van de onder­ zoekers, Tom Korremans, op, die namens de hele groep deze .Verant­ woording' heeft geschreven.

Verantwoording THB: Hoe lang hebben dit onderzoek gedaan?

jullie

over

TK: We zijn er n a enige maanden voorbereiding in september 1978 de­ finitief mee gestart en onze 6 boek­ jes zijn in december 1980 uitgeko­ men, dus we hebben er ruim 2 jaren over gedaan, iets langer, dan we hadden gedacht. Maar die twee ja­ ren zeggen nog niets over het totaal aantal maanden, dat er in dit onder­ zoek zit. THE: In jullie .Verantwoording' wordt een aantal van zo'n 75 mens­ maanden genoemd. TK: Ja, dat klopt, m a a r daarin zijn niet begrepen de uitwerking en ko­ dering van de interviews, welke zo'n 40 tot 50 mensmaanden hebben ge­ kost. Ik denk, dat het niet overdre­ ven is te zeggen, dat het hele onder­ zoek zo'n 125 mensmaanden heeft gekost. Belangrijker lijkt mij het kwalitatieve verschil tussen de bei­ de types van onderzoek. THB: Oké, maar duidelijk wordt uit die mensmaanden wel, dat jullie onderzoek er niet één is, dat je even via een paar gesprekjes in elkaar zet. Maar vertel dan eens iets over het verschil tussen de kwantitatieve en kwalitatieve onderzoeksmethode en ­opzet. TK: W a t wij vooral tegen het empi­ risch gerichte onderzoek hebben is. dat daarin de interviews vaak ge­ baseerd zijn op gesloten vragen, waardoor de geïnterviewden in feite al geprekonditioneerd zi]n. In een groot aantal empirische onderzoe­ ken ontwikkelt de onderzoeker van­ uit bestaande kennis en inzichten een bepaalde probleemstelling en stelt hij een aantal hypothesen op.

De IVO­geschieöH de gewone man

,Een direkteur van 'n textielfabriilft eens met een proces gedreigd' die hij via interviews denkt te on­ derzoeken. H iervoor worden dus ge­ sloten, vooraf gekodeerde vragen­ lijsten opgesteld, welke door andere mensen dan de onderzoeker worden voorgelegd. Er is meestal geen sprake van een persoonlijk kontakt. Vervolgens worden de gegeven ant­ woorden via de komputer verwerkt. De onderzoeker krijgt vervolgens hele tabellen uit die komputer voor­ geschoteld en hij gaat op basis van al die berekeningen zijn hypothesen toetsen. Bij een dergelijk onderzoek zijn de resultaten veelal afhankelijk van de vragenlijsten en bij die lijsten moet je je toch wel afvragen, of daarin alle mogelijke kategorieën of dimensies zijn verwerkt. Vandaar ook, dat ik zeg, dat de geïnterview­ den in feite geprekonditioneerd zijn. In ons onderzoek is een hele ver­ trouwensrelatie opgebouwd met de geïnterviewden; de onderzoekers hebben deze mensen zélf bezocht en geïnterviewd. Dit gebeurt dan in de vorm van een gesprek, waarbij al­ lerlei gevoelens en emoties aan de dag treden, die moeilijk in geko­ deerde antwoorden te vrangen zijn. Vandaar ook de vele tijd, die wij hebben moeten steken in het uit­ werken en koderen van de inter­ views.

Eind 1980 bracht de Onderzoj^Ongelijke ontwikkeling in Tilburg' onder IVO­vlag de z S delen uit van hun onderzoek naar de .Ondergang van deU^xtieiindustrie'. Het betreft hier een onderzoek, dat ^^ni^wtst van de onderontwikkeling van een gebied in een ,rijk' la^gspunt hierbij vormt de neergang van de eens bloeiei^^se wolindustrie. Aan de hand van veel speurwerk in ben archieven ®" ^®'® gesprekken met textielarbeiders(­sters) s^ilj de neergang van een industrie, die lange tijd Tilbur|,i bakte en naam gaf. Binnen de internationale produktievei|^| ^n echter moest deze wol­ industrie in Tilburg het ondeu|yè [». Ze werd te kapitaal­ intensief. Nu verschijnen er regelmatigi ten naar oorzaken en gevolgen van bedrijfssluitingteilIkheden in bepaalde industriële sektoren en konstje Ivan de internationale arbeidsverdeling. Het bijzondin èxi onderzoek is echter, dat hier vooral die mensen aanhtrd komen, die jarenlang aan de basis stonden van de wolindun Tilburg, n.l. de arbeiders. De onderzoekers hebben beti^mensen aan het woord gelaten, omdat het de fabrika^^aars waren, die voldoende aan hun trekken kwamen viatficlteitsmedia. Daarnaast heeft deze ,gewone man' de ondertan de wolindustrie zeer direkt meegemaakt en is doorgaans|e,pioeiiljkheden geraakt.

THB: Was dat dan ook het moeilijk­ ste onderdeel of fase in jullie onder­ zoek? TK: Nou, nee. Ik vond zelf het aller­ moeilijkste om uit die dikke 7000 pagina's uitgewerkte interviews te komen tot een goed verhaal. Een verhaal, dat ook voor niet­weten­ schappers te lezen en te begrijpen valt. Daar hebben we als weten­ schappers erg mee geworsteld. We zijn d a a r uitgekomen, omdat er een uitstekende onderlinge werksfeer bestond tijdens ons onderzoek en erg belangrijk in deze moeilijke fase was toch ook wel, dat geïnterview­ den zelf tussentijds onze konsept­ verhalen telkens weer opnieuw heb­ ben gelezen en beoordeeld. Pas als zij duidelijk aangaven, dat onze verhalen overeenkwamen met hun ervaringen en dat ze zich herken­ den in de verhalen, waren we te­ vreden. Tilburgse textielarbeider in lang vf" ♦Uden.

