1978 05 26

Op punten

Twee-fasen-struktunr in het hoger onderwijs bepleit

Pais: kursusduur van vier {aar

winnen de Amerikaanse studenten en wetenschappelijke medewerkers het glansrijk van hun Nederlandse kollega's. Althans dat is de visie van de in Amsterdam Sociologie docerende Amerikaanse hoogleraar Derek Phillips, die zich in een artikel in ,De Gids' aan een vergelijking van het Amerikaanse met het Nederlandse wetenschappelijk onderwijs waagde. Deze poging leverde hem in- en ontstemmende reakties in een latere uitgave van ,De Gids' op. Op pagina's 6 en 7 een samenvatting van Phillips' artikel en de reakties daarop.

Minister Pais (Onderwijs en Wetenschappen) is van mening dat de realisering van de doelstellingen van het hoger onderwijs en het wetenschappelijk onderzoek in ons land het best gediend is met de invoering van een twee-fasen-struktuur in het hoger onderwijs. De eerste fase, met een kursusduur van vier jaar, zou in principe toegankelijk moeten zijn voor eenieder die de daartoe vereiste diploma's bezit. Deze fase zou afgesloten moeten worden met het afleggen van een doktoraalexamen. De tweede fase, de zogenaamde post-doktorale fase, zou daarentegen slechts voor een deel van de studenten toegankelijk moeten zijn. In deze fase kunnen beroepsgerichte dan wel onderzoeksgerichte opleidingen worden gevolgd, die één of twee jaar duren. De studenten die aan deze post-doktorale opleidingen willen deelnemen, zullen op basis van inhoudelijke kriteria worden geselekteerd. Voor de beide fasen in het hoger onderwijs wil Pais afzonderlijk de financiële middelen toewijzen om daarmee te garanderen, dat de twee-fasen-struktuur ook daadwerkelijk tot stand zal komen.

Een en ander blijkt uit een door minister Pais Csamen met zijn kollega van Landbouw, Van der Stee) afgelopen donderdag 18 mei bij de Tweede Kamer ingediende nota, die de titel ,Hoger onderwijs voor velen' draagt. Deze nota is een uitvloeisel van de toezeggingen, die de bewindsraan in februari dit jaar a a n de Tweede Kamer heeft gedaan. In het overleg met Pais over het uitstel v a n de herprogrammeringsoperatie met één jaar drong de Kamerkommissie toen aan op een beleidsvisie van de minister op de verdere gang van zaken rond de herprogrammering en de integratie van wetenschapi)elijk en hoger beroepsonderwijs. De nota, die op vrijdag 12 mei in de ministerraad is behandeld, is d a a r n a nog op een aantal pimten gewijzigd, naar uit betrouwbare bron is vernomen vooral op a a n d r a n g van mi-

nister Albeda van Sociale Zaken, die niet geheel tevreden was met de beschouwingen van Pais over het vraagstuk van de afstemming v a n het hoger onderwijs op de behoeften van de arbeidsmarkt. Het is op dit moment vrijwel zeker, dat de nota van minister Pais te zamen met het wetsontwerpje, dat het uitstel van de invoeringsdatum van de herstrukturering met één jaar moet legaliseren, op 12 en/of 19 juni besproken zal worden in de Vaste Kamerkommissie voor Onderwijs en Wetenschappen. De Kamerleden zullen de gelegenheid hebben schriftelijke vragen in te dienen, n a beantwoording waarvan het wetsontwerp en de nota in de Kamer k a n worden behandeld. De nota van minister Pais bevat voorstellen voor het beleid m e t betrekking tot het hoger onderwijs op

de korte en op de middellange termijn. Als perspektief van dat beleid wordt aangegeven, dat het streven erop gericht moet zijn, om het hoger onderwijs voor velen toegankelijk te maken. Pais streeft ernaar, zo valt in de nota te lezen, dat de steeds groeiende aantallen studenten een plaats kunnen vinden in het hoger onderwijs, die overeenkomt met h u n aanleg en belangstelling. In dat verband vindt Pais de ontwikkeling van de laatste jaren n a a r steeds meer studentenstops zeer onbevredigend. Het voornemen is daarom het aantal studentenstops op de middellange termijn beduidend terug te brengen. De nadruk in de nota op het toegankelijk houden van het hoger onderwijs voor velen komt overeen met hetgeen Pais al eerder liet doorschemeren. Zo maakte de bewindsman in een vergadering van het Planning Overleg Orgaan (POO) op 16 m a a r t duidelijk in 1983 niet meer dan zes studentenstops te willen. Ook bij de behandeling van de Onderwijsbegroting 1978 in de Tweede Kamer en later in een met de Akademische Raad gevoerd overleg kwam het grote belang dat de bewindsman hecht aan een zoveel mogelijk vrije instroom n a a r voren. Pais maakte bij die gelegenheid duidehjk dat voor de komende jaren de .reële nullijn' het .maximaal haalbare' zal zijn en dat hij gegeven die beperkte financiële middelen bereid was voor het voorkomen van studentenstops een stuk van de in de Beleidsindikaties geplande onderzoeksruimte (7600 manjaren in 1983) op te offeren. Het hoger onderwijs, dat de bewindsman voor ogen staat, zal, zo bUjkt uit de nota, meer dan tot nu (Vervolg op pagina 2) tverschijnt weki

Kroon mocht zeggen van het Nieuwsblad van het Zuiden wat de grootste teleurstelling uit zijn voorbije Leergangenperiode was. Hij fronste zijn voorhoofd en sprak: de verhouding met de hogeschool. Daar wilde het THB het fijne van weten en hoorde dan ook prompt hoe de twee bijnaverloofden, die samen zo graag het bos in wilden, weer mokkend uiteen zijn gegaan. De Leergangen gaan nu terug naar het Groenewoud, als Pais het goed vindt. Maar wat moet de hogeschool dan zo alleen in dat grote bos, zal de Raad van State dan denken . . , Pagina's 3 en 4.

Ontwikkelingsplannen signaleren:

Vernietiging van l(ostbaar geestelijlc l(apitaal De Akademische Raad vindt het algemene beeld van het univer­ sitaire onderzoek zorgwekkend. De ontwikkelingsplannen van de instellingen voor hoger onderwijs signaleren dat nu al goed onder­ zoek wordt afgebroken. In de toekomst zal dit zich in versterkte mate voortzetten.Dit verlies klemt temeer, omdat het vele jaren duurt om opnieuw een goed onderzoekklimaat op te bouwen. Er is op zijn minst sprake van vernietiging van kostbaar gees­ telijk kapitaal, wat het goed funktioneren van het weten­ schappelijk onderwijs in gevaar brengt. De Akademische Raad merkt dit op in zijn advies over de

ontwikkelingsplannen 1980-1983 van de universiteiten en hogescholen, dat het vrijdag 12 mei heeft vastgesteld. Het advies zal aan de ministervan Onderwijs en Wetenschappen worden gestuurd. Volgens de Wet op het Wetenschappelijk Onderwijs moeten de instellingen ieder vier jaar een ontwikkelingsplan opstellen, w a a n n zij aangeven hoe ZIJ de beschikbare middelen binnen de nchthjnen van de minister denken te besteden Het beleid van Den Haag is m februari 1977 vastgesteld m de nota .Beleidsindikaties' van oud-staatssekretans Klem De Akademische Raad ziet zijn ad-

viserende taak in de beoordelmg van de inmiddels ingediende ontwikkelingsplannen beperkt Ze zijn kwantitatief gericht, terwijl de Raad juist het kwalitatieve aspekt zou moeten bekijken, dat echter nauwelijks aanweMg is Het advies geeft dan ook geen beschouwing van de plannen in h u n onderlinge samenhang, m a a r is hoofdzakelijk gericht op de fasering en de procedure die in de komende jaren gevolgd moet worden om de problemen op te los sen Toch staan er wel wat kritische kanttekeningen in, zoals de opmerking die de Raad plaatst bij de randvoorwaarde, dat de personele middelen tot 1983 gelijk moeten blijven Bedoelt de bewindsman het aantal ï>ersoneelsplaatsen of de personeelskosten'?, zo vraagt de Raad zich af HIJ wijst erop dat m de toekomst voor deze randvoorwaarde taken zullen moeten worden afgestoten Aangezien daarbij ook de rechtspositie v a n het ï>ersoneel m het geding IS, kunnen beslissingen hierover slechts genomen worden op grond van landelijk overleg, vindt de Raad In de Beleidsmdikaties is geen plaats ingeruimd voor de maatschapi>elijke (Vervolg op pagina 9)

Veivolg van pagina 1:

Intioüdeiijke selektie postdoktoralefase >ft>.w>

'■'j­M^^

tllburgs hogeschoolblad weekblad van de katholieke hogeschool tl! burg redaktie Jacques herraets paul spapens, eddie vaes angela lodder (assistente)

medewerkers toine asselbergs plet van asseldonk, cees brinkhulzen hans dieteren rogler fokke, tojne geurts frans godfroy, Clemens graafsma carla van llngen, don martin paul van der sloot, tymen trolsky jace van der ven o f f i c i ë l e mededelingen buro kommumkatle

cartoonist ad van haandel fotografie rien siers tllburg

druk drukkerij) j a van der wee bv tllburo abonnementen voor niet hoqesohoolleden ƒ 15 — per Jaargang advertentie-acquisitie a p p lodder kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen In het bezit van de redaktie zijn redaktie adres / advertenties hogeschool laan 225, t l l b u r g telefoon (alleen voor thb) 662277 Intern 2277 kamer 207 (gebouw b) telefoon hogeschool 669111 foto-service foto s In d i t nummer kunnen worden besteld è ƒ 2 50 per foto In het formaat 13 X 18 cm telefonisch 013 - 551109 of bIJ de redaktie landelijk samenwerkingsverband gemeenschappelijke universitaire persdienst (qupd) waarbij verder aangesloten folla civltatis (amsterdam) ad vaivas (vu amsterdam), quod novum (rotterdam) universiteltskrant groningen, wagenings hogeschoolbiad, utrechts universiteitsblad mare (lelden) thd-nleuws (delft) th-berlchten (eindhoven) en tht nieuws (twente)

toe moeten aansluiten bij de behoeften en kapaciteiten v a n de studenten Aan de andere kant moet het hoger onderwijsstelsel ook voldoen a a n de vraag van de samenlevmg n a a r gespecialiseerde afgestudeerden en n a a r hoogwaardig wetenschappelijk onderzoek De huidige situatie v a n het hoger onderwijs en onderzoek laat volgens de mmister een aantal problemen zien, die het bereiken van de doelstellingen v a n het hoger onderwijs ernstig bemoeilijken Gewezen wordt naast de groeiende studentenstroom, op de noodzakelijke financiële beperkingen, de onzekerheid over de toekomstige ontwikkehngen, het hoge percentage studiestakers, de bedreiging v a n het wetenschappelijk onderzoek en de unp)asse rond de herprogrammermg Over deze problematiek zal op korte termijn duidelijkheid moeten komen met name in het kader van de universitaire

planning 25 Mei is een vergadering van het Plannmg Overleg Orgaan uitgeschreven onder leiding van mmister Pais, waarin overeenstemming bereikt zal moeten worden over ondermeer de te hanteren staf/studentenratio's, de minimale onderzoeksruimte in manjaren, de aantallen studentenstops en de besparmgen op de gemiddelde personeelslast Op dit moment is nog niet precies bekend met welke cijfers het departement het overleg in zal gaan De keuze m de nota ,Hoger onderwijs voor velen' voor een twee-fasenstruktuur is, net als de nadruk op het toegankelijk houden van het hoger onderwijs, niet geheel onverwacht Eveneens bij gelegenheid v a n het overleg met de Akademische Raad op 20 m a a r t gaf Pais al aan, dat het teleurstellende resultaat van de herprogrammenngsoperatie (voor het merendeel een kursusduur van vijf jaar m plaats van vier jaar)

UDENHOUT Te koop

: Half vrijstaand woonhuis, Pijlakker 3.

Indeling

: Entree, ruime hal met toilet, L-vormige woonkamer ( ± 4 0 m^) met eiken open haardpartij, natuurstenen vloer en openslaande deuren naar gezellige, geheel vrij gelegen tuin met zitkuil, barbecue, woonkeuken (eikenhout) en bijkeuken in verbinding met garage.

