InZicht nr 60 winter 2017

InZicht

Uitgave van Talant jaargang 16 - nr 60

Winter 2017

Fit bij Talant Moeder en zoon doen mee aan onderzoek

Francisca Kraak in het midden

Voorwoord

ant l a T j i b t i F

Fit en goed

Inhoud

3 4 5 6 8 10

Kort Nieuws Van de Centrale Verwantenraad Fit bij Talant Francisca Kraak in het midden Moeder en zoon doen mee aan onderzoek

10

‘Fit bij Talant’ is het nieuwe leefstijlproject bij Talant. We gaan ervan uit dat het een waardige opvolger wordt van ‘Voel je goed’ een paar jaar geleden. Er is namelijk al veel kennis bij medewerkers van Talant.

Nu is het zaak elkaar zo te inspireren dat aandacht voor een bewuste leefstijl heel normaal wordt in de dagelijkse ondersteuning.

Bij leefstijl denk je gauw aan bewegen en gezond eten. Wat we daaraan toe willen voegen is een rookvrije omgeving en bovendien gezonde dingen sámen doen als dat kan - en voor wie het wil natuurlijk.

Samen dingen doen, meedoen, kan namelijk zoveel betekenen.

Vandaar dat Talant ook meedoet aan Leeuwarden-Fryslân Culturele Hoofdstad. Een groot aantal enthousiaste cliënten gaat zelf op de planken. Ze gaven een spetterende presentatie als voorproefje.

Ook woonleefzones dragen bij aan meedoen. En uit Tweespraak achterop deze InZicht blijkt dat een vader en zoon veel plezier beleven aan een koor voor mensen met en zonder beperking.

Zo zijn er allerlei grote en kleine manieren waarmee we bij Talant cliënten helpen om zich fit en goed te voelen.

Erik Kuik en Wilfred Juurlink, Raad van Bestuur Talant

12 T alant doet mee aan 2018!

13 VeiligPlus maakt onveiligheid bespreekbaar

14 In het zicht: Sippy de Haan 14 Gerrit: Leefstijl 15 Ander nieuws 16 Tweespraak: Olaf en Roelof Veldhuizen

16

Foto voorpagina Francisca Kraak is een sportieve vrouw.

Lees meer over Francisca in het midden, op pagina 8 en 9.

2

Winter 2017

KORT

Wat vindt u van InZicht?

Nieuwbouw in De Westereen geopend Exact een jaar nadat de eerste paal in de grond verdween, opende Talant de locatie aan de Sportloane 3 in De Westereen. Tijdens een feestelijke bijeenkomst op vrijdagmiddag 1 december knipten de bewoners samen met hun familie gelijktijdig 24 linten door en was de opening een feit.

Met de nieuwbouw van 24 appartementen in De Westereen komt Talant tegemoet aan een langgekoesterde wens van cliënten en ouders/verwanten. Namelijk meer en moderne woningen voor mensen met een verstandelijke beperking in de buurt van hun familie en de plek waar zij opgroeiden. Meneer Prins, een van de ouders, nam in 2014 het voortouw en bleef samen met andere ouders/verwanten nauw betrokken.

We zijn erg benieuwd wat u van InZicht vindt en wat u misschien anders zou willen. We nodigen u

Website en nieuwe naam Ringwei: X Wat Oars

daarom uit een paar vragen in te

Soms wil je ineens een keer wat anders. Zo ook het team

vullen via de website van Talant.

van dagbesteding De Ringwei in Drachten. Het resultaat

Leest u InZicht iedere keer? Leest u

is een eigen website én een nieuwe naam: X Wat Oars.

InZicht ook wel eens online? Zou u

Als onderdeel van Ondernemend Talant was er de wens voor een eigen website en

bepaalde soorten verhalen graag

andere mooie eigen communicatiemiddelen zoals een flyer, vlag en visitekaartje. Maar

vaker lezen? Mist u specifieke onder-

de naam Ringwei sprak niet meer zo aan. Een cliënt had voor de textielgroep al eens

werpen? Of kan het best wel wat

de naam ‘X wat oars’ bedacht (Fries voor: een keer wat anders). Een naam die heel

minder met InZicht en is één uitgave

toepasselijk is voor de hele locatie. Ga snel naar www.xwatoars.nl en maak kennis met

per jaar wel genoeg?

een ‘Warm thús waar creatieve ideeën worden omgetoverd tot prachtige producten’!

Het is de tiende website van Ondernemend Talant, www.talant.nl/ondernemendtalant.

Laat het weten via www.talant.nl.

Foldertje en video voor Ondernemend Talant Meer nieuws?

In een kleine compacte folder en in een video laat

Kijk ook eens op

liefde werken aan mooie producten van Onderne-

www.talant.nl

Facebook: /TalantOnline

Twitter: @TalantOnline

Talant de makers zien die met veel aandacht en mend Talant. Op alle locaties van Ondernemend Talant wordt het foldertje meegeven bij ieder verkocht product. De video is te bekijken op het Youtubekanaal van TalantOnline.

Kijk voor meer informatie op: www.talant.nl/ondernemendtalant.

InZicht

3

NIEUWS

Talant biedt meer digitale mogelijkheden Tegenwoordig kan bijna alles online: van boodschappen doen tot medicijnen bestellen en gesprekken voeren via Skype of WhatsApp. Ook Talant gaat mee met de tijd en maakt steeds meer gebruik van nieuwe, digitale mogelijkheden.

Hoewel persoonlijk contact bij Talant altijd op nummer één blijft

Kringen

staan, brengt technologie nieuwe mogelijkheden om in verbinding

Een Kring op het portaal Entree is een besloten ‘online community’.

te zijn met cliënten en familie.