THB: Als je dit zo allemaal zegt, maakt me dat erg nieuwsgierig naar de reakties van de geïnterviewdsn achteraf, dus toen jullie onderzoek klaar was. TK: Er zijn van de onderzochte men­ sen alleen m a a r reakties van her­ kenning gekomen en niet alleen van deze mensen. Ook andere arbeiders hebben gereageerd, namelijk dat ze veel dingen uit het onderzoek her­ kenden als hun eigen situatie. En dat waren arbeiders uit hele andere bedrijfstakken, onder andere van de hogeschool zelf. Ze herkenden vooral zaken als de hiërarchie in het bedrijf, de overheersing van de fa­ briek ook buiten de werktijden, de ,lange arm' van de fabrikanten dus. Met betrekking tot dit laatste is het

misschien ,leuk' om te vertellen * k t e u r van zo'n textielfabriek bij een oud­arbeider zijn naam f oüf binnen komen vallen met een niet genoemd wilde hebben, oi dt^iging van een proces, m a a r daar zijn ex­werkgever in het bestuur hebben we niets meer van gehoord. het bejaardencentrum zat, waa.' In­het Stadsnieuws heeft een posi­ binnenkort n a a r toe wilde trek t i e artikel gestaan, waarop ano­ Dus die angst voor de fabrikai niem een boze reaktie is binnenge­ komen. is er nog steeds. THB: Maar hebben jullie ook «< THB: Toch kun je er niet om heen. zoals jullie in de inleiding van de tieve reakties gehad? Verantwoording schrijven, dat er TK: Niet van de arbeiders, we! nogal wat kritiek is losgekomen, vrij negatief kommentaar in vooral op jullie hele opzet en aan­ Nieuwsblad voor het Zuiden,'» pak. Kun je daarover iets meer ver­ in we werden uitgemaakt voor tellen? roerkraaiers en linkse studer We werden op één hoop geg"" TK: Dat klopt, maar het lullige van met Cuba­aanhangers. omdat we kritiek is, dat we die nooit keer het woord .Cuba' in ons oïi reatstreeks hebben gehoord, m a a r zoek wordt vermeld. Ook is er véél meer via studenten, die ons

vertellen, dat docenten in h u n kolle­ ges ons onderzoek belachelijk maak­ ten en bekritiseerden. Dat is blijk­ baar de gewoonte hier in Tilburg: niet direkt en rechtstreeks een dis­ kussie aangaan, m a a r kritiek leve­ ren v i a . . . via. Ik zou willen, dat ze die kritiek aan ons rechtstreeks le­ verden, dan konden we openlijk dis­ kussiëren. THB: Waar komt vooral op neer?

die kritiek

dan

TK: Ik denk, dat die in grote lijnen op drie punten neerkomt. Op de eerste plaats vindt men ons onder­ zoek nogal anekdotisch. De vele uit­ spraken van arbeiders in ons on­ derzoek worden als anekdotisch be­ schouwd, want .arbeiders weten van dit alles toch niks af' en ,je kunt op die manier toch niet achter de ware ontwikkelingen hormn.' Wij zeggen dan, dat deze arbeiders inderdaad niet alles weten, bijvoorbeeld over de winsten, die er gemaakt worden, m a a r daar staat tegenover, dat deze arbeiders verdomd goed weten, met welke machines ze werken, of die verouderd en versleten zijn; ze ken­ nen de kwaliteit van de produkten, ze hebben goed in de gaten, waar verbeteringen mogelijk zijn en ze ervaren aan den lijve, hoe de be­ drij fshiërarchie in elkaar zit en werkt. Een tweede kritiek punt is, dat ons onderzoek niet representatief zou zijn, niet gebaseerd is op een steek­ proef uit een welomschreven popu­ latie. We stellen daar tegenover, dat uit de reakties wel blijkt, dat ons onderzoek wel degelijk representa­ tief is. Daarnaast zijn de verhalen voortdurend tussentijds gekontro­ leerd en tenslotte komen de geïnter­ viewden allemaal uit eenzelfde be­ drijfstak, zodat ook vandaaruit de kontrole groot is op onze uitspra­ ken en resultaten. Tenslotte wordt ons eenzijdigheid verweten, omdat we fabrikanten en politici niet hebben betrokken in ons onderzoek. We zeggen, dat deze mensen via pers etc. voldoende aan bod zijn gekomen. Trouwens, we hebben alle kranteartikelen om­ trent de ontwikkelingen van de tex­ tielindustrie verzameld en betrok­ ken bij ons onderzoek. THB: Iets anders nu. In jullie ,Ver­ antwoording' zeggen jullie, dat een historisch­materialistisch kader als achtergrond heeft gediend voor jul­ lie onderzoek. Dat houdt dus in. dat jullie al die interviewgegevens uit­ eindelijk hebben .geïnterpreteerd' vanuit jullie kader. Maar wat blijft er dan over van jullie pretentie, dat het de arbeiders zijn. die aan het woord zijn in jullie onderzoek? Waar ligt de grens tussen de objektieve wetmatigheden van het historisch­ materialisme en de subjektieve ge­ gevens van de onderzochte arbei­ ders? TK: Uiteraard zijn we gekonfron­ teerd met tegenstrijdigheid in uit­ spraken van de arbeiders, hun be­ wustzijn wordt voor een groot deel

bepaald door de ideologie van de heersende klasse. Om nu een ant­ woord te geven op jouw vraag, lijkt het me het beste wat uitvoeriger onze hele opzet weer te geven. Wij zijn uitgegaan van onze eigen inzichten en kennis van het kapita­ listische produktieproces, in ons ge­ val vooral gericht op de textiel­ industrie. Dat inzicht hebben we deels uit onze wetenschappelijke studie, deels verkregen uit het ­ spe­ cifiek voor dit onderzoek ­ lezen van relevante literatuur en daar­ naast hebben we nogal wat voor­ gesprekken gevoerd (proefinter­ views) met enkele oud­textielarbei­ ders en andere deskundigen, die ons veel verteld hebben over de produk­ tietechnieken in de woündustrie etc.

zelfde manier weer met zich laten sollen. Ook zijn nogal wat arbeiders tot de ontdekking gekomen, dat ze niet alleen staan in hun situatie, m a a r dat dat gedeeld wordt door andere arbeiders. Natuurlijk is bij velen toch ook een zekere tegen­