Ie verdieping : 4 slaapkamers, badkamer met 2e toilet en aan voor- en achterzijde balkon. 2e verdieping : Grote 5e kamer en ruime zolder. Het pand is uitstekend onderhouden, centraal verwarmd en op begane grond voorzien van dubbele beglazing. Prijs

: f249 0(X),— (geen makelaarskosten).

Inlichtingen

: Telefoon 04241 - 2289.

mogelijk ook was veroorzaakt door de onduidelijkheid die er bestond ten aanzien van de voorzieningen voor de postdoktorale fase, zoals de plannen met betrekkmg tot het postdoktorale researchjaar en de mogelijkheden voor assistent-onderzoekers Pais liet toen al doorschemeren te denken a a n een verduidelijking van het beeld van de postdoktorale fase, met andere woorden toen al preludeerde hij op het introduceren van een twee-fasen struktuur

Inhoudelijk In de nieuwe nota wordt n u metterdaad dat beeld verduidelijkt, door a a n te geven dat bij de toegang tot de ïHJStdoktorale fase inhoudelijk geselekteerd zal worden en dat er afzonderlijke middelen a a n de postdoktorale fase worden toegewezen In de nota van Pais wordt ook aandacht besteed a a n het vraagstuk van de integratie van wetenschappelijk en hoger beroepsonderwijs Het hoger onderwijs moet gekenmerkt worden door een grote mate van differentiatie, waardoor het mogehjk zal worden dat studenten op de juiste plaats m het hoger onderwijs terecht komen Om die allokatie te bevorderen zal een verwijzend propedeutisch examen n a het eerste jaar worden ingevoerd, dat ertoe leidt dat studenten beter over het wetenschappelijk en het hoger beroepsonderwijs kunnen worden verdeeld Wie een propedeutisch examen met goed gevolg aflegt, k a n be ginnen a a n de doktoraalopleiding, wie minder goede resultaten boekt, kan overstappen n a a r het HBO of n a a r een andere variant m het WO

Doorstromen Ook vaniut het HBO zelf zal men kunnen doorstromen n a a r het wetenschappelijk onderwijs, bij gebleken voldoende kapaciteiten In dit verband is het nog onder de vonge regering ingediende wetsontwerp Wederzijdse doorstroming WO-HBO van belang, dat n a a r verwacht wordt bmnen afzienbare tijd door de Tweede Kamer zal kunnen worden afgehandeld De Memorie van antwoord op vragen vanuit de Kamer is momenteel al vnjwel gereed De wederzijdse doorstroming WOHBO is éen stap m de nchting van integratie van het HBO en de predoktorale fase van het W O Ook op andere punten wil Pais de integratie bevorderen Daarbij wordt gedacht a a n wetgeving, die het starten van samenwerkingsexpenmenten tussen W O en HBO mogelijk m a a k t en aan het op elkaar afstemmen v a n de verschillende regelingen die onder meer op rechtspositioneel, jundiscb en fmancieel gebied gelden voor de beide sektoren Konkrete voorstellen dienaangaande zullen spoedig worden ingediend Het ligt m de bedoeling v a n Pais, dat de nota, n a behandeling in de Kamer onderwerp v a n overleg zal zijn met de betrokkenen m ondervnjsveld Dat overleg zou n a a r de mening v a n de minister op korte termijn moeten leiden tot een verdere konkrete mvulling van de in de nota geschetste beleidslijnen Gerbrand Feenstra Johan Kortenray Ton Elias jr. GUPD/FoUa Civitatls

Drs. G. Kroon: In Oude Warande zijn kansen blijven liggen

Leergangen verstoord over houding hogeschool samenwerking." Kroon is daarmee al aangeland bij zijn eerste punt van kritiek: „We hebben in het overleg dat sinds de periode-Scheffer geregeld plaats vindt tussen het Kollege van Bestuur en ons Bestuurskoilege, geregeld geprobeerd de HBO-WO relatie inhoud te geven, specifiek in Tilburg, en nog specifieker tussen de grootste HBO-instelling en de kleinste WO-instelling van het land. Daarbij geloofden we nooit in schone verhalen, m a a r beperkten ons tot projekten. Ook als we de procedure moelij kheden van het Kollege van Bestuur in het oog houden, dan hebben wij d a a r a a n toch het gevoel overgehouden dat het altijd wat stokte, als je probeerde inhoudelijk te diskussiëren. We probeerden in te haken op de grote gedachten v a n J a n Daniels indertijd, en wat kreeg je daarop terug? Nul komma nul."

De Katholieke Leergangen in Tilburg, met 14.000 studenten de grootste HBO-instelling in Nederland, zouden nooit geweest zijn wat ze nu zijn, als drs. Gerard Kroon er de afgelopen twaalf jaar niet aan verbonden was geweest: eerst als sekretaris, later als lid van het Bestuurskoilege. Daarover bleek iedereen het roerend eens, toen hij op 1 april j l . zijn post verliet om direkteur te worden van de Rijks Psychiatrische Inrichting in Eindhoven. Bij die gelegenheid werd hem door een journalist van het Nieuwsblad van het Zuiden de vraag gesteld, wat zijn grootste teleurstelling was geweest rn de periode dat hij aan de Leergangen verbonden was geweest. Drs. Kroon zegt daar nu over: „Ik heb echt moeten nadenken om een antwoord te vinden. Teleurstelling is zo'n stadhuiselijk woord; ik heb altijd zo gewerkt dat het niet gemakkelijk was om teleurgesteld te worden. Maar in die samenwerking met de hogeschool, daar zit voor mij toch de grootste tegenvaller in. Ik heb echt het gevoel dat als we daar wat martialer samengewerkt hadden, de zaken er nu heel anders hadden voorgestaan. Nu moet je zeggen: dat was niet verstandig, dat was geen visionair beleid, nee echt niet." Kroon doelt met die opmerkingen vooral op het vooralsnog mislukte plan om samen met de hogeschool te bouwen in de Oude Wewande. Maar er zijn ook nog andere aangelegenheden die hem dwarszitten, zoals het overleg over de HOT-nota en over de letterenfakulteit. Voordat hij met zijn kritiek voor de draad komt, stelt Kroon er prijs op te vermelden hoeveel waardering hij heeft voor de bereidheid van de hogeschool om faciliteiten ter beschikking te stellen v a n de Leergangen: „'s zaterdags is de hogeschool eigenlijk een leergangenschool, wij

zijn altijd welkom geweest. Ook over het klein mediagebruik en de computerfaciliteiten voor onderwijskundige doeleinden is de samenwerking voorbeeldig geweest". „Dat hebben we allemaal heel prettig gevonden m a a r ik denk dat er meer nodig is voor een WO-HBO

„Twee jaar geleden hebben we heel konkreet de vraag op tafel gelegd: kunnen onze docenten deelnemen a a n kolleges van de hogeschool en docenten van jullie a a n onze kolleges. Dat hoefde van ons geen wilde kruisbestuiving te worden, m a a r je zou wat beroepsmatig gerichte vakken van ons kunnen uitwisselen tegen theoretisch gerichte bij jullie. Bijvoorbeeld in de SociaalPedagogische Opleiding lagen de mogelijkheden om samen te werken met de Sociale Fakulteit voor het oprapen. W a a r ik toen van geschrokken ben is, dat het voorstel niet of nauwelijks inhoudelijk is bediskussieerd. De hogeschool kwam onmiddellijk met vragen als: moeten wij die docenten d a n hier inschrijven, tellen die dan mee, wat voor administratieve formaliteiten zitten d a a r a a n vast, moeten we ze betalen? Kijk, a a n zoiets hebben wij een kater overgehouden. Als je over WO-HBO praat en over Hoger Onderwij snieuwe stijl, dan kijk je toch eerst waar je elkaar kunt bevruchten?"

HOT-nota Dat brengt Kroon op een ander voorbeeld dat ongeveer tezelfdertijd (in 1976) speelde. Naar aanleiding van de HOT-nota Cover het hoger onderwijs in de toekomst) hadden de Leergangen ingehaakt op het nieuwe idee van de Algemene Hogere Opleidingen en raakvlakken gezocht met de HTS en het WO. Kroon: „Toen kwam 1 januari 1977 plotseling een cirkulaire v a n Klein: of liefhebbers voor 1 april een redelijk onderbouwd stiik met een aanvrage wilden indienen. Tegen de hogeschool hadden we gezegd: wij maken die eerste nota wel. Medio april hadden we met veel kunst en vliegwerk de zaak rond. W e hadden een nota met uitgangspunten, een diskixssiestuk. Het HBO zou de opleiding inrichten, het W O zou de suppost leveren. Begin mei hebben we het kollege de nota aangeboden en gevraagd hoe we het plan vorm konden geven. Dan vind ik het jammer dat ik in m a a r t 1978 moet konstateren dat er nog steeds geen re-

aktie van de hogeschool is. Dan denk je: waar blijft nou die hogeschool die vorig jaar zoveel HBO in de wijn wilde doen? Het is onvoorstelbaar dat je met ieder zo'n denkt a n k achter je niet tot resultaten kunt komen."

.Sorry hogeschool' Ook met betrekking tot de studierichting Geschiedenis heeft Kroon de hogeschool het een en ander te verwijten. Het verschijnen v a n het rapport daarover werd het bestuurskoilege v a n de Leergangen begin januari meegedeeld, op het moment dat het zowat v a n de persen rolde. „In de gezamenlijke vergadering werd ons gevraagd of we er kommentaar op wilden leveren en liefst adhesie wilden betuigen. Toen ben ik vragen g a a n stellen. Er was geen overleg met mensen van ons gevoerd. Er werd wel in gesproken over enigerlei vorm van lerarenopleiding. Ik heb toen gezegd dat ik het jammer vond dat wij niet bij de voorbereiding betrokken waren geweest, want wij moeten met twee dingen rekening houden: ten eerste dat wij graag een beroepsgerichte eerstegraads lerarenopleiding hier zien, die geen toevallig sequeel is van een wetenschappelijke opleiding en ten tweede, dat wij een goede samenwerking hebben met de Nijmeegse Universiteit, die alleen op grond van zware argumenten n a a r Tilburg k a n worden omgebouwd. Daarna hebben we nog eens een gesprek gehad over de studierichting. W e hadden een reaktie bij ons, gebaseerd op het advies v a n Leergangen-medewerkers. Dat was verdeeld, m a a r we hadden een grootste gemene deler gevonden. Het was geen gemakkelijke brief geworden, het was een stevige inhoudelijke reaktie. Sorry hogeschool, we stonden niet te juichen. Dat vond de hogeschooldelegatie niet leuk, h a d het niet wat enthousiaster gekund? Wij hadden ook een hoera-reaktie kunnen sturen, hoezeer de hogeschool op ons kon rekenen. AUeen h a d er dan a a n het eind een zinnetje gestaan: voorzover dat overeenkomt met datgene wat in het HBO terzake plaatsvindt en ontwikkeld wordt. Dat was een dooie m u s geweest, want d a n k u n je later nog alle kanten op. Zo hebben wij 't niet gedaan, onze reaktie was genuanceerd. Dat stelt dan niet tevreden en zoiets bUjft ook hangen."