Hier kunnen cliënten, familie en vrijwilligers van een locatie of huiskamer nieuwtjes en leuke ideeën uitwisselen en foto’s van activiteiten

Gratis wifi

bekijken. U kunt het vergelijken met een groep op Facebook of

Zo biedt Zorggroep Alliade gratis wifi aan cliënten van Talant. Dit

Whatsapp. Ook de Kringen worden op dit moment nog getest.

biedt kansen, bijvoorbeeld om makkelijker contact te houden met familie en vrienden. Om eventuele risico’s van het internetgebruik voor cliënten te minimaliseren, zijn medewerkers getraind en kunt u er voor kiezen om filters in te stellen. Bepaalde websites zijn dan niet bereikbaar. Cliënten kunnen zich aanmelden voor de gratis wifi via alliade.ontzorg.net (zonder www). Bij vragen, storingen en technische problemen kunt u bellen met Ontzorg.net, via 085 27 37 510.

Entree Een groep vrijwilligers test op dit moment het online portaal Entree. Dit is een website waarop cliënten, familie en vrijwilligers kunnen inloggen en toegang krijgen tot het Web-OP, Kennr (kennis en leren) en online ontmoetingsplekken die we ‘Kringen’ noemen.

Veel bezoekers tijdens Open Dag Wurk & Wille Ongeveer 150 mensen bezochten woensdagmiddag 8 november de Open Dag van de vernieuwde dagbestedingslocatie Wurk & Wille in Drachten. Onder de bezoekers waren familie, vrienden en medewerkers.

Ook kwamen er mogelijke nieuwe medewerkers samen met familie en school een kijkje nemen.

De bezoekers waren enthousiast over de ruime werkhallen en de verschillende werkzaamheden. De medewerkers lieten met trots hun werkplek zien aan de belangstellenden.

Montagecentrum heet nu Wurk & Wille De dagbestedingslocatie aan De Kiel in Drachten is onlangs vernieuwd en kreeg hierbij ook een nieuwe naam. In plaats van Montagecentrum heet de locatie nu Wurk & Wille. Deze naam past goed bij de manier van werken; het werkplezier komt op de eerste plaats. De locatie is nu opgedeeld in drie ruime hallen, zodat iedereen een rustige werkplek heeft. De werkzaamheden variëren van inpakwerk, stickeren en montagewerk, tot archiefvernietiging en het verzendklaar maken van grote mailingen.

4

Winter 2017

Van de CVR

Weetkrant over internet

Het Goede Gesprek In elke zorgorganisatie wordt, naast de kerntaak om zoveel

Talant heeft in de week van de mediawijsheid

mogelijk tijd voor ‘handen aan het bed’ in te ruimen, ook de

een themakrant in eenvoudige taal uitgebracht

nodige tijd aan overleggen en gesprekken besteed. De gesprekken

over internet. Voor mensen met een verstande-

zijn vaak in keurige plannen opgetekend, waarbij men zich kan

lijke beperking kunnen de risico’s online groter

afvragen of veel er wel toedoen.

zijn dan voor anderen, omdat ze zich minder bewust zijn van de gevaren. In de Weetkrant

Ernst Happel de zwijgzame Oostenrijkse trainer van Feijenoord in

wordt uitgelegd hoe internet en sociale media

de jaren zeventig van de vorige eeuw zou zeggen: “ nicht loelen,

leuk en veilig gebruikt kunnen worden.

maar fussballen……….“ Dit voorjaar heeft Alliade/Talant ‘het goede gesprek’ geïntroduceerd als één van de onderdelen van de drie bouwstenen van het vernieuwde kwaliteitskader. In het goede gesprek gaan cliënten, verwanten en medewerkers in gesprek over de diverse aspecten die de kwaliteit van de zorg in haar bestaan kunnen raken.

Bij een goed gesprek wil je werkelijk weten wat de ander bezighoudt. Je wilt de ander beter leren kennen en begrijpen, zonder gelijk tot een afspraak of een oplossing te komen. Want het mag natuurlijk niet uitmonden in de uitspraak van Johan Cruijff: “Als ik zou willen dat je het begreep, had ik het wel beter uitgelegd.”

Ook de Centrale Verwantenraad heeft af en toe een goed gesprek met haar sparringpartners nodig. Wij noemen dit het B.O.T.overleg.

Een goed gesprek met de Benen Op Tafel kan een waardevolle bijdrage leveren om onduidelijkheden of ergernissen tijdig het hoofd te kunnen bieden.

Veel misverstanden of miscommunicatie kunnen door een goed gesprek worden opgelost, maar

De krant is samen met mediacoach Evelyn Verburgh

Johan Cruijff zei ook: “Voor iedere oplossing is

gemaakt. Evelyn verzorgt ook trainingen aan

een probleem te bedenken”. Dus een goed

begeleiders van Talant, waarbij zij praktische tips

gesprek doet er toe.

en adviezen geeft voor het coachen van cliënten die gebruik maken van internet. “Internet biedt

Op de website www.zorgvoorbeter.nl

mensen met een verstandelijke beperking volop

is nuttige informatie over het thema

mogelijkheden om mee te doen aan de samen-

Goed in Gesprek te vinden. Mocht u

leving, maar er zijn ook risico's. Ik vind het heel

op het goede gesprek willen reageren,

belangrijk dat mensen weten hoe ze internet

doe dit dan door te mailen naar

kunnen gebruiken op een leuke en veilige

cvr@talant.nl

manier,” aldus Evelyn.

