__MAIN_TEXT__
feature-image

Page 1

Δίκτυο ΠΡΑΞΗ

Εθνικό Σημείο Επαφής για το Πρόγραμμα Ορίζοντας 2020

Horizon 2020 Nanotechnologies, Advanced Materials, Advanced Manufacturing and Processing and Biotechnology

Η ελληνική συμμετοχή

2014 – 2019


Η παρούσα αναφορά έχει συνταχθεί από το Δίκτυο ΠΡΑΞΗ, Εθνικό Σημείο Επαφής για τον Ορίζοντα 2020*. Στόχος είναι η παρουσίαση της ελληνικής συμμετοχής στις προκηρύξεις της θεματικής περιοχής «Νανοτεχνολογίες, Προηγμένα Υλικά, Προηγμένη Παραγωγή και Επεξεργασία και Βιοτεχνολογία» για τη χρονική περίοδο 2014-2019, καθώς και η ανάδειξη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της. Η αναφορά στηρίζεται σε στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Αθήνα, Μάρτιος 2020

* https://ec.europa.eu/programmes/horizon2020/en/


Εισαγωγή Οι προσκλήσεις της θεματικής περιοχής «Νανοτεχνολογίες, Προηγμένα Υλικά, Προηγμένη Παραγωγή και Επεξεργασία και Βιοτεχνολογία1 » (LEIT-NMBP) επικεντρώνονται στην ενίσχυση βασικών και βιομηχανικών τεχνολογιών μέσω της υποστήριξης και της ανάπτυξης τεχνολογιών που στηρίζουν την καινοτομία σε ένα ευρύ φάσμα τομέων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάπτυξη των ευρωπαϊκών βιομηχανικών ικανοτήτων στις Βασικές Τεχνολογίες Γενικής Εφαρμογής (Key Enabling Technologies -KETs)2. Οι προτεραιότητες αυτές βασίζονται στις πολιτικές δεσμεύσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που αφορούν στην οικοδόμηση ενός μέλλοντος χαμηλών εκπομπών άνθρακα και ανθεκτικού στην κλιματική αλλαγή (Συμφωνία του Παρισιού για την Κλιματική Αλλαγή)3, στην ψηφιοποίηση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας4 και στην προώθηση της κυκλικής οικονομίας5. Η συγκεκριμένη θεματική περιοχή καλύπτει τους εξής τομείς: Νανοτεχνολογία, Προηγμένα Υλικά, Προηγμένη Παραγωγή και Επεξεργασία και Βιοτεχνολογία. Οι δραστηριότητες των προγραμμάτων εργασίας απευθύνονται σε όλα τα στάδια της αλυσίδας καινοτομίας καλύπτοντας επίπεδα τεχνολογικής ωριμότητας που εκτείνονται από το στάδιο του αρχικού σχεδιασμού της ερευνητικής δραστηριότητας έως και τα υψηλότερα επίπεδα ωριμότητας, λίγο πριν από την παραγωγή τελικών προϊόντων. Μέσα από τον στρατηγικό σχεδιασμό του συγκεκριμένου προγράμματος εργασίας επιδιώκεται η αντιμετώπιση του φαινομένου της «κοιλάδας του θανάτου», κατά το οποίο τα αποτελέσματα της ερευνητικής δραστηριότητας μένουν αναξιοποίητα λόγω της έλλειψης των οικονομικών πόρων που απαιτούνται για την εμπορική τους αξιοποίηση. Οι δραστηριότητες που περιλαμβάνονται στη θεματική περιοχή καθορίζονται από τις ανάγκες που καταγράφονται σε θέματα έρευνας και καινοτομίας με βάση τις προτάσεις τόσο της βιομηχανίας όσο και της ερευνητικής κοινότητας. Απώτερος στόχος είναι η μόχλευση σημαντικών επενδύσεων προερχόμενων από τον ιδιωτικό τομέα. Για τα υψηλότερα επίπεδα τεχνολογικής ωριμότητας προβλέπονται εξειδικευμένα προγράμματα στήριξης για την ανάπτυξη πιλοτικών γραμμών μεγαλύτερης κλίμακας, καθώς και έργων επίδειξης για τη διευκόλυνση της βιομηχανικής εκμετάλλευσης και της εμπορευματοποίησης. Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συμβολή των Βασικών Τεχνολογιών Γενικής Εφαρμογής στον πυλώνα «Κοινωνικές Προκλήσεις». Η ελληνική συμμετοχή εστιάζεται πρωτίστως σε θεματικά πεδία που αφορούν στα «Εργοστάσια του μέλλοντος» (Factories of the Future), τα «Κτίρια υψηλής ενεργειακής απόδοσης» (Energy Efficient Buildings) και τις «Βιομηχανίες βιώσιμων διεργασιών» (Sustainable Process Industries). Συγκεκριμένα, την περίοδο 2014-2019, οι ελληνικές συμμετοχές χρηματοδοτήθηκαν με €103 εκατομμύρια περίπου (3,54% της συνολικής χρηματοδότησης). Το συγκεκριμένο ποσό αντιστοιχεί σε 255 ελληνικές συμμετοχές που προέρχονται από 98 φορείς. Οι 21 από αυτές τις συμμετοχές είναι συμμετοχές σε ρόλο συντονιστή. Η συμμετοχή από μικρομεσαίες επιχειρήσεις είναι σημαντική, φτάνοντας τις 91 συμμετοχές. Αξίζει να σημειωθεί ότι ένα μεγάλο ποσοστό των έργων που τελικά χρηματοδοτήθηκαν στην εν λόγω θεματική έχουν ελληνική συμμετοχή (29,48% του συνόλου των συμβασιοποιημένων έργων). Η πλειοψηφία των ελληνικών συμμετοχών προέρχεται από επιχειρήσεις/ιδιωτικούς οργανισμούς (46,3%), με το ποσοστό των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων να ανέρχεται σε 31%. H μέση χρηματοδότηση ανά συμμετοχή των ιδιωτικών φορέων στην Ελλάδα την περίοδο 2014-2019 είναι υψηλότερη του αντίστοιχου ευρωπαϊκού μέσου όρου (ανέρχεται σε €374.231 έναντι €342.367), όπως και η μέση χρηματοδότηση ανά συμμετοχή των ελληνικών πανεπιστημιακών ιδρυμάτων σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (ανέρχεται σε €511.918 έναντι €500.903). Οι περιφέρειες με τη μεγαλύτερη συμμετοχή είναι η Αττική και η Κεντρική Μακεδονία με 134 και 51 συμμετοχές αντίστοιχα και ακολουθούν η Δυτική Ελλάδα και η Κρήτη, με 38 και 13 συμμετοχές αντίστοιχα.

