__MAIN_TEXT__
feature-image

Page 1

Δίκτυο ΠΡΑΞΗ

Εθνικό Σημείο Επαφής για το Πρόγραμμα Ορίζοντας 2020

Horizon 2020 Smart, Green and Integrated Transport

Η ελληνική συμμετοχή

2014 – 2019


Η παρούσα αναφορά έχει συνταχθεί από το Δίκτυο ΠΡΑΞΗ, Εθνικό Σημείο Επαφής για τον Ορίζοντα 2020*. Στόχος είναι η παρουσίαση της ελληνικής συμμετοχής στις προκηρύξεις της Κοινωνικής Πρόκλησης 4 « Έξυπνες, Πράσινες και Ολοκληρωμένες Μεταφορές» για τη χρονική περίοδο 2014-2019, καθώς και η ανάδειξη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της. Η αναφορά στηρίζεται σε στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Αθήνα, Μάρτιος 2020

* https://ec.europa.eu/programmes/horizon2020/en


Εισαγωγή Η Κοινωνική Πρόκληση 4 του προγράμματος Ορίζοντας 2020 « Έξυπνες, Πράσινες και Ολοκληρωμένες Μεταφορές»1 έχει κύριο στόχο να συμβάλει στη δημιουργία ενός βιώσιμου συστήματος μεταφορών για τη σύγχρονη και ανταγωνιστική Ευρώπη. Πέρα από τη Στρατηγική «Ευρώπη 2020»2, σημεία αναφοράς για τη διαμόρφωση των προγραμμάτων εργασίας αποτελούν η μείωση των εκπομπών του διοξειδίου του άνθρακα (Συμφωνία του Παρισιού για την Κλιματική Αλλαγή)3, οι Στόχοι για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη των Ηνωμένων Εθνών (Sustainable Development Goals)4, η στρατηγική για την Ενεργειακή Ένωση5 και η ευρωπαϊκή στρατηγική για την Κινητικότητα Χαμηλών Εκπομπών6. Οι δράσεις των προγραμμάτων εργασίας την περίοδο 2014-2019 αποσκοπούν στη δημιουργία ενός ενιαίου ευρωπαϊκού συστήματος μεταφορών, το οποίο θα είναι ανθεκτικό, αποδοτικό σε πόρους, περιβαλλοντικά φιλικό και ασφαλές προς όφελος των ευρωπαίων πολιτών με στόχο την προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής ευημερίας. Οι προκηρύξεις της Κοινωνικής Πρόκλησης « Έξυπνες, Πράσινες και Ολοκληρωμένες Μεταφορές» (εφεξής «Μεταφορές») αφορούν όλα τα είδη μεταφορών (χερσαίες, θαλάσσιες και εναέριες) και στοχεύουν στην επίλυση των σύγχρονων ευρωπαϊκών και παγκόσμιων προβλημάτων. Εξετάζουν ζητήματα όπως η αποδοτικότητα των πόρων, η περιβαλλοντική βιωσιμότητα, η ασφάλεια και οι αυξανόμενες ανάγκες κινητικότητας των πολιτών. Επιπλέον, προωθούν την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας μεταφορών. Στη θεματική περιοχή «Μεταφορές» εντάσσονται επίσης και οι δράσεις των Κοινών Επιχειρήσεων (Joint Undertakings): Clean Sky 02 και SESAR για τις εναέριες μεταφορές, Shift2Rail για τις σιδηροδρομικές μεταφορές και Fuel Cells and Hydrogen για την ανάπτυξη τεχνολογιών για αποδοτική ενέργεια στις μεταφορές. Καθώς η χώρα μας βρίσκεται στο γεωπολιτικό σταυροδρόμι τεσσάρων μεγάλων περιοχών με αυξανόμενη επιρροή (ΕΚΕΤΑ-ΙΜΕΤ, 2003)7, η θεματική περιοχή των μεταφορών συγκεντρώνει μεγάλο ενδιαφέρον από τους ελληνικούς φορείς, τόσο από την ακαδημαϊκή και πανεπιστημιακή κοινότητα, όσο και από ιδιωτικούς οργανισμούς. Η ελληνική συμμετοχή εστιάζει στις εναέριες μεταφορές, κυρίως μέσω των δράσεων του Clean Sky 02 και των προκηρύξεων «Κινητικότητα για Ανάπτυξη» (Mobility for Growth). Έντονο ενδιαφέρον συγκεντρώνουν επίσης τα θεματικά πεδία «Ευφυή Συστήματα Μεταφορών» (Intelligent Transport Systems), «Αστική Κινητικότητα» (Urban Mobility) και «Υποδομές» (Infrastructure). Συγκεκριμένα, την περίοδο 2014-2019, οι ελληνικές συμμετοχές έλαβαν €75 εκατομμύρια περίπου (2,33% της συνολικής χρηματοδότησης) σε 138 έργα, το οποίο αντιστοιχεί σε 257 συμμετοχές προερχόμενες από 106 οργανισμούς εκ των οποίων 42 είναι μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Επίσης, 14,04% των συμβασιοποιημένων έργων έχουν ελληνική συμμετοχή στην εν λόγω κοινωνική πρόκληση. Η πλειοψηφία της ελληνικών συμμετοχών (56%) προέρχεται από πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα και σχεδόν το 40% από ιδιωτικούς φορείς, εκ των οποίων το ήμισυ είναι μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Η μέση χρηματοδότηση ανά ιδιωτικό φορέα την περίοδο 2014-2019 είναι χαμηλότερη του αντίστοιχου ευρωπαϊκού (ανέρχεται σε €216.076 έναντι €331.981 ανά συμμετοχή). Ομοίως για τα ερευνητικά ιδρύματα, των οποίων η μέση χρηματοδότηση ανά συμμετοχή ανέρχεται στα €340.520 έναντι €367.997, ενώ υψηλότερη εμφανίζεται η μέση χρηματοδότηση σε ότι αφορά τα ελληνικά πανεπιστημιακά ιδρύματα σε σχέση με τα ευρωπαϊκά (ανέρχεται σε €356.065 έναντι €324.067 ανά συμμετοχή). Οι περιφέρειες με τη μεγαλύτερη συμμετοχή είναι η Αττική και η Κεντρική Μακεδονία με 125 και 78 συμμετοχές αντίστοιχα. Ακολουθούν η Δυτική Ελλάδα με 19 συμμετοχές, η Κρήτη με 12 και το Βόρειο Αιγαίο με 8.