Oude Warande „Maar toen ik die opmerking over de hogeschool In de k r a n t m a a k t e speelde met name één zaak mij door het hoofd; die kwestie met de Oude W a r a n d e . Het is toch te gek om los te lopen dat een hogeschool met zoveel schone dromen, vaUde wensen en verwachtingen zegt, hier naast mijn stalletje tussen de bomen en a a n de overzijde van de Taxan(Vervolg op pagina 4) thb 35 - 28 mei 1978

Vervolg van pagina 3

Kroon driëbaan zou ik het volgende willen realiseren en daarbij over zo weinig strategie beschikt? Hoe bereik je dat stuk beleidsruimte, daar gaat het toch om? Ik denk heel nuchter, gezien de schaarse middelen, dat je eerst moet zien wat het hardst nodig is om ajs trekpaard te kunnen fungeren voor de bestemming die je daar wil. Goed, waar is op gevaren? Op de gemeente en de provincie, iedereen zei ja en nog eens ja. Tot de bezwaren kwamen. Wat vervelend nou toch, moeten we voor zo'n trimklup of vogeltjesklup opzij? Nou ja, het zal wel meevallen, werd gedacht. De Leergangen kregen in de tussentijd goedkeuring voor een lokalenplan van 22.500 m2, dat wil zeggen bijna een-derde van de totale plankapaciteit van de hele Warande, die goed was voor 73.000 m^. We kregen toestemming van de staatssekretaris om de bouw voor te bereiden; doet u maar een grondaanbiedlng. Die hebben we gedaan voor een terrein in het plan-Groenewoud. Maar staatssekretaris De Jong antwoordde eind 1976, dat we moesten proberen ons eerst met de hogeschool te verstaan om de grond in de Oude Warande samen te gebruiken. Wij protesteerden toen nog dat de bestemming onderwijs van de Oude Warande serieus werd aangevochten en wij wilden niet tussen de wal en het schip vallen. De Jong schreef ons tussen kerst en nieuwjaar dat we toch nog eens moesten praten met de hogeschool. Op 17 februari 1977 zou de Raad van State een hoorzitting over het plan houden. Op 4 januari hadden we een gesprek met het Kollege vein Bestuur waarin we lieten zien wat ons overkomen was. Voor dat overleg met de hogeschool op 4 januari was onze filosofie: als jullie nog iets van twijfel willen wegnemen om de bestemming onderwijs van de Oude Warand© waar te ma-

Epidemie „Stemmen mensen, laat je stem toch niet verloren gaan", het volk wordt aangespoord om mee te doen aan die demokratische stoelendans. Spreek je voorkeur uit voor een program, I)artij, leuke snoet met of zonder pruimemondje en wat dies meer zei. In Nederland mag je partijdig zijn of wordt er reklame gemaakt om Zuid-Amerikaanse verkiezingsuitslagen te voorkomen? De zekerheidspartijen behaalden samen 99,9 procent van de stemmen. Zoiets gaat er nog net niet in. Daarom worden onze demokratische rechten op de basisscholen al voorgekouwd en met een paplepel ingebracht door het onderwijzend personeel. Goede krachten die eens de gevestigde maatschappelijke orde hebben moeten signeren. Wie het waagt niet te tekenen loopt kans gedonder te krijgen, vraag maar na aan Barteld Hartstra, kundige kracht aan een katholieke school in het roomse zui-

ons, we zullen de minister laten weten dat we weer naar het Groenewoud willen. En dat de hogeschool dan zegt: u keldert daarmee onze plannen! Nou ja, ik begrijp dat daar risiko's aan vastzitten voor de hogeschool ... Neem dit nou: op 2 november 1977 heeft er een gesprek plaats tussen minister Gruyters en een delegatie van Leergangen en hogeschool. Er lag een negatief advies van de Raad van State inzake Oude Warande, gedateerd op 16 augustus. De hogeschool vroeg Gruyters af te wijken van dat advies. Die wilde het wel even laten liggen als de hogeschool in die tijd kon aantonen dat er te weinig rekening was gehouden met haar argumenten. Ja, dat was zo, antwoordde de hogeschool, de HBOWO-relatie is niet tot zijn recht gekomen. Op het moment dat die relatie aangetoond had moeten worden zaten wij, de Leergangen, niet bij de Raad van State. Gruyters vroeg toen aan de ambtenaar die het ministerie van O&W vertegenwoordigde of binnen een half jaar iets te verwachten viel op dat gebied, zoals de hogeschool aanvoerde. Die man zei, kool en geit sparend, dat dat er niet in zat.

ken, klim dan bij ons op d© rug, wij hebben een goedgekeurd lokalenplan van 22.500 m^. De appellanten voerden immers aan dat dat beetje plannen van de hogeschool best tussen de bomen tegenover de hoogbouw terecht kon. Goed, we hebben toen heel stevig gediskussieerd over de verdeling van de 73.000 m^ plankapaciteit in de Oude Warande. Daar kwam een konvenant uit: 24.000 m^ voor de hogeschool, 37.000 m^ voor de Leergangen en de rest was voor degene die er 't eerst een beroep op kon doen. De gemeente zou als arbiter optreden. Toen dacht ik: als die zaak verdedigd moet worden voor de Raad van State, zal de hogeschool toch wel iemand van ons in de delegatie opnemen. Maar de hogeschool ging niet zover, wij moesten maar afwachten. Na afloop kregen we te horen, dat het goed verlopen was en dat men goede hoop had. Nou, die goede hoop hadden wij helemaal niet.

Kansen gemist

Er waren allerlei tekenen aan de wand dat het verkeerd ging aflopen. Jxiist in die tijd kreeg de hogeschool te horen wat er van haar plannen mocht worden gerealiseerd: bitter weinig! Het zou in ieder geval best op terrein II terecht kunnen. Toen voelden wij dat we aUeen dreigden te komen staan. Wij zouden de onderwijsbestemming alléén waar moeten maken, terwijl we een grondaanbiedlng voor Groenewoud hadden lopen, waar de bestemming al lang rond was. En dat terwijl het Mollerinstituut aan alle kanten uit zijn voegen klapte! Ik begrijp echt niet, dat je zo'n verhaal niet hebt kimnen verkopen binnen de kaders die je hebt kunnen scheppen. Die macht moet je toch hebben: wat ben je anders voor een hogeschool? Ik geloof dat hier kansen zijn gemist, al heb ik er geen harde bewijzen voor. Wij met zo'n lokalenplan vlak naast de hogeschool; wie had nou kxmnen denken dat dat fout liep? Nu zitten we dan met de situatie dat de Leergangen na een jaar wachten hebben gezegd: de maat is vol voor

Enfin, Gruyters merkte konkluderend op: dus u wilt dat ik de zaak in heroverweging neem. De hogeschool zei toen gretig ja, maar ik protesteerde. Ik wilde alleen ja zeggen onder de voorwaarde dat de minister van O&W toegaf dat ten onrechte met de HBO-WO-relatie te weinig rekening was gehouden. Het moest voor ons waarneembaar zijn dat we daar konden bouwen, anders Uepen we weer een tijdverlies op van maanden, zo niet jaren. Misschien had ik toen beter keihard nee kxinnen zeggen, zet u die handtekening maar, dan kunnen wij naar het Groenewoud."

Breuk

De kelk was toen nog niet leeg voor Kroon. Hij ergerde zich aan de traagheid waarmee kontakt gezocht werd met minister Van Kemenade: „Ik wilde meteen naar hem toe, maar de

hogeschool aarzelde. De burgemeester zou uiteindelijk kontakt met Van Kemenade opnemen om een afspraak te maken met ons, de hogeschool en de gemeente. Dat werd half november afgesproken. Op 30 november was ik op het ministerie. Ik had er goed de pest in dat ik nog niets van Van Kemenade gehoord had, want de kranten zagen het nieuwe kabinet al op de trappen van Soestdijk staan. Toen hoorde ik puur toevallig dat Van Kemenade al kontakt had gehad met burgemeester Letschert. Die heb ik onmiddellijk gebeld. Letschert dacht dat Verster mij al had ingelicht. Zij hadden de minister op 24 november ontmoet, op het lustrum van de hogeschool. Een half uur later zat ik bij Van Kemenade, die me vertelde dat het advies van de Raad van State in heroverweging genomen was, zonder modxüatie, dus zonder de voorwaarde die ik gesteld had... En dat terwijl wij vóór 1 januari een grondaanbiedlng moesten doen voor ons lokalenplan, anders moesten wij van voren af aan beginnen. Gelukkig heeft Van Kemenade toegezegd dat de gelden open blijven staan, want op zo'n manier mochten wij niet gedupeerd worden. Kijk, dat gaat er door me heen als we praten over de HBO-WO-verhouding. Er zijn kansen blijven liggen om ons zo sterk mogeUjk te maken. Eerst is kunst en vliegwerk nodig om een negatief advies, dat niet zo negatief had hoeven zijn, in de doofpot te krijgen en als er dan een gesprek moet komen om te zien of wij ja kunnen zeggen tegen heroverweging, dan vindt dat gesprek niet plaats. Maar de kaarten zijn wel geschud. Uiteindelijk zijn wij op het punt gekomen dat we de knoop hebben doorgehakt. Hoe graag we ook in gebiedsruimtelijke zin met de hogeschool zouden samenwonen, we willen zo snel mogeUjk bouwen en voorzover we dat nu kunnen overzien, is dat in het Groenewoud. Daarover zitten we op 1 juni met minister Pais rond de tafel!" Jacques Heiraets

regelen was gezwicht en zijn lidmaatschap had opgezegd, had er dan een andere Barteld Hartstra opgestaan?" Een interessante vraag die klaarblijkelijk door een alledaags schoolbestuur kan worden beantwoord.

den en CPN-lid. Aanvoerder zelfs van deze lijst bij de komende raadsverkiezingen. Maar deze vlieger is geen lang leven beschoren, komt zelfs nauweUjks in de lucht. In zo'n gevaJ wordt de demokratie omgezet in de diktatuur van de ,K'. Big-Boss Paus uit Rome kan tevreden zijn, er is nog steeds niets nieuws onder de zon. Gelukkig liet men Barteld niet stik alleen in de regen staan. Vrijdag 19 mei kon hij schuilen onder een paraplui van solidariteit, omhoog gehouden door Marcus Bakker, fraktieleider van de CPN in de Tweede Kamer. Hij vond het onbegrijpelijk wat er in Tilburg gebeurt. Zijn eigen schuld overigens, had hij maar meer naar het zuiden moeten komen. Een aantal uitspraken van Marcus in deze: „Een politieke mening heeft niets te maken met de grondslag van een school", zo meent hij. „Een kom^ munist kan wel degelijk een goed katholiek zijn". Hij vroeg zich af „Indien Hartstra wel voor de maat-

Marcus Bakker legde er nog eens de nadruk op dat „de CPN in principe voor openbaar ondenvijs is, maar erkent dat er geloofsgroepen zijn die hun eigen onderwijs in stand wUlen houden." De Hartstra's dreigen overigens een epidemie te worden, getuige Jeannette d© Groot, een vrouw van de dominee uit Heerhugowaard. Zij is ook lijsttrekker van de CPN in die gemeente en ook daar veel verzet. Nu maar wachten tot de kranten, radio en televisie evenveel aandacht hieraan gaan besteden als aan de poliogevallen. Lid zijn van een partij is tenslotte ook een eigen vrije keuze en men bedenke dat het pas kort geleden pinksteren was.

i 4

Zou het THB dan het Haarlems Dagblad Halfweg zijn?

Machiavelli: ,De vorst' Vertalingen van ,11 Principe' zijn er verschillende. Ook literatuur is er in overvloed. Maar als docent wil je nu eenmaal bezig zijn met liet origineel. Ik heb in mijn bewerking geprobeerd zo dicht mogelijk bij de tekst te blijven, deze tegelijkertijd inkortend tot ongeveer de helft a driekwart. Aan elk hoofdstuk is bij wijze van interpretatie een samenvatting toegevoegd. Een inleiding, enkele aantekeningen en een register kompleteren het geheel. Het is een uitgave voor studiegebruik. Zo'n kleine vorst kan zo'n grote heerser natuuriijk niet vervangen. Dan zou ik liever wijzen op een andere ,petit prince': die van Antoine de Saint-Exupéry. Daar wordt Machiavelli's eenzijdige mensvisie en zijn beperking van de menselijke mogelijkheden tot het nastreven van doeleinden weliswaar niet ongedaan gemaakt, maar toch wezenlijk aangevuld.

wel aangewezen op voorbijkomende karrevoerders en marktgangers. W a t hij zijn mensen te eten kon verschaffen, hield niet over. En de middagen in de herberg kon je niet dlrekt verheffend noemen.