Kodelijst Ook hadden enkelen van ons kon­ krete ervaringen uit het bedrijfs­ leven, vooral via het Centrum Ont­ wikkelingssamenwerking en aktie­ groepen rond bedrijfssluitingen etc. Het is vanuit deze inzichten en ge­ gevens, dat wij probleemstellingen en vragenlijsten hebben opgesteld, op basis waarvan wij dachten alle gegevens te kunnen verzamelen. Overigens hebben we die vragen­ lijsten niet als zodanig gehanteerd in ons onderzoek, ze waren veel eer­ der richtlijijnen voor onze gesprek­ ken. De uitvoerigheid van onze vragenlijsten geeft al aan, dat we van tevoren hebben geprobeerd alle mogelijke facetten van de probleem­ stellingen aan de orde te laten ko­ men in de gesprekken. Op basis hiervan zijn ook de kodelijsten sa­ mengesteld. H eel konkreet nu heb­ ben we n a de uitwerking van de in­ terviews zin voor zin hieruit gepro­ beerd in die kodelijst te vatten. Dat was een heel karwei, omdat de in­ terviews vaak nog zoveel nieuwe en andere dingen opleverden, die we alsnog in onze verwerking moesten meenemen. Op basis van een ana­ lyseschema, gebaseerd op onze theo­ retische uitgangspunten en onze in­ zichten in de ontwikkelingen van de textielindustrie, hebben we vervol­ gens de verhalen geschreven. Al eerder heb ik zeged. dat deze ver­ halen tussentijds werden gekontro­ leerd. THB: In jullie .Verantwoording' spreken jullie over het .emancipa­ torische' karakter van jullie onder­ zoek. Dat betekent, dat je met deze resultaten de mensisn inzicht wilt verschaffen in het proces, dat heeft plaatsgevonden. Mijn vraag is nu: heb je er enig zicht op, of dat be­ wustzijnsverhogend doel ook bereikt is met dit onderzoek? Zijn er nog kontakten met deze mensen, waar­ uit blijkt, dat jullie onderzoek bijge­ dragen heeft tot meer inzicht in de eigen situatie? Zijn deze mensen bij­ voorbeeld aktief geworden in groe­ pen/bewegingen? TK: Nou ja. zo heel konkreet kan ik deze vraag niet beantwoorden. Wel is het zo, dat diverse mensen tijdens de interviews ontdekten, hoezeer ze eigenlijk belazerd waren al die tijd. Een ander effekt is, dat arbeiders, die elders a a n de slag zijn gekomen, n u wel beter zullen opletten op allerlei dingen. Ze zullen niet op de­

Tom Korremans strijdigheid blijven bestaan. Diver­ se arbeiders gaven op het einde van de gesprekken heel duidelijk weer. dat, hoewel ze van tevoren van allerlei negatieve dingen verteld hadden, de fabrikant er eigenlijk toch ook weinig aan kon doen. ,,H et is zijn schuld toch ook niet!" Of er n u mensen aktief zijn geworden, is mij niet duidelijk. Wel zijn onze boekjes gebruikt in vormingswerk­ instituten en vakbonden. Mogelijk, dat het hier indirekt werkt. THB: Jullie hahzn ook Lilian B. Ru­ bin aan in de ,Verantwoording.' Vooral haar boek .Pijn en moeite'. Maar in het onderzoek mis ik toch het voortdurend relateren van de interviewgegevens aan bestaande theorieën, zoals zij dat in haar boek wel duidelijk doet. Zij bekritiseert of bevestigt bestaande theorieën om­ trent de situatie van arbeidersge­ zinnen. In jullie onderzoek mis ik die relatie duidelijk, terwijl de ge­ gevens daartoe mogelijk wel aanlei­ ding zouden geven? TK: Rubin h a d een hele andere be­ doeling met h a a r onderzoek, het onze is er duidelijk niet op gericht om bestaande theorieën aan te val­ len of te bestendigen. Wij hebben een andere doelgroep, namelijk de Tilburgse textielarbeiders en we hebben ons niet gericht op weten­ schappers. Deze doelgroep had Ru­ bin wel. W a t wij overigens wel a a n wetenschappers zouden willen zeg­ gen, is dit: wij hebben ons middels deze ,Verantwoording' blootgege­ ven. Wij ekspliciteren heel duide­ lijke onze theoretische uitgangspun­ ten. We willen hiermee diskussies uitlokken met andere wetenschap­ pers, zeker ook a a n de hogeschool hier. We zouden willen, dat alle onderzoekers h ü n uitgangspunten uiteenzetten, dan zouden er goede diskussies kunnen ontstaan. Wij g a a n ze in ieder geval niet uit de weg. Paul Emonts

thb 9 ­ 23 oktober 1981

TESTIMONIUM ADMINISTRATIEVE ORGANISATIE

officieel KOMMUNIQUE VAN HET KOLLEGE VAN BESTUUR D D 13 OKTOBER 1981 1 Het kollege heeft de r a n d v o o r w a a r d e n vastgesteld voor het proefdisciplineplan psychologie t e r verzending a a n de Akademische Raad 2 Ten behoeve van huisvesting deels van subfakulteit psychologie gedurende de bouw van t r a n c h e Ila zal het kollege het r e s t a n t van gebouw D t r a c h t e n te behouden n a overleg met de gemeente Tilburg en met h e t ministerie van onderwijs en wetenschappen 3 Het kollege zal a a n de toewijzingskommissie onderzoekpool een evaluatie vragen van de m 1979 herziene regeling onderzoekpool 4 Tot sekretaris en plaatsvervangend s e k r e t a n s van het kollege v a n beroep voor de examens heeft het kollege benoemd m r F van Spaendonck, respektievelijk m r J Backbier Tot lid van de s t u u r g r o e p buitenlandse betrekkingen heeft het kollege benoemd drs D Betlem 5 In a a n s l u i t i n g op d e reeds gerealiseerde g e b r u i k m a k i n g door de KHT van de geïntegreerde personeelsadministratie (IPA/RCC) zal h e t kollege zijn eerder gedane verzoek a a n het ministerie van Binnenlandse Zaken h e r h a l e n om d e uitvoering v a n het Rijkswachtgeldbesluit van genoemd ministerie te doen plaatsvinden 6 Het kollege heeft het kiesreglement kommissie personeelsoverleg KHT vastgesteld 7 Het kollege zal een de STF advies vragen met b e t r e k k i n g tot de tekst v a n een konsept overeenkomst KHT/STF 8 Het door de werkrgoep Samenwerking KHT KL uitgebrachte advies met b e t r e k k i n g tot een samenwerkingsovereenkomst zal het kollege a a n de Csub/mter) fakulteiten voorleggen 9 Tot leden van de Advieskommissie Voorlichting heeft het kollege benoemd de heren M Ackermans, H Blom, P v a n Seters, E Vaes, F Derks, C van Nahuys, H Hopman, G van Veldhoven (voorzitter) Deze kommissie zal nog worden aangevuld met twee vertegenwoordigers n a m e n s d e fakulteiten, te weten drs J v a n Tuyl en prof d r F Verheyen