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

https://ec.europa.eu/programmes/horizon2020/en/h2020-section/smart-green-and-integrated-transport https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/HTML/?uri=LEGISSUM:em0028&from=EL https://unfccc.int/process-and-meetings/the-paris-agreement/the-paris-agreement https://www.un.org/sustainabledevelopment/sustainable-development-goals/ https://ec.europa.eu/commission/priorities/energy-union-and-climate_en https://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/TXT/?uri=CELEX%3A52016DC0501 Κείμενο Βάσης , Μεταφορές και Logistics, 2014: http://www.gsrt.gr/Financing/Files/ProPeFiles130/%CE%9A%CE%B5%CE%AF%CE%B C%CE%B5%CE%BD%CE%BF%20%CE%92%CE%AC%CF%83%CE%B7%CF%82.pdf

Η ελληνική συμμετοχή 2014 - 2019 | 3


Βασικά στοιχεία Περίοδος αναφοράς: Μάρτιος 2014 – Ιούνιος 2019 Αριθμός προκηρύξεων: 601 Ελληνική συμμετοχή με συμβασιοποιημένα έργα σε 40 προκηρύξεις Κατάταξη Ελλάδας στην ΕΕ στον αριθμό συμμετοχών: 10η Κατάταξη Ελλάδας στην ΕΕ στη συνολική χρηματοδότηση: 10η

Κατάταξη Ελλάδας στην ΕΕ σε σχέση με τον αριθμό συμμετοχών Germany

1.463

France

1.311

Italy

1.087

Spain

1.022

United Kingdom

836

Belgium

636

Netherlands

563

Austria

428

Sweden

409

Greece

257

Czech Republic

160

Portugal

140

Poland

132

Denmark

123

Finland

113

Ireland

105

Romania

85

Hungary

82

Slovenia

67

Slovakia

63

Croatia

55

Lithuania

52

Cyprus 36 Luxembourg 35 Bulgaria 22 Malta 12 Estonia 12 Latvia 9

1. Στην ανάλυση των στοιχείων για την Κοινωνική Πρόκληση 4 « Έξυπνες, Πράσινες και Ολοκληρωμένες Μεταφορές» περιλαμβάνονται ορισμένες προκηρύξεις από τη θεματική περιοχή “Building a low-carbon, climate resilient future” που αφορούν σε Blue Growth με συνάφεια στην Κοινωνική Πρόκληση 2, σε “Next–Generation Batteries” της Κοινωνικής Πρόκλησης 3 και σε “Smart Cities” και χρηματοδοτούνται ή συγχρηματοδοτούνται από πόρους της θεματικής.

Horizon 2020 | 4


Κατάταξη Ελλάδας στην ΕΕ σε σχέση με τη συνολική χρηματότηση που προσελκύθηκε Germany

612.599.228 €

France

Italy

United Kingdom

Spain

Netherlands

Belgium

Austria

Sweden

Greece

Denmark

47.235.701 €

Finland

45.091.023 €

Czech Republic

37.057.858 €

Portugal

30.639.948 €

Poland

18.952.406 €

Slovenia

18.875.723 €

Ireland

17.648.945 €

Romania

14.199.101 €

Hungary

13.890.571 €

479.045.896 € 336.986.087 € 319.237.187 € 306.738.131 € 198.710.212 € 171.923.018 € 137.413.643 € 136.567.315 € 74.670.914 €

Cyprus

13.047.710 €

Luxembourg

10.499.310 €

Slovakia

5.757.464 €

Lithuania

4.996.487 €

Croatia

4.694.534 €

Bulgaria

2.866.813 €

Malta

2.779.150 €

Estonia

1.716.423 €

Latvia

704.282 €

Η ελληνική συμμετοχή 2014 - 2019 | 5


Στους παρακάτω πίνακες παρατίθενται στοιχεία2 για τη συμμετοχή ελληνικών οργανισμών σε προτάσεις και έργα. Για σκοπούς σύγκρισης, διατίθενται συνολικά στοιχεία που αντιστοιχούν στο σύνολο των χωρών που συμμετείχαν στη θεματική, εντός και εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπου το δείγμα σύγκρισης περιορίζεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αυτό υποδεικνύεται εμφανώς. Στα στοιχεία δεν περιλαμβάνονται οι προκηρύξεις SME Instrument και H2020-IBA.