Een beroemde brief „Als de avond komt, ga ik terug n a a r hxiis en betreed mijn studeerkamer; en bij de deur trek ik mijn dagehjkse plxinje uit waar overal modder en stof op zit en ik doe iets waardigs aan zoals men draagt a a n een koninklijk hof; en weer n a a r behoren gekleed, treed ik binnen in de oude hoven der ouden, waar ik mij, n a door hen met liefde ontvangen te zijn, voed met dat voedsel dat mijn enige is en waarvoor ik geboren werd, waar ik mij niet schaam om met hen te spreken en hen n a a r de redenen te vragen voor wat zij ondernamen; en in h u n vriendelijkheid geven ze mij antwoord; en vier u u r achtereen voel ik niets onaangenaams, vergeet ik al mijn bekommernis, vrees ik geen armoede, jaagt de dood mij geen schrik aan: ik geef me helemaal aan hen over. En omdat Dante zegt dat er geen kennis van komt als je iets verneemt m a a r niet onthoudt, heb ik alles oj)geschreven wat dit verkeer met hen voor mij opleverde en heb ik een werkje samengesteld, ,De Principatibus', waarin ik mij in beschouwingen over dit onderwerp zo goed als ik k a n verdiep met uiteenzettingen over wat een principaat is, wat voor soorten ervan zijn, hoe je ze wint, hoe je ze verliest." Ridolfi, zijn biograaf, heeft het de beroemdste brief uit de hele Italiaanse letterkunde genoemd. Machiavelli schrijft a a n Francesco Vettori, zijn vriend uit vervlogen dagen die de belangen van Florence vertegenwoordigt aan het pauselijk hof te Rome. Het hier aangekondigde .werkje', dat in druk eerst verscheen in 1532, toen MachiavelU al vijf jaar dood was, is onder de titel ,11 Principe' tot de klassieken van de wereldliteratuur gaan behoren. Het is geschreven in het Italiaans en bestaat uit een opdracht en zesentwintig hoofdstukken. De kortste korte inhoud hebben we al kunnen meelezen met Vettori.

Buste van Machiavelli, Florentijnse schooi, zestiende eeuw.

Najaar 1513. Sant' Andrea in Percussina: een kerk, een herberg, wat huizen langs de oude Romeinse postweg. Daar, een goede tien kilometer van Florence, in de buurt van San Casciano, teruggetrokken In. het buitengoed of de familiehoeve waar hij vroeger als kind al kwam, zit 's avonds een m a n van vierenveertig te studeren; Niccolö di Bernardo Machiavelli, .quondam Secretarius', eens - van 1498 tot nu een jaar geleden - hoge ambtenaar in de volksrepubliek Florence en als zodanig

Aan Lorenzo de' Medici „21iehier, Lorenzo, aan de h a n d van voorbeelden uit heden en verleden een boekwerkje over vorsteUjke macht, geschreven door iemand die u wil dienen. Het gaat over de verschillende vormen waarin die vorstelijke macht zich voordoet, met h u n kenmerkende eigenschappen en h u n vóórs en tegens; het gaat over wat de voornaamste grondslag van alle macht is en wat dit voor een vorst betekent; en verder gaat het over eigenschappen en handelwijzen die een vorst aan de dag moet leggen, alles voorzover het om verkrij-

vele malen afgezant n a a r legerplaatsen en vorstenhoven in en buiten Italië. Eind vorig jaar was de vrijheid der Florentijnen ingestort, de Medici's werden weer heer en meester en hij. Tweede Kanselier en sekretaris van het stadsbestuur, was afgedankt. Homo politikus die hij was, m a n van de wereld, gesteld op het leven in de stad, moest hij zich nu ,post res perditas' bemoeien met bosbeheer, met wijn- en olijfbouw, dingen waarvoor hij de geschiktheid niet bezat. Voor nieuws was hij vrij5

ging of inhoud van de macht te doen is. Het is niet de schuld van de fortuin, het komt door verwaarlozing van de hier opgetekende ervaringsregels dat in Italië de vorstelijke macht goeddeels in vreemde h a n d e n is gekomen. Hoewel de fortuin ook vermag, men k a n zich tegen h a a r te weer stellen. Moge uw Huis dan aan ons land de leiding geven die het behoeft: bevrijd Italië van de vreemde overheersing; het is een even noodzakelijke als rechtvaardige onderneming en de strijd hoeft niet lang te diu-en. Wie met iets nieuws komt, vindt altijd de mensen op zijn weg die baat hebben bij het oude - ze zullen h e m belagen waar ze m a a r k u n n e n terwijl hij a a n de mensen die er beter van zouden kunnen worden m a a r lauwe verdedigers heeft, omdat deze bang zijn op te komen tegen hen die zich op de bestaande regels kunnen beroepen en ook omdat men n u eenmaal in het nieuwe niet echt gelooft tenzij op grond van ervaring. Dit is een zo belangrijk ptmt dat van vernieuwingen die je moet afbedelen nooit iets terecht komt, terwijl vernieuwingen die van jezelf afhangen en geforceerd kunnen worden zelden gevaar lopen."

Bemind of gevreesd „Je kunt van de mensen in het algemeen dit zeggen, dat ze ondankbaar zijn. wendbaar, huichelachtig, ze gaan op de loop voor gevaar en zijn belust op winst; en zolang je goed voor hen bent, zijn ze geheel de jouwe, ze komen met h u n bloed, bezit, leven en kinderen a a n - gelijk ik al zei - als het verre van nodig is, m a a r als de nood nabij is, draaien ze zich om. De vorst die zich heel en al op h u n woorden verlaten heeft en zich niet op een andere manier gedekt bhjkt te hebben, gaat er aan; want gekochte, niet op grond van geesteskwaliteiten verkregen vriendschap, d a a r k u n je een recht op doen gelden, m a a r die bezit je niet en als de tijd daar is k u n je er geen gebruik van maken. En de mensen geven er minder om, iemand die zich bemind m a a k t iets aan te doen dan iemand die zich gevreesd maakt; want de liefde wordt in stand gehouden door een band van gebondenheid - en, omdat de mensen onaardig zijn, wordt die telkens als er eigenbelang in het spel is verbroken - m a a r de vrees wordt in stand gehouden door een gevoel van angst voor de straf en dat zal je nooit in de steek laten C...). W a a r de mensen beminnen zo zij zelf willen en vrezen zo de vorst wil, baseert een wijs vorst zich op wat van hem en niet op wat van anderen afhangt; alleen spant hij zich in om de h a a t te vermijden. Ik weet dat volgens velen de dingen der wereld zozeer door de fortuin en God geleid worden dat met al ons verstand d a a r a a n niets bij te sturen en daartegen zelfs helemaal niets te doen valt, met als konklusie eventueel dat men zich m a a r niet te veel in het zweet moet werken en de leiding der dingen a a n het lot moet overlaten. Men gelooft dit thans sterker vanwege de veranderingen, groter dan iemand h a d kunnen vermoeden, die we aldoor hebben zien optreden en nog. Als ik (Vervolg op pag^ina 8) thb 35 - 26 mei 1978

Derek Phillips té somber over het Nderlands wetenschappelijk onderwijs Phillips viel het in ons land direkt op dat er aan onze universiteiten zo weinig vrouwen studeren en werken. In Amerika bestaat ongeveer de helft van het studentenaantal uit vrouwen, terwijl dat in Nederland in de buurt van 20 procent ligt. Volgens Phillips is de verklaring voor dit grote verschil gelegen in het feit dat in ons land van vrouwen, vergeleken bij mannen, veel minder verwacht wordt dat zij een wetenschappelijke opleiding zullen ambiëren. Dit n u weer is het gevolg van het vrij grote belang dat de Nederlandse samenleving aan de traditionele rol van de vrouw hecht. Naast de vrouwen mist Phillips ook de studenten afkomstig uit de arbeidersmilieu's a a n onze universiteiten. Is in Amerika het universiteitsbezoek uit die groep al niet evenredig, in ons land is die verhouding al helemaal zoek. Grootste boosdoener: de in de ogen van Phillips zeer elitaire schooltoets die dient om vast te stellen wie geacht kunnen worden in staat te zijn een VWO-school te volgen en wie niet. Zolang er in ons land niet een uitgebreid systeem van tweede kans onderwijs in het leven wordt geroepen om mensen de gelegenheid te

Amerikaanse koUega. De aankomende eerstejaars in ons land blijkt namelijk intelligenter en beter opgeleid te zijn dan de beginnende Amerikaanse student. Zijn talenkennis en algemene vorming overtreft die van de Amerikaan in ruime mate. Vanwege het elitaire k a r a k t e r van het Nederlandse universitaire onderwijs vergelijkt Phillips in de rest van zijn artikel de Nederlandse universiteitsbevoLking met die van de beste Amerikaanse universiteiten, zoals Harvard, Yale, Columbia, Chicago, Michigan en Berkeley. Een vergelijking die Phillips door zijn kritici niet in dank wordt afgenomen. Ondanks de voorsprong van de aankomende Nederlandse student bUjkt de Amerikaanse student n a afloop van zijn vierjarige studie kwalitatief beter te zijn opgeleid dan de Nederlandse student n a zeven a acht jaar studie. Volgens PhilUps zijn er duideUjk verschillen tussen de Amerikaanse en Nederlandse situatie aanwijsbaar die die kwaliteitskloof mogeUjk zouden kunnen verklaren. Op de eerste plaats lijken de Nederlandse studenten veel apathischer, ongeïnteresseerder en in het algemeen minder

wat beter af. Studieresultaten in de vorm van punten kvmnen meegenomen worden n a a r een nieuwe studie, terwijl de Amerikaanse student in de eerste twee jaar van zijn studie een breed skala van vakken krijgt voorgeschoteld (bijvoorbeeld sociologie, wiskunde, biologie, literatuur en wijsbegeerte) waaruit hij pas n a afloop van die twee jaar zijn definitieve hoofdvak moet kiezen. In de Verenigde Staten worden de aankomende studenten dus minder snel vastgepind op één hoofdvak. Phillips is het ook opgevallen dat de Nederlandse student in vergelijking met zijn Amerikaanse kollega minder h a r d werkt. Twee redenen voert hij a a n voor deze betrekkelijke luiheid. Ten eerste is het kollegegeld in Amerika schrikbarend hoog, 9.000 a 10.000 gulden, tegen 500 gulden in Nederland. De Amerikaanse student wordt daardoor gedwongen binnen de termijn van vier jaar af te studeren. Voor een uitloop van de studie moet dus wel een erg hoge prijs betaald worden. Op de tweede plaats is de studiedwang in Amerika veel groter. ledere student is verplicht n a afloop van een blok kolleges tentamen af te l e ^ e n of een skriptie te schrijven. Voldoet hij of zij niet aan deze verplichtingen dan r a a k t hij direkt achter met zijn studie met alle dure gevolgen van dien. Hij k a n zelfs gedwongen worden de universiteit te verlaten. In Nederland daarentegen kunnen studenten meermalen herkansen voor een tentamen of examen, waardoor ze, zoals Phillips het omschrijft, op him elfendertigste n a a r h u n doktoraalexamen kunnen toewerken.

Uitdrukkingsvermogen

-^fV/VS-t.

Uitdrukkingsvermogen studenten gerinig?

geven alsnog voor h u n schooltoets te slagen, zal het percentage studenten uit arbeidersmiheu's klein blijven.

Werklust Na een uiteenzetting over de gang van zaken in het Nederlandse en Amerikaanse wetenschappelijk onderwijs komt PhiUips toe a a n een vergelijking van de Nederlandse student en wetenschappelijk medewerker met h u n Amerikaanse tegenhangers. Op één enkel aspekt Ugt de Nederlandse student vóór op zijn

gemotiveerd te staan ten opzichte van h u n studie dan h u n Amerikaanse soortgenoten. Apathie die wordt veroorzaakt door de weinig flexibele studie-opzet en de ,ontmoedigend' lange studieduur in ons land. Studenten die van studie willen veranderen moeten daarvoor een hoge omzwaaiprijs betalen in de vorm van het verloren gaan van de al afgelegde tentamens. Blijf zitten waar je zit, ook al heb je een verkeerde studiekeuze gemaakt. In Phillips' ogen zijn de Amerikaanse studenten wat betreft het veranderen van studie heel

Als ernstig bezwaar van het Nederlands onderwijssysteem ziet PhiUips de zeer geringe training van de aankomende en gevorderde student in het zich mondeling en schriftelijk uitdrukken. Te veel wordt binnen het VWO nog het aksent gelegd op het uit het hoofd leren van feiten, terwijl het schrijven van opstellen, verslagen en boekbesprekingen én het houden van voordrachten hier een veel minder belangrijke plaats binnen het onderwijs inneemt dan in de Verenigde Staten. Phillips ziet in het schrijven van papers en het houden van voordrachten middelen bij uitstek om de student vertrouwd te maken met een bepaalde hoeveelheid stof. Via een paper k a n bovendien uitstekend de kwaliteit van een student gemeten worden. De student zelf kan binnen het kader van een skriptie eigen standpunten en ideeën onder woorden brengen, kortom kreatief bezig zijn. Schriftelijk werk heeft bovendien nog een uiterst belangrijke fimktie: het funktioneert namelijk als feedback van de wetenschappelijke staf n a a r de studenten. Via opmerkingen van de zijde van de docent bij de papers krijgt de student inzicht in zijn kwaliteiten en tekoitkomingen.