Groetnis, Wally Brouwer, lid van de Centrale Verwantenraad

InZicht

5

t n a l a T j Fit bi

Talant start nieuw leefstijlprogramma Gezonde mensen voelen zich fijner en hebben meer plezier. Daarom is Talant gestart met het nieuwe leefstijlprogramma Fit bij Talant. Tijdens een bijeenkomst voor hoofden op dinsdag 14 november was de officiële aftrap. Talant wil dat het kiezen voor een gezonde leefstijl onderdeel wordt van de dagelijkse zorg. Een team van leefstijlcoaches staat klaar om hierbij te helpen.

Met de bus naar dagbesteding of kan fietsen of lopen ook? Een hele

Blijvende aandacht

zak chips of een schaaltje? Hoe en wanneer kook ik gezond? Wat is

‘Gezond en wel’ en ‘Voel je goed’ waren projecten met een begin

een goed tussendoortje? Iedere dag kent veel momenten waarop

en een eind. ‘Fit bij Talant’ is een doorlopend programma met

je kunt kiezen. Het is belangrijk om er steeds even bij stil te staan

blijvende aandacht voor leefstijl. Het onderwerp komt aan bod in

én om te weten wat een goede keuze is. Wat Talant wil bereiken

het bedrijfsplan van Talant. Daarnaast is het de bedoeling dat zowel

is een bewuste leefstijl met aandacht voor gezonde voeding, tijd

in de locatieplannen als de ondersteuningsplannen van cliënten

nemen voor beweging, een rookvrije omgeving en het meedoen

hiervoor haalbare doelen worden opgenomen. ‘Fit bij Talant’ moet

aan activiteiten in de samenleving.

concrete tips en adviezen opleveren – niet alleen ‘van bovenaf’ maar vooral ook onderling - om iedereen te helpen bij het verder

Vervolg op eerder succes

in praktijk brengen van een bewuste leefstijl.

Hebben we dat niet vaker gedaan, denken sommige lezers misschien.

Inderdaad had Talant in 2008-2009 het project ‘Gezond en wel’ en

Rol begeleiders

in 2010-2014 ‘Voel je goed’. Het waren succesvolle projecten en er

Begeleiders hebben een belangrijke rol in het verhaal. Zij zijn de

is dan ook al veel kennis binnen Talant. Onderzoek naar leefstijl bij

schakel naar cliënten. “Vaak weten begeleiders wel wat een gezonde

Talant wees uit dat begeleiders een reëel beeld hebben van een

leefstijl is, dat het bij hun werk hoort en dat het niet moeilijk hoeft te

gezonde leefstijl. “Ze weten hoe het moet, maar toch gebeurt het

zijn. Toch kan er veel meer mee gedaan worden”, zegt onderzoeker

nog niet voldoende”, vertelt onderzoeker Jeanet Landsman.

Jeanet Landsman. De voorbeeldfunctie van begeleiders is natuurlijk ook belangrijk. “Opvallend is dat begeleiders die er zelf een gezonde

Er is al wel veel moois gebeurd. In eerste instantie kost de aandacht

leefstijl op na houden, dat niet per se ‘doorvertalen’ naar hun cliënten.”

voor leefstijl extra tijd, maar het levert zoveel op. Zo vertelde

6

apotheker Willem Jan Lampert dat bij locatie Friso in Wolvega het

Eigen regie cliënten

medicatiegebruik enorm is gedaald sinds ze hier goed bezig zijn met

Het zijn ook juist begeleiders die tegen dilemma’s aanlopen.

leefstijlcoaching. Cliënten hebben hun leefstijl zodanig aangepast, dat

Hoe verhoudt zo’n leefstijlprogramma zich tot de eigen regie van

er onder andere minder insuline en bloeddrukverlagers nodig zijn.

cliënten? “Wat je kunt doen is mensen uitdagen”, vertelt inspirator

Winter 2017

"Gezonde mensen voelen zich fijner en hebben meer plezier"

Froukje Roodbergen

Andrew Greenwood tijdens de bijeenkomst voor hoofden.

Andrew: “Het gaat er vooral om hoe je de boodschap overbrengt.

Je kunt het spelenderwijs doen, zorgen dat bijvoorbeeld bewegen en plezier samengaan en dat je het samen doet.”

Gretha Boonstra

Elles van der Meer

Leefstijlcoaches Froukje Roodbergen, Gretha Boonstra en Elles van der Meer Wat gaan ze doen: • Hoofden en medewerkers adviseren

Leefstijlcoaches

• Medewerkers en teams coachen

Om medewerkers en cliënten te ondersteunen en te inspireren

• Scholing en voorlichting verzorgen

bij het maken van bewustere keuzes, worden er elke maand

• Ze zijn contactpersoon voor gemeenten en buurtsportcoaches

ervaringen, recepten en tips gedeeld. Daarnaast heeft Talant drie leefstijlcoaches aangesteld. Zij helpen om kansen op het gebied van bewegen, voeding of roken samen te vertalen naar realiseerbare doelen voor het locatieplan of Web-OP. Ook kan een

Meer weten: leefstijl@talant.nl

Samen kiezen we voor:

leefstijlcoach ondersteunen bij de uitvoering.

Er is al veel ervaring bij Talant in huis. De leefstijlcoaches werken al jaren bij Talant. Naast hun nieuwe coachingbaan blijven ze begeleider B bij beweging. Ook bijvoorbeeld diëtisten en medewerkers van muziek kunnen een belangrijke rol spelen.

Gezond en lekker eten

Een rookvrije omgeving

Regelmatig bewegen

Meedoen aan activiteiten

InZicht

7

Zwemmen dat Francisca kan! Na slechts een paar maanden trainen won ze bij de Special Olympics de bronzen medaille! Ze is er heel trots op. Er hangen thuis meer prijzen aan de wand. Thuis, dat is Talmasingel 129 in Burgum.