algemeen TALENCENTRUM Het T a l e n c e n t r u m verzorgt wederom een k u r s u s Efficiënt lezen, w a a n n u een methode leert toepassen die u m s t a a t stelt uw wijze v a n lezen af te stemmen op — uw verschillende leesdoelen De k u r s u s d u u r t 6 weken, vindt p l a a t s m FZ 48 Docent drs M C W e s t e r m a n n In de groep van 15 30 u u r zijn nog enkele plaatsen vrij U k u n t zich nog opgeven voor de k u r s u s tijdens het s p r e e k u u r v a n d e sekretaresse of telefonisch tot 12 30 u u r , tel 662508

D o k u m e n t a t i e c e n t r u m voor Nieuwste Geschiedenis, H e r e n g r a c h t 256, Amsterdam Het p r o g r a m m a Ton W a g e m a k e r s Methodologie mondelinge geschiedenis m Engeland, over arbeid m n textiel n a V Oral History Conference te Lancaster 1981 Bie de Graeve H u n werk. h u n leven. Mondelinge getuigenissen uit de Gentse textielwereld 1900-1950 N a d e r e inlichtingen (schriftelijk) Het Historisch Seminarium, t a v Nelleke Bakker, Herengracht 286, lOlS BX Amsterdam

S t u d e n t e n die h e t testimonium Administratieve Organisatie nog niet h e b b e n afgelegd c q nog m e t met voldoende resultaat hebben afgelegd worden voor de laatste m a a l in de gelegenheid gesteld h i e n n t e n t a m e n af te leggen over de stof vaji h e t kollegejaar 1980/ 1981 op v n j d a g 11 december 1981 om 14 30-17 30 u u r . Men dient zich vóór vnjdag 13 november bij b u r o examens (kamer B 107) hiervoor op t e geven

POSTDOKTORALE OPLEIDINGEN ACCOUNTANCY EN BELASTINGKUNDE Aanmeldingen voor mondelinge t e n t a m e n s uiterlijk 2 weken vooraf bij B u r e a u Examens (kamer B-107) Aanmeldingen voor s c h n f telijke t e n t a m e n s , alsmede I n n c h t i n g s leer en Kontroleleer (dansschool Michielsen) èn het mondeling slotexamen Accountancy uiterlijk 4 weken vooraf bij Bureau Examens (kamer B-107) Te laat ingediende aanmeldingen worden niet in behandeling genomen.

KANDIDAATS INFORMATIKA Voor ekonometrie studenten die h u n k a n d i d a a t s s t u d i e in het koUegejaar 1981/1982 beginnen is de (gewijzigde) regeling voor het vak Informatika (355 010) als volgt - Bij de basiskursus informatika hoort een p r a k t i k u m met opgaven en een theorietoets Er wordt over dit vak geen t e n t a m e n afgenomen, de a a n kondiging m de studiegids van een t e n t a m e n op 18 j a n u a n 1982 berust op een vergissing - Studenten dienen het p r a k t i k u m te voltooien m hetzelfde kollegej a a r waarin zij er mee beginnen - Het p r a k t i k u m moet voltooid zijn voordat t e n t a m e n in het vak ,het p r o g r a m m e r e n ' afgelegd m a g worden - Het voldaan hebben a a n de p r a k t i k u m v e r p l i c h t m g blijft net zo l a n g geldig als a n d e r e behaalde cijfers voor het k a n d i d a a t s e x a m e n (tot 1 juli in het vierde j a a r n a de a a n v a n g v a n de kandidaatsstudie)

Hetzelfde geldt voor een s c h n f t e Iijk t e n t a m e n van het doktoraal oude stql vnje studierichting. Aanmelding voor schriftelijke t e n t a m e n s van het doktoraalp r o g r a m m a nieuwe stijl (blok 111 en IV van het basisprogramma) v a n de d n e studierichtingen in d e c e m b e r / j a n u a n a s dient te geschieden voor 1 november a s Aanmelding voor een mondeling t e n t a m e n m deze fase d i e n t te gesciheden uiterlijk 14 dagen voor de t e n t a m e n d a t u m .

ZELFWERKZAAMHEID STRAFRECHT Geldt alleen voor de s t u d e n t e n oude stijl Een dezer dagen (de d a t u m is nog niet precies bekend) zal er in de Fakulteitsraad beslist worden over h e t wel of niet afschaffen v a n de verplichting tot deelname a a n de zelfwerkzaamheid, voor afgaande a a n het t e n t a m e n strafrecht Zolang d a a r o v e r nog niet is beslist geldt nog steeds de oude regeling!!!! D.W Z.: d a t in ieder geval de verplichting blijft bestaan voor die studenten die a s 8-12-1981 op t e n t a m e n willen g a a n Voor h e n geldt d u s ook n o r m a a l de uiterste inleverdatum v a n 27 oktober 1981 (d i 2 weken voor het sluiten van de inschrijftermijn, zoals deze gehanteerd wordt door b u r e a u examens Zie THB, onder kopje JUR , n r 33, 5 6-'81) Voor eventuele n a d e r e informatie k u n t u zich wenden tot de heer Stnjards of mijzelf, Mirèse Mudde, student assistente, strafrecht