De Amerikaanse hoogleraar Derel Phillips mag zeker tot oordelen in staat worden geacht als het aaj aa comt op het maken van een vergelijking van het wetenschappi, jk onderwijs in Nederland met dat in Amerika. Zijn wetensc jppelijke vorming ontving hij grotendeels aan gene zijde van di oceaan, terwijl zijn in Nederland opgedane ervaring stoelt op een )gleraarschap in de Sociologie aan de Universiteit van Amsterda sinds 1972. in ,De Gids' wijdde Phillips een artikel aan zi ervaringen onder de kop: ,Enige beschouwingen over hetiVI itenschappelijk onderwijs in Nederland'. Beschouwingen die a )$ uitlopen op een vergelijking van het Nederlandse met het Ameikaanse onderwijssysteem en van de mensen die daarbinnen fuijktloneren. Beschouwingen die eigenlijk niets meer blijken te dan Phillips' puur persoonlijke ;|n( <» ^ 1 ; i c-"*»^

""^W''

% >^'

universiteiten heeft, volgens de Amerikaanse hoogleraar, een aantal uitgesproken negatieve konsekwenties. De Nederlandse wetenschappelijk medewerker hoeft zich in tegenstelling tot zijn Amerikaanse kollege niet voortdurend te bewijzen. Hij voegt daarom over het algemeen niets toe aan het bestaande kennisbestand. Daardoor wordt het onderwijs niet meer gevoed en gestimuleerd door werkelijke wetenschappelijke aktiviteit, gevolgd door apatliie en ongeïnteresseerdheid bij de wetenschappelijke staf. Tenslotte noemt Phillips als laatste negatieve konsekwentie van het handhaven van de status quo dat vaak niet de juiste m a n op de juiste plaats zit binnen de Nederlandse wetenschappelijke staven. Kontrole op de kwaliteit van de wetenschappelijk medewerkers is er nauwelijks, promotie volgt vaak als een vanzelfsprekendheid. Gevolg: een geringe doorstroming, waardoor jonge mensen met frisse ideeën niet aan bod kunnen komen.

Ont- en instemming • * / ' * '^li

,*v^'

Meer vrouwen en studenten uit arbeidenïiileu's op Amerikaanse universiteiten.

en beperkte ervaringen met het u iversitair onderwijs in beide landen. De auteur dekt zich dan oi ;al bij de inleiding op zijn artikel in tegen al te forse kritiek door te tellen: „Zij (de beschouwingen; red.) vloeien niet voort uit empiris h onderzoek, systematische research of zijn zelfs maar het re jltaat van een poging om alle gegevens (wat daar dan ook ond r verstaan moge worden) over het wetenschappelijk onderw i in Nederland en in Amerika objektief tegen elkaar af te wegen Wat ik ga zeggen berust op en is een gevolg van de ervaringen di ik heb opgedaan in de ongeveer vijf jaar dat ik in Nederland wooi en werk." Laten we eerst eens Phillips' betolg volgen, waarna we zijn kritici en medestanders aan het woord l^ten.

Wetenschappelijke staf PhiUips heeft verder gekonstateerd dat het peil van het wetenschappelijlf onderwijs in Amerika hoger ligt dan in ons land. De Nederlandse wetenschappelijk medewerker is vaak ,slechts' doktorandus, zelf een produkt van het slechte onderwijs en hij heeft een geringe of geheel afwezige onderzoekservaring. „Na vier jaar," zo vervolgt Phillips, „komen zij vrijwel automatisch in dienst van de universiteit." De Amerikaanse wetenschappelijke staven daarentegen staan kwalitatief op een veel hoger peil dan de Nederlandse. Amerikaanse docenten moeten zich gedurende h u n gehele loopbaan waar zien te maken om niet de kans te lopen ontslagen te worden.

Alvorens zij docent kunnen worden moeten ze promoveren, w a a r n a een periode van zeven jaar volgt waarin ze er blijk van moeten geven over voldoende wetenschappelijke kwaliteiten te beschikken. Blijken ze die kwaliteiten inderdaad te bezitten, ^an komt d a a r n a pas de vaste aanstelling af. Een aanstelling overigens zonder vast karrièrepatroon. Dat is ook dè,n nog afhankelijk van de «wetenschappelijke prestaties van de tocent. Juist die nadruk op het voortdurend publiceren en het verrichten van onderzoek door docenten ziet Phillips een pluspunt van het Amerikaanse systeem. „Goede docenten moeten altijd student blijven." Het automatisme in het vaste aanstellingsbeleid a a n de Nederlandse

PhiUips besluit zijn opzienbarende artikel met een oproep aan zijn Nederlandse koUegae om te reageren op zijn hier en d a a r zeer gewaagde stellingen. Welnu, die oproep was niet tevergeefs. Van diverse kanten betoonde men instemming met, zowel als ontstemming over Phillips' beschouwingen. Niet verwonderlijk natuurlijk waar termen gehanteerd worden als lui, apathie en ongeïnteresseerdheid als kwalifikaties voor de Nederlandse docenten en h u n studenten. Voor de Haagse heren waren zijn ideeën koren op h u n herprogrammeringsmolen. PhiUips bewijst immers dat het in Amerika allemaal op rolletjes loopt. Korter én toch kwalitatief beter studeren. Vooral ex-staatssekretaris Klein sloot zich in een Interview in .Trouw' helemaal a a n bij Phillips' gedachtengang over ons wetenschappelijk korps. Salarisverlaging, het afschaffen van het automatisme in de bevordering en een betere kwaliteitskontrole op het werk van de wetenschappelijk medewerker zijn volgens Klein maatregelen die genomen moeten worden om ons danig scheefgegroeide wetenschappelijk korps te saneren. Voorts wenst hij een h a r d optreden tegen hoogleraren en wetenschappelijk medewerkers die in de afgelopen jaren te weinig gepresteerd hebben. Met hen dienen harde werkafspraken gemaakt te worden. „Persisteert men in zijn gedrag dan zal dit tot ontslag moeten leiden." Pas als die sanering doorgevoerd is verwacht Klein dat de student meer dan thans gemotiveerd zal kunnen worden en er hogere eisen aan zijn Inzet en studietempo gesteld zullen kunnen worden. Lof kreeg Phillips ook toegezwaaid van de Groningse hoogleraar In de chemie J. Kommandeur, die In ,De Gids' onder de kop ,Kort én Amerikaans' op een lichtvoetige wijze op de

Amerikaan reageerde. „Verveling walmt je tegemoet uit de haUen van de Nederlandse universiteiten waar raden, kommissies, besturen, stuurgroepen en taakgroepen zich buigen over strukturen waarvan bij voorbaat vaststaat dat him. werking de som zal zijn van de persoonlijke inspanningen van de docenten, die Phillips in zijn studie zo laag kwalificeert," zo schrijft hij. Hij is, eveneens als Phillips, van mening dat het volkomen belacheUjk is dat een 18-jarige zich voor zeven jaar moet vastleggen op een bepaalde studie. Zo ook deelt hij diens mening over het wetenschappelijk korps in ons land: „Het docentenkorps in Nederland is grotendeels niet gepromoveerd, toont weinig onderzoeksdrang en wordt erg goed betaald." De raden voortgekomen uit de WUB bieden zijns inziens prachtige vluchtplaatsen voor die docenten die wetenschappelijk niet de meest vooraanstaande zijn. Op de afdeling waar Kommandeur zijn dikbelegde boterham verdient werkt men al jaren tot redelijke tevredenheid van docenten en studenten op zijn Amerikaans. Een grotere studiedwang en een redelijke doorstroming binnen het wetenschappelijk korps. Kommandeur heeft, evenals de ook op PhiUips reagerende Amsterdamse

een Inwonertal van 220 miljoen is nogal optimistisch gedacht van Phillips. Bovendien zijn die top-tien door h u n strenge selektie niet minder elitair dan onze im^iversiteiten die de geselekteerde VWO-abituriënten zonder meer (afgezien van studiestops) moeten opnemen. De Bruin en KUnkert wijzen er Phillips ook nog op, dat hij studieduur en kursusduur door elkaar haalt. De Amerikaanse student kan evenals zijn Nederlandse kollega pas n a zes è, acht jaar zeggen dat hij klaar is met zijn studie. Dat de Nederlandse wetenschappelijk medewerkers minder zouden publiceren dan h u n Amerikaanse kollega's trekken zij sterk in twijfel. Als het op publiceren aankomt slaat Nederland internationaal gezien geen gek figuur. „Het gebrek aan deskundigheid op dit terrein dat Phillips zo ruiterlijk toegeeft lijkt zich toch te wreken," zo stellen De Bruin en KUnkert aan het eind van h u n artikel. Zeker, Phülips is in zijn vergelijking Nederland-Amerika origineel te werk gegaan waar het betreft het invoeren van faktoren als apathie en arbeidsinspanning van studenten en wetenschappelijke staven. Wanneer er echter cijfers ten tonele verschijnen om zijn beschouwingen kracht bij te zetten blijkt hij nogal eens de plank mis te slaan. Zo bUjken bijvoorbeeld a a n

„Op liun elfendertigste naar het doktoraalexameru"

sociologen De Bruin en KUnkert en de NUFFIC-medewerker Rooyakkers, het Phillips niet in dank afgenomen dat hij onze universiteiten vergelijkt met de beste Amerikaanse aUeen op grond van het feit dat de onze elitair zouden zijn. Een dergelijke vergelijking gaat, volgens De Bruin en KUnkert, behoorUjk mank. Onze tien universiteiten op een bevolking van dertien miljoen inwoners vergeUjken met de tien beste uit Amerika met

de Amerikaanse top-universiteiten ongeveer evenveel vrouwen en studenten afkomstig uit arbeidersmilieu's te studeren als a a n de universiteiten m ons land. PhiUips heeft met zijn artikel In ieder geval bereikt dat er weer een aantal docenten aan het publiceren zijn geslagen n a a r aanleiding van zijn eigen artikel. En dat moeten ze m a a r meer doen, vindt hij. Toine Asselbergs

thb 35 - 26 mei 1978

Vervolg vaa pagina 5:

Machiavelli: liever een tweederangsvrijheid dan heiemaal geen d a a r wel eens aan denk, hel ik zelf wel wat n a a r h u n opvattingen over. Toch kan het waar zijn - om onze vrije wil te sparen houd ik het d a a r op - dat de fortuin over de helft van onze daden te willen heeft en de andere helft of ietsje minder aan onze leiding overlaat."