1. https://ec.europa.eu/programmes/horizon2020/en/h2020-section/nanotechnologies-advanced-materials-advanced-manufacturing-andprocessing-and 2. https://ec.europa.eu/growth/industry/policy/key-enabling-technologies_en 3. https://unfccc.int/process-and-meetings/the-paris-agreement/the-paris-agreement 4. https://ec.europa.eu/growth/industry/policy/digital-transformation_en 5. https://ec.europa.eu/growth/industry/sustainability_en

Η ελληνική συμμετοχή 2014 - 2019 | 3


Βασικά στοιχεία Περίοδος αναφοράς: Ιούνιος 2014 – Οκτώβριος 2019 Αριθμός προκηρύξεων: 521 Ελληνική συμμετοχή με συμβασιοποιημένα έργα σε 41 προκηρύξεις Κατάταξη Ελλάδας στην ΕΕ στον αριθμό συμμετοχών: 8η Κατάταξη Ελλάδας στην ΕΕ στην χρηματοδότηση: 8η

Κατάταξη Ελλάδας στην ΕΕ σε σχέση με τον αριθμό συμμετοχών Spain

Germany

Italy

France

United Kingdom

Netherlands

Belgium

Greece

Sweden

213

Austria

210

Portugal

Finland

Ireland

130

Denmark

130

Poland

124

Slovenia

74

Czech Republic

65

1155 1037 962 682 604 406 387 255

169 154

Romania

35

Luxembourg

34

Hungary

33

Cyprus

28

Estonia

23

Slovakia

20

Bulgaria

20

Latvia

18

Lithuania

15

Croatia

10

Malta

5

1. Στην ανάλυση των στοιχείων για τη θεματική περιοχή «Νανοτεχνολογίες, Προηγμένα Υλικά, Προηγμένη Παραγωγή και Επεξεργασία και Βιοτεχνολογία», περιλαμβάνονται ορισμένες προκηρύξεις από άλλες θεματικές περιοχές του Ορίζοντα 2020 (π.χ. Κοινωνική Πρόκληση 2), το αντικείμενο των οποίων είναι συναφές με την θεματική που αναλύεται εδώ και χρηματοδοτούνται ή συγχρηματοδοτούνται από πόρους της θεματικής.

Horizon 2020 | 4


Κατάταξη Ελλάδας στην ΕΕ σε σχέση με τη συνολική χρηματοδότηση που προσελκύθηκε Germany

Spain

Italy

France

United Kingdom

Netherlands

Belgium

Greece

Sweden

90.797.651 €

Austria

90.776.150 €

Finland

Ireland

61.905.496 €

Denmark

59.896.131 €

Portugal

58.790.543 €

Poland

37.930.641 €

Slovenia

29.790.939 €

Czech Republic

15.923.480 €

Hungary

11.645.427 €

Luxembourg

11.608.695 €

Estonia

9.832.440 €

Cyprus

8.964.538 €

Romania

7.823.697 €

Slovakia

4.255.746 €

Latvia

3.943.802 €

Bulgaria

3.555.373 €

Lithuania

3.516.823 €

Croatia

2.231.577 €

Malta

473.806.776 € 425.470.124 € 338.356.118 € 272.974.810 € 257.177.427 € 172.582.140 € 157.720.814 € 102.723.970 €

73.065.051 €

699.371 €

Η ελληνική συμμετοχή 2014 - 2019 | 5


Στους παρακάτω πίνακες παρατίθενται στοιχεία2 για τη συμμετοχή ελληνικών οργανισμών σε προτάσεις και έργα του Ορίζοντα 2020. Διατίθενται συνολικά στοιχεία που αντιστοιχούν στο σύνολο των χωρών που συμμετείχαν στη θεματική, εντός και εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπου το δείγμα σύγκρισης περιορίζεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αυτό θα αναφέρεται σαφώς. Στα στοιχεία δεν περιλαμβάνονται οι προκηρύξεις SME Instrument και H2020-IBA.