ALTERNATIVUM STRAFRECHT In tegenstelling tot hetgeen ver meld staat op p a g i n a R 122 v a n de studiegids m a a k t deelname a a n een alternatieve mogelijkheid v a n zelfwerkzaamheid voor het vak strafrecht geen deel u i t van het onderwijsprogramma nieuwe stijl

DE HOGESCHOOL SPORTMANIFESTATIE BINNEN Het jaarlijks terugkerende sporttoernooi voor d e hogeschoolstudenten en personeel Dit j a a r voor het eerst gesplitst m een b i n n e n en buitengebeuren Tussen 2 en 13 november zullen de zaalsporten beoefend worden zoals atletiek, b a d m i n t o n , basketbal, schermen, tafel tennis, volleybal en dit jaar voor het eerst zwemmen. De buitensporten zoals voet bal, rugby, wielrenner en de cross zullen in de HSM-buiten a a n bod komen die m april 1982 gehouden zal worden 12 november is de finaledag van het toernooi, de prijsuitreiking zal ± 21 30 u u r , na de laatste finale, plaatsvinden in d e cantine van de sporthal Aansluitend zal de HSMb i n n e n besloten worden met een groot feest in La Cabane Inschrijfformulieren zijn te verknjgen en m te leveren bij de balie m de sporthal Tijdschema Atletiek m a a n d a g 2 nov van 15 00 18 00 u u r , grote zaal Badminton m a a n d a g 2 nov v a n 18 00 tot 21 30 u u r , HTS Vnjdag 6 nov v a n 12 00 tot 18 00 u u r , grote zaal M a a n d a g 9 nov v a n 18 00 tot 23 00 u u r , HTS Donderdag 12 nov finaledag grote zaal Basketbal woensdag 11 nov van 18 00 tot 24 00 u u r , grote zaal Donderdag 12 nov finaleavond, grote zaal Schermen m a a n d a g 9 nov v a n 19 30 tot 24 00 u u r , kleme zaal Tafeltennis vnjdag 8 nov van 12 00 tot 18 00 u u r , grote zaal Volleybal, donderdag 5 nov v a n 19 30 tot 24 00 u u r , grote zaal M a a n d a g 9 nov v a n 18 00 tot 24 00 u u r , grote zaal Donderdag 12 nov finaledag van 14 00 tot 19 00 u u r , grote zaal Zwemmen d i n s d a g 3 nov van 22 30 tot 00 30 u u r , zwembad Ringbaan West

MBNU? MEDEDELING

MONDELINGE GESCHIEDENIS EN TEXTIEL

FEEST EKONOMEN

Op vnjdag 6 november a s vanaf 15 00 tot 17 00 u u r vindt een bijeenkomst plaats, georganiseerd door de Werkgroep Historische Interviews, in het gebouw van het

Eerstejaars ekonomen opgelet' Woensdag 4 november a s groot feest in La C a b a n e voor alle eerstejaars ekonomen Entree g r a t i s '

SYMPOSIUM ter gelegenheid van het 50-jang b e s t a a n v a n de

postdoktorale

ACCOUNTANTSOPLEIDING op de Katholieke Hogeschool Tilburg D a t u m : Donderdag 12 november 1981 Plaats: De Aula van de Katholieke Hogeschool, Hogeschool l a a n 225, Tilburg Thema: De toenemende verscheidenheid in het accountantsberoep De inleiders, allen aan de Katholieke Hogeschool als a c c o u n t a n t afgestudeerd, spitsen dit t h e m a toe op de v r a a g Hoe zien specialisten in h e t accountantsberoep de toekomstige ontwikkelingen en hoe zien de algemene accountants de specialisten' Programma9 30-10 00 u u r Ontvangst en koffie 10 00-10 15 u u r Opening van het symposium door prof d r W G H van Hulst, d e k a a n van de Fakulteit d e r Ekonomische Wetenschappen 10 15 10 45 u u r Drs P J M M a a g d e n b e r g De bednjfsekonoom en de algemene a c c o u n t a n t Ooninckx De ,bestuurlijke informa 10 45-11 15 u u r Drs J A M tikus' en d e algemene a c c o u n t a n t 1115-11 45 u u r Koffiepauze 11 45-12 15 u u r Drs O P M Haffmans De ,EDP auditor' en de algemene a c c o u n t a n t 12 15-13 45 u u r Lunch 13 45-14 15 u u r Prof Dr K P G Wilschut De i n t e r n e en de externe a c c o u n t a n t 14 15-14 45 u u r Drs R C A J o n g s t r a Gevolgen van de verschei denheid in de beroepsuitoefening van het NIVRA als beroepsorganisatie 14 45 15 15 u u r Theepauze 15 15 17 00 u u r Ehskussie door een forum, b e s t a a n d e uit de inleiders van het symposium en d e hoogleraren van d e Vakgroep Accountancy Feestelijk drankiO, aangeboden door de Fakulteit 17 00 18 00 u u r der Ekonomische W e t e n s c h a p p e n

AANMELDING VOOR TOETSEN EN TENTAMENS IN DECEMBER/JANUARI A S. Aanmelding voor d e toetsen c q t e n t a m e n s v a n het C l examen nieuwe stijl m d e c e m b e r / j a n u a n a s dient te geschieden voor 1 november a s Aanmelding voor de t e n t a m e n s v a n het C2-examen oude stijl (bezemklas) m december a s dient te geschieden voor 4 november a s Deze t e n t a m e n s k u n n e n uitsluitend worden afgelegd door d e avondstudenten die t e n t a m e n doen volgens het voor avondstudenten versoepelde C2-examenreglement (oude stijl) A a n m e l d i n g voor de schnftelijke t e n t a m e n s v a n het C2-examen nieuwe stijl (eerste j a a r v a n h e t basisprogramma) in december/ j a n u a n a s dient te geschieden voor 1 november a s Aanmelding voor mondelinge t e n t a m e n s in deze fase dient te geschieden uiterlijk 14 dagen voor de tentamendatum Aanmelding voor de t e n t a m e n s van het doktoraal 1 oude stijl v a n het p r o g r a m m a Nederlands recht, zoals vastgesteld voor de in 1981 geslaagde Ca bezemklassers (dus voor staatsrecht I en strafrecht I), dient te geschieden voor 1 nov as Aanmelding voor een schriftelijk t e n t a m e n van het doktoraal I oude stijl Nederlands recht en fiskaal juridische studierichting dient te geschieden uiterlijk één m a a n d voor h e t t e n t a m e n