Misverstanden „Ga ik n a dit alles bij mezelf nu na," zo begint het slothoofdstuk, of Italië op het ogenblik aan een m a n van prudentie en virtü stof en gelegenheid biedt voor de introduktie van een nieuwe vorm die hem geëerd m a a k t en weldoet a a n de bevolking als geheel, dan lijkt mij de loop der dingen en de tijd meer dan ooit voor zo'n nieuwe vorst te spreken. Een van de misverstanden over Machiavelli zegt dat hij pleit over een sterke m a n aan de top. Halve onwaarheden zijn ook, dat h e m a a n de moraal niets gelegen is en dat het doel bij hem de middelen heiligt. Machiavelli is vóór sterke mannen, m a a r niet uitsluitend a a n de top. Virtü - pit, persoonUjkheid, doorzicht - is goed voor iedereen. Van zijn voorkeur voor een volksregering laat hij in andere geschriften, die minder bekend m a a r daarom niet minder belangrijk zijn, duidehjk blijken. Maar in dat opzicht heeft vrouwe Fortuna het voor de Italiërs laten afweten. Andere tijden, andere mogelijkheden voop beïnvloeding. Het is nu de tijd van vorstelijke macht. Met de beste virtü van de wereld zullen de Italiërs h u n republieken niet kunnen behouden of terugkrijgen. W a t wel k a n - het moét kunnen, meent Machiavelli is, dat zij onder een eigen vorst ko-

En N o u . . . De vrouw ,En Nou', het onafhankelijk blad van de Theologische Fakulteit, wordt deze keer verzorgd door een zevental vrouwen. Een special dus. Over feminisme en theologie. Met onder meer een herschrijving van de mythe van de eerste man-vrouw-relatie, het verhaal van Adam en Eva en een plei-

men, een heersersgeslacht dat hen tenminste vrijwaart tegen de buitenlandse vorsten. De achterzittende gedachte is vermoedelijk: liever een tweederangsvrijheid dan helemaal geen. M a a r dan is het wel zaak om te weten hoe dat werkt, vorsteUjke macht. Ethische vooronderstellingen en verwijzingen ontbreken in ,11 Principe' allerminst. Zo hoort weldoen a a n de bevolking als geheel tot het politieke doel. Een speciaal ethos komt ook n a a r voren in de beklemtoning van het begrip virtü. Weliswaar is dat begrip zelf niet duidelijk positief ethisch geladen, eerder heeft het iets neutraals. M a a r dat Machiavelli er zoveel belang aan hecht om waar nodig voor jezelf te kunnen opkomen en niet m a a r met je te laten gebeuren, getuigt van gevoel voor elementaire levenskunst en dus, vind ik, van een zedelijke houding. Tenslotte, het doel en de middelen. ,11 Principe' bevat nuttige formules voor politiek succes. Daarmee is echter niet gezegd, dat volgens Machiavelli in de politiek succes steeds als rechtvaardiging zou gelden. Rechtvaardigen kan, ook voor Machiavelli, alleen de rechtvaardigheid; en iets, bijvoorbeeld een oorlog, is in ieder geval rechtvaardig als het nodig is; en nodig zal het zijn met het oog op wat rechtvaardig is; indien een bepaald doel nodig en rechtvaardig is, dan geldt voor Machiavelli succes als rechtvaardiging van de te kiezen politieke en militaire middeleru Men k a n het jammer vinden dat Machiavelli niet ook een goede formule voor nodigheid en rechtvaardigheid geeft, m a a r wie doet dat wel? N. MachiavelU, ,De Vorst'. N a a r het ItaUaans bewerkt, ingeleid, samen-

dooi voor de ,ontmannelijking' en de vermenselijking van de wetenschap. Ook van de theologie. ,De feministiese theologie gaat uit van de eigen ervaring, moet sterk beeldend zijn en de taal vrijmaken van seksismen.' Verder een uitgebreide kijk op de vrouw in het oude Israël en op Jezus als feminist avant-la-lettre: ,Jezus was een verdediger van de vrouwen en zelfs op een zeer radikale wijze.' In de geschiedenis van het christendom blijkt de vrouw altijd in een wat extatische hoek te zijn gedrukt: felle vrouwenverering en heksenwaan bestonden naast elkaar. De hedendaagse kerk weet ook van diskrimineren doordat zij de vrouw als diaken niet aksepteert. De taak van de vrouw, aldus Paulus VI, ligt, n a a r het wezen van de vrouw, in huwelijk en gezin. Tot slot nog informatie over het onzichtbare menstrueren en de vrouw in de kunst. Kortom: een aardige special gelardeerd met kruidige statements van allerlei grootheden. Te bestellen op k a m e r F-1 van de Theologische Fakulteit. T. G.

Begin van de opdraclit aan Lorenzo. Perltamenten handschrift, omstreel(s 1523 vervaardigd.

gevat en van enkele aantekeningen voorzien. Berkel-Enschot 1978, ing., 96 blz..

ƒ 10,— (verkrijgbaar bij het diktatenmagazijn). A. W. W. Rieter

©mm BANK

Crediet Maatschappij Venio Wij geven U graag advies Onze specialiteit is FINANCIËLE DIENSTVERLENING tegen uiterst gunstige voorwaarden Alle inlichtingen vetstrekken wij gaarne telefonisch. Ook bent U van harte welkom op ons kantoor. Tilburg, Willem II-straat 4 0 . tel. 0 1 3 - 4 2 2 4 7 4

h.

uit de raad verdwenen. Hier maakte het THB op korrekte wijz© melding van. Waarom Konstruktief als verliezer ten opzichte van Breed Front/TSF afge­ schilderd diende te worden is ons een raadsel. Of is hier soms de wens de vader van de gedachte?

niet gekozen waren. Een van hen, Paul Ideler kreeg aldus de onbezette zetel van de sociologen toegewezen. Dat is natuurlijk sneu voor de sociologie­ studenten die op een Konstruktief­

kandidaat gestemd hebben, maar de fraktie zou eens de hand in eigen boezem moeten steken als zij zetels verliest door onvoldoende gebruik te maken van het passief kiesrecht.

Konstruktief .Reaktionair* is een rubriek waarin reaktles van lezers worden geplaatst

Grote winst voor Breed Front/TSF? De Konstruktief­kiezers moeten bij het lezen van de berichtgeving over de verkiezingsuitslag in hetTHB gedacht hebben op de verliezer te hebben gestemd. Welke aantallen eerste stemmen behaalden de vier Konstruktief­kandi­ daten en welke de vijf Breed FrontASF­ kandidaten? Zie onderstaand staatje: Konstruktief H. van Alebeek J. Donders F. de Jong J. Boers P. I deler R. Dikhoff (niet gekozen) M. ter Meulen H. Vrinten T. Willems Totaal

Breed Front/ TSF 289

234 58

— —

— — —

12 34 30

254

—

—

189

327

—

873

554

Dat Konstruktief .slechts' vier zetels heeft behaald, hangt derhalve alleszins samen met het feit, dat Koristruktief slechts vier kandidaten in het veld heeft gebracht. De fraktie Recht Vooruit is, bij afwezig­ heid van ook maar één kandidaat, geheel

NASCHRIFT REDAKTIE Om ons op een inderdaad begane omissie attent te maken had het verse raadslid Donders toch zeker geen insinuerende opmerkingen (in de laatste zin) en een schoolvoorbeeld van .arithmétique hollandaise" nodig? Om dat laatste toe te lichten: de verkiezings­ uitslag wordt per fakulteit vastgesteld, ook als het gaat om hogeschool raads­ verkiezingen. Kandidaatstelling en berekening van de kiesdeler geschieden per fakulteit. In dit systeem is het misleidend om stemmen bij elkaar op te tellen zoals de briefschrijver doet. Per fakulteit bezien is de uitslag deze: In de Ekonomische Fakulteit behaalden de vier kandidaten van Breed Front/TSF 365 stemmen en de twee van Konstruktief 292 stemmen. Van de vier beschikbare ekonomenzetels kreeg elk van beide frakties er twee. De twee zetels van de Juridische Fakulteit werden ook broederlijk verdeeld: daar waren twee kandidaten, een van Konstruktief, die 254 stemmen kreeg en een van Breed Front/TSF, die er 189 kreeg. De resterende twee zetels waren bestemd voor studenten uit de Sociale Fakulteit, maar daar was slechts één kandidaat voor, een Konstruktief­man, die 327 stemmen kreeg. Het kies­ reglement bepaalt dat, mits de kiesdeler gehaald is, de andere zetel in dat geval bezet wordt door een kandidaat uit een aangrenzend kiesdistrikt. Dat was het distrikt van de Ekonomische Fakulteit, waar twee Breed Front/T SF­kandidaten

Veniolg van pagina 2 :

Doel herprogrammering niet hmM dienstverlening, konstateert de Raad. Toch doet de samenleving vaak een beroep op de instellingen om h u n kennis ter beschikking te stellen van groepen die d a a r a a n behoefte heb­ ben. De imiversiteiten en hogescho­ len zelf leren ermee nieuwe inzich­ ten en onderzoeksresultaten a a n de praktijk te toetsen. De Raad is van mening dat wetenschapswinkels een bijdrage kunnen leveren a a n een beter maatschappelijk gebruik van de universitaire onderzoekkapaciteit. De druk van de onderwijs­ en onder­ zoektaken m a a k t het voor de instel­ lingen steeds moeilijker om dienst­ verlenende aktivLteiten te financie­ ren. De Raad acht het onaanvaard­ b a a r als grote delen van deze aktivi­ teiten moeten worden afgestoten en zal daarom binnenkort initiatieven voor de financiering ontwikkelen. De overheid zou een beslissing dienen te nemen over de financiering van de gezondheidszorgtaak van de fa­ kulteiten der geneeskunde. De Raad vindt het teleurstellend dat voor de verwachte studentenin­ stroom per instelling en per studie­ richting verschillende ramingen zijn gehanteerd. Eén van de grote pro­

blemen van het wetenschappelijk onderwijs is, dat de instellingen het grootste deel van de groei van de studenten opvangen zonder overeen­ komstige aanpassing van de midde­ len. Het doel van de herprogramme­ ring is voor een deel niet bereikt, doordat de kondities ervoor onvol­ doende zijn geschapen. De Raad dringt e r nu opnieuw op aan beslis­ singen over deze kondities te nemen, zodat de instellingen h u n program­ ma's en opleidingen verder kunnen differentiëren. In zijn slotopmerking geeft de Aka­ demische Raad in overweging in de plannen ook aandacht te besteden a a n het leerstoelenbeleid. Rond de kroondocentenplaats zijn de beoefe­ ning van wetenschap, een deel van het onderwijs en een vakgroep ge­ koncentreerd. Een beslissing over een kroondocentplaats fixeert voor langere tijd de besteding van een aanzienlijk deel van de middelen. De Raad hoopt si>oedig een diskussie over deze problematiek op gang te kunnen brengen B.K. GUPD/Utrechts Unirersiteitsblad

als het om uw drukwerk gaat

W

^üjerhöuse &Ca

PRICE WATERHOUSE I s een internationaal accountantskantoor met meer dan 250 over de hele wereld verspreide vestigingen. Wij hebben binnen ons Nederlands kantoor plaatsingsmogelijk­ heden voor enige pas (of bijna) afgestudeerde bedrijfsekonomen voor de funktie van

assistent­accountant die de ambitie hebben om de post­doktorale accountancyopleiding te gaan volgen of daar al mee begonnen zijn. Geboden wordt: ­ gevarieerde werkzaamheden bij internationale kllënten ­ een aantrekkelijke salariëring en sekundaire arbeidsvoorwaarden ­ een volledige studiekostenvergoeding en studieverlofregeling ­ deelname aan onze interne op de praktijk gerichte kursussen, zowel in Nederland als in het buitenland ­ promotiemogelijkheden, uitsluitend gebaseerd op kapaciteiten, prestaties en vakbekwaamheid ­ mogelijkheid om na voltooiing van de accountantsstudie deel te nemen aan ons .I nternational Exchange Programme'. Belangstellenden worden verzocht zich schriftelijk of telefonisch in verbinding te stellen met: PRICE WATERHOUSE & CO. Postbus 79 ­ 2280 AB Rijswijk (Z.­H.) ­ Tel. 070 ­ 949303, toestel 46

dan vindt u bij ons een persoonlijke benadering bij bespreking, lay­out, zetten en drukken

drukkerij van der wee koestraat 83­85 ­ tilburg ­ telefoon 013­423137

de pcif i/ EMMASTRAAT 2»TI LB'JRG«TEL.: 013 ■ 43 02 52

^^^M pelil fc/touronl mei eicien /pedcilileilen thb 3 5 - 2 8 mei 1978

"Nadat ik mijn studie bedrijfseconomie had afgerond, ben ik gaan werken bij het internationale accountantskantoor Coopers & Lybrand. Een voorspoediger start van mijn loopbaan had ik me moeilijk kunnen wensen. In betrekkelijk korte tijd heb ik er, o.a. dankzij het interne opleidingsprogramma, een maximum aan kennis opgedaan.

En je hoeft echt geen droogstoppel te zijn om bij Coopers & Lybrand gewaardeerd te worden.