Προτάσεις Ελλάδα 501 προτάσεις με ελληνική συμμετοχή 13,2% ποσοστό επί του συνόλου

Σύνολο 3.802

Αριθμός συμμετοχών σε προτάσεις

897 ελληνικές συμμετοχές

26.401 συνολικές συμμετοχές

Αιτούμενη χρηματοδότηση ΕΕ

€259.704.902 χρηματοδότηση αιτήθηκαν €10.175.883.747

Αριθμός προτάσεων

οι ελληνικοί φορείς

προτάσεις που κατατέθηκαν από όλες τις χώρες που συμμετέχουν

συνολική αιτούμενη χρηματοδότηση

2,55% ποσοστό επί συνόλου

Οι ελληνικοί φορείς έχουν υψηλή συμμετοχή σε ό,τι αφορά τις συμμετοχές σε επιλέξιμες προτάσεις. Ωστόσο, η υψηλή συμμετοχή συνοδεύεται από αναλογικά μικρότερη αιτούμενη χρηματοδότηση.

Έργα Ελλάδα Εγκεκριμένα έργα

Αριθμός έργων με ελληνική συμμετοχή

Ποσοστό επί συνόλου

983 έργα από όλες τις χώρες που συμμετέχουν στον Ορίζοντα 2020

Αριθμός ελληνικών συμμετοχών

Ποσοστό επί συνόλου

9.916 συμμετοχές από όλες τις χώρες που συμμετέχουν στον Ορίζοντα 2020

Αριθμός έργων με Έλληνα συντονιστή

Ποσοστό επί συνόλου

983 συντονιστές σε έργα από όλες τις χώρες που συμμετέχουν στον Ορίζοντα 2020

Αριθμός ελληνικών οργανισμών

Ποσοστό επί του συνόλου

3.634 φορείς από όλες τις

Χρηματοδότηση για τους ελληνικούς φορείς

Ποσοστό στο σύνολο

€3,21 δις

138 Συμμετοχές σε έργα

257

Συντονισμοί έργων

25

Οργανισμοί σε έργα

106

Εγκεκριμένη χρηματοδότηση ΕΕ

Σύνολο

€75 εκατομμύρια

14,04%

2,59%

2,54%

2,92%

2,33%

χώρες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα Ορίζοντας 2020 συνολική χρηματοδότηση έλαβαν οι φορείς που συμμετείχαν στον Ορίζοντα 2020

2. Πηγές Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Νοέμβριος 2019

Horizon 2020 | 6


Σε ποσοστό που ξεπερνά το 14% των έργων που συμβασιοποιήθηκαν υπάρχει ελληνική συμμετοχή. Ωστόσο, αυτή αντιστοιχεί μόλις στο 2,59% του συνόλου των συμμετοχών από όλες τις χώρες που συμμετέχουν στον Ορίζοντα 2020. Αυτό εν μέρει αιτιολογείται από το μέγεθος των κοινοπραξιών, όπου κατά μέσο όρο συμμετέχουν 10 εταίροι. Επίσης, παρατηρείται πως οι φορείς από την Ελλάδα συμμετέχουν 11% λιγότερο σε σύγκριση με το σύνολο των φορέων που συμμετέχουν στην εν λόγω θεματική.

Ποσοστά επιτυχίας3 Ελλάδα

Σύνολο

Ποσοστό επιτυχίας προτάσεων

28,34%

30,22%

επιτυχείς προτάσεις που κατατέθηκαν με ελληνική συμμετοχή

επιτυχείς προτάσεις από όλες τις χώρες που συμμετέχουν στον Ορίζοντα 2020

Ποσοστό επιτυχίας χρηματοδότησης4

38,75%

31,57%

αιτούμενη/εγκεκριμένη χρηματοδότηση των αιτούμενη/εγκεκριμένη χρηματοδότηση σε ελληνικών φορέων σε επιτυχείς προτάσεις επιτυχείς προτάσεις από όλες τις χώρες που συμμετέχουν στον Ορίζοντα 2020

Σε ό,τι αφορά τις προτάσεις που κατατέθηκαν, τα ποσοστά επιτυχίας σε προτάσεις με ελληνική συμμετοχή είναι χαμηλότερα σε σχέση με το ποσοστό επιτυχίας των χωρών που συμμετέχουν. Ωστόσο, τα ποσοστά επιτυχίας χρηματοδότησης ελληνικών φορέων είναι υψηλότερα συγκριτικά με τα συνολικά ποσοστά επιτυχίας στη χρηματοδότηση.

3.

Τα ποσοστά επιτυχίας υπολογίζονται με βάση τις επιτυχημένες προτάσεις και όχι τα συμβασιοποιημένα έργα. Είναι πιθανό μια επιτυχημένη πρόταση να μην καταλήξει σε συμβασιοποίηση π.χ. λόγω μη επιτυχούς ολοκλήρωσης της διαδικασίας Grant Agreement Preparation. 4. Ο ορισμός «Ποσοστό επιτυχίας χρηματοδότησης» βρίσκεται στο μεθοδολογικό υπόμνημα. Η ελληνική συμμετοχή 2014 - 2019 | 7


Συμμετοχή σε έργα Κατανομή συμμετοχών ανά έτος για Ελλάδα και EU-28 Κατανομή Ελλάδας ανά έτος 9,79%