8

Op 20 november a s zal prof N L u h m a n n uit Bielefeld om 10.00 u u r m B 703 een gastkoUege h o u d e n over het onder werp ,Das P a r a d i g m a - Wechsel im System-Theone' Prof L u h m a n n wil zijn visie geven op de verschillende p a r a d i g m a ' s , zoals deze m de sociale wetenschap m het algemeen en in de organisatie wetenschap in het bijzonder t h a n s in gebruik en in diskussie zijn Prof L u h m a n n komt n a a r Tilburg m v e r b a n d met de promotie van d r s K V d Wouw m de n a m i d d a g over h e t onderwerp ,Visual Organisation Thinking' Het gastkoUege vindt plaats onder auspiciën v a n de vakgroep Sociologie v a n Arbeid, Beleid en Organisatie en d e Vakgroep Algemene Sociologie Nadere inlichtingen k u n n e n verkregen worden bij prof d r J J J van Dijck (tel 2069)

Sf»ORT ATLETIEK Tramingsindeling vanaf 1 oktober - m a a n d a g van 19 30 tot 20 30 u u r k o n d i t i e t r a i n m g voor Parcival leden - d i n s d a g om 15 30 u u r bosloop in de ,Oude W a r a n d e ' - woensdag van 18 00 tot 19 00 u u r technische atletiektraining in de grote zaal - d o n d e r d a g om 15 30 u u r bosloop in de ,Oude W a r a n d e ' . Parcival

PERIODE ^6 TOT EN MET 30 OKTOBER 1981 MAANDAG 26 OKTOBER - Hollandse erwtensoep Oxtail claire - Gekruid gehakt Hamlapje Espagnolesaus - Bloemkool a la crème Groene kool - Gekookte aardappelen - Diverse nagerechten DINSDAG 27 OKTOBER - Seldenjsoep - Heldere aspergesoep - Kipfilet met kerrysaus Gelderse schijf - Macedoime legumes Rabarber - Patates frites - Gekookte aardappelen - Diverse nagerechten WOENSDAG 28 OKTOBER - Kervelsoep - Heldere champignonsoep - RoUade - A n a n a s b u r g e r Vleessaus - Stampot zuurkool Bleekseldenj - Gekookte aardappelen - Diverse nagerechten DONDERDAG 29 OKTOBER - Spinaziesoep - Paprikasoep - Sate - A t t a r Tiampoer Ananas - Rijst - Varkensvleesragoüt Doperwten - Gekookte aardappelen - Diverse nagerechten VRIJDAG 30 OKTOBER - Tomatengroentesoep - Gebakken mosselen Braadworst - (3«mengde sla - Gekookte aardappelen - Diverse nagerechten

Vervolg van paginal

Woningbouwplannen Markiezaat I dammen worden gelegd, de OesterIdam en de Markiezaatskade, die n u I bijna klaar zijn. Voor de staat de [ overgang van zout n a a r zoet milieu, J al gaat dat heel geleidelijk. Er zijn 1 zeker enkele tientallen jaren mee I gemoeid. I Dat brengt natuurlijk een heleboel * vraagstukken met zich mee en daar-

over ging het symposium van Drift '66. Twee msmnen van de Deltadienst, drs. J. Visser en ir. J. Leenvaart, mochten er de problematiek uiteenzetten. De voordelen van het nieuwe, tijloze zoetwatergebied zijn: makkelijk verkeer op de drukke Schelde-Rijn-verbinding en een goede boezem voor het water uit Bra-

Autoverzekeringen hogescliool personeel Katalogusprijs ƒ ƒ ƒ f f

9.000,— 12.000,— 15.000,— 20.000.— 25.000—

Bruto-premie AR met ƒ 200,— eigen ris ko f 837,— f 972,— f 1113,— f 1388,— f 1633,—

Bruto-premie f f f f f

343,— 406,— 426.— 489.— 520.—

-Ar Schade-afwikkeling casco: binnen d r i e dagen

•k Overname no claim tot 5 0 % ^ Inklusief groene kaart

EINDHOVENSCH ASSURANTIEKANTOOR BV TELEFOON 040 - 444200 EN 444201

L i d : N.V.A.

MAKELAAR IN ASSURANTIËN - Gevolmachtigde: EDENSTRAAT 39

4 4

bant. Door de .kompartimentering' van de Oosterschelde wordt de ongewenste vermenging van zoet en zout water vermeden. Op het ogenblik bestaat het Markiezaat uit 400 hektare schorren en 1400 hektare intertij degebied. Na de afsluiting is de helft water en de andere helft droogvallende slikken, platen en schorren. Er komt een volledig nieuw landschap, waarop al menig begerig oog is gevallen. Stedebouw is er mogelijk, m a a r ook een bestemming als natuur-, rekreatie- of landbouwgebied is niet denkbeeldig. Je zou er zelfs spaarbekkens voor drinkwater kunnen bouwen. De Werkgroep Verdronken Land Markiezaat heeft in 1977 een beleidsanalyse gemaakt en inrichtingsmodellen gepresenteerd.,,Vooral de huizenbewoners waren aanvankelijk enthousiast; er werd gep r a a t over negen- a tienduizend woningen in het noorden v a n het Markiezaat", vertelt de koördinator van de Brabantse Milieu Federatie, P. von Mayenfeldt. Dat plan is volgens hem op een borreluurtje opgeborreld; „Brabanders willen altijd wel wat." Maar intussen gaat het regeringsbeleid steeds meer in de richting van de werkgelegenheid in de Randstad, waardoor uitbreidingen van Bergen op Zoom hoogst diskutabel zijn geworden. Nu gaan de gedachten nog m a a r n a a r 2300 woningen uit. Het is volgens Von Mayenfeldt zeer de vraag of de ontsluitingskosten voor zo'n betrekkelijk klein woongebied niet veel te hoog worden. Bovendien gaat de n a t u u r eraan in

het meest karakteristieke deel van het Markiezaat en dat vinden de natuurbeschermers onaanvaardbaar. Ga m a a r liever a a n de oostk a n t van Bergen op Zoom bouwen! Overigens blijken zij zich te hebben neergelegd bij de afsluiting en ontzilting van het Zoommeergebied en dus ook van het Markiezaat. „Er gaat wel iets van vegetatie verloren, m a a r er komt ook veel voor terug. Voor zangvogels k a n het Markiezaat een nog rustiger broedgebied worden dan de Oostvaarderplassen", aldus Von Mayenfeldt. Het ligt in de bedoeling om ook sociologen v a n de Tilburgse hogeschool te benaderen. Deze zouden met name de zowel financiële als sociale gevolgen die nieuwbouw in dit gebied voor de oude stad heeft (b.v. verkrotting) kunnen onderzoeken. B.K./E.N.