Mijn cliëntenbestand omvat zowel kleine ondernemingen als multinationals, elk met hun specifieke accountancy­problematiek. Door het internationale karakter van dit bestand heb ik regelmatig contact met buiten­ landse collega's. Naast mijn werk heb ik nogal wat andere Voor mij persoonlijk is het contact­element interesses. Mijn studie post­doctoraal accoun­ zeer belangrijk. Ook het contact met cliënten, tancy is daardoor enigszins achterop geraakt. 't Werk krijgt er een extra dimensie door, 't gaat Maar dat neemt niet weg dat ik nu, met de ervaring die ik bezit, bij allerlei cliënten vrijwel er door léven. zelfstandig werk. Ik kan uit ervaring niet anders zeggen dan dat accountancy bij Coopers & Lybrand een heel eigen karakter heeft. Er zijn diverse studie­ genoten die hier destijds door mijn aanbeveling ook aan accountancy begonnen zijn. Als u zich, net als ik, interesseert voor administratief­organisatorische zaken en als u het menselijke aspect even belangrijk vindt als het technische, dan zou ik u willen adviseren: maak er werk van. Het is in ieder geval de moeite waard om er eens over te praten met de personeelsfirmant, de heer van Dijk." Bel of schrijf naar: Drs. J.C. van Dijk R.A.

COOPERS&IYBRANDNEDERIAND Coolsingel 6,3011 AD Rotterdam, Tel. 010­130680 Coopers & Lybrand Nederland is een Nederlands accountantskantoor, verbonden met de wereldwijd opererende Coopers & Lybrand organisatie. In totaal zijn er 344 Coopers & Lybrand vestigingen. Europa telt er 93,

''■KZEIKHT NETAIUS OPZU VOORNPNSRIME POST­DOCTORAAL AaOUNTANCY. HOEFTOOKWETBUCOOPERS&lYBRAIir

algemeen

PROF LOEFF VIJFTIG JAAR PRI ESTER Op 2 juni is prof mr. dr J J Loeff vIJftia jaar priester la verband daarmee zal op zaterdag 3 lunl om 12 00 uur in de Sint Jan te 's­Hertogentx>sch een eucliarlstle­ viering plaatsvinden Om 13 00 uur die middag is er een receptie I n het Euro­Hotel, Hinthamerstraat 63 te 's­Hertogenbosch

PUBLIKATIES VAN MEDEWERKERS Bostel, A v a n a n d Koster. E. P ■ .Adaptation of t h e electro olfacto g r a m in t h e frog , in Chemical senses a n d flavour, vol 3, n r 1, 1978, blz 39­44 Peeters H F M i Historiciteit, gedrag en gedragswetenschap Een pleidooi voor onderzoek v a n gedrag op de lange termijn', in Nederlands Tijdschrift voor de Psychologie, jrg 33, n r 3, april 1978, blz 191­210 Soudijn, Kareli ,De gevoeligheids­ i n d u s t n e ' , in Hollands M a a n d b l a d , jrg 19, n r 365, a p n l 1978, blz 25­30

Verhouding Hogeschoolraad­Stichtlngsbestuur Het kollege zal met h e t presidium overleg voeren over een notitie met voorstellen om de v e r s t a n d h o u d i n g tussen Hogeschoolraad en Stich­ tingsbestuur te verbeteren Enige maanden geleden verzocht de r a a d het kollege in dezen te bemiddelen Landelijke middelenverdeling Gelet op de voorstellen en bereke­ ningen die tijdens het multilaterale overleg v a n 19 mei door het depar­ tement a a n de instellingen ziju voorgelegd ter bespreking in het Planning Overleg O r g a a n v a n begin )uni met de nunister, heeft h e t kollege besloten m e t Twente en Rotterdam n a te g a a n of opnieuw een gezamenlijke s t a n d p u n t b e p a Img van de drie groei instellingen mogelijk IS In de stukken ontbreken overigens nog zoveel essentiële gegevens en uitwerkingen dat d e uitkomsten voor de middelen­ voorziening tot 1983 voor de KHT nog onduidelijk is Nieuwbouw Het kollege heeft zich beraden over de bij nieuwbouw te betrekken adviseurs en tevens een organisatie­ s t r u k t u u r voor de begeleiding en uitvoering v a n d e nieuwbouw vastgesteld

KONGRES .BESLISSINGSMOMENTEN IN HET STRAFRECHTELIJKE SYSTEEM' De Nederlandse Vereniging voor K n m m o l o g i e organiseert op 8 en 9 juni 1978 op de Vnje Universiteit te A m s t e r d a m een kongres met als t h e m a ,Beslissingsmomenten in het strafrechtelijke systeem' Het t h e m a IS zeker niet nieuw b i n n e n d e k n m m o l o g i e Empirische gegevens zgn echter schaars Dit geldt met n a m e voor de Nederlandse situatie O m deze reden stelt de Nederlandse Vereniging voor Knminologie zich voor een tweedsiags kongres te beleggen Op de eerste d a g zullen studies worden gepresenteerd met betrek­ king tot faktoren en mechanismen, die v a n invloed zijn op de beslis­ singsmomenten bij de politie het parket/de r e c h t e r k o m m i s s a n s en de r e c h t b a n k Vele onderzoekers hebben zich reeds bereid v e r k l a a r d op h e t kongres nieuwe studies betreffende dit t h e m a te presen­ teren

officieel BESLUITEN KOLLEGE VAN BESTUUR VAN 23 MEI 1978 Verhouding dienst (hoofd) e n ­ sekretaris hogeschool­ (lid van) Kollege v a n Bestuur Het kollege heeft d e verhouding tussen dienst (hoofd) en, s e l i r e t a n s van de hogeschool en het kollege nader geregeld konf orm de b ^ t a a n d e praktijk

RECHT EN PRAK'nJK Op 6 juni 1978 is er om 13 30 u u r in examenltamer B-lOie een informatieve bijeenkomst voor iedereen die komend j a a r wil meedoen in een t h e m a g r o e p Strafrecht Meer inform a t i e over het doen en laten v a n de themagroep Strafrecht van afgelopen j a a r elders in dit blad

S t u u r g r o e p Orgtmisatleonderzoek DBH/DAZ Als opvolger v a n d r P M Bagohus, die b^ d e THE als lektor is benoemd, is m de s t u u r g r o e p aan­ gewezen d r T TailUeu

KONVEXE PROGRAMMERING Het schriftelijk t e n t a m e n Konvexe P r o g r a m m e r i n g (deel 1) wordt afgenomen op woensdag 28 juni 1978 te 14 00 u u r Opgave bij Winnifred de Kleermaeker, gebouw B, k a m e r 105, vóór 18 juni. NATIONALE ONDERZOEKDAG EKONOMIE 1978 De Wetenschapskommissie v a n d e Ekonomische Fakulteit v a n de EUR organiseert op 25 a u g u s t u s 1978 een Nationale Onderzoekdag Ekonomie m Rotterdam Evenals in voorgaande jaren wordt op die d a g iedereen die in Nederland ekono misch onderzoek verricht in de gelegenheid gesteld a n d e r e n in k o r t bestek over zijn projekt te infor­ meren mits tijdig een r a p p o r t beschikbaar is Opgaven dienen samen met een s a m e n v a t t i n g v a n d e inleiding vóór 31 mei 1978 gezonden te worden a a n d r G A van der K n a a p Erasmus Universiteit Rotterdam, Postbus 1738, Rotterdam

BALANSANALYSE Het t e n t a m e n Balansanalyse zal worden afgenomen op d i n s d a g 6 juni 1978 Inschrijven mogelijk tot en met woensdag 31 mei op Bureau Examens (B 106) ENKEL EN DUBBELBOEKHDUDEN Het t e n t a m e n Enkel­ en Dubbel­ boekhouden (C­1) zal worden afgenomen op d i n s d a g 13 juni 1978 Inschrijven mogelijk tot en m e t woensdag 31 mei op B u r e a u Examens (B 106)

Het IS de bedoeling d a t op de tweede d a g een konfrontatie tussen onderzoek en praktijk plaatsvindt Daartoe zijn r e p r e s e n t a n t e n v a n politie en justitie uitgenodigd de studies v a n k o m m e n t a a r te voorzien en eventueel geformuleerde beleids­ adviezen te evalueren Op het kongres zullen diverse­ studies worden gepresenteerd Deze studies zijn opgenomen in de kongresbundel, die enige weken vóór het kongres zal verschijnen De geschatte omvang v a n de bundel bedraagt ongeveer 350 p a g i n a ' s en wordt uitgegeven door ,Ars Aequi Libn' Op h e t kongres zal d e Duitse k n m i ­ noloog J Feest van de Universiteit Bremen een rede houden over d e maatschappelijke achtergronden van het strafrechtelijke selektie­ proces Het kongres zal eventueel worden besloten met een politiek forum, waartoe r e p r e s e n t a n t e n v a n poli­ tieke partijen voor worden uit­ genodigd Plaats Het kongres wordt gehouden m het hoofdgebouw van d e Vrije Universiteit, De Boelelaan 1105 t e Amsterdam S e k r e t a n a a t Het s e k r e t a n a a t v a n de kongresorganisatie is gevestigd op het K n m m o l o g i s c h I n s t i t u u t v a n de Vnje Universiteit Postbus 7161 te Amsterdam, telefoon 020 ­ 5482602 Inschrijving A a n m e l d i n g s k a a r t e n k u n n e n worden afgehaald bij Bert Rombouts op k a m e r B 922 De sluitingsdatum voor inschrijving IS 25 mei 1978 Het inschrijfgeld b e d r a a g t voor studenten ƒ 15 — en voor niet-studenten ƒ 45 — (mklusief koffie, thee, lunches en een borrel)

Autoverzekeringen hogeschool personeel Katalogusprijs

Bruto-premie AR met ƒ 200,— eigen risiko

Bruto-premie WA

f 9 000,— „ 12 000,— „ 15 000,—

f 697,— „ 810,— „ 930,—

ƒ 294,— „ 347,— „ 358,—

•

Overname no claim tot 40 %

• Inklusief groene kaart

BESLUITENLIJST SUBFAKULTEITSRAAD VAN DONDERDAG 20 APRIL 1S7B 1 Het verslag en de besluitenlijst v a n d e vergadering v a n 23 m a a r t 1978 worden konform konsept vastgesteld 2 Aan het Kollege v a n Bestuur en de Hogeschoolraad zal een schrijven worden gezonden w a a n n afkeuring wordt uitgesproken over de afgekondigde v a k a t u r e s t o p en m meer algemene zin over de wijze waarop de hogeschool het budget .personele middelen' beheert 3 Het budget s t u d e n t assistenten wordt voor het tijdvak v a n 1 juli tot 31 december 1978 als volgt verdeeld - propaedeuse algemene sociologie 3 O dagen - sektie lerarenopleiding 10 d a g - sektie arbeid en organisatie 1 O dag - SPS statistiek 1 O d a g - p r e - k a n d i d a a t s m e t h o d e n en technieken 1 5 d a g - demografie 1 O d a g - sociologie van de ruimtelijke o r d e n i n g 3 O dagen - agologie 2 O dagen - ontwikkelingssociologie 2 O dagen - wijsbegeerte 3 O dagen - sociale geschiedenis 3 O dagen 4 Op het r a p p o r t .De onderwijskundige problematiek v a n de avondopleidingen zal in positieve zin worden gereageerd konform de adviezen v a n de algemene onderwij skommissie en de studieleidmg 5 De verkiezingen van vakgroepsbesturen die tussen medio mei en medio juni 1978 worden gehouden, zullen worden gekoördineerd door een kieskommissie b e s t a a n d e uit - prof d r J Segers (namens wetenschappelijk personeel). - M Belksma (namens ATG) en - F M u t s a e r s (namens studenten)

SPORT .GEPIDAE' NIEUWS De v i e n n g v a n het tienjarig b e s t a a n van Gepidae k a n een onverdeeld sukses genoemd worden Het volleybaltoernooi v a n 10 00 u u r tot en met 16 00 u u r had een zeer sportief verloop De eigen t e a m s