Ze heeft het er prima naar de zin met haar huisgenoten. Maar op haar vrije dag even lekker alleen thuis zijn, vindt Francisca ook heerlijk.

FRANCISCA IN HET MIDDEN Brons! Francisca Kraak won bij de Special Olympics 2017 in Heerenveen een bronzen medaille!

Pand 30 Francisca werkt vier dagen per week bij creatief atelier Pand 30 in Burgum. Ze maakt er kaartjes. Eerder werkte ze bij De Jister. Ook leuk, maar het werd Francisca er te druk.

C-diploma Francisca zwom altijd al graag. Zo haalde ze in Burgum zwemdiploma A, B en C. Schoolslag, rugcrawl, borstcrawl‌ Francisca vindt het allemaal leuk.

Trainen bij Dolfijn Het viel Gretha Boonstra (begeleider bij bewegen) op hoe goed Francisca zwemt. Gretha vroeg een paar maanden voor de Special Olympics of ze bij Dolfijn in Drachten wilde trainen voor deze belangrijke zwemwedstrijd.

8

Winter 2017

Tegeltjeswijsheid Op haar kamer hangt een tegeltje met een mooi motto.

Vrijdag Op vrijdag is Francisca vrij. Ze kan zich goed redden en blijft daarom alleen thuis.

Tussen de middag wordt ze opgehaald om te eten in De Jister. Ze vindt het heerlijk, zo’n dag in haar eentje.

Lekker met Facebook bezig op de computer of naar muziek luisteren.

Nederlandstalig. Frans Bauer bijvoorbeeld.

Paardrijden Voor het zwemmen in Drachten moest Francisca paardrijden opgeven. Ook bij paardrijden heeft Francisca prijzen gewonnen. Heel erg vond Francisca het niet om te stoppen.

Ze kreeg steeds vaker rugpijn bij het rijden. Sinds ze zwemt bij Dolfijn wordt ze steeds sterker en gezonder.

Beste vriendin Haar beste vriendin heet Frieda. Ze hebben elkaar jaren geleden leren kennen op school.

Familie Francisca heeft een fijne familie.

Bert En dan Bert natuurlijk.

Haar ouders komen vaak en ze kan goed

Francisca en Bert hebben al dertien

overweg met haar zussen Suzanne en Jessica.

jaar een relatie. Handig dat hij ook

Op haar broer is ze ook trots. Hij heet Jan.

aan de Talmasingel 129 woont.

InZicht

9

Moeder en zoon doen mee aan onderzoek

"Ik hoop dat het andere ouders handvatten kan geven" Veel ouders van kinderen met een verstandelijke en motorische ontwikkelingsvertraging ervaren een grote onzekerheid, omdat zij niet weten wat hen te wachten staat.

Er is nog maar weinig bekend over de ontwikkeling van deze kinderen.

De Rijksuniversiteit Groningen en de Universiteit Leuven voeren daarom een grootschalig onderzoek uit.

Tessa Brouwer en haar vierjarige zoontje Bram doen er aan mee.

Toen Bram vier jaar geleden geboren werd, was meteen duidelijk dat er iets mis was.

Hij had een forse liesbreuk, afwijkingen aan zijn voeten, een hoge spierspanning en hij was heel passief. “Je leeft dan in een roes”, herinnert Tessa zich. “Ik wist niet eens of hij het wel zou overleven.” Toen duidelijk was dat er geen acute medische zorg nodig was, mocht hij na vier dagen mee naar huis. “In de twee jaren daarop volgden veel ziekenhuisbezoeken en een aantal operaties. We wisten niet wat Bram had. De uiteindelijke diagnose (een genmutatie van het DYRK1A-gen) kregen we in januari 2015.”

Weinig informatie Tessa heeft veel gezocht naar informatie over hoe Bram zich zou gaan ontwikkelen, maar met weinig resultaat. “Brams genmutatie komt niet veel voor en met name een

Tessa en Bram Brouwer. "Bram kan nu veel meer aan."

paar jaar terug was er weinig tot niets over

10

bekend. Zoekende op zijn kenmerken probeerde ik zoveel

Dus toen Tessa via kinderdagcentrum It Kampke van Talant, waar

mogelijk informatie te vinden. Ik wilde graag een indicatie

Bram drie dagen per week is, hoorde over het OJKO-project wilde

van hoe een kind met de achterstanden van Bram zich zou

ze graag meedoen. “Ik hoop dat het onderzoek van OJKO andere

kunnen ontwikkelen, al weet ik dat dat geen garanties biedt.”

ouders handvatten kan geven.”

Winter 2017

Het OJKO-project OJKO is een afkorting vor ‘Opvolgen van Jonge Kinderen met een Ontwikkelingsvertraging’. In het OJKO-project brengt de Rijksuniversiteit Groningen in samenwerking met de Universiteit Leuven de ontwikkeling van jonge kinderen (zes maanden tot en

Talant zorgt ook met onderzoek

met vier jaar) met een ernstige ontwikkelingsvertraging in kaart.