Προτάσεις Ελλάδα

Σύνολο

781 προτάσεις με ελληνική συμμετοχή 27,27% ποσοστό επί του συνόλου

2.864 προτάσεις κατατέθηκαν από

Αριθμός συμμετοχών σε προτάσεις

1.345 ελληνικές συμμετοχές

34.864 συνολικές συμμετοχές

Αιτούμενη χρηματοδότηση ΕΕ

€584.097.280 χρηματοδότηση αιτήθηκαν οι ελληνικοί φορείς 3,65% ποσοστό επί του συνόλου

€16.001.935.960 συνολική αιτούμενη χρηματοδότηση

Αριθμός προτάσεων

όλες τις χώρες που συμμετέχουν

Οι ελληνικοί φορείς έχουν υψηλή συμμετοχή σε ό,τι αφορά τις συμμετοχές σε επιλέξιμες προτάσεις. Ωστόσο, η υψηλή συμμετοχή συνοδεύεται από μικρότερη αιτούμενη χρηματοδότηση όπως φαίνεται από το ποσοστό χρηματοδότησης που αιτήθηκαν οι ελληνικοί φορείς σε σχέση με το σύνολο του αιτούμενου συνολικού προϋπολογισμού.

Έργα Εγκεκριμένα έργα

Συμμετοχές σε έργα

Συντονισμοί έργων

Φορείς σε έργα

Εγκεκριμένη χρηματοδότηση ΕΕ

Ελλάδα

Σύνολο

Αριθμός έργων, με ελληνική Ποσοστό επί του συμμετοχή συνόλου

502

148

29,48%

Αριθμός ελληνικών συμμετοχών

Ποσοστό επί του συνόλου

255

3,47%

Αριθμός έργων με Έλληνα συντονιστή

Ποσοστό επί του συνόλου

21

4,2%

Αριθμός ελληνικών οργανισμών

Ποσοστό επί του συνόλου

98

2,54%

Χρηματοδότηση για τους ελληνικούς φορείς

Ποσοστό επί του συνόλου

€103 εκατομμύρια

3,54%

έργα από όλες τις χώρες που συμμετέχουν στον Ορίζοντα 2020

7.387 συμμετοχές από όλες τις χώρες που συμμετέχουν στον Ορίζοντα 2020

500 συντονισμοί σε έργα από όλες τις χώρες που συμμετέχουν στον Ορίζοντα 2020

3.868 φορείς από όλες τις χώρες που συμμετέχουν στον Ορίζοντα 2020

€2,9 δις συνολική χρηματοδότηση έλαβαν οι φορείς που συμμετέχουν στον Ορίζοντα 2020

2. Πηγές Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Νοέμβριος 2019

Horizon 2020 | 6


Σχεδόν το 30% των έργων που συμβασιοποιήθηκαν έχουν ελληνική συμμετοχή, η οποία, ωστόσο, αντιστοιχεί μόλις στο 3,47% του συνόλου των συμμετοχών από όλες τις χώρες που συμμετέχουν στον Ορίζοντα 2020. Αυτή η αντίφαση εξηγείται από το μεγάλο μέγεθος των κοινοπραξιών που συμμετέχουν σε έργα, στις οποίες κατά μέσο όρο συμμετέχουν 15 εταίροι. Επίσης, κατά μέσο όρο, οι ελληνικοί φορείς έχουν 30% περισσότερες συμμετοχές σε σύγκριση με το σύνολο των φορέων που συμμετέχουν στον Ορίζοντα 2020 στην εν λόγω θεματική. Αυτή η τάση είναι πιο έντονη στα πανεπιστημιακά ιδρύματα και λιγότερο στις επιχειρήσεις και τους ιδιωτικούς φορείς.

Ποσοστά επιτυχίας3 Ελλάδα

Σύνολο

Ποσοστό επιτυχίας προτάσεων

19,72%

17,67%

Ποσοστό επιτυχίας χρηματοδότησης4

17,59%

18,07%

αιτούμενη/εγκεκριμένη χρηματοδότηση των ελληνικών φορέων σε επιτυχείς προτάσεις

αιτούμενη/εγκεκριμένη χρηματοδότηση σε επιτυχείς προτάσεις από όλες τις χώρες που συμμετέχουν στον Ορίζοντα 2020

επιτυχείς προτάσεις που κατατέθηκαν επιτυχείς προτάσεις από όλες τις χώρες με ελληνική συμμετοχή που συμμετέχουν στον Ορίζοντα 2020

Σε ό,τι αφορά τις προτάσεις που κατατέθηκαν, τα ποσοστά επιτυχίας σε προτάσεις με ελληνική συμμετοχή είναι υψηλότερα σε σχέση με τα αντίστοιχα των προτάσεων που κατατέθηκαν συνολικά στον Ορίζοντα 2020. Αντίστοιχα, τα ποσοστά επιτυχίας χρηματοδότησης ελληνικών φορέων είναι ελαφρώς χαμηλότερα συγκριτικά με τα συνολικά ποσοστά επιτυχίας στη χρηματοδότηση.

3. Τα ποσοστά επιτυχίας υπολογίζονται με βάση τις επιτυχημένες προτάσεις και όχι τα συμβασιοποιημένα έργα. Είναι πιθανό μια επιτυχημένη πρόταση να μην καταλήξει σε συμβασιοποίηση π.χ. λόγω μη επιτυχούς ολοκλήρωσης της διαδικασίας Grant Agreement Preparation. 4. Ο ορισμός “Ποσοστό επιτυχίας χρηματοδότησης” βρίσκεται στο μεθοδολογικό υπόμνημα.