,VIDAR'-HOGESCHOOLREGATTA Donderdag 15 j u n i 1978 vindt dit jaarlijkse spetterend spektakel wederom plaats Dan wordt op d e r o e i b a a n ,Beekse Bergen' r u i m bsian g e m a a k t voor de medewerkers v a n de hogeschool Vakgroepen en afdelingen allerh a n d verenigt u en stnjdt om d e schitterende ,Vidar'-wisselbokaaIi De wedstrijden worden verroeid in o v e m a a d s e vieren, w a a r v a n Vidars vloot er vier bezit, alle m p u i k e konditie De wedstnjdafstand b e d r a a g t 300 m e t e r Vormt n u een t e a m om n a enkele t r a i n i n g e n optimaal a a n de start te verschijnen ,Vidar i n s t r u k t e u r s s t a a n g a r a n t voor een feilloze techniek Opgeven bij - Informatiebaug, M a r t i n Huigen, V e r b e m e l a a n 92 telefoon 6749S2, Egied M u u e n d e r s , telefoon 435114 - óf bnefje s t u r e n n a a r postbus 1085. Tilburg Dus o n t h o u d t d o n d e r d a g 15 j u n i om 17 00 u u r . Hoge Reun VELDHOCKEY De veldhockeytraining is met i n g a n g v a n d i n s d a g 9 mei verp l a a t s t van de s t u d e n t e n s p o r t h a l n a a r het veld van het nabijgelegen Theresialyceum Verkleden in da s t u d e n t e n s p o r t h a l en v a n d a a r t e 18 00 u u r gezamenlijk vertrek n a a r het veld De t r a i n i n g d u u r t tot ongeveer 19 30 u u r Eenieder die belangstelling hiervoor heeft en m h e t bezit is v a n een s p o r t k a a r t k a n deelnemen Bi] slechte weersomstandigheden wordt de t r a i n i n g weer m de sporthal g e h o u d e n KOLLEGESTOP IS GÉÉN SPORTSTOP Er wordt nog eens n a d r u k k e l ^ k op gewezen, d a t kollegestop géén sportstop betekent d u s alle lessen en a n d e r e aktivitelten in en o m de s t u d e n t e n s p o r t h a l g a a n door tot eind juni in zoverre de opkomst redelijk is Eventueel worden wel twee of m e e r groeperingen m eenzelfde t a k v a n sport tot één versmolten

■Sul MARWI ­ SERVICE Een goed koophuis schenkt rust, ruimte en comfort. Maar dat kost geld. Marwl kan u daarbij helpen Met een evenwichtige en zo voordelig mogelijke fmancieringsvorm. Welke I s dat? Marwl doet dat duidelijk uit de doeken Rekening houdend met uw persoonlijke situatie en speciale wensen. Want u wilt natuurlijk uitgaan van uw huldig en toekomstig I nkomen. En belastingvoordeel niet achteloos wegwuiven.

* Schade-afwikkeling casco: binnen d r i e

SPREEKUUR STUDIE-ADVISEUR De studie cidviseur is afwezig v a n d o n d e r d a g 1 tot en met m a a n d a g 19 juni 1978

moesten wel allo gasten vóór laten g a a n in d e klassering Heren 1 Maaseik, België 2 Hajraa, Eindhoven 3 ASVU, A m s t e r d a m 4 Gepidae I 5 C^pidae II 6 Gepidae III Dames 1 Minenco, Tilburg 2 ASVU, A m s t e r d a m 3 Gepidae I 4 (Gepidae II N a deze wedstrijden volgde een demonstratiewedstnjd tussen RobotA'CT uit T ü b u r g en EurosaI Mavoc uit Maaseik (België), wat voor Robot een duidelijke 3—O overwinning opleverde H i e r n a volgde een gezamenlijk eten in de ,oude' Mensa voor alle deeln e m e r s van deze d a g d a t een zeer gezellig samenzijn was Het feest m Posjet is zéér geslaagd, vooral het promoverende eerste dameselftal wist met origineel k a b a r e t sfeer te brengen hetgeen mede de hele avond tot een sukses maakte

Marwl is actief op het terrein van financiering en hypotheek. Maar óók van verzekeringen.

dagen

EINDHOVENSCH ASSURANTIEKANTOOR BV

Geef uw financiële bescherming in handen van één adviseur: Marwl

TELEFOON 040-444200 EN 444201

WANT MARWI MAAKT ER MÉÉR WERK VAN

MAKELAAR IN ASSURANTIËN - Gevolmachtigde: EDENSTRAAT 39

Waalwijkseweg 3 <■ Udenhout ­ telefoon 013­331847

11

t h b 35

28 mei 1978

HÊ

iwgsJa beiJan (66)2277 drage in ontvangst te nemen voor het Nederlandse Rode Kruis, dat éénmaal per Jaar een beroep op uw financiële steun doet. Niet teveel gevraagd, niet teveel geplaagdi Maar die steun Is wél onmisbaar, wil het Rode Kruis zijn vele menslievende taken kunnen volbrengen. Over die taken bestaat niet bij ledere Nederlander evenveel duidelijkheid. Het Rode Kruis timmert ook niet zo nadrukkelijk aan de weg. Met als gevolg, dat de meeste mensen, zodra ze over het Rode Kruis horen praten, onmiddellijk denken aan kalamlteiten als oorlog, water-, storm- en andere natuurrampen, meestal - gelukkig heel ver weg ergens In de wijde wereld. Maar het Rode Kruis doet oneindig veel meer. Ook dicht bij huls, In ons eigen land, onze eigen provincie, onze eigen stad, misschien wel vlak naast uw deur. . .

Kollekte tussen 22 mei en 4 juni: Het Rode Kruis l<iopt aan uw deur Helpt helpen met uw gave! Het is (bijna) weer zover. Binnenkort - om precies te zijn: tussen 22 mei en 4 juni 1978 - zal er bij u worden aangebeld en dan staat er een kollektant(e) aan uw voordeur om uw bij-

Open dag rekencentrum OP DINSDAG 6 JUNI Op 6 juni organiseert het Rekencentrum een open dag. Alle leden van de hogeschoolgemeenschap kunnen op die dag een bezoek brengen aan het Rekencentrum. Ook ziJ die nog nooit van de diensten van het Rekencentrum gebruik hebben gemaakt zijn welkom. DIa-serIe Een dia-serIe zal worden vertoomJ. Hierin wordt onder meer ingegaan op toepassingen van de komputer in het algemeen en op de hogeschool. Ook

wordt een toelichting gegeven op de aanwezige apparatuur. Films Er zullen films worden vertoond over de werking en toepassing van de kon> puter en van magnetische geheugens. Terminals Men zal ook In de gelegenheid worden gesteld zelf vla een terminal met demonstratieprogramma's te werken. Programma - 9.00 tot 12.00 uur: Demonstratieprogramma via terminals. - 10.30 tot 11.00 uur: Dia-serie In CZ-33. - 11.30 tot 11.40 uur: ,0f Men and Demons'. Een tekenfilm over de mens. die In zijn strijd met de natuurkrachten apparaten ontwikkelt In CZ-40. - 11.45 tot 12.05 uur: ,Men and Computer In Perspective'. Film over de werking en toepassingen van de komputer In CZ-40. - 13.45 tot 14.15 uur: Dia-serie in CZ-33. - 15.00 tot 15.30 uur: Dia-serIe In CZ-33. - 15.40 tot 16.10 uur: ,Het grote geheugen'. Een film over de techniek en de toepassingen van magnetische geheugens (onder andere schijf, tape). De film behaalde zowel In Duitsland als In de VS prijzen. Taal: Nederlands In CZ-40. - 16.10 uur: Toespraak van de direkteur van het Rekencentrum, A. J. van Reeken in CZ-40.

DE TILBURGSE STRAATZANGER Grijnzend en gretig over zijn wandelstok heengeleund lachte de grootvader van de Tilburgse Straatzanger mij toe. Zijn tandeloze mond mummelde als de bek van een kabeljauw. „Ja," kirde hij, „ik ben toevallig ook lid van het kuratorium van jullie school en... uche... uche... uche..." „Kuratorium?", vroeg ik, nauwelijks hoorbaar door zijn ouderdomshoestje. „Ach ja, stichtingsbestuur. Dat ze de namen van de dingen tegenwoordig ook altijd moeten veranderen, dat kweekt m a a r verwarring. Stichtingsbestuur dus. En die Karel Marriks die ze nu onderwijzer bij jullie wilden m a k e n . . . u c h e . . . u c h e u c l r . . . d a a r moet ik ook over beslissen." Ik keek met enig afgrijzen n a a r de groenige fluim die langs de knoesten v a n zijn wandelstok n a a r beneden kliederde. „Dat met JeUe Troelstra een p a a r jaar geleden, dat is ook zo'n lastige affaire geweest," hijgde hij moeilijk. „Maar, opa, Troelstra die is toch al lang dood." „Hé, Troelstra dood? Daar hoor ik van op, d a a r heb ik in de Katholieke Illustratie nog niets over gelezen. Ik denk dat je niet goed op de hoogte bent, jonge vriend." „Daar heb je uw kleinzoon," wimpelde ik het gesprek verder af door op de al kalende Tilburgse Straatzanger te wijzen, die juist zijn orgel de hoek om duwde. „Welk Ued speelt hij n u ook *eer?", vroeg de oude man, gereed om ritmisch mee te knikkebollen. Ik moest hem teleurstellen, want het orgel van de Tilburgse straatmuzikant stond niet aan. Even later wel, toen h a d de versimpeler van problemen de volgende rol opgezet: Karl Markx' Tilburgse volgelingen Na tien jaar strijd nog niets volbracht. De Schouten-, Kolnaar-, Stichtingskringen Houden hun middeleeuwse macht. Toch ga je tweede lustrum zingen. De nieuwe tijd komt wel wat laat. Maar laat zich door geen mens verdringen En eens sneeft zelfs het patriarchaat. Maar rustig aan ga infiltreren. Zo prijs de kerk maar trek je plan. Geef schouderklopjes aan de heren En zeg hun dan dit nieuwe plan: „Nu wi] nog om een leerkracht klagen. Is Barteld Hartstra zonder werk. Wij zouden hem toch kunnen vragen. Per slot gaat hij nog naar de kerk."

12

mei

|uni

ZONDAG 28 MEI Stadsschouwburg, 12.30 u u r : Slotkonsert ,Tilburg Big Band'. Het jaarlijkse slotkonsert met een b e k e n d e solist. M a r a n a t h a , 11.00 u u r : Liturgische werkwinkel uitlopend op viering. Stadsschouwburg, 20.15 u u r : .Kleine m a n , wat nou?'. Zuidelijk Toneel ,Globe' met dit toneelstuk van H a n s Fallada en Tankred Dorst. Uiterst komisch en vermakelijk, toneel en revue tegelijkertijd. Trefsentrum Posjet, 21.00 u u r : Cinema.

DONDERDAG 1 J U N I Katholieke Hogeschool, 15.30 u u r : Buitengewone raadsvergadering in de P o r t r e t t e n a a l . Stadsschouwburg, 20.15 u u r : Kabaret Ivo de Wijs in een nieuwe samenstelling en met een nieuw p r o g r a m m a . M a m i x Kappers, Pieter Nieuwin en Ivo de Wijs brengen h e t k a b a r e t p r o g r a m m a .Formule 2'.

MAANDAG 29 MEI iStadsschouwburg, 20.15 u u r : .Kleine m a n , wat nou?'. Zie zondag 28 mei.

SCHOUWBURGGALERIE Tot en met 31 mei: P i e t e m e i Eisinga met wandkleden.

DINSDAG 30 MEI Stadsschouwburg, 20 15 uur; Het Brabants Orkest onder leiding van gastdirigent Kees Bakels m e t als soliste Catherine CoUard (piano). Uitgevoerd worden: .Pianokonsert no. 5' v a n Beethoven; .Symfonie no. 34' v a n Mozart en .Suite de wonderbaarlijke m a n darijn' v a n Bartok. WOENSDAG 31 MEI Stadsschouwburg, 14.30 u u r : J e u g d t h e a t e r met onder a n d e r e kinderfestival, goochelen, meirionetten en meezingen C4 tot en met 12 j a a r ) .

tentoonstellingen DE KONINGSWEI Tot en met 4 juni: Sjoerd Bakker met grafiek. Tot en m e t 7 juni: Dertig j a a r Tilburgse A m a t e u r Fotografen Vereniging, VOLKENKUNDIG MUSEUM Tot en m e t 18 jimi: .Eten voor allv'. voedselverwerving e n -bereiding in de Derde Wereld. NATUURHISTORISCH MUSEUM Tot en met 19 a u g u s t u s : .Bij en mens', over bijen en bijenhouders.