Talant doet met de afdeling Onderzoek van Alliade actief

Zij onderzoeken de groei van kinderen op meerdere vlakken: de

aan onderzoek. Het OJKO-project geeft in een notendop

sociaal-emotionele, communicatieve, motorische en verstandelijke

het belang van goed onderzoek aan.

ontwikkeling. De kinderen die meedoen aan het onderzoek worden 2,5 jaar gevolgd in hun ontwikkeling. De onderzoekers observeren

Ruud Tap, senior beleidsadviseur bij afdeling Onderzoek van

elk half jaar hoe de ouders samen met het kind taakjes en spelletjes

Alliade: “Mevrouw Brouwer geeft op indrukwekkende wijze aan

doen. De onderzoekers maken hier ook video-opnamen van.

dat zonder dit onderzoek minder goed gekeken kan worden naar

Daarnaast vullen de ouders vragenlijsten in over alledaagse dingen,

de ontwikkeling van kinderen als Bram. Zonder het OJKO-project

zoals eten, slapen, aankleden en natuurlijk spelen.

blijven we afhankelijk van testen die niet zijn toegespitst op mensen met een verstandelijke beperking. Het mooiste vind ik

Toegespitste vragen

dat mevrouw Brouwer door deelname aan het onderzoek zelf

Tessa: “Wat ik opvallend vind is dat bij de standaardtesten de

ook nog iets nieuws over Bram leert. Zij geeft ook aan dat ze

vragenlijsten voor niveaubepaling niet altijd geschikt zijn voor

hoopt dat andere ouders kunnen leren van dit onderzoek. Voor

kinderen met een ontwikkelingsachterstand. Een vraag daarin was

ons als Talant de schone taak om naast haar te gaan staan en te

bijvoorbeeld of het kind sneller gaat lopen als hij ergens naar toe

kijken wat we zelf samen met andere verwanten met de

wil. Bram gaat zeker sneller, maar omdat hij niet loopt maar kruipt

onderzoeksresultaten kunnen doen.”

was het antwoord nee. Dat terwijl de intentie, het doel, er wel is.

Je krijgt geen objectieve score in mijn beleving. De vragen van

Samenwerking met universiteiten en hogescholen

OJKO zijn wel veel meer toegespitst op deze kinderen.”

Onderzoek is van groot belang om de zorg met elkaar verder te kunnen verbeteren. Talant heeft dit al enkele jaren geleden

Verslag na elk bezoek Na elk bezoek krijgt Tessa een verslag van de onderzoekers.

“Die verslagen bevestigen veel dingen die ik al wist, maar er staan ook dingen in waar ik nooit over nagedacht had. Zo staat erin

onderkend en werkt in verschillende onderzoeken nauw samen

"Als je je meer bewust wordt van zijn sterke kanten, kun je er beter op inspelen"

met universiteiten en hogescholen. “We proberen telkens weer de zorgpraktijk van Talant te verbinden met de onderzoekspraktijk.” Soms klopt een universiteit bij Talant aan met een mooi idee om de kennis te vergroten, zoals bij het OJKO-project. Vaak ook bedenken we bij Talant zelf wat we willen onderzoeken.

Talant heeft bijvoorbeeld een samenwerkingsverband met

dat emotionele communicatie

de afdeling Toegepast Gezondheidsonderzoek (TGO) van het

een sterk punt is van Bram. Het

Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG). Daardoor kan

is heel fijn om te lezen dat Bram

Talant snel inspelen op actuele vragen uit de praktijk. Zo doen

eigenlijk al heel veel kan. Als je je meer bewust wordt van zijn

Marloes Schüller-Korevaar en Susanna van der Woude, beide

sterke kanten, kun je daar ook beter op inspelen.”

logopedist bij Talant, samen met onderzoeker dr. Jeanet Landsman van TGO, onderzoek naar slikproblemen van cliënten.

Ontwikkeling Bram Tessa glundert als ze vertelt dat Bram zich vooral het afgelopen

Talant neemt deel aan onderzoeksnetwerken

jaar heel erg ontwikkeld heeft. “De eerste jaren van zijn leven had

Ook neemt Talant deel aan externe netwerken. Rondom het

hij veel problemen met prikkelverwerking. Hij kon niks hebben.

thema gezonde leefstijl zit Talant samen met andere noordelijke

Als we bijvoorbeeld visite hadden gehad, was hij de hele nacht

zorginstellingen in het netwerk van de Hanze Hogeschool met

van slag. Nu kan Bram veel meer aan. Ik ga zelfs elke woensdag

de titel ‘Active Aging voor mensen met een verstandelijke

met hem zwemmen bij It Kampke in Leeuwarden. Dat vindt hij

beperking’. Ruud: “We ontdekken met elkaar hoe we rondom

geweldig en het zwemmen gaat hem goed af. Dan is hij helemaal

dit belangrijke onderwerp onze zorg kunnen verbeteren. We

gefocust op het water. Ook maakt Bram veel meer gericht contact,

kijken op deze manier op het gebied van leefstijl bij andere

is hij minder passief, eet en drinkt hij zelfstandig, speelt hij, kan hij

zorginstellingen in de keuken. Zo komen instellingen samen

staan en kan hij lopen aan de hand.”

weer een stukje verder in het verder verbeteren van de zorg.”

InZicht

11

Talant doet mee aan 2018!

Gedicht door Ronald Varwijk Speciaal geschreven voor de Talantshow

Dromen om naar te streven, dromen om naar te leven, om je dromen te beleven, moet je wat je krijgt, ook terug durven geven.

Meerdere wegen die naar Rome leiden, om je talent te vinden, moet je de juiste mensen niet vermijden.

Iedereen heeft zo zijn of haar talent, een talent wat je misschien nog niet kent, nieuwe dingen zijn spannend, maar het went.

Het is lastig om je ware ik te ontdekken, je zet vaak te hoog in, dus ook je waterdichte plan zou nog kunnen lekken.

Fouten maken hoort er bij, je denkt vast dat jij dat als enige doet, maar dat doet ieder mens, dus we staan zij aan zij.