Η ελληνική συμμετοχή 2014 - 2019 | 7


Συμμετοχή σε έργα Κατανομή συμμετοχών ανά έτος για Ελλάδα και EU-28 Σύγκριση Ελλάδας - EU-28

Κατανομή Ελλάδας ανά έτος 7,17%

13,94%

25,9%

35%

10,76%

28,69%

30%

25,9% 13,55%

28,69% 2014

2015

2016

2017

2018

2019

Κατανομή EU-28 ανά έτος

25% 20%

21,21% 18,29% 16,24%

18,29%

20,22%

15% 13,94%

6,27% 21,21%

17,77%

13,55%

10%

10,76%

7,17%

16,24%

5% 20,22%

17,77% 2014

2015

2016

2017

2018

2019

0%

6,27%

2014

2015

2016 EU-28

2017

2018

2019

Ελλάδα

Στα παραπάνω γραφήματα παρουσιάζεται η συμμετοχή της Ελλάδας και των κρατών-μελών (EU-28) ανά έτος σε συμβασιοποιημένα έργα. Η τάση που υπάρχει στη συμμετοχή κατά την περίοδο 2014-2019 είναι παρόμοια στην Ελλάδα και στα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ειδικότερα, η συμμετοχή της Ελλάδας σε έργα φαίνεται ελαφρώς μειούμενη το 2015 σε σχέση με το 2014, ενώ αυξάνεται το 2016 διατηρώντας σχεδόν σταθερή απόκλιση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Εξαιρετικά σημαντική αύξηση σημειώνεται για την Ελλάδα το 2017, όπου καταφέρνει να ανέβει σχεδόν 15 ποσοστιαίες μονάδες, ξεπερνώντας κατά 8,5 ποσοστιαίες μονάδες τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ η συμμετοχή αυτή είναι ελαφρά μειωμένη το 2018 σε αντίθεση με την αυξητική τάση που εμφανίζουν στο σύνολο τους τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σημειώνεται ότι η αυξητική τάση κατά τα έτη 2016-2017 συμπίπτει με τη δημοσίευση του δεύτερου Προγράμματος Εργασίας για την θεματική περιοχή «Νανοτεχνολογίες, Προηγμένα Υλικά, Προηγμένη Παραγωγή και Επεξεργασία και Βιοτεχνολογία». Η αύξηση των επιτυχημένων συμμετοχών αυτή την περίοδο μπορεί να αποδοθεί στη μεγαλύτερη εξοικείωση των συμμετεχόντων με τους όρους συμμετοχής του προγράμματος και τη διάρθρωση των προκηρύξεων, αλλά και στην καλύτερη αξιοποίηση της δικτύωσης με ξένους συνεργάτες από προηγούμενες συμμετοχές σε έργα. Όπως φαίνεται, το 2019 υπάρχει σημαντική μείωση στις ελληνικές, αλλά και στις ευρωπαϊκές συμμετοχές. Αυτή η μείωση αρχικά μπορεί να αποδοθεί (σε εθνικό επίπεδο) στην ύπαρξη πολλών εθνικών χρηματοδοτικών εργαλείων τη συγκεκριμένη περίοδο, που ενδεχομένως να μείωσε το ενδιαφέρον των ελληνικών φορέων να συμμετάσχουν στον Ορίζοντα 2020. Επίσης, η αντίστοιχη μειωμένη ευρωπαϊκή συμμετοχή για την ίδια χρονιά, μπορεί να αποδοθεί στο γεγονός ότι στο Πρόγραμμα Εργασίας του 2018, υπήρχαν κάποια topics είτε αρκετά εξειδικευμένα, είτε υψηλού προϋπολογισμού, περιορίζοντας έτσι τον αριθμό των προτάσεων που υποβλήθηκαν.

Horizon 2020 | 8


Συμμετοχή σε έργα ανά θεματικό πυλώνα για Ελλάδα και EU-285 Στο παρακάτω διάγραμμα παρουσιάζονται τα ελληνικά ποσοστά συμμετοχής στους πυλώνες της θεματικής περιοχής «Νανοτεχνολογίες, Προηγμένα Υλικά, Προηγμένη Παραγωγή και Επεξεργασία και Βιοτεχνολογία», σε σχέση με την ευρωπαϊκή συμμετοχή. 70%

60%

50%

EU-28

58,17%

Ελλάδα

47,9%

40%

30%

27% 27,09%

20% 14,94% 9,96%

10%

10,16% 4,78%

0%

Advanced manufacturing and processing

Advanced materials

Nanotechnologies

Biotechnology

Οι συμμετοχές ανά θεματικό πυλώνα παρουσιάζονται ως ποσοστό επί του συνόλου των ελληνικών και ευρωπαϊκών συμμετοχών αντίστοιχα.

Όπως φαίνεται από το παραπάνω γράφημα, στον πιο δημοφιλή πυλώνα «Προηγμένη κατασκευή και µεταποίηση» (Advanced manufacturing and processing), η ελληνική συμμετοχή ξεπερνά σημαντικά την αντίστοιχη ευρωπαϊκή συμμετοχή. Επιπλέον, ελαφρώς μεγαλύτερη σχετικά με την αντίστοιχη ευρωπαϊκή, εμφανίζεται η συμμετοχή στον πυλώνα «Προηγμένα υλικά» (Advanced materials). Στους υπόλοιπους πυλώνες, τα ευρωπαϊκά ποσοστά συμμετοχής είναι υψηλότερα από τα αντίστοιχα ελληνικά ποσοστά, με τη μεγαλύτερη διαφορά να συναντάται στον πυλώνα «Βιοτεχνολογία» (Biotechnology), παρ’ όλο που αποτελεί ένα από τα πιο δημοφιλή θεματικά πεδία για τους ελληνικούς φορείς.