16,77%

16,18%

12,03%

Σύγκριση Ελλάδας - EU-28

30%

26,84%

22,57%

25%

21,4% 26,84% 18,39%

20% 16,77%

2014

2015

2016

2017

2018

2019

15%

16,73%

19,84% 18,39%

16,18%

15,18%

Κατανομή EU-28 ανά έτος 4,28%

15,18%

22,57%

9,79% 10%

12,03%

16,73%

5%

4,28% 21,40%

19,84% 2014

2015

2016

2017

2018

2019

0%

2014

2015

2016 EU-28

2017

2018

2019

Ελλάδα

Στα παραπάνω γραφήματα παρουσιάζεται η συμμετοχή της Ελλάδας και των κρατών-μελών (ΕU-28) ανά έτος σε συμβασιοποιημένα έργα. Η τάση που υπάρχει στη συμμετοχή κατά την περίοδο 2014-2019 είναι γενικά παρόμοια στην Ελλάδα και στα κράτη-μέλη. Ειδικότερα, η συμμετοχή της Ελλάδας σε έργα είναι ελαφρώς μικρότερη κατά τα έτη 2014 και 2016, ενώ τα κατά τα έτη 2015, 2017 και 2018 η ελληνική συμμετοχή παρουσιάζεται υψηλότερη από τον Ευρωπαϊκό μέσο όρο (EU-28) με αποκορύφωμα το 2018, όπου η ελληνική συμμετοχή εμφανίζεται αυξημένη κατά έξι (6) ποσοστιαίες μονάδες από την αντίστοιχη ευρωπαϊκή, απόκλιση που δεν τη συναντούμε τα έτη όπου ο ευρωπαϊκός μέσος όρος ξεπερνά την ελληνική συμμετοχή. Η αύξηση των επιτυχημένων συμμετοχών αυτή την περίοδο και ειδικότερα σε σύγκριση με την συμμετοχή που σημειώθηκε κατά την έναρξη του προγράμματος, μπορεί να αποδοθεί στη μεγαλύτερη εξοικείωση των συμμετεχόντων με τους όρους συμμετοχής του προγράμματος και τη διάρθρωση των προκηρύξεων, καθώς επίσης και στην καλύτερη δικτύωση με ξένους συνεργάτες από προηγούμενες συμμετοχές σε έργα. Η σημαντική μείωση που παρατηρείται τόσο στις ελληνικές, όσο και στις ευρωπαϊκές συμμετοχές το 2019, πρέπει να ερμηνευθεί προσεκτικά, καθώς τα αποτελέσματα των προκηρύξεων δύο σταδίων δεν είχαν ανακοινωθεί κατά το χρόνο συγγραφής της παρούσας στατιστικής ανασκόπησης.

Horizon 2020 | 8


Συμμετοχή σε έργα ανά πεδίο προτεραιότητας για Ελλάδα και EU-285 Στο παρακάτω διάγραμμα παρουσιάζονται τα ελληνικά ποσοστά συμμετοχής στα πεδία προτεραιότητας της Κοινωνικής Πρόκλησης 4 για τις «Μεταφορές», σε σχέση με την ευρωπαϊκή συμμετοχή.

Συμμετοχή σε έργα ανά πεδίο προτεραιότητας για Ελλάδα και EU-28 80%

74,71%

EU-28

70%

Ελλάδα 60% 50% 40%

41,83%

30% 20%

16,39%

13,49% 8,17%

10%

10,9%

9,98%

6,23%

5,45% 2,91%

0%

Mobility for Growth

Clean Sky 02

Green Vehicles

Automated Road Transport

4,28%

Shift2Rail

0,39%

SESAR

3,64% 0,39%

0,86%

0,39%

Fuel Cells and Batteries: Hydrogen Building a lowcarbon, climate resilient future

Οι συμμετοχές ανά πεδίο προτεραιότητας παρουσιάζονται ως ποσοστό επί του συνόλου των ελληνικών και ευρωπαϊκών συμμετοχών αντίστοιχα.

Όπως φαίνεται, οι συμμετοχές της Ελλάδας είναι αυξημένες αυξημένες σε σχέση με το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πεδίο «Κινητικότητα για την Ανάπτυξη» (Mobility for Growth). Το συγκεκριμένο πεδίο προτεραιότητας αντιστοιχεί σε μια εκ των τριών βασικών προκηρύξεων στις «Μεταφορές» (μαζί με Green Vehicles και Automated Road Transport) και περιλαμβάνει εύρος θεματικών περιοχών, από εναέριες, οδικές, σιδηροδρομικές και θαλάσσιες μεταφορές μέχρι ασφάλεια υποδομών και κοινωνικοοικονομικές πτυχές της υιοθέτησης νέων παραδειγμάτων. Ως προς τα υπόλοιπα πεδία προτεραιότητας οι ευρωπαϊκές συμμετοχές φαίνεται να υπερτερούν, με εξαίρεση το πεδίο «Αυτοματοποιημένες Οδικές Μεταφορές» (Automated Road Transport), όπου η Ελλάδα εμφανίζεται με μικρό προβάδισμα.

5. Τα πεδία προτεραιότητας ακολουθούν την διάρθρωση των προκηρύξεων των Προγραμμάτων Εργασίας.