Talants slagwerkgroep Syncoop is inmiddels de plankenkoorts voorbij. Andere artiesten moesten hun zenuwen enigszins trotseren, maar schitterden vervolgens op het podium. In een sprankelende show, met Tamara Schoppert als gastvrouw, liet Talant donderdagavond 16 november zien en horen waar mensen met een verstandelijke beperking in 2018 allemaal aan meedoen als bezoeker, vrijwilliger en artiest.

Je kunt elkaar dan daarin ondersteunen, van elkaar leren wij, als mens maken we de ander blij.

Daarom is iedereen uniek, en van diepe dalen, helpen we de ander naar zijn piek.

Talant werkt al bijna drie jaar samen met

Tijdens de show stond Talant stil bij

Al moet je de lat niet te hoog leggen,

Culturele Hoofdstad om het meedoen

de successen en keek de organisatie

en het van je afpraten,

van mensen met een verstandelijke en/

vooruit. Naar 2018 en verder. Het

of meervoudige beperking aan evene-

uiteindelijke doel is dat meedoen

menten mogelijk te maken. En dat is

door mensen met een beperking

gelukt. De afgelopen jaren deden

geen uitzondering is, maar normaal.

mensen met een beperking al volop mee

De show werd gerealiseerd in

aan projecten, festivals en evenementen.

samenwerking met leerlingen

waardoor we afweken,

Er zijn vele nieuwe talenten ontdekt die

van verschillende opleidingen

van waar het werkelijk om gaat,

ook in 2018 volop zullen stralen.

van ROC Friesland College.

door het te zeggen.

Door te zeggen waar je eerder niet over durfde te spreken, je maakte van je eigen identiteit een ander,

waar wij allemaal, iedereen, stuk voor stuk bij zijn gebaat.

En dat is het ware talent, wat een ieder bezit. en dat maakt mij trots, talent is het mooiste bezit.

12

Winter 2017

VeiligPlus maakt onveiligheid bespreekbaar ‘Weten ze thuis dat Bart je blauwe plekken bezorgt?’ Deze en andere stellingen zorgden voor gesprekstof tijdens de kick-off bijeenkomst van de pilot VeiligPlus bij Talant. En dat is precies wat de pilot beoogt: het bespreekbaar maken van gevoelens van onveiligheid bij medewerkers, om zo samen te zorgen voor een veilig werkklimaat.

Er onvoorwaardelijk voor cliënten willen zijn, kan soms schuren en

zorgen en tegelijkertijd voor je eigen veiligheid zorgen?’ “Het is

doet soms letterlijk pijn,” vertelt Talantdirecteur Joke van Leeuwen.

belangrijk om hier met elkaar de dialoog over aan te gaan. Niet

Dit blijkt ook uit de gesprekken tussen medewerkers van zeven

voor alles is onmiddellijk een oplossing, maar er met elkaar over

teams uit Beetsterzwaag. Zij vertellen met een zekere luchtigheid

in gesprek gaan is belangrijk en helpt.”

dat het krijgen van blauwe plekken nu eenmaal bij hun werk hoort. Joke: “Het belang van de cliënt blijkt bij begeleiders vaak

Veilig voelen

zwaarder te wegen dan de eigen veiligheid.” Maar de vraag zou

“Veilig werken en je veilig voelen is vooral een persoonlijk iets,“

altijd moeten zijn: ‘Hoe kun je zo goed mogelijk voor de cliënt

geeft hoofd Alle Bethlehem aan. Wat je nodig hebt is voor iedereen verschillend. Dit geldt ook voor hoe je ermee om durft te gaan. Het is belangrijk dat mensen zich veilig voelen om hun verhaal te delen met anderen. Het kan helpen om aan een collega te vertellen dat je bijvoorbeeld bang bent voor het gedrag van een cliënt of last hebt van zijn scheldbuien. “Door de dialoog, start je de oplossing voor onveiligheid,” vult Eveline Los aan. Zij is als manager gezond werken van zorgverzekeraar IZZ verbonden aan de methode VeiligPlus en ondersteunt Talant bij de pilot.

‘Hoe sta jij ervoor?’

De VeiligPlus-aanpak bestaat uit vier praktische stappen, waardoor een klimaat ontstaat waarbinnen alle medewerkers uit de hele organisatie open en eerlijk over veilig werken kunnen praten.

Eveline benadrukt: “Het gaat niet alleen om de dialoog tussen medewerkers onderling, maar ook tussen medewerkers, hoofden en directie. Het is goed om te weten waar ieders grenzen liggen.”

Praten over veiligheid moet van een tijdelijk project worden omgevormd tot normaal onderdeel van het werk. “Het mooiste is dat medewerkers hun werkdag starten met de vraag: Hoe sta jij ervoor?”

Werkgevers en werknemers uit de gehandicaptenzorg ontwikkelden samen de VeiligPlus-aanpak.De pilot bij Talant duurt zeven maanden.

Uiteindelijk doel is dat onveiligheid bespreekbaar is en dat professionals en cliënten zich veilig voelen en zichzelf kunnen zijn. Talant beoordeelt na de pilot of de VeiligPlus-aanpak verder wordt toegepast.

InZicht

13

In het Zicht Column

Gerrit Leefstijl In dit artikel noem ik wat een gezonde leefstijl is en over bewegen en over gezondheid en hoe je weet wat gezond is.

Gezondheid van mij Met mijn gezondheid is het wel goed. Ik voel me beter doordat ik meer beweeg. In 2005 was dat anders toen nam ik het niet zo nauw met de gezondheid, het gevolg

Sippy de Haan (rechts) haalt Mariska op om te gaan zwemmen.

daarvan was dat mijn suikerspiegel begon te bewegen.