5. Οι θεματικοί πυλώνες ακολουθούν την διάρθρωση των προκηρύξεων των Προγραμμάτων Εργασίας.

Η ελληνική συμμετοχή 2014 - 2019 | 9


Ελληνική συμμετοχή σε έργα ανά θεματικό πεδίο6 Θεματικό πεδίο

Συμμετοχή ανά θεματικό πεδίο επί του συνόλου των ελληνικών συμμετοχών

Χρηματοδότηση ανά θεματικό πεδίο επί του συνόλου της ελληνικής χρηματοδότησης

Factories of the Future

29,41%

34%

Energy-efficient Buildings

13,73%

11,53%

Sustainable Process Industries

9,02%

10,36%

Open Innovation Test Beds

5,1%

4,45%

Biotechnology

4,71%

3,28%

Catalysing the Circular Economy

4,71%

5,08%

Innovative and responsible governance of new and converging enabling technologies

4,71%

4,14%

Exploiting the cross-sector potential of Nanotechnologies and Advanced materials to drive competitiveness and sustainability

4,31%

5,6%

Other

24,32%

21,55%

Το πιο δημοφιλές θεματικό πεδίο στην Ελλάδα είναι αυτό που αφορά στα «Εργοστάσια του μέλλοντος» (Factories of the Future), αντιπροσωπεύοντας το 34% της συνολικής χρηματοδότησης που έλαβαν οι ελληνικοί φορείς. Αμέσως μετά, αλλά με αρκετά χαμηλότερα ποσοστά, ακολουθούν τα θεματικά πεδία που αφορούν στα «Κτίρια υψηλής ενεργειακής απόδοσης» (Energy Efficient Buildings) και στις «Βιομηχανίες βιώσιμων διεργασιών» (Sustainable Process Industries).

6. Η ομαδοποίηση με βάση το θεματικό πεδίο πραγματοποιείται από το Εθνικό Σημείο Επαφής για τη θεματική περιοχή «Νανοτεχνολογίες, Προηγμένα Υλικά, Προηγμένη Παραγωγή και Επεξεργασία και Βιοτεχνολογία», με σκοπό την πιο λεπτομερή παρουσίαση της ελληνικής συμμετοχής.

Horizon 2020 | 10


Ελληνική συμμετοχή σε έργα ανά τύπο οργανισμού Τύπος οργανισμού

Συμμετοχή ανά τύπο οργανισμού επί του συνόλου των ελληνικών συμμετοχών

Χρηματοδότηση ανά τύπο οργανισμού επί του συνόλου της ελληνικής χρηματοδότησης

Επιχειρήσεις / Ιδιωτικοί Οργανισμοί (PRC)

46,27%

34,29%

ΑΕΙ/ΤΕΙ (HES)

30,98%

40,68%

Ερευνητικά Κέντρα (REC)

19,22%

23,62%

Άλλο (OTH)

1,96%

0,65%

Δημόσιοι Φορείς (PUB)

1,57%

0,75%

Συμμετοχή σε έργα ανά τύπο οργανισμού

Συμμετοχή σε έργα ανά τύπο οργανισμού (Ελλάδα – EU-28)

1,96% 1,57%

60% 52,46%

46,27%

19,22%

50%

EU-28 46,27%

Ελλάδα

40% 30,98%

30% 22,91% 19,22%

20%

17,61%

30,98% 10% Επιχειρήσεις / Ιδιωτικοί Οργανισμοί

ΑΕΙ/ΤΕΙ

Δημόσιοι Φορείς

Άλλο

Ερευνητικά Κέντρα

0%

4,67%

Επιχειρήσεις / Ιδιωτικοί Οργανισμοί

Ερευνητικά Κέντρα

ΑΕΙ/ΤΕΙ

1,96%

Άλλο

2,35% 1,57%

Δημόσιοι Φορείς

Σε ό,τι αφορά την ελληνική συμμετοχή ανά τύπο οργανισμού, στη συγκεκριμένη θεματική περιοχή παρατηρείται αυξημένη συμμετοχή των ελληνικών επιχειρήσεων/ιδιωτικών οργανισμών 46,27%). Σε σύγκριση με τις συμμετοχές στην Ευρώπη, η συμμετοχή των ελληνικών επιχειρήσεων είναι χαμηλότερη σχεδόν κατά έξι (6) ποσοστιαίες μονάδες στις επιχειρήσεις/ιδιωτικούς οργανισμούς, ενώ η συμμετοχή των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, που είναι η επόμενη κατά σειρά δυναμική παρουσία της Ελλάδας, είναι σχεδόν διπλάσια από τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Η ελληνική συμμετοχή 2014 - 2019 | 11


Ελληνική συμμετοχή σε έργα ανά κατηγορία δράσης Κατηγορία δράσης

Συμμετοχή ανά κατηγορία δράσης επί του συνόλου των ελληνικών συμμετοχών

Χρηματοδότηση ανά κατηγορία δράσης επί του συνόλου της ελληνικής χρηματοδότησης

50%

46,79%

42,57%

49,18%

Δράσεις Καινοτομίας – Lump Sum (IA-LS)

0,68%

3,04%

Δράσεις Συντονισμού και Υποστήριξης (CSA)

6,08%

0,95%

Δράσεις Διακρατικής Συνεργασίας ERA-NET-Cofund

0,68%

0,05%

Δράσεις Έρευνας και Καινοτομίας (RIA) Δράσεις Καινοτομίας (IA)