Η ελληνική συμμετοχή 2014 - 2019 | 9


Ελληνική συμμετοχή σε έργα ανά θεματικό πεδίο6 Θεματικό πεδίο

Ποσοστό συμμετοχής ανά θεματικό πεδίο επί του συνόλου των ελληνικών συμμετοχών

Ποσοστό χρηματοδότησης ανά θεματικό πεδίο επί του συνόλου της ελληνικής χρηματοδότησης

Aviation

14,79%

15,4%

Safe, Integrated & Resilient transport systems

10,51%

11,06%

Intelligent Transport Systems

9,73%

7,62%

Urban Mobility

8,95%

9,1%

Infrastructure

8,56%

9,21%

Logistics

8,17%

5,36%

Green vehicles

6,23%

8,98%

Low carbon & Sustainable transport

6,23%

5,44%

Automated Road Transport

5,45%

7,77%

Socioeconomic & behavioural research, forward looking activities & policy making

5,06%

2,58%

Other

16,34%

17,49%

Το πιο δημοφιλές θεματικό πεδίο στην Ελλάδα είναι αυτό που αφορά στις «Εναέριες μεταφορές» (Aviation) αντιπροσωπεύοντας περίπου το 15% της συνολικής χρηματοδότησης που έλαβαν οι ελληνικοί φορείς. Ακολουθούν με χαμηλότερα ποσοστά τα θεματικά πεδία που αφορούν στα «Ασφαλή, ολοκληρωμένα και ανθεκτικά συστήματα μεταφοράς» (Safe, Integrated & Resilient transport systems) και τα «Ευφυή Συστήματα Μεταφορών» (Intelligent Transport Systems). Η κατάταξη συνεχίζεται με τα θεματικά πεδία για την «Αστική Κινητικότητα» (Urban Mobility), τις «Υποδομές» (Infrastructure) και τις «Τεχνολογίες Εφοδιαστικής Αλυσίδας» (Logistics). Σημειώνεται ότι ο πίνακας αποτυπώνει αναλυτικά την κατανομή της ελληνικής συμμετοχής ανά θεματικό πεδίο, όπου ενσωματώνονται και οι κοινές επιχειρήσεις (Joint Undertakings) σύμφωνα με τις πηγές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Σχετικά με τη συμμετοχή της Ελλάδας σε Joint Undertakings, παρ’ όλο που δεν απεικονίζεται στον παραπάνω πίνακα, αξίζει να αναφερθεί ότι το δημοφιλέστερο θεματικό πεδίο είναι το Clean Sky 02, ενώ ακολουθούν με την εξής σειρά: το Shift2Rail, το Fuel Cells and Hydrogen και το SESAR (μία μόνο συμμετοχή).

6. Η ομαδοποίηση με βάση το θεματικό πεδίο πραγματοποιείται από το Εθνικό Σημείο Επαφής της Κοινωνικής Πρόκλησης 4, με σκοπό την πιο λεπτομερή παρουσίαση της ελληνικής συμμετοχής.

Horizon 2020 | 10


Ελληνική συμμετοχή σε έργα ανά τύπο οργανισμού Τύπος οργανισμού

Συμμετοχή ανά τύπο οργανισμού επί του συνόλου των ελληνικών συμμετοχών

Χρηματοδότηση ανά τύπο οργανισμού επί του συνόλου της ελληνικής χρηματοδότησης

Επιχειρήσεις / Ιδιωτικοί Οργανισμοί (PRC)

38,52%

28,68%

ΑΕΙ/ΤΕΙ (HES)

28,02%

34,33%

Ερευνητικά Κέντρα (REC)

28,02%

32,8%

3,5%

2,93%

1,95%

1,25 %

Άλλο (OTH) Δημόσιοι Φορείς (PUB)

Συμμετοχή σε έργα ανά τύπο οργανισμού

3,5%

Συμμετοχή σε έργα ανά τύπο οργανισμού (Ελλάδα - ΕU-28)

1,95%

60% 54,73%

38,52%

EU-28

50%

28,02%

40%

Ελλάδα 38,52%

28,02%

30% 18,37%

20%

28,02%

28,02%

16,1%

10%

Επιχειρήσεις / Ιδιωτικοί Οργανισμοί

Ερευνητικά Κέντρα

Άλλο

Δημόσιοι Φορείς

ΑΕΙ/ΤΕΙ

0%

4,72%

Επιχειρήσεις / Ιδιωτικοί Οργανισμοί (PRC)

Ερευνητικά Κέντρα (REC)

ΑΕΙ/ΤΕΙ (HES)

6,08% 1,95%

3,5%

Δημόσιοι Φορείς (PUB)

Άλλο (OTH)

Σε ό,τι αφορά τη συμμετοχή ανά τύπο οργανισμού, η τάση που παρατηρείται τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη είναι παρόμοια. Πρώτες στη συμμετοχή είναι οι επιχειρήσεις/ιδιωτικοί οργανισμοί (PRC), ακολουθούν τα ερευνητικά κέντρα (REC) και τα ΑΕΙ/ΤΕΙ (HES) έρχονται τρίτα στη σειρά. Παρατηρείται ότι στο σύνολο των συμμετοχών, το ποσοστό των ελληνικών επιχειρήσεων (38,52%) είναι μικρότερο από το αντίστοιχο ποσοστό των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων (54,73%), ενώ η εικόνα αυτή αναστρέφεται στην περίπτωση της συμμετοχής των ελληνικών ερευνητικών κέντρων (REC) και ΑΕΙ/ΤΕΙ (HES) που αθροιστικά φτάνουν το 56% των συμμετοχών και υπερέχουν σε συμμετοχές έναντι των αντίστοιχων φορέων στην Ευρώπη, τα οποία φτάνουν μόλις το 34%.