Sippy de Haan

Ik zat toen tegen diabetes aan. Maar dat is voorkomen door goed naar de arts te luisteren. Ik neem weinig vette dingen en eet in plaats van chips fruit. Maar soms gaat er nog wel eens een taartje of saucijzenbroodje in bij

WIE

de HEMA waar ik vaste gast ben.

Sippy de Haan is zwemvrijwilliger in Stiens. Al twintig jaar!

Sport en bewegen

WAT

Ik heb wel eens op sport gezeten in de jaren 80 bij

Elke donderdagavond staat Sippy de Haan op de stoep bij Ieleane 18. Daar zit

Spelend Sporten in Leeuwarden. Daar ging ik elke

Mariska al klaar met haar zwemtas. Samen halen ze meer mensen op bij

woensdag naar gym. Door dwang en angst ben ik

Ieleane 11 en gaan dan naar het zwembad vlakbij. “Heb je er zin in?” vraagt

er mee opgehouden. Nu wandel ik veel naar het

Sippy wel eens. Mariska praat niet veel, maar antwoordt dan steevast met “Ja!”.

dorp. Als je meer beweegt voel je je beter dan als

Na het omkleden zwemmen ze een aantal baantjes met hun tweeën. “Of ze

je niet veel beweegt. Bij haast niet in beweging

loopt”, vertelt Sippy. “En ze mag ook graag om zich heen kijken.” Het zwemmen

voel je loom en ga je vervelen. Bij beweging

sluiten ze ontspannen af in het bubbelbad.

komen er leuke ideeën bij je op, maak je plannen.

WAAROM

Gezond eten en drinken

Sippy: “Voor mijn trouwen werkte ik bij Revalidatiecentrum Lyndensteyn in

Ik vind gezond eten en drinken wel belangrijk.

Beetsterzwaag. Na je trouwen moest je destijds met werken stoppen. Aan de ene

Ik drink veel thee en drink water en zorg voor

kant jammer, maar we verhuisden ook naar Stiens en ik werd zwanger en vond

genoeg groenten. Gezond eten en drinken is vooral

het daarom eigenlijk prima. Maar het werken met kinderen met een beperking

brood en muesli en groenten, of vis. En vruchten,

lag me wel. Toen een vriendin vroeg of ik bij - toen nog - Maartenswouden

en sappen in de winkel kun je herkennen aan het vinkje dan weet je als het gezond is. Bij ongezond

zwemvrijwilliger wilde worden, leek me dat dan ook erg leuk. Zij en haar dochter zwommen elk om de week met cliënten, maar haar dochter stopte

eten ontstaat juist het hongergevoel van ik wil meer.

Terwijl bij gezond eten je dat verlangen minder hebt.

ermee. Zo ben ik een poos om de week mee geweest en sinds een paar jaar elke week. Eerst met wisselende bewoners van Ieleane 11, waaronder Mariska. Sinds zij verhuisd is naar nummer 18, zwem ik elke week met haar. Mariska zegt zelf niet wat ze van het zwemmen vindt. Soms word me bij het ophalen verteld dat ze onrustig is, maar in het zwembad is ze altijd rustig. Ik heb de indruk dat ze geniet. En dan geniet ik ook.”

Leefstijl veranderen?

Mijn leefstijl is verder wel goed. Ik eet en leef gezond en loop iedere dag naar de Vrijheidshof en naar de winkel, ook als het regent. Als ik zou aankomen door saucijzenbroodjes dan zal ik hier niet meer aankomen. Verder veel meer bewegen. En als er niet

Wilt u iemand in het zicht brengen die veel voor een cliënt van

gedwongen werd op een sport of gym dan zou ik daar weer opgaan.

Talant doet, bijvoorbeeld een familielid of een vrijwilliger?

Stuur een mailtje naar communicatie@talant.nl.

14

Winter 2017

Gerrit Miedema krijgt ondersteuning van Talant

ANDER NIEUWS Kennr is nieuwe dochter van Zorggroep Alliade Kennr is de jongste dochterorganisatie van Zorggroep Alliade. Kennr is een kennisplatform voor medewerkers. Ook buiten Alliade is er belangstelling.

Bij Kennr vinden medewerkers een compleet opleidingsaanbod en actuele kennis en kunnen ze ervaringen delen. Alliade werkt sinds september met het nieuwe kennisplatform. “Deskundigheid is één van onze kernwaarden,” licht Erik Kuik van de Raad van Bestuur toe. “Daarom hebben we het initiatief genomen tot Kennr. Onze medewerkers willen op ieder moment toegang tot actuele kennis: bij de cliënt, als zij het elektronische cliëntendossier bijhouden en voor hun persoonlijke ontwikkeling.”

Kort na de lancering van het platform is een aparte BV opgericht en is het een dochter van Alliade. Erik Kuik: “Zo komt Kennr beter tot zijn recht en kunnen we het platform makkelijker beschikbaar maken voor collega-organisaties in zorg, welzijn en onderwijs.

Daar is al veel belangstelling. Kennis delen wordt daarmee ook echt kennis delen.’ Adrienne Wempe, voorheen manager van de afdeling Onderzoek en Ontwikkeling, is benoemd tot directeur van Kennr BV.

Extra geld voor geluidsonderzoek Leidt irritant geluid tot probleemgedrag? Voor onderzoek naar geluid waar Talant en Meriant in een vroeg stadium bij betrokken waren, is meer dan een half miljoen euro beschikbaar gesteld.

Het Universitair Netwerk Ouderenzorg van het UMCG kan het onderzoek nu uitbreiden naar meer zorgorganisaties. Doel is het verbeteren van de geluidsomgeving in verpleeghuizen voor ouderen met dementie. Een deel van het bedrag wordt gebruikt om die geluidsomgeving daadwerkelijk te verbeteren.