Η συντριπτική πλειοψηφία των ελληνικών συμμετοχών αφορούν σε δράσεις έρευνας και καινοτομίας (RIA) και δράσεις καινοτομίας (IA). Συνδυασμένα, ξεπερνούν το 95% της συνολικής χρηματοδότησης που έλαβαν οι ελληνικοί φορείς. Σε ότι αφορά τις δράσεις καινοτομίας (IA), παρατηρείται πως η αναλογία συμμετοχής-χρηματοδότησης είναι ευνοϊκή για τους φορείς. Το γεγονός αυτό θα μπορούσε να οφείλεται σε συμμετοχή ελληνικών φορέων με ενισχυμένο ρόλο λόγω στοχευμένης ερευνητικής δραστηριότητας, ύπαρξης υποδομών ή/και ικανότητας για καινοτομία. Τρίτες στη σειρά έρχονται οι δράσεις συντονισμού και υποστήριξης (CSA) στις οποίες υπάρχει σημαντική διαφορά μεταξύ συμμετοχής-χρηματοδότησης καταδεικνύοντας τον περιορισμένο ρόλο των φορέων σε συνδυασμό με το χαμηλότερο προϋπολογισμό των εν λόγω δράσεων. Ωστόσο, οι δράσεις CSA αποτελούν το πρώτο βήμα για τη συμμετοχή και δικτύωση νέων συμμετεχόντων στα προγράμματα πλαίσιο.

Συμμετοχή σε έργα ανά κατηγορία δράσης

0,68% 0,68% 6,08%

Συμμετοχή σε έργα ανά κατηγορία δράσης (Ελλάδα - EU-28) 60%

50% 50%

EU-28

50% 47,78%

Ελλάδα

42,57% 39,31%

40%

30%

20%

42,57%

11,69%

10% Δράσεις Έρευνας και Καινοτομίας (RIA)

Δράσεις Καινοτομίας (IA)

Δράσεις Συντονισμού και Υποστήριξης (CSA)

Δράσεις Διακρατικής Συνεργασίας (ERANET-Cofund)

Δράσεις καινοτομίας – Lump Sum (IA-LS)

6,08% 0,81%

0,68%

0,4% 0,68%

0% Research and Innovation action

Innovation action

Coordination and support action

ERA-NET Cofund

Innovation action Lump Sum

Horizon 2020 | 12


Ελληνική συμμετοχή σε έργα ανά περιφέρεια Περιφέρεια

Ποσοστό επί του συνόλου των ελληνικών συμμετοχών

Ποσοστό επί του συνόλου της ελληνικής χρηματοδότησης

52,55%

44,89%

20%

24,12 %

14,9%

21,41%

5,1%

4,16%

Στερεά Ελλάδα

3,14%

2,57%

Θεσσαλία

1,57%

1,01%

Ήπειρος

1,18%

0,72%

Ανατολική Μακεδονία και Θράκη

0,78%

0,59%

Νότιο Αιγαίο

0,39%

0,29%

Πελοπόννησος

0,39%

0,23%

Αττική Κεντρική Μακεδονία Δυτική Ελλάδα Κρήτη

Οι περιφέρειες με την μεγαλύτερη συμμετοχή στη θεματική περιοχή «Νανοτεχνολογίες, Προηγμένα Υλικά, Bιοτεχνολογία, Προηγμένη Παραγωγή και Επεξεργασία» είναι η Αττική, η Κεντρική Μακεδονία και η Δυτική Ελλάδα. Συγκεκριμένα, 96 έργα που συμβασιοποιήθηκαν έχουν συμμετοχές από την Αττική, συγκεντρώνοντας πάνω από 46 εκατομμύρια ευρώ. Σε αυτά τα έργα παρατηρείται αυξημένη συμμετοχή επιχειρήσεων/ιδιωτικών οργανισμών (59,7%) και αφορούν κυρίως σε δράσεις έρευνας και καινοτομίας και δράσεις καινοτομίας. Αντίστοιχα, 38 έργα που συμβασιοποιήθηκαν έχουν συμμετοχές από την Κεντρική Μακεδονία, συγκεντρώνοντας περισσότερα από 24 εκατομμύρια ευρώ. Στη συγκεκριμένη περιφέρεια εμφανίζεται πολύ ενισχυμένη η συμμετοχή ερευνητικών κέντρων, ενώ τα έργα αφορούν κυρίως σε δράσεις έρευνας και καινοτομίας και δράσεις καινοτομίας. Τέλος, 34 έργα που συμβασιοποιήθηκαν έχουν συμμετοχές από τη Δυτική Ελλάδα, συγκεντρώνοντας σχεδόν 30 εκατομμύρια ευρώ. Εδώ, οι συμμετοχές στηρίζονται κυρίως στα πανεπιστημιακά ιδρύματα με ποσοστό 76%, ενώ αφορούν κυρίως σε δράσεις έρευνας και καινοτομίας.