De initiatiefnemers willen ook sociologen van de Tilburgse Hogeschool bij tiun onderzoek betrekken. Dezen zouden fiun aandacht kunnen richten op de sociale aspekten van de verwachte veranderingen in het Markiezaat. Kontaktadres: Wim Hinkamp, Van Ingenweg 21 6871 EM Renkum

't zit me tot hier... Collegegeld, boeken, kamerhuur en dan ook nog een flinke jaarprenüe voor een noodzakelijke ziektekostenverzekering. Een mens moet toch kunnen leven, nietwaar? DE SSGZ HELPT STCDENTE.N Onbaatzuchtig en zeer humaan. Dus geen duro lening afsluiten bij een bank, maar gewoon per inaand de premie betalen. Wel iets meer dan de premie ineens, maar voor f 42,- heb je een betere mogelijkheid het hoofd boven water te houden. W.-UROM EEN SSGZ \'ERZEKERING? .Ms je niet in het ziekenfonds zit, is kiezen voor de SSGZ niet moeilijk. De Stichting Studenten Gezondheids Zorg.^nno 1954 is er vóór en dóór studenten. Maar liefst 600.000 studerenden hebben al eerder van deze voorziening gebruik gemaakt. Onder bijval van universiteiten, de .Academische Raad, de HBO-Raad on Studcntenorgajiisaties. Do SSGZ heeft dan ook: - oen noodfonds dat meer dan een miljoen gtilden uitkeerde om studenten daadwerkelijk uit de problemen te helpen. - een laag eigen risico van f 35,- dat niemand hoeft te beletten een arts te consulteren. Bol voor de zioktckostenfolder 01719-19219 of 020-718144 of stap eens binnen bij de plaatselijke Instantie xan Uitgifte.

premie 42.per maand

Stichting Studenten Gezondheids Zorg Anno 1954 .Antwoordnummer 70,2200 VB Noordwijk-ZH

.sS''i/

/(i<ii/)if iit't' I / " / , - ; / ) ' / hu uitiKil

112'>,-: 1)11 I

t h b 9 - 23 oktober 1981

s=<^ Lucht kussen 2

^ 5 ^ ^ q ^ M^^y- achterklap Fakulteit. We belden professor Schouten om opheldering. Schouten: „Nou, die uitspraak van Daudt is voor zijn rekening. En verder had ik geen zin om die journalist die aan de telefoon hing, iets te antwoorden. Ik geloof niet dat ik het woord .precair' genoemd heb. Ik heb alleen gezegd: ik heb geen zin om hierover te spreken, want het zint me niet." Dus, vragen wij, er is niets aan de hand in de fakulteit? Schouten: „Nee, wat mij betreft niet."

Kunsten

„Even Chinees halen!"

Citaten Na alle aanvallen op de universiteit als vrijplaats voor klaplopers en uitvreters heeft zich eindelijk iemand gemeld met een methode om door objektief rekenwerk nonvaleurs te ontmaskeren. „De waarde van het wetenschappelijk onderzoek k a n worden afgemeten a a n het aantal malen dat het wordt geciteerd", schreef dr. N. van Rooijen, wetenschappelijk hoofdmedewerker aan de medische fakulteit van de Vrije Universiteit te Amsterdam, in De Volkskrant van 6 oktober. Hij vindt het aantal citaties ,de meest objektieve maatstaf', want wanneer een wetenschappelijk artikel nooit geciteerd wordt speelt het in feite ook geen enkele rol in de wetenschap." Het Institute for Scientific Information turft doorlopend hoe vaak en door wie men waarin wordt geciteerd en geeft jaarlijks drie indexen uit, waarin de getallen en bronnen staan: één voor bèta-onderzoek Cde Scientific Citation Index), één voor sociaal-wetenschappeUjk onderzoek (de Social Scientific Citation Index) en één voor Arts and Humanity. De SCI werd door Van Rooijen en een aantal medewerkers geraadpleegd voor een vergelijkend onderzoek n a a r onder andere prestaties van hoogleraren die een bestuursfunktie vervullen en gepromoveerde medewerkers Czoals bijvoorbeeld Van Rooijen).

„Van de onderzochte hoogleraren (die nog al eens geringschattend over medewerkers plegen te spreken alsof het over lege stoelen gaat) skoorde ongeveer de helft niet of nauwelijks, een kwart matig en eveneens een kwart redelijk tot hoog. Onze konklusie was dat wetenschappelijke kwaliteiten slechts een beperkte rol moeten hebben gespeeld bij de benoemingen." UU/UP

Schouten In de Haagse Post van 10 oktober wordt professor Daudt ten tonele gevoerd in een hoofdartikel van Max Pam .Professoren op zwavelzuur'. Daudt heeft zware kritiek op de WUB en illustreert dit met volgende uitspraak: „Door de demokratisering is het mogelijk geworden dat de studenten, samen met een paar jonge wetenschappelijke medewerkers de inhoud van het vak bepalen. Een hoogleraar kan op die manier worden weggeschoven. Dat is gebeurd met de ekonoom Schoutzn in Tilburg. Hij heeft zich schrap gezet tegen het marxisme en nu dreigt zijn vak een bijvak te worden." Max Pam belde professor Schouten om Daudts uitspraak te verifiëren, maar volgens de HP wilde Schouten niet praten. „De toestand is nogal precair", zegt Schouten. Dit suggereert dat er een en ander misloopt aan de Ekonomische