Η ελληνική συμμετοχή 2014 - 2019 | 11


Ελληνική συμμετοχή σε έργα ανά κατηγορία δράσης Κατηγορία δράσης

Συμμετοχή ανά κατηγορία δράσης επί του συνόλου των ελληνικών συμμετοχών

Χρηματοδότηση ανά κατηγορία δράσης επί του συνόλου της ελληνικής χρηματοδότησης

75,1%

76,49%

Δράσεις Καινοτομίας (IA)

15,95%

19,96%

Δράσεις Συντονισμού και Υποστήριξης (CSA)

8,95%

3,55%

Δράσεις Έρευνας και Καινοτομίας (RIA)

Η πλειοψηφία των ελληνικών συμμετοχών αφορούν σε δράσεις έρευνας και καινοτομίας (RIA), ξεπερνώντας τις αντίστοιχες συμμετοχές στην Ευρωπαϊκή Ένωση περίπου κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες. Ακολουθούν οι δράσεις καινοτομίας (IA) όπου παρατηρείται πως η αναλογία συμμετοχής-χρηματοδότησης είναι ευνοϊκή για τους φορείς. Το γεγονός αυτό θα μπορούσε να οφείλεται σε συμμετοχή ελληνικών φορέων με ενισχυμένο ρόλο λόγω στοχευμένης ερευνητικής δραστηριότητας, ύπαρξης υποδομών ή/και ικανότητας για καινοτομία. Τρίτες στη σειρά έρχονται οι δράσεις συντονισμού και υποστήριξης (CSA), στις οποίες υπάρχει σημαντική διαφορά μεταξύ συμμετοχής-χρηματοδότησης, καταδεικνύοντας τον περιορισμένο ρόλο των φορέων σε συνδυασμό με το χαμηλότερο προϋπολογισμό των εν λόγω δράσεων. Ωστόσο, οι δράσεις CSA αποτελούν το πρώτο βήμα για τη συμμετοχή και δικτύωση νέων συμμετεχόντων στα προγράμματα πλαίσιο. Όπως προκύπτει από το παρακάτω διάγραμμα, οι ελληνικοί φορείς δεν συμμετέχουν σε δράσεις τύπου lump-sum και σε ERA-NET Cofund. Στην πρώτη περίπτωση, οι εν λόγω δράσεις αφορούν σε κλειστές προκηρύξεις για μέλη της κοινής επιχείρησης (JU) Shift2Rail, ενώ στη δεύτερη δεν υπήρχε συμμετοχή από Ελλάδα στις προκηρύξεις GV-12-2016 “ERA-NET Co-fund on electromobility” και MG-4-6-2019 “Supporting Joint Actions on sustainable urban accessibility and connectivity”.

Συμμετοχή σε έργα ανά κατηγορία δράσης

Συμμετοχή σε έργα ανά κατηγορία δράσης (Ελλάδα – EU-28) 80%

8,95%

75,1%

70%

75,1%

15,95%

EU-28

64,53%

Ελλάδα

60% 50% 40% 30% 20% 10%

RIA

IA

CSA

0%

24,11% 15,95% 9,1% 8,95% 1,43%

0%

Δράσεις Δράσεις Δράσεις Δράσεις Καινοτομίας Έρευνας και Καινοτομίας Συντονισμού (IA) Καινοτομίας Lump-Sum και (RIA) (IA -Lump Υποστήριξης Sum) (CSA)

0,39%

0%

Δράσεις Έρευνας και Καινοτομίας Lump-Sum (RIA LumpSum)

0,44%

0%

Δράσεις ERA-NET Cofund

Horizon 2020 | 12


Ελληνική συμμετοχή σε έργα ανά περιφέρεια Περιφέρεια

Ποσοστό επί του συνόλου των ελληνικών συμμετοχών

Ποσοστό επί του συνόλου της χρηματοδότησης ελληνικών οργανισμών

Αττική

48,64%

49,07%

Κεντρική Μακεδονία

30,35%

28,82%

Δυτική Ελλάδα

7,39%

6,47%

Κρήτη

4,67%

7,02%

Βόρειο Αιγαίο

3,11%

2,76%

Θεσσαλία

1,56%

1,2%

Στερεά Ελλάδα

1,17%

1,54%

Ανατολική Μακεδονία και Θράκη

1,17%

0,65%

Ήπειρος

1,17%

1,95%

Δυτική Μακεδονία

0,39%

0,33%

Πελοπόννησος

0,39%

0,19%

Οι περιφέρειες με την μεγαλύτερη συμμετοχή στην Κοινωνική Πρόκληση 4 είναι η Αττική (περίπου 49%) και η Κεντρική Μακεδονία (περίπου 30%), ενώ ακολουθούν με χαμηλή ή πολύ χαμηλή συμμετοχή οι άλλες περιφέρειες από τις οποίες ξεχωρίζουν η Δυτική Ελλάδα (περίπου 7,5%) και η Κρήτη (4,7%). Πιο συγκεκριμένα, 83 έργα που συμβασιοποιήθηκαν έχουν συμμετοχές από την Αττική, συγκεντρώνοντας πάνω από 35 εκατομμύρια ευρώ ευρωπαϊκής χρηματοδότησης. Από αυτά, τα περισσότερα αφορούν δράσεις έρευνας και καινοτομίας. Αντίστοιχα, συμμετοχές από την Κεντρική Μακεδονία αντιστοιχούν σε 61 έργα, συγκεντρώνοντας πάνω από 21 εκατομμύρια ευρώ. Ομοίως, η πλειοψηφία των έργων αφορούν δράσεις έρευνας και καινοτομίας.