Ελληνική συμμετοχή ανά θεματικό πεδίο ανά περιφέρεια 29

Factories of the Future

20

Energy-efficient Buildings

16

Sustainable Process Industries

8

Open Innovation Test Beds Innovative and responsible governance of new and converging enabling technologies

6

9

27

6 21

411

311

3 2 3111

7

41 6 21 21

Catalysing the Circular Economy Biotechnology Exploiting the cross-sector potential of Nanotechnologies and Advanced materials to drive competitiveness and sustainability

6

Advanced materials and nanotechnologies for high added value products and process industries

41

6 211 4

Governance, Science-based Risk Assessment and Regulatory Aspects

31

Bridging the gap between nanotechnology research and markets

3 2 21

Advanced materials and nanotechnologies for healthcare

71 311

PILOTS Materials Characterisation and Computational Modelling 1

3 31

Cultural Heritage Green Vehicles

61 2

21

Computational materials modelling for the development of nanotechnologies and advanced materials 1 1 1 Bio-based Industries Joint Undertaking

21

Advanced materials and nanotechnologies for energy applications

21

Safety of nanotechnology-based applications and support for the 1 1 development of regulation Eco-design and New Sustainable Business Models 1 1

Αττική Κεντρική Μακεδονία Κρήτη Δυτική Ελλάδα Πελοπόννησος Δυτική Μακεδονία Ήπειρος Ανατολική Μακεδονία και Θράκη Στερεά Ελλάδα Θεσσαλία Ιόνιων νήσων Νότιο Αιγαίο Βόρειο Αιγαίο

Medical Technology Innovations 1 Addressing generic needs in support of governance, standards, models and structuring in nanotechnology, advanced materials and 1 advanced manufacturing and processing

Η ελληνική συμμετοχή 2014 - 2019 | 13


Τα θεματικά πεδία με τις περισσότερες συμμετοχές ανά περιφέρεια είναι αυτά που αφορούν στα «Εργοστάσια του μέλλοντος» (Factories of the Future), τα «Κτίρια υψηλής ενεργειακής απόδοσης» (Energy Efficient Buildings) και τις «Βιομηχανίες βιώσιμων διεργασιών» (Sustainable Process Industries). Η συμμετοχή σε συγκεκριμένα θεματικά πεδία φαίνεται να συνδέεται και με τις προτεραιότητες που θέτει κάθε περιφέρεια στην περιφερειακή στρατηγική της (Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης – RIS3). Τα θεματικά πεδία που επιλέγονται από φορείς στις συγκεκριμένες περιφέρειες, προωθούνται παράλληλα από τους άξονες της εκάστοτε περιφερειακής στρατηγικής. Στην περιφερειακή στρατηγική της Αττικής, οι τομείς της ενέργειας και των τεχνολογιών ευρείας εφαρμογής αποτελούν προτεραιότητα. Συγκεκριμένα, στον τομέα της ενέργειας, ένας από τους κόμβους προτεραιότητας αφορά στην εξοικονόμηση ενέργειας στα κτίρια, ενώ στον τομέα τεχνολογιών ευρείας εφαρμογής μία από τις προτεραιότητες είναι η ανάπτυξη της μικροηλεκτρονικής για τα «Εργοστάσια του μέλλοντος». Επίσης, ο τομέας συστημάτων και εφαρμογών νάνο- και μικροηλεκτρονικής, θεωρείται σημαντικός και ενισχύεται αντίστοιχα, αφού διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην εγχώρια και διεθνή αγορά.7 Αντίστοιχη είναι και η εικόνα σε ό,τι αφορά την περιφερειακή στρατηγική έξυπνης εξειδίκευσης της Κεντρικής Μακεδονίας, όπου ο τομέας των υλικών με έμφαση στις « Έξυπνες κατασκευές με ενεργειακή απόδοση» και τη «Βιομηχανική πληροφορική και αυτοματισμοί» (Future Factory) είναι βασική προτεραιότητα8. Παρόμοια είναι και η εικόνα στη Δυτική Ελλάδα , όπου στις προτεραιότητες της περιφερειακής στρατηγικής έξυπνης εξειδίκευσης είναι η «Μικροηλεκτρονική» και τα «Προηγμένα Υλικά», καθώς και η οριζόντια εφαρμογή στις «Τεχνολογίες Πληροφορικής & Επικοινωνιών» και τις «Ενεργειακές Εφαρμογές», με έμφαση και στη «Βιομηχανική εφαρμογή»9.

Συντονισμοί ανά θεματικό πεδίο ανά περιφέρεια Θεματικό Πεδίο

Αττική

Κεντρική Μαεκδονία

Δυτική Ελλάδα

Κρήτη

Advanced materials and nanotechnologies for energy applications

1

Advanced materials and nanotechnologies for high added value products and process industries

1

Biotechnology

  1 1

1 1 2

     

1 1  

 

3 1

3 1

 

1 1

  1

   

   

Cultural Heritage Energy-efficient Buildings Exploiting the cross-sector potential of Nanotechnologies and Advanced materials to drive competitiveness and sustainability Factories of the Future Innovative and responsible governance of new and converging enabling technologies Open Innovation Test Beds PILOTS Sustainable Process Industries

Παρ’ όλο που η Αττική βρίσκεται πρώτη σε συμμετοχές, η περιφέρεια της Κεντρικής Μακεδονίας έχει περισσότερους συντονισμούς σε σχέση με την Αττική (10 συντονισμοί). Η Αττική και η Δυτική Ελλάδα ακολουθούν με 6 και 4 συντονισμούς αντίστοιχα, και ακολουθεί η Κρήτη με συντονισμούς σε δύο (2) έργα. Αξίζει να σημειωθεί ότι όλοι οι συντονισμοί στην Αττική προέρχονται από ένα μόνο πανεπιστημιακό ίδρυμα, γεγονός που παρατηρείται και στη Δυτική Ελλάδα. Στην Κεντρική Μακεδονία, οι συντονισμοί προέρχονται από ένα πανεπιστημιακό ίδρυμα και από ένα ερευνητικό κέντρο. Παρ’ όλο που στη συγκεκριμένη θεματική περιοχή η συμμετοχή των επιχειρήσεων/ιδιωτικών φορέων είναι ιδιαίτερα υψηλή, κανένας τέτοιος φορέας δεν ανέλαβε τον ρόλο του συντονιστή.