De kunst in Tilburg beleeft moeilijke tijden. Uit de Tilburgse Aktie Krant (TAK) vernemen wij dat er dit jaar geen Brabants Filmfestival zal plaatsvinden. Volgens Frans van Beek van de Filmliga ligt de oorzaak in de financiële tekorten van het afgelopen jaar en aan het gebrek aan kwalitatief hoogstaande films. Een prille traditie in de knop gebroken. Jammer! Helemaal schokkend is de situatie van het Kunstcent r u m Brabant (KCB). Het Kunstenaarsoverleg van Brabantse Kunstenaarsorganisaties stuurde laatst een rouwkaart de wereld in, waarin het aanstaande overlijden van het Kunstcent r u m ten zeerste wordt betreurd. Immers, zo vinden de kunstenaars, het KCB heeft het afgelopen jaar prima gefunktioneerd. Dat vinden ook de opdrachtgevers, en de speciale kommissie van zes die voor Gedeputeerde Staten van Brabant de balans moest opmaken. Het overlijdensbericht: „Doorgaan, adviseerde die Commissie. Maar het KCB moet toch m a a r weg. W a n t Gedeputeerde Staten wil n a een p a a r jaar wel weer eens wat anders. W a t Nieuws. Helemaal opnieuw beginnen. Met een Nieuwe Stichting. Een Nieuwe naam. En een Nieuw bestuur. En eventueel Nieuwe personeelsleden." Het kunstenaarsoverleg is het met Gedeputeerde Staten niet eens en startte een akie voor behoud van het KCB. De rouwkaart is daarvan het eerste teken. Men wil de KCB van een vroegtijdige dood redden en roept alle lezers op mee te doen met een handtekeningenaktie. Bij het overlijdensbericht is een antwoordkaart gevoegd. „Geen bloemen, geen bezoek. Maar stuur wel die k a a r t getekend terug!"

12

Fakulteitsbladen Skripsi

krities blad, hij bekoiun. tariëert de weinig zelf; tiese en zelfvoldane houl van de redaktie (hemzelf (fakulteitsblad voor kluis?), m a a r vergeet dui psychologen) lijk te maken, wat hij c wél voorstaat. Kortom Dit blad kent een uitgebreiblijft erg veel stof over \ de redaktie, heeft eigen tekeverdere diskussie in de n a a r s en kent vele losse medaktie. dewerkers. Zij brachten in Een ander artikel, dat er hun vijfde jaargang het eerste n u m m e r uit, dat m a a r leen al uitspringt door de} veelheid pagina's, is een \ liefst dertig pagina's telt en haal over Homoseksualitf een aardige strip. Met zo'n Aan de hand van een drie uitgebreide klup mensen zou auteurs te weten Freud, H het toch mogelijk moeten berstadt-Freud en Van c zijn een betere verzorging te Berg wordt ons een klassit Nti mir bewerkstelligen; het blad ziet schets geboden van de p schuiv e r nogal slordig uit, vele opvattinj typfouten en te weinig aan- cho-analytiese KHTo over homoseksualiteit, ^ dacht voor goed stencilwerk. versies, narcisme etc \' 0^ de Het blad ademt de sfeer uit, schien omdat pagina 22 week I die we allemaal van psychohet aangeboden numit te verc logen plegen te kennen: weiontbreekt, m a a r zeker dt nig direkt taalgebruik, veel de enorme hoeveelheid st De agei woordspelingen, veel introsuele hutspot die ons wor vergade spektieve verhalen en vooralsnog weinig maatschappe- voorgeschoteld, is er weiL de de b touw vast te knopen aanc .semi-st lijke betrokkenheid. Soms verhaal. punt wi ontkom je niet aan de indruk, dat literaire hoogOp deze wijze doet de fa-lege aa standjes belangrijker geacht sympathieke boodschap, t ring vai worden dan wat men gezegd Hans Gijssen ons wil bre lege va wil hebben. gen, nogal geforceerd ai den ov« hij pleit namelijk voor Kemens Een uitspringend artikel is seksuele mens' als eenhe 10 milj( onder andere de interne van allerlei mogelijke set had vo( redaktie-diskussie onder ele vormen en element' Er wer( schuilnaam, waar een zekere welke in onze samenlevr konkret Willem de Bakker, cq. J a n vaak als losstaande etik man, n Mulder nogal fors uithaalt ten worden beschouwd, i wege w n a a r het blad en dat doet goede bedoeling blijft stefc de perr aan de hand van het laatste in een gestileerd artikel van de n u m m e r van vóór de vakanministei ties. Hij pleit voor een meer P geen la en geer ma kor ringsve Wouter van Gils (28), aktief Til- gelukte burgs student en onder (veell schrijve meer medewerker van het THE voor st heeft onlangs de stoute schoenen lange t aangetrokken en in eigen beheer ad hoc de gedichtenbundel .Zonder dat van de iemand me iets zegt' uitgegeven bezumij De gedichten zijn, zo meldt de achterflap, veelal eenvoudig van taal,gezellig op rijm of met een stuur h gestileerd metrum. ,Zonder dat middele iemand me iets zegf is vormgegeven door Jaap de is nu d Jonge en gedrukt bij Salsedo in Breda. Wouter van raad za Gils is te bezichtigen op de literaire dag van Black Al enk* and White, op zaterdag 24 oktober, Tongerlose Hoeve aanzien door he Hieronder het gedicht Japon: de besc Dit IS h JAPON tal vak. oorzake ik heb een jurk van haar aan omvang zij lacht uitgelaten bezettm tegelijkertijd wil zij praten ruime komt ze dichter bij me staan groot a^ In de ik voel me goed verscholen wordt I in deze bloemetjesjapon vakatur als zij van mij onverholen de 4% de KHT wil, wat ik vroeger al niet kon lijk hog

Oi

ik moet opnieuw beslissen de laatste waarheid te vertellen zal het uit blijven stellen wil haar genegenheid niet missen

in 1981 geveer oversch tig te g en dier indienei

I