Ελληνική συμμετοχή ανά θεματικό πεδίο ανά περιφέρεια 19

Aviation 14

Safe, Integrated & Resilient tranport systems 11 1

Intelligent Transport Systems

3 1

11 1 12

Infrastructure

2 1 1

9

2 1

5

Green vehicles

10 1 10

Automated Road Transport Socioeconomic & behavioural research, forward looking activities & policy making

3 1 1

2 7 1

8

Rail

4

8 1 1 1 1

Waterborne

2 1 1

2 1

2

2

7 1 1 1 17

Logistics Low carbon & Sustainable transport

6

2

10 1

2

7

Urban mobility

11

2

4

Αττική Κεντρική Μακεδονία Κρήτη Δυτική Ελλάδα Πελοπόννησος Δυτική Μακεδονία Ήπειρος Ανατολική Μακεδονία και Θράκη

Road

3 1 1 1

Στερεά Ελλάδα

Blue Growth

3 1 1 1

Θεσσαλία

3 1 1

Βόρειο Αιγαίο

Global leadership and competitiveness Next Generation batteries

1

Η ελληνική συμμετοχή 2014 - 2019 | 13


Το θεματικό πεδίο με τις περισσότερες συμμετοχές ανά περιφέρεια είναι αυτό που αφορά τις «Εναέριες μεταφορές» (Aviation), ενώ ακολουθούν τα πεδία «Ασφαλή, ολοκληρωμένα και ανθεκτικά συστήματα μεταφοράς» (Safe, Integrated & Resilient transport systems) και «Ευφυή Συστήματα Μεταφορών» (Intelligent Transport System), ενώ η κατάταξη συνεχίζεται με τα θεματικά πεδία για την «Αστική Κινητικότητα» (Urban Mobility), τις «Υποδομές» (Infrastructure) και τις «Τεχνολογίες Εφοδιαστικής Αλυσίδας» (Logistics). Αυτή η τάση παρατηρείται πιο έντονα στις περιφέρειες με τη μεγαλύτερη συμμετοχή, όπως η Αττική, η Κεντρική Μακεδονία και λιγότερο στη Δυτική Ελλάδα και την Κρήτη. Η συμμετοχή σε συγκεκριμένα θεματικά πεδία φαίνεται να συνδέεται και με τις προτεραιότητες που θέτει κάθε περιφέρεια στην περιφερειακή στρατηγική της (Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης – RIS3). Τα θεματικά πεδία που επιλέγονται από φορείς στις συγκεκριμένες περιφέρειες, προωθούνται παράλληλα από τους άξονες της εκάστοτε περιφερειακής στρατηγικής. Έτσι, στην περιφερειακή στρατηγική της Αττικής, ο τομέας των μεταφορών, ο οποίος λειτουργεί συμπληρωματικά σε αρκετούς κλάδους που σχετίζονται με την ανάπτυξη της περιοχής, είναι προτεραιότητα για την περιφέρεια7. Αντίστοιχη είναι και η εικόνα σε ότι αφορά την περιφερειακή στρατηγική έξυπνης εξειδίκευσης της Κεντρικής Μακεδονίας, όπου ο τομέας των μεταφορών είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με διάφορους τομείς οικονομικής δραστηριότητας και αποτελεί βασική προτεραιότητα. Έμφαση δίνεται και εδώ στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ έρευνας και βιομηχανίας, αλλά και η δημιουργία οικονομικά και περιβαλλοντικά αποδοτικότερων λύσεων με έμφαση στην αξιοποίηση νέων τεχνολογιών8.

Συντονισμοί ανά θεματικό πεδίο ανά περιφέρεια Θεματικό πεδίο Aviation Green vehicles Socioeconomic & behavioural research, forward looking activities & policy making Infrastructure

Αττική

Ήπειρος

3 2 1 3

1

Urban Mobility Low carbon & Sustainable transport Automated Road Transport

1

Global leadership and competitiveness Waterborne

1

Blue Growth Safe, Integrated & Resilient transport systems

Κεντρική Μακεδονία

1 2 1

Δυτική Ελλάδα

1

Βόρειο Αιγαίο

Κρήτη

1

2 2 1 1

1

Αντίστοιχη είναι η εικόνα των συντονισμών στις περιφέρειες. Πρώτη σε συντονισμούς είναι η Αττική (12 συντονισμοί) και ακολουθεί η Κεντρική Μακεδονία (9 συντονισμοί), ενώ οι περιφέρειες της Ηπείρου, της Δυτικής Ελλάδας, της Κρήτης και του Βορείου Αιγαίου εμφανίζονται με 1 συντονισμό. Η τάση στους συντονισμούς ακολουθεί τη γενικότερη τάση της χώρας ως προς το είδος των φορέων που συμμετέχουν στον Ορίζοντα 2020 συμπεριλαμβάνοντας κυρίως τους ιδιωτικούς οργανισμούς και κατόπιν τα ερευνητικά και πανεπιστημιακά ιδρύματα. Συνολικά, 25 συντονιστές προέρχονται από την Ελλάδα. Το θεματικό πεδίο που συγκεντρώνει τους περισσότερους συντονισμούς (6) είναι το Aviation, το οποίο περιλαμβάνει κατά κύριο λόγο προκηρύξεις από τα Joint Undertakings, όπως το Clean Sky 02 (4 συντονισμοί) και το SESAR (1 συντονισμός) και σε μικρότερο βαθμό από το πεδίο προτεραιότητας Mobility for Growth (1 συντονισμός). Οι τέσσερις συντονισμοί προέρχονται από πανεπιστήμια, ενώ οι δύο από ιδιωτικούς οργανισμούς. Η Αττική ως περιφέρεια με τις περισσότερες συμμετοχές έχει 3 συντονισμούς έργων στο θεματικό πεδίο των υποδομών με συντονιστή προερχόμενο από την ερευνητική κοινότητα. Στο θεματικό πεδίο Green Vehicles, το οποίο συγκεντρώνει τους αμέσως περισσότερους συντονισμούς μετά το Aviation κα το Infrastructures, ρόλο συντονιστή ανέλαβαν συμμετέχοντες κυρίως από την ακαδημαϊκή κοινότητα και δευτερευόντως από την ερευνητική κοινότητα. Εκτός του Aviation, ιδιωτικός φορέας σε ρόλο συντονιστή εντοπίζεται και στο θεματικό πεδίο Blue Growth. 7. RIS3 της Περιφέρειας Αττικής: https://s3-eu-west-1.amazonaws.com/myeventora/users-img/331-RIS3-Attiki-dlv2-v04-2015-04-24.pdf 8. RIS3 της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας: http://www.pepkm.gr/uploads/pdf/RIS3_PKM_20161205.pdf