7. RIS3 της Περιφέρειας Αττικής: https://s3-eu-west-1.amazonaws.com/myeventora/users-img/331-RIS3-Attiki-dlv2-v04-2015-04-24.pdf 8. RIS3 της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας: http://www.pepkm.gr/%CE%AD%CE%BE%CF%85%CF%80%CE%BD%CE%B7-%CE%B5 %CE%BE%CE%B5%CE%B9%CE%B4%CE%AF%CE%BA%CE%B5%CF%85%CF%83%CE%B7-ris3 9. RIS3 της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας: http://dytikiellada.gr/wp-content/uploads/2016/01/RIS3_%CE%94%CE%95_2-2015.pdf

Horizon 2020 | 14


Υπηρεσίες υποστήριξης Εθνικού Σημείου Επαφής Το Δίκτυο ΠΡΑΞΗ είναι Εθνικό Σημείο Επαφής (ΕΣΕ) για τον Ορίζοντα 2020 και αποτελεί επίσημο φορέα ενημέρωσης και υποστήριξης ελληνικών φορέων για τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα. Ορισμένο ως ΕΣΕ για τα Προγράμματα Πλαίσιο της ΕΕ από το 1998, το Δίκτυο ΠΡΑΞΗ προσφέρει τις υπηρεσίες του σε επιχειρήσεις, ερευνητικά και ακαδημαϊκά ιδρύματα, φορείς του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, τοπική αυτοδιοίκηση και ιδιώτες σε όλη την Ελλάδα

Πληροφόρηση Γενικές πληροφορίες για το πρόγραμμα και τις ευκαιρίες χρηματοδότησης. Ενημέρωση για τα τρέχοντα προγράμματα εργασίας και τις αντίστοιχες προκηρύξεις. Πληροφορίες και διευκρινίσεις για τους κανόνες συμμετοχής, τα ποσοστά χρηματοδότησης, τη διαδικασία υποβολής και αξιολόγησης κ.ά. Ενημερωτικές εκδηλώσεις για το πρόγραμμα και τις αντίστοιχες θεματικές περιοχές και σεμινάρια για ειδικά θέματα.

Συμβουλευτική υποστήριξη Υποστήριξη για την εξέλιξη και χρηματοδότηση μιας ιδέας, την επιλογή κατάλληλου χρηματοδοτικού εργαλείου, προκήρυξης και θέματος. Συμβουλευτική υποστήριξη κατά την προετοιμασία πρότασης και συγκεκριμένα για το περιεχόμενο, τη δομή, την κοινοπραξία, τον προϋπολογισμό κ.ά. Διευκρινίσεις για τα νομικά και οικονομικά θέματα. Συμβουλές για τη διαχείριση διανοητικής ιδιοκτησίας κατά την προετοιμασία της πρότασης και την υλοποίηση του έργου.

Αναζήτηση εταίρων Υποστήριξη για την αναζήτηση εταίρων στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Διοργάνωση εκδηλώσεων δικτύωσης και προώθηση αιτημάτων συνεργασίας.

Εθνικά Σημεία Επαφής για τη θεματική περιοχή Νανοτεχνολογίες, προηγμένα υλικά, προηγμένη παραγωγή και επεξεργασία και βιοτεχνολογία

Δρ. Απόστολος Δημητριάδης Δίκτυο ΠΡΑΞΗ / ΙΤΕ τηλ. 2310 552791, e-mail: adimi@praxinetwork.gr

Δρ. Μαρία Μακριδάκη Δίκτυο ΠΡΑΞΗ / ΙΤΕ τηλ. 2810 391966, e-mail: makridaki@praxinetwork.gr

Μεθοδολογικό υπόμνημα Τα στοιχεία αφορούν α) προτάσεις σε προκηρύξεις με καταληκτική ημερομηνία εντός της περιόδου αναφοράς και β) έργα που έχουν υπογραφεί εντός της περιόδου αναφοράς. Παρατίθεται η επεξήγηση των όρων που απαντώνται συχνά: Προτάσεις: Το σύνολο των επιλέξιμων προτάσεων. Ελληνική συμμετοχή: Πλήθος συμμετοχών ελληνικών οργανισμών σε επιλέξιμες προτάσεις και έργα. Δεν αφορά σε μοναδικούς οργανισμούς. Αιτούμενη χρηματοδότηση (Ελλάδα): Το ποσό της κοινοτικής χρηματοδότησης που αιτείται κάθε ελληνικός οργανισμός σε επιλέξιμη πρόταση. Αιτούμενη χρηματοδότηση (Σύνολο): Το ποσό της κοινοτικής χρηματοδότησης που αιτείται κάθε επιλέξιμη πρόταση. Ποσοστό επιτυχίας προτάσεων: Ο λόγος των χρηματοδοτούμενων προτάσεων προς τις επιλέξιμες υποβληθείσες προτάσεις. Ποσοστό επιτυχίας χρηματοδότησης: Ο λόγος της αιτούμενης χρηματοδότησης επιλέξιμων προτάσεων προς την εγκεκριμένη χρηματοδότηση των προτάσεων που χρηματοδοτήθηκαν.

Η ελληνική συμμετοχή 2014 - 2019 | 15


–

Profile for praxi_network

NMBP  

Nanotechnologies, Advanced Materials, Advanced Manufacturing and Processing and Biotechnology

NMBP  

Nanotechnologies, Advanced Materials, Advanced Manufacturing and Processing and Biotechnology

Advertisement