Prokkelstage zorgt voor nieuwe werkplek Het klikte direct tussen Richard en de medewerkers van Peter’s Partyservice tijdens de Prokkelstage in juni dit jaar. Zelfs zo goed, dat Richard sinds een aantal weken elke donderdag voor het bedrijf werkt. Hij helpt bij de catering in het gemeentehuis in Heerenveen, waar hij geïntroduceerd werd als nieuwe ‘soepschepcollega’ met grote glimlach en vaardige hand.

“Het regelen van de prokkelstages was een klus, maar absoluut de moeite waard,” geeft begeleidster Bianca Wilting aan. Zij regelde tijdens de Prokkelweek voor maar liefst elf cliënten een stageplek.

De stages zijn een mooie manier voor mensen met een beperking

Prokkel

en bedrijven om met elkaar kennis te maken. “Ik verwacht dat

De Prokkelweek is in 2007 ontstaan vanuit het initiatief van het

ook andere cliënten binnenkort aan de slag kunnen bij hun

Fonds Verstandelijk Gehandicapten. Talant vindt het belangrijk dat

stagebedrijf,” aldus Bianca. Tijdens Richard zijn werkdag bij

mensen met een beperking kunnen meedoen in de samenleving

Peter’s Partyservice blijft Bianca als coach betrokken.

en is daarom full-partner van Prokkel.

Colofon InZicht is het blad voor familie van cliënten van Talant. InZicht verschijnt vier keer per jaar in een oplage van ongeveer 5000 exemplaren. Het wordt ook toegestuurd aan relaties en locaties van Talant. Talant biedt zorg en ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking in Friesland. Redactie Cecile Huitenga en Hilde Koopmans, Marketing & Communicatie Zorggroep Alliade, Postbus 303, 8440 AH Heerenveen, e-mail communicatie@talant.nl

Teksten Cecile Huitenga, Hilde Koopmans, Luka Linster en Trienke Postma Foto’s Het Hoge Noorden en Team Horsthuis

Columns Centrale Verwantenraad en Gerrit Miedema Ontwerp De Bey communicatie & vormgeving bv Druk Drukkerij van der Eems Social Media Twitter @TalantOnline, Facebook /TalantOnline Copyright Voor overname van tekst of foto’s is toestemming nodig van de redactie Adreswijziging? Stuur uw oude en nieuwe adres naar communicatie@talant.nl.

Talant maakt deel uit van Zorggroep Alliade.

InZicht

15

Olaf en Roelof Veldhuizen

2spraak

In 2spraak vertellen twee mensen over hun band. Mail voor aanmeldingen naar communicatie@talant.nl

"Jij bent altijd enthousiast.

Dat maakt het zo leuk!"

Olaf en Roelof Veldhuizen zijn vader en zoon. Ze zingen samen met veel plezier in het Prokkelkoor, maar dat is niet het enige leuke dat ze doen!

OLAF: “In oktober gaan wij met z'n tweeën ook op vakantie.”

ROELOF: “Ja, we gaan elk jaar in oktober met z’n tweeën een week op vakantie. Waar zijn we de laatste keer geweest?”

OLAF: “Naar Berlijn en dan met een busreis. En met een

OLAF: “Ik zing met mijn vader in het Prokkelkoor!”

gezelschap. Ik vond dat een mooie stad. Met allemaal prachtige

ROELOF: “Je hebt je dagbesteding op Doniastate, maar de andere

gebouwen en monumenten.”

mensen met een beperking die in het Prokkelkoor zingen komen van

ROELOF: “En je dagbesteding, dat vind je vast ook wel leuk om

Middelséhiem. Wie zingen er nog meer bij het Prokkelkoor, behalve jij

te doen?”

en mensen van Middelséhiem? Want dat is maar de helft van de leden.”

OLAF: “Ik ga overdag naar een dagbesteding en dat is kinderboer-

OLAF: “Jan en Egbert.”

derij Doniastate, daar ben ik klusjesman. Als er iets stuk is dan

ROELOF: “Precies, en nog een stuk of zes, zeven. Die hebben geen

repareer ik het weer. Ik doe ook wel iets met timmerwerk en

verstandelijke beperking.”

paden onderhoud. Dat soort dingen.”

OLAF: “Ja, dat is het mooie van het Prokkelkoor!”

ROELOF: “Olaf helpt me thuis ook wel eens als sterke man, als we

ROELOF: “Precies! En we hebben natuurlijk ook optredens.

even iets moeten verzetten of tillen.”

Waar hebben we wel eens opgetreden?”

OLAF: “Maar dat vind ik dus ook leuk om te doen, naar de

OLAF: “In Leeuwarden, in de Prinsentuin in de muziekkoepel.”

dagbesteding. Het Prokkelkoor vind ik wel het allerleukst.”

ROELOF: “Dat hebben we verschillende keren gedaan, ja.”

ROELOF: “Maar dat is ook elke keer een feest!”

OLAF: “Ik vind het heel leuk om voor publiek op te treden, te

OLAF: “Ik vind zingen heel leuk om te doen. En ook samen met mijn

zingen. En dan gaan zij ook meezingen. En meeklappen.”

vader. Ik vind het gewoon leuk om de zoon van mijn vader te zijn.”

ROELOF: “Dat is wel de bedoeling. Als je in het publiek staat bij het

ROELOF: “Haha! Nou, ik vind het ook hartstikke mooi om jouw

Prokkelkoor zing je gewoon mee. Wat doen we nog meer samen

vader te zijn. Jij bent altijd enthousiast en je vindt alles leuk.

behalve het Prokkelkoor?”

Dat maakt het zo leuk om met jou dit soort dingen te doen!”

InZicht Winter 2017