Horizon 2020 | 14


Υπηρεσίες υποστήριξης Εθνικού Σημείου Επαφής Το Δίκτυο ΠΡΑΞΗ είναι Εθνικό Σημείο Επαφής (ΕΣΕ) για τον Ορίζοντα 2020 και αποτελεί επίσημο φορέα ενημέρωσης και υποστήριξης ελληνικών φορέων για την συμμετοχή τους στο πρόγραμμα. Ορισμένο ως ΕΣΕ για τα Προγράμματα Πλαίσιο της ΕΕ από το 1998, το Δίκτυο ΠΡΑΞΗ προσφέρει τις υπηρεσίες του σε επιχειρήσεις, ερευνητικά και ακαδημαϊκά ιδρύματα, φορείς του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, τοπική αυτοδιοίκηση και ιδιώτες σε όλη την Ελλάδα

Πληροφόρηση Γενικές πληροφορίες για το πρόγραμμα και τις ευκαιρίες χρηματοδότησης. Ενημέρωση για τα τρέχοντα προγράμματα εργασίας και τις αντίστοιχες προκηρύξεις. Πληροφορίες και διευκρινίσεις για τους κανόνες συμμετοχής, τα ποσοστά χρηματοδότησης, τη διαδικασία υποβολής και αξιολόγησης κ.ά. Ενημερωτικές εκδηλώσεις για το πρόγραμμα και τις αντίστοιχες θεματικές περιοχές και σεμινάρια για ειδικά θέματα.

Συμβουλευτική υποστήριξη Υποστήριξη για την εξέλιξη και χρηματοδότηση μιας ιδέας, την επιλογή κατάλληλου χρηματοδοτικού εργαλείου, προκήρυξης και θέματος. Συμβουλευτική υποστήριξη κατά την προετοιμασία πρότασης και συγκεκριμένα για το περιεχόμενο, τη δομή, την κοινοπραξία, τον προϋπολογισμό κ.ά. Διευκρινίσεις για τα νομικά και οικονομικά θέματα. Συμβουλές για τη διαχείριση διανοητικής ιδιοκτησίας κατά την προετοιμασία της πρότασης και την υλοποίηση του έργου.

Αναζήτηση εταίρων Υποστήριξη για την αναζήτηση εταίρων στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Διοργάνωση εκδηλώσεων δικτύωσης και προώθηση αιτημάτων συνεργασίας.

Εθνικά Σημεία Επαφής για την Κοινωνική Πρόκληση 4 Έξυπνες, πράσινες και ολοκληρωμένες μεταφορές

Πατρούλα Παναγοπούλου Δίκτυο ΠΡΑΞΗ / ΙΤΕ τηλ. 2610 620815, e-mail: ppanagopoulou@praxinetwork.gr

Βασιλική Καλοδήμου Δίκτυο ΠΡΑΞΗ / ΙΤΕ τηλ. 210 3607690, e-mail: vkalodimou@praxinetwork.gr

Μεθοδολογικό υπόμνημα Τα στοιχεία αφορούν α) προτάσεις σε προκηρύξεις με καταληκτική ημερομηνία εντός της περιόδου αναφοράς και β) έργα που έχουν υπογραφεί εντός της περιόδου αναφοράς. Παρατίθεται η επεξήγηση των όρων που απαντώνται συχνά: Προτάσεις: Το σύνολο των επιλέξιμων προτάσεων. Ελληνική συμμετοχή: Πλήθος συμμετοχών ελληνικών οργανισμών σε επιλέξιμες προτάσεις και έργα. Δεν αφορά σε μοναδικούς οργανισμούς. Αιτούμενη χρηματοδότηση (Ελλάδα): Το ποσό της κοινοτικής χρηματοδότησης που αιτείται κάθε ελληνικός οργανισμός σε επιλέξιμη πρόταση. Αιτούμενη χρηματοδότηση (Σύνολο): Το ποσό της κοινοτικής χρηματοδότησης που αιτείται κάθε επιλέξιμη πρόταση. Ποσοστό επιτυχίας προτάσεων: Ο λόγος των χρηματοδοτούμενων προτάσεων προς τις επιλέξιμες υποβληθείσες προτάσεις. Ποσοστό επιτυχίας χρηματοδότησης: Ο λόγος της αιτούμενης χρηματοδότησης επιλέξιμων προτάσεων προς την εγκεκριμένη χρηματοδότηση των προτάσεων που χρηματοδοτήθηκαν.

Η ελληνική συμμετοχή 2014 - 2019 | 15


–

Profile for praxi_network

SC4: TRANSPORT  

SC4: TRANSPORT  

Advertisement